/
Author: Валтер Хилмар Ендлер Дитмар
Tags: български език речник немски език
ISBN: 954-8283-02-6
Year: 1998
Text
Хей зъл
X
изопния
Wörterbuch
Bulgarisch-Deutsch
Българско-немски
речник
Langenscheidt - Hazel
Wörterbuch Bulgarisch-Deutsch
Dietmar Endler
Hilmar Walter
Wörterbuch
Bulgarisch-Deutsch
Langenscheidt - München
Hazel - Sofia
Хилмар Валтер
Дитмар Ендлер
Българско-немски
речник
Лангеншайд - Мюнхен
Хейзъл - София
Die vorliegende, durchgesehene Ausgabe wurde bearbeitet von K. Konstantinowa
und J. Konstantinow
Mitarbeiterin am bulgarischen Wortgut: Shiwka Walter
© 1989 Verlag Enzyklopädie Leipzig
© 1993 Langenscheidt, Verlag Enzyklopädie Leipzig, Berlin, München,
für die deutsche Originalausgabe
1994 Verlag Hazcl. Sofia. für die durchgesehene bulgarische Lizenzausgabe
4. Auflage 1998
Salz: Balkan-Prcss, Sofia. Bulgarien
Druck- und Bindearbeil: DF „Poligraphitscheski Kombinat”
ISBN 954-8283-02-6
Vorwort
Das vorliegende Wörterbuch enthält etwa 36 000 Stichwörter. Neben dem Wort¬
schatz des täglichen Sprachgebrauchs wurden auch die wesentlichsten Aus¬
drücke aus Wissenschaft, Technik, Sport und Kultur erfaßt. Zahlreiche geogra¬
phische Namen haben ebenfalls Eingang in das Wörterbuch gefunden. Großer Wert
wurde auf eine genaue Definition der Stichwortbedeutung gelegt, um dem Benutzer
die Wahl des richtigen Äquivalents zu ermöglichen.
In seiner Anlage berücksichtigt dieses Wörterbuch die Belange der deutsch¬
sprachigen und der bulgarischen Benutzer gleichermaßen. Stichwörtern und
Äquivalenten wurden grammatische Erläuterungen beigefügt, die dem Benutzer
eine sichere Anwendung des gebotenen Wortguts ermöglichen sollen.
Dem Verlag Nauka i Iskustwo, Sofia, insbesondere Frau B. Georgiewa, danken
wir für die freundliche Unterstützung, die sie während der Erarbeitung des
Wörterbuchs durch die Lektorierung von Teilen des Manuskripts erwiesen haben.
Autoren und Verlag hoffen, daß dieses Wörterbuch für einen weiten Benut¬
zerkreis zu einem zuverlässigen und wertvollen Nachschlagewerk wird.
Autoren und Verlag
Предговор
Настоящият речник съдържа приблизително 36 000 ключови думи. Освен думи
от всекидневната езикова практика са включени и най-важните изрази от
науката, техниката, спорта и културата. В речника са намерили място освен
това и многобройни географски названия. Голямо внимание беше обърнато на
точното определяне на значенията на ключовите думи, за да може при
ползуването на речника да се избира с по-голяма точност правилният
еквивалент.
В устройството си този речник еднакво отговаря на нуждите на лица, говорещи
немски или български като роден език. Към ключовите думи и еквивалентите
са дадени граматически характеристики, които могат да служат за сигурно
използване на представените думи.
Благодарим на издателство Наука и изкуство София, особено на Б. Георгиева,
за любезната помощ, оказана по време на разработването на речника с
лекториране на части от ръкописа.
Авторите и издателството се надяват този речник да стане надежден и ценен
наръчник за широк кръг от читатели.
Авторите и издателството
Inhaltsverzeichnis - Съдържание
Hinweise für die Benutzung 7
1. Aufbau der Stichwortartikel 7
2. Wortarten 9
3. Betonung, Aussprache 9
4. Grammatik beim bulgarischen Wortgut 10
4.1. Verb 10
4.2. Substantiv 10
4.3. Adjektiv 10
4.4. Pronomen 11
4.5. Lautwechsel 11
5. Erläuterung der Lautumschrift 11
6. Abkürzungen 22
Упътвания за използване на речника 12
1. Структура на статиите на ключовите думи 12
2. Части на речта 14
3. Ударение, произношение 14
4. Граматическа характеристика на немските думи
4.1. Склонение на немските съществителни 15
4.2. Спрежение на немските глаголи 18
5. Фонетична транскрипция 21
6. Съкращения 22
Wörterverzeichnis - Речникова част 25
Hinweise für die Benutzung
Als generellen Hinweis für die Arbeit mit dem Wörterbuch möge der Benutzer
beachten, daß bei Partizipien und Verbalsubstantiven mit der Endung -не
(запасяване) dann, wenn sie seltener Vorkommen, nicht alle Bedeutungen angegeben
sind. Der Benutzer sollte deshalb in Zweifelsfällen die Übersetzungen des Ausgangs¬
verbs aufsuchen.
Nach diesem Prinzip wurde auch bei jenen Verben verfahren, die mit den Präfixen
до-, за-, из-, o- gebildet werden. Auch hier sollten in Zweifelsfällen die Übersetzun¬
gen des Ausgangsverbs zu Rate gezogen werden.
Von Adjektiven abgeleitete Adverbien wurden nur dann als selbständige Stichwörter
erfaßt, wenn spürbare Bedeutungsunterschiede zwischen beiden bestehen.
1. Aufbau der Stichwortartikel
1.1. Die Stichwörter sind streng alphabetisch geordnet und erscheinen im
Text in halbfetter Schrift.
1.2. Die unterschiedlichen Äquivalente eines Stichworts werden durch
halbfette arabische Ziffern voneinander getrennt, bei geringeren
Bedeutungsunterschieden durch Semikolon. Beispielsätze, mit denen
auch bestimmte syntaktische Besonderheiten des Äquivalents de¬
monstriert werden können, sind bei den jeweiligen Bedeutungen
angeführt. Beispiele, die keiner der aufgenommenen Bedeutungen
zuzuordnen sind, sowie phraseologische Wendungen und Sprich¬
wörter, folgen nach einem Rhombus.
1.3. Innerhalb eines Stichwortartikels wird bei Wiederholung des Stich¬
worts die Tilde verwendet.
1.3.1. Die einfache Tilde (~) steht
1.3.1.1. für den vor dem senkrechten Strich stehenden Teil des Stichworts:
вънщ|ен ...: * на политика
lies: външна политика
1.3.1.2. für das ganze Stichwort, auch wenn es aus mehr als einem Wort besteht:
въглища ...: кафяви ~
lies: кафяви въглища
кожно-венерически ...: ~ болести
lies: кожно-венерически болести
1.3.2. Die Doppeltilde (») steht für das ganze Stichwort, wenn dieses
durch einen senkrechten Strich geteilt ist, und zwar auch dann, wenn
das Stichwort aus mehreren Wörtern besteht:
свен|я се ... : « да кажа
lies: свеня се да кажа
Hinweise für die Benutzung
8
1.4.
1.5.
1.6.
1.7.
1.7.1.
1.7.2.
1.7.3.
1.8.
1.8.1.
Bei reflexiven Verben, die nicht am Anfang eines Artikels stehen,
ersetzt die Doppeltilde nur das nichtreflexive Verb vom Beginn des
Artikels. Dabei ist zu beachten, daß die Bildung des reflexiven Verbs
von beiden Aspekten möglich ist:
спйр|ам ...; cnp|a ... ; s ce
lies: спирам ce und спра ce
Homonyme werden als verschiedene Stichwörter behandelt und
durch hochgestellte arabische Ziffern vor dem Stichwort gekenn¬
zeichnet:
1 завирам
2 завирам
Der Pfeil (|) fordert den Benutzer auf, das Wort, auf welches
verwiesen wird, an seiner alphabetischen Stelle aufzusuchen.
Das Gleichheitszeichen (=) zeigt an, daß die bulgarischen Wörter,
die es verbindet, durch dasselbe deutsche Äquivalent zu übersetzen
sind. Das bedeutet jedoch nicht, daß die bulgarischen Stichwörter in
jedem Falle Synonyme sind.
In runden Klammern ( ) stehen
erläuternde Zusätze vor einem deutschen Äquivalent, die insbeson¬
dere dem bulgarischen Benutzer die Wahl der richtigen Übersetzung
erleichtern sollen:
прям adj 1. (пряк) unmittelbar, direkt
2. (откровен) ehrlich, offen
Für den deutschen Benutzer wird eine semantische Differenzierung
nur dann angegeben, wenn er sich bei der Wahl des richtigen
Äquivalents nicht auf den Kontext stützen kann. Diese erläuternden
Zusätze können in einem Synonym, einem Subjekt oder Objekt, einer
näheren Definition oder der Angabe des Bereichs bestehen, zu dem
der Begriff gehört. Der näheren Bestimmung eines Stichworts
und/oder seiner Äquivalente dienen darüber hinaus in Kursivschrift
erscheinende stilistische oder Sachgebietsabkürzungen. Auf derarti¬
ge Charakterisierungen wurde verzichtet, wenn Stichwort und
Äquivalent der gleichen Stilebene, dem gleichen Funktionalstil oder
der gleichen Fachsprache angehören.
die Aoristformen der bulgarischen Verben
Rektionsangaben bei Substantiven, Verben und Adjektiven.
In eckigen Klammern [ ] stehen
Varianten eines Ausdrucks
рахатувам behaglich [beschaulich] leben
9
Hinweise für die Benutzung
1.8.2
1.9.
1.10.
2.
2.1.
2.2.
3.
3.1.
3.2.
3.3.
Aussprachehilfen (vgl. S. 11)
In Winkelklammern < > stehen Angaben zur Konjugation der
deutschen Verben sowie das zugehörige Hilfsverb (Ab = haben, sn =
sein). Die Ziffern 1-42 sowie Buchstaben А, B und a-e verweisen auf
das Konjugationsschema auf Seite 18ff. Die Verbindung von Zahl
bzw. A oder B mit einem der Buchstaben a-e erfordert das
Nachsuchen unter zwei verschiedenen Tabellenangaben:
отдавам hingeben vt < 15a >: bei der Konjugation ist das unter
Paradigma 15 und das unter Buchstaben a Aufgeführte zu beachten.
Der senkrechte Strich | innerhalb eines Stichworts markiert diejenige
Stelle, an der nachfolgend genannte Suffixe, Endungen und andere
Wortteile anzufügen sind:
процедурен, -ни
разпукв|ам, -аш (-ах)
Hier steht der Bindestrich für den vor dem senkrechten Strich
befindlichen Teil des Worts.
Wortarten
Bei den bulgarischen Stichwörtern werden Substantive durch die
Genusangaben, Verben durch die Aspektangaben, Adjektive, Adver¬
bien, Konjunktionen, Pronomen, Zahlwörter und Interjektionen
durch die jeweiligen Abkürzungen gekennzeichnet (vgl. Abkür¬
zungsverzeichnis S. 22. f)
Bei den deutschen Äquivalenten erhalten Substantive die Genusan¬
gabe, Verben die Angaben vt, vi, vr.
Betonung, Aussprache
Die Betonung der bulgarischen Wörter wird durch einen Akzent über
dem Vokal der Tonsilbe gekennzeichnet. Trägt ein mehrsilbiges
Stichwort oder eine seiner Formen mehrere Betonungsangaben, so
handelt es sich um fakultative orthoepische Varianten:
тръг|на, -неш (-нах)
lies: тръгна, тръгнеш (тръгнах od тръгнах)
Die Betonung der deutschen Wörter wird durch einen kleinen Strich
vor der tontragenden Silbe gekennzeichnet:
'Autobus
Die Aussprache wird bei einigen deutschen Äquivalenten dann
angegeben, wenn diese nicht nach den im Deutschen üblichen Regeln
ausgesprochen werden. Dabei werden die Zeichen der »API« ver¬
wendet (vgl. S. 11).
Hinweise für die Benutzung
10
4. Grammatik beim bulgarischen Wortgut
4.1. Verb
. 4.1.1. Am Beginn eines Stichwortartikels steht, soweit es sich nicht um ein
Perfectivum tantum handelt, immer der unvollendete Aspekt (uv);
ihm folgt nach einem Semikolon der vollendete (v). Verben, die
sowohl imperfektiv als auch perfektiv gebraucht werden, sind mit uv,
v bezeichnet.
Auf die Grundform der Verben folgt nach einem Komma die 2.
Person Singular Präsens, danach in runden Klammern die 1.
Person Singular Aorist. Bei unpersönlichen Verben und Verben,
die nur in der3. Person gebraucht werden, sind jeweils nur die
3. Person Singular Präsens und die 3. Person Singular Aorist
angegeben. Verben, die ein von den allgemeinen Regeln abweichen¬
des Aoristpartizip auf -л bilden, erhalten diese Angabe in runden
Klammern zusätzlich zu den normalerweise angegebenen Formen:
дойд|а, -еш (дойдох, дош|ъл od -ел)
Damit stehen dem Benutzer jene Formen zur Verfügung, auf deren
Grundlage alle anderen gebildet werden können.
4.1.2. Rektionsangaben erfolgen beim bulgarischen Stichwort mit Hilfe
von Präpositionen und/oder нещо und някой. Bei den deutschen
Äquivalenten stehen dafür Präpositionen und/oder „etwas“ mit
Kasusangabe bzw. die entsprechenden Formen von „jemand“ (s.
Abkürzungsverzeichnis S. 22 f.).
4.2. Substantiv
4.2.1. Die Substantive sind im allgemeinen mit den Genus- und Pluralangaben
(soweit gebräuchlich) versehen. Dabei ist - falls der Plural nur durch eine
Endung angegeben wird - der unveränderte Teil des Singulars durch einen
senkrechten Strich abgetrennt und im Plural durch Bindestrich ersetzt:
кан|а /, -и (lies\ кани)
4.2.2. Der Artikel wird nur bei den weichen Substantiven, bei Vokalausfall
und bei einsilbigen Maskulina angegeben. In diesem Falle steht der
Artikel in runden Klammem:
ад (-vr) (lies: адът)
град (-ът) (lies: градът)
другар (-ят) (lies: другарят)
стоицизъм (-мът) (lies: стоицизмът)
4.3. Adjektiv
Das Adjeküv wird grundsätzlich in der maskulinen Form angegeben.
Beim Ausfall von -e- und -ъ- in den Formen des Femininums, Neutrums
11
Hinweise für die Benutzung
und Plurals wird neben der maskulinen Form noch die Pluralform
angegeben, wobei für den unveränderten, durch einen senkrechten
Strich abgetrennten Teil der maskulinen Form ein Bindestrich steht:
доб|ър, -рй (ergänze: -pä, -po)
4.4, Pronomen
Bei den Pronomen sind die Genus- und Pluralendungen aufgeführt,
wobei der unveränderte, durch einen senkrechten Strich abgetrennte
Teil der maskulinen Form jeweils durch einen Bindestrich ersetzt
wird:
мо|й, -я, -е; -и
4.5. Lautwechsel н <-» e
Tritt bei der Formenbildung ein Wechsel von я zu e oder umgekehrt
ein, so ist dies beim Stichwort durch Angabe entsprechender Formen
vermerkt:
сняг - снегът
бял - бели
серен - сярна
5. Erläuterung der Lautumschrift
Deutsche Wörter, deren Aussprache von den üblichen Regeln
abweicht, sind mit einer Ausspracheangabe in eckiger Klammer
versehen: Cape [ke:p]. Der Doppelpunkt (:] nach einem Vokal weist
auf dessen Länge hin. Das Betonungszeichen' steht vor der betonten
Silbe: Satin [..Че]. Oft wird nur der schwierig auszusprechende Teil
eines Wortes angegeben. Anfangs- bzw. Schlußteil des Wortes
werden dann durch zwei Punkte am Anfang bzw. am Ende der
Aussprachebezeichnung ersetzt: servieren [..'vi:..J.
5.1. Vokale
[a] kurzes а (wie in Mann)
jö] kurzes nasaliertes a (wie in en gros [d'gro:])
[e] kurzes geschlossenes e (wie in Georg)
[з] kurzes dumpfes e (wie in Akazie [Ja], Gebirge)
[e] kurzes offenes e (wie in Mensch, Fenster)
[e] kurzes nasaliertes e (wie in Impromptu [ергзЧу:])
[з] kurzes offenes o (wie in Sonne)
[ce] kurzes offenes ö (wie in völlig)
[y] kurzes offenes ü (wie in füttern)
5.2. Konsonanten
[o] ng (wie in Enge)
|z] stimmhaftes s (wie in reisen)
[f] stimmloses sch (wie in Schuh)
[3] stimmhafter Sch-Laul (wie in Journal feur..])
Упътвания за използване на речника
Общи указания:
Когато се работи с речника, трябва да се има предвид, че при прилагателни,
образувани от глаголи (причастия), и отглаголни съществителни на -не, не са
дадени всички значения, когато те се срещат по-рядко. Затова се препоръчва да
се потърси в случай на несигурност или съмнение изходният глагол и неговите
преводи.
По същия принцип са третирани и производни глаголи с представките до-, за-,
из-, о-. И тук в случай на несигурност не е лошо да се имат предвид и преводите
на непроизволния глагол.
Наречия, които са производни от прилагателни, са дадени като самостоятелни
ключови думи само тогава, когато между двете има съществени различия в
значението.
1. Структура на статиите на ключовите думи
1.1. Ключовите думи са наредени в строг азбучен ред и в текста се
отличават с получерен шрифт.
1.2. Различните еквиваленти към ключовата дума се отделят един
от друг посредством получерни арабски цифри, при по-малки
различия в значението с точка и запетая. Изречения-примери, с
които могат да бъдат демонстрирани и синтактични особености
на еквивалента, се привеждат при съответните значения. Приме¬
ри, които не могат да се причислят към някое от дадените
значения, както и фразеологични съчетания и поговорки, се
дават след ромбовиден знак.
1.3. В рамките на една статия към ключова дума при повтаряне на
последната се използва тилда.
1.3.1. Единична тилда ( ~) в такъв случай стои
1.3.1.1. за намиращата се пред вертикална черта част на ключовата
дума:
външ|ен ... : ~ на политика Außenpolitik
чети: външна политика
1.3.1.2. за цялата ключова дума, която може да се състои и от няколко
съставни части:
въглища ... : кафяви ~
чети: кафяви въглища
кожно-венерически ... : ~ болести
чети: кожно-венерически болести
1.3.2. Двойна тилда («) стои за цялата ключова дума, когато тя е
13
Упътвания за използване на речника
разделена от вертикална черта, също и когато тя се състои от
няколко части, напр.:
свен|я се s да кажа ...
чети: свеня се да кажа
При възвратни глаголи, които не се намират в началото на
статията, двойната тилда замества само невъзвратния глагол
от началото на статията. При това трябва да се има предвид, че
възвратният глагол може да има форми за двата вида:
спир|ам ...; спр|а ...; ж се
чети: спирам се и спра се
1.4.
Омоними се третират като различни ключови думи и се
разграничават с арабски цифри, поставени малко по-високо
пред ключовата дума:
‘завирам
2завирам
1.5.
Стрелката (j) означава да се търси думата, която е посочена, на
мястото й по азбучен ред.
1.6.
Знакът за равенство (=) посочва, че българските думи, между
които се намира, трябва да се превеждат с един и същ немски
еквивалент. Това обаче не означава, че тези български ключови
думи са във всеки случай синоними.
1.7.
В кръгли скоби ( ) са дадени
1.7.1.
допълнителни обяснения пред немски еквивалент, които трябва
да облекчат българския читател да избира точния превод:
прям adj 1. (пряк) unmittelbar, direkt
2. (откровен) ehrlich, offen
За немския читател се дава семантична диференциация само
тогава, когато той не може да избира правилния еквивалент с
помощта на контекста. Тези допълнителни обяснения могат да
бъдат синоними, подлог или допълнение, по-подробна дефини¬
ция или посочване на областта, към която принадлежи съответ¬
ното понятие. За по-подробно определение на ключови думи
и/или техните еквиваленти служат освен това дадени с курсив
съкращения, отнасящи се до стилистична характеристика или
специална област на обществения живот. Такива характеристи¬
ки не се дават, когато ключовата дума и еквивалентът принад¬
лежат към същото стилово равнище, към същия функционален
стил или към същата специализирана лексика.
1.7.2. аористните форми (формите за минало свършено време) на
българските глаголи
Упътвания за използване на речника
14
1.7.3.
1.8.
1.8.1.
1.8.2.
1.9.
1.10.
2.
2.1.
2.2.
3.
3.1.
данни за управлението (рекцията) на съществителни, глаголи и
прилагателни с форми на местоименията „някой“, „нещо“,
„jemand“, „etwas“ респективно с предлози и/или цифри, означа¬
ващи падежи (1 - именителен, 2 - родителен, 3 - дателен, 4 -
винителен падеж).
В квадратни скоби [ ] са дадени
варианти на един израз: рахатувам behaglich [beschaulich] leben
данни за произношението (срв. стр. 21)
В остри скоби < > са дадени данни за спрежението на немския
глагол както и съответният спомагателен глагол (hb = haben, sn
= sein). Цифрите 1-42 и буквите А, В и а - е насочват към
таблицата на спрежението на страница 18.Съчетание от цифра
респ. А или В с една от буквите а - е изисква търсене под две
различни рубрики в таблицата:
отдавам hingeben vt < 15 а >: при спрягане на глагола трябва
да се има предвид посоченото в парадигма 15 и под буква а.
»
Вертикална черта | в ключова дума отбелязва мястото, на което
трябва да се прибавят дадени след това суфикси, окончания и
други части на думата:
процедурен, -ни разпукв|ам, -аш (-ах)
Тук чертицата замества тази част на думата, която се намира
пред вертикалната черта.
Части на речта
При българските ключови думи съществителните се характери¬
зират с посочване на рода, глаголите с посочване на вида,
прилагателните, наречията, съюзите, местоименията, числител-
ните и междуметията със съответни съкращения (срв. списъка на
съкращенията стр. 22.
При немските еквиваленти съществителните се характеризират
с посочване на рода, глаголите със съкращенията vt, vi, vr.
Ударение, произношение
Ударението на българските думи се посочва с чертичка над
гласната в ударената сричка. Ако някоя ключова дума или една
от нейните форми има няколко ударения, става въпрос за
факултативни ортоепични варианти:
тръг|на, -неш (-нах)
чети: тръгна, тръгнеш (тръгнах или тръгнах)
15
Упътвания за използване на речника
3.2. Ударението на немските думи се отбелязва с малка чертичка
пред ударената сричка: 'Autobus
3.3. При някои немски еквиваленти, които не се изговарят според
обичайните за немския език правила, се посочва произношение¬
то. За тази цел се използват знаците, приети от Association
Phonelique Internationale (срв. стр. 22).
4. Граматическа характеристика на немските думи
Немските еквиваленти на съществителни и глаголи имат грама¬
тическа характеристика. Когато след българска ключова дума
един немски еквивалент се споменава повече от един път - така
напр. в сложни съществителни или при глаголи в изречения-
примери - граматическите данни не се повтарят:
птйц|а /, -и pl 'Vogel т 5; пойна * 'Singvogel
4.1. Склонение на немските съществителни
4.1.1. Към немските съществителни след граматическия род се дава
цифрово указание за една от парадигмите в таблицата на
склонението. Евентуални отклонения се отбелязват непосредс¬
твено след тази цифра.
4.1.2. Ако след цифрата се намира съкращението sg, това означава, че
съществителното се употребява обикновено само в единствено
число. Аналогично се разбира и съкращението pl.
4.1.3.
4.1.4.
Съществителни без цифрово указание не се скланят.
Таблица на склонението
m 1
m la
m 2
m 3
пот
Tag
Bus
Bach
Wald
gen
Tagte]*1,*
Bus*e*
Bach[e]*\*
Waldte]*1,
dat
Tag [e]
Bus[*e]
Bach[e]
Wald[e]
acc
Tag
Bus
Bach
Wald
пот
Tage
Bus*e
Bäche
Wälder
gen
Tage
Bus*e
Bäche
Wälder
dat
Tage«
Bus*en
Bäche«
Wälder«
acc
Tage
Bus*e
Bäche
Wälder
m 3a
m 4
m 5
m 6
пот
Leib
Deckel
Vater
Gummi
gen
Leibte]*1,*
Deckel*
Vater*
Gummi*
dat
Leib[e]
Deckel
Vater
Gummi
acc
Leib
Deckel
Vater
Gummi
Упътвания за използване на речника
16
pl
nom
Leiber
Deckel
Väter
Gummis
gen
Leiber
Deckel
Väter
Gummis
dat
Leibern
Deckeln2
Vätern2
Gummis
acc
Leiber
Deckel
Väter
Gummis
ml
m 7 а
m 8
m 9
sg
nom
Bekannte(r]+
Gedanke
Mensch
Staat
gen
Bekannten
Gedankens
Menschen
Staat[e]s,,,|‘
dat
Bekannten
Gedanken
Menschen
Staatjej
acc
Bekannten
Gedanken
Menschen
Staat
pl
nom
Bekannten
Gedanken
Menschen
Staaten
gen
Bekannten
Gedanken
Menschen
Staaten
dat
Bekannten
Gedanken
Menschen
Staaten
acc
Bekannten
Gedanken
Menschen
Staaten
m 9 a
m 10
m 11
f 12
sg
nom
Dire ktor
Konsul
Organismus
Drangsal
gen
Dire ktors
Konsuls
Organismus
Drangsal
dat
Direktor
Konsul
Organismus
Drangsal
acc
Direktor
Konsul
Organismus
Drangsal
pl
nom
Direktoren
Konsuln
Organismen
Drangsale
gen
Direktoren
Konsuln
Organismen
Drangsale
dat
Direktoren
Konsuln
Organismen
Drangsalen
acc
Direkte ren
Konsuln
Organismen
Drangsale
f 13
f 14
f 14 a
f 15
Sg
nom
Kenntnis
Nacht
Mutter
Kamera
gen
Kenntnis
Nacht
Mutter
Kamera
dat
Kenntnis
Nacht
Mutter
Kamera
acc
Kenntnis
Nacht
Mutter
Kamera
pl
nom
Kenntnisse
Nächte
Mütter
Kameras
gen
Kenntnisse
Nächte
Mütter
Kameras
dat
Kenntnissen
Nächten
Müttern
Kameras
acc
Kenntnisse
Nächte
Mütter
Kameras
f 15 a
f 16
f 16 a
f 17
Sg
nom
Firma
Blume
Energie
Zahl
gen
Firma
Blume
Energie
Zahl
dat
Firma
Blume
Energie
Zahl
acc
Firma
Blume
Energie
Zahl
pl
nom
Firmen
Blumen
Energien
Zahlen
gen
Finnen
Blumen
Energien
Zahlen
dat
Firmen
Blumen
Energien
Zahlen
acc
Firmen
Blumen
Energien
Zahlen
f 18
f 19
n 20
n 20 a
Sg
nom
Lehrerin
Angestellte
Schaf
Floß
gen
Lehrerin
Angestellten
Schafts1,*
Floßes
17
Упътвания за използване на речника
dat
Lehrerin
Angestellten
Schafle]
Floß[e]
acc
Lehrerin
Angestellte
Schaf
Floß
pl
nom
Lehrerinnen
Angestellten
Schafe
Flöße
gen
Lehrerinnen
Angestellten
Schafe
Flöße
dat
Lehrerinnen
Angestellten
Schafen
Flößen
acc
Lehrerinnen
Angestellten
Schafe
Flöße
n 21
n 22
n 23 n 23 a
n 24
4g
nom
Feld
Dorf
Fenster Kloster
Auto
gen
Feldle]*1,*
Dorfes1 *
Fensters Klosters
Autos
dat
FeldJeJ
Dorlje]
Fenster Kloster
Auto
acc
Feld
Dorf
Fenster Kloster
Auto
pl
nom
Felder
Dörfer
Fenster Klöster
Autos
gen
Felder
Dörfer
Fenster Klöster
Autos
dat
Feldern
Dörfern
Fenstern2 Klöstern2
Autos
acc
Felder
Dörfer
Fenster Klöster
Autos
n 25
n 26
n 27
n 28
Sg
nom
Bell
Junge[s)+
Begräbnis
Datum
gen
Bett[e]s' '*
Jungen
Begräbnisses
Datums
dat
Bett[e]
Jungen
Begräbnisse]
Datum
acc
Belt
Junge
Begräbnis
Datum
pl
nom
Belten
Jungen
Begräbnisse
Daten
gen
Betten
Jungen
Begräbnisse
Daten
dat
Betten
Jungen
Begräbnissen
Daten
acc
Betten
Jungen
Begräbnisse
Daten
n 28 a
n 29
n 30
n 31
Sg
nom
Drama
Maximum
Auge
Privileg
gen
Dramas
Maximums
Auges
Privileges'
dat
Drama
Maximum
Auge
Privileg
acc
Drama
Maximum
Auge
Privileg
pl
nom
Dramen
Maxima
Augen
Privilegien
gen
Dramen
Maxima
Augen
Privilegien
dat
Dramen
Maxima
Augen
Privilegien
acc
Dramen
Maxima
Augen
Privilegien
1 При съществителни, които окончават на s, ß, sch, х, chs, z или lz, гласната е не отпада.
Буквата ß след кратка гласна в именителния падеж във всички форми с окончание се
пише ss.
2 Съществителни, които окончават в именителен падеж единствено число на -п, в дателен
множествено число не получават допълнително -п като окончание.
* При някои прости съществителни от мъжки и среден род, особено при многосричните,
често се изпуска родителното окончание - е. В случаи, когато то се изпуска винаги, към
номера на парадигмата е прибавена звездичка (налр. 1*). Често тогава отпада и
дателното окончание -е. кос т в днешната практика и без това се изпуска все по-често.
■* Wlb. Bulg-Dt.
Упътвания за използване на речника
18
4.2. Спрежение на немските глаголи
4.2.1. Към всички прости глаголи със слабо спрежение, чието
ударение се намира на първата сричка, не са прибавени указания
за спрежението. Те редовно се спрягат по следната схема:
инфннитив: kaufen
сегашно време: sg kaufte, ..st, ..t, pl.. en, ..t, ..en
имперфект: sg kaufite, ..test, ..te, pl ..ten, ..tet, ..ten
перфектно причастие (причастие II): gekauft
4.2.2. Всички други глаголи - прости слаби глаголи, чието ударение не
се намира на първата сричка, глаголи със силно спрежение,
както и сложни глаголи със слабо и силно спрежение - имат
указания за спрежението в остри скоби.
4.2.2.1. Към всички силни глаголи е прибавена цифра, която обозначава
принадлежността им към изброените по-долу редици от
основни форми. Първата гласна посочва основната гласна на
инфинитива и на сегашно време изяв. наклонение (прегласи тук
се отбелязват допълнително), втората гласна е основната
гласна на имперфекта, третата е основната гласна на
перфектното причастие.
4.2.2.2. Прибавените - в някои случаи допълнително - букви а-е
насочват към приведените отклонения от редовното образуване
на перфектното причастие, както и към делимостта, респ.
неделимостта, на представките на сложни глаголи при
формообразуването.
4.2.2.3. Когато при спрежението има смяна на съгласни, това се посочва
допълнително към номера на парадигмата; промяната се
отнася винаги само към имперфекта и перфектното причастие
(напр. ziehen: 32,h-g...; чети: имперфект zog, перфектно при¬
частие gezogen).
+ Съществителни от мъжки род във връзка с неопределителния член (респ.
неопределително местоимение) (к)ет в именителен падеж единствено число получават
допълнително окончание -г; съществителни от среден род във връзка с неопределителен
член ein или неопредслителните местоимсния kein, etwas, nichts, viel, genug, allerlei,
allerhand, wenig в именителен падеж единствено число получават допълнително
окончание -s.
19
Упътвания за използване на речника
4.2.3. Редици от основни гласни
1
а-и-а
schaffen, schuf, geschaffen
2
a/ä1 —i—а
fangen, fing, gefangen
3
a/äMe-a
blasen, blies, geblasen
4
a/ä'-u-a
laden, lud, geladen
5
ä-i-a
hängen, hing, gehangen
6
ä-o-o
gären, gor, gegoren
7
ä/ie2-a-o
gebären, gebar, geboren
8
au-o-o
saugen, sog, gesogen
9
au/äuMe-au
laufen, lief, gelaufen
10
e-a-a
brennen, brannte, gebrannt
101
e-a-a
stehen, stand, gestanden
11
e-a-e
genesen, genas, genesen
12
e-e-o
melken, melkte, gemolken
13
e-i-a
gehen, ging, gegangen
14
e-o-o
heben, hob, gehoben
15
e/i2,3-a-e
treten, trat, getreten
16
e/i2,3-a-o3
sprechen, sprach, gesprochen
17
e/i2-o-o
flechten, flocht, geflochten
18
e/i'-u-o
werden, wurde, geworden
19
e/ie2-a-e
sehen,sah, gesehen
20
e/ie-a-o
befehlen, befahl, befohlen
21
ei—i3—i3
reiten, ritt, geritten
22
ei-ie-ei
heißen, hieß, geheißen
23
ei-ie-ie
leihen, lieh, geliehen
24
i-a-a
bringen, brachte, gebracht
25
i-a-e
bitten, bat, gebeten
251
i-a-e
sitzen, saß, gesessen
26
i-a-o
rinnen, rann, geronnen
27
i-a-u
binden, band, gebunden
28
i-o-o
glimmen, glomm, geglommen
29
i-u-u
schinden, schund, geschunden
30
i/ei4-u-u
wissen, wußte, gewußt
31
ie-a-e
Hegen, lag, gelegen
32
ic-o-o
bieten, bot, geboten
33
o-a-o
kommen, kam, gekommen
34
o/ö!-ie-o
stoßen, stieß, gestoßen
35
ö-o-o
schwören, schwor, geschworen
36
ö/a4-o-o
können, konnte, gekonnt
37
ö/i2-o-o
erlöschen, erlosch, erloschen
38
u-a-a
tun, tat, getan
39
u-ie-u
rufen, rief, gerufen
40
ü-o-o
lügen, log, gelogen
41
ü/a4-u-u
dürfen, durfte, gedurft
42
ü/u4-u-u
müssen, mußte, gemußt
‘При 2 и 3 лице единствено число сегашно време. Съгласната s на края на основата
отпада пред окончанието на 2 лице единствено число.
1 При 2 и 3 лице единствено число сегашно време както и императив единствено число.
1 Удвоява се съгласната след тази гласна (отпада буквата h, сигнализираща дължина),
ако в основата няма и без това вече двойна съгласна, респ. две съседни съгласни (ß-ss) на
това място.
4 При 1-3 лице единствено число сегашно време.
Упътвания за използване на речника
20
4.2.4. Спрежение на »haben« и »sein«
Infinitiv Präsens Imperfekt Partizip Perfekt
А haben sg 1.
habe
hatte
gehabt
2.
hast
haltest
3.
hat
hatte
pl 1.
haben
hatten
2.
habt
hattet
3.
haben
hatten
В sein sg 1.
bin
war
gewesen
2.
bist
warst
3.
ist
war
pl 1.
sind
waren
2.
seid
war[e]t
3.
sind
waren
4.2.5. Сложни глаголи
4.2.5.1. а: Сложни глаголи, които носят ударението на първата част, във
формите на сегашно време и имперфект на действителния залог
се делят, т.е. (ударената) определителна дума се дели и минава
зад основната част.
Към този тип принадлежат глаголите със следните предлози
респ. наречия като определителна дума: ab, an, auf, aus, bei, da(r),
ein, fort, her, hin, mit, nach, nieder, vor, weg, zu, zurück, zusammen и
техните комбинации c her, hin и vor, освен това глаголите c
предлозите durch, hinter, über, um, unter, wider, наречието
wieder и прилагателното voll като ударена определителна дума,
както и глаголи със съществителни като определителна дума.
Перфектното причастие във всички тези случаи се образува с
представка ge-, която стои между двете съставки.
... aufheben vr < 14 а >: сегашно време: ich hebe auf, du hebst auf и
T.H.: имперфект: ich hob auf, du hobst auf и т.н.; перфектно
причастие: aufgehoben
...hinüberfahren vi < 4ajsn >: сегашно време: ich fahre hinüber, du
fährst hinüber, er (sie, es) fahrt hinüber, wir fahren hinübe” и т.н.;
имперфект: ich fuhr hinüber, du fuhrst hinüber и т.н.; перфектно
причастие: hinübergefahren.
4.2.5.2. b: Сложни глаголи, които са с ударение на втората съставка, не
се делят; същото важи и за глаголи, които са производни от
сложни съществителни (въпреки че носят ударение на първата
част).
21
Упътвания за използване на речника
Тук спадат глаголите с представките be-, ent-, emp-, er-, ge-, ver-,
zer-, освен това глаголи c предлозите durch, hinter, über, um,
wider, наречието wieder и прилагателното voll като неударена
определителна дума.
Перфектното причастие в този случай се образува без
представката.
... vollbringen vt <24b>: сегашно време: ich vollbringe, du
vollbringst и т.н.; имперфект: ich vollbrachte, du vollbrächtest и
T.H.; перфектно причастие: vollbracht. * ”
4.2.5.3. c: Ако пред сложен глагол с представка според точка 4.2.5.2. има
още един предлог с ударение (респ. наречие с ударение) според
точка 4.2.5.1., предлогът (наречието) при формите за сегашно
време и имперфект се дели и минава зад основната дума, а
перфектното причастие се образува без представка.
... ein berufen vt < 39 с >: сегашно време: ich berufe ein, du berufst
ein и т.н.; имперфект: ich berief ein, du beriefst ein и т.н.;
перфектно причастие: einberufen.
4.2.5.4. d: Всички прости глаголи, които не носят ударение на I сричка,
образуват перфектното причастие без представката ge-.
... blockieren vt <d>: перфектно причастие: blockiert.
4.2.5.5. е: Ако пред прост глагол според точка 4.2.5А се прибавя още
предлог според точка 4.2.5.1. като ударена представка, във
формите за сегашно време и имперфект действителен залог
ударената представка се дели и минава назад. Перфектното
причастие в този случай се образува без представка.
...ausprobieren vt <е>: сегашно време: ich probiere aus, du
probierst aus и т.н.; имперфект: ich probierte aus, du probiertest aus
и т.н.; перфектно причастие: ausprobiert.
5. Фонетична транскрипция
Към немски думи, чието произношение се отклонява от
обичайните правила, е прибавено в квадратни скоби про¬
изношението: Саре [ке:р]. Двоеточие [:] след гласна посочва
нейната дължина. Знакът за ударение ' се намира пред
ударената сричка: Satin [..Че]. Често се дава само тази част на
думата, чието произношение представлява трудност. Начална¬
та респ. крайната част на думата в такива случаи се заместват от
две точки в началото или в края на транскрипцията: servieren
[,.'vi:..].
У пътвания за използване на речника
22
5.1. Гласни
[а] кратко а
[а] кратко носово а
[е] кратко затворено е
И кратко глухо е (подобно на ъ)
Je] кратко отворено е
[е] кратко носово е
[о] кратко отворено о
[се] кратко отворено ö
[y] кратко отворено ü
5.2. Съгласни
[ц] задноезична носовка, означена на немски с ng
[z] звучна съгласна з
[J] беззвучна съгласна ш
[3] звучна съгласна ж
6.
Abk
Abkürzungen - Съкращения
Abkürzung
съкращение, абревиатура
adj
Adjektiv
прилагателно
adv
Adverb
наречие
amll
amtlich
официално
Anat
Anatomie
анатомия
Arch
Archäologie
археология
Astr
Astronomie
астрономия
Bauw
Bauwesen
строителство
Bergb
Bergbau
минно дело
bes.
besonders
особено
Bot
Botanik
ботаника
Buchw
Buchwesen
книгопечатане и -издаване
Chem
Chemie
химия
dial
mundartlich
диалектно
Dipl
Diplomatie
дипломация
Eisenb
Eisenbahn
железници
El
Elektrotechnik
електричество
etw.
etwas
нещо
f
feminin, weiblich
женски род
Fin
Finanzwesen
финансово дело
Flugw
Flugwesen
въздушен транспорт
Forstw
Forstwirtschaft
горско стопанство
Foto
Fotografie
фотодело
Gartenb
Gartenbau
градинарство
Geogr
- Geographie
география
Geol
Geologie
геология
23
Упътвания за използване иа речника
Geom
Geometrie
Gramm
Grammatik
Handw
Handwerk
Hausw
Hauswirtschaft
Hdl
Handel
Hist
Geschichte
Interj
Interjektion
iron
ironisch
jmdm.
jemandem
jmdn.
jemanden
jmds.
jemandes
Jur
Rechtswesen
Kart
Kartenspiel
Kfz
K raftfahrzeugtechnik
Kochk
Kochkunst
Konj
Konjunktion
Landw
Landwirtschaft
Ling
Linguistik
Lit
Literaturwissenschaft]
m
maskulin, männlich
Mal
Malerei
Mar
Schiffahrt, Seewesen
Math
Mathematik
Med
Medizin
Meteor
Meteorologie
Metr
Metrik
Mil
Militärwesen
Min
Mineralogie
Mus
Musik
Myth
Mythologie
n
neutral, sächlich
Neol
Neologismus
num
Numerale, Zahlwort
od
oder
Pharm
Pharmazie
Phil
Philosophie
Phys
Physik
Physiol
Physiologie
pl
Plural
Pol
Politik
Politök
Politökonomie
präp
Präposition
pron dem
Demonstrativpronomen
pron pers
Personalpronomen
pron def
Defmitpronomen
pron indef
Indefinitpronomen
pron interr
Interrogativpronomen
pron poss
Possessivpronomen
геометрия
граматика
занаятчийство
домакинство
търговия
история
междуметие
иронично
някому, на някого
някого
на [от] някого
право
игра на карти
моторни превозни средства
готварство
съюз
селско стопанство
лингвистика
литература, литературознание
мъжки род
живопис
морско дело
математика
медицина
метеорология
метрика
военно дело
минералогия
музика
митология
среден род
неологизъм
числителио
или
фармация
философия
физика
физиология
множествено число
политика
политическа икономия
предлог
показателно местоимение
лично местоимение
определително местоимение
неопределително местоимение
въпросително местоимение
притежателно местоимение
Упътвания за използване на речника
24
pron refl
Reflexivpronomen
възвратно местоимение
pron rel
Relativpronomen
относително местоимение
Rel
Religion
религия
Schulw
Shulwesen
училищно дело
sg
Singular
единствено число
Subst
Substantiv
съществително
Tech
Technik
техника
Tel
Fernsprech wesen
телефония
Text
Textilindustrie
текстилна промишленост
Theat
Theater
театър
Typ
Typographie
типография
u.
und
и
übertr
übertragen
преносно значение
umg
umgangssprachlich
разговорно
undekl
undeklinierbar
не се скланя
unpers
unpersönlich
безлично
unv
unveränderlich
неизменяемо
uv
unvollendeter Aspekt
несвършен вид
V
vollendeter Aspekt
свършен вид
verächtl
verächtlich
презрително
veralt
veraltet
остаряло
Verk
Verkehrswesen
транспортно дело
Verw
Verwaltung
администрация
vi
intransitives Verb
непреходен глагол
volkst
volkstümlich
народно
vr
reflexives Verb
възвратен глагол
vt
transitives Verb
преходен глагол
vulg
vulgär
вулгарно
Wirtsch
Wirtschaft
стопанство
Zool
Zoologie
зоология
Ztgsw
Zeitungswesen
вестникарство
А
ха Konj 1. und, 'aber, je'doch; ~
именно und zwar 2. 'sondern (nach
Verneinung)', не ~ ... nicht ...,
'sondern ...
2a Partikel was, wie; ~, за София ли
пътуваш? was, du fährst nach 'Sofia?
3a Interj ah!, ach!, ha!, he!, a'ha!
аб|а / -й pl 1. veralt 'grober 'Wollstoff
m 12. 'Umhang m 2 aus 'grobem
'Wollstoff
абаджй|я m, -и pl veralt 1. 'Schneider m 4
2. 'Tuchweber m 4; 'Tuchhändler m 4
абажур m, -и pl 'Lampenschirm m 1
абанос m nur sg 'Ebenholz n 22
абдикаци|я / -и pl 'Abdankung / 17,
'Rücktritt m 1
абе Partikel zur Anrede meist männlicher
Personen (auch proklitisch), umg fami¬
liär 1. bei Fragen ~ какво има? was ist
denn los? 2. bei Antworten ~ добре
съм na ja, mir geht’s gut 3. bei Auffor¬
derung ~ да пием за наше здраве! па
dann laßt uns auf 'unsere Ge'sundheit
'trinken! 4. bei Unzufriedenheit ~
защо се вайкате! wa'rum 'jammert ihr
denn! 5. bei Erstaunen ~ ти ли си? bist
du’s 'wirklich? 6. volkst als Anrede für
Fremde ~ оттук(а) ли сте? seid ihr
von hier?
абитуриент m, -и pl Abituri'ent m 8
абитуриентски adj Abiturienten-; ~
бал Abiturienten ball m 2; абиту¬
риентска рокля Kleid и 21 für den
Abiturientenball
абонамент m, -и pl Abonne'ment [..'mag]
n 24; Theat 'Anrecht n 20
абонат m, -иpl Abon'nent m 8, Be'zieher
m 4; Theat 'Inhaber m 4 'eines Anrechts
абонйр|ам, -аш (-ах) uv, v als
Abon'nenten 'einschreiben vt <23 a>,
als Abon'nenten 'werben < 16 > (ня¬
кого jmdn.); « ce abon'nieren vt
< d > (за нещо etw.4); Theat ein 'An¬
recht er'werben < 16b> (за für 4)
аборт m, -и pl Med Ab'ort m 1, 'Fehlge¬
burt /17; 'Abtreibung /17
абсорбйр|ам, -аш (-ах) uv, v Chem ab¬
sorbieren v/ < d >, 'aufsaugen vt < 8 a >
абсолют ен, -ни adj abso'lut
абстракт ен, -ни adj ab'strakt
абстрактност /nur sg Abstraktheit /17
абстракци|я / -и pl Abstrakti'on / 17
абстрахйр|ам, -аш (-ах) uv, v ab-
stra'hieren vt < d >; » ce 'absehen vi
<19a(hb> (от von 5), nicht in Be¬
fracht 'ziehen < 32 > (от нещо etw. 4)
абсурд m, -и pl 'Unsinn m 1, Absurdi'tät
/17
абсурд |ен, -ни adj ab'surd, 'widersinnig,
'unsinnig
абсцес m, -и pl Med Ab'szeß m 1
авангард m, -и pl 1. Mil 'Vorhut / 17
auch übertr 2. A'vantgarde /16
авангарден, -ни adj 1. Mil 'Vorhuts-
2. avantgardistisch
аванс m, -и pl 1. Fin 'Vorschuß m 2;
Vorauszahlung /17 2. Sport 'Vorgabe
/16 3. Entgegenkommen n 23
авансйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. 'vorwärts¬
kommen vi <33 ajsn>, 'aufrücken vi
< ajsn > 2. Fin 'Vorschuß 'zahlen, 'vor¬
schießen vt < 32 a >
авансов
26
авансов adj 'Vorschuß-; ~ а разписка
'Vorshußbeleg т 1, 'Vorschu߬
quittung/17
авантюр|а /, -и pl 'Abenteuer п 23
авантюрист т, -и pl 'Abenteurer т 4
авантюристичен, -ни adj 'abenteuer¬
lich, 'Abenteuer-
авари|я /, -и pl Hava'rie /16 а
август т nur sg Au'gust т I
авиатор т, -и pl 'Flieger т 4
авиаторски adj 'Flieger-
авнацнбнен, -ни adj 'Flieger-, Flug-
ааийцн|я /, -и pl 1. 'Luftfahrt / 17,
'Flugwesen n 23 2. 'Luftflotte /16
авйз|о n, -a pl Bank A'vis m 1, n 20,
A'viso n 24,'Nachricht/17,'Anzeige
/16
авиобаз|а /, -и pl 'Flugstützpunkt m 1
авиокомпания /, -и pl 'Fluggesellschaft
/17 'Luftverkehrsgesellschaft /17
авиоконструктор m, -и pl 'Flugzeug¬
konstrukteur m 1*
авиомоделизъм (-мът) m nur sg
Mo'dellflugzeugbau m 1, 'Flugmodell¬
sport m l
авиомоделйст m, -и pl 'Flugmodell¬
bauer m 4
авиотраиспорт m nur sg 'Lufttransport
m 1, 'Luftfrachtverkehr m 1
авлйг|а /, -и pl Zool Pi'rol ml*
авоар m, -и pl Bank 'Guthaben n 23,
'Haben
авсгралй1ец m, -йци pl Australier m 4
австралийски adj au'stralisch
Австралия / Australien n 23
австрй|еи m, -йци pl 'Österreicher m 4
австрийски adj 'Österreichisch
Австрия / 'Österreich n 23
автентйч|еи, -ни adj au'thentisch
автобаз|а /, -и pl 'Kraftfahrzeugpark
m 6, Kfz-Park
автобиографичен, -ни adj autobio'gra-
phisch
автобиография /, -и pl 1. Lit Autobio¬
graphie/16 a 2. amtl 'Lebenslauf m 2
автобус m, -и pl 'Autobus m 1 a, Bus
автобус |ен, -ни adj 'Autobus-, Bus-
автограф m, -и pl Auto'gramm n 20*
автомат m, -и pl 1. Auto'mat m8 2. Mil
Maschinenpistole/16 O ~ замежду-
селищно набйране 'Münzfern¬
sprecher für 'Selbstwählverkehr
автоматизация / nur sg Automatisie¬
rung/ 17
автоматизирам, -am <-ax) uv, v auto¬
matisieren v/ <d>
автоматйч|ея, -ни adj automatisch;
- на пушка 'Schnellfeuergewehr n 20;
- на писалка 'Füllfederhalter m 4
автоматчи|к m, -ци pl M Pi- 'Schütze m 1
автомобил m, -и pl Automo'bil n 20*,
'Auto n 24, 'Kraftwagen m 4
автомобилен, -ни adj Automo'bil-,
'Auto-, 'Kraftfahrzeug-; -на гума
'Autoreifen m 4; - но дело 'Kraftfahr¬
zeugwesen n 23; Automobilsport nt I
автомобнлйзъм (-мът) m nur sg Auto¬
mobilsport m 1
автономен, -ни adj auto'nom
автономия/nur sg Autono'mie/16 a
автопортрет m, -и pl 'Selbstbildnis n 27
автор m, -и pl 'Autor m 9 a, Ver'fasser
m 4; 'Schöpfer m 4
авторемонтен, -ни adj 'Autoreparatur-;
» завод 'Kraftfahrzeuginstandset¬
zungswerk n 20; - на работилница
'Autoreparaturwerkstatt /17
автореферат m, -и pl 'Autorreferat n 20
авторитет m, -и pl Autori'tät /17
авторитетен, -ни adj autorita'tiv, 'ma߬
gebend
авторски adj Au'toren-
авторство n nur sg 'Autorschaft /17
автосград|а /, -и pl 'Autobahn /17
ar|a m, -и pl Hist 'Aga m 6
агарянеч m, -ци pl u. агарян|ян m, -и pl
veralt 'Heide m 1
агент m, -и pl I. A'gent m 8, Vertreter
m 4 2. Spi'on ml* O« -провокатор
'Lockspitzel m 4
areirrypja /, -и pl Agen'tur /17
arenmla / -и pl Agen'tur / 17;
Българска телеграфна s , Abk БТА
Bulgarische 'Presseagentur / 17, Abk
BTA
агитатор m, -и pl Agi'tator m 9 a
27
аеродрум
агитационен, -ни adj Agitati'ons-
агитаци|я / -и pl Agitation / 17;
нагледна ж 'Sichtwerbung/17
агятйр|ам, -аш (-ах) uv agi'tieren vi
<d/hb>
агйтпункт m, -ове pl 'Aufklärungslokal
n 20*
агяттабл|о л, -a pl 'Wandzeitung /17
агломерат m, -и pl Geol Agglome'rat
n 20*
агне л, -та pl Lamm n 22 O и вълкът
сит, и ~ то цяло 'keiner ist benachtei¬
ligt; 'jeder 'wurde zu'friedengestellt
агнешки adj 1. Lamm- 2. a/s Su6j/
агнешко 'Lammfleisch n 20; агнешко
печено 'Lammbraten m 4
агни се, (агни се) uv 'lammen vi < hb >
агонизйр|ам, -аш (-ах) uv, v im 'Sterben
[in den 'letzten 'Zügen] 'liegen vi
<31 /hb>, mit dem 'Tode 'ringen vi
<21jhb>
агонии / nur sg Ago'nie /16 a, 'Todes¬
kampf m 2
аграр|ен, -ни adj A'grar-; ~ но-про-
мйшлен комплекс, Abk АПК A'grar-
Indu'strie-Kom'plex m 1
агрегат|еи, -ни adj Aggre'gat-; ~ни
състояния Aggre'gatzustände m 2jpl
агреснв|ен, -ни adj aggres'siv
агреся|я /, -и pl Aggression / 17,
bewaffneter 'Überfall m 2
агресор m, -и pl Ag'gressor m 9 a
агробиология / nur sg 'Agrobiologie
/16a
агроном m, -и pl Agro'nom m 8
агрономически adj agro'nomisch; ~
факултет 'landwirtschaftliche Fa-
kul'tät /17, 'Landwirtschaftsfakultät
агрономия / nur sg Agrono'mie /16
агротехника / nur sg 'Agrotechnik /17,
'landwirtschaftliche 'Technik, 'Land¬
technik
ад (-ът) m nur sg 'Hölle /16
адажио n nur sg Mus Adagio [a'datd^o]
n 24
адамов adj 'Adams-; ~ а ябълка Anat
'Adamsapfel m 5
адаш m, -и pl umg 'Namensvetter m 10
адвокат m, -и pl 'Rechtsanwalt m 2,
Advo'kat m 8
адвокатски adj 'Rechtsanwaits-
адвокатствув|ам, -аш (-ах) uv als
'Rechtsanwalt 'tätig sein vi < B >
аджамй|я, -и adj volkst 1. 'unerfahren,
grün; ж човек 'unerfahrener Mensch
m8; ж момче 'grüner 'Junge m 7; той
е ж er ist noch grün ['unerfahren] 2. als
Subst nur m 'Anfänger m 4, 'Neuling
m 1, 'Grünling m l
административен, -ни adj Ver'wal-
tungs-, administrativ; ~ но обслуж¬
ване Ver'waltungsleistungen /17//?/
администратор m, -и pl 1. Verwalter
m 4, verantwortlicher 'Leiter m 4
2. (хотел) Emp'fangschef m 6
администрация / -и p/Ver'waltung/17,
Administration /17
адмирал m, -и pl Admi'ral m 1 *
адрес m, -и р/A'dresse/16, 'Anschrift
/17 O говоря по - на някого jmdn.
'schlechtmachen <a>; сбъркал ~a
umg iron er hat sich ge'irrt
адресант m, -и pl 'Absender m 4
адресат m, -и pl Adres'sat m 8, Emp-
'fänger m 4
адрес|ен, -ни adj A'dreß-; - на карта
'Anmeldeformular n 20*; - на служба
'Meldestelle /16
адресйр1ам, -аш (-ах) uv, v adressieren
vi < d > (до an 4)
адриатически adj adri'atisch; Адриа¬
тическо море Adri'atisches Meer n 20,
'Adria / 15/sg
адски adj 'höllisch auch Übertr
адютант m, -и pl Adjutant m 8
aeporapla/, -и pl 'Flughafen m 5, 'Flug¬
platz m 2
аеродинамика / nur sg Aerody'namik
/17
аеродинамичен, -ни adj aerodyna¬
misch, 'stromlinienförmig; ~ на фор¬
ма 'Stromlinienform /17
аеродинамйческн adj = аеродина¬
мичен
аеродрум m, -ове pl veralt 'Flugplatz
m 2, 'Flughafen m 5, 'Flugfeld n 21
аероклуб
28
аероклуб т> -ове pl 'Fliegerklub т 6,
'Flugsportklub, 'Segelflugklub
аеролнт т, -и pl Mete'orstein т I,
Aero'lith nt 8
аероплйн т, -и pl 'Flugzeug п 20
аероллаи|ен, -ни adj 'Flugzeug-; ~ ни
нападения 'Luftangriffe т \/pl
аероснймк| а /, -и pl 'Luftaufnahme /16
аеростат т, -и pl ВаПоп т 6, 'Fesselbal¬
lon
аеротранспорт т nur sg 'Lufttransport
т 1
аз pron pers ich
азбест т nur sg As'best т 1
азбук|а /, -и pl Alpha'bet п 20
азбуч|ен, -ни adj alpha'betisch; ~ на
истина 'Binsenwahrheit /17
азбучни|к т, -ци pl alpha'betisches
Verzeichnis п 27
Азербайджан т Aserbai'dshan п 23
азербайджанец т, -ци pl Aserbai'dsha-
ner т 4
азербайджански adj aserbai'dshanisch
азнат|ец m, -ци pl Asi'at т 8
Азия / 'Asien п 23
азот т nur sg 'Stickstoff т 1
азот|ен, -ни adj 'Stickstoff-; ~ на ки¬
селина Sal'petersäure/16; ~ ни торо¬
ве 'Stickstoffdünger т 4
айран т nur sg ver'dünnter 'Joghurt
m \*, n 20*, Buttermilch/12
академй|к m, -ци pl Akademiemit¬
glied n 21
академични, -ни adj aka'demisch;
~ но гребане Sport 'Rudern n 23
академи|я /, -и pl Akade'mie / 16;
Българска » на науките, Abk БАН
Bul'garische Akade'mie der 'Wissen¬
schaften
акаци|я /, -и pl A'kazie /16
акварел m, -и pl 1. (картина Bild)
Aqua'rell n 20* 2. (боя) 'Wasserfarbe
/16, Aquarellfarbe
акварел|ен, -ни adj Aqua'rell-; ~ ни
бои Aquarellfarben /16//?/
аквариум m, -и pl A'quarium n 28
акламир|ам, -аш (-ах) uv, v 'Beifall
'spenden (някого jmdm.)
аклиматизация / nur sg Akklimati¬
sation /17, 'Anpassung /17
аклиматизирам, -аш (-ах) uv, v ak¬
klimatisieren vt <d>, 'eingewöhnen
vf <c>,'anpassen vt <a>; ~ cesich
akklimati'sieren vr, sich 'anpassen vr
*акб Konj wenn, falls; - и wenn auch,
wenn'gleich, ob'wohl, ob'gleich
*яко adv umg es macht nichts, es 'schadet
nicht, wenn auch
акомпанйр|ам, -аш (-ах) uv Mus be-
'gleiten vf <b>
акорд m, -и pl 1. Mus Ak'kord m 1 2. nur
sg Wirtsch Ak'kord; работя на ~ im
Ak'kord 'arbeiten vi <hb>
акордеон m, -и pl Ak'kordeon n 24
акордеонйст m, -и pl Ak'kordeonspieler
m 4
акорднр|ам, -аш (-ах) uv, v Mus 'stim¬
men vf
акордьор m, -и pl Klavierstimmer m 4
акредитив m, -и pl Fin Kreditbrief m 1
акредитйв|ен, -ни adj Dipl Be'glaubi-
gungs-; ~ ни писма Beglaubi¬
gungsschreiben n 23
акредитйр1ам, -аш (-ах) uv, v akkre¬
ditieren vr < d >; x ce akkreditiert
'werden vi < 18/sn>
акробат m, -и pl Akro'bat m 8
аксиом|а /, -и pl Axi'om n 20*
акт (актът) m, -ове pl 1. (действие) Akt
m 1, 'Handlung / 17 2. (документ)
'Akte/16, 'Schriftstück n 20, 'Urkunde
/16; обвинителен - 'Anklageschrift
/ 17; съставям ~ ein 'Strafmandat
'ausstellen 3. (тържество)'Schulfeier
/ 16 4. Kunst Akt, 'Aktbild n 21,
'Aktfoto n 24
актив m, -и pl 1. Ak'tiv n 20*, n 24
2. Bank Ak'tiva pl, Ak'tivbestand m 2
актив|ен, -ни adj ak'tiv
активизйр|ам, -аш (-ах) uv, v aktivieren
vf < d >, 'anregen vf < a >, in 'Tätig¬
keit 'setzen vt; x ce ak'tiver 'werden
vi < 18jsn>
активист m, -и pl Aktivist m 8; Funk¬
tionär m 1*
актрйс|а/, -и pl 'Schauspielerin /18
29
алфа
актуап)ен, -ни adj aktu'ell
актьор т, -и pl 'Schauspieler т 4
акул|а /, -и pl Hai т 1 auch übertr
акумулатор т, -и pl Akkumu'lator
т 9 а, 'Akku т 6; Kfz Batte'rie /16 а
акумулация/nur sg Akkumulati'on/20,
'Anhäufung /17
акурат|ен, -ни adj akku'rat
акуратност/ nur sg Akkura'tesse /16
акустика/nur sg 1. Phys A'kustik /17,
'Schallehre/16 2. A'kustik/17, 'Klang¬
wirkung/17
акушер-гинеколо)г m, -зи pl Gynäko-
'loge m 7, Ge'burtshelfer m 4
акушерк|а/, -и pl 'Hebamme / 16
акушйр|ам, -am (-ax) uv ent'binden vt
<27b>
акцент m, -и pl 1. Ak'zent m 1, Be-
'tonungszeichen n 23 2. Ak'zent, 'Aus¬
sprache /16
акцйз m, -и pl Ak'zise /16
акционер m, -и pl Aktio'när m I *
акционерен, -ни adj 'Aktien-; ~ но дру¬
жество 'Aktiengesellschaft /17
'aKUHlH/, -и pl Akti'on/17
2акци|я / -и pl Fin 'Aktie /16
акъл m, -и pl umg Ver'stand m 1, Grips
m 1
ала Konj 'aber, je'doch
алабаш m, -и p! Kohl'rabi m 6
алаброс m, -и pl'kurzgeschnittenes, nach
'hinten ge'kämmtes Haar
аларм|а /, -ир/1. A'larm nt 1 2. (сигнал)
Alarmsignal л 20* 3. umg Ra'dau m 1 *
O дигам ä a) A'larm 'schlagen < 4 >,
das A'larmzeichen 'geben < 15 >, b)
umg Lärm 'schlagen <4>, c) Ra'dau
'machen
алармйр|ам, -am (-ax) uv, v alar'mieren
vt <d>
албан|ец m, -ци pl Al'baner m 4
Албання / Albanien n 13
албански adj al'banisch
албум m, -и pl I. 'Album n 28 2. 'Bild¬
band m 2 3. 'Namensregister n 23
алгебр|а / -и pl 1. (учебник) umg 'Al¬
gebra /15 a 2. nur sg 'Algebralehrbuch
n 22
алегорйч|ен, -ни adj alle'gorisch
алегори|я /, -и pl Allego'rie /16 a
алегро n nur sg Mus Al'legro n 24
ален adj 'purpurrot, rot
алене|я, -еш (аленях) uv rot 'werden
vi < 18/sn>, sich 'röten vr <hb>\ ~
ce rot sein <B>, rot 'aussehen vi
< 19a/hb>
але|я f -и pl Al'lee /16 a
Алжйр m 1. (държава) Al'gerien n 23
2. (град) 'Algier n 23
алжйр|ец m, -ци pl Al'gerier m 4
алжирски adj al'gerisch
алкал ен, -ни adj al'kalisch
алкали nur pl Chem Al'kali n {pl ..ien)
алкалоид m, -и pl Chem Alkalo'id n 20
алкохол m, -и pl 'Alkohol m 1 *
алкохолизйр|ам ce, -am ce (-ax ce) uv
sich dem Trunk er'geben vr < 15b >
алкохолйз|ъм (-мът) m nur sg Alko-
ho'lismus m 11, 'Trunksucht / 14
алкохолй|к m, -ци pl Alko'holiker m 4,
'Trinker m 4
ало Interj 'hallo
алпака / nur sg Al'paka n 24
алпй|ец m, -йци pl 'Alpenbewohner m 4
алпййск|и adj 1. (на Алпите) 'Alpen-
2. (високопланински) al'pin, 'Hochge-
birgs-; - а растителност 'Hochge¬
birgsflora /15a
аллинеум m, -и pl 'Steingarten m 5
алпнннз[ъм (-мът) m nur sg Alpi'nistik
/17, Alpi'nismus m 11, 'Bergsteigen n 23
алпинист m, -и pl 'Bergsteiger m 4, Alpi-
'nist m 8
алпйнк1а /, -и pl 'Bergschuh m 1
алт (-ът) m, -и pl Mus 1. Alt m 12. (виола)
'Bratsche /16
алтън m, -и pl 1. Al'tyn m ohne pl
türkische Goldmünze 2. 'Goldstück n 20
алуяи|б (-ят) m nur sg Geol Al'luvium n 23
алуминиев adj Alu'minium-
алумйни|й (-ят) m nur sg Alu'minium
n 20*
алч)ен, -ни adj 'gierig (за nach 3, auf 3)
алхймия / nur sg Alchi'mie /16 a
алфа/nur sg 'Alpha n 24 O ~ и омега
das A und O
алъш-вернш
30
алъш-вернш т nur sg veralt umg 'Handel
m 4, 'Umsatz m 2; übertr 'Umgang m 2;
имам ~ c някого mit jmdm. 'Umgang
'pflegen
ама Interj umg 'aber; was für ein; ~
работа! so 'etwas!; ~ си глупава! aber
du bist dumm!; ~ де! na so 'etwas!, das
'wäre ja auch!; ~ че работа! was für
'eine 'Sache!, na so 'was!
ама Konj umg 'aber, je'doch
амалгам|а /, -и pl Chem Amal'gam
n 20*
амалгамйр|ам, -am (-ax) uv, v Chem
amalga'mieren vt <d>
аман Interj umg l.ge'nug, mir reicht’s;
~ от гости! ge'nug der 'Gaste! 2. ach!,
o weh! weh mir!
аматьор m, -и pl Ama'teur m 1 *
амбалаж m, -и pl Verpackung / 17,
Verpackungsmaterial n 31
амбициозен, -ни adj 'ehrgeizig; 'streber¬
haft
амбнцйр|ам, -am (-ax) uv, v den 'Ehrgeiz
'wecken (някого bei jmdm.); s ce
'ehrgeizig 'werden vi < lS/sn>, in mir
er'wachl der 'Ehrgeiz
амбйцн|я/ -и pl 'Ehrgeiz m 1, Ambiti'on
/17
амбулантен, -ни adj ambu'lant
амбулатория / -и pl Med Ambula'to-
rium n 28
амбулаторно adv Med ambula'torisch
амеб|а /, -и pl Zool A'möbe /16
американ m nur sg Text 'Nessel m 4
Америка / Geogr A'merika n 23
американ [ец m, -ци pl Amerikaner m 4
американски adj amerikanisch; Съеди¬
нени ~ щати, Abk САЩ Vereinigte
'Staaten m 9 pl von A'merika, Abk
USA
аметист m, -и pl Min Ame'thyst m 1
*амй Konj umg 1. 'sondern; той не
говореше, ~ декламираше er sprach
nicht, 'sondern dekla'mierte 2. und; ~
какво сега? und was nun? 3. nun ja,
nun; ходиш ли често на кино? - ~
ходя често, gehst du oft ins 'Kino? -
nun ja, ich 'gehe oft
2амй Partikel umg 1. (да) 'freilich 2. (не)
'aber nein!
амин n undekl Rel 'Amen n 23
амнистйр|ам, -аш (-ax) uv, v Jur am¬
nestieren v/ < d >, be'gnadigen vt
<b>
амнйсти|я/ -и pl Jur Amne'stie /16 a;
давам * Amne'stie ge'währen < b >
амонн|й (-ят) m nur sg Chem Am'mo-
nium n 20*
амоняк m nursg 1. Chem 'Ammoniak
n 20* 2. Pharm 'Salmiakgeist m 1
амоняч|ен, -ни adj Chem 'Ammoniak-;
ammonia'kalisch; ~ на сода Chem
Am'moniumkarbonat n 20
амортизационен, -ни adj Amortisa-
ti'ons-, 'Abschreibungs-; ж фонд
Amortisati'onsfonds m undekl
амортизация /, -и pl Wirt sch Amorti-
'sierung/17, Amortisati'on /17, 'Ab¬
schreibung /17
амортизирам, -аш (-ax) uv, v
amortisieren vt < d >, 'abschreiben vt
<23 a>
ампер m, -и pl El Am'pere [..'pe:r] n
амплитуд|а /, -и pl Phys Amplitude/16
амоул|а/ -и pl Am'pulle/16
ампутаци!я/, -и pl Med Amputati'on
/17
ампутйр|ам, -аш (-ax) uv, v Med
ampu' tieren vt <d>, 'abnehmen
< 16a jhb>
амуннци|я/ -и pl Mil 'Ausrüstung /17
O конска ж Ge'schirr n 20
амфйби|я /, -и pl Zool Am'phibie / 16
амфитеатрал|ен, -ни adj amphithea'tra-
lisch
амфитеатър m, -ри pl Am'phitheater
n 23
амфор|а /, -и pl 'Amphora /15 a
анадол|ец m, -ци pl Ana'tolier m 4
анализ m, -и pl Ana'lyse / 16, Unter¬
suchung /17; ~ на кръвта 'Blut¬
untersuchung; ~ на почвата 'Boden¬
untersuchung
анализйр|ам, -аш (-ax) uv, v analysieren
vt < d >, untersuchen vt < b >
аналнтйч|ен, -ни adj analytisch
31
антрацит
аяалогнч|еи, -ни adj ana'log ( на zu 5)
аналога |я/, -и pl Analo'gie/16 а; по »
ana'log (на zu 3)
анамнез|а /, -и pl Med Anam'nese / 16
ананас т, -и pl Bot 'Ananas /13
анархизъм (-мът) т nur sg Anarchis¬
mus т 1 ]
анархист т, -и pl Anarchist т 8
анархнсткн adj anarchistisch
авархйч|ен, -ни adj anarchisch
анархия / nur sg Anarchie /16 a
анасон m nur sg Bot 'Anis m 1
анатем|а /, -и pl Rel A'nathema n,
'großer 'Kirchenbann m 1; übertr Fluch
m 2
анатомичен, -ни adj ana'tomisch
анатомия / nur sg Anato'mie /16 a
ангажимент m, -и pl Verpflichtung /17;
Theat Engage'ment n 24; поемам ~
die ['eine] Verpflichtung Cingehen
< 13а/гл>
ангажйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (на
работа) 'anstellen vt < a >, be'scharti¬
gen vt <b>; übertr verpflichten vt
<b>; hin'zuziehen vt <32a> 2.
Theat enga'gieren vt <d> 3. (билети)
bestellen vt <b>; (маса, място)
reservieren 'lassen vt < 3 >; нещо - a
много време etw. erfordert viel Zeit;
x ce sich verpflichten vr; die ['eine]
Verpflichtung Cingehen < 13a >; s
се c нещо sich auf etw. 'einlassen vr
<3a>
ангарйя / nur sg 'Fronarbeit / 17 auch
übertr O работя - 'ohne Bezahlung
'arbeiten vr <hb>
ангел m, -и pl Rel 'Engel m 4 auch
übertr O бия [блъскам] си - ите untg
sich den Kopf zerbrechen < 16b>
1 ангина / nur sg Med An'gina / 15a,
'Mandelentzündung /17
2ангяна f nur sg Text 'Inlett n 20
англййск|и adj 'englisch O ~ а сол
'Bittersalz n 20
Англия / 'England n 23
англичан ин nt, -и pl 'Engländer m 4
англосаксонец m, -ци pl 'Angelsachse
ml
англосаксонски adj 'angelsächsisch
ангорски adj Zool An'gora-
ангро adv umg en gros
анекдот m, -и pl Anek'dote /16
анексйр|ам, -аш (-ах) uv, v annek'deren
vt < d >, ge'waltsam be'setzen vr < b >
анексн|я /, -и pl Annexi'on /17
аяемйч|ея, -ни adj an'ämisch auch übertr
аиеми|я /, -и pl Anä'mie /16 a
аннлйн m nur sg Chem Anilin n 20*
аннлйнов adj Chem Ani'lin-
анкет|а /, -и pl 1. разследване) Un¬
tersuchung / 17, Ermittlung / 17
2. (допитване) 'Umfrage /16, 'Rund¬
frage /16
анкет[ен, -ни adj 1. разследване) Un-
ter'suchungs-; - на комисия
Untersuchungskommission /17 2.
(допитване) 'Frage-, Be'fragungs-; s
лист 'Fragebogen m 4
анкетйр|ам, -аш (-ах) uv, v untersuchen
vt < b >, er'mitteln vt < b >; (питам)
be'fragen vt <b>
анод m, -и pl El A'node /16
аномалн|я /, -и pl Anomalie /16 a
аноним ен, -ни adj ano'nym
ансамб ъл m, -ли pl En'semble n 24
Антарктика / Antarktis f undekl
антеи|а /, -и pl An'tennc/16
ангерй|я / -и pl volkst 'Wattejacke /16
антйк|а /, -и pl Antiqui'tät /17
антиквар (-ят) m, -и pl Anti'quar ml*
антяквар|еи, -ни adj anti'quahsch; - на
книжарница Antiquari'at n 20; - на
ценност antiquarische 'Kostbarkeit
/17
антилоа|а / -и pl Zool Anti'lope /16
антнпйтн|я/, -и pl Antipa'thie /16 a
антисемктйз1ъм (-мът) m nur sg Antise-
mi'tismus m 11
антисептйч|ен, -ни adj anti'septisch
антнфашйст m, -и pl Antifaschist m 8
антифашистк и adj antifaschistisch
антйч|ен, -ни adj an'tik
античност / nur sg An’tike /16
антологи|я / -и pl Lit Antholo'gie /16a
антракт m, -и pl Theat 'Pause /16
антрацйт m nur sg Min Anthra'zit m I
антре
32
антре п, -та pl 1. Arch 'Vorsaal т 2
(pl ..säle), 'Vorraum т 2 2. Kochk
'Vorspeise / 16 3. (цирк 'Zirkus)
'Vorspiel n 20
антрефиле n, -та pl Entrefilet [ätrfi'le:] n 24
анулйр|ам, -аш (-ах) uv, v annullieren vr
<d>
анфас adv von vorn
аншоа/nur sg Zoo! An'schovis / undekl
аорист m nur sg Gramm Ao'rist m 1
aöprja /, -и pl Anal A'orta /15 a
апандисит m, -и pl Med 'Blinddarment¬
zündung/17, Appendi'zitis /
апарат m, -и pl Appa'rat m 1
аларатур|а/ -и pl Apparatur /17
апартамент m, -и pl 'Wohnung / 17,
Apparte'ment n 24
апатйч|ен, -ни adj a'pathisch
апатия / nur sg Apa'thie /16a
anäiu m, -и pl Dieb m 1; (джебчйя)
'Taschendieb
апашки adj 'Diebes- O ~ ключ 'Diet¬
rich m 1
апел m, -и pl Ap'pell m 1 *; отправям ~
към някого 'einen Ap'pell 'richten an
jmdn.
апелативен, -ни adj Jur veralt Be'ru-
fungs-, Appellati'ons-; « съд Appel-
iati'onsgericht n 20; - на жалба Be-
'rufungsklage /16
апелйр|ам, -аш (-ах) uv, v appel'Iieren vi
< djhb > (към an 4) auch Jur; Jur
Be'rufung ’einlegen < a >
аперитив m, -и pl 1. (питие) Aperi'tif m 6
2. (заведение) 'Ausschank m 2
апетит m nur sg Appe'tit m 1 (за auf 4 )
auch übertr, нещо отваря ~ etw.
macht Appe'tit; нещо убива ~ a etw.
ver'dirbt den Appe'tit
аплодйр[ам, -аш (-ах) uv, v applau'die-
ren vi < d/hb >, 'Beifall 'klatschen (на
някого jmdm.)
аплодисмент m, -и pl Ap'plaus m 1,
'Beifall m 2, 'Händeklatschen n 23
апоге|й (-ят) m nur sg 1. Astr Apo'gäum
n 24 2. übertr 'Höhepunkt m 1
апоплекси|я /, -и pl Med 'Schlaganfall
m 2, Apople'xie/16 a
апоплектйч|ен, -ни adj Med apo'plek-
tisch; * удар 'Schlaganfall m 2
апостол m, -и pl 1. Rel A'postel m 4 auch
übertr 2. (черковна книга) Apostelge¬
schichte /16
апостроф m, -и pl Gramm Apo'stroph
m 1*, 'Auslassungszeichen n 23
апрнл m A'pril m 1 *
апрйлск|и adj A'pril-; Априлско въс¬
тание Hist A'prilaufstand m 2 1876;
~ а лъжа Aprilscherz m 1
аптек|а /, -и pl Apo'thekc/16; домашна
s 'Hausapotheke; походна s 'Feld¬
apotheke
аптекар (-ят) m, -и pl Apo'theker m 4
аптекарск|и adj Apo'theker-, Apo'the-
ken- ö ~ а доза umg 'Häppchen n 23,
'Bißchen n 23; меря c % везни auf die
'Goldwaage 'legen
ар (-ът) m, -ове pl Math, Landw Ar n 20*
араб|ин m, -и pl 'Araber m 4
араби|я m, -и pl Volkst 'guter 'Kumpel
m 4, 'feiner Kerl m 1
арабски adj a'rabisch
арбитраж m, -и pl Jur 1. 'Schiedsspruch
m 2 2. 'Schiedsgericht n 20; Държавен
~ 'Staatliches Vertragsgericht
арбйт|ър m, -ри pl Jur 'Schiedsrichter
m 4
аргйт m, -и pl = аргатин
аргат|ин m, -и pl Hist 'Landarbeiter m 4;
Knecht m 1
аргумент m, -и pl Argu'ment n 20
аргумеитацк|я f, -и pl Argumentati'on
/17
аргумеитнр|ам, -аш (ах) uv, v argu¬
mentieren vi <d/hb>
apenla /, -и pl A'rena /15 a auch übertr
аренд|а /, -и pl Wirt sch Pacht /17;
вземам под e pachten vr; давам под
* verpachten vt <b>
арендатор m, -и pl Wirtsch 'Pächter m 4
арест m, -и pl Ar'rest m 1
арестант m, -и pl (арестуван) Ver¬
hafteter m 1+; (затворник) 'Häftling
m 1*
арестув|ам, -аш (-ах) uv, v verhaften vt
<b>
33
аршин
Аржентина / Argentinien п 23
аржемтйн|ец т, -ци pl Argentinier т 4
аржентински adj argentinisch
ариергард т, -и pl Mil 'Nachhut /17
аристократ т, *и pl Arislo'krat т 8
аристокрация / nur sg Aristokratie
/16 а, 'Oberschicht / 17
Аритметика f nur sg Arilh'metik / 17
2аритметик|а /, -и pl umg Arith'melik-
lehrbuch n 22
аритметйч|ен, -ни adj arith'metisch O
~ ни действия 'Rechenarten / П/pl
ари|н /, -и pl Mus 'Arie / 16
арк|а / -и pl Arch 'Bogen m 4; триум¬
фална ä Tri'umphbogen
аркад|а/ -и pl Arch Ar'kade/16
Арктика /'Arktis /12
арктйч|ен, -ни adj - арктически
арктйчески adj 'arktisch
армаган m, -и pl volkst Ge'schenk n 20,
'Mitbringsel n 23
арматур|а/ -и pl 1. Tech Armatur/17
2. (бетон Beton) Be'wehrung / 17,
Ar'mierung /17
армейски adj Ar'mee-
армен|ец m, -ци pl Ar'menier m 4
Армения /Ar'menien n 23
арменски adj ar'menisch
армйран|е n, -ия pl Tech Ar'mierung/17
армировк|а / -и pl = армиране
арми|я/ -и pl Ar'mee/16а auch iibertr
арнаут|ин m, -и pl veralt Ar'naute m 7,
Al'baner m 4
арнаутск|н adj veralt al'banisch O ~ a
чушка 'scharfe 'Paprikaschote /16
арогант|ен, -ни adj arro'gant
арогантност / nur sg Arro'ganz /17
аромат m, -и pl A'roma n 28 a, Duft m 2
аромат ен, -ни adj aro'matisch
ароматйч|ен, -ни adj = ароматен
арпаджйк m nur sg 'Steckzwiebeln
/16 Ipl
арсен m nur sg Chem Ar'sen n 20*
арсенал m, -и pl Arse'nal n 20* auch
iibertr
арсеник m nur sg Ar'senik n 20*
артериосклероза/nur sg Med Arterien¬
verkalkung / 17
артери|я / -и pl Anat Arterie /16 auch
iibertr, (път) Verkehrsader / 16
артйкул m, -и pl Hdl Artikel m 4
артикулаци|я/ -и pl Artikulati'on/17,
Arliku'lierung /17
артнкулйр|ам, -аш (-ах) uv, v arti¬
kulieren vf <d>
артнлерйст m, -и pl Mil Artille'rist m 8
артилери|я/, -и pl Mil Artille'rie/16 a;
зенитна ä Fla-Artille'rie
артйсв|ам, -am (-ax) uv; артйс|ам, -аш
(-ах) v volkst 'übrigbleiben vi <23 а/
sn >, zu'rückbleiben vi < 23 ajsn >
артист m, -и pl 'Künstler m 4; оперен ~
'Opernsänger m 4; драматичен ~
'Schauspieler m 4; заслужил ~
ver'dienter 'Künstler; цирков -
Artist m 8
артистйч[ен, -ни adj 'künstlerisch;
(цирк) artistisch auch iibertr, (театър)
'schauspielerisch
артйстк[а /, -и pl 'Künstlerin / 18;
оперна « 'Opernsängerin / 18;
драматична ä 'Schauspielerin / 18;
циркова « Artistin /18; заслужила
s verdiente 'Künstlerin
арф|а/ -и pl Mus 'Harfe/16
архайч|ен, -ни adj ar'chaisch
археоло|г m, -зи pl Archäo'loge m 7
археология f nur sg Archäolo'gie /16 a
архив m, -и pl = архива
архив а/ -и pl Ar'chiv n 20* O влизам
в * та umg zum 'alten 'Eisen ge'hören,
ver'altel sein vi < B >; изваждам от
» та umg aus der 'Mottenkiste 'holen
архивар (-ят) m, -и pl Archi'var m 1*
архиепископ m, -и pl Rel 'Erzbischof m 2
архимандрит m, -и pl Rel Archiman'drit
m 8
архипелаг m, -зи pl Geogr Archi'pel
m I*
архитект m, -и pl Architekt m 8, 'Bau¬
meister m 4
архнтектур|а /, -и pl Architektur /17
архитектурен, -ни adj architektonisch
O * паметник 'Baudenkmal n 22; *
стил 'Baustil m 1
аршйн m, -и pl Ar'schin m 9*; iibertr
t Wih. Bulg-Di.
ас
34
Maß п 20; меря със свой ~ nach
'eigenem 'Maße 'messen vt < 15 >
ас (*vr) m, -ове pl Kart As n 27
äcö n, aeä pl - ac
асансьор m, -и pl Tech 'Fahrstuhl m 2,
'Aufzug m 2
асиметричен, -ни adj asymmetrisch,
'ungleichförmig
асиметря|я/, -и pl Asymmetrie /16 a
асимилаци|я f -и pl Assimilation / 17,
Assimi'lierung/ 17
асимялнр|ам, -аш (-ах) uv, v assimi¬
lieren vt <d>; s ce sich 'anpassen vr
< a >, sich 'einleben vr < a >
асистент m, -и pl Assi'stenl m 8; старши
~ 'Oberassistent
асистир|8м, -аш (-ах) uv, v assi'stieren vi
<dlhb>
аскер m, -и pl vollest veralt Ar'mee/16 a;
Sol'dat m 8
аскет m, -и pl As'ket m 8
аслъ adv volkst 'wirklich
acM|ä /, -Й pl 'Rebengeländer n 23,
'Weinlaube /16
асортимент m, -и pl Hdl Sortiment
n 20, 'Angebot n 20
асоцнал|ен, -ни adj 'asozial
асоцнацн'я /, -и pl 1. Assoziati'on /17,
Vereinigung / 17 2. (мислене) Ver-
'bindung/17; £ на мйсли Gedanken¬
verbindung
аспект m, -и pl As'pekt m 1; в друг ~
'unter 'einem 'anderen As'pekt [Ge¬
sichtspunkt)
асперж|а /, -и pl Bot 'Spargel m 4
аспирант m, -и pl Aspi'rant m 8
аслирантур|а /, -и pl Aspirantur /17
аспираци|я/, -и pl Aspirati'on /17
астма /nur sg Med 'Asthma n 28 a
астраган m nur sg Persi'aner m 4, 'Astra¬
chan m 6
астраганен adj Persi'aner-, 'Astra¬
chan-
астроло|г m, -зи pl Astrologe m 7
астрология / nur sg Astrolo'gie /16a
астроном m, -и pl Astro'nom m 8
астрономия / nur sg Astrono'mie /16 a
асфалт nt nur sg As'phalt m 1
асфалтйр|ам, -аш (-ах) uv, v asphaltie¬
ren v/ <d>
асъл adv unv volkst echt, 'wirklich, wahr
атак|а /, -и pl 1. Mil Attacke / 16,
'Angriff m l 2, Med 'Anfall m 2,
Attacke; сърдечна * 'Herzanfall
атакув|ам, -аш (-ах) uv, v 1. Mil 'angrei¬
fen vr <21a> 2. übertr attackieren vt
<d>
аташе m, -та pl Attache m 6; военен ~
Militärattache; търговски ~ 'Han¬
delsattache; ~ по печата 'Presseatta¬
che; ~ по културата [по културните
въпроси] Kulturattache
атейз|ъм (-мът) т nur sg Atheismus т 11
атеист m, -и pl Atheist m 8
ателие n, -та pl Atelier n 24; шивашко
~ 'Modeatelier; фотографско ~
'Fotoatelier
атентат m, -и pl 'Attentat n 20, 'An¬
schlag m 2 (на auf 4)\ устройвам ~
'einen 'Anschlag ver'üben
атеросклероза / nur sg = артерио¬
склероза
атестат m, -и pl 1. veralt Di'plom n 20,
'Zeugnis n 27 2. (удостоверение)
Attest n 20, Bescheinigung / 17 3.
(животновъдство) 'Herdbuch n 22,
'Stammbaum m 2 4. (атестация)
Be'urteilung / 17, 'Einschätzung / 17,
Charakte'ristik /17
атестация /, -и pl Be'urteilung / 17,
'Einschätzung/17, Charakte'ristik /17
Атйна / Athen n 23
атлаз m nur sg Text 'Atlas m 1 a,
'Atlasseide /16
атлантически adj atlantisch; Атланти¬
чески океан Atlantischer 'Ozean m 1 *,
Atlantik m 6
атлас m, -и pl Geogr 'Atlas m 1 a
атлет m, -и pl Athlet m 8
атлетика f nur sg Sport Athletik / 17;
лека ~ 'Leichtathletik; тежка ~
'Schwerathletik
Атмосфера/nursg 1. Astr Atmo'sphäre
/16 2. (настроение) Atmo'sphäre
2атмосфер|а /, -и pl Phys Atmo'sphäre
/16
35
бавя
атмосфер|ен, -ни adj atmosphärisch
атом т, -и pl Phys A'tom п 20* auch
übertr
атом | сн, -ни adj 1. ato'mar 2. A'tom-;
- но тегло A'tomgewichl n 20
атрибут m, -и pl Phil, Gramm Attri'but
n 20
ауднеици|я /, -и pl Audi'enz / 17
аудитори|я /, -и pl Auditorium n 28;
(помещение) 'Hörsaal m 2; (слуша¬
тели) 'Zuhörerschaft /17
4ул|а/, -и pl 'Aula /15 a
аут m nur sg Sport Aus n
аутопсйр|ам, -аш (-ах) uv, v Med, Jur
'einer Autop'sie unter'ziehen vt
<32a>
аутопси|я / -и pl Med Autop'sie /16 a;
'Leichenöffnung / 17
аутострад|а / -и pl = автострада
Афганистан m Afghanistan n 23
афганистанец m, -ци pl Afghane m 7
афганистански adj afghanisch
афер|а /, -и pl Affäre /16
аферим Interj volkst 'bravo; 'großartig
аферист m, -и pl Speku'lant m 8
афиш m, -и pl Pla'kal n 20
афйш|ен, -ни adj Pla'kal-; а стълб
Pla'katsäule /16, 'Litfaßsäule
афорйз|ъм (-мът) m, -ми pl Apho'ris-
mus m 11
Африка / 'Afrika n 23
африкан|ец m, -ци pl Afrikaner m 4
африкански adj afri'kanisch
ax Interj ach
axa Interj 1. a'ha 2. fast; - да го кажа
fast 'wollte ich es 'sagen
4х|ам, -am (-ax) uv ach 'rufen vi
<39/hb>
ахв|ам, -аш (-ax) uv; ахн|а, -еш (-ах) v
ach 'rufen vi <39jhb>
ахк|ам, -аш (-ax) uv = ахам
ахма|к т, -ци pl volkst 'Dummkopf т 2;
правя се на » sich dumm 'stellen vr
ахна |ахвам
ацетилен m nur sg Chem Azety'len n 20*
ацетиленов adj Azety'len-; ~ а лампа
Kaf bidlampe /16
ацетон m nur sg Chem Aze'ton n 20*
ачнгьоз adj unv volkst, veralt (отво¬
рен) 'offenherzig; (отракан) ge'witzt,
ge'wiefl
ачйк adj unv volkst, veralt 'offensichtlich,
ganz klar
ашколсун Interj volkst, veralt 'bravo
ашладйсв!ам, -аш (-ax) uv; ашла-
дйс|ам, -аш (-ах) v 'pfropfen vr, ver-
'edeln vt <b>
Б
6a 1. Partikel (ами) i wo! 2. Interj (брей)
ach, oh
баб|а /, -и pl 1. 'Großmutter/14 a 2. umg
'alte Frau/17, 'Alte/19 3. umg (тъща)
'Schwiegermutter (des 'Mannes) 4. volkst
(акушерка) 'Hebamme /16 0 едно си
ä знае, едно си бае er [sie, es] will mit
dem Kopf durch die Wand; много ~ и
- хйлаво дете 'viele 'Köche verder¬
ben den Brei; така и s знае so
kann es 'jeder; трай, ~ o, за хубост! da
kann man 'warten, bis man schwarz
wird!
бабайт m, -и pl volkst 'Hüne m 7
бабайт|нн m, -и pl - бабайт
бабалъ|к m, -ци pl umg 'Schwiegervater
m 5 (des 'Mannes)
бабешки adj 1. 'großmütterlich 2. iron
Alt'weiber- O ~ приказки umg 'Un¬
sinn m 1, 'leeres Ge'wasch n 20
бабин adj 'Großmutters O бабиното
Anrede 'Großmutters 'Liebling m 1*;
~ и деветйни nur pl 'ungereimtes
Zeug n 20
бабичк|а /, -и pl 'Großmütterchen n 23
бабув|ам, -аш (-ax) uv volkst 1. (про¬
фесия) 'Hebamme sein vi < B > 2. (по¬
магам) Ge'burtshilfe 'leisten
бавачк|а /, -и pl 'Kinderfrau /17
бйв|ен, -ни adj 'langsam
бавен|е n, -ия pl 1. Verzögerung/17
2. (бавност) 'Langsamkeit /17
Ч)4в|я, -иш (-их) uv 1. (предмети.
бавя
36
действия) ver'zögern vt < b > 2. (ли¬
ца) 'aufhalten vt <3а>; х се 1. (за¬
къснявам) sich ver'späten vr <b>;
къде се - и той? wo bleibt er? 2. (мая
се) 'zögern vi <hb> 3. (престоявам)
sich 'aufhalten vr
26ав|я, -иш (-йх) uv 1. (гледам) be-
'treuen vt <b> 2. (занимавам) be¬
schäftigen vt <b>
багаж m, -и p! Ge'pack n 20,'Sachen
/16//; давам на ~ als Ge'päck 'auf¬
geben v/ <15 a >; умствен - umg
'geistiges 'Rüstzeug n 20
багаж|ен, -ни adj Ge'päck-
багажни|к m, -ци p\ 1. (влак, автобус)
Ge'päcknetz n 20 2. (лека кола) 'Kof¬
ferraum m 2 3. (велосипед) Ge'päck-
träger m 4
багер m, -и pl 'Bagger m 4; плаващ ~
'Schwimmbagger; железоп-ьтен ~
'Eisenbahnbagger; еднокбшов ~ Löf¬
felbagger; верижен ~ 'Eimerketten¬
bagger; роторен ~ Schaufelradbagger
багр|а/, -и pl 'Farbe /16
багрен adj 'dunkelrot; (лице) 'puterrot
багрйл|ен, -ни adj Färb-; ~ ни ве¬
щества 'Farbstoffe m 1 Ipl
багрило n, багрила pl 'Farbe / 16,
'Farbstoff m 1
багр|я, -иш (-йх) uv 'färben vt
бадана / nur sg 'Tünche /16
баданосв|ам, -am (-ax) uv; баданос|ам,
■аш (-ax) v 'tünchen vr
бадева adv umg veralt um'sonst; за ~
um'sonst
бадем m, -и pl 1. 'Mandel/16 2. (дърво)
'Mandelbaum m 2
бадемов adj 'Mandel-; ~ и ядки 'Man¬
delkerne m 1 /pl
баджана!к m, -ци pl 'Schwager m 4
(Mann der 'Schwester)
бадминтон m nur sg Sport 'Federball m 2
баз а / -и pl 1. 'Basis/15 a, 'Grundlage
/16; военна * Mili'tärbasis, Militär¬
stützpunkt m 1; въздушни ~ и 'Luft¬
stützpunkte pl; морска x Marine¬
stützpunkt; ракетна x Ra'ketenbasis,
Ra'ketenstellung / 17; Raketenab¬
schußrampe / 16 2. IVirtsch 'Basis;
техническа x 'technische 'Basis;
търговска x 'Handelszentrum n 28;
суровинна x 'Rohstoffbasis; фураж¬
на x 'Futtergrundlage
базалт m nur sg Min Ba'salt m 1
базалтов adj Ba'salt-
базйр m, -и pl Ba'sar m 1 *; изложба- ~
Ver'kaufsausstellung /17
базйр|ам, -аш (-ax) uv 'stützen vt (на auf
4); x ce sich 'stützen vr (на auf 4)
базис m, -и pl = база
баир m, -и pl 'Hügel m 4, 'Anhöhe/16 0
краставите магарета през девет ~ а
се подушват Gleich und Gleich ge'selll
sich gern; не ми трябва на ~ лозе umg
das ist mir zu 'unsicher
бай m, -овци pl Ge'vatter m 7
байганьовскн adj 'ungehobelt
байганьовщин|а /, -и pl 'ungehobeltes
Be'tragen n 23
байно m, -вци pl volkst 'Freundchen
n 23, 'Onkelchen n 23
байра|к m, -ци pl volkst 'Fahne / 16
байрактар (-ят) m, -и pl volkst 'Fahnen¬
träger m 4
байрам m nur sg 'Bairam m 6 mohamme¬
danisches Fest
байц (-ът) m, -ове pl 'Beize/ 16
байцв|ам, -аш (-ах) и. байцув[ам, -аш
(-ах) uv, v 'beizen vt
бак|а/ -и pl veralt Mil 'Essenkübel т 4
бакал|кн т, -и pl 'Krämer т 4
бакалйя/nur sg Ge'mischtwaren/16Ipl
бакалница / -и pl 'Krämerladen m 5,
'Kramladen
бакалски adj 'Krämer-; ~ стоки Ge¬
'mischtwaren / 16// O - сметки
'Kleinigkeitskrämerei /17; ~ тефтер
'schmieriges Heft n 20
бакелит m nur sg Chem Bake'lit n 20
бакелйтен и. бакелйтов adj Bake'lit-
бакембарди и. бакенбарди nur pl 'Bak-
kenbarl m 2, Kole'letten pl
бакла / nur sg Bot 'Puffbohne / 16,
'Saubohne
баклав|а /, -й pl Baklawa / 15 Blätter¬
teiggebäck mit Nüssen und Zuckersirup
37
бандажен
бакпулвер т nur sg Kochk 'Backpulver
n 23
бактериоло|г m, -зиpl Bakterio'loge nt 1
бактериологич ен, -ни adj bakteriolo¬
gisch; - на война baklerio'logische
'Kriegsführung /17
бактериологйчески = бактериологи¬
чен
бактериология / nur sg Bakteriolo'gie
/ 16a
бактери|я/ -и pl Biol Bak'terie /16
бактери ен, -йни adj Bak'terien-
бактйсв|ам, -аш (-ах) uv; бактйс|ам,
-аш (-ах) V ge'nug 'haben (от von 5)
satt 'haben <A> (от нещо etw. 4)
бакшйш m, -и pl 'Trinkgeld n 21
бакър m, -и pl volkst 1. 'Kupfer «23
2. (съдове) 'Kupfergeschirr n 20
бакърджй|я /и, -и pl 'Kupferschmied m 1
бакърен adj 'Kupfer-, 'kupfern
*бал (-ът) m, -ове pl Ball nt 2; ~ c маски
'Maskenball
2бал (-ът) nt, -ове pl 'Durchschnitts¬
zensur /17
бал|а f -и pl 'Ballen m 4
балад|а / -и pl Bal'lade /16
балам|а m, -и pl umg 'Dummkopf nt 2
баланс nt, -и pl 1. Wirtsch, Fin Bilanz
/17; търговски ~ 'Handelsbilanz
2. (равновесие) Ba'lance [,.'ldsa] / 16
балансйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. Wirtsch
bilanzieren vt <d> 2. balan'cieren
[..lä'si..] vr, vi <d/hb>
балансов adj Wirtsch Bi'lanz-
баласт m nur sg Bal'last m 1
баластра / nur sg Kies nt 1
балдахйн nt, -и pl 'Baldachin m 1*
балдъз|а /, -и pl 'Schwägerin / 18
('Schwester der 'Ehefrau)
бал|ен, -ни adj Ball-; ~ на рокля 'Ball¬
kleid n 21
балерйн|а /, -и pl 1. Ballettänzerin/18
2. (солистка) Balle'rina /15a
балет m, -и pl Bal'lett n 20
балет|ен, -ни adj Bal'lett-; Tanz-
балетйст nt, -и pl Bal'lellänzer nt 4
балетмайстор nt, -и pl Bal'lettmeister nt 4
балйр|ам, -аш (-ах) uv, v in 'Ballen
'packen vi; (слама) in 'Ballen 'pressen
vt
балйстика / nur sg Bal'listik / 17
балкан m, -и pl 1. Ge'birge n 23 2.
(Стара планина) 'Balkangebirge 3. pl
Балканите 'Balkanhalbinsel / 16 <>
хващам ~ a umg zu den Parli'sanen
[Hei'ducken] 'gehen
балканджййк[а f -и pl 'Bergbewohnerin
/18, Ge'birglerin /18
балканджййски adj ge'birglerisch
балканджй я m, -и pl 'Bergbewohner
m 4, Ge'birgler m 4
балкански adj 1. Ge'birgs-, Berg- 2. 'Bal¬
kan-; - полуостров 'Balkanhalbinsel
f\6
балкон nt, -и pl 1. Bal'kon w62. Theat
Bal'kon, Rang m la
балнеолб|г m, -зи pl Balneo'loge m 7
балнеология/nur sg Balneolo'gie/16 a
балон m, -и pl Bal'lon nt 6
балонче n, -та pl 'Luftballon m 6
балсам m, -и pl Balsam m 1
балсамйр ам, -аш (-ах) uv, v balsa¬
mieren vt <d>, 'einbalsamieren vt
<e>
балсуджу|к nt, -ци pl 'Süßigkeit/17 mit
'Nüssen
балтййски adj 'baltisch O Балтийско
море 'Ostsee /16
балтон m, -и pl 'Wintermantel m 5,
'Mantel
балюстрад|а / -и pl Balu'strade / 16,
'Brüstung /17
бамбашка adj unv 'wunderlich, 'ko¬
misch, ver'rückl
бамбук m nur sg Bot 'Bambus m undekf
бамбуков adj 'Bambus-
бймя/nur sg Bot 'eßbarer 'Eibisch m 1,
Ge'müseeibisch
банал|ен, -ни adj ba'nal
баналност /, -и pl Banali'tät / 17
банан m, -и pl Ba'nane /16
бананов adj Ba'nanen-
бацд!а/ -и pl 1. 'Bande/16 2. umg Mus
Ka'pelle /16
бандаж m, -и pl Bandage [..'da:33] /16
бандаж[ен, -ни adj Bandage- [..'da^o-l
бандерол
38
бандерол m, -и pl 1. Bande'role /16
2. (пощенска пратка) 'Päckchen п 23
бандит т, -и pl Bandit т 8
бандитски adj Ban'diten-
баниц|а /, -и pl 'Blätlerleiggebäck п 20
баничар (-ят) т, -и pl Verkäufer т 4 von
' Blätterteigge bäck
баничарниц|а f -и pl 'Blätterteigbäcke¬
rei/17
банк|а/, -и pl Bank /17 Institut
банкер m, -и pl Bankier m 6 [baq'kje:]
банкерски adj Bankier- [baq'kje:-]
банкет m, -и pl Ban'keli n 20, 'Essen n 23
банкет!еи, -ни adj Ban'kett-
банкнот|а /, -и pl Fin 'Banknote / 16;
umg 'Geldschein m I
банкнот|ен, -ни adj 'Banknoten-, 'Geld¬
schein-
банков adj Bank-; ~ влог 'Bankkonto
n 28 a
банкрут m, -и pl Ban'krott m 1*;
претърпявам ~ ban'krott 'gehen vi
< \3/sn>
банкрутйр|ам, -аш (-ах) mv, v ban'krott
'gehen V/ <13/sn>; ban'krott 'ma¬
chen vi
бански adj 'Bade-; ~ костюм 'Badean¬
zug m 2
банциг m, -и pl Handw 'Bandsäge /16
бан[я/ -upll. Bad n 22 2. (помещение)
'Badezimmer n 23 3. (обществена * )
'Badeanstalt/17 O слънчева « 'Son¬
nenbad; кална ä 'Moorbad; правя
~ и 'Bäder 'nehmen < 16 >, 'eine 'Ba¬
dekur 'machen; отивам на » ins Bad
'gehen vi <13jsn> > 'baden 'gehen;
честита « ! Volkst 'wünsche ein 'ange¬
nehmes Bad ge'habt zu 'haben!
бар (-ът) m, -ове pl Bar / 15
6äpia f -и pl 1. (рекичка) 'Bächlein n 23
2. (локва) 'Pfütze /16, 'Lache /16
барабан m, -и pl 'Trommel/16 auch Tech
барабан|ен, -ни adj 'Trommel- O »
огън Mil 'Trommelfeuer n 23
барабанчи|к my -ци pl 'Trommler m 4
барабан |я, -йш (-йх) uv 'trommeln vi
<hb> auch übertr
барабар adv umg zu'sammen O ~
Петко c мъжете iron er [sie, es] darf
natürlich nicht 'fehlen
бараж m, -и pl 1. 'Absperrung / 17;
въздушен ~ Mil 'Sperrbai Ion kette
/16 2. (река) 'Slaudamm m 2, 'Sperr¬
mauer /16, Wehr n 20
бараж|ен, -ни adj Sperr-; ~на стена
'Staumauer/16, 'Sperrmauer
барак|а/, -и pl Ba'racke/16; (за дърва,
въглища и др.) 'Schuppen т 4
бар|ам, -аш (-ах) uv umg 'anfassen vf
<a>
барбун m, -и pl Zool 'Meerbarbe /16
барв|ам, -аш (-ах) uv; барн|а, -еш (-ах) v
'anfassen vt <a>
баре adv = барем
барелеф m, -и pl Reli'ef n 24, Basrelief
I'barellf]
барем adv umg 'wenigstens
барет[а/, -иpl Ba'rett n 20, 'Baskenmüt¬
ze/16; моряшка » Ma'trosenmütze;
ученическа « 'Schülermütze
бариев adj Chem 'Barium-
бариер|а /, -и pl 1. (на път)'Schranke
/16 2. (на вход или граница) 'Schlag¬
baum т 2, 'Sperre /16 3. übertr Ваг-
ri'ere /16
бари|й (-ят) т nur sg Chem 'Barium n 23
sg
барикад|а/ -и pl Barri'kade /16
барикад|ен, -ни adj Barri'kaden-
барикадйр|ам, -аш (-ах) uv, v verbarri¬
kadieren vt < b >; ж ce sich verbarri¬
kadieren vr; übertr sich ver'schanzen
vr <b>
баритон m, -и pl Mus 'Bariton m 1*
баритонов adj 'Barilon-
барна | барвам
барок m nur sg Ba'rock n 20*
барометричен, -ни adj baro'metrisch
баромет|ър m, -ри pl Baro'meter n 23
барон m, -и pl Ba'ron m 1*
баронес|а / -и pl 1. (жена на барон)
Ba'ronin / 18 2. (дъщеря на барон)
Baronesse [./nas]/16
барут т nur sg 1. (димен ~) 'Schießpul¬
ver п 23, 'Pulver 2. (бездймен ~)
'Sprengstoff т 1 О мирише на ~ es
39
баялдисвам
riecht nach 'Pulverdampf; язък за ~ а
'schade um die 'Mühe, ver'gebliche
Müh*
барут!ен, -ни adj 'Pulver-; » погреб
Mil 'Sprengslofflager n 23; übertr 'Pul¬
verfaß n 22
бархет m nur sg Text 'Barchent m 1
бархет|ен, -ни adj Text 'Barchent-
‘бас (-ът) m, -ове pl Mus Baß m 2;
--баритон 'Baßbariton nt l*
26ac (-ът) m, -ове pl 'Wette / 16 O ~
държа ich 'wette
басейн m, -и pl Bassin [. .'se] n 24, 'Becken
n 23 auch Geogr, Geol
баенрам се, -аш се (-ах се) uv, v 'eine
'Wette 'eingehen vi <hb> (за um 4),
'wetten vi <hb> (за um 4)
басйст m, -и pl Bas'sist m 8
баскетбол m nur sg Sport 'Basketball
m 2
баскетбол [ен, -ни adj 'Basketball-
баскетболнст nt, -и pl 'Basketballspieler
m 4
баскетболистка /, -и pl 'Basketball¬
spielerin /18
басм|а / -Й pl Kat'lun m 1 *, 'Baumwoll¬
stoff m 1
басмен adj Kat'tun-, 'baumwollen,
'Baumwoll-
баскопйс|ец nt, -ци pl 'Fabeldichter m 4
баснослов!ен, -ни adj 1. (легендарен)
legen'där 2. (неимоверен) 'märchen¬
haft, 'sagenhaft
басн|я /, -и pl 'Fabel /16
басов adj Baß-
6äcT[a /, -и pl Text 'Falte /16
бастон m, -и pl и. бастун m, -и pl 1.
Spa'zierstock m 2 2. (за болен) Stock;
ходя c ~ am Stock 'gehen vi < 13jsn>
бата|к m, -ци pl umg 1. Mo'rast m 1,
Schlamm m 1, Dreck m 1 2. übertr
ver'fahrene Situa'tion /17
батакчи|я m, -и pl umg 'ewiger 'Schuld¬
ner m 4
батальон m, -и pl Mil Batail'lon
[..tal'jo:n] n 20*
батаре|я f -и pl Mil Batte'rie /16 a
батев adj des 'großen 'Bruders
бате m, -вци pl 1. 'großer 'Bruder m 5
2. (обръщение 'Anrede) 'Bruder
батерк|ен, -йни adj El Batte'rie-
батери|я /, -и pl I. El Batte'rie/16 a
2. umg (джобно фенерче) 'Taschen¬
lampe /16
батиста f nur sg Text Ba'tist m 1
батнетен adj Ba'tist-, ba'tisten
батьо = бате
6äy-6äy Interj wau wau
бахар m nur sg Kochk Ge'würzkömer
n 22jpl, Pi'ment m 1
бахур m nur sg 'Blutwurst /14
бахч|а/, -й pl volkst veralt 'Obstgarten
m 5
бацил m, -и pl Ba'zillus m 11
бацил|ен, -ни adj Ba'zillen-, bazil'lär
бацилоносител (-ят) m, -и pl Med
Bazillenträger m 4
‘баш adj unv veralt 'erste
2баш adv umg (тъкмо) ge'rade
башйбозу|к m, -ци pl 1. 'irreguläres
'türkisches Heer n 20 2. übertr Ban'dit
m 8, 'Räuber m 4
‘башкй adj unv volkst besondere
2башка adv volkst besonders
бащ|а m, -Й pl 'Vater m 5; роден ä
'leiblicher 'Vater O йска » си и майка
си umg er verlangt zu'viel; от а на
син von Genera'tion zu Genera'lion;
ти а, ти майка du bist 'meine ['unsere]
'einzige 'Hoffnung
бащин adj 'Vaters-; ~ o име 'Vatersna¬
me m 7a; ~ o огнйще 'heimischer Herd
m 1; ~ език 'Muttersprache /16
бащиния / nur sg 1. (имот) Be'sitz m 1
der 'Väter m 1 2. (родйна) 'Vaterland
n 22
бащински adj 'väterlich
бащинство n nur sg 'Vaterschaft /17
ба|я, -еш (-ях) uv besprechen vt
< 16b >; 'Zaubersprüche 'sagen O a
си под носа in 'seinen Bart 'murmeln
vf, vi <hb>
баялднсв|ам, -аш (-ах) uv; баяддйс|ам,
-аш (-ах) V volkst schwach 'werden
vi <18/sn> ; zu'sammenbrechen vi
< 16a/s«> (от vor 3, 'wegen 2)
баят
40
баят adj unv umg ‘altbacken
бдйтел|ен, -ни adj 'wachsam, 'auf¬
merksam
бдителност / nur sg 'Wachsamkeit
fWsg
бдени|е n, -я pl 'Wachen n 23; Rel
'Nachtmesse /16
бд|я, -иш (-ях) uv 1. wach sein vi <B>.
'wachbleiben vi < 23 c/sn > 2. 'wachen
vi <hb> (за, над 'über 4)
‘бе Partikel zur Verstärkung von Imperati¬
ven und Ausrufen, unübersetzbar umg
*6e Vergangenheitsform von съм
бебе n, -та pl (кърмаче) 'Säugling m 1*,
'Baby ['be:bi:] n 24; (малко дете)
'Kleinkind n 21
бебешки adj 'Baby- ['be:bi:-]
бегач m, -и pH. 'Läufer m 4 auch Sport
2. (колело) 'Rennrad n 22
бег|лец m, -лецй od -ълцй pl 1. 'Flücht¬
ling m 1 *, 'Ausreißer m 4 2. Mil
Deserteur [..'torr] m 1*
бегом adv 'laufend, 'rennend; im
'Laufschritt; ~ марш! im 'Laufschritt
marsch!
бегло adv 'flüchtig, 'oberflächlich
бегони|я f -и pl Bot Be'gonie /16
бег|ъл, -ли adj 'flüchtig, 'oberflächlich
бед|а/, -й pl 'Unglück n 20*, 'Unheil
n 20*
бед|ея, -ни adj 1. arm 2. (оскъден)
'dürftig O - на почва 'schwacher'Bo¬
den m 5
беди|ея, -ееш (-ях) uv ver'armen vi
< Ь/sn >
бедност/nur sg 'Armut /12
беднотйя/nur sg 1. 'Armut/122. 'arme
'Leute pl
бедня|к m, -ци pl 'Armer m 7+,
Besitzloser m 7 +
беднячк|а /, -9и pl 'Arme / 19,
Besitzlose /19
бедняшки adj arm; 'armselig
бедрен adj 'Oberschenkel-
бедр|6 n, -ä pl 'Oberschenkel m 4; umg
'Schenkel
бедствен adj 'unglücklich; ~ o поло¬
жение 'unglückliche Situati'on /17
бедствн|е n, -я pl 'Unglück n 20.
Kata'strophe /16
бедствув|ам, -аш (-ах) uv 'darben vi
< hb >, Not 'leiden <21 >
бедуйи m, -и pl Bedu'ine m 7
бед|я, -йш (-йх) uv be'schuldigen vt
<b>
бежан1ец m, -цй pl 'Flüchtling m 1*
бежаик|й/, -й pl 'flüchtende [ge'flohene]
Frau / 17; Frau auf der Flucht
бежешката u. бежешком adv 'rennend,
'laufend
бежов adj 'beige, 'beigefarben
без präp 1. 'ohne 4\ ~ съмнение 'ohne
'Zweifel, 'zweifellos; - време 'vor¬
zeitig, zur 'Unrechten Zeit; ~ да 'ohne
zu; - друго Sowieso; ~ малко fast;
- оглед на 'ohne 'Rücksicht auf 4 2.
Math weniger; четири ~ две е равно
на две vier 'weniger zwei ist zwei O
часът е два - четири минути es ist
vier Mi'nuten vor zwei; той дойде в
четири - малко er kam kurz vor vier;
това е килограм - сто грама es
'fehlen 'hundert Gramm an ‘einem
'Kilo
безакцйз|еи, -ни adj ak'zisefrei
безалкохолен, -ни adj atko'holfrei
безапелационен, -ни adj Jur 'endgültig,
unwiderruflich
безбож|ен, -ни adj 1. Rel 'gottlos
2. übertr (безскрупулен) Skrupellos
3. (безчестен) ge'wissenlos O -ни
ценй Sündhafte 'Preise
безбожни|к m, -ци p! 'Gottloser m 1*
безболезнен adj Schmerzlos; - o раж¬
дане Schmerzlose [Schmerzarmei
Ge'burt /17
безбрачне n nur sg 'Ehelosigkeit /17
безбреж1ен, -ни adj 1. (без брегове)
'uferlos 2. (безкраен) 'grenzenlos
безбрежност/nur sg un'endliche-'Weite
/16
безброд|ен, -ни adj 1. (река) unpassier¬
bar, unüberwindlich 2. (безкраен) un¬
übersehbar, un'endlich
безбро1ен, -йни adj 'zahllos, 'unzählig
безброй adv un'zählbar
41
беззаконен
безвер|еи, -ни adj 1. 'ungläubig 2. 'an¬
dersgläubig
безверие п nur sg 'Unglaube m 7 a
безверни|к m, -ци pl 'Ungläubiger m 7+
безветрен adj 1. 'windstill 2. (място)
'windgeschülzt
безвкус ен, -ни adj 1. nicht 'schmackhaft
2. überlr geschmacklos
безвкусне n nur sg и. безвкусни|а/, -и pl
Geschmacklosigkeit /17
безвласт ен, -ни adj 'machtlos
безвласти|е n, -я pl Anar'chie /16 a,
'Herrschaftslosigkeit /17
безвод|ен, -ни adj I. (без вода) 'wasser¬
los 2. (c малко вода) 'wasserarm; - на
местност 'trockene 'Gegend / 17 3.
(несъдържащ вода) nicht 'wasser¬
haltig
безв6л|ен, -ни adj 'willenlos
безволи|е и, -я pl 'Willenlosigkeit / 17
безвред|ен, -ни adj 'unschädlich; umg
'harmlos
безвъзвратен, -ни adj 1. unwieder-
'bringlich 2. übertr unwiderruflich
безвъздуш|ен, -ни adj 'luftleer; - но
пространство 'luftleerer Raum m 2,
'Vakuum n 29
безвъзмезден, -ни adj unentgeltlich,
'ohne Bezahlung
безглагол|ен, -ни adj Gramm 'verblos O
~ но изречение Nomi'nalsatz m 2
безглас ен, -ни adj 'wortlos, stumm O
-на буква übertr 'eine Null /17;
- на пушка Ge'wehr n 20 mit 'Schall¬
dämpfer
безграничен, -ни adj 'grenzenlos
безгранйчност f nur sg 'Grenzenlosigkeit
/П '
безгрешен, -ни adj 1. 'fehlerlos 2. Rel
frei von 'Sünden
безгрижни, -ни adj 'sorglos, 'sorgenfrei,
'unbekümmert; — но детство 'sorgen¬
freie 'Kindheit / 17; « живот 'sorg¬
loses 'Leben n 23; » смях 'unbeküm¬
mertes 'Lachen и 23
безгрижие n nur sg 'Sorglosigkeit / 17
безгръбначен, -ни adj 1. 'wirbellos 2. als
Subst - ни pl Biol 'Wirbellose pl
3. übertr (безхарактерен) 'ohne 'Rück¬
grat; той е ж er hat kein 'Rückgrat
бездар|ен, -ни adj 'unbegabt, ta'lentlos
бездарниIk m, -ци pl 'Unbegabter m 7,
Talentloser m 1
бездарност /nur sg 'Unbegabtheit/17,
Ta'lentlosigkeit /17
безде|сн, -йни adj 'tatenlos, untätig,
'müßig, 'inaktiv
бездействие n, -я pl 'Tatenlosigkeit/17,
Tnaktivilät /17
бездействув|ам, -аш (-ах) uv nichts tun
v/ <38>
бездел|ен, -ни adj 'untätig, 'müßig
безделие n nur sg 'Müßiggang / 1*,
'Untätigkeit /17
безделник m, -ци pl 'Müßiggänger m 4,
'Nichtstuer m 4, 'Tagedieb m I
безделник|a, -иш (-их) uv 'müßiggehen
vi <13/sn>, 'faulenzen vi <hb>
безделннческн u. безделнишкн adj 'mü¬
ßiggängerisch
бездет|ен, -ни adj 'kinderlos
бездет|ка/, -и pl volkst 'Kinderlose/19
бездйм|ен, -на adj 'rauchlos; « пламък
'rauchloses 'Feuer n 23, » барут
'Sprengstoff m I
бездн|а/, -и pl 'Abgrund m 2 auch übertr
бездом|ен, -ни adj 'obdachlos
бездомният, -ци pl 'Obdachloser m 7+
бездушен, -ни adj 1.(безжизнен) 'leb¬
los 2. (безжалостен) 'herzlos, ge'fühl-
los
бездушие n nur sg 'Herzlosigkeit / 17,
Ge'fühllosigkeit /17
бездъждов|ен, -ни adj 'regenlos
бездънен, -ни adj 'bodenlos; überlr 'ab¬
grundtief
безжалостен, -ни adj 'mitleid(s)los,
erbarmungslos, 'unbarmherzig
безжизнен adj 'leblos; - поглед'starrer
Blick ml; - o лице 'unbewegliches
Ge'sicht n 21
безжйч1ен, -ни adj 'drahtlos; » теле¬
граф 'drahtlose Telegra'fie /16a
беззавет|сн, -ни adj er'geben, 'aufrichtig
беззакон|ен, -ни adj 'ungesetzlich, ge¬
setzwidrig
беззаконие
42
беззаконие п, -я pl 'Ungesetzlichkeit
/17, Gesetzwidrigkeit /17
беззащитен, -ни adj 'schutzlos
беззащитност / nur sg 'Schutzlosigkeit
f\l'
беззвезд|ен, -ни adj 'sternlos
беззвучен, -ни adj 'lautlos O ~ на
съгласна Ling 'stimmloser Konso-
'nant m 8
беззем|ен, -ни и. безземлен adj 'landlos
беззл6б|ен, -ни adj 'gutmütig
беззъб adj 'zahnlos O -а критика
'unwirksame ['weiche] Kri'tik /17
безнде[ен, -йни adj i'deenlos
безидейност/nur sg Ideenlosigkeit/17
безизходен, -ни adj 'ausweglos
безизходност /nur sg 'Ausweglosigkeit
/17
безймен, adj 'namenlos O - пръст
'Ringfinger m 4
безимен ен, -ни = безймен
безимотен, -ни adj besitzlos
безинтересен, -ни adj 'uninteressant
безир т nur sg Chem 'Firnis m 1 a
безйрен adj 'Firnis-; - а боя 'Ölfarbe
/16 ,
безистен m, -и pl Pas'sage /16, 'Durch¬
gang m 2
безкасов adj Fin 'bargeldlos; - o
плащане 'bargeldloser 'Zahlungsver¬
kehr m 1
безкласов adj 'klassenlos
безкомпромис|ен, -ни adj kompro'miß-
los
безконечен, -ни adj 'endlos
безконечност / nur sg Unendlichkeit
/П
безконтролен, -ни adj 'unkontrolliert
безконтролност/nur sg 'Unkontrolliert-
heit/17
безкористен, -ни adj 'uneigennützig,
Selbstlos
безкорйстие n nur sg = безкористност
безкорйстност/nur sg 'Uneigennützig¬
keit/17, 'Selbstlosigkeit /17
безкостен, -ни adj Biol 1. 'wirbellos;
'ohne 'Knochen 2. (риба Fisch) 'grä¬
tenlos, 'ohne 'Gräten
безкрайност /nur sg 'Endlosigkeit/17;
Unendlichkeit /17 auch Math
безкраен, -йни adj 'endlos; un'endlich
auch Math
безкрйл adj 'flügellos
безкритйчен, -ни adj 1. (некритйчен)
'unkritisch 2. (без критика) kri'tiklos
безкръвен, -ни adj 1. (малокръвен)
'blutarm 2. (без кръв, блед) 'blutleer;
-ни устни 'blutleere'Lippen/16/р/
3. (без кръвопролитие) 'unblutig;
-на победа 'unblutiger Sieg т 1
4. übertr (безсъдържателен) 'marklos,
fade
безлйстен, -на adj 'blattlos, kahl
безлйхвен adj Fin 'zinslos
безлйчен, -ни adj 'unpersönlich; %
глагол Gramm 'unpersönliches Verb
n 25*\ - но изречение Gramm 'un¬
persönlicher Satz m 2
безлюден, -ни adj 'menschenleer
безлюдие n nur sg = безлюдност
безлюдност/nur sg 'Menschenleere/16
безмаслен adj 'fettlos, 'ohne Fett
безмесен, -ни adj 'fleischlos
безмйлостен, -ни adj erbarmungslos,
'unbarmherzig
безмйтен, -ни adj 'zollfrei
безмоторен, -ни adj 'ohne 'Motor O
- но летене 'Segelflug m 2; ж
самолет 'Segelflugzeug n 20
безмоторник m, -ци pl 'Segelflugzeug
n 20
безмълвен, -ни adj stumm, 'schweig¬
sam, 'schweigend, 'lautlos
безмълвие n nur sg 'Schweigen n 23
безнадежден, -ни adj 'hoffnungslos
безнадеждност/nur sg 'Hoffnungslosig¬
keit /17
безнадзорен, -ни adj 'unbeaufsichtigt
безнаказан adj 'ungestraft
безначален, -ни adj 'ohne 'Anfang
безнравствен adj 'sittenlos, 'unmora¬
lisch, 'unsittlich
безнравственост/nur sg 'Sittenlosigkeit
/ 17, 'Unsittlichkeit /17
безобйден, -ни adj 'harmlos
безоблачен, -ни adj 'wolkenlos
43
безпомощен
безобразен, -ни adj Lit nicht 'bildhaft,
'ausdruckslos
безобраз|ен, -ни adj 1. (вид) 'mißge¬
staltet, 'häßlich 2. (качество) Schleuß-
lich 3. übertr 'unverschämt, 'schamlos
безобразие n, -я pl 'Unverschämtheit
/17, 'Frechheit / 17; това е цяло x !
das ist 'eine 'bodenlose 'Frechheit;
върша ~ я 'Unverschämtheiten be'ge-
hen <13b>
безобразни|к m, -ци pl 'unverschämter
Pa'tron m 1 *
безобразни|ца f -ци pl 'unverschämte
Per'son /17
безобразния |a, -иш (-их) uv 1. (държа се
нахално) sich 'unverschämt be'neh-
men vr < 16b > 2. (безчйнствувам)
'Ausschreitungen ver'üben <b>
безогледен, -ни adj 'rücksichtslos, 'un¬
verschämt
безогледност /nur sg 'Unverschämtheit
/17, 'Rücksichtslosigkeit /17
безопасен, -ни adj 'ungefährlich; (ме¬
роприятие 'Maßnahme) ge'fahrlos O
~ на игла 'Sicherheitsnadel /16
безопасност/nur sg 1. 'Sicherheit /17;
обществена - 'öffentliche'Sicherheit;
в ~ съм in 'Sicherheit sein vi
<B>2. (на акция 'einer Akti'on)
Ge'fahrlosigkeit /17 0 ~ на труда
'Arbeitsschutz m 1
безоснователен, -ни adj 'grundlos, 'un¬
begründet
безотговорен, -ни adj 1. (неотговорен)
nicht verantwortlich 2. 'unverantwort¬
lich, verantwortungslos
безотговорност f nur sg 'Unverantwort¬
lichkeit /17, Verantwortungslosigkeit
/17
безотечествени|k m, -ци pl 'Heimatloser
m 7+; Pol 'Weltbürger m 4
безотчетен, -ни adj nicht 'abzurech¬
nend, nicht abrechenbar
безответност / nur sg 'Fehlen n 23 der
' Rechnungsführung
безочие n nur 5g 'Unverschämtheit/17,
'Frechheit /17
безочлив adj 'unverschämt, frech
безочлйвост / nur sg 'Unverschämtheit
/17, 'Frechheit /17
безпаметен, -ни adj 1. (без памет)
'ohne Erinnerungsvermögen 2. (без
съзнание) be'wußtlos 3. übertr (безу¬
мен) 'unsinnig, 'wahnsinnig
безпарйчен, -ни adj Fin 'bargeldlos;
~ но плащане 'bargeldlose 'Zahlung
/17 0 x съм umg 'abgebrannt sein vi
<B>
безпаричие n nur sg 'Geldmangel m 1
безпартиен, -йни adj parteilos
безпартййност / nur sg Parteilosigkeit
f\l'
безпланов adj 'planlos
безплатен, -ни adj 'kostenlos
безплоден, -ни adj 1. 'unfruchtbar
2. (безрезултатен) 'fruchtlos
безплодие n nur sg 1. 'Unfruchtbarkeit
/172. (безуспешност) 'Fruchtlosigkeit
/17
безпогрешен, -ни adj 1. 'fehlerlos 2. (за
лице) un'fehlbar; x удар 'sicherer
Schlag m 2
безподобен, -ни adj unvergleichlich,
'beispiellos; ~ но нахалство 'eine
'Frechheit/17 ohnegleichen, 'eine 'bei¬
spiellose 'Unverschämtheit / 17; ~ на
красота 'eine 'unvergleichliche 'Schön¬
heit /17
безпоко|ен, -йни adj 'unruhig
безпокойстви|е n, -я pl и. безпокойств|о
n, -a pl 'Unruhe/16; извинявам се за
x то entschuldigen Sie, daß ich Sie
behellige
безпоко|я, -йш (-йх) uv 1. be'unruhigen
vt <b> 2. (смущавам) 'stören vt;
извинявайте, че Ви * ! entschuldigen
Sie 'bitte die 'Störung! 3. (c йскане)
behelligen (някого c jmdn. mit 3); x ce
1. sich be'unruhigen vr, 'unruhig 'wer¬
den vi < 18/sw > 2. (усещам страх)
sich 'ängstigen vr
безполез|ен, -ни adj 'unnütz, 'nutzlos
безполов adj geschlechtslos; - o раз¬
множаване 'ungeschlechtliche Ver-
'mehrung/17
безпомощ ен, -ни adj 'hilflos
безпомощност
44
безпомощност f nur sg 'Hilflosigkeit /17
безпорядъ|к m, -ци pl 'Unordnung/17,
'Durcheinander n 23; отстъпвам в ä
Mil sich in 'ungeordnetem 'Rückzug
be'finden auch übertr
безпорядъчен, -ни adj 'liederlich, 'unor¬
dentlich
безпор6ч|ен, -ни adj 'makellos
безпочвен adj 1. (човек Mensch) 'haltlos
2. (твърдение Be'hauptung) 'grundlos,
'unhaltbar
безпощад|еи, -ни adj 'unbarmherzig
безпощадност f nur sg 'Unbarmherzig¬
keit/ 17
безправ|ен, -ни adj 'rechtlos
безправие n nur sg 'Rechtlosigkeit /17
безпределен, -ни adj 1. (без граници)
'grenzenlos auch übertr 2. (без край)
'endlos
безпредметен, -ни adj 'gegenstandslos
безпрекословен, -ни adj 1. 'wider¬
spruchslos 2. (нетърпящ възражение)
'keinen 'Widerspruch 'duldend
безпрепятствен adj 'ungehindert
безпретенци0з|еи, -ни adj 'anspruchslos
безпрецедентен, -на adj noch nicht 'da¬
gewesen, 'beispiellos
безпризорен, «ни adj verwahrlost; ~ но
дете 'obdachloses [verwahrlostes]
Kind n 23
безпрймер|ен, -ни adj 'beispiellos
безпринципен, -ни adj prin'zipienlos
безпрйнципност/nur sg Prinzipienlosig¬
keit /17
безпристрастен, -ни adj 'unvoreinge¬
nommen; 'unparteiisch auch Pol
безпристрасти|е n, -я pl I. 'Unvoreinge¬
nommenheit /17 2. Pol 'Unparteilich¬
keit /17
безпричинен, -ни adj 'grundlos
безприют[еи, -ни adj 'obdachlos
безпътен, -ни adj 'haltlos
безпътица /nur sg 'Ausweglosigkeit/17
O намирам се в * sich in 'einer
'ausweglosen 'Lage be'finden vr
<27b>
безработен, -ни adj 'arbeitslos
безработица/nur sg 'Arbeitslosigkeit/17
безрадостен, *ни adj 'freudlos
безразборен, -ни adj 'wahllos
безразборност / nur sg 'Wahllosigkeit
/17
безразлйчен, -ни adj 'gleichgültig; той e
s спрямо [към] мене ich bin ihm
'gleichgültig; ~но ми e es ist mir
'gleichgültig
безразлйчие n nur ^'Gleichgültigkeit
/17 (спрямо, към gegen'über J)
безразсъден, -ни adj 'unvernünftig
безразсъдиост J nur sg 'Unvernunft /12
безреден, -ни adj 'ungeordnet
безредие n, -я p! 'Unordnung / 17,
Durchein'ander n 23
безредиц|а /, -и pl 1. 'Unordnung / 17,
'Wirrwarr m 1*2. nur pl Pol 'Unruhen .
/16/р/
безрезервен, -ни adj 'rückhaltlos
безрезултатен, -ни adj ergebnislos
безропотен, -ни adj 'demütig, er'geben,
'widerspruchslos
безропотно adv 'ohne zu 'murren, 'de¬
mütig, 'widerspruchslos
6e3piK adj 1. (без ръка до лакътя или
рамото) 'ohne 'Arme; ~ човек ein
Mensch 'ohne 'Arme; той е * er hat
'keine 'Arme 2. (без ръка до китката)
'ohne 'Hände; - човек ein Mensch
'ohne 'Hände; той e - er hat 'keine
'Hände
безсйл|ен, -ни adj 'kraftlos O ä съм да
nicht im'stande sein zu; x гняв 'ohn¬
mächtige Wut/17
безсилие n nur sg I. 'Kraftlosigkeit/17,
'Schwäche/162. übertr 'Ohnmacht/17
безсистем|ен, -ни adj 'unsystematisch,
sy'stemlos
безскрупулен, -ни adj 'skrupellos
безскрупулност / nur sg 'Skrupellosig¬
keit /17
безслав|ен, -ни adj 'unrühmlich, 'rühm¬
los
безследно adv 'spurlos
безслънчев adj 1. 'sonnenlos 2. (време,
ден) 'trübe
безсмйслеи adj 'sinnlos, 'unsinnig
безсмйслено adv 'sinnlos
45
безцелен
безсмйсленост / nur sg 'Sinnlosigkeit
/П
безсмйслиц|а/, -и pl 'Unsinn /1
безсмъртен, -ни adj unsterblich
безсмъртие n nur sg U n'sterblichkeit/17
безенежен, -ни adj 'schneelos
безсолен, -ни adj 1. 'ungesalzen, 'salz¬
los; яденето e »ho am 'Essen fehlt
Salz 2. (разказ, виц) 'safl- und 'kraftlos
безспир adv unaufhörlich
безспйр|ен, -ни adj unaufhörlich
безсп6р|ен, -ни adj unbestreitbar; (до¬
казателства) unanfechtbar
безсрамен, -ни adj 'schamlos
безсрамие n nur sg 'Schamlosigkeit /17
безсрамни |k m, -ци pl 'schamloser Kerl
m l, 'Schamloser ml*
безсрамниц|а /. -и pl Schamlose Per'son
/17, 'Schamlose /19
безсрочен, -ни adj 'unbefristet
безстопанствен adj 'herrenlos
безстрастен, -ни adj 'leidenschaftslos,
'gleichgültig
безстрастие n nur sg 'Leidenschafts¬
losigkeit / 17, 'Gleichgültigkeit / 17
безстрашен, -ни adj 'furchtlos, 'un¬
erschrocken
безстрашно n nur sg 'Furchtlosigkeit
/17, 'Unerschrockenheit /17
безсъвестен, -ни adj 1. verantwortungs¬
los, nicht ge'wissenhaft 2. (неморален)
ge'wissenlos
безсъдържйтел ен, -ни adj 'inhaltslos
безсьдържателност / nur sg 'Inhalts¬
losigkeit /17
безсъзнание n nur sg Bewußtlosigkeit
/17, 'Ohnmacht/17; изпадам в ~ in
'Ohnmacht 'fallen vi <3/sn>; лежа в
~ 'ohnmächtig 'daliegen vr <31 a/A6 >
безсъзнателен, -ни adj 1. (неволен)
'unbewußt, 'unwillkürlich 2. nicht
be'wußt
безсъзнателност/nur sg 'Unbewußtheit
/17
безсълз|ен, -ни adj 'tränenlos
безсъмнено adv 'zweifellos, 'unzweifel¬
haft
безсънен, -ни adj 'schlaflos
безсъние n nur sg и. безсъница / nur sg
'Schlaflosigkeit /17
безсърдечен, -ни adj 'herzlos
безсърдечие n nur sg и. безсърдечност
/ nur sg 'Herzlosigkeit / 17
безсъмнен, -ни adj Gramm konjunk-
'tionslos
безтегловност/nur sg 'Schwerelosigkeit
/17; състояние на ~ 'Zustand m 2 der
'Schwerelosigkeit
безукорен, -ни adj 1. 'untadelig, 'tadel¬
los 2. (име) 'makellos
безукорност/nur sg 'Makellosigkeit/17
безумен, -ни adj 1. 'wahnsinnig 2. (по¬
стъпка) 'wahnwitzig; z, поглед 'irrer
Blick m 1
безумен m, -ци pl 'Wahnsinniger m7+,
'Wahnwitziger m 7+
безумие n, -я pl и. безумств|о /?, -a pl
'Wahnsinn m 1; übertr 'Wahnwitz m 1 a
безупречен, -ни adj 1. (без недоста¬
тъци) ' fehlerlos 2. (надежден) 'zuver¬
lässig 3. (име) 'makellos
безупречност / nur sg 1. (без недоста¬
тъци) 'Fehlerlosigkeit / 11/sg 2. (на¬
деждност) 'Zuverlässigkeit /11/sg
безусловен, -ни adj bedingungslos; ä
рефлекс 'unbedingter Re'flex m 1
безусловно adv bedingungslos, 'unbe¬
dingt
безуспешен, -ни adj erfolglos
безуспешност / nur sg Erfolglosigkeit
/17 .
безутешен, -ни adj 'untröstlich, 'trost¬
los
безух adj 'ohne 'Ohren; той e ~ er hat
'keine 'Ohren
безучастен, -ни adj 'teilnahmslos (към
gegen'über i)
безформен adj formlos
безхарактерен, -ни adj cha'rakterlos
безхарактерност / nur sg Cha'rakter-
losigkeit /17
безхлебен, -ни adj 'brotlos
безцветен, -ни adj farblos
безцветност/nur sg 'Farblosigkeit / 17
безцелен, -ни adj 1. 'ziellos 2. (без¬
резултатен) 'zwecklos
безцен
46
безцен adj — безценен
безцен|ен, -ни adj 1. 'kostbar; * камък
'Edelstein т I 2. (неоценим)'unschätz¬
bar
безценица / nur sg: на ~ 'spottbillig
безцерем6н|ен, -ни adj 'unverfroren,
'rücksichtslos
безчест|ен, -ни adj 1. (човек) 'ehrlos
2. (постъпка) 'unehrenhaft
безчестн|е п, -я pl 'Schande/16
безчестност/nur sg 'Unehrlichkeit/17,
'Unehrenhaftigkeit /17
безчест|я, -йш (-йх) uv ent'ehren vt
<b>, 'schänden vt
безчет adv 'unzählig 'viele
безчет|ен, -ни adj 'unzählig viel, un¬
endlich viel
безчинств1о n, -a pl 'Untat / 17,
Gewalttätigkeit/ 17; 'Ausschreitung
/ 17 meist pl; върша ~a 'Untaten
['Ausschreitungen] be'gehen < b >, Ge¬
walttätigkeiten ver'üben < b >
безчннствув|ам, -аш (-ах) uv 'Untaten
be'gehen < 13b >, Gewalttätigkeiten
ver'üben < b >
безчйслен adj 'zahllos
безчовечен, -ни adj 'unmenschlich
безчовечие n nur sg и. безчовечност/nur
sg 'Unmenschlichkeit /17
безчувствен adj 1. (в несвяст) bewußt¬
los 2. (без чувство) ge'fühllos auch
übertr; 'unempfindlich (към 'gegen 4)
безчувственост / nur sg I. (несвяст)
Bewußtlosigkeit / 17 2. Gefühllosig¬
keit /17 auch übertr; 'Unempfindlich¬
keit /17 (към 'gegen 4)
безшум|ен, -ни adj 'lautlos
‘бе|й (-ят) m, -йове pl Bei m 6, Bey m 6
türkischer Würdenträger O живее като
~ umg er lebt wie ein Fürst
*бей = брей
бейски adj des Beys; ~ чифлик 'Land¬
gut n 22 des Beys
бекас m, -и pl Zool 'Schnepfe /16
бекон m nur sg 'Rauchfleisch n 20, Bacon
m 1 ['bei kan]
бекяр m, -и pl volkst 'Junggeselle m 7
бекяр|ин m, -и pl = бекяр
бекярски adj volkst 'Junggesellen-
беладона / nur sg Bot 'Tollkirsche /16,
Bella'donna / undekl
белгй|ец m, -йци pl 'Belgier m 4
белгийски adj 'belgisch
Белгия /'Belgien n 23
беле|г m, -зи pl 1. Mal n 20; (от рана)
'Narbe / 16 2. (знак) 'Zeichen n 23
3. (признак) 'Kennzeichen, 'Merkmal;
отличителен ~ Unterscheidungs¬
merkmal; особени ~ зи Jur besondere
'Kennzeichen pl
бележ|а, -иш (белязах) uv 1. mar'kieren
vt < d > 2. (отбелязвам) ver'merken vt
<b>, no'tieren vt <d> 3. (казвам)
be'merken vt < b >; ä успехи Er'folge
ver'zeichnen <b>
бележит adj 1. (прочут) be'rühmt,
be'kannt 2. (забележйтелен) bemer¬
kenswert
бележк|а/, -и pl 1. 'Zettel m 4; служебна
x 'amtliche Be'scheinigung/17; касова
ж 'Kassenzettel 2. (пояснение) 'Anmer¬
kung / 17, 'Fußnote / 16 3. (записка)
No'tiz/17; водя си ~ и 'mitschreiben vt
<23 a>, sich 'Nachschriften 'anferti¬
gen < a >; вадя си - и 'Auszüge 'ma¬
chen 4. (изказване) Be'merkung /17;
критйчни ~ и 'kritische Bemerkungen/
17/pl S. (учебна оценка) Zen'sur /17 0
вземам си « es sich [J] 'merken; правя
ж на някого jmdn. 'tadeln
бележни|к m, -ци pl No'lizbuch n 22,
No'tizblock m 2
белезнцн nur pl 'Handschellen /16//?/
белезникав adj 'weißlich
белезници nur pl — белезйци
белетрист m, -и pl Belle'trist m 8
белетристичен, -ни adj belle'tristisch,
'schöngeistig; ~ на литература 'schön¬
geistige Litera'tur /17
белетристнчески = белетристичен
белетристика/ nur sg Belletristik /17
бел[ея, -ееш (-ях) uv 1. (ставам бял)
weiß Werden vi < 18jsn > 2. (белея се)
weiß 'leuchten vi <hb>, weiß 'schim¬
mern vi <hb>; x ce weiß 'leuchten,
weiß 'schimmern
47
бера
белйл[ен, -ни adj Weiß-, Bleich-; - на
вар 'Chlorkalk т 1
белина f nur sg 'Bleichmiliel n 23
белина / nur sg — белота
белк|а/. -и pl = бялка
белобрад adj 'weißbärtig
белов|й /, -й pl 'Reinschrift / 17; x
хартйя 'gutes 'Schreibpapier и 20
беловлас adj 'weißhaarig
белогварде1ец m, -йии pl Pol 'Weißgar¬
dist m 8
белогвардейски adj Pol 'weißgardistisch
белоглав adj 'weißhaarig O ~ орел
Zool 'Gänsegeier m 4
белодрешков|ец m, -ци pl 'Bauer m 8 in
'weißer 'Volkstracht aus Nord'west-
bulgarien
белодробен, -ни adj 'Lungen-
белозем m nur sg 'heller 'Boden m 5
белокамеШен, -ни adj aus 'weißen
'Steinen
белокбж adj 'weißhäutig; (в книги за
индианци in Indi'anerbüchern)
'Bleichgesicht n 21
белокор adj 'weißrindig
белокос adj 'weißhaarig
белолйк adj ‘blaßgesichtig
'беломорец m, -ци pl 'Anwohner m 4
des Ä'gäischen 'Meeres
2беломорец m nur sg Meteor 'Südwind
m 1, aus der 'Richtung des Ä'gäischen
Meeres 'wehender Wind
Беломорие n Ge'biet n 20 am Ä'gäischen
Meer
беломорски adj ат Ä'gäischen Meer; ~
град Stadt /14 am Ä'gäischen Meer;
~ острови ä'gäische 'Inseln / \6/pl
белоперк1а/, -и 1. (рйба) 'Weißflossiger
ml"; рйба x Fisch m 1 mit 'weißen
'Flossen 2. (птица) 'Weißgefiederter
ml"; птица x 'Vogel m 5mit 'weißen
'Federn
белорус|ин m, -и pl 'Belorusse m 7
белоруски adj 'belorussisch
белосв1ам, -аш (-ах) uv; белос|ам, -аш
(-ах) V1. (стена) 'kalken vt, 'tünchen vt,
'weißen vt 2. (лице) umg 'pudern vt
белоснеж|ен, -ни adj 'schneeweiß
белот m nur sg Kart Belole [..'lat]
белота f nur sg Weiß n 20
белтъ1к m, -ци pl 'Eiweiß n 20 auch Biol,
Chem
белтъч ен, -ни adj Eiweiß-
бельо n nur sg 'Wäsche / 16; мъжко ~
'Herrenunterwäsche; дамско - 'Da¬
menunterwäsche; спално ~ 'Bettwä¬
sche
бел|я, -иш (-йх) uv 1. (пране) 'bleichen vt
2. (лице) 'pudern vt 3. (лющя) 'schälen
vt, 'abschälcn vt <a>; x картофи
Kar'loffeln 'schälen; x кората на
дървото die 'Rinde des Baums 'ab¬
schälen
бел|й /, -й pl 1. 'Mißgeschick n 20,
'Unglück n 20 2. (неприятност) 'Unan¬
nehmlichkeit / 17 3. (глупост) 'Dumm¬
heit / 17; направил e x er hat eine
'Dummheit ge'macht Ö вкарвам ня¬
кого в x jmdn. in etw. hin'einziehen
<32a>; търся сй ~ ята in sein
'Unglück 'rennen vi <10jsn>; за x
zum 'Unglück
белязан adj ge'zeichnet; ~ и атоми
mar'kierte A'tome
белянка /, беленки pl volkst 'Bleiche/16
бемол m nur sg Mus Erniedrigungszei¬
chen B Zeichen
бенгалски adj ben'galisch; Бенгалски
залив Golf m 1 von Ben'galen; *■
огън'Sternchenfeuer n 23, 'Wunder¬
kerze /16
беневреци nur pl dial volkst 'Trachten¬
hose /16
бензйн m nur sg Ben'zin n 20; чист ~
'Waschbenzin
беизйнеи u. бензйнов adj Ben'zin-
беизнностанци!я /, -и pl u. бензо-
станци|я /, -и pl 'Tankstelle /16
бензол m nur sg Chem Ben'zol n 20*
бенка /, -и pl 'Leberfleck m 1
бент (-ът) m, -ове pl I. (стена) 'Stau¬
mauer /16, 'Staudamm m 2 2. (дига)
Deich m 1, Damm 3. (езеро) 'Stausee
m 10, 'Staubecken n 23
6eplä, -еш (брах) uv 1. 'pflücken vt;
'ernten vt; x череши [ябълки] 'Kir-
берач
48
sehen ['Äpfel] 'pflücken; ä плодове
Obst 'ernten 2. 'lesen vt <19>; ж
грозде [картофи] Wein [Kar'loffeln]
'lesen; » сили Kraft 'sammeln 3. (ра¬
на 'Wunde) 'eitern vi <hb> O «
душа volkst in den 'letzten 'Zügen
'liegen vi < 31 jhb >; * страх umg
Angst 'ausstehen < a >; « студ 'jäm¬
merlich 'frieren vi < 32jhb >; ä ядове
sich her'umärgern vr < a >; не ~ й
грижа umg du brauchst dir 'keine 'Sor¬
gen zu 'machen
берач m, -и pl 'Pflücker m 4
бербер m, -и pl и. берберин in, -и p!
veralt Bar'bier m 1
берекет m nur sg volkst 'gute 'Ernte/16:
на - e es wird 'eine 'gute 'Ernte
берекет |ен, -ни adj volkst er'tragreich
беритба f nur sg 1. 'Ernte/16 2. (време
за ~ ) 'Erntezeit / 17
Берлин m Ber'lin n 23
бесед|а/, -u.pl 1. (разговор) Ge'spräch
n 20, Unterhaltung /17 2. (сказка)
'Vortrag m 2
беседв|ам, -аш (-ах) uv sich unterhalten
vr <3b>, ein Ge'spräch 'führen
беседк|а /, -и pl 'Gartenhäuschen n 23,
Laube /16; 'Pavillon m 6
бесен, бясна, бясно, бесни adj 1. Med
'tollwütig 2. übertr toll; ~ от гняв toll
vor Wut 3. 'wahnwitzig; бясна полити¬
ка на война 'wahnwitzige 'Kriegspo¬
litik/17
бесилк а /, -и pl 'Galgen m 4
бесн|ея, -ееш (-ях) uv 1. 'wüten vi
<hb>, 'toben vi <hb> 2. (лудувам)
her'umtollen vi < ajhb, sn >
бес|я, -иш (-йх) му 'hängen vt, er'hängen
vr < b >, 'aufhängen vt < a > O той
коли, той - и umg er ist 'unum¬
schränkter 'Herrscher; » ce sich 'auf¬
hängen vr, sich er'hängen vr
бетон m nur sg Be'ton m 6
бетонджнйски adj Be'tonarbeiter-,
Beto'nierer-
бетонджй|я m, -и pl Be'tonarbeiter m 4,
Beto'nierer m 4
бетон |ен, -ни adj Be'ton-
бетонйр| ам, -am (-ах) uv, v beto'nieren vr
<d>
бетониран adj beto'niert
бетонобъркачка /, -и pl Betonmisch¬
maschine / 16, Betonmischer m 4
бетонов adj = бетонен
би Partikel 1. ако ~ да wenn; да не ~
да ob nicht; да не ~ да ни види
някой? ob uns auch 'niemand sieht?
2. vielleicht; да не ~ да търсиш мене?
suchst du viel'leichl mich?; ако ще
~ wenn auch; мбже ~ viel'leicht
биатлон m nur sg Sport 'Biathlon n
биберон m, -и pl 'Sauger m 4, 'Schnuller
m 4
библейски adj 'biblisch
библиограф m, -и pl Biblio'graph m 8
библиографии |ен, -ни adj bibliographisch
библиография f, -и pl Bibliogra'phie
/16 a ‘
библиографски adj bibliographisch
библиотек а /, -и pl 1. Bibliothek / 17,
Büche'rei / 17 2. (шкаф) 'Bücher¬
schrank m 2
библиотекар (-ят) m, -и pl Bibliothe'kar
m 1*
библиотекарски adj Bibliothe'kars-
библиотеч|ен, -ни adj Biblio'theks-
библиофйл m, -и pl Biblio'phile m 7,
'Bücherfreund m 1
бйбли я /, -и pl Rel 'Bibel /16
бива|к m, -ци pl 'Biwak n 20, 'Feldlager
n 20; на s zum 'Lagern
бйв|ам, -аш (-ах) mv 1. sein vi < B >; zu
sein 'pflegen; geschehen vi < 19b/sn>;
както често ~ a wie es oft geschieht
2. ~ a unpers 'dürfen vr <4\jhb>; не
~ a! das darf nicht sein!, das gehl nicht!
O нещо го ~ а за нещо etw. taugt zu
etw. 3; не ме ~ a ich 'fühle mich nicht
wohl; ~ а ro er ist in 'Ordnung
бйвол m, -и pl 'Büffel m 4, 'Wasserbüffel
бнволар (-ят) m, -и pl 'Büffelhirt m 8
биволарк а /, -и pl 'Büffelhirtin /18
бйволиц|а /, -и pl 'Büffelkuh / 14
бйволск|и adj 'Büffel- O ~ o търпение
'Engelsgeduld f 17,'große'Ausdauer
/16
49
бис
бивш и. бивши adj 'ehemalig
бигор т nur pl 'Kalkstein т 1
бидейки Adverbialpartizip von съм
бидон т, -и pl Ka'nister т 4
бидох Aorist von съм
бйен|е/, -ия pl 1. 'Schlagen п 23; » по
ръцете'Schlagen auf die'Hände; « на
сърцето 'Schlagen des 'Herzens, 'Herz¬
schlag nt 2; * на пулса 'Pulsschlag; »
на камбана 'Glockenschlag, 'Glocken¬
läuten n 23; » на звънец'Klingeln
n 23, 'Läuten 2. (стреляне) 'Schießen
nt 23; « на дивеч 'Abschießen des
Wilds
бижу n, -та pl Ju'wel n 25*, 'Kleinod n 31
бижутер nt, -и pl Juwe'lier m 1
бижутериен, -йни adj Juwe'lier-
бижутерия/ nur sg Bijoule'rie [bi3U..]
/16 a, 'Schmuckwaren/ \6/pl
бизнес m, -и pl Ge'schäft n 20
бизон nt, -и pl 'Bison m 6; европейски ~
'Wisent m 1
бик (-ът) m, -ове od бици pl Stier nt 1,
'Bulle m 5; борба c ~ ове 'Stierkampf
nt 2
бикобор|ец nt, -ци pl 'Stierkämpfer m 4
бикоборств о n, -a pl 'Stierkampf m 2
бил Partizip zu съм O било що било od
каквото било било umg was vor'bei
ist, ist vor'bei; разправям било и не
било er'zählen vt <b>, was 'einem
ge'rade 'einfällt
билет m, -и pl 1. (театър, кйно) 'Ein¬
trittskarte / 16; (железница) 'Fahr¬
karte; (трамвай) 'Fahrschein nt 1;
самолетен ~ 'Flugticket n 2. (доку¬
мент) партиен ~ Par'teibuch n 22,
Parteidokument n 20; уволнйтелен
~ Entlassungsschein; ловен ~ 'Jagd¬
schein; лотариен - Lotte'rielos n 20
билет|ен, -ни adj 1. (театър, кйно) 'Ein¬
trittskarten- 2. (трамвай) 'Fahrschein-
3. (железница) 'Fahrkarten-; ~ на ка¬
са 'Kasse/16, 'Fahrkarten- ['Eintritts¬
karten-] Schalter nt 4
билион nt, -и pl Billi'on /17
бйлк|а /, -и pl 'Heilkraut n 22, Kraut
билкар (-ят) nt, -и pl I. (събирач) 'Heil-
kräulersammler m 4 2. (продавач)
'Heilkräuterverkäufer m 4
билкарскн adj 'Kräuter-, 'Heilkräuter-
бйло n, била pl 1. (планина) Kamm m 2
2. (къща) First nt 1, 'Dachfirst
било Konj: ~ ... ~ ob ... ob, sei es ...
'oder; ~ мъж, ~ жена ob Mann, ob
Frau, sei es Mann'oder Frau; ~ ... илй
ob ... 'oder; ~ със пари илй без пари
ob mit Geld 'oder 'ohne Geld
билярд m nur sg 1, Billard ['biljart]
n 20* 2. (маса) 'Billardtisch m 1
билярд|ен, -ни adj 'Billard-
бинлнк m, -ци pl volkst verölt 'Korbfla¬
sche /16
бинок|ъл nt, -ли pl 'Fernglas n 22,
The'aterglas
бинт (-ът) nt, -ове pl Med 'Binde /16
бинтов|ам, -аш (-ах) uv, v verbinden vt
<27b>; mit 'einer 'Binde um'wickeln
vt <b>
биографичен, -ни adj biographisch
биографи|я/, -и pl 1. Biogra'phie/16 a,
2. (като прибавка към молби и под.)
'Lebenslauf т 2
биоло|г т, -зи pl Biologe т 7
бнологйч[ен, -ни adj biologisch
биология / nur sg Biolo'gie /16 а
биоложки adj = биологйчен
бнохнмй к т, -ци pl Bio'Chemiker т 4
биохимичен, -ни adj bio'chemisch
бнохймия / nur sg Bio'chemie /16а
бйр|а/, -иpl Bier п 20; светла а 'helles
Bier; черна « 'dunkles Bier
бнрарн|я /, -и pl 'Bierlokal п 20*, 'Bier¬
stube /16
бирен adj Bier-; ~ а фабрика Braue'rei
/17; ~ а мая 'Bierhefe /16
Бирма / 'Burma n 23
бнрман]ец nt, -ци pl Bur'mese m 7
бнрманскн adj bur'mesisch
бйрни|к m, -ци pl 'Steuereinnehmer nt 4
бйрническ|и adj 'Steuer-; - o
удостоверение 'Steuerbescheinigung
/17
бйрнишки adj — бйрнически
бис Interj da 'capo O на ~ zur Wie¬
derholung; излизам на ~ zu 'einer
l Wtb. Bulg-Dt.
бисер
50
'Zugabe auf die 'Bühne 'kommen vi
<33/$и>; изкарвам на ~ zu 'einer
'Zugabe auf die 'Bühne 'rufen vt
<39>
бисер m, -и pl 'Perle /16
бисер ен, -ни adj 1. 'Perlen-; - на мида
'Perlmuschel /16 2. (цвят) 'perlgrau
бисквит m, -и pl Keks m 1
бисквитен adj Keks-; Ge'bäck-; ~ a
кутия Ge'bäckdose /16; ~a торта
Torte /16 aus Keks, 'Kekstorte
бисмут m nur sg Chem 'Wismut n 20
бистрот|а/, -й pl 'Klarheit/ 17
бйстр|я, -иш (-йх) uv 'klären vt O я
политика iron politisieren vi <d/hb>
бйст|ър, -ри adj klar, rein O s ум
'scharfer Ver'stand m 1
бит (-ът) m nur sg 'Lebensweise /16
бит adj ge'schlagen O ~ o мляко 'Ma¬
germilch /12; ~ o сирене 'Mager¬
milchkäse m 4
бити|е n, -я pl Sein n 23 auch Phil,
'Dasein
бйтк|а /, -и pl Schlacht /17
бйтов adj 'Lebens-; -и условия 'Le¬
bensbedingungen / 17jpl\ ~ o разло¬
жение moralischer Ver'fall m 1; - и
услуги kommu'nale 'Dienstleistungen
/ 17/p/ O ~ а пиеса 'Volksstück n 20;
- разказ 'Genreerzählung/ 17
бйтпазар m, -и pl 'Trödelmarkt m 2
бнфте|к m, -ци pl Beefsteak n 24
['bi:fste:k]
бич (-ът) nt, -ове pl Peitsche/16; übertr
'Geißel/16
бйч|а, -иш (-йх) uv volkst (дъски) 'sägen;
(гредй) 'schneiden <21 >
бичкй|я /, -и pl volkst 'Spannsäge /16
бичув|ам, -аш (-ах) uv 'geißeln vt
бй|я, -еш (-x) uv 1. 'schlagen vt, vi
< 4/hb >; я кучето den Hund 'schla¬
gen; я противника den 'Gegner
'schlagen; сърцето [часовникът} ~e
das Herz [die Uhr] schlägt 2. (стрелям)
'schießen vt < 32 > (по нещо auf 4);
я заек 'einen 'Hasen 'schießen;
(обстрелвам) be'schießen vt <32b>
(по нещо etw.) 3. 'läuten vt, w; я
камбаната die 'Glocke 'läuten;
звънецът ~e die 'Glocke 'läutet, es
'klingelt 4. 'gehen vi < 13/sn > (на in 4)\
~ е на зелено es geht ins 'Grünliche O
я на някъде auf etw. hin'auswollen vi
<ajhb>; я на [в) очй es springt in die
'Augen; я си шега c някого umg mit
jmdm. 'seinen Scherz 'treiben < 23 >;
- е на чувства umg sich an die Ge'füh-
le 'wenden vr <10>; я път umg
'einen 'langen Weg 'hinter sich 'bringen
< 24 >; я си главата [ума] sich den
Kopf zer'brechen; ~ й желязото,
докато е горещо vr < 16 > man muß
das 'Eisen 'schmieden, so’lange es heiß
ist; я се 1. sich 'schlagen vr 2. (боря се)
'kämpfen vi <hb> (за um 4, für 4) O
я се в гьрдйте sich 'brüsten vr
благ adj 1. sanft, mild 2. volkst süß; O
блага ракия 'süßer Schnaps m 2 wird
nach Volksbrauch am Tage nach der
Hochzeit getrunken
благо n, блага pl 1. (добро) Wohl n 20,
Heil n 20 2. (предмет) Gut n 22
благовер|ен, -ни adj Rel 'rechtgläubig;
~ ният ми съпруг, -v ната ми съпру¬
га umg 'meine 'bessere 'Hälfte / 16,
'meine ge'treue 'Ehehälfte
благовйд|еи, -ни adj 'ansehnlich, 'ange¬
nehm; я отказ 'eine 'höfliche 'Absage
/16; я предлог ein 'höflicher 'Vor¬
wand m 2
благоволение n, -я pl 'Wohlwollen n 23
благоволявам, -аш (*ax) uv;
благовол|я, -йш (-йх) v ge'ruhen vi
<hb>\ (ймам добрината) so gut sein
< В > (да zu)
благовъзпйтан adj 'wohlerzogen
благовъзпйтаност / nur sg 'Wohlerzo¬
genheit /17
благоговение n nur sg 'Andacht / 17,
'Ehrfurcht /14
благоговея, -ееш (-ях) uv 'Ehrfurcht
emp'finden < 27b > (пред gegen'über
3)
благодарен, -ни adj 'dankbar
благодарение n: ~ на dank 3
благодарност/ -и pl 'Dankbarkeit /17
51
благотворителен
О поднасям ~ и den Dank über'brin-
gen < 24 b >; изказвам ~ Dank 'sa¬
gen (някому jmdm.)
благодарствен adj Dank-; ~ адрес
'Dankschreiben n 23
благодар|я, -йш (-йх) uv 'danken vt; * !
'danke!; много « ! 'danke sehr!, 'vielen
Dank!; z ce 'dankbar sein w < B >,
froh sein
благодат f nur sg 'Wohltat /17, 'Segen
m 4
благодатен, -ни adj 'wohltuend
благоденствие n nur sg 'Wohlstand m 2
благоденствув|ам, -аш (-ах) uv in
'Wohlstand 'leben vi <hb>
благодетел (-ят) m, -и pl 'Wohltäter m 4
благодетелки, -ни adj 'wohltätig
благодеяние n, -я pl 'Wohltat /17
благодушен, -ни adj 'sanftmütig; ~ на
усмивка 'sanftes 'Lächeln n 23
благодушие n nur sg 'Sanftmut / 17
благожелателен, -ни adj 'wohlgesinnt,
ge'wogen
благожелателство n nur sg 'Wohlwollen
n 23; Gunst /17
благозвучен, -ни adj 'wohlklingend,
'wohllönend
благозвучие n nur sgu. благозвучност
/ nur sg 'Wohlklang m 2
благонадежден, -ни adj 'zuverlässig
благонадеждност / nur sg 'Zuverlässig¬
keit /17
благонрав|ен, -ни adj 'sanftmütig
благопожелав|ам, -аш (-ах) uv; бла-
гопожела|я, -еш (-х) v 'wünschen vt
благопожелание п, -я pl 'Glückwunsch
т 2
благополучен, -ни adj 'glücklich, er¬
folgreich
благополучие п nur sg 1. (щастие)
Glück п 20 2. (благоденствие) 'Wohl¬
leben п 23, 'Wohlstand т 2
благоприлнч ен, -ни adj 'anständig
благоорилйчне п nur sg 'Anstand т 1
благоприятен, -ни adj 'günstig
благоприятствув|ам, -аш (-ах) uv, v
1. be'günstigen vt 2. 'günstig sein vi
<B>
благоразполаг|ам, -аш (-ах) uv;
благоразполож|а, -иш (-их) v 'einneh¬
men < 16 а > (някого към jmdn. für 4)
благоразположен adj 'wohlgesinnt (към
някого jmdm.)
благоразположение п nur sg 'Wohlwol¬
len п 23; спечелвам ~ то на някого
jmds. Gunst ge'winnen <26 b> [er-
'werben< 16 b>]
благоразумен, -ни oö^ver'nünftig, klug
благоразумие n nur sg Ver'nunft / 14,
'Klugheit/17
благороден, -ни adj 1. (произход) 'ad¬
lig 2. (характер) 'edel; ~ни газове
'Edelgase n 20jpl; z камък 'Edelstein
m 1; ~ ни метали 'Edelmetalle n 20/pl
благороди|е n, -я pl veralf. ваше s!
'Euer 'Hochwohlgeboren!
благородник m, -ци pl 'Adliger m 7,
'Edelmann m 3
благородннческн adj 'adlig
благородство n nur sg 1. (произход)
'Adel m4 2. (характер) 'Edelmut m 1
благосклон|ен, -ни adj 1. ge'neigt, ge¬
'wogen (към някого jmdm.) 2. 'wohl¬
wollend; ~ на крйтика 'wohlwollende
Kri'tik /17
благосклонност / nur sg 'Wohlwollen
n 23, Gunst m 17, Ge'wogenheit / 17
(към gegen'über 3)
благославям, -яш (-ях) uv; благо¬
слов |я, -йш (-йх) V 'segnen vt
благословен adj ge'segnet
благословя! благославям
благослови |я f -и pl 1. (пожелание)
'Segensspruch т 2, 'Segenswunsch т 2,
'Segen т 4 2. (благодат) 'Segen auch
Rel; О давам ~ ята си за нещо 'seinen
'Segen zu etw. 'geben < 15 >
благост fnursg 'Milde /16,'Sanftheit
/17 ,
благосъстояние n nur sg 'Wohlstand m 1
благотворен, -ни adj 'günstig, 'wohl¬
tuend
благотворителен, -ни adj 'wohltätig,
'Wohltätigkeits-; z концерт 'Wohltä¬
tigkeitskonzert n 20; - но дружество
'Wohllätigkeitsverein m 1
благотворителност
52
благотворителност / nur sg 'Wohltätig¬
keit /17
благоустроен adj 'wohlgeordnet,
be'quem [gut] 'eingerichtet; ~ град
'baulich vollendete Stadt / 14; ~o
жйлище komfortable 'Wohnung /17
благоустройвам = благоустроявам
благоустройство n nur sg 1. 'bestmögli¬
che Gestaltung/17 2. (град) 'bauliche
Gestaltung 3. (дом, квартира) 'Innen¬
ausstattung /17
благоустроявам, -аш (-ах) uv;
благоустрой, -йш (-йх) v 1. gut
gestalten vr <b> 2. (хвартйра) gut
'einrichten vr <a> 3. (град) 'baulich
gestalten
благоухани|е и, -я pl 'Wohlgeruch m 2,
Duft m 2
благоуха|я, -еш (-ях) uv 'duften vr
< hb > (на nach 5)
благочестив adj 'gläubig, 'gottesfürch-
tig, fromm
блаж|а, -иш (-йх) uv Rel die 'Fasten
'brechen <16>
блаж|ен, -ни adj 1. 'fettig, fett; - на
боя 'Ölfarbe / 16 2. Rel in der
'Fastenzeit nicht erlaubt 3. als
Subst ~ но 'Essen n 23 mit Fleisch und
Fett
блажен adj 'selig
блаженств|о n, -a pl 'Seligkeit /17
блаженствув|ам, -аш (-ах) uv Selig sein
vr < B >
блазе adv wohl; ~ му! wohl ihm!; ~ ви!
wohl euch!,* wohl 'Ihnen!
блазиен|е nt -ия pl Ver'suchung / 17,
Ver'lockung/17
блазн|я, -иш (-их) uv ver'führen vt
< b >, 'locken vr, verlocken vt < b >,
'anziehen vt 32 а; ~ и ме мисълта
mich verlockt der Ge'danke
блам (-ът) m nur sg 1. Pol 'Mißtrauens¬
votum n 28; правителството пре¬
търпя ~ der Re'gierung 'wurde das
'Mißtrauen 'ausgesprochen 2. umg
Bla'mage /16
бламйр[ам, -аш (-ах) uv, v 1. Pol 'abset¬
zen vr < a >, das Ver'trauen ent'ziehen
<32b> (някого jmdm.) 2. umg bla-
'mieren vr < d >; « ce sich bla'mieren vr
бланк|а/ -и pl Formu'lar n 20*; » за
телеграма Telegrammformular
бланков adj Formu'lar-; ~ билет ge¬
schriebene 'Fahrkarte /16
блат|ен, -ни adj Sumpf-; ~ на треска
'SumpfTieber n 23
блатист adj Sumpfig, mo'rastig
блат|о n, блата pl Sumpf m 2 auch
übertr, Moor n 20; (кално място)
Mo'rast m 1
блатясв|ам, -аш (-ах) uv; блатяс|ам,
-аш (-ах) V Sumpfig 'werden vr
< 18/j«>
блед| бледен
блед|ен, -ни adj 1. blaß, bleich 2. übertr
blaß
бледн|ея, -ееш (-ях) uv 1. bleich 'werden
vr < 18/sn>, blaß 'werden auch übertr
2. (чезна, при сравнение) ver'blassen
vr < Ь/sn >
бледнин|а/ -й pl 'Blässe/16, 'Bleichheit
/16; смъртна ft 'Totenblässe
бледност / nur sg = бледнина
бледолик adj 'bleichwangig, 'blaß-
gesichtig
блеив[ам, -аш (-ах) uv; блейн|а, -еш
(-äx) v 'blöken vr <hb>
бленд]а /, -и pl 'Blende /16
бленув|ам, -аш (-ах) uv sich 'sehnen vr
(за nach J), 'träumen vr, vr <hb> (за
von J)
блесна t блясвам
блест|я, -йш (-ях) uv 'funkeln vr <hb>,
'glänzen vr <hb> auch übertr; той
иска да ~ й със знанията си er will mit
'seinem 'Wissen 'glänzen
блестящ adj 'glänzend; ~ o пости¬
жение 'Glanzleistung / 17
блещук|ам, -аш (-ах) uv 'flimmern vr,
'blinken vr <hb>
блещ|я, -йш (-ях) uv = блестя
блещ|я, -иш (-их) uv: ft очи (от
учудване vor 'Staunen) die 'Augen
'aufreißen <2la>, (от гняв vor Wut)
mit den 'Augen 'rollen vi <hb>; » ce
(от учудване vor 'Staunen) die 'Augen
53
блуден
'aufreißen; (от гняв vor Wut) mit den
'Augen 'rollen
бле я, -еш (блях) uv 'blöken vi <hb>
блйж|а, -еш (близах) uv 'lecken vt
(нещо an etw. 3); * чинията den
'Teller 'auslecken < a >; кучето му ~ e
ръката der Hund leckt ihm die Hand,
der Hund beleckt 'seine Hand
блнж|ен, -ни adj I. 'nahestehend 2. als
Subst ~ ният 'Nächster m 7 +
блйзв|ам, -аш (-ax) uv; блйзн|а, -еш
(-ах) v ein 'wenig 'lecken vt (нещо an
etw. 3)
близко adv 'nahe; мястото e - der Ort
ist in der 'Nähe
близкоизточен, -ни adj Nah'ost- O
«v ните страни die 'Länder des 'Nahen
'Ostens
близна|к m, -ци pl (две деца) 'Zwilling m
1*; (три деца) 'Drilling m 1*; (четири
деца) 'Vierling m 1 *; (пет деца) 'Fünf¬
ling m l*; той е мой » er ist mein
'Zwillingsbruder m 5 ['Drillingsbru¬
der]; изглеждат като ~ ци sie 'sehen
aus wie 'Zwillinge
близначк|а /, -и pl 1. | близнак
2. (сестра) 'Zwillingsschwester /16
близняв|ам, -аш (-ax) uv; близн|я, -йш
(-йх) V1. (раждам 2 [3,4, S] близнаци)
'Zwillinge ['Drillinge, 'Vierlinge, 'Fünf¬
linge] ge'bären < 7 > [zur Welt 'bringen
< 24 > ] 2. Bot sich verdoppeln vr
<b>
близо adv 1. (място) 'nahe (до an 3, bei
3), in der 'Nähe (до von 3), 'unweit 2
(до von 3) 2. (време Zeit) kurz (преди
vor 3) 3. (почтй) fast, 'nahezu, 'unge¬
fähr
близост / nur sg 'Nähe / 16; übertr
Vertraulichkeit /17
блйз|ък, -ки adj 1. nah, 'nahegelegen;
~ ko съседство 'nahe Um'gebung /
17; на - ko разстояние in der 'Nähe
2. übertr 'nahestehend; « роднйна
'naher Verwandter m 7+; » приятел
vertrauter Freund ml; ~ ки негови
хора ihm 'nahestehende 'Leute; те ca
~ ки sie sind be'freundet (c mit J);
- ките му 'seine Verwandten [Ver¬
wandtschaft] 3. (време Zeit) 'nahe
bevorstehend; в - ко бъдеше in der
'nahen ['nächsten] 'Zukunft; в ~ koto
минало in der 'jüngsten Vergangen¬
heit 4. (непосредствен) 'nächste O ä
съм до нещо einer Sache 'nahestehen;
ж съм на някого по схващанията си
jmdm. in 'seinen 'Ansichten 'naheste¬
hen
блик|ам, -аш (-ax) uv her'vorsprudeln
vi < а/sn >, her'ausschießen vt, vi
<32alsn>, her'ausströmen vi <a/
sn >; übertr 'strömen vi < sn, hb >
блйкв|ам, -аш (>ax) uv; блйкн|а,
-еш (-ах) V 1. (течност) her'vor¬
sprudeln vt, vi <a./sn>, her'ausschie¬
ßen vt, vi < 32a/sn >, her'ausströmen
vi <ajsn> 2. (растения) 'schießen
w <32/sn>, hcr'vorsprießen vi
<32a (sn>
блнндаж m, -и pl Mil 1. (на окоп)
'Deckung/17 2. (скривалище) 'Unter¬
stand m 2 3. (на стрелбище) 'Anzeiger¬
deckung
блиндиран adj Mil 'kugelsicher
блок (-ът) m, -ове pl Block m 2;
жилищен - 'Häuserblock; коопера-
тйвен ~ Ge'nossenschaftsfeld n 21
блокад|а f, -и pl Block'ade / 16;
(обграждане на квартал) 'Absper¬
rung / 17; правя ж на квартал ein
'Wohnviertel 'absperren < а >
блокад|еи, -ни adj Block'ade-
блокйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (об¬
кръжавам) block'ieren vt <d>, 'ab¬
sperren vt <a> 2. Fin 'sperren vt
3. Pol, Mil 'eine Block'ade verhängen
< b > (нещо über 4)
блокйран|е n, -ия pl 1. Pol, Mil Block'a¬
de/ 16 2. (изолиране) Blockierung
/17 3. Fin 'Sperrung /17
блоков adj Block-; ~ и жилища
'Wohnblock m 6
блондйнк|а /, -и pl Blon'dine / 16
блуд|еи, -ни adj 'lasterhaft, verkom¬
men; ~ ният син der verlorene Sohn
m 2
54
блудкав
блудкав adj fad, geschmacklos auch
übertr; (за питие) schal
блудни|к m, -ци pl 'Wüstling m I*,
verkommenes Sub'jekt n 20
блудниц|а /, -и pl verdorbenes Frauen¬
zimmer n 23, 'Dirne/16
блудств|о n, -a pl 1. (разврат) 'Unzucht
/17, 'Laster n 23 2. Jur 'Unzucht
блудствув|ам, -аш (-ах) uv 1. (върша
блудство)'Unzucht'treiben <23> 2.
(живея в разврат) ein 'lockeres 'Leben
'führen
блужда |я, -еш (-x) uv um'herirren vi
< а/sn >, um'herschweifen vi < ajsn >;
~ещ поглед 'irrer Blick m 1; погле¬
дът ~ e der Blick irrt um'her
блуз|а /, -и pl 'Bluse /16
блъсв|ам, -am (-ax) uv; бльсн|а, -еш
(-ах) v 1. 'stoßen vt <34> (нещо od в
нещо 'gegen 4); ж вратата die Tür
'zuschlagen < 4 a >; (отварям) die Tür
'aufstoßen <34a> 2. 'schlagen vt
<4>; ж го c юмрук ihn mit der Faust
'schlagen; ж c юмруци на вратата mit
den'Fäusten an die Tür'schlagen; ж се
sich 'stoßen (на, o an 3)
блъск|ам, -аш (-ax) uv 1. 'stoßen vi
< 34 > (нещо od в нещо 'gegen elw. 4;
някого jmdn.; в някого 'gegen jmdn.;
нещо o нещо etw. 'gegen od an etw.);
ж стола [в стола] 'gegen den Stuhl
'stoßen; »a го в човека er stößt ihn
'gegen den Mann; ж главата си o
стената 'seinen Kopf 'gegen [an] die
Wand 'stoßen; s вратата (отварям)
die Tür'aufstoßen 2.'schlagen vt; ж го
c юмрук ihn mit der Faust 'schlagen;
ж c юмруци на вратата mit den 'Fäu¬
sten an die Tür 'schlagen; ж вратата
(затварям) die Tür 'zuschlagen < 4 a >
O ж си ангелите volkst sich den Kopf
zer'martem; ж си главата sich den
Kopf zer'brechen; ж се 1. sich 'stoßen
vr (на, o an 3) 2. (мъча се) 'schuften vi
<hb>
блъсканиц|а /, -и pl Ge'dränge n 23,
Ge'wühl n 20
блъсна! блъсвам
блъф (-ът) т, -ове pl Bluff т 6
блъфйрам, -аш (-ах) uv, v 'bluffen vt
блюд|о n, -i pl I. (чиния) 'Schüssel/16,
(плитка чиния) 'Platte /16 2. (гозба)
'Speise /16 3. (куверт) Ge'deck n 20
4. (табла) Ta'blett n 20 O поднасям на
ж 'fertig ser'vieren <d> (някому
нещо jmdm. etw.)
блюдолйз|ец nt, -ци pl 'Speichellecker
m 4
блян (-ът) m, -ове pl Traum m 2 (за von
3)
блясв|ам, -аш (-ax) uv; блесн|а, -еш
(-ах) V 1. 'aufleuchten vi < afhb >
2. (метал) 'funkeln vi <hb> 'glänzen
vi <hb> auch übertr
бляскав adj 'glänzend
бляскавост / nur sg Glanz m 1
бляск ам, -аш (-ax) uv 1. 'aulleuchten vi
<a/hb>; 'blitzen vi <hb> 2. übertr
'glänzen vi <hb>
блясъ к Л1, -ци pl 1. (светлина) Schein
m 1 2. (метал) Glanz m 1 auch
übertr 3. (стъкло и под.) 'Funkeln n 23
боа / nur sg Zool 'Boa /15
боб (-ът) m, -ове pl 'Bohnen / 16//?/;
зелен «v 'grüne 'Bohnen; сух [бял,
стар] -v 'weiße 'Bohnen
бобен adj 'Bohnen-; o зърно'Bohne
/16
бобйн|а /, -и pl Tech 'Spule / 16
бобов adj 'Bohnen-; ~ и растения
Bot 'Hülsenfrüchtler pl*, Legumi-
'nosen / \bjpl
боботя, -иш (-йх) uv 'brummen vi
<hb>, 'dröhnen vi <hb>
бобров adj 'Biber-
боб|ър m, -ри pl Zool 'Biber m 4
бог (-ът) m, -ове pl Gott m 3 O боже
мой! mein Gott!; слава ~ y! Gott sei
Dank!; дай боже! Gott geb's!; боже
господи! du 'lieber Gott!; предавам
~ у дух 'seinen Geist 'aufgeben; пази
боже! da sei Gott vor!; ~ знае weiß
Gott; за «- a um 'Gottes 'Willen
богат adj 1. reich; ~ край 'reiche ['wohl¬
habende] 'Gegend / 17; ~и ниви
'fruchtbare 'Äcker m 5/pl; ж опит
55
бодлив
'reiche Erfahrungen / 17/р/ 2. 'üppig,
'prachtvoll; ~ а коса 'volles [üppiges]
Haar /20; ~ а трапеза 'üppiges
'[prächtiges] Mahl n 20; ~ o облекло
'prachtvolle 'Kleidung/17 O ~ ите als
Subst die 'Reichen m ljpl
богаташ m, -и pl 'Reicher m 7+; голям
~ 'steinreicher Mann m 3
богаташк|и adj 'eines 'Reichen; » син
Sohn m 2 'eines 'Reichen; ~ а къща
Haus n 23 'eines 'Reichen
богат|ея, -ееш (-ях) uv 'reicher 'werden
vi < 18 jsn >, reich 'werden
богатски adj — богаташки
богйтств|о n, -a pl 'Reichtum m 3 (от an
3); словно ж 'Worlreichtum; ж от
форми 'Formenreichtum; ж от цве¬
тове 'Farbenreichtum О минерални
[подземни] ~ а 'Bodenschätze т 2jpl
богйн|я /, -и pl 'Göttin /18
богоизбран adj 'gottbegnadet
богомил т, -и pl Hist Bogo'mile т 7
богомнлск|и adj Bogo'milen-; ~ а ерес
Häre'sie /16 а der Bogo'milen
богомйлство п nur sg Hist Bogo'mi-
lentum n 22
богомол|ец m, -ци pl 1. (молещ се)
'Betender m 1* 2. (отиващ на черква)
'Kirchgänger m 4 3. (на хаджилък)
veralt 'Pilger m 4
богомолка /, -и pl 1. (молеща се)
'Betende /19 2. (отиваща на черква)
'Kirchgängerin /18 3. (на хаджилък)
'Pilgerin/18 4. Zool 'Gottesanbeterin
/18
богоотстъпни!к т, -ци pl Rel 'Abtrünni¬
ger т 7+
богоподоб|ен, -ни adj 'göttergleich
богопомазан adj 'gottbegnadet
Богородица /Rel 'Mutter /14 а 'Gottes
O Голяма ~ Ma'riä 'Himmelfahrt
/17; Малка ~ Ma'riä Ge'burt /17
богородице n, -та pl Bot 1. (срещниче)
'Günsel m 4 2. (божигробче) 'Quen¬
del m 4
богородичк|а/, -и pl 1. Bot 'Herbstaster
/16, 'Aster 2. Äe/'Mutter/l4 a 'Gottes
3. Zool umg Ma'rienkäferchen n 23
4. übertr umg 'Zahmer ml*; той e
цяла ж er ist ein ganz 'Zahmer
богословие n nur sg Theolo'gie /16 a
богословски adj theo'logisch
богослужйтел (-ят) m, -и pl 'Gottesdie¬
ner
боготвор|я, -йш (-йх) uv ver'göttern vt
<b>
богоугоден, -ни adj 'gottgefällig
богоугодник m, -ци pl 'Gottesfürchtiger
m 1
богохул|ен, -ни adj 'gotteslästerlich
богохулни|k m, -ци pl 'Gotteslästerer
m 4
богохулствай, -a pl 'Gotteslästerung
/П
богохулствув|ам, -аш (-ах) uv 'lästern
vt, Gott 'lästern
бод (-ът) m, -ове pl 1. (връх) 'Spitze/16
2. (шиене) Stich m 1; едър [рядък] ~
'große 'Stiche pl
бод|а, -еш (бодох) uv 1. 'stechen vt
<16>, 'stacheln vt; трънът ~ e der
Dorn 'stachelt; s вола c остен den
'Ochsen 'anstacheln <a> 2. (c por)
'stoßen vt < 34 > 3. (шия) 'sticheln vi,
vt <hb> 4. übertr (дразня) 'sticheln 5.
umg (забождам) 'stecken vt (no an 4)
O x в очите in die 'Augen 'fallen vi
<3/sn>, 'auffallen vi <3 a/sn>; ~ e
ме 'Stiche 'haben < A >
бодв[ам, -аш (-ах) «v; бодн|а, -еш (-ах)
V 1. 'stechen vt < 16 >; 'stacheln vt; *
вола c остена den 'Ochsen 'ansta¬
cheln <a> 2. (c рога) 'stoßen vt
< 34 > 3. (шиене) 'einen Stich 'machen
4. (дразня) 'sticheln vi <hb> 5. (за¬
бождам) 'stecken vt
бодеж m, -и pl Stich m 1
,бод|йл m, -лй pl 1. (по клони) Dorn m 9
2. (животни, плодове) 'Stachel m 4
2бодйл m, -и pl Bot 'Distel /16 O
магарешки ~ 'Distel;'Spitzklette/16
бодлйв adj 1. 'dornig, 'stachlig; ~ тел
'Stacheldraht m 2; ~ храсталак 'Dor-
nengestrüpp n 20 2. (крава) 'stößig
3. übertr spitz; ~ език 'eine 'spitze
'Zunge /16
бодлокож
56
бодлокож adj 'stachelhäutig; ~и жи¬
вотни, ~ и als Subst Zool 'Stachel¬
häuter m 4
бодна t бодвам
бодрост / nur sg 'Frische /16, 'Munter¬
keit /17; (жйвост) 'Lebhaftigkeit /17
ббд|ър, -ри adj 1. frisch, 'munter; » вид
'frisches 'Aussehen n 23; ~ pa стъпка
'fester Schritt m 1 2. (жизнен) 'rüstig;
ж старец 'rüstiger 'Alter m 7+; крача
~ po 'rüstig 'ausschreiten vi < 21a/
sn > 3. (бдителен) wach
б6дърствув|ам, -аш (-ах) uv wach sein
vi < B >, 'wachen vt
боев|н adj 1. Ge'fechts-; - ä подготовка
Ge'fechtsausbildung / 17; ~ ä го¬
товност Gefechtsbereitschaft / 17
2. 'kämpferisch; » дух 'kämpferischer
Geist m За; » съюз 'Kampfbündnis
n 27
бо|ен, -йни adj 1. Kampf-, Schlacht-;
Gefechts-; * кораб 'Kampfschiff n
20; ~ йно поле 'Schlachtfeld и 21; »
театър 'Kriegsschauplatz m 2; ~йна
линия 'Kampllinie/16, 'Frontlinie; s
другар 'Kampfgenosse nt 7, 'Kampfge¬
fährte ml; ~ йни припаси Muniti'on
/17; ~ йно кръщение 'Feuertaufe /
16; - йна операция 'Kampfoperation
/17; на ~ йна нога gefechtsbereit, im
'Kriegszustand; - йна подготовка
Gefechtsausbildung/17 2. (борчески)
'kämpferisch
боеспособ|ен, -ни adj 'kampffähig
бо|ец m, -йцй pl 1. (войник) Sol'dat m 8
2. (борец) 'Kämpfer m 4
божествен adj* 'göttlich; (прекрасен)
'herrlich
божеств|о n, -ä pl 1. 'Gottheit/17, Gott
m 3 2. übertr 'Abgott
божн, божа od божия, божо od божие,
божи adj 'Gottes, 'Gottes- O ~ гроб
das 'Heilige Grab n 22; божа кравица
Zool Ma'rienkäfer m 4; übertr 'einer,
der kein 'Wässerchen 'trüben kann;
закон ~ Glaubenslehre/16
божур m, -и pl Bot 'Pfingstrose /16
6o3jä /, -Й pl Bo'sa /16, 'Hirsebier n 20
süßliches, leichtvergorenes Hirsegetränk
бозаджййниц|а /, -и pl veralt 'Ausschank
m 2 für 'Hirsebier
бозаджй|я m, -и veralt pl 1. (произво-
дйтел) 'Hirsebierhersteller m 4 2. (про¬
давач) 'Hirsebierverkäufer m 4 0
халваджйя за « 'beide 'stecken 'un¬
ter 'einer 'Decke, 'beide 'ziehen am
'selben Strang
бозанни|к m, -ци pl Zool 'Säugetier n 20
боза|я, -ein (-x) uv 'saugen vt, vi < 8, auch
schwach!hb> (от an 3)
боздуган m, -и pl Hist (от дърво) 'Keule
/16; (от желязо) 'Morgenstern m 1
бозк|а /, -и pl 1. 'Zitze /16 2. volkst
Brust /14
^^(-ят) m, -еве pl 1. Kampf m 2,
Schlacht/17; въздушен » 'Luftkampf;
ръкопашен % 'Nahkampf 2. nur sg
Prügel pl, Schläge pl; ям * 'eine Tracht
'Prügel be'ziehen <32b>; тегля » на
някого jmdm. 'eine Tracht 'Prügel
verabreichen <b>
2бо|й (-ят) m nur sg umg (ръст) Wuchs
m 2, 'Größe/16 O човешки s 'Größe
'eines 'ausgewachsenen 'Mannes
бойкот m, -и pl Boy'kott m 1; обявявам
някому ~ über jmdn. den Boy'kott
ver'hängen <b>
бойкотмр|ам, -аш (-ах) uv, v boy-
kot'tieren vt <d>
бойлер m, -и pl 1. Tech 'Boiler m 4 2.
(домакйнство) Warmwasserspeicher
m 4
бойннц|а /, -и pl 'Schießscharte /16
боклу|к nt, -ци pl umg 1. Schmutz m 1,
Dreck m 1; кофа за * 'Mülleimer m 4,
(на двора) 'Aschenkübel 2. übertr
Dreck, 'Plunder m 4
боклукчййск|и adj Müll-; ~ а кофа
'Mülleimer m 4; (на двора) 'Aschenkü¬
bel m 4; ~ а кола 'Müllwagen m 4
боклукчй|я m, -иpl umg 'Müllfahrer m 4
боклуч|а, -иш (-йх) uv umg 'schmutzig
'machen vt, be'schmutzen vt <b>
боклучав adj umg 'schmutzig, 'dreckig
‘бокс (-ът) m nur sg 1. Sport Boxen n 23
2. (оръжие) 'Schlagring m 1
57
бомба
2бокс (-ът) т, -ове pl (преградено
място) Вох/17
‘бокс (-ът) т nur sg (кожа) 'Boxkalf п 24
боксирам = боксувам
боксйр|ам се, -аш се (-ах се) uv Sport
'boxen vi <hb> (c 'gegen 4)
боксов ad) 1. Sport Box-; - и ръкавици
'Boxhandschuhe m 1 jpl 2. 'Boxkalf-;
- и обувки 'Boxkalfschuhe
боксув|ам, -аш (-ах) uv Kfz (колела
'Räder) 'durchdrehen vt < a >
боксьор nt, -и pt Sport 'Boxer m 4
боледув|ам, -аш (-ах) uv krank sein vi
< B >, an 'einer 'Krankheit 'leiden vi
<21 jhb>; x от грип die 'Grippe
'haben; x от скарлатина 'Scharlach
'haben < A >; x от туберкулоза an
Tuberku'lose 'leiden
боледуван|е n, -ия pl 'Krankheit /17
болезнен adj 1. 'krankhaft; -o често¬
любие 'krankhafter 'Ehrgeiz m 1 2.
'kränklich; - вид'kränkliches'Ausse¬
hen n 23 3. 'schmerzhaft; - а гримаса
'schmerzhafte Gri'masse /16; - вик
'Schmerzensschrei ml; - удар
'schmerzhafter Schlag m 2
бол|ен, -ни adj 1. krank; тежко x
'schwerkrank; душевно x 'geistes¬
krank; x съм от скарлатина an
'Scharlach er'krankt sein vi <B>
2. übertr 'krankhaft; - но въобра¬
жение 'krankhafte 'Einbildung /17
[Phanta'sie / 16 a] O - но време
'unruhige 'Zeiten / 17/p/; - но място
'schwacher Punkt ml; x въпрос
'schwierige'Frage/16; лягам x umg
sich krank ins Bett 'legen
болер|о и, -ä pl Bolerojäckchen n 23
болест /, -и pl 'Krankheit /17; морска
- 'Seekrankheit; страдам от морска
- 'seekrank 'werden vi <18/sn>;
захарна - 'Zuckerkrankheit; имам
захарна - 'zuckerkrank sein vi < B >;
детска - 'Kinderkrankheit auch
übertr, no - 'krankheitshalber
болест|ен, -ни adj 'Krankheits-
бол(й, -ят (-я, -яха) nur 3. Pers 1. 'schmer¬
zen vt, vi <hb>, weh tun vt < 38 >; *
ме главата mich schmerzt der Kopf, der
Kopf tut mir weh; - ят ме краката die
'Füße tun mir weh, mich 'schmerzen die
'Füße 2. übertr 'schmerzen; x ме, че ...
es schmerzt mich, daß...
Боливия / Bo'livien n 23
болк|а/ -и pl 1. Schmerz m 9 2. übertr
'Sorge / 16; кажи си -ата sag,
was du auf dem 'Herzen hast O не e
x за умирачка! das ist kein 'Bein¬
bruch!
болнав adj 'kränklich, 'kränkelnd
болнн|к m, -ци pl volkst 'Kranker m 7
болннц|а / -и pl 'Krankenhaus n 22
болния |ен, -ни adj 'Krankenhaus-; - но
отделение'Krankenstation/17; - на
обстановка 'Krankenhausatmosphäre
/16; х лист 'Krankenblatt п 22
болногледач т, -и pl 'Krankenpfleger
т 4
болногледачк|а/, -и pl 'Krankenpflege¬
rin /18
болт (-ът) т, -ове pl Tech 'Bolzen т 4; (с
нарез) Ge'windebolzen, 'Schraubbol¬
zen
болшевизация (f nur sg) = болшеви-
зйране
болшевнзйр|ам, -аш (-ах) uv, v Pol bol-
schewi'sieren vt < d >, nach den
Prin'zipien der Bolschewi'ki gestalten
vr <b>
болшевнзйране n nur sg Pol Bolsche-
wi'sierung/17
болшевйз|ъм (-мът) m nur sg Pol Bol¬
sche'wismus m 11
болшевй|к m, -ки od -ци pl Pol Bol-
sche'wik m, pl Bolschewi'ki
болшевйшки adj Pol bolschewistisch
болшннств|6 n, -ä pl 'Mehrheit /17
боляр|ин m, -и pl Bo'jar m 8, Bol'jar
болярк|а /, -и pl Bo'jarin /18, Bol'jarin
болярски adj Bo'jaren-, Bol'jaren-
болярство n nur sg Bo'jarenschicht/17,
Bol'jarenschicht
б6мб|а /, -и pl Mil 1. 'Bombe / 16;
атомна x A'tom bombe; ä със
закъснител 'Zeitzünderbombe; водо¬
родна x 'Wasserstoffbombe; неу-
бомбардирам
58
тронна ж Neu'tronenbombe; запа¬
лителна * 'Brandbombe; фугасна ж
'Sprengbombe 2. (ръчна) 'Handgra¬
nate /16
бомбардйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (само¬
лети) bombardieren vt <d>, mit
'Bomben be'legen vt <b> 2. (арти¬
лерия) be'schießen vt <32b>, 'unter
Artüle'riefeuer 'nehmen vt < 16>
бомбардировач am, -и pl Mil 'Bomben¬
flugzeug n 20, 'Bomber m 4; среден
- 'Mittelstreckenbomber; тежък ~
'Langstreckenbomber
бомбардировка /, -и pl 1. (самолет)
'Bombenangriff m 1, 'Luftangriff 2.
(артилерия) Bombarde'ment n 24,
Artüle'riefeuer n 23
бомбен, -та pll. (обувка Schuh) 'Kappe
/16 2. Text 'Halbzylinder m 4, 'steifer
Hut m 2; volkst Hut, Me'lone /16
бомбен adj 'Handgranaten-; ~ атентат
'Bombenanschlag m 2
бомбохвъргач m, -и pl Mil 'Wasserbom¬
benwerfer nt 4
бон (-vr) nt, -ове pl Fin Bon m 6
бонбон m, -и pl Bon'bon m 6 0 шоко¬
ладови ~и Pra'linen /16//>/
бонббиеи adj Bon'bon-
бонбониер|а /, -и pl Bonbon'niere / 16,
Bon'bondose /16, Kon'feklschale/16
боне n, -та pl 'Häubchen n 23
бонификация / -и pl 1. Fin Bonifi-
kati'on / 17, Vergütung / 17 2. Sport
'Zeitgutschrift /17
J6op (-ът) nt, -ове pl Bot 'Kiefer /16
2бор (-ът) m nur sg Chem Bor n 20*
борав|я, -иш (-их) uv 1. 'umgehen vi
< 13ajsn> (c mit 3), zu tun 'haben vr
< A > (c mit 5); той »ис много пари
er hat viel mit Geld zu tun 2. 'tätig sein
vi <B>, 'arbeiten vi <hb>; x c
много пари a) ich 'habe viel mit
Geld zu tun b) ich 'habe viel Geld
боракс nt nur sg Chem 'Borax m 1
борб|а /, -й pl 1. Kampf m 2 (c mit 3;
против od срещу 'gegen 4\ за um 4, für
4); класова ж 'Klassenkampf; ж за
съществуване Existenzkampf2. Sport
'Ringen n 23; свободна ж 'Freistilrin¬
gen n 23; класическа ж 'griechisch-
'römisches 'Ringen
борд (-ът) m nur sg Verk Bord am 1; на
~a на кораба an Bord des 'Schiffes
борде|й (-ят) am, -и pl 'Elendsquartier
n 20*
бордер|о n, 'kpl 1. Fin 'Kontoauszug am
2; (при обмяна на парй) 'Kassen¬
beleg am 1 2. (опис) Re'gister n 23,
Verzeichnis n 27
бордо n nur sg 1. (вино Wein) Bor'deaux
am undekl 2. übertr Bor'deauxrot n 23
бордюр am, -vtpl 1. Text Bor'düre /16
2. (тротоар) 'Bordkante /16
бор|ец am, -цй pl 1. 'Kämpfer am 4; ж за
мир 'Friedenskämpfer 2. Sport 'Ringer
m 4; 'Ringkämpfer
борйк|а/, -и pl - ‘бор
борина / nur sg 'Kienholz n 22; (за
осветление) 'Kienspan am 2
борйчк|ам се, -аш се (-ах се) uv sich
'balgen vr <hb>, sich 'raufen vt
< hb > (c mit 3)
боркйи|я/, -и pl 'Kämpferin /18
бормашина/, -и pl 'Bohrmaschine/16
^ров adj 'Kiefern-; ~ a ropä 'Kiefern¬
wald am 3; ~ и клонки 'Kiefemzweige
m 1 /pl
2б6ров adj Chem Bor-; - а киселина
'Borsäure/16; » вазслйн 'Borvaseline
/16
боровйнк|а/, -и pl Bot 'Heidelbeere/16
66pc|a /, -и pl Fin 'Börse /16; ж на
труда 'Arbeitsamt n 22; стокова ж
'Warenbörse; черна ж 'schwarzer
Markt am 2
борсов adj 'Börsen-
борч (-ът) am, -ове pl umg Schuld /17;
правя - 'Schulden'machen, sich Geld
'borgen vr
борческ|и л#'kämpferisch, Kampf-; ~a
натура 'Kämpfernatur /17; ж дух
'Kampfgeist am 3 a
борчлй|я am, -и pl umg 'Schuldner m 4
борш (-ът) am, -ове pl Kochk Borstsch m 1
бор|я се, -иш се (-их се) uv 'kämpfen vi
<hb> (c mit 3; за für 4, um 4\ протйи
59
браздя
od срещу 'gegen 4)\ х с вълните
'gegen die 'Welten 'ankämpfen vi
< a/hb >
бос 1. adj 'barfüßig; - ото момиче das
'barfüßige 'Mädchen; на ~ крак 'ohne
'Strümpfe ['Schuhe] 2. adv 'barfuß;
момичето e ~o das 'Mädchen ist
'barfuß; ходя ~ 'barfuß 'gehen vi
<13/sn> 3. adj (кон) 'unbeschlagen,
nicht be'schlagen 4. übertr nicht
be'schlagen; той е ~ в тази област er
ist auf 'diesem Ge'biet nicht be'schla¬
gen <0 гол и ~ nackt und bloß
босилек m nur sg Bot Ba'silikum n 28,
Ba'silienkraut n 22
Босна / 'Bosnien n 23
босоног adj 'barfüßig
бостан m, -и pl 1. Melonenfeld n 21
2. (за зеленчук) Ge'müsegarten m 5
бостанск и adj 'Garten-, Feld- O ~ o
плашило 'Vogelscheuche /16
ботанй|к m, -ци pl Bo'taniker m 4
ботаник|a/ -и pl 1. nur sg Bo'tanik/17
2. (учебник) Bo'laniklehrbuch n 22
ботанически adj bo'tanisch
б0тинк|а/, -и pl Stiefe'lette/16, 'Halb¬
stiefel m 4
ботуш m, -и pl 'Stiefel m 4, 'Schaftstiefel;
гумен ~ 'Gummistiefel O под ~ а на
някого съм 'unter jmds. 'Stiefel 'stöh¬
nen vi <hb> ['schmachten vi <hb>]
ботушкн nur pl 'Stiefelchen n 23
бохем m, -и pl Bohemien [.,'mje:] m 6
бохемски adj wie ein Bohemi'en; ~
живот ein 'Leben n 23 wie ein Bohe¬
mi'en
бохч|а /, -и volkst pl 1. (кърпа) 'Ein¬
schlagtuch n 22 2. (вързоп) 'Bündel
n 23 3. (покривка) 'Tischtuch
боцв|ам, -am (-ax) uv; боцн|а, -еш (-äx)
v 'pieken vi, vi < hb > (някого по jmdn.
in 4)
боцк|ам, -аш (-ax) uv f 60цвам
боцман m, -и pl 'Bootsmann m 3 (pl
Jeute)
бойна t боцвам
бо|я /, -й pl 'Farbe / 16; водна «
'Wasserfarbe, Aquarellfarbe
бо|я се, -йш се (-ях се) uv 1. sich
'fürchten vr <hb> (от vor 3), Angst
'haben < А > (от vor 3) 2. (безпокоя
се) sich 'ängstigen vr (за um 4), Angst
'haben (за um 4)
бояджййниц|а /, -и pl Färbe'rei /17
бояджийски adj 1. (стени) 'Maler-
2. (текстйл) 'Färber-, Färbe'rei-
бояджййство n nur sg 1. (стени и под.)
'Malerberuf m I, Male'rei / 17 2.
(текстйл и под.) 'Färberberuf, Fär¬
be'rei /17
бояджй|я /п, -и pl 1. (стени и под.)
'Maler т 4, Dekorationsmaler; 'An¬
streicher /Ti 4 2. (текстйл и под.) 'Fär¬
ber т 4
боядйсв|ам, -аш (-ах) uv; боядйс|ам,
-аш (-ах) V 1. (стенй и под.) 'anstrei¬
chen vi <21а>, 'streichen vi <21 >;
(стая, къща) 'tünchen vi 2. (текстйл и
под.) 'färben vi; » си косата sich 3 die
'Haare 'färben
боязлйв adj 'ängstlich, 'furchtsam
боязън /nur sg Angst /14, Furcht/17,
Scheu /17 (от vor 3)
брав|а/, -й pl Schloß n 22; секретна %
'Sicherheitsschloß
браво Interj 'bravo
брад|а /, -й pl 1. Kinn n 20 2. (косми)
Bart m; пускам % sich 3 'einen Bart
'stehen 'lassen <3>
брадйвиц|а / -и pl 'Warze / 16
брадат adj 'bärtig
брадв|а /, -и pl (голяма) Axt / 14;
(малка) Beil n 20
брадйчк|а /, -и pl 1. Kinn n 20 2. (кос¬
ми) 'Bärtchen n 23
брадясв|ам, -аш (-ax) uv; брадяс|ам,
-аш (-ах) V den Bart 'wachsen ['stehenj
'lassen vi <3>; брадясал e er ist
'unrasiert; er hat einen 'Stoppelbarl
бразд|а/, -й pl 1. 'Furche/16 2. volkst
(за напояване zur Be'wässerung) 'Rin¬
ne /16 3. (бръчка) Ge'sichtsfalte /16
бразд|я, -йш (-йх) uv 1. 'furchen vi,
'Furchen 'ziehen <32>; тракторът
~ й нйвата der 'Traktor zieht 'Furchen
'über den 'Acker 2. durch'furchen vi
Бразилия
60
<а>„ durch'pflügen vt <а>; лод¬
ката ~ й водата das Boot durch'pflügi
das 'Wasser 3. (бръчки) zer'furchen vi
<b>
Бразилия /Brasilien n 23; (столицата
die 'Hauptstadt) Bra'siüa (-s)
бразйл|ец m, -ци pl Brasili'aner m 4
бразйлк|а /, -и pl Brasilianerin f 18
бразилски adj brasilianisch
‘брак (-ът) m, -ове pl I. 'Ehe / 16;
сключвам граждански (църковен) ~
sich 'standesamtlich ('kirchlich) 'trauen
'lassen < 3 >; сключвам ~ , встъпвам
вбрак die 'Ehe 'schließen <32> (c
mit 5)2. (бракосъчетание) 'Eheschlie¬
ßung/17
‘брак (-ът) m nur sg 'Ausschuß m 2
бракониер m, -и pl 'Wilderer m 4, 'Wild¬
dieb m 1
бракониерство n nur sg 'Wildern n 23,
Wilddiebe'rei /17
бракоразвод m, -и pl Jur 'Ehescheidung
/17
бракоразводен, -ни adj Jur 'Eheschei-
dungs-; ~ но дело 'Ehescheidungsver¬
fahren n 23
бракосъчетавам, -am (-ax) uv; брако¬
съчета \я, -еш (-x) v ver'heiraten vt
< b >, ver'mählen vt < b > (c mit 5);
Rel 'trauen vt (c mit 5)
бракосъчетани^ n, -я pl 'Eheschließung
/17
бракосъчетая | бракосъчетавам
бракув|ам, -аш (-ax) uv als 'Ausschuß
['untauglich, 'wertlos] 'aussortieren vt
<e>; für 'Ausschuß ['untauglich,
'wertlos] er'klären vt < b >
бракуван adj 'Ausschuß-; «и стоки
'Ausschußware /16, 'Ausschuß m 2
6ран|а /, -и pl 'Egge / 16; зъбна ж
'mittlere 'Egge; дискова « 'Scheiben¬
egge; ротационна s Croskill-'Walze
/16, 'Schollenbrecher m 4
бранител (-ят) m, -и pl Ver'teidiger m 4,
Be'schützer m 4
браниш|e n, -a pl 'Schonung/17
бранни |к m, -ци pl Hist (воин) 'Krieger
m 4
бранув|ам, -аш (-ax) uv 'eggen vt
бранш (-ът) m, -ове pl 'Branche / 16
бран|я, -иш (-йх) uv 1. (отбранявам)
verteidigen vt <b> (от 'gegen 4)
2. (закрилям) 'schützen vt (от vor 3)
бран|я, -йш (-йх) uv = бранувам
брат (-ът) m, -я pl 1. 'Bruder m 5 auch
übertr, доведен [заварен] - 'Stiefbru¬
der; природен - 'Halbbruder; 2.
nur pl volkst (растение) 'Schößlinge
m \ *lpl
братим|я се, -йш се (-йх се) uv sich
ver'brüdern vr < b > (c mit 3)
братов adj 'Bruder-, des 'Bruders; - син
des 'Bruders Sohn; той мие * син er
ist 'meines 'Bruders Sohn, er ist
mein 'Neffe
братовчед m, -и pl 'Vetter m 10, Cou'sin
m 6 0 първи - 'Vetter 'ersten 'Grades
братовчедк|а /, -и pl Cou'sine/16, 'Base
/16
братоубн|ец m, -йци pl 'Brudermörder
m 4
братоубййствен adj 'brudermörderisch;
~a война 'Bruderkrieg m 1
братоубййств|о n, -apl 'Brudermord m 1
братск|и adj 'brüderlich O ~ а могйла
'Massengrab n 20; (паметник) 'Denk¬
mal n 20 des 'Unbekannten Sol'daten
братств|о n, -a pl 1. Brüderlichkeit/17
2. (сдружение) 'Bruderschaft /17
братушк|а m, -и pl Hist umg 'russischer
'Bruder m 5
бряч|ен, -ни adj 'Ehe-; 'ehelich; ~ на
двойка 'Ehepaar n 20
брашнар (-ят) m, -и pl veralt 'Mehlhänd¬
ler m 4
брашнен adj 1. Mehl-; ~ а каша
'Mehlbrei m 1; ~ чувал 'Mehlsack m 2
2. 'mehlig
брашн[ö л,-ä pl Mehl n 20; пшенично ж
'Weizenmehl O два остри камъка ж
не мелят zwei 'harte 'Steine 'mahlen
'selten fein; на - ото евтин, на трй-
ците скъп er wirft die Mark hin'aus
und dreht den 'Pfennig 'dreimal um
бре Partikel he
брегови adj 'Küsten-
61
бронзов
брез|а/, -й pl Bot 'Birke /16
брезент т, -и />/1. (плат) 'Zeltleinwand
/ 14 2. (покривка) 'Plane / 16 3. (за
палатка) 'Zeltbahn /17
брезентен = брезентов
брезентов adj aus 'Zeltleinwand; «а
чанта 'Tasche / 16 aus 'Zeltleinwand
брезов — брязов
бре|й (-ят) т, -йове р! Bot 'Schmerwurz
/17
брей Partikel he
бреме п, «та od бремена pl Bürde /16;
Last / 17 auch übertr
бременн|а, -и adj 'schwanger
бременност/ nur sg 'Schwangerschaft
/17;отпускало ~ 'Schwangerschafts¬
urlaub m 1
брест = бряст
брестов = брястов
бригад|а /, -и pl Bri'gade / 16 auch
Mil; полевъдна х 'Feldbaubrigade О
отивам на * zum 'Arbeitseinsatz т 2
[zur Frei'willigenbrigade] 'gehen ['fah¬
ren]
брягад|еи, -ни adj Bri'gade-
бригадйр m, -и pl Briga'dier m 6
бригадярск|и adj Briga'dier-; ~ o дви¬
жение Frei'willigenbrigadenbewegung
/17; * лагер 'Lager n 23 der
Frei'willigenbrigaden
бридж (-vr) m nur sg Kart Bridge [brid3]
n undekl
брнзент = брезент
брнзбнзи nur pl 'Scheibengardinen /
16Ipl
брикет m, -и pl Bri'kett n 24
брякет|ен, -ни adj Bri'kett-
брилянт m, -и pl Brillant [bril'jant] m 8
брялянт|ен, -ни adj 1. Brillant- [bril¬
'jant-]; x пръстен Bril'lantring m 1 2.
(бляскав) bril'lant
брилянтни m nur sg Brillan'tine [briljan..]
/16
брилянтов = брилянтен
брймк|а/, -и pl 'Masche/16; (на чорап)
'Laufmasche; на чорапа има к im
Strumpf läuft 'eine 'Masche; ловя
~ и 'Maschen 'aufnehmen < 16 a>
брнтан|ец m, -ци pl 'Brite m 7
британски adj 'britisch
брич (-ът) m, -ове pl 'Stiefelhose/16; (за
езда) 'Reithose
брйчк|а /, -и pl Kutsche /16
брод (-ът) m, -ове pl Furt /17
бродери|я /, -и pl Sticke'rei /17
броднр|ам, -аш (-ax) 'sticken vt, vi
<hb>, be'sticken vt < b>
брод|я, -иш (-йх) uv um'herschweifen vi
<ajsn>, um'herwandern vi <a/sn>,
um'herirren vi < г/sn >; (духове) um-
'gehen vt < 13b >
бро|еи, -йни adj Zähl- O числйтелно
йно Gramm Kardi'nalzahl /17
броеннц|а /, -и pl 1. 'Zählschnur/14
2. (при католиците) 'Rosenkranz m 2
броител m, -и pl Tech 'Zählwerk n 20,
'Zählapparatur /17
бро|й (-ят) m, -еве pl 1. Zahl /17, 'Anzahl
2. (списание и под.) 'Nummer /16 O
на s an der Zahl; няма x un'zählbar
sein; в x Fin in bar; 1000 лева в x
'tausend'Lewa in bar; плащам в x ich
'zahle bar
бройк|а/, -и pl Stück n 20; (екземпляр)
Exem'plar n 20*
брокат m nur sg Text Bro'kat m 1
бром (-ът) m nur sg Chem Brom n 20
бромов adj Chem Brom-
бронебо|ен, -йни adj Mil 'panzerbre¬
chend
бровева|к m, -ци pl Mil 'Panzersoldat
m 8
бронеизтребнтел (-ят) m, -и pl Mil
Sol'dat m 8 'einer 'Panzerabwehrein¬
heit
бронен0с|ен, -ни adj ge'panzert; 'Pan¬
zer-; ä кръстосван 'Panzerkreuzer
m 4
броненосец m, -сци pl Mil 'Panzerschiff
n 20
бронетранспортьор m, -и pl Mil 'Schüt¬
zenpanzerwagen m 4
бронз (-ът) m nur sg 'Bronze / 16
бронзнр|ам, -аш (-ax) uv; v bron'zieren
v/ <d>
бронзов adj 1, 'Bronze-, 'bronzen; - a
бронирам
62
ера Hist 'Bronzezeit /17 2. (цвят)
'bronzefarben
броннр|ам, -аш (-ах), v 'panzern vt
брониран adj ge'panzert; 'Panzer-; ~ и
войски 'Pahzertruppen /16jpl
бронх /и, -и pl Bron'chie / 16
бронхиал|ен, -ни adj bronchi'al
бронхит m, -и pi Med Bron'chitis /
бронхопневмония f nur sg Med Bron-
chopneumo'nie /16
брон|я /, -и pl 1. Hist 'Rüstung / 17,
'Panzer m 4, 'Harnisch m 1,'Brünne/16
2. Mil 'Panzer, 'Panzerung / 17
броуиинг m. -и pl Mil Browning ['brau-
nig] m 6
брощйр!ам, -аш (-ах) uv, v bro'schieren
vt < d >; (подшивам) 'heften vt
6pöuiKla /, -и pl 'Brosche /16
брошур|а/, -и pl Bro'schüre/16
бро[я, -йш (-йх) uv 1. 'zählen vt 2. (пла¬
щам) 'hinzählen vr < a >; z ce 'zählen
(за zu 4) O ~ ят се на пръсти man
kann sie an den 'Fingern ’abzählen
брул|я, -иш (-йх) uv 1. her'unterschlagen
vt < 4 a >; z орехи 'Nüsse her'unter¬
schlagen 2. 'schütteln vr, her'unter-
schütteln vt <a>; « круши 'Birnen
vom Baum 'schütteln 3. (вятър) 'peit¬
schen vt
брус (-ът) m, -ове pl 'Wetzstein m 1
бруствер m, -и pl Mil 'Brustwehr / 17
брутал|ен, -ни adj bru'tal
бруталност / nur sg Brutali'lät /17
брут|ен, -ни adj 'Brutto-
бруто adv 'brutto
бръз od бърз, бърза, бързо, бързи adj
1. schnell; flink; c 6ip3H движения mit
'flinken Be'wegungen; - влак
'Schnellzug m 2; бърза помощ
a) 'dringliche medizinische 'Hilfe /16
b) (линейка) 'Krankentransport m 1;
бърза телеграма 'Blitztelegramm n
20* 2. (спешен) 'eilig; ймам бърза
работа 'dringend zu tun 'haben < A >;
на бърза ръка auf die 'Schnelle 3. umg
(прибързан) über'eilt, 'voreilig
бръкв|ам, -аш (-äx) uv; бръкн|а, -еш
(-ах) V 'greifen vr <21 > (в in 4)
бръмбар т, -и pl 'Käfer т 4; майски -
'Maikäfer; колорадски ~ Kartoffel¬
käfer О избий тоя - от главата си
schlag dir das ['diese 'Flausen) aus dem
Kopf; имам %ив главата си 'Flausen
im Kopf 'haben < A >
бръмч|а, -йш (-äx) uv 1. (комар, пчела,
бръмбарче) 'summen vi 2. (голямо
насекомо, машйна) 'brummen vi
<hb>3. (чекрък, колело) 'surren vi
<hb> O ушйте ми ~ ат 'Ohren¬
sausen 'haben < A >
брънк|а /, -и pl Glied n 21
бръсв|ам, -аш (-ах) uv; бръсн|а, -еш
(-äx) v 'abfegen vt <a>, 'säubern vt
6ръск|ам, -аш (-ах) uv 1. 'abfegen vt
< a >; 'fegen vt 2. (шибам) 'peitschen
vt
бръсна v t бръсвам
2бръсн|а, -еш (-ах) uv ra'sieren vt <d>
O вятърът -v e es weht ein 'scharfer
['schneidender] Wind; кой го ~ e wer
kehrt sich schon an ihn; не го z за
нйщо er ist mir 'völlig 'schnuppe
[e'gal]; z ce sich ra'sieren vr
бръснар (-ят) m, -и pl 'Herrenfriseur
m 1*, veralt Bar'bier m 1*; отйвам на
~ ich 'gehe zum Fri'seur
бръснарниц|а /, -и p/'Herrenfriseursalon
m 6; veralt Bar'bierstube /16
бръснарски adj Fri'seur-
бръснарство n nur sg 'Herrenfriseurbe¬
ruf m I, 'Herrenfriseurhandwerk n 20
бръснат adj 'glattrasiert; - а глава
'kahlgeschorener Kopf m 2 0 кой те
пйта ~ ли е владйката du mußt nicht
'überall 'deine 'Nase hin'einstecken
бръснач m, -и pl Ra'siermesser n 23
брътвеж m, -и pl Ge'schwätz n 20,
Ge'plapper n 23
брътв!я, -иш (-их) uv 'schwätzen vi
<hb>, 'quatschen vi <hb>, 'plappern
vi <hb>
брьчк|а/, -и pl 'Falte/16, 'Runzel/16
бръчкан adj umg 'runzelig, 'faltig
брьчк|ам, -аш (-ах) uv 'runzeln vt, in
'Falten 'legen vt
бръшлян m, -и pl Bot 'Efeu m 6
63
булгур
бръшлянов adj 'Efeu-
бръщолев я, -иш (-йх) uv 'schwatzen vi
<hb>, 'plappern vi <hb>, 'quatschen
vi <hb>
брюнетк|а / -и pl Brü'nette / 16
бряг (брегът) m, брегове pl 1. 'Ufer n 23
2. (цяла морска брегова линия) 'Kü¬
ste/16 3. (плаж) Strand m 1 4. (склон)
'Abhang m 2
брязов adj 'Birken-
бряст (-ът) m, -ове pl Bot 'Ulme /16
брястов adj 'Ulmen-
буб|а/ -и pl 1. (копринена *) 'Seiden¬
raupe/ 16 2. Kindersprache 'Käferchen
n 23
бубар (-ят) m, -и pl 'Seidenraupen¬
züchter m 4
бубарни|к nt, -ци pl 'Seidenraupenzucht
/ 17; Seidenraupenzuchtanlage /16
бубарство n nur sg 'Seidenbau m 1,
'Seidenraupenzucht /17
буболечк|а/, -и />/1. 'Käferchen n 23,
'Tierchen n 23 2. übertr ein 'Harmloser
m 7-, 'eine 'Harmlose /19
бубот|я, -иш (-йх) uv 1. (гръм) 'grollen
vi <hb> 2. (водопад, мотори) 'don¬
nern vi <hb> 3. (падащи предмети)
'poltern vi <hb> 4.(печка)'wummern
vi <hb>
будал |a m, -й pl 'Schafskopf m 2, 'Trottel
m 4
Будапеща /'Budapest n 23
буд|ен, -ни adj A. 'munter, wach 2. (жив)
'munter 3. (умен) 'aufgeweckt 4. (бдй-
телен) 'wachsam 5. (съзнателен)
be'wußt O най- ~ ните синове на на¬
рода die 'besten 'Söhne des 'Volkes
будйлня|к m, -ци pl 'Wecker m 4
будист m, -и pl Bud'dhist m 8
будйстки adj bud'dhistisch
будител (-ят) m, -и pl Er'wecker m 4 des
nationalen Be'wußtseins, 'Aufklärer
m 4
будк|а /, -и pl 1. 'Bude/16, 'Häuschen
n 23; караулна * 'Schilderhaus n 22;
шофьорска ä 'Fahrerhaus 2. (за вест¬
ници) Ki'osk m 1
буд|я, -иш (-йх) uv 1. 'wecken vt, 'auf¬
wecken vt <a> 2. (предизвиквам)
er'wecken vt < b >; * ce 'aufwachen vi
< a./sn >, 'er'wachen vi < Ъ/sn >
бу|ен, -йни adj 1. stark, 'heftig, wild;
~ йна река 'reißender Fluß m 2; &
огън 'loderndes 'Feuer n 23 2, (растеж)
'üppig 3. (характер) 'ungestüm, wild;
~ йна кръв 'wildes Blut n 20
буз|а/, -и pl 'Backe /16, 'Wange /16
бузест adj 'pausbäckig
буйност f nur sg 1. 'Stärke/16, Kraft/14
2. (растеж) 'Üppigkeit /17 3. (харак¬
тер) 'Wildheit /17, 'Ungestüm n 20
буйств|о n, -a pl 'Toben и 20,'Tollheit
/17
буйствув|ам, -аш (-ах) uv 'toben vi
<hb>, 'rasen vi <hb>; (деца) 'tollen
vi <hb/sn>
бук (-ът) m, -ове pl Bot 'Buche / 16
бука|к m, -ци pl 'Buchengehölz n 20,
'Buchenwald m 3
букв|а/ -и pl 'Buchstabe m 7 a; главна
» 'Großbuchstabe; малка * 'Klein¬
buchstabe; пйша c главна * groß
'schreiben vt <23>
буквал|ен, -ни adj 'wörtlich; ä превод
'wörtliche Übersetzung / 17; в ~ ния
смисъл на думата im 'wörtlichen
'Sinne
буквално adv 'wörtlich
буквар m, -и pl 'Fibel /16
буквен adj 'Buchstaben-; ~ знак'Letter
/16
букволеяр (-ят) m, -и pl 'Schriftgießer
m 4
букволеярниц а f -и pl 'Schriftgießerei
/17
букет m, -и pl 1. (цветя) 'Blumenstrauß
m 2; ~ от червени рози Strauß 'rote
'Rosen 2. (вйно) Bu'kett n 20
букл|а / -и pl Locke /16
буков adj 'Buchen-, 'buchen
Букурещ m 'Bukarest n 23
бул|а/,-ир/1. 'Türkin/18 2. Rel 'Bulle
/16
буламач m, -и pl umg 'fades Zeug n 20,
geschmackloser Fraß m 1
булгур m nur sg 'Grütze /16
булдог
64
булдо|г т, -зи pl 'Bulldogge /16
булдозер т, -и pl Tech Pla'nierraupe/16
булевард т, -и pl Boule'vard т 6
булевардек, -ни adj Boule'vard-; ~ на
литература 'Schundliteratur /17
булк|а /, -и pl 1. (на сватбата) Braut/14
2. (млада жена) 'junge Frau/17 3. umg
(съпруга) Frau
булкин adj Braut-
було л, була pl 'Schleier m 4 0 свалям
някому - то jmdm. die 'Maske vom
Ge'sicht 'reißen <21 >; - то пада от
очите ми umg es fällt mir wie
'Schuppen von den 'Augen; под ~ то
на приятелството 'unter der 'Maske
der 'Freundschaft; под ~ то на нощта
'unter dem 'Schleier der Nacht
булчин = булкин
булчикск|и adj Braut-; - а рокля
'Brautkleid n 21
бульон m, -и pl 'Fleischbrühe / 16,
Bouillon [bul'jöj/15
бумк|ам, -аш (-ах) uv 'bumsen vi <hb>
бумтеж m, -и pl 'Donnern n 23, 'Grollen
n 23, 'Dröhnen n 23
бумт|я, -йш (-ях) uv 1. 'donnern vi
<hb> 'dröhnen vi <hb> 2. (печка)
'wummern vi <hb>
бунар nt, -и pl dial volkst 'Brunnen m 4,
'Ziehbrunnen
6yumi|e n, -a pl 'Misthaufen m 4
бункер m, -и pl Tech, Mil 'Bunker m 4
бунт (-ът) m, -ове pl 1. (въстание)
'Aufstand m 2 2. (метеж) 'Aufruhr m 1,
Re'volte /16; (на кораб) Meute'rei /17
бунтар (-ят) m, -и pl 'Aufrührer m 4,
Revo'luzzer m 4
бунтарски adj 'aufrührerisch
бунтов|ен, -ни adj 'aufrührerisch, revo¬
lutionär, re'bellisch
бунтовни[k m, -ци pl 'Aufrührer m 4,
Re'bell m 8
бунтовнически adj 'aufrührerisch, revo¬
lutionär, re'bellisch
бунтовнишки = бунтовнически
бунтув|ам, -аш (-ах) uv 1. 'aufwiegeln vt
<a> 2. (революционизирам) revo¬
lutionieren vt <d>; ä ce sich
em'pören vr <b>, sich er'heben vr
< 14b >, revol'tieren vi < d/hb >, 'auf¬
stehen vi <2tjsn> (срещу 'gegen 4);
'meutern vi <hb>
бургн|я /, -и umg pl 'Handbohrer m 4
буре л, -та pl Faß n 22
бурен m, -ирИ. 'Unkraut n 22 2. (билка)
nur pl 'Kräuter n 22/pl
бур|ен, -ни adj 'stürmisch
бурена|к m, -ци pl 1. mit 'Unkraut
be'wachsene 'Stelle / 16 2. umg (зе¬
ленчук) 'Grüngemüse n 23
буренос|ен, -ни adj Sturm-; % облак
Ge'witterwolke /16
буренясв|ам, -аш (-ах) uv; буреняс|ам,
-аш (-ах) V ver'unkrauten vt < Ь/sn >,
mit 'Unkraut be'wachsen vi < 4b/sn >
буржоа m nur sg Bourgeois [Ьигзо'а] m
undekl; дребен ~ 'Kleinbürger m 4
буржоаз ен, -ни adj 'bürgerlich; ~ на
революция 'bürgerliche Revolution
/ 17; -на класа 'Klasse / 16 des
'Bürgertums, Bourgeoisie/ 16 a; - ho-
демократйчен 'bürgcrlich-demo'kra-
tisch
буржоазя|я /, -и pl Bourgeoisie
[burjoa'zi:] / 16 a, 'Bürgertum n 28;
дребна £ 'Kleinbürgertum; едра %
'Großbourgeoisie
буржоазк|а /, -и pl Frau / 17 aus dem
'Bürgertum, 'Bürgerliche /19
буркан m, -и pl 1, Konservenglas n 22
2. (за домашно консервиране) 'Ein¬
weckglas; - череши ein Glas 'Kir¬
schen
бурм|а/, -й pl 'Schraube/16
бур|я/ -и pl 1. Sturm m 2 auch übertr,
2. (гръмотевична) Ge'witter n 23
бут (-ът) m, -овеpl 1. Kochk 'Keule/16;
свински - 'Schinken m 4 2. Anat umg
'Oberschenkel m 4, 'Schenkel
бутал|о n, -a pl Tech 'Kolben m 4
бут|ам, -аш (-ах) uv 1. 'schieben vt
< 32 >; s колата den 'Wagen 'schie¬
ben; v. нещо в джоба etw. in die
'Tasche 'stecken; z нещо пред себе
си etw. vor sich her'schieben 2. (побут-
вам) 'anstoßen vt < 34 a >; s някого
65
бъдни
по гърба jmdn. in den 'Rücken 'stoßen
vt < 34 >; ж вратата (отварям) die
Tür 'aufstoßen <34a>, (затварям)
die Tür 'zuschlagen <4a> 3. umg
(пйпам) 'anrühren vt <a>; ж се I.
umg sich 'stoßen vr (в нещо an 3) 2. umg
sich 'schieben vr (в нещо in 4)\ ж се в
стаята sich in das 'Zimmer 'schieben
бутаниц|а /, -и pl umg Ge'dränge n 23,
Ge'schiebe n 23
бутв|ам, -am (-ax) uv; бутн|а, -еш (-äx) v
1. 'schieben- vt <32>; 'stoßen vt
< 34 >; ж вратата (отварям) die Tür
'aufstoßen <34a>; (затварям) die
Tür 'zuschlagen <4a> 2. (побут-
вам) 'anstoßen vt <34 a> 3 .umg
(пипвам) 'anrühren vt <a> 4. umg
(пъхвам) 'zustecken vt < a > 5. umg
(забутвам) 'stecken vt; ж се 1. sich
'stoßen vr (в an i) 2. umg sich 'schieben
vr (в in 4)
бутйлкIа/-и/>/ 'Flasche/16; ж завйно
'Weinflasche; ж вино 'eine 'Flasche
Wein
бутилков adj 'Flaschen-
бутна t бутвам
бутон m, -и pl 'Druckknopf m 2, Knopf
буфер m, -и pl Tech 'Puffer m 4
буфер|ен, -ни adj 'Puffer- O ~ на дър¬
жава Pol 'Pufferstaat m 9
бухал my -и pl Zool 'Uhu m 6
бухалк|а /, -и pl 1. 'Waschbleuel m 4,
'Wäschestampfer m 4 2. Mil 'Handgra¬
nate /16
бух|ам, -am (-ax) uv 1. 'klopfen vt, vt
< hb > 2. (бухал) 'rufen vt < 39 >; uhu
'rufen 3. übertr (кашлица 'Husten)
'bellen vt <hb>, 'krächzen vi <hb>
бухв|ам, -аш (-ax) uv; бухн|а, -еш (-ах) v
1. 'klopfen vt, vi <hb>, 'bumsen vi
< hb > 2, (силно падам) 'hinplauzen vi
<sn>, 'plumpsen vi <sn>, 'krachen
vi <sn> 3. (раста) em'porschießen vi
<32a/sn>; бухнала коса 'üppiges
Haar n 20; ж се 'plumpsen
бухнал adj 1. üppig 2. (тесто) aufgegan¬
gen
бухт|я, -йш (-ях) uv 1. (вода) 'brausen vi
5 Wtb. Bulg-Dl.
<hb>, 'tosen vi <hb> 2. (оръдия)
'donnern vi <hb>
буц|а/, -и pl 1. 'Klumpen m 4; ж пръст
'Klumpen 'Erde; ж сирене Stück n 20
'Käse 2. Med Ge'schwulst /14 O
заседна ми ж на гърлото'einen Kloß
im 'Halse 'haben
буч|а, -иш (-йх) uv 'spießen vt (на, в auf
4, in 4)
буч|а, -йш (-ax) uv 1. (машйна) 'dröhnen
vi <hb>, 'donnern vi <hb> 2. (вода,
вятър) 'brausen vi < hb > O ушйте ми
~ ат 'Ohrensausen 'haben, es rauscht
mir in den 'Ohren
бучен|е n, -ия pl 1. (машини) 'Dröhnen
n 23, 'Donnern n 23 2. (вода, вятър)
'Brausen n 23
бучк|а/, -и pl 'Klümpchen n 23, 'Stück¬
chen n 23 O захар на ~ и 'Würfel¬
zucker m 4
бушон m, -и pl El 'Sicherung / 17;
автоматичен ~ 'Sicherungsautomat
m 8
бушув|ам, -аш (-ax) uv 'wüten vi <hb>,
'toben vi <hb>
бъбл|я, -еш (-ax) uv 'murmeln vi <hb>
бъбре|к m, -ци pl Anat 'Niere f 16; бели
~ци volkst 'Schweinshoden m 4 O
като ж в лой wie die 'Made im Speck
бъбреч|ен, -ни adj 'Nieren-
бъбрйв adj ge'schwätzig, 'schwatzhaft
бьбрйв|ец m, -ци pl 'Schwätzer m 4,
'Plappermaul m 22
бъбрйц|а /, -и pl 'Schwätzerin f 18,
'Plappermaul n 22
бъбр|я, -еш (-äx) uv 1, 'schwatzen vi
<hb>, 'plappern vi <hb> 2. (сър¬
дито) 'murren vi <hb>, 'murmeln vi
<hb>
6ъд[а, -еш (бидох, биде) uv, v = съм O
няма да го ~ е dar'aus wird nichts;
няма да ме ~ е mit mir ist's aus
бъдещ adj 'zukünftig, 'künftig; ~ e
време Gramm Fu'tur n 20*, 'Zukunft
/14
бъдеще n nur sg 'Zukunft/14; за в ~ in
'Zukunft, für die 'Zukunft
бъдни adj: ~ вечер Heilig'abend m 1*,
оъз
66
der 'Heilige 'Abend, 'Weihnachts¬
abend
бъз (-ът) m, -ове pl Ho'lunder m 4;
(храст) Holunderstrauch m 3
бъзе n nur sg Bol Ho'lunder m 4
б!зл|а /, -и pl 'Angsthase m 1
бъзлйв adj 'ängstlich; (плашлив)
'schreckhaft
бъзлйв|ец m, -ци pl 'Angsthase m 7,
'Memme /16
б4зльо m, -вци pl = бъзлйвец
бъзов adj Ho'lunder-; ~ чай'Fliedertee
m 6
бъкел m, -ли pl volkst 'hölzerne
'Wasserflasche /16
бъклиц|а /, -и pl 'hölzerne 'Weinflasche
/16
бълбук[ам, -am (-ax) uv 'plätschern vi
<hb>
бълв|ам, -am (-ax) uv 1. (повръщам)
sich über'geben vr < 15b >, er'brechen
v/ < 16b >, 'brechen 2. übertr (изриг¬
вам) 'speien vt < 23 > O ä змйи и
гущери od z огън и жулел Gift und
'Galle 'spucken
българ|ин nt, -и pl Bul'gare m 7
България / Bul'garien n 23
българк1а /, -и pl Bul'garin /18
българомохамедан|ии m, -и pl Bulgaro-
mohamme'daner m 4
българофйл m, -и pl Bulgaro'phile m 7,
Bul'garenfreund m I
българофоб m, -и pl Bulgaro'phobe m 7,
Bul'garenfeind m 1
български adj bul'garisch; Bul'garisch;
уча z ich 'lerne Bul'garisch
българщина/nur sg Bul'garentum n 22
бълнув(ам, -am (-ax) uv 1. (насън)
phantasieren vi <d/hb> 2. (вболезнено
състояние)'irre'reden vi <hb> 3. übertr
(брътвя) 'faseln vi <hb> (за von 3),
'spinnen vt < 26 > (за von 3) 4. (мечтая)
'träumen vi <hb> (за von 3)
бълх|а/, -й pl Floh m 2 0 заради ~ ата
изгаря и юргана er 'schüttet das Kind
mit dem 'Bade aus
бърборко ш, -вци pl 'Schwätzer m 4.
'Plappermaul n 22
бърб6р[я, -иш (-йх) uv 'schwatzen vi
<hb>, 'plappern vi <hb>
бърдо n, бърда pl 1. 'Hügel m 4 2. Text
'Weberkamm m 2
бърже adv schnell, rasch
бърз t бръз
бърз|ам, -аш (-ax) uv 1. (ходя бързо)
'eilen vi <sn>, schnell 'gehen vi
< 13/sn > 2. (нямам време) es 'eilig
'haben vt < A > 3. (работя бързо) sich
be'eilen vr < b >; ~ ай! be'eil dich!,
mach schnell! 4. (прибързвам) 'vorei¬
lig sein vi < B >
бързе|й (-ят) m, -и pl 1. (място в река)
'Stromschnelle /16 2, (рекйчка) Bach
m 2 0 запънал се като рак на z er
be'harrt stur auf 'seiner 'Meinung
бързешката = бързешком
бързешком adv eilig
бързина f nur sg 1. 'Schnelligkeit / 17,
Geschwindigkeit/17 2. (бързане) 'Ei¬
le/ 16
бързоподвйж|ен, -ни adj Schnell-; z
струг 'Schnelldrehmaschine /16
бързотеч|ен, -ни adj Schnell fließend
бързоход ек, -ни adj Schnell-; schnell
бъркйлк|а / -и pl umg 'Rührlöffel m 4,
'Rührkelle/16
бърк|ам, -аш (-ax) uv 1. (разбърквам)
'rühren vt, 'umrühren vt < a > 2. (за¬
бърквам) 'anrühren vt <a> 3. (на¬
месвам) hin'einmischen vt <a> 4.(ба¬
рам) 'greifen vt < 21 >, 'fassen v/; sich
zu Schaffen 'machen 5. (ровя) wühlen
vi <hb>, Stöbern vi < hb> 6. (o6ip-
квам) durchein'anderbringen vt
<24a> 7. (греша) 'Fehler 'machen,
sich 'irren vr 8. (смесвам) ver'wechseln
v/ < b > (някого c някого jmdn. mit
jmdm.); s ce sich 'einmischen vr (в in
4); никой не вй се бърка 'niemand
'redet euch hin'ein
бърканиц а/ -и pl Durchein'ander n 23,
'Wirrwarr m 1 *
бъркотй|я /, -и pl 1. Durchein'ander
n 23, 'Wirrwarr m l* 2. Pol nur pl
'Wirren pl
бърлог|а/, -и pl 'Höhle f 16 auch übertr
67
бяс
бърн|а /, -и pl = устна
бърнйк|ам, -аш (-ах) uv her'umstöbern
vi <a/hb>
бърсалк|а /, -и pl 1. (парцал) 'Lappen
m 4 2. (изтривалка) 'Abtreter m 4,
'Abstreicher m 4
бърч|а, -иш (-йх) uv 'runzeln vr; (чело) in
'Falten 'legen vt
бьрш|а, -еш (бърсах) uv 'wischen vt,
'abwischen vt < a >; x чинии Ge-
'schirr 'abtrocknen <a>
бъхт|я, -еш (-ах) uv 1. (бйя) 'prügeln vt,
'ver'hauen vi <b> 2. (бутам) 'stoßen
vt < 34 > O x път umg 'einen 'langen
Weg 'haben < A >; % ce sich 'rackern
vr, sich 'schinden vr < 29 >
бъчв|а/-и/»/РаВл22, 'Tonne/16; x за
вино 'Weinfaß: x вино Faß Wein O
мирише на x er hat 'eine 'Fahne
бъчвар (-ят) m, -и pl 'Böttcher m 4
бъчварство n nur sg 'Böitcherhand-
werk n 20
бюджет m, -и plFin 1. Budget [by'dje:] n
24; (държавен) 'Staatshaushalt m I 2.
(финансов план) 'Haushaltsplan m 2
бюджет|ен, -ни adj Bud'get- [by'djc:-],
Fi'nanz-; ~ ни възможности finan-
zi'elle 'Möglichkeiten / 17//»/; ~ на
година 'Haushaltsjahr n 20; ~ ни
средства 'Haushaltsmittel n 23/pl
бюлетйн m, -и pl Bulletin [byl'te:]
n 24; информационен ~ 'Nachrich¬
tendienst nt 1; ~ за времето 'Wetter¬
bericht m 1
бюлетин|a / -и pl 'Wahlzetlel m 4,
'Stimmzettel; бяла x 'leerer 'Stimm¬
zettel
бюре|к m, -ци pl volkst 'fettiges 'Blätler-
teiggebäck n 20
бюр|о n, -ä pl I. (мебел) 'Schreibtisch
m I 2. (помещение, служба) Bü'ro
n 24; x за справки 'Auskunftsbüro;
x за информация Informationsbü¬
ro; O партийно x Parteileitung/1'7
бюст (-ът) т, -ове pl 'Büste /16
бюфет т, -и pl 1. (мебел) Bü'fett п 20;
кухненски ~ 'Küchenbüfett, 'Küchen¬
schrank т 2 2. (помещение) Büfett;
(пивница) 'Imbißstube / 16, Er'fri-
schungsraum т 2
бюрократ т, -и pl Büro'krat т 8
бюрократизъм (-мът) т nur sg Büro¬
kratismus т 11
бюрократичен, -ни adj bürokratisch
бюрокраци|я /, -и pl Bürokratie /16 а
бяг (бегът) т nur sg Lauf т 2
бягам, -аш (-ах) uv 1. 'laufen vi
<9/sn>, 'rennen vi <10/sn> 2. (от¬
стъпвам) 'fliehen vi < 32jsn >; x от
училище die 'Schule 'schwänzen
<hb> x от късмета си am Glück
vor'beilaufen vi <9 a/sn>\ (отбягвам)
'ausweichen vi <212t/sn> (от някого
jmdm.) 3. Sport 'laufen
бяган|е n, -ия pl Sport Lauf m 2; гладко
x Lauf 'ohne 'Hindernisse; дълго x
'Langlauf; x c препятствия 'Hinder¬
nislauf
бягств|о n, -a pl Flucht/14; опит за x
'Fluchtversuch m 1
бял, бели adj 1. weiß 2. (светъл) hell O
бели кахъри übertr 'kleine 'Fische m
1 //>/; бели пари за черни дни volkst
'Notgroschen т 4; бели стихове
'Blankverse т 1 //>/; вдигам бяло
знаме sich er'geben vr < 15 b >, die
'weiße 'Fahne 'hissen; излизам на ~
свят an den Tag 'kommen; не виждам
- ден umg ich 'habe 'keine 'frohe
'Stunde; по белия свят umg in der
'weiten Welt, in die 'weite Well; посред
~ ден am 'hellichten 'Tage; съшит c
бели конци 'durchsichtig, 'vorder¬
gründig; Бяло море Ä'gäisches Meer
n 20, Ä'gäis /
бялв|амсе, -аш се (-ах се) uv; бялна
се, белнеш се (бялнах се) v 1. (ста¬
вам бял) weiß 'werden vi < 18fsn >
2. (виждам се бял) weiß 'leuchten vi
<hb>, weiß 'schimmern vi <hb>
бялка /, белки pl Zool 'Steinmarder
m 4
бялна се | бялвам ce
бяс (бесът) m nur sg 1. Med 'Tollwut/17
auch übertr 2. auch pl бесове (зъл дух)
'böser Geist m За: хващат ме бе¬
бясно
68
совете ich 'werde 'wütend; mich 'reitet
der 'Teufel
бясно adv wild, 'rasend
B
в präp (във vor Wörtern, die mit в od ф
beginnen) 1. in odim, отивам ~ града
in die Stadt 'gehen vi < 13/5« >; живея
~ града in der Stadt 'wohnen vi
<hb>; работя във фабриката in der
Fabrik 'arbeiten vi <hb>; работя ~
селското стопанство in der 'Land¬
wirtschaft 'arbeiten; ~ двайсети век
im 20. Jahr'hundert; ~ голямо коли¬
чество in 'großer 'Menge; ~
продължение на една седмица im
Verlaufe 'einer 'Woche; ~ затруд¬
нение съм sich in 'Schwierigkeiten
be'finden vr < 27b >; ~ опасност съм
in Ge'fahr sein vi < B >; вървя - крак
im 'Gleichschritt 'gehen vi <13/5«>;
драма ~ пет действия'Drama in fünf
'Akten; ~ покой in 'Ruhe; ~
движение in Be'wegung; ~ xop im
Chor; изпадам ~ безсъзнание in
'Ohnmacht 'fallen vi < 3/5« > 2. um; ~
десет часа um zehn Uhr 3. an, am; ~
понеделник am 'Montag; ~ деня на
тръгването am 'Tage der 'Abreise 4.
(на) auf, an; целувам ~ челото auf
die Stirn 'küssen vr, блъсвам някого
- главата jmdn. am Kopf 'stoßen
<34> O ~ знак на уважение als
'ZeichenderVer'ehrung; ~ интересна
работата im Inter'esse der 'Arbeit; ~
ймето на народа im 'Namen des 'Vol¬
kes; ~ отговор на Вашето писмо in
Beantwortung 'Ihres 'Schreibens; ~
чест на нещо zu 'Ehren 2 od von 3;
давам пари ~ заем Geld 'leihen
< 23 >; плащам ~ брой bar 'zahlen
vt; плащам ~ аванс 'Vorschuß 'zah¬
len; принасям ~ дар als Ge'schenk
überreichen vt <b>
вагабонт и. вагабонт|ин m, -и pl Va-
ga'bund m 8, 'Gauner m 4
вагабонтски adj 'gaunerhaft
вагон «i, -и pl Wag'gon m 6; - -ресто¬
рант 'Speisewagen m 4; спален »
'Schlafwagen; £-кушет 'Liegewa¬
gen; £ въглища Wag'gon 'Kohle
вагон|ен, -ни adj Wag'gon-, 'Wagen-
вагонетк|а /, -и pl 'Lore / 16; Bergb
Hunt m 1, Hund m 1
вад а /, -и pl 1. 'Graben m 5; (на
воденица) 'Mühlgraben; (за
напояване) Bewässerungsgraben
2. (рекичка) 'Bächlein и 23, 'Rinnsal
и 20
ваденк|а/, -ки pl 'Abziehbild
вадичк|а f, -и pl l. 'kleiner 'Graben m 5
2. (рекичка) 'Bächlein « 23, 'Rinnsal
« 20
вад|я -иш (-йх) uv 1. her'ausziehen vt
<32a>, her'ausholen vt <a>, her-
'ausnehmen vt <16a>; » парй от
кесйята си Geld aus der 'Geldbörse
'nehmen < 16 > ; * зъб 'einen Zahn
'ziehen <32> 2. (изкопавам) 'roden
vt; * картофи Kar'toffeln roden 3.
umg (добивам) gewinnen vt < 26b >;
s въглища 'Kohle ge'winnen 4. umg
(получавам, вземам) sich be'sorgen vr
<b>; ä удостоверение sich eine
Bescheinigung 'ausstellen 'lassen
<3> O « билет 'eine 'Fahrkarte
'lösen; s душата някому i/mgjmdm.
auf der 'Seele 'knien vi <hb>\ £
заключение 'Schlußfolgerung 'ziehen
< 32 >; £ кестените от огъня за
някого für jmdn. die Ka'stanien aus
dem 'Feuer 'holen; » копие 'eine
Ko'pie 'anfertigen <a>, ko'pieren vt
<d>; £ очите някому umg jmdm.
ein Dorn im 'Auge sein vi < B >; вадя
си очите übertr umg sich die 'Augen
ver'derben < 16 b >; £ си хляба umg
sein Brot ver'dienen <b>; гарван
гарвану око не ~ и 'eine 'Krähe hackt
der 'anderen kein 'Auge aus; на
умряло куче нож £ umg den 'Helden
'spielen
69
вандализъм
важ|а, -йш (-йх) uv 'gelten vi < 16jhb>,
'gültig sein vi < B >
важ|ен, -ни adj 1. 'wichtig 2. (надут)
'wichtigtuerisch O много си « du
gibst 'aber an
вйжнич|а, -иш (-их) uv 'wichtig tun vi
< 38jhb >, sich 'wichtig 'machen vr
важност / nur sg 1. 'Wichtigkeit / 17,
Be'deutung / 17; от голяма ~ von
'großer Be'deutung 2. (надутост)
'Wichligtuerei / 17; c голяма ~
'wichtigtuerisch
ваз|а/, -и pl 'Vase / 16
вазелйн m nur sg Vase'line / 16;
боров ~ 'Borsalbe/16
вайк[ам се, -аш се (-ах се) uv 'jammern
vi <hb>, 'wehklagen vi < hb >
вакант|ен, -ни adj frei, va'kant, 'un¬
besetzt; <v но място 'freie ['offene, 'un¬
besetzte] 'Stelle /16
ваканционен,-ни adj 'Ferien-; ж месец
'Ferienmonat m 1
ваканци|я/ -и pl 1. 'Ferien pl; лятна «
'Sommerferien 2. (вакантно място)
'freie ['offene, 'unbesetzte] 'Stelle /16,
Va'kanz /17
вйкс|а/, -и pl volkst 'Schuhkrem/15
ваксаджи|я m, -и pl 'Schuhputzer m 4
вакснн|а / -и pl 'Impfstoff m 1
васкинйци|я/, -и pl 'Schutzimpfung/17
ваксиннр|ам, -аш (-ах) uv, v 'impfen vt
(против 'gegen 4)
вакуум m nur sg 'Vakuum n 29
вакуум!ен, -ни adj 'Vakuum-, 'luftleer;
~ на камера 'Vakuumkammer /16
вак|ъл, -ли adj 1. (животно) weiß mit
'schwarzen 'Flecken auf der Stirn und
um die 'Augen; ~ло агне 'weißes
Lamm n 22 mit 'schwarzen 'Flecken
auf der Stirn und um die 'Augen
2. (черноок) 'schwarzäugig
вал (-vr) m, -овеpl 1. Wall m 2; защитен
• 'Schutzwall 2. Tech 'Welle / 16;
карданов - Ge'lenkwelle /
валдхорн m, -и pl Mus 'Waldhorn n 22
вале n, -та pl и. валет m, -a pl Kart 'Bube
m 7, 'Unter m 4
валеж m, -и pl Meteor 'Niederschlag m 2
валентност / nur sg Chem Va'Ienz / 17,
'Wertigkeit /17
валенция / nur sg Chem Va'Ienz / 17,
'Wertigkeit
валериан m и. валериана / nur sg 'Bal¬
drian m 1 *
валерианов adj 'Baldrian-; ~ и капки
'Baldriantropfen m 4
вал|й (-я) uv nur 3. Pers. (дъжд) es
'regnet; s сняг es schneit; s град es
'hagelt
валйд|ен, -ни adj 'gültig
валидност f nur sg 'Gültigkeit/17
валмест adj 'kugelförmig
вало|г m, -зи pl 'Mulde/16, 'Talmulde,
'Talkessel m 4
валоризйр|ам, -аш (-ах) uv, v Fin valo-
ri'sieren vt <d>
валс (-ът) m, -ове pl 'Walzer m 4
валут а / -и pl 1. Va'luta /15 a, 'Wäh¬
rung / 17; златна « 'Goldwährung
2. (чужди разменни средства)
De'visen pl
валут|ен, -ни adj 1. 'Währungs-, ~ на
криза 'Währungskrise/16 2. De'visen-;
~ но престъпление De'visenvergehen
n 23
валц (-ът) nt, -ове od -и pl 'Walze /16
валцов adj Walz-; ~ а преса 'Walzpresse
/16
валцовъч|ен, -ни adj Walz-; s цех
'Walzwerk n 20
валцув|ам, -аш (-ах) uv 'walzen vt
валцуван adj ge'walzl, Walz-; ~ а ла¬
марина 'Walzblech n 20; - а стомана
'Walzstahl m 2
валцуване n 'Walzen n 2&/sg; студено ~
'Kaltwalzen
валцувачк|а / -и pl 'Walzstraße /16
валчест adj 'kugelförmig
валя|к m, -ци pl 'Walze / 16
вал |ям, -ям (-ях) uv 1. wälzen vt 2. volkst
(цапам) volkst 'schmutzig 'machen
vr
вампир m, -и pl Vam'pir m 1 *
ван|а /, -и pl 'Wanne /16
вандалйз|ъм (-мът) m nur sg Wanda¬
lismus m 11
вандал
70
вандал и. вандал|ин т, -и pl Wan'dale
т 7
вандалски adj wan'dalisch
вандалщин|а /, -и pl Wandalismus
т 11
ванилия / nur sg Va'nille / 16
вапсв|ам, -аш (-ах) uv; вапс]ам, -аш
(-ах) у 1. veralt 'färben vt 2. umg
'vollschmieren vt <a>, be'schmieren
vt <b>
вар / nur sg Kalk m 1; гасена ~
ge'löschler Kalk; негасена ~ 'unge¬
löschter Kalk
варак m nur sg (злато) 'Blattgold n 20;
(сребро) 'Blattsilber n 23
варвар|ин m, -и pl Bar'bar m 8
варварски adj bar'barisch
варварство n nur sg Barba'rei / 17,
Barbarentum n 22
варварщин|а/ -и pl Barbarentum n 22,
Barba'rei /17
варда! Interj umg 'Achtung!
варджййннЩа /, -и pl veraltet I. (пещ)
'Kalkofen m 5 2. (склад) 'Kalk¬
schuppen m 4
варджй|я m, -и pl veralt 'Kalkbrenner
m 4
варел nt, -и pl 'Tonne / 16, Faß и 22
вар|ен, -ни ar# Kalk-; * разтвор'Kalk¬
milch /12; ~на пещ'Kalkofen m 5;
- на яма 'Kalkgrube / 16
вард|я, -иш (вардих и. вардйх) uv
I. (пазя) be'wachen vr <b>, be'hüten
vt < b > 2. (внимавам) umg 'aufpassen
vi <a./hb> (нещо auf 4)
варен adj ge'kocht; ~ а кокошка
ge'kochtes Huhn n 22; телешко o
ge'kochtes 'Kalbfleisch n 20jsg mit
Bouil'lon
вариант nt, -и pl Vari'ante / 16
вариаци|я /, -и pl Variati'on / 17
варйво n, варива pl 'Hülsenfrucht /14,
'Hülsenfrüchte pl*
вариете n, -та pl Varie'te n 24; бар- ~
Bar/15
варйклечко n, -вци pl umg 'Geizkragen
m 4
вариола / nur sg Med 'Pocken pl
варйр|ам, -аш (-ах) uv vari'ieren vr
<d>
варицела / nur sg Med 'Windpocken pl
варнйц|а/, -и pll. (яма) 'Kalkgrube/16
2. (пещ) 'Kalkbrennofen m 5
вар6ви|к m и. варови к m, -ЦИ pl =
варовник
варовйт adj 'kalkhaltig; ~ а вода kalk¬
haltiges Wasser n 23
варовии|к m, -ци pl 'Kalkstein m 1,
'Kalkfelsen m 4
вар6св|ам, -аш (-ах) uv; вар6с|ам, -аш
(-ах) V 'kalken vr, 'weißen vr
вартоломеев adj: ~ а нощ Bartholo-
'mäusnacht /14
Варшава /'Warschau n 23
варшавски adj 'Warschauer
вар|я, -йш (-йх) uv 1. 'kochen vt; »
кокошка ein 'Hühnchen 'kochen 2.
(добивам чрез варене) 'brennen vr
<10>; ä ракия Schnaps'brennen
васал m, -и pl Va'sall m 8
ват (-vr) m nur sg El Watt n 23
ват|а/ -и pl 'Watte/16; мсдицйнска »
Ver'bandswatte
ваталйн m nur sg Watte'line/16, 'Stepp¬
watte /16
ватенк|а/ -и pl 'Steppjacke/16, 'Watte¬
jacke
ватйран adj wat'tiert
ватман m, -и pl 'Straßenbahnfahrer m 4
вафл а f -и p! 'Waffel /16
ваш pron poss 1. 'euer, 'eure 2. (форма
на учтивост) Ihr, 'Ihre O - а милост
'Euer 'Gnaden; ~ а работа das ist
'eure ['Ihre] 'Angelegenheit; по ~ ему
so wie ihr es 'möchtet, so wie Sie es
'möchten
вашен|ец m, -ци pl volkst 'euer [Ihr]
'Landsmann m 3
Вашингтон m 'Washington ['wojiijtan]
n 23
ва|я, -еш (ваях о*/ваях) mv 'meißeln vr,
aus Stein 'hauen vr
ваятел (-ят) m, -и pl 'Bildhauer m 4
ваятелск|и adj 'Bildhauer-, 'bildhaue¬
risch; ~ o изкуство 'Bildhauerkunst/14
вбесяв|ам, -аш (-ах) wv; вбес|я, -йш
71
вдигам
(-йх) V in Wut 'bringen vt < 24 >, zur
Rase'rei 'bringen, 'rasend 'machen vt;
z ce 'wütend 'werden vi < 18/sn>, in
Wut ge'raten vi < 3 b/sn >
вбив|ам, -аш (-ах) uv; вбй|я, -еш (-х) v
hin'einstoßen vt < 34 а >, hin'einschla-
gen vt <4a>; z ce 'eindringen vi
< 27a/sn >
вглежд|ам се, -am ce (-ax ce) uv;
вгледа)м се, -аш ce (-ax ce) v 'an¬
schauen <a> (в някого jmdn.), den
Blick 'heften (в някого auf jmdn.)
вглъбен adj konzentriert, ver'tieft; ~ в
мисли in Ge'danken ver'tieft [versun¬
ken]
вглъбяв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv;
вглъб|я се, -йш се (-йх ce) v 1. tief
'eindringen vi <27a/s/t>; (път) tief
hin'einführen vt <a> 2, übertr sich
ver'tiefen vt < b > (в in 4)
вгнездяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
вгнезд|я се, -йш се (-йх ce) v 1. sich
'einnisten vr <a> 2. iibertr (запа¬
метявам ce) sich 'einprägen vr < a >
вгорчав|ам, -аш (-ax) «v; вгорч|а, -йш
(-йх) V 1. 'bitter 'machen vi <hb> 2.
übertr ver'bittern vt < bjhb >; z ce
'bitter 'werden vi < 18/sn >
вгражд ам, -аш (-ax) uv; вград|я, -йш
(-йх) V 'einmauern vt <а>, 'einbauen
vt <а>
вграняв)ам се, -аш се (-ах се) uv;
вгран|я се, -йш се (-йх се) v 'ranzig
'werden vi <18fsn>
вгьв|ам, -аш (-ax) uv; вгън|а, -еш
(вгънах od вгънах) v 1. (правя гънки)
'falten vt 2. (натйскам) Eindrücken vt
<а>; х се 1. sich 'falten vr 2. (от
нещо тежко) 'nachgeben vr
<15 ajhb> auch übertr
вдав|ам се, -аш се (-ах се) uv; вдам се,
вдадеш се (вдадох се) v 1. (спущам се)
'ragen vi <hb>, hin'einragen vi
<‘d/hb> 2. (отдавам ce) sich 'hinge¬
ben vr < 15 a >; ж в тъжни мйсли
sich 'trüben Ge'danken 'hingeben vr
3. (увлйчам ce) sich ver'lieren vr
<32a>; ж в подробности sich in
'Einzelheiten ver'lieren 4. (свйвам ce)
'nachgeben vi <15 djhb >
вдадин|а /, -й pl Ver'tiefung /17
вдетинен adj 'kindisch
вдетиняв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
вдетин|я се, -йш се (-йх се) v 'kindisch
'werden vi < 18jsn>
вдйг|ам, -аш (-ax) uv; вдйгн|а, -еш
(вдигнах od вдигнах) v 1. 'aufheben vt
< 14а>, 'heben vt < 14>; ж нещо от
земята etw. von der 'Erde 'aufheben;
z ръцете die 'Hände 'heben [er'heben
vt < 14b > J; ж чаша das Glas er¬
'heben 2. (разтребвам) 'abräumen vt
< a/hb >; x масата den Tisch 'abräu¬
men 3. (прибирам) 'aufräumen vt
<a> 4. (махам някого от мястото
му) veranlassen vt < b > 'aufzustehen;
'aufstehen 'lassen vt <3>; (насйла)
ver'jagen vt < b > 5. (разбуждам)
'wecken vt 6. umg (изграждам)
er'richten vt <b>; ж къща ein Haus
'bauen 7. (разбунтувам) 'aufwiegeln vt
< a > 8. umg (излекувам) auf die 'Bei¬
ne 'bringen vt <24> Os вой ein
Ge'schrei er'heben < 14 b >; ж въс¬
тание 'einen 'Aufstand her'vorrufen
< 39 a >; ж във въздуха in die Luft
'sprengen vt; ж глава den Kopf'heben
< 14 > auch übertr; ж на главата си
übertr auf den Kopf 'stellen vt; ж
карантйна 'eine Quaran'täne 'aufhe¬
ben <14a>; ж на крак umg mobi¬
lisieren vt < d >; x на оръжие zu den
'Waffen 'rufen vt < 39 >; ж някого на
крака umg jmdn. 'wieder auf die 'Beine
'bringen <24>; ж прах Staub 'auf¬
wirbeln < a >; ж ръка die Hand 'he¬
ben, sich'melden vr; ж ръце от някого
od от нещо jmdn. od etw. sich selbst
über'lassen <3b>; ж сватба volkst
'Hochzeit 'feiern; ж си парцалите
übertr 'seine Siebenfachen 'packen; ж
тежести Sport Ge'wicht 'heben; x
тост 'einen 'Trinkspruch 'ausbringen
<24a>; ж ученйк 'einen 'Schüler
'aufrufen < 39 a >; ж цената на нещо
den Preis von elw. er'hohen < b >; x
вдигане
72
шум за нещо umg Lärm 'machen um
etw.; не x глава от нещо umg 'ohne
'Pause an etw. 'arbeiten; не x очи от
някого den Blick nicht 'abwenden
<10a> von jmdm.; я се 1. (изви¬
сявам се, израствам) sich er'heben vr
<14b> 2. (изчезвам) ver'schwinden
vi < 21bjsn >; нощта се бе ~ нала die
Nacht war vergangen; мъглата се ~ a
der 'Nebel ver'ziehl sich 3. (ставам)
'aufstehen vi < 10lfsn> 4. (напускам)
ver'lassen vt <3b> 5. (оздравявам)
ge'sund 'werden < 1 S/sn > 6. (пови¬
шавам се) 'steigen vi <23/sn>;
водите на реката се ~ат der Fluß
steigt; температурата се ~ а die
Tempera'tur steigt 7. (разбунтувам се)
'aufstehen, sich er'heben 8. (минавам
към действие) zu 'handeln be'ginnen
vt < 26 b >
вдйган|е n, -ия pl 'Heben n 23; x на
тежести Sport Ge'wichtheben
вдйшв|ам, -аш (-ах) uv; вдиш|ам, -am
(вдйшах od вдишах) v 'einatmen vt
< a >, Luft 'holen vt
вдлъбв|ам, -аш (-ах) uv; вдлъбн|а, -еш
(вдлъбнах od вдлъбнах) v 'eindrücken
vt < а >, nach 'innen 'wölben vt; x ce
sich ver'tiefen vr <b>, 'nachgeben vi
<15a/hb>, nach 'innen 'eine 'Wöl¬
bung 'bilden < b >
вдлъбнат adjnach 'innen ge'wölbt, Phys
kon'kav; - o огледало Konkavspie¬
gel m 4
вдлъбнатин а /, -и pl Ver'tiefung / 17,
Wölbung /17
вдлъбнатост / nur sg Ver'tiefung / 17,
Ge'wölblheit/17, 'Wölbung/17 nach
'innen
вдов|ец m, -цй pl 'Witwer m 4
вдовйц|а /, -и pl 'Witwe /16
вдовншкн adj 'Wilwen-
вдухвам, -аш (*ax) uv; вдухн|а, -еш
(-ах) v hin'einblasen vt < 3 а >, 'einbla¬
sen vt <3a>
вдълбае |ам, -аш (-ах) uv; вдълба|я, -еш
(-х) V 1. (правя рязка) 'einkerben vt
< а > 2. (в камък) 'einmeißeln vt < а >
3. (правя длаб) 'einschneiden vt
< 21 а >
вдълбочав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
вдълбоч|а се, -йш се (-йх се) v sich
ver'liefen vr < b > (в in 4), sich kon¬
zentrieren vr < d > (в auf 4)
вдьлбоченост / nur sg Konzentrati'on
/17
вдървен adj 'unbeweglich, er'starrt
вдървяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
вдърв|я се, -йш се (-йх ce) v er'starren
vi < b/sn >
вдъхв|ам, -аш (-ax) uv; вдъхн|а, -еш
(вдъхнах od вдъхнах) v 1. tief 'einat¬
men vt < a > , lief Luft 'holen 2. übertr
'einflößen vt < a >; x почит 'Achtung
'einflößen; x симпатии Sympa'thie
'wecken; x доверие Ver'trauen 'ein¬
flößen
вдъхновен adj be'geistert
вдъхновение n nur sg 1, (въодушев¬
ление) Begeisterung/17; говоря c ~
mit Begeisterung 'sprechen vi
< \6/hb> 2. Inspiration/17; черпя ~
от нещо Inspirati'on 'schöpfen aus 3;
извор на x 'Quelle / 16 der Inspi¬
rati'on; творческо x 'schöpferische
Inspirati'on
вдъхновител (-ят) m, -и pl Inspi'rator
m 9a
вдъхновявам, -аш (-ax) uv; вдъхнов|я,
-йш (-йх) V 1. (въодушевявам) Ье-
'geislem vt <b> 2. inspi'rieren vt
<d>; я ce 1.sich be'geistern vt <b>
(от an 3) 2. inspi'riert 'werden vi
< 18jsn> (от von 3)
вдяв|ам, -аш (-ax) uv; вдяна, вденеш
(вдянах od вденах) v 'einfadeln vt
<a>
вдялв|ам, -аш (-ax) uv; вдял|ам, -аш
(-ах) V 'einkerben vt < а >; (на камък)
'einmeißcln vt <а>
вдяна Т вдявам
вевернЩа / -и pl Zool 'Eichhörnchen
п 23
вегетарианец т, -ци pl Vege'tarier т 4
вегетарианск|и adj vege'tarisch; ~ а
храна vege'tarische Kost /17
73
великолепен
вегетативен, -ни adj Bot vfegeta'tiv;
~ но размножаване vegeta'tive Ver-
'mehrung/17
вегетацион|ен, -ни adj Vegetati'ons-; *
период Vegetationsperiode / 16, Ve-
getali'onszeil/17
вегетация / nur sg Bol Vegetali'on /17
вегетйр|ам, -аш (-ax) wv vege'tieren vi
< djhb >
веднага adv soTort
веднаж adv = веднъж
ведно adv zu'sammen, ge'meinsam
веднъж adv 1. 'einmal 2. (някога) einst,
'einmal 3. umg (само) erst O ~ -дваж
'einigemal; - за винаги ein für 'alle¬
mal
ведомост / -и pl Liste/16, Verzeichnis
n 27; ~ за заплатите Ge'haltsliste;
вещева ~ lnven'tarverzeichnis
ведомствен adj Be'hörden-; 'einer
Be'hörde ['Dienststelle] unler'stellt
ведомств|о «, -a pl Be'hörde / 16,
'Dienststelle/16; под ~ ото на мини¬
стерството dem Ministerium un¬
terstellt
ведрина / nur sg 1. (яснота) 'klares
'Wetter n 23; 'heiterer ['klarer] 'Himmel
m 4 2. (свежест) 'Frische/16,'Kühle
/16
ведр|о n, -ä pl 'Kübel m 4 0 вали като
из x umg es gießt in 'Strömen
вед|ър, -ри adj 1. klar, 'heiter; ~po
време 'heiteres 'Wetter n 23; - po небе
'klarer ['heiterer] 'Himmel m 42. (ясен,
светъл) hell, klar, offen; c ж поглед
mit 'hellem Blick 3. (прохладен, свеж)
kühl, frisch; ж полъх 'kühler ['fri¬
scher] 'Lufthauch m 1
вежд|a f -и pl 'Augenbraue/16; вместо
да изпиша ~ и, изваждам очи jmdm.
'einen 'Bärendienst er'weisen < 23 b >;
гледам изпод - и а) (враждебно)
jmdn. schief'ansehen <19a> b) (кра¬
дешком) jmdn. 'heimlich 'ansehen
вежлив adj 'höflich
вежлйвост / nur sg 'Höflichkeit /17
вез|а, -еш (везах od везах) uv 'sticken vi,
vt <hb>
везб|а /, -й pl Sticke'rei /17
везир m, -и pl We'sir m 1; велик ~
'Großwesir
везм|6 n, -ä pl Sticke'rei / 17
везн|а /, -й pl 'Waage / 16; аптека реки
~ й Apo'thekerwaage
вейк|а / -и pl Ast m 2, Zweig m 1;
ставам на x übertr Haut und 'Kno¬
chen 'werden vi < 18/5« >
век (векът) m, -ове pl 1. Jahr'hundert
« 20 2. E'poche /16, 'Zeitalter n 23 O
бронзов ~ 'Bronzezeit / 17; навеки
auf 'ewig; златен ~ 'Goldenes 'Zeit¬
alter n 23; от памтивека umg seit
'Menschengedenken; средни векове
'Mittelalter
веков|ен, -ни adj 1. (стар) jahrhunderte¬
alt; ~ на традиция jahrhundertealte
Traditi'on /17; ~ на ropä jahrhun¬
dertealter Wald m 3 2. (дълготраен)
'ewig, jahrhundertelang
векув|ам, -am (-ax) mv umg Jahrhun¬
derte über'leben vt < b >
велик adj groß; Великото преселение
на народите 'Große 'Völkerwande¬
rung /17; ~и сили 'Großmächte
/14/pl: Велики [Тихи] океан 'Großer
['Stiller] 'Ozean m 1*
великан m, -и pl 'Riese m 7; übertr Ti'tan
m 8
великански adj 'riesenhaft, ti'tanisch
Великден m 'Ostern n O всеки ден не е
~ es ist nicht 'alle 'Tage 'Sonntag; на
конски ~ umg am Sankt 'Nimmer¬
leinstag
великденски adj 'Oster-; ~ яйца'Oster¬
eier « 21/pl
великденче и, -та pl Bot 'Ehrenpreis m 1
Великобритания/Großbri'tannien n 23
великобритански adj 'britisch
великодушен, -ни adj 'großmütig,
hochherzig, 'großzügig
великодушие n nur sg 'Großmut / 12,
'Hochherzigkeit f 17, 'Großzügigkeit
/17 ‘
великодържавен, -ни adj Großmacht-
великолепен, -ни ^'großartig, 'präch¬
tig, 'prachtvoll, 'herrlich
великолепие
74
великолепие и nur sg 'Großartigkeit/! 7,
Pracht /17, 'Herrlichkeit / 17
величав adj er'haben, 'herrlich
величавост / nur sg Erhabenheit / 17,
'Herrlichkeit / 17
велича|я, -ein (-x) uv verherrlichen vt
<b>, 'preisen vt, 'rühmen vt; s ce
sich 'rühmen vr
величествен adj maje'stätisch, er'haben
велйчеств|о n, -a pl Maje'stät/17; Ваше
* 'Eure Maje'stät; Негово ж 'Seine
Maje'stät
велйчи|е n, -я pl 'Größe f 16, Erhaben¬
heit / 17
величин|а/, -й pl 'Größe/16 auch Math,
Astr
велмож|а/, -и pl Hist 'Würdenträger m 4
велосипед m, -и pl 'Fahrrad n 22; карам
~ Rad 'fahren vi <4jsn>
велосипеден, -ни adj 'Fahrrad, Rad-;
~ на гума 'Fahrradreifen m 4
велосипедист m, -и pl 'Radfahrer m 4
велур nt nur sg Ve'lour m 1 *
велурен adj Me'lour-; ~ и обувки 'Wild¬
lederschuhe m 1 Ipl
вен|а / -и pl Anal 'Vene /16
вендуз|а/ -и pl 'Schröpfkopf m 2
венерйческ|и adj Med ve'nerisch; ~ a
болест Med Geschlechtskrankheit/17
‘eeHleu nt, -ци pl 1. Kranz nt 2; лавров
ж 'Lorbeerkranz; полагам ж 'einen
Kranz 'niederlegen < a > 2. (при вен-
чавка) 'Brautkranz 3. übertr (корона)
'Krone /16, 'Krönung / 17 4. (сплит)
'Kette /16; ж лук 'eine 'Kette 'Zwie¬
beln
2вен|ец nt, -цй pl Anat 'Zahnfleisch
n 20
венециан ец nt, -ци pl Venezi'aner m 4
венециански adj venezianisch
веноз|ен, -ни adj 1. ve'nös; ~ на кръв
ve'nöses Blut n 20 2. inlrave'nös; ~ на
инжекция intrave'nöse Injekti'on /17
вентил m, -и pl Ven'til n 20*
вентилатор m, -и pl Venti'lator m 9 a
вентилационен, -ни adj Ventilali'ons-,
Be'lüftungs-; ~ на система Be'lüf-
tungssystem n 20
вентилаци|я /, -и pl Ventilati'on / 17,
Durchlüftung /17
венчав|ам, -аш (-ах) uv, венча|я, -еш
(-х) V 1. 'trauen vt 2. (кумувам) 'Trau¬
zeuge sein vi < B >; s ce sich 'trauen
'lassen <3>
венчавк|а /, -и pl Trauung / 17
венчал |ен, -ни adj Trau-; 'Trauungs-; ж
пръстен 'Trauring m 1; ~ на рокля
'Hochzeitskleid и 21; ж обред'Trauze¬
remonie /16а
венчая Т венчавам
венче п, -та pl 1. 'Kränzchen п 23 2. Bot
'Blütenkrone / 16, 'Krone /
венчйло п, венчила pl volkst 'Trauung
/17 О минавам под ~ 'heiraten vt;
първо ~ 'erste 'Ehe/16
веранд|а /, -и pl Veranda /15 а
вербал|ен, -ни adj ver'bal; - на нота
Ver'balnote /16
вербув|ам, -аш (-ах) uv; 'werben vr, vi
< 16 jhb>
верев adj unv. на ~ diago'nal, schräg
вер|ен, вярна, -ни adj 1. treu; ж
съюзник 'treuer Verbündeter m 7; ж
съм на себе си sich selbst treu sein
< B > 2. (сигурен) 'zuverlässig; ~ ни
сведения 'zuverlässige Informationen
/ 17Ipl 3. (правилен) 'richtig; ~ни
наблюдения 'richtige Beobachtun¬
gen / 17//»/; ~ ни мйсли 'richtige
Ge'danken m Izjpl; ж тон 'richtiger
Ton ш 2 4. (точен) ge'nau; ж удар
ge'nauer Schlag m 2; ж часовник
ge'naugehende Uhr /17
вересй|я /, -и pl umg 'Schulden pl O на
ж auf Borg [Pump]
верйг|а/, -иpl'Kette/16; планйнска ж
'Bergkette C> гъсенична ж 'Raupen¬
kette; счупвам ~ ите übertr die 'Ket¬
ten 'sprengen
верйж[ен, -ни adj 'Ketten-; ж трактор
'Raupenschlepper m 4; - на реакция
'Kettenreaktion /17
верйжк|а/, -и//'Kettchen п23, 'Kette
/16; ж за часовник'Uhrkette
вермут т nur sg 'Wermutwein nt 1
верноподани|к т, -ци pl 'Untertan т 9*
75
ветровит
вероизповедани е «, -я pl 'Glaubensbe¬
kenntnis « 27, Religionszugehörigkeit
/ 17, Konfessi'on /17
вероизповед|ен, -ни adj konfessio'nell
веролом|ен, -ни adj 'treubrüchig, 'treu¬
los, 'wortbrüchig, verräterisch
вероломств|о «, -a pl 'Treubruch m 2,
Ver'rat m 1, 'Wortbruch
вероотстъпник m, -ци pl Apos'tat m 7,
'Abtrünniger m 1'
вероотстьпнически adj 'abtrünnig
веротърпимост / nur sg Tole'ranz /17
вероучение« nur sg 1.'Glaubenslehre
/16 2. verall (учебен предмет) Reli¬
gionsunterricht m 1
вероят ен, -ни adj wahrscheinlich
вероятно adv wahrscheinlich
вероятност/,-и pl Wahrscheinlichkeit
/17 O по всяка ~ 'aller Wahrschein¬
lichkeit nach; теория на ~ ите Math
Wahrscheinlichkeitstheorie / 16 a
верен|я / -и pl Versi'on /17
вертеп m, -и pl 'Lasterhöhle / 16
вертикал|ен, -ни adj verti'kal
верую / nur sg 'Kredo n 24
верующ adj veralt als Subst 'Gläubige
m 7
весел adj 1. 'lustig; ~a песен 'lustiges
Lied n 2. (радостен) 'fröhlich; ~ и
лица 'fröhliche Ge'sichter n 21 /pl
весел 6|ä / -и и. весели |e n, -я pl
1. (гуляй) 'Lustbarkeit/17, Fest n 20,
Ver'gnügen и 23 2. (увеселение) Be¬
lustigung /17
веселост/nur sg 'Lustigkeit/17, 'Fröh¬
lichkeit /17, 'Heiterkeit /17, Ver'gnü¬
gen n 23
весел|я, -йш (-йх) uv be'lustigen vt
<b>, 'lustig 'machen vt; ж ce sich
be'lustigen vr, 'lustig ['fröhlich] sein
< B > , sich ver'gnügen vr < b >
веселя|к m, -ци pl 'Spaßvogel m 5,
'lustiger 'Bursche m 7
веслар (-ят) m, -и pl 'Ruderer m 4
веел16 n, -ä pl 'Ruder n 23
вест /, -и pl 'Nachricht/17, 'Mitteilung
/17; veralt 'Botschaft /17 O скръбна
~ Nekro'log m 1, 'Todesanzeige /16
веств|ам се, -am ce (-ax ce) uv; вестн|а
ce, -ein се (вестнах ce od вестнах ce) v
sich 'sehen 'lassen vr <3>, sich 'mel¬
den vr, 'auftauchen vi < ajsn >
вестибюл m, -и pl 'Wohnzimmer n 23,
Vesti'bül «20*
вестна ce f вествам ce
вестни|к m, -ци pl 'Zeitung / 17;
всекидневен ж 'Tageszeitung; сед¬
мичен ж 'Wochenzeitung
вестникар (-ят) m, -и pl 1. umg Jour¬
nalist m 8 2. (вестникопродавец) 'Zei¬
tungsverkäufer m 4
вестникарски adj 'Zeitungs-; - а будка
'Zeitungskiosk ml; ~ а статия 'Zei¬
tungsartikel m 4; ж език 'Zeitungsstil
m I
вестов6|й (-ят) m, -и pl veralt Offi'ziers-
bursche m 7
вестяв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv; вест|я
се, -йш се (-йх ce) v sich 'melden vr, sich
'sehen 'lassen vr < 3 >, 'auftauchen vi
< a jsn >
ветеран m, -и pl Vete'ran m 8
ветеринар (-ят) m, -и pl umg 'Tierarzt
m 2
ветеринарен, -ни adj Veteri'när-; ж
лекар Tierarzt m 2; ~ на медицйна
Veteri'närmedizin / 17
вето и nur sg 'Velo n 24; право на ~
'Vetorecht« 20
ветрен adj 1. Wind-; ~ а мелница
'Windmühle / 16 2. übertr (вятърни¬
чав) 'windig, 'leichtsinnig
ветрец m nur sg 'Lüftchen n 23, 'schwa¬
cher Wind m 1
ветр|ея, -ееш (-ях) uv 1. (развявам се)
'wehen vi <hb>, 'flattern vi <hb>
2. (проветрям ce) 'durchlüften vr
<b> 3. (аромат) verwiegen vi
< 32bjsn >; s ce 'flattern, 'wehen
ветрйлни|к m, -ци pl umg 'zugiger Raum
m 2
ветрил |o «, -a pl 1. 'Fächer m 4 2. (на
кораб) 'Segel « 23
ветрилообразен, -ни adj 'fächerförmig,
'aufgefächert
ветровит adj 'windig; - o място 'win-
ветропоказател
76
diger Ort ml; ~o време 'windiges
'Wetter n 23
ветропоказател (-ят) m, -и pl 'Wetter¬
fahne / 16, 'Wetterhahn m 2
ветрогон m, -и pl и. ветрогонец m, -ци
pl 'Windbeutel m 4, 'Luftikus m la
ветроход m, -и pl 1. (лодка) 'Segelboot
n 20 2. (шейна) 'Segelschlitten m 4
вехн|а, -еш (вехнах od вехнах) uv 1.
'welken vi <sn> 2. übertr da'hinsie-
chen vi <ajsn>
вехт adj alt O какво ново-вехто има
днес? umg was gibt es 'Neues 'heute?
вехт|ея, -ееш (-ях) uv all 'werden vi
< 18 jsn >
вехторй|я / -и pl 'altes Zeug n 20,
Ge'rümpel n 23
вехтошар (-ят) m, -и pl 'Altwarenhänd¬
ler m 4, Ge'brauchtwarenhändler,
'Trödler m 4
вече adv 1. schon, be'reits; той е ~ тук
er ist schon [be'reits] hier 2. (повече)
mehr; - няма да пйша ich 'werde
nicht mehr 'schreiben O - не nicht
mehr
веч|ен, -ни adj 1. 'ewig 2. (постоя¬
нен) 'ständig; » спътник 'ständiger
Be'gleiler nt 4 O x календар, 'ewiger
Kalender m 4; ~ на слава 'ewiger
Ruhm ml; г сън übertr 'ewiger Schlaf
m 1; за ~ ни времена für 'alle 'Zeiten
*вечер/ -и pl 1. 'Abend nt 1 *; лятна ~
'Sommerabend 2. (тържество)
'Abendveranstaltung / 17; литератур¬
но-музикална ~ lite'rarischmusi'ka-
lischer 'Abend O бъдни ~ 'Heili¬
ger 'Abend; добър ~! 'Guten
'Abend!
2вечер adv 1. 'abend; от сутрин до ~
von früh bis spät; в събота ~ am
'Samstag 'abend 2. (всяка вечер)
'abends
вечер|ен и. вечер|ен, -ни adj 'Abend-,
'abendlich; s здрач 'Abenddämme¬
rung / 17, 'abendliche 'Dämmerung;
- но небе 'Abendhimmel nt 4, 'abend¬
licher 'Himmel; * влак 'Abendzug nt
2; ~ на гимназия 'Abendschule /16
вечерннк1а/, -и pl 'bunter 'Abend m 1*,
'Tanzveranstaltung / 17
вечерник m nur sg 'Abendwind m 1
вечерница / nur sg 'Abendstern nt 1
вечер|я /, -и pl 1. 'Abendbrot n 20,
'Abendessen n 23 2. (време) 'Abend¬
brotzeit /17 O давам * ein 'Abend¬
essen 'geben < 15 >
вечер|ям, -яш (-ях) uv zu 'Abend 'essen
vi < \5/hb>, 'Abendbrot 'essen vt
вечно adv 1. 'ewig 2. (постоянно) 'ständig
вечнозелен adj 'immergrün
вечност / nur sg 'Ewigkeit / 17
вещ/ -и pl Ding n 20, 'Gegenstand nt 2;
домашни - и 'Hausrat nt 1
вещ adj 'sachkundig be'wandert; (опи¬
тен) er'fahren (в in J) O ~ o лице Jur
'Sachverständiger ml*
веща|я, -еш (-x) uv ver'künden vt < b >,
prophe'zeien vt <d>
вещев|й adj Mil: ~ ä ведомост Inven-
'larverzeichnis n 27; s склад 'Zeug¬
kammer /16
веществен adj materiell, 'stofflich O
- и доказателства Be'weisgegenstän-
de m 2/pl, Be'weisstücke n 20/pl
веществ|о n, -ä pl Stoff nt 1; взривни ~ ä
'Sprengstoffe; белтъчни ~ ä 'Eiweiß-
sloffe; обмяна на ~ ата 'Stoffwechsel
m 4
вещина / nur sg 'Sachkenntnis / 13;
(опитност) 'Erfahrung /17
вещиц|а /, -и pl 'Hexe /16
вея, вееш (вях) uv 1. 'wehen vi <hb> 2.
(отвявам) 'wegblasen vt < 3a > 3. (жи¬
то) 'worfeln vt O вятър го вее umg er
ist ein 'haltloser Mensch; ~ ce 'wehen,
'flattern vi <hb>
веялк а f -и и. веячка/, -и pl 'Sichter
m 4, 'Worfelmaschine / 16
вживяв1ам се, -аш ce (-ax ce) uv; вжи-
в|ея се, -ееш се (-ях се) v sich hin-
'einversetzen vr <c> (в in 4)
взайм|ен, -ни adj 'gegenseitig; ~ на
любов 'gegenseitige 'Liebe /16; ~ ни
отстъпки 'gegenseitige 'Zugeständ¬
nisse n 21/pl O * глагол Gramm
reziprokes Verb n 25
77
видело
взаимно adv 'gegenseitig
взаимност f nur sg 'Gegenseitigkeit /17
взаимодействи е я, -я pl 'Wechselwir¬
kung/ 17
взаимоотношение n, -я pl 'Wechselbe¬
ziehung /17
взвод (-ът) m, -ове /7/ Mil Zug m 2
взвод |ен, -ни od/ Md !• Zug-; ä
командир 'Zugführer m 4 2. «mg a/s
Swtat 'Zugführer
взем|ам, -аш (-ах) od взйм]ам, -аш
(-ах) uv; взем|а, -еш (взех od вземах) v
1. 'nehmen vt < 16 >; (отнемам) 'weg¬
nehmen vt < 16 а > 2. (завладявам)
'einnehmen vt <16а> 3. (купувам)
'holen v/; 'kaufen vt 4. (отнемам,
прибирам обратно) 'holen 5. (в
съчетание с да и друг глагол in Fü¬
gungen mit да und einem anderen
Verb) 'anfangen vt < 2 a >; z да пиша
'anfangen zu 'schreiben O z влак den
Zug 'nehmen; x връх die 'Oberhand
ge'winnen < 26 b >; x жертви 'Opfer
'fordern; z за почест mili'tärische
'Ehrenbezeigung er'weisen <23b>;
z изпит umg 'eine 'Prüfung be'stehen
<lOlb>; z мнението на някого
jmds. 'Meinung er'fragen <b>; z
мерки 'Maßnahmen 'treffen < 16 >;
z мярка Maß 'nehmen; z под наем
'mieten vt; z предвид berücksichti¬
gen vt <b>; z присърце sich zu
'Herzen 'nehmen vr; z си белята sich
'Unannehmlichkeiten be'reiten vr
<b>; z си думите назад 'seine
'Wortezu'rücknehmen <16a>; z си
сбогом sich verabschieden vr <b>;
z страна Par'tei er'greifen < 21 b >
(на някого für jmdn).; да го ~ ат
дяволите hol ihn der Teufel; да ймаш
да взимаш das hast du dir ge'dacht; за
какъв ме ~ аш? wo'für hältst du
mich? не * от дума 'dickschädlig sein
v/ < B >; nicht 'hören 'wollen vt, vi
<hb>; s се 1. (идвам, явявам се)
herkommen vi <33a/sn>, 'herrühren
vi < z/hb > 2. (женя се) 'heiraten vt
вземане-даване n Geschäftsverkehr
m 1; имам ~ c някого mit jmdm. zu
tun 'haben vt < A >
взимам = вземам
взнр|ам се, -аш се (-ах се) uv; взр|а се,
-еш се (-ях се) v 1. (вглеждам се)
'ansehen < 19а>,'anstarren <а> (в
някого jmdn.); den Blick 'heften (в
някого auf jmdn.) 2. (придйрям) es
ge'nau 'nehmen vt < 16 > (в mit 3)
взнскател|ем, -ни adj 'anspruchsvoll
взискателност / nur sg 'Strenge / 16
взлом (-ът) m nur sg 'Einbruch m 2;
кражба чрез - 'Einbruchsdiebstahl
m 2
взра се t взирам се
взрив (-ът) т, -ове pl 1. (взривяване)
'Sprengung / 17 2. (експлозия) Ех-
plosi'on /17 3. (избухливо вещество)
'Sprengstoff т I,'Sprengladung/17
4. Phil Sprung
взрив|ен, -ни adj Spreng-; - ни ве¬
щества 'Sprengstoff т 1
взривобезопасен, -ни adj explosi'onsge-
schülzt, explosi'onssicher
внбрацн|я /, -и pl Vibrati'on / 17,
'Schwingung /17
вибрационен, -ни adj Vibrati'ons-,
'Schwingungs-
вибрйр|ам, -аш (-ах) uv, v vi'brieren vt
<djhb>, 'schwingen vt <21jhb>
вид (видът) m, -ове pl 1. (йзглед) 'Aus¬
sehen n 23 2, (разновидност, тип) Art
/17 auch Biol, Zool; различни ~ ове
гъби verschiedene 'Pilzarten fjpl 3.
Ling A'spekt m I <0 в завършен ~ in
vollendeter Form; във ~ на in Form
von 3; давам ~ zu ver'stehen 'geben
vt < 15 >; давам си - den'Anschein
er'wecken <b>; едйн - 'eine Art;
имам - на 'aussehen vi <\9zjhb>
wie; имам пред - vor 'Augen 'haben
vt <A>, be'achten vt <b>; на ~
dem 'Aussehen nach; пред ~ на 'an¬
gesichts 2
виделее се uv unpers ohne Aorist es wird
hell •
видело adv volkst!. Licht «21, 'Hellig¬
keit /17, 'Tageslicht; на ~ ans 'Tages-
виден
78
licht; по -» bei Tageslicht 2. (газ)
Pe'lroleum n 20* 3. (лампа)'Lampe
/16
вйд|ен, -ни adj 1. be'deutend, 'angesehen
2. (видим) 'sichtbar O ~ но e es ist
'offensichtlich, es ist 'sichtbar; на ~ но
място iibertr in 'einer bedeutenden
Positi'on
видени |e n, -я pl Visi'on /17
видеозапис m, -и pl 'Fernsehaufzeich¬
nung/ 17
вйдим adj 'sichtbar
видимост f nur sg Sicht /17; добра ~
'gute Sicht; слаба ~ 'schlechte Sicht
вйдов adj Art*; ~ а отлика 'Artunter¬
schied m 1
видоизменен adj verändert
видоизменени|e n, -я pl 1. (промяна)
Veränderung / 17 2. (разновйдност)
'Abart / 17. 'Spielart
видоизменявам, -аш (-ах) uv = видо¬
изменям
видоизменим, -яш (-ях) uv; видоиз¬
меня, -йш (*йх) V verändern vt <b>;
S се sich 'ändern vr, sich ver'ändern
vr
вйдр1а /, -и pl Zool 'Fischotter m 4
вйдров adj 'Fischotter-, 'Otter-
вйдя t виждам
вие pron pers 1. ihr 2. (учтиво обръ¬
щение) Sie
виелиц|а /, -и pl 'Schneesturm m 2,
'Schneetreiben n 23
Виена / Wien n 23
Виетнам m Viel'nam n 23
виетиам leu m, -ци pl Vietna'mese m 1
виетнамк|а /, -и pl Vietna'mesin /18
виетнамски adj vietna'mesisch
виж Partikel schau, sieh, weiß du O ~
ти umg guck an!, schau an! ~ какво
sieh mal, schau mal
вйжд!ам, -аш (-ах) uv; вйд|я, -иш
(видях) V 'sehen vr < 19 > О да вйдя
свят in der Welt her'umkommen 'wol¬
len; да ти вйдя гърба ich will dich nicht
mehr 'sehen; догдето ти очй видят
so'weit man 'schauen kann; когато си
вйдиш врата am Sankt 'Nimmerlcins-
Tag; кого где вйдя wer ge'rade 'anzu¬
treffen ist. wer ge'rade 'über den Weg
läuft; кой накъдето види umg in 'alle
'Himmelsrichtungen; ще му вйдя
сметката iibertr umg mit ihm 'werde
ich 'abrechnen; ще си вйдим сметките
die 'Rechnungen begleichen <21b>
auch iibertr; * ce 1. (видим съм)
'sichtbar sein < B >, zu 'sehen sein 2.
(срещам ce)sich 'sehen vr < 19 > O z
се в чудо in der 'Klemme 'sitzen vi
<25 xjhb>\ вйжда ми се, вйди ми се
mir scheint; да му се не вйди hol es der
'Teufel; да се не вйди (макар)!
vcr'flucht!
вйз|а /, -и pl 'Visum п 28; входна а
'Einreisevisum; йзходна z 'Ausreise¬
visum; транзйтна а Transitvisum
византй|ец т, -йци pl Byzan'tiner т 4
византййски adj byzan'tinisch
визнр|ам, -аш (-ах) uv, v I. (заверявам)
beglaubigen vt <b> 2. (посочвам)
'zielen vi <hb> (някого auf jmdn.);
(ймам предвйд) vor 'Augen 'haben vt
< A>
визйт|а/ -и pl Vi'site/16, Be'such m 1;
(лекарско посещение) 'Kranken¬
besuch
визитйци[я/, -и pl Vi'site /16
визйт|ен, -ни adj Vi'siten-; ~ на кар¬
тичка Visitenkarte /16
вик (викът) m, викове pl Schrei m I, Ruf
ml; ~ за помощ 'Hilferuf
вйк1ам, -аш (-ах) uv 1. 'rufen vr, vi
<39/hb> ; z на телефона ans Tele-
'fon 'rufen vr; z за помощ um 'Hilfe
'rufen vi 2. (крешя) Schreien vr, vr
< 23/hb > 3. (карам ce) Schelten vr, vi
<16/hb>, 'anschreien vr <23a>,
'ausschimpfen vr <a> (на някого
jmdn.) 4. (каня, зова) 'laden vr <4>;
z на сватба zur 'Hochzeit 'laden
5. volkst (разправям) Sagen vr;
er'zählen vr, vi < bjhb > 6. volkst
(наричам) 'nennen vr < 10 >; ~ ат ro
Дългия man nennt ihn „den Langen“
вйкв|ам, -аш (-ах) uv; вйкн|а. -еш (-ах) v
1. (вйкам) 'rufen vr, vi <39/hb>; 'zu-
79
вироглав
rufen vt, vi <39ajhb> (на някого
jmdm.); (извиквам) 'ausrufen vt, vi
< 39 afhb > 2. (скарвам се) 'schimpfen
vi <hb> (на някого auf jmdn.);
(възнегодувам) 'unzufrieden sein vi
<B>, 'schimpfen (против някого
'über jmdn.) 3. (запявам) 'anfangen vt
<2 a> zu 'singen
taünla / -и pl (уред) 'Gabel / 16
гвйл|а /, -и pl (къща) 'Wochenendhaus
n 22, 'Datsche /17, 'Landhaus
Звйл|а /, -и pl (самодива) Fee /16
вйлиц|а /, -и pl 'Gabel / 16
вйлк|а / -и pl Tech 'Gabel /16
внлн|ея, -ееш (-ях) uv 1. (буря) 'toben vi
<hb>, 'tosen vi <hb>, 'rasen vi
<hb> 2. (върлувам) 'wüten vi <hb>
3. (деца) 'toben, 'tollen vi < hb, sn >
вилообраз ен, -ни adj 'gabelförmig
вйме n, -та pl 'Euter n 23
вина/nur jg Schuld/17; нося ~ Schuld
'tragen < 4 > (за нещо an i); по - на
някого durch jmds. Verschulden; jmd.
ist schuld
винаги adv 'immer, stets, 'ständig O
веднъж за ~ ein für 'allemal
винар (-ят) m, -и pl 1. (производител)
'Winzer m 4, 'Weinbauer ml 2. (тър¬
говец) 'Weinhändler m 4
винарск|и adj Wein-, 'Weinbauern-,
'Winzer-; а изба 'Weinkeller m 4
винарство n nur sg 'Weinherstellung/17
вйнен adj 1. Wein-; - а киселина
'Weinsäure /16; - оцет 'Weinessig
m 1 *; ~ а чаша 'Weinglas n 22 2. (цвят)
'weinrot
вйнзавод m, -и pl 'Weinkelterei / 17
вннйтел|ен, -ни adj: x падеж Gramm
'Akkusativ m 1*
вйно n, вина pl Wein m 1; бяло ~
'Weißwein; червено - 'Rotwein;
десертно ~ 'Süßwein, Des'sert-
wein
внноват adj - виновен
винов|ен, -ни adj 1. 'schuldig; z съм за
* нещо 'schuldig sein vi <B> an etw. 3
2. (гузен) 'schuldbewußt 3. als Subst
'Schuldiger m 1
виновни|k m, -ци pl 1. 'Schuldiger m 1*
2. (причинител) 'Urheber m 4
BHHÖBHHUla / -и pl 'Schuldige /19
виновност /nur sg Schuld /17
винопроизводител (-ят) m, -и pl 'Wein¬
produzent m 8
винопроизводйтел|ен, -ни adj 'Weinher-
slellungs-, 'Weinerzeugungs-; x цен¬
тър 'Weingebiet n 20, 'Zentrum n 28 der
'Weinerzeugung
винопроизводство n nur sg 'Weinerzeu¬
gung/ 17
вйнск|и adj Wein-; ~ а чаша 'Weinglas
n 22
винт (-ът) m, -ове pl 'Schraube /16
BHHTÖBKla/ -и pl Ge'wehr n 20
винтяг|а /, -и pl 'Windjacke / 16
вин|я, -йш (-йх) uv be'schuldigen <b>
(някого jmdn.)
виол|а f -и pl Mus Vi'ola/15 a, 'Brat¬
sche /16
виолетк|а / -и pl = теменужка
виолетов adj vio'lett
внолонйст m, -и pl = цигулар
виолончелист m, -и pl Mus Violoncellist
m 8, Cel'Iist
виолончел|о n, -a pl Mus Violon'cello
n 24, 'Cello
випуск m, -и pl 'Jahrgang m 2, Ab-
sol'ventenjahrgang
вир (вирът) m, -ове pl 1. (в река) 'tiefe
'Stelle / 16 im Fluß 2. (яма, пълна c
вода) 'Weiher m 4 0* вода 'völlig
durch'näßt, naß bis auf die 'Kno¬
chen
вйрв|ам, -аш (-ах) uv; вйрн|а, -еш (-ах) к
'aufrichten vt <а> О х глава а)
'aufsässig 'werden vi < 18/sn > b) (бун¬
тувам се) rebellieren vi <d//i6>; c
вйрнат нос überheblich
вир ея, -ееш (-ях) 1. (раста) 'wachsen vi
< 4/sn > 2. (преуспявам) ge'deihen vi
<23b/sn> auch übertr
вирна t вйрвам
вйрнат adj er'hoben, 'aufgerichtet O -
hoc 'Stupsnase /16
вироглав adj 'aufsässig, 'trotzig, umg
'bockig
нироглавец
80
вироглавец т, -ци pl 'Querkopf т 2,
'Trotzkopf
вироглавство п nur sg 'Querköpfigkeit
/ 17, Trotz m 1
виртуоз m, -и pl Virtu'ose m 7, 'Meister
m 4
внртуоз|еи, -ни adj virtu'os, 'meisterhaft
виртуозиост / nur sg Virtuosi'täl / 17,
'Meisterschaft /17
вирус m, -и pl 'Virus n ... ren)
вйр[я, -иш (-йх) uv 'aufrichten vt < a >
O s глава 'aufsässigsein vi <B>; «
hoc umg die 'Nase hoch 'tragen <4>;
z ce sich 'aufrichten vr
висйлк|а /, -и pl Sport Reck n 20
висин|а/ -й pl 'Höhe / 16
вйсн[а, -eiu (-ax) uv volkst 1. (вися)
'hängen vi <5/hb>; над гората ~ ат
тъмни облаци 'über dem Wald 'hän¬
gen 'dunkle 'Wolken 2. (кисна) her-
'umlungern vi <a./hb>, sich her'um-
treiben vr < 23 a >
висок adj 1. hoch; - а сграда 'hohes
Ge'bäude n 23, 'Hochhaus n 22; ~ тон
'hoher Ton m 2; високи добиви 'hohe
Er'träge m 2\pl\ - и цени 'hohe 'Preise:
- гост 'hoher Gast m 2 2. (ръст) groß;
колко си ~ ? wie groß bist du?
3. (силен) laut; - говор 'lautes 'Spre¬
chen n 23 O ~ стил ge'hobener Stil
ml; *a пещ Tech 'Hochofen m 5; ~ o
мело 'hohe Stirn /17; във - а степен in
'hohem 'Grade
високо adv hoch O гледам от ~ von
'oben her'abschauen vi <z/hb>\ стоя
- над някого hoch 'über jmdm. 'ste¬
hen vi < 10'jhb>
високоговорител (-ят) m, -и pl 'Laut¬
sprecher m 4
ансокоефектйв | ен, -ни adj hocheffek'tiv
висококачествен adj 'hochwertig
високомерен, -ни adj überheblich,
'hochmütig
високомерие n nur sg Überheblich¬
keit / 17, 'Hochmut m I
внсокоплаийнск|и adj 'Hochgebirgs-;
- а растителност 'Hochgebirgsflora
f 15a
високопоставен adj 'hochgestellt; ~ a
личност 'hochgestellte ['hohe] Persön¬
lichkeit /17
BHCoKÖcjeH, -ни adf. ~ на година
'Schaltjahr n 20
високостеблен и. високостеблен adj
'hochstämmig
високоуважаван и. високоуважаем adj
'hochverehrt
висот|а/, -йр/'Höhe/17 O намирам ce
на нужната ж sich auf der erforderli¬
chen 'Höhe be'finden vr <27b>
вис6честв|о n, -a pl veralt 'Hoheit /17;
Негово » 'Seine 'Hoheit
височин|й/, -й pl 'Höhe/17; надморска
ж 'Höhe 'über dem 'Meeresspiegel;
вземам s an 'Höhe ge'winnen
височини |ä /, -й pl 'kleiner 'Hügel m 4,
Erhöhung /17
внсулк|а /, -и pl 'Troddel/16, 'Quaste
/16 0 ледена « 'Eiszapfen m 4
висш a^hoch, 'höher; ~ е образование
'Hochschulbildung / 17; ~е учебно
заведение 'Hochschule /16; ~e
общество 'höhere Gesellschaft / 17
висшйст m, -и pl 'Hochschulabsolvent
m 8
вис|я, -йш (-ях) и. ВЙС|Я, -ИШ (-йх) UV
1. 'hängen vi 5 2. umg (кйсна) her'um-
lungern vi < z.jhb > 3. umg (бавя ce,
чакам) 'warten vi O ж на косъм an
'einem 'seidnen 'Faden 'hängen vi
<5/hb>; « някому над главата
jmdm. zur Last 'fallen
висящ adj 'hängend, 'Hänge-; «- a
лампа 'Hängelampe /16; ~ мост
'Hängebrücke/16 O - въпрос'offe¬
ne 'Frage /16
mr adj ge'schwungen; вйти вежди
ge'schwungene 'Brauen / < \6jpl>;
~ а мебел ge'schwungene 'Möbel n
<23/p/>; ~ и рога ge'schwungene
'Hörner n <22 /pl> 2. (строен)
schlank; ~ а ела 'schlanke Tanne
/16
витамйн m, -и pl Vita'min n 20*
витаминозен, -ни adj vita'minhaltig,
vita'minreich
81
вкопчвам
вита|я, -еш (-х) uv 'schweben vr < hb,
sn>
витл|о n, -ä pl 1. (на самолет) Pro'peller
m 4 2. (на параход)'Schiffsschraube
f\6
внтлообразен, -ни adj spi'ralförmig;
~ на стълба 'Wendeltreppe /16
витрйн|а/, -и pl 1. (на магазин) 'Schau¬
fenster п 23 2. (шкафче) Vi'trine / 16,
'Glasschrank т 2 3. (в музей) 'Schau¬
kasten т 5
вихрен adj 'ungestüm, 'stürmisch
вихрушка /, -и pl 'Wirbelwind m 1
вйх|ър m, -ри pl 'Sturmwind m 1
виц (-ът) m, -ове pl Witz m 1
вицеконсул m, -и pl Vizekonsul m 10
вйшн|а/, -и pl и. вйшн я/, -и pl 'Sauer¬
kirsche /16, 'Weichselkirsche
вйшнен adj 'kirschrot
вйшнов adj 'Sauerkirsch-, Kirsch-; ~ a
градина 'Kirschgarten m 5; ~ o
сладко 'Kirschkonfitüre /16
вишновк|а /, -и pl 'Kirschlikör m 1 *
’вй|я, -еш (-x) uv 'heulen vi <hb>,
'jaulen vi < hb>; вълците - ят die
'Wölfe 'heulen
*вй|я, -еш (-x) uv 1. 'winden vr < 27 >;
'binden vt < 27 >; 'flechten vr < 17 >;
z венец 'einen Kranz 'binden 2.
(птици) 'bauen; z гнездо ein Nest
'bauen 3. (намотавам) 'aufwickeln vt
< a >; 'wickeln vt 4. (усуквам) 'drehen
vt 5. (огъвам) 'biegen vr < 32 > O z
xopö Choro 'tanzen; s cel. (увивам
се) sich 'winden vr 2. (огъвам се) sich
'biegen 3. (дим, пара) 'aufsteigen vr
<23ajsn> 4. (при летене) 'kreisen vr
<hb> 5. (лъкатуша се) sich 'schlän¬
geln vr O вие ми се свят mir 'schwin¬
delt
виявиц|а /, -и pl = виелица
вкамеиелост f -и pl Versteinerung /17
вкаменяв|ам, -аш (-ах) uv; вкамен|я,
-йш (-йх) V er'starren 'lassen vr
<3/hb>, ver'steinern vr < Ъ/m>; s
ce er'starren vr < b/sn >, ver'steinern vi
нкйрв|ам, -аш (-ах) uv; вкар|ам, -аш
(вкарах od вкарах) v hin'einbringen vt
< 24 а >; (водя) hin'einfiihren vr < а >;
(гоня) hin'eintreiben vr <23a>;
(тласкам) hin'einstoßen vt <34a>;
(пъхам) hin'einstecken vt < a > O x
някого в дългове [разходи] jmdn. in
'Schulden ['Unkosten] 'stürzen; »
някого в беля jmdn. ins 'Unglück
'stürzen; » някого в пътя jmdn. auf
den 'rechten Weg 'bringen; z в грях
някого jmdn. zur 'Sünde verleiten
< b >; » гол ein Tor 'schießen < 32 >
вкйсв ам -аш (-ах) uv; вкйсн|а, -еш
(вкиснах od вкиснах) v 1. (развалям)
ver'derben vt <16b> 2. (правя да
стане кисело) 'sauer 'werden 'lassen vr
<3>, 'säuern vr; * се 1. (придо¬
бивам кисел вкус) 'sauer 'werden vi
<18 /sn> 2. (развалям ce) ver'derben
vr > 3. (размеквам ce) 'aufwei-
chcn vr <afsn>
вкиселяв|а.м. -аш <-a\t m. ик1ксл|я,
-йш (*й.\) 1 '.4.111er 'werden 'lassen vt
<3>: z ce 'sauer 'wiH'den vr
< 18/.vn
вкисна | iiKiKitaм
вкиснал u. вкйснат adj 'sauer, verdor¬
ben
включв|ам, -аш (-ах) uv; включ|а, -иш
(-йх) V 1. (присъединявам) 'aufneh¬
men vt < 16а > (в in 4) 2. (обхващам)
um'fassen vr < b > 3. (апарат, мотор)
'einschalten vt <a>; » ce 1. (при¬
съединявам ce) sich 'einreihen vr
<a> (в in 4), 'beitreten vr < 15a/s«>
(в 3) 2. (участвам) 'teilnehmen vr
< 16ajhb> (в an 3)
включйтелно adv 'einschließlich, in¬
klusive
вковав|ам, -аш (-ах) uv; вков|а, -еш
(-ах) V 1. 'einschlagen vr <4а>
2. (поглед, очи) 'heften vt; z очи в
нещо wie ge'bannt auf etw. 'schauen vr
<hb>, den Blick auf etw. 'heften
3. (вцепенявам) er'starren 'lassen vr
<3>
вкопав|ам, -аш (-ах) uv; вкопа|я, -еш
(-х) V 'eingraben vt < 4а >
вкопчв|ам, -аш (-ах) uv; вкопч|а, -иш
вкоравявам
82
(-йх) V 'halten vr < 3 >, 'festhalten vt
< За >, packen vr; x ce sich 'halten vr,
sich 'festhalten vr, sich 'festklammem
vr <a>
вкоравяв|ам, -аш (-ах) uv; вкорав|я,
-йш (-йх) V hart 'machen vr <A>,
er'starren 'lassen vt < 3 >; x ce hart
'werden vr <18jsn>, er'starren vi
< b/sn >
вкоренен adj 1. ver'wurzelt 2. übertr
'eingefleischt; - порок'eingefleischtes
'Laster n 23
вкореняв|ам, -аш (-ах) uv; вкорен|я,
-йш (-йх) V 1. ver'wurzeln vi <bjsn>,
'einwurzeln vi <ajsn> 2. übertr 'ein¬
führen vt <a>; s ce 1. 'Wurzeln
'schlagen <4> 2. übertr sich 'durchset¬
zen vr <a>
вкостеняв|ам, -аш (-ах) uv; вкостен|я
-йш (-йх) V knochen'hart 'werden
'lassen vt < 3 >, verhärten vr < b >
вкочанен adj starr, er'starrl, steif; (от
студ) 'steifgefroren
вкочаняв|ам, -аш (-ах) uv; вкочан|я,
-йш (-йх) V steif [starr] 'werden 'lassen
vr < 3 >, er'starren 'lassen; x ce steif
[starr] 'werden vi <18jsn>
вкочаийсв|ам, -аш (-ах) uv; вкоча-
няс|ам, -аш (-ах) v — вкочанявам
вкупом adv 'alle auf 'einen 'Haufen;
(заедно) 'alle auf 'einmal, zu'sammen
вкус (вкусът) m, -ове pl Ge'schmack
nt 2 O на -** im Ge'schmack; това e
въпрос на - das ist Geschmackssa¬
che; по -а на някого nach jmds.
Ge'schmack
вкусв|ам, -аш (-ах) uv; вкус|я, -иш
(вкусих od вкусйх) V 1. (опйтвам)
'kosten vr; не го а ich 'nehme das
nicht in den Mund 2. übertr (изпит¬
вам) 'kosten; той не е вкусил от ра¬
достите на живота er hat nicht von
den 'Freuden des 'Lebens ge'kostel
3. (ям йли пйя малко) zu sich 'neh¬
men; от два дни не е вкусил нищо ег
hat zwei 'Tage nichts zu sich gekom¬
men
вкус ен, -ни adj 'schmackhaft, 'wohl¬
schmeckend <0 > но ми e es schmeckt
mir
вкуся t вкусвам
влага / nur sg 'Feuchtigkeit /17 O
държи ми ~ untg es nicht so
schnell ver'gessen
влагалнщ|е n, -a pl L Verk 'Güterhalle
/ 16, 'Güterhof m 2; (склад) 'Speicher
m4 2. Anat 'Scheide /16
влаг|ам, -аш (-ах) uv; влож|а, -иш (-йх)
v 1. 'aufbieten vt < 32 а>, verwenden
vr < 10b>; x много усйлия в нещо
viel 'Mühe ver'wenden für 4; x
умение в нещо Ge'schick 'aufbieten
für 4 2. hin'einlegen vr < a >; x
тенденция Ten'denz hin'einlegen 3.
(пари) 'anlegen vr < a > O x парй в
банката Geld auf die Bank 'bringen
<24>, Geld auf der Bank 'einzahlen
<a>
влагомер m, -и pl Hygro'meter n 23
владенн[е n, -я pl 1. (имот) Be'sitz m 1
2. (обсег на власт) 'Machtbereich m 1 C>
встъпвам във x на нещо Jar von elw. 3
Be'sitz er'greifen < 21b >; въвеждам
някого във s на нещо Jur jmdn. in den
Be'sitz 2 od von etw. 3 'setzen
владетел (-ят) nt, -и pl 1. (властелйн)
'Herrscher m 4 2. (собственик) Be¬
sitzer m 4
владетели |a /, -и pl 1. 'Herrscherin /18
2. (собственица) Besitzerin /18
владетелск|и adj 1. 'Herrscher-; ~a
династия 'Herrscherdynastie 2. Besit¬
zer-; - и права BeSitzerrechte / 16/р/
влад|ея, -ееш (-ях) uv 1. (притежавам)
besitzen vt <b> 2. (господствувам
над нещо; умея нещо, изкусно си
служа с нещо) beherrschen vr < b >;
х български die bul'ga rische 'Spra¬
che beherrschen; x положението die
Situati'on beherrschen ['meistern vr]
3. (господствувам, управлявам, ца¬
рувам) 'herrschen vi <hb>; x ce sich
beherrschen vr
влвдй|ка nt, -ци pl 'Bischof nt 2* O
имам вуйчо x umg ['gute] Beziehun¬
gen haben < A >
83
влека
владичество п nur sg 'Herrschaft /17
владйшки adj 'Bischofs-, 'bischöflich
влаж!ен, -ни adj 1. feucht 2. übertr
(поглед Blick) um'flort
влажн|ея, -ееш (-ях) uv feucht 'werden vi
< 18 jsn>
влажност /nur sg 'Feuchtigkeit /17; ~
на въздуха 'Luftfeuchtigkeit
влак (-ът) m, -ове pl Zug m 2, 'Eisen¬
bahnzug; бърз ~ 'Schnellzug; път¬
нически ~ Per'sonenzug; товарен -
'Güterzug O вземам ~ umg 'einen
Zug 'nehmen <16>; изпускам ~a
umg den Zug ver'passen <b>
влакнен adj aus 'Fasern, 'Faser-
влакнест adj 1. (коноп Hanf) 'faserig
2. (плат Stoff) 'flauschig, 'wollig; (кос¬
мат) 'haarig; (кардиран) 'aufgerauht
3. (от влакна) 'Faser-; ~ а тъкан
'Fasergewebe и 23 O ~ и облаци
Meteor 'Federwolken / 16jpl
влакн|о и, -ä pl 1. (нишка) 'Faser /16;
памучно x 'Baumwollfaser; синте¬
тично x synthetische 'Faser; нервно
x Anat 'Nervenfaser 2. (косъм) Haar n
20 O цепя ~ oto übertr, umg Haar¬
spalterei 'treiben < 23 >
влакнодаен, -йни adj 'Faser-; ~йно
растение 'Faserpflanze /16
влаков adj Zug-; ~ персонал 'Zugper¬
sonal n 20*
влакънще n, -a pl 1. (нишка) 'Fäserchen
n 23; umg 'Fussel / 16 2. (косъм)
'Härchen n 23
власт/, -и pH. Macht/14, Ge'walt/17;
имам ~ над някого Ge'walt [Macht]
'über jmdn. 'haben < A >; това е в моя¬
та - das steht in 'meiner Macht
[Ge'walt]; законодателна ~ gesetz¬
gebende Ge'walt 2. (политическо
господство) Macht; държавна ~
'Staatsmacht; органи на държавната
- Or'gane и 20*/pl der 'Staatsmacht
3. (държавен орган) Be'hörde / 16,
'Staatsorgan n 20*; местни - и 'örtli¬
che Or'gane; съдебни ~ и Ju'stizor-
gane
властвувам, -аш (-ах) uv Macht 'aus¬
üben (над някого 'über jmdn.), 'herr¬
schen v/ <hb>
властелин m, -и pl veralt 'Herrscher
m 4
властен, -ни adj 1. (имащ правото) das
Recht [die Macht] 'habend x съм сам
да реша въпроса ich 'habe das Recht,
selbst 'diese 'Frage zu ent'scheiden
< 23b >; (упълномощен) er'mächtigt
2. (повелйтелен) ge'bieterisch, befeh¬
lend
властни|k m, -ци pl 'Herrscher m 4
властолюб|ец m, -ци pl 'herrschsüchti¬
ger Mensch m 8
властолюбив adj 'herrschsüchtig,
'machtgierig
властолюбив n nur sg 'Herrschsucht
/14, 'Machtgier/ 16
вла|х (-хът) m, -си pl Wa'lache m 7
влач|а, -иш (влачих od влачих) uv
1. (тегля) 'ziehen vt < 32 >, 'hinter sich
'herziehen vt < 32 a > 2. umg (нося със
себе си) mit sich 'führten vf; реката ~ и
лед der Fluß führt Eis; (нося) 'tragen vt
<4>, 'schleppen vt 3. umg (мъкна,
водя) 'führen, 'schleppen 4. umg
(протакам) ver'schleppen vt <b>,
hin'ausziehen vt < 32 a > O x подйре
си übertr nach sich 'ziehen, mit sich
'bringen vt <24>; x иго übertr ein
Joch 'tragen <4>; s се 1. (прид¬
вижвам се c мъка) sich 'schleppen vr
2. (пълзя) 'kriechen vi <32/sn>,
'schleichen vi <21 /sn>, da'hinschlei-
chen vi <21 a/sn >; времето се ~ и die
Zeit schleicht da'hin 3. (мъкна се) sich
her'umtreiben vr <23a>
влашки adj wa'lachisch
вледенен adj 1. gefroren 2- премръз¬
нал) erfroren
вледеняв|ам, -аш (-ах) uv; вледен |я,
-йш (-йх) V gefrieren 'lassen vt < 3 >;
s се gefrieren vi < 32b/sn>
вле|ка, -чеш (влякох) uv 1. (тегля)
'ziehen vt < 32 >, 'hinter sich 'herzie¬
hen vt < 32a > 2. (нося със себе си) mit
sich führen vr 3. (водя) führen vt,
'schleppen vt O x подйре си übertr
влекач
84
nach sich 'ziehen, mit sich 'bringen vt
<24>
влекач m, -и pl 1. 'Schlepper m 4,
'Zugmaschine/16; гъсеничен ~ Tech
'Raupenschlepper 2. (параход)
'Schleppdampfer m 4
влечеив|е n, -я pl 'Zuneigung /17 (към
някого zu jmdm.); 'Neigung (към
някого für jmdn.)
влечуг|о n, -и pl Rep'til n 31*, 'Kriech¬
tier n 20; übertr (подлизурко) 'Krie¬
cher m 4, 'Speichellecker m 4
влмв|ам, -аш (-ах) uv; вле|я, -еш (влях)
у 1. er'gießen vt < 32 b >, 'einmünden
'lassen vt < 3 >; реката ~ а водйте си
в морето der Fluß er'gießt 'seine
'Fluten ins Meer 2. übertr (внасям)
'einflößen vt < a >; x надежда 'Hoff¬
nung 'einflößen; x сила Kraft ver¬
leihen <23b>; s се 1. (река) 'mün¬
den vi <sn> (в in 4) 2. (влизам)
'eindringen vi <27a/jn>; 'eintreten vt
< 15 a > 3. übertr (включвам се ) sich
'einreihen vr <a>
влйз|ам, -аш (-ах) uv; вляза, влезеш
(влязох, влезе) v 1. 'eintreten vi
<15Jsn>. 'treten (в in 4); (гледано
отвън) hin'eingehen vi < I Заjsn >;
(гледано отв-ьтре) her'einkommen vi
< 33ajsn > 2. (ставам член на нещо)
'eintreten; х в партията in die Par'tei
'eintreten 3. (прониквам) 'eindrin¬
gen vi <21a./sn> 4. (побйрам се,
минавам) 'passen vi <hb> (в in 4)\
'gehen vi <13jsn> (в in 4), hin'ein-
passen vi <a/hb>, hin'eingehen vi
<13ajsn> 5. (съдържам се) ent¬
halten sein vt <B>; в цената за
нощуването - а и закуската im
Über'nachtungspreis ist das 'Früh¬
stück enthalten 6. (настанявам се)
'einziehen vi <32 a. g> O ~a ми в
работа umg das imercs'siert mich, das
geht mich an; не ми ~ а в работа das
interes'sierl mich nicht, das geht mich
nichts an; * в беля sich ins 'Unglück
'stürzen vr; % във връзка c някого mit
jmdm. in Verbindung 'treten vi
<15jsn>\ x в грях 'eine 'Sünde
be'gehen <13b>; x в дирите на
някого jmdm. auf die 'Schliche
'kommen vi <33/sn>; x в историята
in die Ge'schichte 'eingehen vi
< 13a/iti>; x в клопката umg in die
'Falle 'gehen; x в очй umg übertr ins
'Auge 'stechen vi <16/hb>; x в
подробности auf 'Einzelheiten 'einge¬
hen; x в положението на някого sich
in jmds.'Lage ver'setzen vr <b>; x в
пътя übertr auf den 'rechten Weg 'kom¬
men; x в ролята на някого jmds.
'Rolle über'nehmen; x в разрез c
нещо in 'Widerspruch ge'raten vi
<3bjsn> mit [zu] etw.; x в сйла in
Kraft 'treten x в сметката umg 'ein¬
kalkuliert sein; x в устата на вълка
umg übertr sich in die 'Höhle des 'Lö¬
wen be'geben vi < 15 b/hb >; x под
кожата на някого sich jmdn. ge'fügig
'machen; не ми *ав главата übertr
umg es will mir nicht in den Kopf; от
едното ми ухо - а, от другото
излиза volkst zum 'einen Ohr geht's
hin'ein, zum 'anderen 'wieder hin'aus;
x в университета umg an der Uni-
versi'tät 'angenommen 'werden
влнянн|е n, -я pl 'Einfluß m 2; упражня¬
вам x върху нещо 'Einfluß 'ausüben
auf etw. 4; под x на някого 'unter
dem 'Einfluß von jmdm.
влиятел|ен, -ни adj 'einflußreich
влия|я, -еш (-x) uv 'Einfluß 'ausüben
<a> (върху някого auf jmdn.),
beeinflussen <b> (върху някого
jmdn.); s ce sich beeinflussen 'lassen
vr <3>, be'einflußt 'werden vi
< 18/sn> (от von 3)
влог (-ът) m, -ове pl 1. Fin 'Einlage/16
2. übertr (принос) 'Beitrag m 2
вложител (-ят) m, -и pl Fin 'Kontoinha¬
ber m 4, 'Inhaber 'eines 'Guthabens;
'Einleger m 4; (в спестовна каса) 'Ein¬
zahler m 4, 'Sparer m 4
влошав|ам, -аш (-ах) uv; влош|а, -йш
(-йх) V verschlechtern vt <b>; s ce
sich verschlechtern vr
85
внедрявам
влюбв|ам се, -аш се (-ах се) uv; влюб|я
се, -иш се (влюбих се odвлюбих се) v
sich ver'Iieben vr <b> (в някого in
jmdn.); те се влюбиха един в друг sie
verliebten sich ineinander
влюбен adj ver'liebt (в in 4)
влюбчив adj leicht ver'liebt, schnell
enl'flammt
влюбя се t влюбвам се
вляза ] влизам
вманиачав|ам, -аш (-ах) и. вмани-
ачв|ам, -аш (-ах) uv; вманиач|а, -йш
(-йх) V ver'sessen 'machen vr; be'sessen
'machen; z ce be'sessen 'werden vi
< \ 8/sn>, von Besessenheit er'griffen
'werden
вмествам, -аш (-ах) uv; вмест!я, -иш
(вместих od вместйх) v 1. (наста¬
нявам) 'unterbringen vt < 24 а >; къде
ще вместим гостите? wo 'werden wir
die 'Gäste 'unterbringen?; къде ще
вместим мебелите? wo 'werden wir
die 'Möbel 'unterbringen? 2. (вмък¬
вам) 'einfügen vt <a>; ще вместим
още един пасаж в тази статия wir
'werden noch 'einen 'Absatz in 'diesen
Ar'tikel 'einfügen; z се 1. (побирам
ce) hin'eingehen vi < 13a/sn>, hin'ein-
passen vi < г/hb > 2. (настанявам ce)
'Unterkommen vi <33ajsn>
вместимост /, -и pl 'Rauminhalt m 1,
'Fassungsvermögen n 23, Vo'lumen
n 23
вместо Präp statt; ~ него statt 'seiner;
- да statt; ~ да мълчй ... statt zu
'schweigen ... [daß er schweigt...]
вместя | вмествам
вметна f вмятам
вмешателств|о и, -а pl 'Einmischung
/ 17; външно z 'äußere ' Einmi¬
schung; z във вътрешните работи
'Einmischung in die 'inneren 'Angele¬
genheiten
вмирйсв|ам, -аш (-ах) uv; вмирй|ша,
-шеш (-сах) v 'einen 'schlechten
Ge'ruch verursachen vt <b>; 'stin¬
ken 'lassen vr <3>; z ce 'einen
'schlechten Ge'ruch be'kommen
<33b>, 'anfangen zu 'stinken vi
<2a//i b>
вмъкв ам, -аш (-ах) uv; вмъкн|а, -еш
(вмъкнах od вмъкнах) v 1. (внасям,
гледано отвън) hin'einbringen vt <24
а>; (гледано отвътре) her'einbringen
vr < 24 а > 2. (пъхам) hin'einstecken vt
<а>, her'einslecken vr <а> 3. umg
(набутвам) hin'einstoßen vr < 34 а >;
her'einstoßen vt <34a> hin'einschie-
ben vr <32a>, her'einschieben vr
< 32a > 4. (въвеждам) hin'einfüh-
renvr<a>, her'einführen vr <a>
5. (вмествам, притурям) 'einfügen vr
< a >; z ce 1. (влизам) 'eindringen vi
< 27&/sn > 2. (влйзам незабелязано)
umg sich hin'einschmuggeln vr < a >,
sich 'einschmuggeln vr < a >
вмят|ам, -аш (-ах) uv; вметн|а, -еш
(-ах) V 1. (притурям) 'einfügen vt
< а > 2. (разговор Ge'sprach) 'einwer¬
fen vr < 16 a>
внас|ям, -яш (-ях) uv; внес|а, -еш
(внесох) V 1. (нося) 'tragen vr <4> (в
in 4)\ (погледнато отвън) hin'eintra-
gen vr <4а>; (гледано отвътре)
her'einlragen vt <4а>, her'einbrin¬
gen vr < 24 а > 2. Hdl importieren vt
<d>, 'einführen vr <a> 3. (вмък¬
вам) 'einfügen vr < a >; z поправки
Korrek'turen 'einfügen ('anbringen vt
< 24 a > ], (допринасям) 'beitragen vt
< 4 а > (в zu 3) 4. (създавам) 'schaffen
vr < 1 >; 'tragen vt < 4 a >, 'bringen vt
<24> (в in 4); z ред 'Ordnung
'schaffen; * разнообразие в нещо
'Abwechslung in etw. 'bringen 5. (пред¬
лагам за обсъждане) 'einbringen vr
<24 a>, 'vorlegen vt <a>; z
законопроект 'einen Gesetzentwurf
'einbringen 6. Fin 'einzahlen vt <a>;
z пари в банката auf der Bank Geld
'einzahlen
внедряв|ам, -аш (-ах) uv; внедр|я, -йш
(-йх) V 'einführen vt <а>; z в
практиката in der 'Praxis 'durchsetzen
vr < a >; z в производството in die
Produkti'on über'führen
внезапен
86
внезал|ен, -ни adj 'plötzlich, überra¬
schend, 'unverhofft O ~ на спирачка
'Notbremse /16
внеса t внасям
внйкв|ам, -аш (-ах) wv; внйкн|а, -еш
(вникнах od вникнах) v 'eindringen vi
<27а/sn> (в in 4)
внимав|ам, -аш (-ах) uv 1. (следя с
внимание) 'aufpassen vi <аjhb> (за
auf 4), 'aufmerksam sein vi <B>
2. (постъпвам предпазливо) 'auf¬
passen, 'achtgeben vi < 15ajhb> (за
auf 4), achten vi <hb> (за auf 4)
внмманн|е n, -я pl 'Aufmerksamkeit/17
O вземам под x berücksichtigen vl
<b>; не му обръщам x umg ihn
'unberücksichtigt 'lassen <3>; ihm
'keine 'Aufmerksamkeit 'widmen; об¬
ръщам x на die 'Aufmerksamkeit
'lenken ['richten] auf 4
внимател|ен, -ни adj 'aufmerksam;
(учтив) 'rücksichtsvoll
внос (-ът) m nur sg HdJ 'Einfuhr / 17,
Im'port m 1 O членски ~ 'Mitglieds¬
beitrag m 2
вносен, -ни adj Im'port-, 'Einfuhr-;
~ но мито 'Einfuhrzoll m 2; - на
стока Importware / 16; стоката e
~ на die 'Ware ist importiert; -ное
umg es ist Im'port
вносител (-ят) m, -и pl 1. Hdl Importeur
m 1*2. Fin 'Einzahler m 4
вноск а / -и pl 1. (при изплащане bei
'Abzahlung) 'Rate/16 2. 'Beitrag m 2;
членска * Milgliedsbeitrag; застра¬
хователна x Versicherungsbeitrag
3. Fin (влог) 'Einzahlung/17
вну|к (-кът) m, -ци pl 1. 'Enkel m 4
2. (потомък) 'Nachfahre m 7, 'Nach¬
komme m 7
внучк|а / -и pl 'Enkelin / 18
вкушав|ам, -аш (-ах) uv; внуш|а, -йш
(-йх) V 1. (вдъхвам) 'einflößen <а>
(на някого нещо jmdm. etw. 4) 2.
(убеждавам) überzeugen <b> (на
някого jmdn.); (предумвам) 'einreden
<а> (на някого нещо jmdm. etw.);
über'reden < b > (на някого jmdn.)
внушени|е п, -яр11. (влияние) 'Einfluß
т 2 2. (сугестия) Suggesti'on /17;
'Einflüsterung /17
внушйтел|ен, -ни adj 1. 'eindrucksvoll ,
impo'sant 2. (едър) 'stattlich
воал т. -и pl 'Schleier т 4
воалетк а / -и pl 'Hutschleier т 4
вод|а/, -ир/1.'Wassern 23; х за пиене
'Trinkwasser; дъждовна х 'Regen¬
wasser; морска х 'Seewasser; сладка
х 'Süßwasser: минерална х Mi¬
neralwasser; газирана х Selters¬
wasser 2. nur pl Ge'wässer pl Ob
мътна x риба ловя im 'trüben 'fi¬
schen vi <hb>; вир-x 'pitschnaß,
naß bis auf die Haut; върви ми като по
х umg es geht bei mir wie ge'schmiert;
мйнал през огън и x er ist durch dick
und dünn ge'gangen; много x изтече
оттогава umg seit'dem ist viel 'Wasser
ins Meer ge'flossen; мътя някому
водата umg jmdm. 'eine 'Suppe 'ein¬
brocken <а>;тйха x umgübertrein
'stilles 'Wasser; чувствувам се като
рйба във х umg sich wohl 'fühlen wie
ein Fisch im 'Wasser
водач m, -и pl 1. 'Führer m 4; народен
~ 'Volksführer; ~ в музей Muse¬
umsführer 2. (шофьор) 'Fahrer m 4
водачество n nur sg 'Führung /17
вод|ен, -ни adj 1. 'Wasser-; x път
'Wasserstraße/16; x спорт'Wasser¬
sport m 1; ~на електроцентрала
'Wasserkraftwerk n 20; ~ на помпа
'Wasserpumpe / 16; ~ на чаша
'Wasserglas n 22; ~ но стъкло Tech
'Wasserglas; ~ ни бой 'Wasserfarben
/ 16jpl; - ни птици 'Wasservögel
m 5/pl; -v на змия Zool 'Wasserschlan¬
ge /16; ~на лилия Bot 'Wasserrose
/ 16 2. (рядък) 'wäßrig; ~но мляко
'wäßrigeMilch/17 O ~нокончсZool
Li'belle/16; x плеврит Med'feuchte
'Brustfellentzündung /17
воденйц|а/, -и pl 1. 'Mühle/16; ръчна
x за кафе 'Kaffeemühle 2. Zool (на
птица) 'Magen m 4
воденичар (-ят) m, -и pl 'Müller m 4
87
военен
воденичарски adj 'Müllers-
воденичарство п nur sg 'Müllerhand¬
werk n 20
воденйч|ен, -ни adj Mühl-; а камък
'Mühlstein m 1
водещ (-ият) m als Subst (радио, теле¬
визия) Mode'rator m 9 a
водител (-ят) m, -и pl 'Führer m 4
водйц|а / -и pl 'Wasser n 23
водка / nur sg 'Wodka nt 4
водносйлов adj 'Wasserkraft-; ~ път
Sy'stem n 20* von 'Wasserkraftwerken
водовместйлищ|е n, -a pl 'Wasserbe¬
hälter m 4, 'Wasserspeicher m 4
водовъртеж nt, -и pl 'Strudel m 4 auch
übertr
вододел m, -и pl 'Wasserscheide /16
водоем m, -и pl 'Wasserspeicher nt 4,
'Wasserreservoir n 20*
водоизместймост / nur sg Wasserver¬
drängung/ 17
водолаз m, -и pl 'Taucher m 4
водолей (-ят) m nur sg Astr, Myth
'Wassermann nt I
водомер m, -и pl Hydro'meter n 23,
'Wasserzähler m 4
аодоотвод w, -и pl 'Wasserabfluß m 2,
'Wasserabflußrohr n 20
водопад m, -и pl 'Wasserfall nt 2
водопо|й (-ят) m, -и pl 'Tränke / 16
водопровод m, -и pl 'Wasserleitung /17
водопроводни, -ни adj 'Wasserleilungs-
водопров6дчи|к m, -ци pl Installa'teur
m 1*, 'Klempner m 4
водоравни, -ни adj 'waagerecht
водораздел m. -и pl = вододел
водорасли n, -и pl 'Wasserpflanze /16
водород m nur sg Client 'Wasserstoff
nt 1
водород|ен, -ни adj Chem 'Wasserstoff-;
~ на бомба Mil 'Wasserstoffbombe
/16; а прекис Chem Wasserstoff¬
superoxid n 20
водосамолет m, -и pl 'Wasserflugzeug
n 20
водоско[к m, -ци pl 'Springbrunnen m 4
водоснабден adj mit 'Wasser ver'sorgt,
ans 'Wassernetz 'angeschlossen
водоснабдйтел|ен, -ни adj 'Wasserver-
sorgungs-
водоснабдяв ам, -am (-ax) uv; водо¬
снабди, -йш (-йх) v mit 'Wasser
ver'sorgen vt < b >; (прокарвам водо¬
провод) an das 'Wassernetz 'anschlie¬
ßen vt < 32 a >
водоснабдяван е n, -ия pl 'Wasserver¬
sorgung/17
водосто|к m, -ци pl 'Dachrinne /16
водосточни, -ни adj 'Wasserabfluß-;
- на тръба 'Fallrohr n 20; а улей
'Dachrinne /16
водохранйлнщ|е и, -a pl 'Wasserspeicher
m 4; 'Wasserreservoir n 20*
вод|я, -иш (-йх) uv I. 'führen vt; a
някого за ръка jmdn. an der Hand
'führen; пътят ~ и в града der Weg
führt in die Stadt; а война Krieg
'führen; а дневник ein 'Tagebuch
'führen; а процес'einen Pro'zeß'füh¬
ren; а преговори Verhandlungen
'führen; а преписка Korrespondenz
'führen 2. (довеждам) 'bringen vt
<24> 3. volkst (женен съм) verhei¬
ratet sein vt <B> (някого mit jmdm.)
O а за носа някого umg jmdn. an der
'Nase her'umführen <a>; а хорото
den 'Reigentanz [Cho'ro] 'anführen
< a >; übertr den Ton 'angeben; a ce
1. sich 'leiten 'lassen vt < 3 > (от od no
нещо von elw. 3) 2. (дружа) be'freun-
det sein v/ <B> (c някого mit jmdm.)
O ни се ~ и, ни се кара umg er ist ein
'Dickschädel; а се по ума на някого
umg nach jmds. 'Pfeife 'tanzen vi
<hb>
водянка / nur sg Med 'Wassersucht
/14
воеиачалнн|к m, -ци pl 'Heerführer m 4
воен|ен, -ни adj I. Mili'tär-; Kriegs-;
- ни действия mili'tärische 'Handlun¬
gen / 17//?/; ~ но учйлище Offiziers¬
schule/ 16; - на служба Mili'tärdienst
m 1; а съд Mili'tärgericht n 20; ~ но
положение 'Kriegszustand m 2; ~ на
болница Laza'rett n 20 2. als Subst
Mili'tärangehöriger m 7+
военновъздушен
88
военновъздуш|ен, -ни adj Luftstreit-,
'Luftkriegs-; ~ ни сили 'Luftstreit¬
kräfte pl
военноморски adj Seekriegs-, Ma'rine-;
* флот 'Seekriegsflotte /16
военнопленни|к т, -ци pl 'Kfriegsgefan-
gener ml*
военнопресгьпнн|к m, -ци pl 'Kriegs¬
verbrecher m 4
военнослужещ m, -и pl Mili'tärangehö-
riger m 7+, Armeeangehöriger m 7+
воешцина / nur sg Solda'leska / 15 a;
Milita'ristenklünge! m 4
вожд (-ът) m, -ове pl 'Führer m 4
воз|я, -иш (-йх) uv 'fahren vt <4>; »
ce 'fahren vi <4jsn>
воин m, -и pl Sol'dat m 8, 'Kämpfer m 4;
'Krieger m 4
во1й (-ят) m nur sg 'Heulen n 23, Ge'heul
n 22
войвод|а f -и pl Hist Woi'wode m 7,
'Anführer m 4 'einer 'Freischar
войн|а/, -Йpl Krieg m 1; освободителна
£ Befreiungskrieg; студена » 'kalter
Krieg; гражданска £ 'Bürgerkrieg;
междуособна £ 'Bürgerkrieg
войник m, -ци pl Sol'dat m 8
войнишки adj sol'datisch; Sol'daten-;
militärisch; ~ живот Sol'datenleben n
23; «x стоеж militärische'Haltung/17
войнолюб|ец m, -циpl 'Kriegshetzer m 4,
Milita'rist nt 8
воннолюбйв adj 'kriegslüstern
войнолюбие n nur sg Aggressivi'tät/17,
'Kriegslüsternheit /17
войнствен adj 'kriegerisch, 'streitbar
войнство n nur sg 'Streitkräfte pl*
войск|а /, -й pl 1. Ar'mee / 16, 'Slreit-
kräfte pl*\ редовна £ regu'läre
Ar'mee; сухопътни ~й 'Landstreit¬
kräfte pl* 2. 'Truppe /16; инженерни
~ й Pio'niertruppen; танкови ~ й
'Panzertruppen
войсковй adj 'Truppen-; - части
'Truppenteile m 1 jpl
вокал /и, -иpl Vo'kal m 1 *, 'Selbstlaut m 1
вокал |ен, -ни adj Vo'kal ml*; ~ на
музика Vo'kalmusik /17
вол (-ът) m, -ове pl 'Ochse m 7
волан m, -и pl 1. Kfz 'Lenkrad ri 22
2. Text Vo'lant m 6, 'Falbel / 16
волев adjWillens-; ~ akt'Willensakt
m 1 2. (със сйлна воля) 'willensstark
волев|й adj 'willensstark; ~ а личност
'willensstarke Persönlichkeit /17
волейбол m nur sg Sport 'Volleyball m 2
волейбол ен, -ни adj 'Volleyball-
воленболнст m, -и pl 'Volleyballspieler
m 4
вол|ен, -ни adj frei, 'ungebunden O
- ни съчетания Sport Kür /17
волнонаемен, -ни als Subst Mil Zivil¬
angestellter m 74
волност f -и pl 1. 'Freiheit/17, 'Unge¬
bundenheit /17 2. (неприлична пос¬
тъпка) 'Anzüglichkeit /17, 'Frechheit
/П
волск|ид<#'Ochsen-; ~ а кола 'Ochsen¬
wagen m 4 O ~ o търпение 'Engelsge¬
duld/17
волт (-ът) m, -ове pl El Volt n undekl
волтаж m, -и pl El 'Spannung /17
волтов adj'. ~ а дъга El 'Lichtbogen m 4
волфрам m nur sg Chem 'Wolfram n 20*
вол|я/ -и pl 'Wille m la/sg; £ за победа
'Wille zum Sieg; желязна « 'eiserner
'Wille; O no £ nach Wunsch; давам
£ на чувствата си 'seinen Ge'fühlen
'freien Lauf 'lassen <3>; давам £
някому jmdm. ge'währen vt <b>; на
£ frei; последна £ 'letzter 'Wille
'bohIh, -иш (-ях) uv 'stinken vi < 21/hb>
(на nach 3)
2вон1я / -й pl Ge'stank m 1
воп|ъл m, -ли pl Schrei m 1 'Klageruf
m 1, 'Wehruf
BÖcblK w, -ци pl Wachs n 20 O червен £
'Siegellack m 1
восъч|ен, -ни adj 1. Wachs-, 'wächsern;
~ на пита 'Wabe /16; ~ на свещ
'Wachslicht n 21 2. (блед) 'wachsbleich,
'wächsern; ~ но лице 'wachsbleiches
Ge'sicht n 21 <> ~ на зрялост 'Gelb¬
reife /16
вот (-ът) m nur sg Pol 'Votum n 28; ~ на
доверие Vertrauensvotum
89
враг
вощенйц|а j\ -и pl volkst 'Wachskerze
/16, 'Wachslicht п 21
воюв|ам, -аш (-ах) uv 1. (водя война)
Krieg 'führen (срещу 'gegen 4) 2. (боря
се) 'kämpfen vi <hb> (срещу 'gegen
4, за für 4)
вперв|ам, -аш (-ах) uv; впер|я, -иш
(вперих od вперих) v 'heften vt; s
поглед в нещо den Blick auf elw.
'heften; « очи в нещо 'starren vi
<hb> auf elw.
впечатлени|е n, -я pl 'Eindruck m 2;
дълбоко s 'tiefer 'Eindruck; правя
« снещо mil etw. 'Eindruck 'machen;
оставам c ~ ето, че ... den 'Eindruck
'haben, daß ...
впечатлйтел|ен, -ни adj 'aufgeweckt;
sen'sibel
в!шв|ам, -аш (-ах) uv; впй|я, -еш (-х) v
1. (притискам) 'drücken vt; 'pressen vr;
s пръсти в нещо die 'Finger auf [in]
etw. 'pressen; s устни в нещо die
'Lippen auf etw. 'pressen 2. (забивам)
hin'eindrücken vt <a> (в in 4) O «
поглед в нещо den Blick auf etw.
'heften; z ce 1. sich 'drücken vr, sich
'pressen vr (в an 4) 2- (като смуча) sich
'ansaugen vr < a >, sich 'festsaugen vr
<a> (в an 4)
впйсв|ам, -аш (-ах) uv; впйш|а, -еш (впи¬
сах od вписах) 'eintragen vr <4 а>,
'einschreiben vt < 23a > (в in 4)
впйя | впивам
вплйт1ам, -аш (-ах) uv; вплет|а, -еш
(вплетох) V 1. 'einilechten vt < 17а>,
'flechten vt < 17 > 2. übertr (на¬
месвам) ver’wickeln vr <b>, ver¬
stricken vt <b> (в in 4) O « в
примките си някого jmdn. in 'seine
'Absichten 'einbeziehen
впоследствие adv da'nach, in der 'Folge
впрегат|ен, -ни adj Zug-; « добитък
'Zugvieh n 20; ~ на кола Ge'spannwa¬
gen m 4
впрегна j впрягам
впрйд|ам, -аш (-ах) uv; впред|а, -еш
(впредох) V 'einspinnen vr <26а> (в
in 4)
впрймчв|ам, -аш (-ах) uv; впрймч|а,
-иш (впримчих od впримчих) V 1. (ловя
с примка) mit 'einer 'Schlinge 'fangen vr
<2> 2. übertr (уплйтам) 'eine 'Falle
'stellen (някого jmdm.), 'eine 'Schlinge
'legen (някого jmdm.)
впрочем Konj 1. (при това) 'übrigens
2. (обаче) allerdings, je'doch
впръскв|ам, -аш (-ах) uv; влръск|ам,
-аш (-ах) V 'einspritzen vr < а > (в in 4)
впряг (-ът) т, -ове pl Ge'spann п 20
впряг] ам, -аш (-ах) uv; впрегн|а, -еш
(впрегнах od впрегнах) v 1. (добйтък)
'einspannen vr < а >, (кола) 'anspan¬
nen vt < а > 2. übertr 'anspannen; s
силите си 'seine 'Kräfte 'anspan¬
nen; s някого в работата jmdn. in
die 'Arbeit 'einspannen ['einbeziehen
< 32 > ]
впуск|ам се, -аш ce (-ax cc) uv; впусн|а
се, -еш се (впуснах ce od впуснах ce) v
1. (затйчвам ce) 'losrennen vi
< 10ajsn>; той се впусна да бяга er
'rannte los; 'eilen vr <sn>; той ce
впусна да я догони er 'eilte, um sie
'einzuholen; 'stürzen vr; той се впусна
навън er 'stürzte hin'aus; sich 'stürzen;
той се впусна в борбата er 'stürzte
sich in den Kampf 2. (увличам ce)
'eingehen vr <13a/sw>; ж в под¬
робности auf 'Einzelheiten 'einge¬
hen, sich in 'Einzelheiten ver'lieren vr
<32b>
впущ|ам се, -аш ce (-ax ce) uv f впус¬
кам ce
вра се, вреш се (врях ce) uv umg 1. (съм)
sein vr <B>, sich 'aufhalten vr
< 3 a >; постоянно се вра около ня¬
кого 'ständig um jmdn. her'um sein; ~
между краката на някого jmdm. 'zwi¬
schen den 'Beinen her'umkriechen vi
< 32 г/sn > 2. (намесвам ce) sich 'ein¬
mischen vr < a > (ein 4)
врабче n, -та pl Spatz m 8, 'Spätzchen
n 23
враб|ец m, -цй pl Zool 'Sperling m 1 *
враг (врагът) m, -ове pl Feind m 1;
класов ~ 'Klassenfeind
вражда
90
вражд|а /, -й pl 'Feindschaft /17
враждебен, -ни adj 1. (неприязнен)
'feindselig; ~ на атмосфера 'feindse¬
lige Atmo'sphäre /16; s поглед
'feindseliger Blick m 1 2. (вражески)
'feindlich; « лагер 'feindliches 'Lager
n 23
враждебност / nur sg 'Feindseligkeit
/17/5*
враждув|ам, -аш (-ах) uv .т■’feindet
[be'feindet] sein vi <B> (помежду си
miteinander), feind sein (помежду си
'einer dem 'anderen)
вражески adj 1. 'feindlich; ~ куршум
'feindliche'Kugel/16; - сили'feindli¬
che 'Kräfte / 14jpl 2. (враждебен)
'feindselig; ~ прояви 'feindselige
'Handlungen /17 jpl
вражи adj volkst Feind-, Feindes-; във
~ ръце in 'Feindeshand
вразумявам, -аш (-ах) uv; вразум|я,
-йш (-йх) V zur Ver'nunft ['Einsicht]
'bringen vf < 24 >; z ce zur Ver'nunft
['Einsicht] 'kommen vi <33/sn>,
ver'nünftig ['einsichtig] 'werden vi
< 18/s«>
вран adj schwarz; ~ кон 'Rappe m 7
вран|а /, -и pl Zool 'Krähe /16
враств|ам, -am (-ax) uv; врастн|а, -еш
(-äx) v 1. 'wachsen vi < 4fsn >, hin'ein-
wachsen vi < 4a/sn > (в in 4); 'Wurzel
'fassen (в in 3) 2. übertr (пронйквам
дълбоко) tief 'eindringen vi <27a/
sn>; (заживявам в колектйв) sich
'einleben vr <a>
врат (вратът) m, вратове pl 1. (шйя)
Hals m 22. (тил) Ge'nick n 20, 'Nacken
m 4 0 вися някому на врата umg
jmdm. auf der 'Tasche 'liegen vi
<31 /hb>; когато си вйдиш врата
umg am St.-'Nimmerleins-Tag; не по
~, а по шйя umg das ist ein und
das'selbe, das ist sich gleich; превивам
~ umg den 'Nacken 'beugen, sich
'beugen vr; стъпвам някому на врата
umg jmdm. 'seinen 'Willen 'aufzwingen
<27a>; широко ми е около врата
umg 'sorglos in den Tag hin'ein leben vf
врат|а/-й p/l.Tür/17; « на гардероба
'Schranktür; пътна z 'Haustür 2. (на
замък, крепост, плевник) Tor п 20 auch
Sport C> затварям ~ ата пред носа на
някого umg jmdm. die Tür vor der 'Nase
'zuschlagen < 4 a >; по чужди ~ й umg
bei 'fremden 'Leuten; показвам някому
~ ата umg jmdm. die Tür 'weisen
< 23 >; при закрйти - й 'hinter
verschlossenen 'Türen; разбйвам
отворена « 'offene 'Türen 'einrennen
< 10a>
вратар (-ят) m, -и pH. 'Pförtner m 4
2. Sport 'Torwart m 1, Tormann m 3,
'Torsteher m 4
врат[ен, -ни adj Hals-; ~ ни жйли
(сухожилие) 'Halssehnen /16/р/
вратни|к m, -ци pl 'Hoftor n 20
вратовръзка /, -и pl Kra'watte / 16,
Schlips m 1; слагам ä eine Kra'watte
'umbinden <27a>
вратолом|ен, -ни adj 'halsbrecherisch
auch übertr
врач (-vr) m, -ове pl 1. 'Wahrsager m 4,
2. (знахар) 'Quacksalber m 4, 'Wun¬
derdoktor m 9 a
врачк|а /, -и pl 1. 'Wahrsagerin/18
2. (знахарка) 'Kurpfuscherin /18
3. (вещица) umg 'Hexe /16
врачув|ам, -аш (-ax) uv 'wahrsagen vf, vi
<ajhb>
вред adv über'all, 'allerorts
вред|а/ -й pl 'Schaden m 5; нанасям «
'Schaden'zufügen <a> O във s на
zum 'Schaden 2 od von 3
^ред^н, -ни adj (пакостен) 'schädlich
*вред|ен, -ни adj volkst (способен)
'tüchtig, (сръчен) ge'schickt
вредител (-ят) m, -и pl 'Schädling m 1 *;
~и по растенията 'Pflanzenschäd¬
linge
вредителски adj 'Schädlings-; (сабо-
тьорски) Sabo'tage-; ~ действия Sa-
bo'tagehandlungen / П/pl
вредйтелств[о n, -a pl 'Schädlingstätig¬
keit /17, Sabo'tage /16
вредност f nur sg 1. (пакост) 'Schädlich¬
keit/! 7 2. (способност) 'Tüchtigkeit /17
91
връзвам
вредом adv über'all, aller'orts, rings-
um'her
вред|я, -йш (-йх) uv 'schaden vi <hb>
(на някого od на нещо jmdm. od etw.
i) O не ~ й es 'schadet nichts [nicht]
врежд|ам, -аш (-ах) uv, вред|я, -йш
(-йх) V 'unterbringen vt <24 а>; »
някого на работа jmdm. 'Arbeit
verschaffen <b>: s се 1.'Unterkom¬
men vi <ila/sn>; s се на работа
'Arbeit 'finden <27 > [be'kommen
< 33b > ] 2. sich 'anstellen vr < a >; той
се вреди за билети за концерт ег
'stellte sich nach Kon'zertkarten an 3.
(присъединявам се) sich ge'sei len vr
<b> (между zu 3); (принадлежа)
ge'hören vi <b/hb>
врека t вричам
'време и. времена pl Zeit /17; годишно
~ 'Jahreszeit; работно - 'Arbeits¬
zeit; - за жътва 'Erntezeit O без ~
umg 'vorzeitig; бъдеще - Gramm
Fu'tur n 20*; в никакво ~ umg zu
'einem 'ungelegenen 'Zeitpunkt; ~ ми
e es ist an der Zeit für mich; ~ то ще
покаже die 'Zukunft wird es 'zeigen;
вървя в крак c - то mit 'seiner [der]
Zeit 'gehen; до - umg bis zu 'einem
bestimmten'Alter; до едно ~ «mg bis
zu 'einem bestimmten Mo'ment; 'eine
ge'wisse Zeit; едно ~ 'einmal; имало
едно - es war 'einmal; крайно ~ ees
ist 'höchste Zeit; мйна ми ~ то umg
'meine Zeit ist ’abgelaufen; минало ~
Gramm Prä'teritum n 29, Vergan¬
genheit /17; на - zur'rechten Zeit,
im 'rechten 'Augenblick; на ~ то си
a) Seinerzeit b) (своевременно) zur
'rechten Zeit; от ~ на ~ von Zeit zu
Zeit, ab und an; от край ~ umg seit eh
und je; от незапомнени времена seit
'Menschengedenken; по едно ~ auf
'einmal; по никое ~ volkst zu 'ungele¬
gener Zeit; преди ~ 'vorzeitig; през
[по] ~ на нещо 'während 2; c ~ umg
'rechtzeitig; сегашно ~ Gramm
'Präsens n 20, 'Gegenwart / 17; c
течение на ~ то im 'Laufe der Zeit
2време n nur sg Meteor 'Wetter n 23;
дъждовно ~ 'Regenwetter; хубаво ~
'schönes 'Wetter O ^ то омеква umg
es tritt 'Frostmilderung [Er'wärmung]
ein; ~ то ще се обърне umg das 'Wet¬
ter wird 'Umschlägen, es kommt 'ande¬
res 'Wetter; кучешко - 'Hundewetter
времен|ен, -ни adj 'zeitweilig, 'vorläufig,
vorübergehend; provi'sorisch; ~ но
правителство provisorische Re'gie-
rung /17
временно adv 'zeitweilig, 'vorläufig O
~ управляващ посолството Ge¬
schäftsträger m 4 ad 'interim
времетраене n nur sg 'Zeitdauer /17
врескал|о n, -a pl 'Schreihals m 2
вреслйв adj 'kreischend, 'gellend
вретен|о n, -a pl 'Spindel / 16
врещ|я, -йш (-ях) uv umg 1. (коза Ziege)
'meckern vi <hb> 2. (дете Kind)
Schreien vt, vi < 23/hb>
врйч1ам, -аш (-ах) uv; вре|ка, -чеш
(врекох) v volkst geloben vt <b>,
versprechen vt < 16b >; s ce verspre¬
chen vr, ge'loben, sein Wort 'geben
< 15>
вроден adj 'angeboren
връв/. вт>рвиpl 1. Strick m I, 'Bindfaden
m 5 2. (наниз) volkst 'Halskette /16
връвчнц|а /, -и pl 'Fädchen n 23, 'Bindfa¬
den m 5
връзв|ам, -аш (-ах) uv; върж|а, -еш
(вързах od вързах) v 1. 'binden vr
< 27 >; x нещо на възел etw. zum
'Knoten 'binden; * снопи 'Garben
'binden 2. (денк) 'schnüren vt 3.
(пленник) 'fesseln vr; x някого на
определено място übertr jmdn. an
'einen bestimmten Ort 'fesseln 4. (за¬
вързвам) 'anbinden vr <27a>, 'fest¬
binden vr <27a>; x кучето den
Hund 'anbinden 5. (прев~ьрзвам)
ver'binden vr < 27b > ,6. Bot Frucht
'ansetzen <a> O * някому кусур
volkst an jmdm. etw. 'auszusetzen ha¬
ben < A >; ймам го в кърпа вързано
etw. Sicher'haben; * се 1. (завързвам
се) sich 'anbinden vr, sich 'festbinden vr
връзка
92
(за an 3) 2. (превързвам се) sich
ver' binden vr 3. umg (свързвам се) in
Verbindung 'treten vi <15/sn> (c
някого mit jmdm.)
връзк|а/ -и pl 1. (връв) Schnur/14; ~ и
за обувки 'Schnürsenkel m 4 2. (ивица
плат) Band n 22 auch Anat 3. (вра¬
товръзка) Kra'watte /16, Schlips m I;
4. 'Bündel n 23, Bund n 20; ж лук ein
Bund 'Zwiebeln; ж книжа ein 'Bündel
Pa'piere 5. (взаимна зависимост)
Zusammenhang m 2; вътрешна ж
'innerer Zusammenhang; логическа
* 'logischer Zusammenhang 6. (от¬
ношение) Beziehung/17; приятелски
-и 'freundschaftliche Beziehungen;
роднински ~и Ver'wandtschaftsbe-
ziehungen; той има -и er hat Be¬
ziehungen 7. Verbindung / 17; въз¬
душна * 'Luftverbindung; железо¬
пътна ж 'Eisenbahnverbindung; теле¬
фонна ж Tele'fonverbindung 8- Verk
'Anschluß m 2; влакът от София има
ж с влака за Велико Търново der
Zug aus 'Sofia hat 'Anschluß zum Zug
nach We'liko 'Tyrnowo O влизам във
ж c някого mit jmdm. in Verbindung
'treten vi < 15(sn>; във ж c нещо im
Zusammenhang mit etw.; давам ж
verbinden vr <27b>
връстнн|к m, -ци pl 'Altersgenosse m 7,
'Altersgefahrte m 7
връстниц|а /, -и pl 'Altersgefährtin
/18
врътв[ам, -аш (-ах) uv; врътн|а, -еш
(врътнах od врътнах) v 'drehen vt,
(електрически ключ) den 'Schalter
her'umdrehen <a>, 'einschalten vr
<a>
връх (върхът) m. върхове pl 1. (пла¬
нина) 'Gipfel m 4, 'Spitze/16 2. (игла,
език) 'Spitze; на върха на езика auf der
'Zungenspitze 3. (дърво) 'Wipfel m 4 4.
übertr 'Gipfel; на върха на славата auf
dem 'Gipfel des 'Ruhmes O вземам ~
die 'Oberhand ge'winnen < 26 b >; на
- Нова година umg am 'Neujahrstag
връх|ен, -ни adj 'obere, oberste O ~ на
дреха etw. zum 'Überziehen; ~ на
точка 'Höhepunkt m 1
връхлнт|ам, -аш (-ах) uv връхлет|я,
-йш (-ях) v 1. sich 'werfen vr < 16 >,
sich Stürzen vr (върху auf 4) 2. (на¬
тъквам се) Stoßen vi < 34/sn > (на auf
4) 3. (сполетявам) er'eilen vr <b>
връцк|ам се, -аш се (-ах се) uv umg
um'herschanvenzeln vi <efhb>
връчв|ам, -аш (-ах) uv; връч|а, -иш
(-йх) v 'aushändigen vt <а> (на ня¬
кого jmdm.) überreichen vt <b>
връщ|ам, -аш (-ах) uv; върн|а, -еш
(върнах od върнах) v 1. (пращам
обратно) zu'rückschicken vr < а > 2.
(не приемам някого) 'wegschicken vt
< а >, 'abweisen vt < 23 а > 3. (давам
обратно) zu'rückgeben vr < 15 а >,
'wiedergeben vr < 15 а > 4. (рестото)
her'ausgeben vr < 15 а > О върнах му
го тъпкано ich 'habe es ihm 'dreifach
'heimgezahlt; * се (отивам там,
където съм бил) zu'rückkehren vi
< a.(sn >; ж се вкъщи (отивам) nach
'Hause 'gehen; (йдвам) nach 'Hause
'kommen vi <33/sm>
вря, вриш (врях) uv 'kochen vi <hb>,
'sieden vi <hb> auch übertr, кръвта
ми ври mein Blut kocht O врял и
кипял съм mit 'allen 'Wassern ge'wa-
schen sein
врява /nur sg Lärm m I, Ge'schrei n 20
врязв|ам, -аш (-ах) uv; вреж|а, -еш
(врязах od врезах) v 'schneiden vr
<21 > (в in 4), 'einschneiden vr
< 21 a> (в in 4); (правя резка) 'einker¬
ben vt <a>; s ce 1. 'eindringen vi
<27a/sn> (в in 4) 2. (вдавам ce)
hin'einragen vi <&/hb> 3. übertr
(запечатвам ce) sich 'einprägen vr
<a> (на някого jmdm.)
врял, врели adj 'kochend, Siedend; във
~ а вода in 'kochendem 'Wasser O
врели-некипели umg 'ungereimtes
Zeug n 20
вряк|ам, -аш (-ах) uv 1. (жаба) 'quaken
vi <hb> 2. übertr 'quäken vi <hb>
врясв|ам, -аш (-ах) uv; врясна, вреснеш
93
вследствие
(вряснах od вреснах) v 'schreien vt, vi
<23/hb> 'kreischen vi <hb>
вряск|ам, -am (-ax) uv 'schreien vt, vi
<23 jhb>, 'kreischen vi <hb>
врясъ|к m, -ци pl Ge'schrei n 20, Ge-
'kreisch n 20
‘все pron 'lauier, 'alles, 'alle; ~ храбри
момчета 'lauter ['alles] 'mutige 'Bur¬
schen
2все adj ganz, all; от ~ сърце von
'ganzem 'Herzen; c ~ сйла mit 'ganzer
['aller] Kraft
*все adv 1. (навсякъде) über'all; където
и да погледнеш, ~ гора wo'hin du
auch schaust - 'überall Wald 2. (пос¬
тоянно) 'immer; ~ напред 'immer
'vorwärts [vor'an] 3. (навярно) sicher¬
lich, schon; ~ ще успеем wir 'werden
es 'sicherlich [schon] 'schaffen 4. (още
повече) 'immer; - по-горещо 'immer
'heißer; ~ по-бързо'immer'schneller;
товае ~ едно das macht nichts, das ist
gleich; ~ още 'immer noch O ~ пак
immer'hin; ~ така ge'nauso, gera¬
deso; ~ то volksi das ist das 'gleiche,
das ist das'selbe
всевластен, -ни adj all'mächtig, 'allge¬
waltig
всевъзможен, -ни adj 'aller 'möglicher;
aller'lei; ~ ни предмети 'alle 'mögli¬
chen 'Gegenstände m 2/pl
всеизвестен, -ни adj 'allbekannt, über¬
'all be'kannt, 'weitbekannt
всеки, всяка, всяко pron 'jeder; за ~
случай auf 'jeden Fall; für 'alle 'Fälle;
на всяка цена um 'jeden Preis
всекидневен, -ни adj 1. 'täglich; 'Ta¬
ges-; ~ ната работа die 'tägliche 'Ar¬
beit/17; ä вестник'Tageszeitung/17
2. all'täglich; 'Alltags-; ~ на случка
all'tägliches Er'eignis n 27; ~ на дреха
'Alltagskleid n 21
всекидневие n nur sg 'Alltag m 1
всекидневник m, -ци pl Tageszeitung
/17
вселена / nur sg All n 23, 'Weltall
вселяв|ам, -aiu (-ax) uv; всел|я, -йш
(-йх) v 'einflößen vt < a >; s ce 'einzie¬
hen vi < 32 ajsn >, Platz er'greifen
< 21b >
всемер!ен, -ни adj 'größtmöglich; ~ на
подкрепа 'größtmögliche Unterstüt¬
zung/ 17
всемир m nur sg die 'ganze Welt / 17;
(вселена) All n 23, Uni'versum n 28
всемир|ен, -ни adj Welt-; ж конгрес
'Weltkongreß ml; ~но изложение
'Weltausstellung / 17
всемогъщ adj allmächtig, 'allgewaltig
всемощ|ен, -ни adj all'mächtig, 'allge¬
waltig
всемъд|ър, -ри adj 'weisester; ж влас¬
телин 'weisester 'aller 'Herrscher
всенарод|ен, -ни adj 1. (народен) Volks-;
~ но въстание 'Volksaufstand m 2,
'Aufstand des 'ganzen 'Volkes 2. (на¬
ционален) natio'nal; ~ но бедствие
nationales 'Unglück n 20 ['Unheil n 20]
всеобхватен, -ни adj 'allumfassend,
um'fassend; (универсален), univer'sal
всеобщ adj 'allgemein; ~ o избирател¬
но право 'allgemeines 'Wahlrecht n 20
всеотда|ен, -йни adj 'hingebungsvoll
всеотдайност / nur sg 'Hingabe /16
всепризнат adj 'allgemein 'anerkannt
всеснл|ен, -ни adj 'allgewaltig, all¬
'mächtig
всеснлие n nur sg 'Allgewalt / 17, 'All¬
macht /14
всестраи|ен, -ни adj 'allseitig; um-
'fassend; ~ ни знания 'allseitige [um-
'fassende] 'Kenntnisse /13/pl
всецяло adv 'völlig, 'vollständig
всея | всявам
всички pron 'alle
всйчк|ият, -ата, -ото, -ите pron 'aller,
der 'ganze; ~ ото богатство 'aller [der
'ganze] 'Reichtum m 3 O не съм със
~ ия си ум umg nicht nor'mal sein
v/ <B>
всичко pron 'alles O ~ на - umg 'alles
in 'allem; отгоре на ~ umg da'zu
noch; noch oben'drein; преди ~ vor
'allem
вследствие präp in'folge (на нещо 2 od
von 3); - на това infolge'dessen
вслушвам се
94
вслушв|ам се, -аш сс (-ах се) uv;
вслуш|ам се, -аш се (-ах се) v I.
'lauschen vi <hb>, 'hören vt (в auf 4),
'zuhören vi < afhb > (в някого jmdm.)
2. übertr (вземам под внимание)
be'herzigen vr < b >, 'annehmen < a >
(в нещо etw. 4)
всмрькв|ам, -аш (-ах) uv; всмръкн!а,
-еш (всмръкнах od всмръкнах) v
'hochziehen vt <32 a>, 'einziehen vt
<32 a>
всмукателен, -ни adj Tech Saug-; ~ на
помпа 'Säugpumpe /16; ~на
инсталация 'Absaugeeinrichtung /17
всмукв|ам, -аш (-ах) uv; всмукн|а, -еш
(-ах) V1. (поемам, поглъщам) 'einsau¬
gen vt < 8 а > 2. (попивам) 'aufsaugen
vt <8а>
всред präp 1. (за място) in'mitten,
'mitten in; ~ гората in'mitten des
'Waldes, 'mitten im 'Walde; ~
природата in'mitten der Na'tur, in der
Na'tur; übertr ~ шума in’mitten des
'Lärmes 2. (за време) 'mitten in; ■*>
нощта'mitten in der Nacht; - лятото
'mitten im 'Sommer 3. (посред) 'unter,
in; - населението 'unter der Bevöl¬
kerung; ~ нас 'unter uns
встранн adv zur 'Seite; 'seitwärts, 'seit¬
lich; - от пътя 'seitlich des 'Weges
(vom 'Wege]; гледам - zur 'Seite
'schauen vi <hb>
встрастявам се, -аш се (-ах се) uv;
встраст|я се, -йш се (-йх се) v von
'Leidenschaft er'faßt [ge'packt] 'wer¬
den vi < 18jsn> (no od за нещо nach
etw. 3)
встьпв|ам, -am (-ax) uv; встьп|я, -иш
(встъпих od встъпих) v 'eintrelen vt
< 15 a>, 'treten vt < 15> (в in 4) auch
übertr; £ в нов етап на развитие
in 'eine 'neue Ent'wicklungsetappe
'treten O £ в брак c някого die 'Ehe
'schließen <32> mit jmdm.; £ в
длъжност 'einen Dienst 'antreten
< 15a >; s във владение 'einen Be-
'sitz 'antreten
встъпвай|e n, -ия pl 'Antritt m 1
встьпйтел|ен, -ни adj I. ’Einführungs-,
'Einleitungs-; ~ на глава 'Einfüh¬
rungskapitel n 23 2. 'Aufnahme-; ~ на
вноска 'Aufnahmebeitrag m 2 3. Er-
'öffnungs-; ~ но слово Eröffnungs¬
ansprache /16 0 ~ на лекция 'An¬
trittsvorlesung/ 17
всъщност adv in 'Wirklichkeit, 'eigent¬
lich, im 'Grunde
всяв|ам, -аш (-ax) uv; все|я, -еш (всях) v
ver'breiten vt <b>, her'vorrufen vt
<39a>
всякак adv auf 'jede 'Weise, auf 'jede
erdenkliche Art und 'Weise
всякак|ъв, -ви pron 'jederlei; 'alles 'mög¬
liche; ~ ви xöpa 'jederlei ['alle 'mögli¬
chen] 'Leute; по £ начин auf 'jederlei
Art
всякога adv 'jederzeit, zu 'jeder Zeit
всякогаж adv volkst 'immer, 'jederzeit
всякогаш|еи, -ни adj umg 'ständig, 'im¬
merwährend
всяко |ü pron 'jeder; -и pl 'alle
всякъде adv über'all
всяческн adv auf 'jede Art und 'Weise
втасв|ам, -аш (-ax) uv; втас|ам, -аш
(-ах) V 1. (тесто) 'aufgehen vi <13а/
sn > 2. volkst (привършвам) be'enden
vt <b> 3. volkst (ставам готов) 'fertig
'werden vi < I8/sn>
втвърдявам, -аш (-ax) uv; втвърд|я,
-йш (-йх) V hart [fest] 'machen vt; s ce
hart [fest] 'werden vi < 18/sn>
втека се | втичам ce
втеляв[ам се, -аш ce (-ax ce) uv volkst
sich dumm 'stellen vr
втйк)ам, -am (-ax) uv ~ втйквам
втйкв|ам, -аш (-ax) uv; втйкн|а, -еш
(втйкнах od втикнах) v 'stecken vt (в in
4. зад 'hinter 4, под 'unter 4); (тикам
навътре) hin'einstecken vt < а > (в in 4)
втйч|ам се, -аш се (-ах се) uv; вте[ка се,
-чеш се (втекох се) v 'münden vi
<hb> (в in 4)
вторачв|ам, -аш (-ах) uv; вторач|а, -иш
(-их) V 'heften vt; £ поглед den Blick
'heften (в auf 4), 'starren vi < hb > (в
auf 4); z ce 'starren (в auf 4)
95
вход
втор|и пит 'zweite; на ~ а страница
auf der 'zweiten 'Seite; за ж път zum
'zweiten 'Male O ~ а природа 'zweite
Na'tur /17; ~ а ръка а) (тютюн)
'zweite 'Lese /16Ь) (качество) 'minde¬
re Quali'tät/17; до ~ o нареждане bis
auf 'weiteres; от ~ а ръка aus 'zweiter
Hand; свиря ~ а цигулка die 'zweite
'Geige 'spielen
вторйч|ен, -ни sekun'där; ж въпрос
sekun'däre ['zweitrangige] 'Frage / 16;
- ни суровини 'Altstoffe m 1 [pl, Se¬
kundärrohstoffe pl
вторници m, -ци pl 'Dienstag m 1; във ж
am 'Dienstag; всеки * 'jeden 'Diens¬
tag, 'dienstags
второ adv 1. 'zweitens 2. umg (на меню)
'zweiter Gang nt 2
второгодйш|ен, -ни adj 1. 'zweijährig;
~ но растение 'zweijährige 'Pflanze/16
2. nach 'Ablauf des 'zweiten 'Jahres; ж
изпит 'eine 'Prüfung /17 nach 'Ablauf
['Abschluß] des 'zweiten 'Jahres
второкласен, -ни adj 1. der 'zweiten
'Klasse; ж ученик 'Schüler m 4 der
'zweiten 'Klasse; « учебник 'Lehr¬
buch n 22 für die 'zweite 'Klasse 2.
Eisenb, Verk 'zweiter 'Klasse; ж билет
'Fahrkarte / 16, 'zweiter 'Klasse; ж
вагон Wag'gon m 6 'zweiter 'Klasse
3. übertr 'zweitklassig
второразред!ен, -ни adj 'zweitklassig
второстепенен, -ни adj 'zweitrangig; ж
въпрос'zweitrangige'Frage/16; »ho
значение 'zweitrangige ('untergeord¬
nete] Be'deutung/17
втренча|ам, -аш (-ах) uv; втренч|а, -иш
(втренчих odвтренчих) v 'heften vt; ж
поглед den Blick 'heften, 'starren vi
< hb > (в auf 4); z ce 'starren (в auf 4);
'anstarren < а > (в нещо etw. 4)
втренчен adj ge'richtet
втресе ме | втриса ме
втрещен adj wie vom 'Donner ge'rührt
втрещяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
втрещ|я се, -йш се (-йх се) v er'starren
vi < Ъ/sn >, wie vom 'Donner ge'rührt
sein vi < В > (от нещо von 3)
BTpücla ме (-а ме) uv; втресе ме (втресе
ме) v unpers 'Schüttelfrost ['Fieber]
'haben <A>
втръсвам, -аш (-ах) uv; втръсне, -eui
(втръснах od втръснах) v zu'wider
'werden v/ <18jsn >, 'anekeln vt < a >,
'Überdruß er'regen < b >; втръсна ми
от нещо ich bin 'einer 'Sache 'über¬
drüssig; * ce'überdrüssig'werden; — a
ми се от нещо etw. wird mir 'über¬
drüssig; ich 'werde [bin] 'einer 'Sache
'überdrüssig
втурв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; втурн|а
ce, -eui се (втурнах ce od втурнах
ce) v 1. (навлизам) hin'einstürzen vj
<ajsn> (в in 4); (гледано отвътре)
her'einstürzen vi <ajsn> 2. (хуквам)
'losstürzen vi < а/sn > 3. (залавям ce)
sich 'stürzen vr; ж в работата sich auf
die 'Arbeit 'stürzen
втькав|ам, -аш (-ax) uv; втъ|ка, -чеш
(-ках) V 'einweben vt < а >
втълпяв ам, -аш (-ах) uv; втълп|я, -йш
(-йх) V 'einprägen vt <а>, umg 'ein¬
bleuen vt < a >, 'beibringen vt < 24 a >;
z ce 1. (запомням) sich 'einprägen vr 2.
(внушавам си) sich 'einreden vr <a>
вуз (-ът) nt, -ове pl 'Hochschule /16
вузовски adj 'Hochschul-
вуйн|а /, -и pl 'Tante /16 ('Ehefrau des
Bruders der Mutter)
вуйчо m, -вци pl 'Onkel m 4 (Bruder der
Mutter)
вулгарен, -ни adj vul'gär
вулгарнзйрам, -аш (-ax) uv, v vulga¬
risieren vt <d>
вулгарност /, -и pl Vulgari'tät /17
вулкан nt, -и pl Vul'kan ml*
вулканизирам, -аш (-ax) uv, v vulka¬
nisieren vt <d>
вулканичен, -ни adj vul'kanisch
вход (-ът) m, -ове pl 1. 'Eingang m 2;
главен - 'Haupteingang 2. (достъп)
'Zutritt ml; * забранен 'Zutritt ver-
'boten; ~ свободен 'Eintritt m 1 frei
3. (входна такса) 'Eintritt, 'Eintritts¬
geld n 21; ~ 50 стотинки 'Eintritt
50 Sto'tinki
входен
96
вход|ен, -ни adj 'Eingangs-; ~ на врата
'Eingangstür/17; я билет'Eintritts¬
karte /16; - на виза 'Einreisevisum
п 29
входящ adj 'Eingangs-; ~ дневник
'Eingangsbuch п 22; - номер 'Ein¬
gangsnummer
вцепенявам, -аш (-ах) uv; вцепен|я,
-йш (-йх) V er'starren 'lassen vt < 3 >,
steif {'unbeweglich] 'werden 'lassen; »
ce er'starren vt < b/stt >, steif ['unbe¬
weglich] 'werden vt < 18}sn>
вчепкв|ам, -am (-ax) uv; вчепк!ам, -аш
(-ах) v 'packen vt, 'fassen vt; s се 1.
(хващам ce) sich 'festhalten vr < 3 a >
(за an 4); 'packen; пръстите му се
вчепкаха за дрехата ми 'seine 'Finger
'packten 'meine 'Kleidung; (взаймно
'gegenseitig) sich 'packen vr 2. (споря)
sich er'bittert 'streiten vr <21 >, in
'heftigen Streit ge'raten vi <3bjsn>
вчера adv 'gestern
вчерашен, -ни adj 'gestrig, von 'gestern;
я вестник 'gestrige 'Zeitung / 17,
'Zeitung von'gestern O не съм я umg
übertr ich bin nicht von 'gestern
вчесв|ам, -аш (-ax) uv; вче[ша, -шеш
(вчесах od вчесах) v 1. (c гребен)
'kämmen vt 2♦ (c четка) 'bürsten vt
вчовечав|ам, -аш (-ax) uv; вчовеч|а,
-йш (-йх) V zum 'Menschen 'machen vt;
(правя разумен) zur Ver'nunft 'brin¬
gen vt <24>; s ce zum 'Menschen
'werden vi < 18/sn >; (ставам разу¬
мен) ver'nünftig 'werden
BtiiHBlaM, -аш (-ax) uv; вшй|я, -еш (-x) v
'einnähen vt <a>
въвежд|ам, -аш (-ax) uv; въвед|а, -еш
(въведох) V 1. (гледано отвън) hin-
’cinführen vt < а > 2. (гледано отвътре)
her'einfuhren vt <а> 3. 'einführen vt
<а>; я нови методи на работа'neue
'Arbeitsmethoden'einführen; я някого
в работа jmdn. in die 'Arbeit 'einführen;
я ред 'Ordnung 'schaffen < 1 > [’ein-
fiihren] O я някого в заблуждение
jmdn. 'irrefuhren <a>
въвйр|ам, -аш (>ax) uv; въвра, -еш (-ях)
v stecken vt (в in 4, под unter J);
hin'einstecken vt <a> O я в очй
'unter die 'Nase 'reiben (на някого
нещо jmdm. etw.); я си носа umg
'seine 'Nase hin'einstecken
въвлйч|ам, -аш (-ax) uv; въвле|ка, -чеш
(въвлякох) V I. (вмъквам) 'ziehen vt
< 32 > (в in 4), hin'einziehen vt < 32a >
auch übertr 2. (замесвам, увлйчам)
'einbeziehen vt < 32 > (в in 4); (против
волята) ver'wickeln vt <b> (в in 4)
въглеводород m nur sg Chem Koh¬
lenwasserstoff m 1
въглеводороден, -ни adj Chem Koh¬
lenwasserstoff-; - ни съединения
Kohlen'wasserstoffverbindungen/1 Ijpl
въгледобив m nursg 'Kohlenförderung
/17
въглеколач m, -и pl 'Häuer m 4
въглен m, -и pl 1. 'glühende 'Holzscheite
n 20jpl 2, (за рисуване) 'Zeichenkohle
/ 16, 'Kohlenstifl m 1 3. 'Kohle auch
Med
въглерод m nur sg Chem 'Kohlenstoff m 1
въглерод|ен, -ни adj Chem 'Kohlen¬
stoff-; я двуокис 'Kohlenstoffdioxid
n 20; ~ ни съединения 'Kohlenstoff¬
verbindungen /17 tpl
въглехидрат m, -и pl 'Kohle(n)hydral
n 20
въглища nur pl 'Kohle/16; каменни ~
'Sleinkohle; кафяви [лигнйтни) ~
' Braunkohle; дървени ~ 'Holzkohle
въглтцар m (-ят), -и pl I. (който
прави дървени вт^лища) 'Köhler т 4
2. (който продава дървени въглища)
'Kohlenhändler т 4
въглищен, -ни adj 'Kohle-; я пласт
'Kohlenflöz п 20; я прах 'Kohlen¬
staub т 1
въдворнв|ам, -аш (-ах) uv; въдвор|я,
-йш (-йх) v 'einführen vt < а >, 'schaf¬
fen vt < 1 >; я ред 'Ordnung 'schaf¬
fen ('einführen]; я тишина 'Ruhe
'schaffen; я на местожителство
'zwangsweise 'ansiedcln vt < а >
въдиц|а / -и pl 1. 'Angel / 16 2. (ку¬
кичка) 'Angelhaken т 4 3. übertr
97
възгласявам
(примамка) 'Köder т 4 С> гл^вам
~ ата utttg iibertr sich über 'beide 'Oh¬
ren ver'lieben vr <b>; 'anbeiJ3en vt
< 21a >; хващам се на ~ ата на ня¬
кого übertr umg jmdm. an die 'Angel
'gehen vi < 13/s»>, bei jmdm. 'anbei¬
ßen vi <2lajhb>
въдичар (-ят) m, -и pl 'Angler m 4
въд|я, -иш (въдих od въдих) uv 'züchten
vt; z ce sich vermehren vr <b>
въжар m, -и pl 'Seiler m 4
въжделени|e и, -я pl 'Streben n 23,
Be'strebung / 17, 'Trachten n 23
въже n, -та pl 1. Sei) n 20; стоманено ~
'Stahlseil 2. 'Leine / 16; - за пране
'Wäscheleine 3. (връв) Schnur/14; umg
Strick 4. Mar Tau »» 20 5. (бесилка)
'Galgen m 4, Strang m 2 0 ходя по ~
auf dem Seil 'tanzen vi <hb>; играя
на z übertr ein gefährliches Spiel
'treiben: хора от кол и въже; umg
'Galgenvögel т 5/pl
въжеиграч m, -и pl 1. umg (цирков
артист) 'Seiltänzer т 4 2. (измамник)
Be'trüger т 4
въжен adj Seil-, Strick-; ~а линия
'Drahtseilbahn /17; ~а стълба
'Strickleiter /16
въз präp volkst auf; - масата auf dem
Tisch; еднб ~ друго eins auf dem
'anderen; крак ~ крак ein Bein 'über
dem 'anderen; хвърлям се - него ich
'stürze mich auf ihn; пътят води ~
планината der Weg führt ins Ge'birge
възбрана /nur sg Be'schlag m 2; под ~
mit Be'schlag be'legt, 'unter Ver'bot,
ge'sperrl
възбуд|а /, -и pl Er'regung /17
възбуден adj 1. (раздразнен) er'regt
2. (оживен) 'angeregt
възбуденост / nur sg Er'regtheit /17
възбудител|ен, -ни adj 1. (раздраз-
няващ) er'regend 2. (оживяващ) 'anre¬
gend Q ~ но средство 'Reizmittel
възбуждам, -аш (-ах) uv; възбуд|я,
-иш (-их) V 1. (дразня) er'regen vt
<b>, 'reizen vt 2. (оживявам) 'anre-
«icn vt <a>, bc'lcbcn vi <b> 3.
(предизвиквам) her'vorrufen vt
< 39 a >, er'regen, 'wecken vt; z
интерес Inter'esse 'wecken; z ce sich
er'regen vr
възбунтув|ам, -аш (-ах) uv (на
въстание) zum 'Aufstand 'aufrufen
vr <39a>; (подстрекавам) 'aufwie-
gcln vt <a>; % ce sich er'heben vr
< 14b>, rebel'lieren vi <dfhb>
аъзбял, възбели adj 'weißlich
възваии<е n, -я pl 'Aufruf m I, Ap'pell
m I * (към an 4)
възваряв1ам, -аш (-ах) uv; възвар|я,
-иш (-йх) V 'aufkochen vi <аjhb>
възвелнчав|ам, -аш (-ах) uv; възве¬
лия^, -йш (-йх) V 'lobpreisen vt
възвестявам, -аш (-ах) uv; възвест|я,
-йш (-йх) v ver’künden vt <b>
възвнр|ам, -аш (-ах) uv; възвр|я, -йш
(-ях) V'aufkochen vi <a/bb>
възвисявам, -аш (-ах) uv; възвис|я,
-йш (-йх) V er'heben vt < 14b >
възвиишв|ам, -аш (-ах) uv; възвиш|а,
-йш (-йх) V ** възвисявам
възвишен adj er'haben
възвншенн|е «, -я pl Er'hebung /17
възврат|ен, -ни adj Gramm 'rückbezüg¬
lich, refle'xiv; - но местоимение
Gramm 'rückbezügliches 'Fürwort n 22,
Reflexivpronomen и 23; z глагол
refle'xives Verb n 25*
възврьщ|ам, -аш (-ах) uv; възвърн|а,
-еш (-ах) V 1. (давам) zu'rückgeben vt
< 15 а > 2. (възстановявам) wie-
der'herstcllen vt <а>; « здравето си
'seine Ge'sundheit wieder’herslellen
3. volkst (извивам) zur 'Seite 'biegen
vt <32>; z ce zu'rückkommen vi
< 33 a/s« >, zu'rückkehren vi < a/s« >
възглавница / -и pl 'Kissen n 23; (за
спане) 'Kopfkissen; (за сядане) 'Sitz¬
kissen
възглавявам, -аш (-ах) uv; възглав|я,
-йш (-йх) V 'führen vt, 'leiten vt; an der
'Spitze 'stehen vi <hb>; той - а гру¬
пата er steht an der 'Spitze der 'Gruppe
възглас m, -и pl Ruf m 1, 'Ausruf
възгласяв[ам, -аш (*ax) uv; възглас|я,
7 Wib. Bulg-Di
възглед
98
-йш (-йх) V 'ausrufen vt <39а>, ver-
'кünden vt <Ъ>
възглед т, -и pl 'Auffassung /17, 'An¬
schauung/17
възгордяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
възгорд|ея се, -ееш се (-ях се) v über¬
heblich 'werden vi < 18jsn >
възгорчм adj 'bitterlich
въздействие n, -я pl 'Wirkung / 17,
'Einwirkung (върху някого auf jmdn.);
упражнявам x 'einwirken vi <a.(hb>
въздеяствув1ам, -аш (-ах) uv 'wirken vi
<hb> (върху някого auf jmdn.)
въздйг|ам, -аш (-ах) uv; въздигна, -еш
(-ах) V 1. (съграждам) er'richien vt
<b> 2. (възвисявам) er'heben vt
< 14b > 3. (подкрепям) 'aufrichten vt
<a> 4. (превъзнасям) 'lobpreisen vt
O x нещо в култ 'einen Kult um etw.
4 'machen
въздмш|ам, -atu (-ax) uv 'seufzen vi
<hb>
въздйшк|а / -и pl 'Seufzer m 4
въздух m nur sg Luft / 14; свеж ~
'frische Luft; планински ~ Ge'birgs-
luft O вдйгам нещо във ~ a etw. in
die Luft 'sprengen; излизам на ins
'Freie 'gehen vi < 1 i/sn >, an die 'fri¬
sche Luft 'gehen; пътувам по ~ a mit
dem 'Flugzeug 'reisen vt <sn>; no ~
(per) 'Luftpost, par avi'on
въздухообраз1еи, -ни adj 'gasförmig
въздухоплаване n nur sg 'Flugwesen
n 23, 'Luftfahrt/17
въздухоплавател (-ят) m, -и pl 'Luft¬
schiffer m 4
въздуш|ен, -ни adj 1. Luft-; x бой Mil
'Luhkampf; ~ на поща 'Luftpost/17;
-на тревога 'Luftalarm m 1; -на
флота 'Luftflotte /16; - ни войски
'Luftstreitkräfte pl; -ни съобщения
'Luftverkehr т 1; - но налягане
'Luftdruck т 1; -но нападение
'Luftangriff т 1 2. pneu'matisch,
'Preßluft-; х чук 'Preßlufthammer т 5
3. (лек) 'luftig
въздърж|ам, -аш (-ах) uv; въздърж|а,
-йш (-ах) V zu'rückhallen vt < За>; х
се 1. (сдържам се) sich zu'rückhallen
vr (on von 3) 2. (отказвам се) sich
enthalten vr < 3b > (от von i)
въздържан adj 1. (сдържан) zurück¬
haltend, beherrscht 2. (умерен) ent¬
haltsam, 'mäßig
въздържание n nur sg 1. (умереност)
'Mäßigkeit /17 2. (пълен отказ) Ab¬
stinenz /17, Enthaltsamkeit /17
въздържаност / nur sg }. (самообла¬
дание) Zurückhaltung / 17, Be¬
herrschtheit /17 2. (умереност) 'Mä¬
ßigkeit /17, Enthaltsamkeit/17
въздържател (-ят)т, -и/>/Abstinenzler
m 4
въздържател|ен, -ни adj Abstinenzler-,
Abstinenten-; - но дружество Ab¬
stinentenvereinigung /17
въздъхв|ам, -аш (-ах) uv; възд!хн|а,
-еш (-ах) V 'seufzen vi <bh>, 'aufseuf¬
zen vi <a/hb>, 'Seufzer 'ausstoßen
<34a>
въз|ел m, -лиpl I. 'Knoten m 4 auch Mar
2. (вързопче) 'Bündel n 23 3. Verk
'Knotenpunkt nt 1; железопътен s
Eisenbahnknotenpunkt; съобщйте-
лен x Verkehrsknotenpunkt 4. Tech
'Baugruppe/16 C> Гордиев x 'Gordi¬
scher 'Knoten
възкачв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
възкач|а се, -йш се (-йх се) v 'steigen vi
< 23(sn >, hin'aufsteigen vi < 23a/sn >;
x коня das Pferd be'steigen <23b>
възкнеел adj 'säuerlich
възклнкв|ам, -аш (-ax) uv; възклйкн|а,
-еш (-ах) V 'ausrufen vt <39а>
възклнцав|ам, -аш (-ах) uv - въз¬
кликвам
възклицание п, -я pl 'Ausruf т 1, Ruf
възкресение п nur sg Rel 'Auferstehung
/17
възкръсвам, -аш (-ах) uv; възкръсн(а,
-еш (-ах) V1. Rel 'auferstehen vi <sn>
2. (възраждам се за нов живот) zu
'neuem 'Leben er'wachen vi < Ъ/sn >
възлаг|ам, -аш (-ax) uv; възлож|а, -иш
(-их) V 1. (полагам) 'niederlegen vt
<а> 2. (поръчвам) 'auferlegen vi
99
възпирам
<с>, übertragen vt <4Ь> (на ня¬
кого нещо jmdm. etw.) О ä надежди
на някого 'Hoffnungen in jmdn. 'set¬
zen
възлйз(ам, -аш (-ах) uv; въз|ляза,
-лезеш (-лязох) v 1. (изкачвам се)
'steigen vi <23fsn>, be'steigen vt
<23b> 2, (наброява) sich be'laufen
vr < 9b >; сумата - а на сто лева die
'Summe be'läuft sich auf 100 'Lewa
възлов adj 'Knoten- O ~ а гара 'Eisen¬
bahnknotenpunkt ml; « въпрос
'Kernfrage/16; ~ момент 'Hauplmo-
ment m 1
възложа t възлагам
възлюбен adj ge'liebt
възмезди|е n, -я pl Vergeltung / 17
възмогв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
възмбгк|а се, -еш се (-ах се) v
1. (засилвам се) 'kräftig 'werden vi
<18fsn>, zu 'Kräften 'kommen vi
<32lsn> 2. (замогвам се) reich 'wer¬
den 3. volkst übertr (издигам се) sich
er'heben vr < 14b>
възмогване n nur sg 1. (подем) 'Auf¬
schwung m 2; икономическо « öko-
'nomischer 'Aufschwung 2. (укреп¬
ване) 'Kräftigung / 17
възмож|ен, -ни adj 'möglich O кблкото
е - но od доколкото е - но so'weit es
'möglich ist; в границите на ~ ното
im 'Rahmen des 'Möglichen
възможност /, -и pl 1. 'Möglichkeit /17;
давам « 'eine 'Möglichkeit 'geben
<15> ['bieten <32>};ймам - 'eine
'Möglichkeit'haben <A> 2.(способ¬
ност) 'Fähigkeit /17; творчески ~ и
'schöpferische 'Fähigkeiten 3. (удобен
случай) Gelegenheit/17 O no « nach
'Möglichkeit, 'möglichst
възмутен adj ent'rüstet, em'port
възмутителен, -ни adj em'pörend
възмущавам, -аш (-ах) uv; възмут|я,
-йш (-йх) V em'pören vr <d>, ent-
'rüsten vt < b >; s ce sich em'pören
vr, sich ent'rüsten vr
възмущение n, -я pl Em'pörung / 17,
Ent'rüstung/17
възмъжав[ам, -аш (-ах) uv; въз мъж (ея,
-ееш (-ах) v zum 'Manne 'reifen vi
<sn>, 'mannbar 'werden vi < 1 S/sn>
възнаграждавам, -аш (-ах) uv;
възнаград|я, -йш (-йх) v be'lohnen vt
<b>
възнаграждение n, -я pl Lohn m 2,
Be'lohnung / 17; Vergütung / 17;
морално ж mo'ralische 'Anerken¬
nung / 17; парично ä а) (заплата)
Ent'lohnung /17Ь) (премиални) fi-
nanzi'elle 'Anerkennung, 'Geldprämie
/16
възнак adv auf dem [den] 'Rücken;
падам ~ auf den 'Rücken 'fallen vi
<3/sn>; лежа « auf dem 'Rücken
'liegen vi <31//iö>
възнамерявам, -аш (-ах) uv beabsichti¬
gen vt <b>, die 'Absicht 'haben vr
<A>
възнегодув|ам, -аш (-ах) v 'unzufrieden
sein vi <B>, 'murren vi <hb>
Възнесение n nur sg Ret 'Himmelfahrt
/17
възнйкв|ам, -аш (-ах) uv; възнйкн[а,
-еш (-ах) V ent'stehen vi <I0‘b(sn>;
(появявам ce) 'aufkommen vi < 33 а/
sn>, 'auftreten vi < 15ajsn>; възнйк-
на въпросът es 'tauchte die 'Frage auf;
«ат съмнения 'Zweifel 'treten auf
['kommen auf]
възобяовяв|ам, -аш (-ах) uv; възоб¬
нови, -йш (-йх) V erneuern vt <b>
възпален adj ent'zündet
възпалени |e л, -я^/Д/ес/Entzündung/
17; « на белия дроб'Lungenentzün¬
dung
възпалителен, -ни adj Ent'zündungs-,
entzündlich; * процес Ent'zün-
dungsprozeß m 1
възпаляв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
възпал|я се, -йш се (-йх ce) v sich
ent'zünden vr <b>
възпнр(ам, -аш (-ax) uv; възпр)а, -еш
(-ях) V 1. (спирам) 'aufhalten vt
<3а>, 'anhalten vt <3а> 2. (задър¬
жам) zu'rückhalten vt <3а>; s се
'stehenbleiben vi < 23а/тл >
възпитавам
100
възпитав|ам, -аш (-ах) uv; възпйт|ам,
-аш (-ах) V er'ziehen vt < 32b >; s се
er'zogen 'werden vi < 18jsn>
възпитан adj I. er'zogen 2. (c добро
възпитание) gut er'zogen
възпитание n nur sg Er'ziehung / 17
възпитани к /и. -ци pl 'Zögling m 1*;
(ученик) 'Schüler m 4; (випускник)
Absol'venl m 8
възпитател (-ят) m. -и pl Er'zieher m 4
възпитател ен, -ни adj 1. erzieherisch;
« пример erzieherisches 'Beispiel
n 20; - но значение erzieherische
Be'deutung /17 2. Er'ziehungs-; ~ ни
методи Erziehungsmethoden / 161 pl:
- на система Er'ziehungssystem n 20*
възпитатели | а /, -и pl Er'zieherin/18
възпитателски adj erzieherisch
възпламенителен, -ни adj leicht
entzündlich, 'feuergefährlich
възпламенявам, -аш (-ах) uv; възпла-
мен|я, -йш (-йх) V 1. entzünden vt
< b >, 'anbrennen vt < 10 a > 2. übertr
(въодушевявам) ent'flammen vt < b >,
be'geistern vt <b>; % ce 1. (за¬
палвам се) sich entzünden vr 2. (про¬
явявам се бурно) ent'flammen vi
< b/sn > 'auflodern vi <a/hb>
възползув ам се, -аш ce (-ax ce) uv, v
be'nutzen vt <b>, 'ausnutzen vt
< a >, 'nutzen vt (от 4); « от случая
die Ge'legenheit 'nutzen ['ausnutzen,
be'nutzen]
възползуване n nur sg Be'nulzung / 17,
'Ausnutzung
възпоменателен, -ни adj Er'innerungs-,
Ge'denk-; ~ но събрание Ge'denk-
feier / 16; ~на плоча Ge'denktafel
/16
възпрепятствув|ам, -аш (-ax) uv, v
verhindern vt < b >, 'hindern vt
възприем|ам, -am (-ax) uv; възприе¬
ма, -емаш (-ex) v 1. 'wahrnehmen vr
< 16 a > 2. (съгласявам ce) akzep'tie-
ren v/ < d > 'annehmen vt < 16 a >
възприемчив adj 'aufnahmefähig,
schnell be'greifend
възприемчйвост /nur sg 'Aufnahmefä¬
higkeit /17; (дарба) 'Auffassungsgabe
/16
възпрняти|е n, -я pl 'Wahrnehmung/17
възпроизвеждам, -аш (-ax) uv; въз¬
произведа, -ведеш (-ведох) v 1. (пре¬
давам) 'wiedergeben vt < 15а > 2. (пре¬
създавам) 'nachgestalten vt, 'nach¬
schöpfen vt < a >, 'nachbilden vt < a >
3. Politök reproduzieren vt < d > auch
übertr 4. Biol regene'rieren vf < d >
възпротивяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
възпротив|я се, -йш се (-йх ce) v
ent'gegentreten vi <15afsn>, wider¬
sprechen v/ < 16bjhb> (на някого
jmdm.); (оказвам съпротйва) 'Wider¬
stand 'leisten
възпяв|ам, -аш (-ax) uv; възп|ея, -ееш
(-ях) V be'singen vr <27b>
възраждам, -аш (-ах) uv; възрод|я,
-йш (-йх) V zu 'neuem 'Leben er'wecken
vr < b >, er'wecken (за zu J); s ce zu
'neuem 'Leben er'weckt 'werden vi
< 18jsn >, 'wiedergeboren 'werden
възраждан!e n, -ия pl 'Wiedergeburt
/ 17, Renais'sance / 16; епоха на
Българското s E'poche / 16 der
Bulgarischen 'Wiedergeburt
възражени|е n, -я pl Erwiderung / 17;
'Einwand m 2; правя ж 'Einwände
er'heben <14>
възразяв|ам, -аш (-ax) uv; възраз|я,
-йш (-йх) V er'widern vt <b>, 'Ein¬
wände er'heben < 14 >
възраст / -и pl 'Alter n 23; преду¬
чилищна ~ 'Vorschulalter; пределна
~ 'hohes 'Alter
възраст|ен, -ни adj erwachsen O ~ ни
als Subst Erwachsener ml"
възрастов uJ/ 'Alters-; 'altersmäßig; - a
група 'Altersgruppe /16; ~ състав
'altersmäßige Zusammensetzung /17
възроден adj 'wiedergeboren, zu 'neuem
'Leben er'weckt, er'neuert
възрожден ец m, -ци pl Hist Persönlich¬
keit / 17 der Bul'garischen 'Wiederge¬
burt
възрожденски adj 'Wiedergeburls-, aus
der E'poche der Bul'garischen 'Wieder-
101
вълшебен
geburl; ~ песни 'Lieder п 21 jpl aus
der E'poche der Bul'garischen 'Wie¬
dergeburt
възрус adj 'dunkelblond
възстановител |еи, -ни adj 1. Wieder-
'herstellungs-; * период Wieder'her-
slellungsperiode /16 2. Med Rehabi-
litaii'ons-
възстановяв[ам, -am (-ax) uv; въз¬
станови, -йш (-йх) v wieder'herslellen
vt < a >; а здравето си 'seine Ge¬
sundheit wieder'herstellen; a ce
1. wieder'hergestelll 'werden vi
< 18jsn > 2. (почйвам си) sich er'ho-
len vr < b>, 'wieder zu 'Kräften 'kom¬
men vi <33/sn>
възстар ad/'älter; ~ мъж'älterer Mann
m 3
възсъздавам, -am (-ax) uv; въз¬
създам, -дадеш (-дадох) v 'nach¬
schöpfen vt < a >, 'wiedergeben vt
< 15a>
възсяд|ам, -am (-ax) uv; възседн|а, -еш
(-ax) v 'steigen vi < 23 jsn> (на auf 4);
ж коня aufs Pferd 'steigen
възтор|г m, -зи pl Begeisterung/17; O
във ж съм от нещо be'geistert sein
<B> von ['über] etw. 4
възторжен adj be'geistert
възтържествувам, -аш (-ax) uv, v
trium'phieren vi <d[hb>
възхвалявам, -аш (-ax) uv; възхвал|я,
-иш (-их) V 'lobpreisen vt
възхитен adj be'geistert
възхнтител|ен, -ни adj be'geisternd,
ent'zückend
възхищавам, -am (-ax) uv; възхит|я,
-йш (-йх) v be'geistern vr < b >,
ent'zücken vt <b>; s ce be'geistert
sein < B >, ent'zückt sein (от von 3)
възхищени е n, -я pl Begeisterung /17
(от 'über 4)
възход m nur sg 'Aufstieg m l, 'Auf¬
schwung m 2
възходящ adj 'aufsteigend; роднйни по
~ а лйния Verwandter m 7+ 'aufstei¬
gender 'Linie
възцаряв|ам, -am (-ax) uv; възцар|я,
-йш (-йх) v 'schaffen vt < 1 >; s ce
1. (заемам престол) den 'Zarenthron
be'steigen <23b> 2. (наставам, на¬
стъпвам) 'eintreten vi < 15a/jw>. Ein¬
setzen vr < а/hb >; възцарй се тишина
'Stille trat ein
вълк (вълкът) nt, вълци pl Zoo! Wolf
ш2 0и ~ ътсит, и агнето цяло 'beide
'Seiten sind's zu'frieden; .морски
~ iibertr ein 'aller 'Seebär m 8; стар
~ iibertr ein 'schlauer Fuchs m 2
вълна /nur sg Wolle/16 O камйлска ~
Ka'melhaar n 20*
вълн|а / -Й pl 'Welle / 16 auch Phys:
морски ~ й 'Meereswellen; звукови
~ й 'Schallwellen; електромагнитни
~ й elektromagnetische 'Wellen; къси
-v й 'Kurzwellen; дължина на ~ ата
'Wellenlänge / 16
вълнен adj Woll-, 'wollen; ~ плат
'Wollstoff nt 1 *; ~ и чорапи 'Wollsok-
ken /16jpl
вълнени|е n, -ярИ. (море) 'Seegang m 2,
See / 16, 'Brandung / 17; сйлно ж
'hoher'Seegang 2. Er'regung/17, 'Auf¬
regung / 17; душевно ж 'seelische
Er'regung 3. (бунт) pl 'Unruhen/16jpl
O мъртво ж'Dünung/17
вълнолом m, -и pl 'Mole /16
вълноломен, -ни adj\ ~ на стена 'Wel¬
lenbrecher m 4
вълнообразен, -ни adj 'wellenförmig
вълнув|ам, -аш (-ax) uv 1. 'aufwühlen vt
< a >; бурята ~ а морето der Sturm
wühlt die See auf 2. (тревожа) 'aufre¬
gen vt <a>, er'regen vr <b>, in
'Unruhe ver'setzen vt <b>3. (бун¬
тувам) 'aufwiegeln vt <a>; s ce
1. (море See) 'aufgewühlt sein <B>,
'wogen vi <hb, sn> 2. (тревожа ce)
sich 'aufregen vr, sich er'regen vr,
be'unruhigt sein 3. (бунтувам ce) re-
bel'lieren vi <djhb>
вълчи adj Wolfs-; ~ апетйт 'Wolfshun¬
ger ffl4; « кожух 'Wolfsfell n 20
вълчнц|а/, -и pl 'Wölfin /18, 'Fähe/16
вълшеб|ен, -ни adj 1. (фантастичен,
магически) 'Zauber-; ~ на приказка
вълшебник
102
'Zaubermärchen п 23; ~ на пръчка
'Zauberslab т 2 2. (омаен) 'zauberhaft
вълшебни |к м, -ци pl 'Zauberer т 4
вън adv 1. (за място) 'draußen, 'außen
2. (за направление; гледано отвътре)
hin'aus; (гледано отвън) her'aus О ~
от това 'außerdem; ~ от себе си съм
'außer sich sein < В >
вънка adv volkst 'draußen
външ|ен, -ни adj 1. 'äußere 2. (чужд)
fremd O ~ на политика 'Außenpo-
litik/17; ~ на търговия'Außenhandel
m 4; « пазар 'Außenmarkt m2; ~ но
лекарство Medika'ment n 20 zum 'äu¬
ßerlichen Ge'brauch; Министерство
на ~ ните работи Ministerium n 28
für 'Auswärtige 'Angelegenheiten
външност / nur sg 'Äußeres n 26*
въображаем adj 1. er'dacht, Phanla'sie;
- свят 'Scheinwelt /16; ~ а картина
Phanta'siebild n 21 2. 'eingebildet; ~ a
болест 'eingebildete 'Krankheit / 17
3. Math imagi'när; - o число ima¬
ginäre Zahl /17
въображение «, -я pl 1. (като спо¬
собност) 'Vorstellungskraft /2, Phan¬
tasie /16 a 2. (нещо недействително)
'Einbildung /17
въобразявам сн, -аш си (-ах си) uv;
въобразя си, -йш си (-йх си) v
1. (представям си) sich 'vorstellen vr
<а> 2. (внушавам си) sich 'einbilden
vr <а>
въобще adv überhaupt
въодушевен adj be'geistert
въодушевление n, -я pl Begeisterung
/17, Enthusiasmus m 11
въодушевяв ам, -аш (-ах) uv; въоду¬
шеви, -йш (-йх) V be'geislern vt < b >;
ä ce von Begeisterung er'griffen 'wer¬
den v/ < 18/5« >; sich be'geislern vr (от
an 3)
въоръжав|ам, -аш (-ах) uv; въоръж|а,
-йш (-йх) V 1. 'ausrüsten vr <а>,
be'waffnen vr <b>; » армията c
модерна бойна техника die Ar'mee
mit mo'derner 'Kampftechnik 'ausrü¬
sten (be'waffnen] 2. übertr (снабдявам)
'ausrüsten; « със знания mit 'Wissen
'ausrüsten; s ce 1. sich be'waffnen vr,
sich 'ausrüsten vr; s се със бойна
техника sich mit 'Kampftechnik 'aus¬
rüsten [be'waffnen] 2. übertr sich 'aus-
rüslen; » със знания sich mit 'Wissen
'ausrüsten O ж сее търпение sich mit
Ge'duld 'wappnen vr
въоръжаван|е«, -ия pl 1. 'Ausrüstung
/ 17 auch übertr; Be'waffnung / 17
2. 'Rüstung / 17, 'Aufrüstung / 17;
надпревара във ~ето 'Wettrüsten
n 23
въоръжен adj be'waffnet; 'ausgerüstet;
~ и сили 'Streitkräfte pl*
въоръжени|е «, -я pl 'Ausrüstung / 17
auch übertr; Be'waffnung/17; атомно
* ato'mare Be'waffnung
въплощяв|ам, -аш (-ах) uv; въплот(я,
-йш (-йх) V = въплътявам
въплътяв|ам, -аш (-ах) uv; въплът|я,
-йш (-йх) V ver'körpern vt < b >; s се
ver'körpert 'werden vi <18/sn> [sein
<B>]
въплъщавам, -аш (-ах) uv = въплъ¬
тявам
въплъщенн|е и, -я pl Verkörperung
/17
въпреки präp trotz; ~ всичко trotz
'allem О ~ че Konj ob'wohl
въпрос т, -и pl 'Frage/16; национален
~ natio'nale 'Frage; жилищен ~
'Wohnungsfrage; задавам ~ 'eine
'Frage 'stellen; ~ на време 'eine 'Fra¬
ge der Zeit; болен - 'eine 'schwierige
['heikle] 'Frage; назрял ~ 'eine
her'angereifte 'Frage; висящ ~
'schwebende ['offene] 'Frage
въпрос|ен, -ни adj 1. 'fraglich; - hoto
лице die 'fragliche Per'son / 16
2. 'Frage-; * лист 'Fragebogen m 4
въпросителен, -ни adj 1. 'fragend; «
поглед 'fragender Blick m 1 2. 'Frage-;
~ но изречение 'Fragesatz m 2; s
знак od въпросителна als Subst 'Fra¬
gezeichen « 23
въпросник m, -ци pl 1. 'Fragespiegel m 4
2. (формуляр) 'Fragebogen m 4
103
вършачка
върб|а/, -й pl Bot 'Weide/16; плачуща
а Bot 'Trauerweide
върба|к т, -ци pl и. върбала|к т, -ци
pl 'Weidenbusch т 2, 'Weidengebüsch
п 20
върбов adj 'Weiden-; - клон 'Weiden¬
zweig т 1
вървеж т, -и pl Gang т 2; (на превозно
средство) Fahrt / 17, 'Fahrweise /16
върволнц|а/, -и pl Zug т 2, 'Reihe/16
върв|я, -иш (вървих od вървих) uv
volkst 'auffädeln vt <а>
върв|я, -йш (-ях) uv 1. 'gehen vi
<\3jsn>; а пеш zu Fuß 'gehen;
часовникът ~ й точно die Uhr geht
ge'nau; работата ~ й добре die 'Sache
geht gut 2. (превозно средство 'Fahr¬
zeug) 'fahren vt <4> 3.(водя)'führen
vi <hb>; пътят ~ й край реката der
Weg führt am Fluß 'entlang 4. (мина¬
вам) ver'gehen vi < 13b/sn>', времето
~й die Zeit ver'geht 5. 'passen vi
<hb>; връзката не ~ й на тази рйза
die Kra'watte paßt nicht zu 'diesem
Hemd O ~ й es geht; а в крак umg
Schritt 'halten < 3 >; а в правия път
umg auf dem 'rechten 'Wege 'gehen; a
на добре umg а) (оздравявам) ge'sund
'werden vi <18jsn> b) (успявам)
Er'folg'haben <A>; а постъпките
на някого umg in jmds. 'Fußspuren
'treten v/ < 1 S/sn >; а рачешки im
'Krebsgang 'gehen; - й ми bei mir
läuft es; ~ й ми на любов ich 'habe
Glück in der 'Liebe; ~ й ми на карти
ich 'habe Glück beim 'Kartenspielen;
~ й ми на бой ich ge'rate 'immer in
SchlägeTeien
въргйл|ям, -яш (-ях) uv volkst 'wälzen
v/; * ce sich 'wälzen vr; (лежа) her-
'umliegen vi <25a/hb>
вържа t връзвам
вързоп m, -и pl 'Bündel n 23
върл adj 1. (жесток, яростен) 'wütend,
'grausam 2. (лют) scharf, 'beißend
3. volkst (страстен) 'leidenschaftlich,
wild, 'ungestüm 4. volkst (стръмен)
steil
върлйн[а /, -и pl 'Stange / 16; übertr
'Bohnenstange
върлув[ам, -am (-ax) mv 1. 'wüten vi
<hb> 2. (болест) gras'sieren vi
< d jhb >
въртеж m, -и pl 1. 'Drehung / 17,
Rotati'on / 17 2. übertr (движение)
'Wirbel m 4, 'Trubel m 4
въртел m, -и pl umg 1. (шиш) Spieß m 1
2. (затруднение) 'Schwierigkeit / 17,
'Hindernis n 27; той ми прави ~ и er
legt mir 'Hindernisse in den Weg, er
be'reitet mir 'Schwierigkeiten
върт|я, -йш (-ях) uv I. 'drehen vt; a
колело ein Rad 'drehen 2. (водя) 'füh¬
ren vt; а домакйнство den 'Haushalt
'führen 3. (служа си умело c нещо)
ge'schickt 'handhaben vt; а чук den
'Hammer'schwingen <27 > O нещо
ме ~ й etw. tut mir weh; а някого
jmdn. an der 'Nase her'umführen
< a >; а опашка übertr her'umschar-
wenzeln vi <sn>; а търговия 'Han¬
del 'treiben < 23 >; s се 1. (колело)
sich 'drehen vr 2. (прекарвам) sich
her'umtreiben vr <23a>3. (умйл-
квам ce) her'umscharwenzeln vi
< a/sn > (около някого um jmdn.) O
~ й ми се в главата es geht mir durch
den Kopf
въртележк|а f, -и pl 1. Karus'sell n 20*
2. (играчка) 'Brummkreisel m 4
въртоп m, -и pl 'Strudel m 4
върхов|ен, -ни adj 1. 'oberste; а съд
'oberstes Ge'richt n 20 2. (вйсш) 'höch¬
ste; а дълг 'höchste Pflicht /17; a
орган 'höchstes Or'gan n 20*
върховенство n nur sg 'Herrschaft
/17
върху Präp 1. (на) auf; ~ земята auf
der [die] 'Erde 2. (срещу; за, по) 'über;
хвърлям се - него ich 'stürze mich
auf ihn; мйсля ~ този въпрос ich
'denke 'über 'diese 'Frage nach
върхушка /, -и pl 'Oberschicht /16
върш|а, -иш (върших od вършйх) uv
'machen vt; tun vt, vi <38jhb>
вършачк(а/, -и pl 'Dreschmaschine f 16
вършея
104
върш|ея -ееш (-ах) uv 'dreschen vt, vi
<\llhb>
вършитба / -и pl 1. Drusch m 1 2. (време
за вършеене) 'Druschzeit /17
аъстав|ам, -аш (-ах) uv; въстан|а, -еш
(-ах) V1. (опълчвам се) sich 'auflehnen
vr <а> 2. (вдигам въстание) sich
er'heben vr <14b>, 'aufslehen vi
< \0la/sn>
въстани!« n, -я pl 'Aufstand m 2
въстани 1k m, -ци pl 'Aufständischer
m 1*
въстаническк adj 'Aufstands-; ~ o
движение 'Aufstandsbewegung /17
eic|B се, -иш се (въсих се od въсйх се) uv
1. 'mürrisch 'werden vi <18Дм>, die
Stirn 'runzeln 2. (заоблачава се) sich
be'decken vr <b>
вътре adv 1. (място) 'innen, 'drinnen;
(гледано отвън) hin'ein; (гледано
отвътре) her'ein 2. 'innerhalb; ~ в
един час 'innerhalb 'einer 'Stunde
вътреш|ен, -ни adj 1. 'innere, 'Innen-; «
двор 'Innenhof m 2; * свят'Innenleben
n 23 2. (свой, близък) 'eingeweiht; той е
* човек er ge'hört zu uns O ä пазар
'Binnenmarkt m 2; ~ на тьрговйя 'Bin¬
nenhandel m 4; ~ ни болести 'innere
'Krankheiten/17//>/; ~ ни органи'inne¬
re Or'gane n 20*/pl; ~ но лекарство
Medika'ment n 20* zum 'Einnehmen;
~ на политика 'Innenpolitik / 17;
Министерство на ~ ните работи Mi¬
nisterium п 28 des 'Innern
вътрешност /, «и pl 1. 'Inneres n 26"
2. nur pl (вътрешни органи) 'innere
Or'gane n 20 *jpl
Biuncla/, -и plZool Laus/14; листна «
Zool 'Blattlaus
въшлйв adj ver'laust
въшляса|ам, -аш (-ах) uv; въшляс|ам,
-аш (-ах) V ver'lausen vi < Ъ/sn >
вял adj schlaff, 'müde
вяра /, вери pl 1. 'Glauben m 4 (в an 4)
2. (доверие) Ver'trauen n 23* (в [на]
някого zu jmdm.); ймам ~ Ver'trauen
'haben < А > (в някого zu jmdm.) O
на ~ umg auf Treu und 'Glauben
вярв|ам, -am (-ax) uv 1. 'glauben vt, vi
< hb > (в нещо an etw. 4 в някого an
jmdn., на някого jmdm., на нещо etw.
3) 2. (ймам доверие) ver'trauen vi
<bjhb> (в od на някого jmdm.),
Ver'trauen 'haben <A> (в od на
някого zu jmdm.) O не » наочйтеси
umg ich 'traue 'meinen 'Augen kaum;
не ми се ~ a! umg ich kann das nicht
'glauben! не ми се ~ а, че... ich 'glaube
nicht, daß ...
вярно adv 1. (наистина) 'wirklich,
wahr'haftig 2. (правилно) 'richtig 3. (йс-
крено) 'aufrichtig 4, (предано) treu
5. (точно) ge'nau
вярност / nur sg 1- (йстинност)
Wahrhaftigkeit /17 2. (правилност)
'Richtigkeit /17 3. (йскреност) 'Auf¬
richtigkeit /17 4. (преданост)'Treue
/16 (към zu 3) 5. (точност) Genau¬
igkeit /17
вятър m, ветрове pl 1. Wind m 1; южен
~ 'Südwind 2. Interj 'Unsinn!; pah! O
~ го вее umg er ist ein 'Luftikus
['Windbeutel]; гоня ~ a umg 'einem
Phan'tom 'nachjagen vi <a/sn>;
говоря на ~ a umg in den Wind 'reden;
на ~ a umg um'sonst; от дъжд на -
umg ab und an; hin und 'wieder; правя
някому - umg jmdm. um den Barl
'gehen vi < 13/sn>
вятър|ен, -ни adj\ ~ на мелница 'Wind¬
mühle /16
вятърничав adj 1. (лекомислен) 'leicht¬
fertig, 'leichtsinnig 2. (непостоянен)
'unzuverlässig, 'unbeständig 3. (повър¬
хностен) 'oberflächlich, 'unernst
Г
габардин m, -и pl Text Gabar'dine
f\6jsg
габров adj 'Hainbuchen-, 'Weißbuchen-
габров|ец n, -ци pl 'Bürger m 4 der Stadt
'Gabrowo, 'Gabrowoer m 4
105
газя
•габ|ър т, -ри pl Bot 'Hainbuche / 16,
'Weißbuche
2габър m, -и pl 1. (на обувка) 'Zwecke
/ 16, 'Schuhnagel т 5 2. (габърче)
'Reißzwecke
габърче п, -та pl 'Reißzwecke / 16
гаванк а / -и pl 'Holzschüssel / 16
гавр|а / -и pl Hohn т l/Spott т I,
Verhöhnung / 17
гаврътв|ам, -аш (-ах) uv; гаврътн|а,
-еш (-ах) V 'umkippen vt <а>. 'um¬
werfen v/ <16 a> , 'Umstürzen vr
< a > O ж чаша ракия ein 'Gläschen
Schnaps hin'unterkippcn <a>
гавр|я се, -иш се (-йх се) uv; 'seinen
Spott 'treiben vi <23/hb> (c някого
mit jmdm.), ver'höhnen <b> (c
някого od c нещо jmdn. od etw.)
rär|a/, -и pl volkst 1. (човка) 'Schnabel
m 5 2. (игла) 'Häkelnadel/16 0 пъхам
си ~ ата umg 'seine 'Nase hin'einslek-
ken <a>
гагауз|ин m, -и pl Ga'gause m 7
гагаузки adj ga'gausisch
гад/ od (-vr) m, -oae pl 1. (всякакви
животни) Ge'tier n 20 2. übertr
(омразен човек) 'Unmensch m 8, 'Un¬
hold m 1, 'Ekel n 23
гадани|е n, -я pl 'Wahrsagen n 23/sg
гадател (-ят) m, -и pl 'Wahrsager m 4
гада|я, -еш (-x) uv 1. (врачувам)
'wahrsagen vr, vi <ajhb>; ж сънища
'Träume 'deuten; s по звездите aus
den 'Sternen 'lesen < 19 >; ж на карти
'Karten 'legen 2. (предугаждам)
vor'aussagen < а > (за нещо etw. 4)
3. (правя предположения) ver'muten
vt <b>, Taten vt <3>, 'rätseln vi
<hb> (за нещо an etw. 3)
гад|ен, -ни adj 'abstoßend, 'ekelerre¬
gend, 'eklig
гаднн|а/, -и pl umg Tier n 20 auch übertr
гадйнк|а /, -и pl 'Tierchen n 23
гадно adv 'eklig; ~ ми e umg mich 'ekelt
гадност / nur sg и. гадост / -и pl
'Schlechtigkeit /17, 'Schuftigkeit / 17,
'ekelerregende ['abstoßende] 'Hand¬
lung/17
гад|я, -иш (-йх) uv 1. (омърсявам)
be'schmutzen vt <b>, ver'derben vt
< 16 b > 2. (ругая) 'schelten vr. vi
<\bjhb> O ~ и ми се mich 'ekelt;
(повръща ми се) es hebt mich, ich muß
mich über'geben
гаеч|ен, -ни adj 'Schrauben-; » ключ
'Schraubenschlüssel m 4
•газ (-ът) m, -ове pl Gas n 20; отровен
~ 'Giftgas; сълзлйв - 'Tränengas;
свети лен ~ 'Leuchtgas
2газ (-ът) m nur sg 'Gaze /16
■Таз / nur sg 1. Chem Pe'troleum n 20
2. Kfz Gas n 20
газел|a / -и pl Zool Ga'zelle / 16
газен adj Pe'troleum-; ~ а лампа
Pe'lroleumlampe / 16
газенйче n, -та pl Pe'troleumlampe/16;
umg Pe'troleumfunzel /16
газйр|ам, -аш (-ах) uv, v mit Kohlen'dioxid
['Kohlensäure] ver'setzen vt < b >
газйран adj mit Kohlen'dioxid 'ver-
'setzt, kohlen'dioxidhaltig, 'kohlensäu¬
rehaltig; ~ а вода 'Tafelwasser n 23,
'Selterswasser
газификация / nur sg 'Gasversorgung
/17; 'Anschluß m 2 an die 'Gasleitung
газов adj Gas-; ~ а тръба 'Gasleitung
/17. 'Gasrohr n 20
газообразен, -ни adj 'gasförmig
газопровод m, -и pl 'Gasleitung /17
газьол m 'Gasöl « 20
газ|я, -иш (-йх) uv 1. 'waten vi <sn>,
'stapfen vi <sn>; ж във водата im
'Wasser 'waten; ж из реката im Fluß
um'herwaten vi < а/sn >; ж в снега im
Schnee um'herstapfen vi < a/sn >; ж
реката durch den Fluß 'waten; ж
калта durch den Schlamm 'waten
['stapfen] 2. (утъпквам) 'festtreten vr
<15 a >, 'festtrampeln vt < a > 3. (мач¬
кам) zer'treten vt < 15 >, zer'trampeln vr
<b>; ж цветята die 'Blumen
zer'trampeln 4. übertr (потискам) mit
'Füßen 'treten vt < 15 > 5. übertr
(мъмря) 'einen 'Rüffel ver'passen
<b> (някого jmdm.) O болест ме
~ и umg an 'einer 'Krankheit dar'nie-
гайда
106
derliegen vr <31ajhb>, krank sein vi
< B >; ще те ~ и мечка du wirst dein
'blaues 'Wunder erleben
гайд|а /, -и pl 'Dudelsack ml O вървя
по ~ ата на някого nach jmds. 'Pfeife
'Lanzen vi <hb>; надувам ата 'los¬
heulen vi <hb>; не ми е по ~ ата es
geht mir 'wider den Strich
гайдар (-ят) m, -и pl 'Dudelsackpfeifer
m 4
räüicla / -и pl 1. Tech 'Mutter / 14 a,
'Schraubenmutter 2. (халкйчка) 'Schlau¬
fe/16
гайле n, -та pl umg 'Sorge /16 0 бера
- то на някого volkst sich um
jmdn. 'sorgen vr
гайтан m, -и pl Be'satzband n 22,
Be'satzschnur /14
гала adj unveränderlich: »-представле¬
ние 'Galavorstellung/17; - -концерт
'Galakonzert n 20; ~ -вечеря 'Ga¬
laempfang m 2
галактик|а /, -и pl Ga'laxis /
галант|ен, -ни adj ga'lant
галантери ен, -йни adj Galante'rie-;
ж магазин Galante'riewarengeschäft
n 20; - йни стоки Galanle'riewaren
/16/р/
галантерия / nur sg Galante'riewaren
Л6/р/
галантност / nur sg Galante'rie /16 a
галванизация / = галванизйране
галванизйр|ам, -аш (-ах) uv, v galva¬
nisieren vt <d>
галванизйран|е n, -ия plGalvanisati'on
/18
галванйз|ъм (-мът) m nur sg Galva'nis-
mus m 11 /sg
галванйч|ен, -ни и. галванйчески adj
gal'vanisch
галванопластика / nur sg Galvanopla¬
stik/17
гален adj 1. 'zärtlich, 'kosend; ~ и думи
'zärtliche 'Worte n 22/pl 2. (глезен)
ver'wöhnt, ver'zärlelt; ~ o дете ver-
'wöhntes [ver'hätscheltes] Kind n 21,
übertr 'Lieblingskind O - o име
'Kosename m 7a
галери!я /, -и pl 1. Gale'rie /16 a auch
Thea!; картинна ж Ge'mäldegalerie
2. Bergb 'Stollen m 4
галета / nur sg 'Zwieback m 1; (стър¬
гано) 'Semmelmehl n 20
галимати|я /, -и pl umg 'wirres Zeug
n 20, 'sinnloses Ge'schwätz n 20
галон m, -и pl 'Tresse /16, 'Litze / 16
галоп m nur sg Ga'lopp m 1
галопйр|ам, -аш (-ах) uv galoppieren vi
< d jsn >
галош m, -и pl Ga'losche / 16, 'Über¬
schuh m 1, 'Gummischuh
гальов|ен, -ни adj 'zärtlich
гальот|а /, -и pl veralt 'zweirädriger
'Karren m 4
гал|я, -иш (-йх) uv I. (милвам) 'strei¬
cheln vt, 'kosen vt auch übertr 2. (глезя)
ver'wöhnen vr <b>, ver'hätscheln vr
< b >; ж ce umschmeicheln < b > (в
някого jmdn.), sich 'anschmiegen vr
<a> (в някого an jmdn.)
гам[а /, -и pl 1. Mus 'Tonleiter /16
2. übertr 'Skala / 15 a; ж от цветове
'Farbenskala
гамаш m, -и pl Ga'masche /16
гамен m, -и pl 'Bengel m 4, 'Lümmel m 4
гаменски adj 'flegelhaft
гангрен|а /, -и pl Med Gan'gräne /16,
Brand m 2
гангренозен, -ни adj Med gangrä'nös,
'brandig
гангренясв|ам, -am (-ax) uv; ганг-
реняс|ам, -аш (-ax) v Med gangrä'nös
['brandig] 'werden vi <18jsn>
гангстер m, -и pl 'Gangster ['gsqstar]
m 4
гангстерски adj 'Gangster- ('gaeqstar-]
räpla/ -и pl 'Bahnhof m 2; разпредели¬
телна [влакообразуваща, манев¬
рена] ж Ran'gierbahnhof; сточна ж
'Güterbahnhof
гараж т, -и pl Ga'rage /16
гараж |ен, -ни adj Ga'ragen-
гарант т, -и pl Ga'rant т 8, 'Bürge т 7;
ставам ~ 'eine Garan'tie ['Bürgschaft]
über'nehmen <16b> (на für 4)
гарантйр|ам, -аш (-ax) uv, v garan'tieren
107
гащи
vr, vi <d/hb>, 'bürgen vi <hb>,
'haften v/ <hb> (c mit 3, за für 4)
гаранционен, -ни adj Garan'tie-; ж
срок Garan'tiezeit /17; ~ на карта
Garantieschein m 1
гаранци|я /, -ир/l. Garantie /16 а; без
ж 'ohne Garantie [Ge'währ] 2. Jur
Kauti'on / 17; под ж 'gegen Kau-
ti'on
гарванm. -ир/'Rabeml O ~ гарвану
око не вади 'eine 'Krähe hackt der
'anderen kein 'Auge aus
гарванов adj 'Raben-
гарвански adj 'Raben- O ~ лук Bot
'Milchstern m 1
гарг а /, -и pl 'Krähe / 16 O плаша
~ ите 'blinden A'larm 'schlagen <4>
гаргара/nur sg 'Gurgeln n 23fsg", правя
~ 'gurgeln vi <hb>
гардероб ж, -и pH. (шкаф) Schrank m 2;
(за горни дрехи) 'Kleiderschrank; (за
бельо) 'Wäscheschrank 2. (театър,
ресторант) Garde'robe /16, 'Kleider¬
ablage /163. (гара) Gepäckaufbewah¬
rung/17 4. (дрехи) 'Kleidung j'Mjsg,
Garde'robe
гардероб |ен, -ни adj 1. (ресторант,
театър) Garde'roben-; ж номер Gar-
de'robennummer / 16 2. (гара) Ge-
'päckaufbewahrungs-; ~ на разписка
Gepäckschein m 1
гардеробиер m, -и pl Garderobi'er
[..'bje:] m 6
гардеробнерк|а /, -и pl Garderobi'ere
/ 16, Garde'robenfrau /17
гардеробна als Subst f Theat Gar¬
de'robe /16
гардже n, -та pl 'Krähenküken n 23,
'Krähenjunges n 26+
гарйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (в гараж) in
die Ga'rage 'bringen vt <24>, in der
Ga'rage 'abstellen vt <a> 2. (на
улица, на паркинг) parken vt
гарйран|е и, -ия pl 'Parken п 23/sg;
място за ж 'Parkplatz т 2
гарнизон т, -и pl Mil Garni'son / 17
гарнизонни, -ни adj Garni'sons-
гарнйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (ястие.
шапка) gar'nieren vt < d > 2. (рокля)
ver'zieren vr <b>
rapmrrypfa /, -и pH. (украса; комплект)
Garnitur /17 2. (ястие) 'Beilage /16
гарсонетк|а /, -и pl ver alt 'Strohhut m 2
гарсониер|а/, -и pl 'Einzimmerwohnung
/17; (за ерген) 'Junggesellenwohnung
гасен adj ge'löscht; «* а вар gelöschter
Kalk m 1, Löschkalk
räcHla, -ein (-äx) uv 1. (огън, светлина)
er'löschen vi < 31b/sn > 2. übertr (чез¬
на) 'schwinden vi <21/sn>, ver'lö¬
schen vi <31bfsn>
гастрйт m, -и pl Med Ga'stritis f 'Ma¬
genschleimhautentzündung / 17
гастрол m, -и pl Theat 'Gastspiel n 20;
давам - ga'stieren vi <djhb>, ein
'Gastspiel 'geben < 15 >
гастролйр|ам, -аш (-ах) uv, v ein
'Gastspiel 'geben < 15 >, ga'stieren vi
<djhb>
гастроном m, -ир11. (магазин) 'Lebens¬
mittelgeschäft n 20 2. (чревоугодник)
'Feinschmecker m 4
гастрономнч|ен, -ни adj gastronomisch
гастрономия/nur sg Gastrono'mie/16a
гас|я, -йш (-йх) uv 'löschen vt, 'auslö¬
schen vt < a >; ä пожар 'einen Brand
'löschen; s лампата die 'Lampe 'lö¬
schen ['auslöschen]; ж вар Kalk 'lö¬
schen
гатанк|а / -и pl 'Rätsel n 23
гатер m, -и pl 'Gatter n 23; 'Gattersäge
/16
гаубиц|а /, -и pl Mil Hau'bitze /16
гаубич|ен, -ни adj Mil Hau'bitzen-
гаф (-ът) m, -ове pl umg 'Dummheit /17,
Taktlosigkeit /17
гащета nur pl 1. (горна дреха) 'kurze 'Hose
/16; туристически ~ 'kurze 'Hose 2. (за
физкултура) 'Turnhose; спортни ~
'Turnhose; бански ~ 'Badehose
гащи nurpl 1. (горна дреха) umg 'Hose
/16 2. (долна дреха) 'Unterhose; долни
~ 'Unterhose, 'Unterhosen 3. (шал¬
вари) 'Pluderhosen O заварвам няко¬
го по бели ~ umg]mdn. 'unvorbereitet
'antrefTen < 16a> [über'raschen <b>]
гвардеец
108
гварде|ец т, -йци pl Mil Gar'dist т 9;
(войник) 'Gardesoldat m 8; (офицер)
'Gardeoffizier т 1
гвардейски adj Mil 'Garde-; ~ полк
'Garderegiment п 20
гварди|я / -и pl Mil 'Garde /16
гвозде|й (-ят) w, -и pl 'Nagel т 5 О за¬
канвам нещо на ж übertr etw. an den
'Nagel 'hängen
где adv 1. (на кое място) wo 2. (накъде)
wo'hin 3. (нима) wie kann man denn,
wo'her denn O ~ го чукаш, - се
пука es kommt ganz 'anders, als man
denkt
гдето adv 1. (за място) wo; ~ и да бъда
wo ich auch bin [sein mag] 2. (накъ-
дето) wo'hin 3. pron (който, която,
което, който) der, die, das, die; 'wel¬
cher, 'welche, 'welches, 'welche 4. Konj
(вместо) statt, an'statt 5. (защото)
weil 6. (че) daß O - се казва wie man
zu 'sagen pflegt
гевре|к m, -ци pl 'Kringel m 4
геврекчй|я m, -и pl 'Kringelbäcker m 4
гег|а /, -и pl volkst 'Hirtenstab m 2
гейзер m, -и pl 'Geiser m 4, 'Geysir m 1
гейм (-ът) m. -ове pl Sport Spiel n 20.
Par'tie /16 a, Satz m 2
гемиджн|я m, -и pl 1. (собственик на
гемйя) 'Segelschiffbesitzer m 4, 'Segel¬
bootbesitzer 2. (моряк) Ma'trose m 7
гемй!я /, -и pl 'Segelboot n 20 O
потънали му ~ ите untg ein Ge'sicht
'ziehen <32. h-g> wie zehn 'Tage
'Regenwetter
генеалогия / nur sg Genealo'gie /16 a
генезис m, -и pl 'Genesis /
генерал m, -и pl Gene'ral m 1; армейски
- Ar'meegeneral; ~ -майор General¬
major m 1; - -лейтенант Generalleut¬
nant m 1; -^-полковник General¬
oberst m 8
генерал[ен, -ни adj Gene'ral-; * секре¬
тар Generalsekretär m 4; * щаб Mil
Gene'ralstab m 2; - на линия Ge¬
nerallinie /16; ~ на репетиция Ge¬
neralprobe /16; ~ но консулство
Generalkonsulat и 20; - но пълно¬
мощно Generalvollmacht /17; »
ремонт Generalreparatur /17
генерализация/, -и pl Generali'sierung
/17, Verallgemeinerung / 17
генерализйр|ам, -аш (-ах) uv, v genera¬
lisieren vt <d>, verallgemeinern vt
<b>
генералитет m, -и pl Generali'täl /17
генералшаб|ен, -ни adj Gene'ralstabs-
генератор m, -и p! Gene'ralor m 9 a
генераци|я /, -и pl Generati'on / 17
генетика /nur sg Ge'netik / 17
генетйч|ен, -ни adj ge'netisch
геннал|ен, -ни adj geni'al
гениално adj geni'al
гени|й (-ят) m, -и pl Ge'nie n 24 O зъл
s 'böser 'Genius m 11
географ m, -и pl Geo'graph m 8
географнчески adj = географски
географн|я/, -и pl I. Geogra'phie /16 a
2. (учебник) Geogra'phielehrbuch n 22
географск|и adj 1. Geo'graphen-; ä
конгрес Geo'graphen kogreß m 1
2. geographisch; % условия geogra¬
phische Bedingungen / 17//?/, ~ a
карта 'Landkarte /16
геодезия f nur sg Geodä'sie /16a
геоло|г m, -зи pl Geo'loge m 8
геологии[ен, -ни и. геологйческн adj
geologisch
геология / nur sg Geolo'giе / 16 а
геоложк|а / -и pl Geo'login /18
геоложки adj\. Geologen-; - конгрес
Geo'logenkongreß m 1 2. geo'logisch;
~ проучвания geologische Unter'su-
chungen / 17 Ipl
геометрич ен, -ни и. геометрйчески adj
geo'metrisch
геометри|я /. -и pll. Geome'trie/16a
2. (учебник) umg Geome'triebuch n 22
геран m, -и pl 'Ziehbrunnen m 4
герб (-ът) m, -ове pl 'Wappen n 23
гербов adj: - а марка Gebührenmarke
/16
гергеф m, -и pl 'Stickrahmen m 4
гергйн|а /, -и pl Bot 'Dahlie /16 a
Гергьовдент 'Georgstag m 1 (23. April)
гергьовденски adj = гергьовски
109
гимнастика
гергьовск|и adj 'Georgstag-; ~ о агне
'Georgstagslamm п 22
гердан т, -и pl 1. (накит) 'Halskette/*16;
коралов ~ Ko'rallenkette 2. (на куче
beim Hund) 'Halsband п 22 3. (увис¬
нала гуша на говедо) 'Wamme/16
герман|ец т, -ци/?/1. 'Deutscher т 1*
2. Hist Ger'mane т 7
германйз|ъм (-мът) т, -ми pl Ling Ger-
ma'nismus nt 11
гермамйст т, -и pl Gcrma'nist т 8
германйстика/nur sg Germa'nistik/17
Германия /'Deutschland п 23; Феде¬
рална република ~, АЬк ФРГ 'Bun¬
desrepublik 'Deutschland, Abk BRD
германк а/ -upl\. Deutsche/19 2. Hist
Ger'manin /18
германски adj 1. deutsch 2. Hist germa¬
nisch; ~ езици ger'manische 'Sprachen
геройз|ъм (-мът) m nur sg Hero'ismus
m 11, 'Heldentum n 28/sg
героика / nur sg Hero'ismus m 11,
He'roisches n 26 1
геройн|я/, -и pl 'Heldin /18
геройч|ен, -ни и. героически adj he'ro-
isch, 'heldenhaft
repolii (-ят) m, -и pl Held m 8 0 »на
деня Held des 'Tages
геройски adj 'heldenhaft, he'roisch
геройство n nur sg 1. (подвиг) 'Hel¬
dentat /17 2. (героизъм) 'Heldentum
n 28
гето n nur sg 'G(h)etto n 24
гетри nur pl 'Wickelgamaschen / 1 bjpl
гешефт m, -и pl 'unsauberes GeSchäft n
20, Spekulation / 17, Schiebe'rei / 17
гешефтар (-ят) m, -и pl Geschäftema¬
cher m 4, Speku'lant nt 8, 'Schieber nt 4
гешефтарски adj ge'schäftemacherisch,
speku'lantenhaft
гешефтарство n nur sg Geschäftema-
che'rei / 17, Speku'lantenlum n 28,
Schiebe'rei /17
гибел /nur sg 1. (погубване) Verhäng¬
nis n 27, Ver'derben n 23 2. (край)
'Untergang nt 2 3. (унищожение)
Vernichtung / 17 4. (разрушение)
Zer'störung /17 5. (смърт) Tod nt 1
гибел ен, -ни adj 1. (пагубен) verderb¬
lich, verhängnisvoll 2. (смъртоносен)
'tödlich, 'todbringend
гигант nt, -и pl 'Riese m 7, Gi'gant nt 8
гигантски adj gi'gantisch
гиди Partikel volkst o du!, auch du!; ~
млади години! ach ihr 'Jugendjahre!;
~ палавнико! ach du 'Wildfang!
гидй|я nt, -и pl 'kühner 'Bursche nt 7; луд
* 'Tollkopf m 2
гиздав adj 1. (жена, дете) hübsch, 'zier¬
lich 2. (дреха, момък) schmuck
гйзд1я, -иш (-йх) uv 'putzen vt,
Schmücken vt, hübsch 'machen v/; »
ce sich 'putzen vr, sich hübsch 'ma¬
chen vr
гйзн|а, -еш (-äx) uv naß 'werden vi
< 1 B/sn >. 'durch'weichen vi < st/sn >
гйлз|а /, -и pl 1. Mil (на патрон, на
снаряд) Pa'tronenhülse /16; Ge'schoß-
hülse 2. (на цигара) 'Pappmundstück
n 20 3. Tech 'Hülse
гилотйн|а/ -и plGuillo'tine [giljo..]/16
гилотинйрам, -аш (-ах) uv, v guil¬
lotinieren [giljo..] vt
гимназиален, -ни adj Gymnasial-; »
учител Gymnasiallehrer m 4
гимназист nt, -и pl 'Oberschüler m 4,
vera.lt Gymnasi'ast m 8
гимназйстк|а/ -и pl 'Oberschülerin/18,
verall Gymnasi'astin /18
гимнази|я / -и pl erweiterte 'Oberschule
/16, vera//Gym'nasium«28;MiÄKa »
'Knabenoberschule; смесена » 'Kna¬
ben- und 'Mädchenoberschule; деви¬
ческа ä 'Mädchenoberschule; вечерна
ж 'Abendoberschule
гимнастй|к m, -ци pl 1. (спортист) 'Tur¬
ner m 42. (учител) untg 'Turnlehrer nt 4,
Gym'nastiklehrer
гимнастика/nur sg 1. Gym'nastik /17;
утринна ~ 'Morgengymnastik; худо¬
жествена ~ 'künstlerische Gym'na¬
stik; производствена - 'Pausengym¬
nastik; правя ~ 'Freiübungen 'ma¬
chen 2. 'Turnen n 23; уредна ~
Ge'räletumen; спортна ~ 'Turnen;
земна ~ 'Bodenturnen
гимнастически
110
гимнастически adj Gym'nastik-, Turn-;
~ салон Turnhalle £ 16; ~ упражне¬
ния gymnastische 'Übungen / 17jpl,
Turnübungen, 'Freiübungen
гимнастйчк|а /, -и pl 1. (спортистка)
Turnerin /18 2. (учйтелка) umg
Gym'nastiklehrerin /18, Tumlehrerin
гимнастьорк|а / -и pl 'Feldbluse /16
гйн[а, -еш (-äx) uv 1. (загивам, умйрам)
'umkommen vi < 33 &/sn >; zu'gründe
'gehen vi <13/sn> 2. (жадувам) 'lech¬
zen vi <hb>; добитъкът - е за вода
das Vieh lechzt nach 'Wasser 3. übertr
(чезна) 'schwinden vi < 21/sn >; на¬
деждите «*■ ат die 'Hoffnungen
'schwinden
гннеколо|г m, -зи pl Gynäko'loge m 8,
'Frauenarzt m 2
гинекологйч|ен, -на и. гинекологйческн
adj gynäkologisch
гинекология / nur sg Gynäkolo'gie /16a
гинеколожк|а/, -и pl Gynäko'login/18,
Frauen1'ärztin /18
гинеколожки adj 1. Gynäko'logen-; ~
конгрес Gynäko'logenkongreO m 1 a
2, gynäkologisch; ~ преглед gynä¬
kologische Untersuchung /17
гипс (-ът) m nur sg Gips m 1
гнпсйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (измазвам c
гипс) 'gipsen vt 2. Med 'einen 'Gipsver¬
band 'anlegen < а > (някого jmdm.);
а счупения крак das ge'brochene
Bein in Gips 'legen
гипсов adj Gips-; - таван 'Stuckdecke
/16
гйр|а /, -и pl Sport 'Hantel /16
гирлянд|а/, -и pl Gir'lande /16
гише n, -та pl 'Schalter m 4
глав а /, ‘Йр1\. AnatKopfml, Haupt
n 22; гола a 'Kahlkopf; (теме) 'Schä¬
del m 4 2. (разсъдък) Ver'stand m 1;
umg 'Köpfchen n 23 3. m (първенец)
'Oberhaupt, Haupt; а на семейс¬
твото Fa'milienoberhaupt; държавен
a 'Staatsoberhaupt 4. (съчинение)
Ka'pitel n 23 5. (зеленчук) Kopf; a
зеле 'Kohlkopf; две ~ й лук zwei
'Zwiebeln 6. (брой) Stück n; две ~ й
добйтък zwei Stück Vieh 7. (река)
'Oberlauf m 2 0 блъскам си ~ ата
над нещо sich den Kopf 'über etw.
zer'brechen vr < 16 b>; вдйгам a re¬
bellieren vi < d jhb >; вдйгам нещо на
~ ата си etw. auf den Kopf 'stellen;
вземам си беля на - ата sich 'Unan¬
nehmlichkeiten be'reiten vr <b>;
влйза мив ~ ата нещо sich etw. in den
Kopf 'setzen vr; горе ~ ата! Kopf
hoch!; да ми е мйрна - ата ich will
'meine'Ruhe'haben; дебела a 'Dick¬
schädel; дойде ми нещо до ~ ата
etw. ist 'über mich her'eingebrochen;
дохожда ми умът в ~ ата zur Ver-
'nunft 'kommen vi < 33/sn >; едно за
а , друго за крака 'willkürlich, wie es
ge'rade kommt; завъртам някому
~ ата jmdm. den Kopf ver'drehen
< b >; залагам ~ ата си за mit 'sei¬
nem Kopf 'einstehen vi < a.jhb > für 4;
замайва ми се - ата mich 'schwindelt;
излйзам на а някому mit jmdm.
'fertig 'werden; имало а да пати so
hat es sein 'sollen; имам покрив над
~ ата си ein Dach 'über dem Kopf
'haben <A>; качвам се някому на
~ ата jmdm. auf dem Kopfher'umtan-
zen vi < a/hb >; кимвам c a mit dem
Kopf 'nicken vi <hb>; клатя a den
Kopf 'schütteln; луда a 'Tollkopf;
лукова a 'eine 'Nichtigkeit / 17, ein
Dreck m ! /sg; махай се от - ата ми!
geh mir aus den 'Augen, laß mich in
'Frieden!; минава ми през - ата es
geht mir durch den Kopf [Sinn];
надигам a übertr 'aufbegehren vi
< äjhb >; напълвам някому ~ ата
jmdn. zur Ver'nunft 'bringen <24>;
на своя a auf 'eigene Faust; на а от
населението pro Kopf der Bevölke¬
rung; не вдйгам а от работа vor
'Arbeit nicht aus den 'Augen 'schauen
'können vi < 36/hb> ; не давам косъм
да падне от ~ ата на някого jmdm.
kein Haar 'krümmen 'lassen <3>;
обръщам надолу c ~ ата das 'oberste
zu'unterst 'kehren; огън ми горй на
111
гладувам
-v ата 'Unannehmlichkeiten 'haben; от
~ ата до петите vom 'Scheitel bis zur
'Sohle; отговарям c ~ ата си за mit
'seinem Kopf 'haften vi <hb> für 4\
отрязъл ~ ата на някого jmdm. wie
aus dem Ge'sicht ge'schnitten sein vi
<B>; през a Hals 'über Kopf; сече
му ~ ата er ist ein 'schlaues 'Köpfchen;
c клюмнала a mit 'hängendem 'Kopf;
турям си - ата в торбата 'seinen Kopf
in die 'Schlinge 'stecken; хващам се за
~ ата sich an den Kopf 'fassen
главатар (-ят) m, -и pl 'Häuptling m 1,
'Anführer m 4
глав|еи, -ни adj 1. (пръв, основен)
Haupt-; ~ на роля 'Hauptrolle / 16;
~ на задача'Hauptaufgabe/16; ~на
улица 'Hauptstraße /16; ft вход
'Haupteingang т 2 2. (основен, най-
важен) Grund-; » въпрос 'Grundfra¬
ge /16; този въпрос не е а das ist
'keine 'Grundfrage; ~ на идея 'Grund¬
idee / 16 a 3. (старши) Chef-; a
редактор 'Chefredakteur ml; a
лекар 'Chefarzt m 2 O ~ ното е, че ...
das 'wichtigste ist, daß ...; ~ на буква
'Großbuchstabe m 7 a, 'großer 'Buch¬
stabe; ~ но изречение Gramm 'Haupt¬
satz m 2
главйн|а /, -и pl 'Nabe /16
главйц|а f, -и pl, и. главйчк|а/, -и pl
1. 'Köpfchen n 23 2. (на пирон) 'Kuppe
/16
главно adv 'hauptsächlich, vor 'allem,
'vornehmlich
главнокомандващ m, -и pl Oberkom-
man'dierender ml*
главн|я /, -й pl 1. (къс дърво) 'Holz¬
scheit n 20 2. (факел) 'Fackel/163. Bot
Brand m 2
главобол m nur sg = главоболие
главоболи|е n, -я pl 'Kopfschmerz m 9,
'Kopfschmerzen; übertr (неприят¬
ности) 'Kopfzerbrechen n 23, 'Unan¬
nehmlichkeiten /17
главобол|й, -йш (-йх) uv 'Kopfschmer¬
zen ['Unannehmlichkeiten] be'reiten
<b>
главозамайвам, -аш (-ах) uv;
главозама|я, -еш (-ях) v 1. 'schwindlig
'machen vt 1. übertr zu 'Selbstzufrie¬
denheit ['Selbstvergessenheit] 'führen;
a ce 1. 'schwindlig 'werden vi
<18/sn>, von 'Schwindel be'fallen
'werden 2. übertr sich be'rauschen vr
< b > (от an 3), in 'Selbstzufriedenheit
['Selbstvergessenheit] verfallen vi
<3b/sn> (ot vor 3)
главозамайван |e n, -ия pl 1. (виене на
свят) 'Schwindel m 42. übertr (самоза-
бравяне) 'Selbstzufriedenheit / 17,
'Selbstvergessenheil /17
главолом|ен, -ни adj 'halsbrecherisch
главоног adj: Zool ~ и животни od
главоноги als Subst 'Kopffüßler m 4
главорез m, -и pl 'Halsabschneider m 4,
'Bluthund m 1, 'Henker m 4
глагол m, -и pl Gramm Verb n 25
глагол|ен, -ни adj Ver'bal-, ver'bal;
~ ни времена 'Zeitenf\l/pldes Verbs;
~ на система Ver'balsystem n 20
глаголица / nur sg Gla'goliza /, gla¬
golitische Schrift /17
глаголйчески adj glago'litisch
глад (-ът) m nur sg 'Hunger m 4 0
умйрам от ~ vor 'Hunger 'sterben vi
< 16 jsn >
гладачк1а/, -и pl 'Bügelfrau/17, 'Plätte¬
rin/ 18
гладачниц|а / -и pl 'Bügelanstalt / 17,
Plätte'rei /17
глад|ен, -ни adj 'hungrig; а съм
'hungrig sein vi < B >, 'Hunger 'haben
< A >; ~ на смърт 'Hungertod m 1;
-x на стачка 'Hungerstreik m 6 O на
~ но сърце umg auf 'nüchternen ['lee¬
ren] 'Magen
гладиатор m, -и pl Gladi'ator m 9 a
гладиаторски adj Gladia'toren-; ~
борбй Gladia'torenkämpfe m 2jpl
гладнол|а /, -и pl Bot Gladi'ole /16
гладкост / nur sg 'Glätte /16
гладнй|к m, -циpl umg 'Nimmersatt m 1,
'Freßsack m 2
гладнйц|а / -и pl 'Nimmersatt m 1
гладув|ам, -аш (-äx) uv 'hungern vi <hb>
гладък
112
глад|ък, -ки adj 1. glatt; ~ ка повърх¬
ност 'glatte 'Oberfläche/16 2. (равен)
'eben; £ път 'ebener Weg т 1 3. übertr
(плавен) 'flüssig; ge'schliffen; жстил
'flüssiger [ge'schliffener] Stil ml; ~ ки
стихове ge'schliffene 'Verse m 1 jpl
глад|я, -иш (-их) uv 1. (изравнявам)
'glätten vt; £ камък 'einen Stein 'glät¬
ten 2. (c ютия) 'bügeln vt, 'plätten vt;
£ риза ein Hemd 'bügeln 3. (милвам)
'streicheln vt
глазйр|ам, -am (-ax) uv. v gla'sieren vt
<d>
глазур|а /, -и pl Gla'sur / 17
гланц (-ът) m nur sg Glanz m 1
гланцов adj Glanz-; ~ а хартия 'Glanz¬
papier n 20
гларус m. -и pl Zoo! 'Möwe / 16
глас (-ът) m, -ове pl 1. 'Stimme/16 auch
Pol; човешки - 'menschliche 'Stim¬
me; първи ~ Mus 'erste 'Stimme
2. umg (мелодия) Melo'die / 16 a O
висок ~ 'laute 'Stimme; в един ~
'gleichzeitig, im Chor; изгубвам - die
'Stimme verlieren < 32 b >; издигам
~ 'seine 'Stimme er'heben <14b>;
колкото ми ~ държи aus 'vollem
'Halse; той има ~ er hat 'Stimme;
чета на ~ laut 'lesen vt <19>
гласеж m nur sg 1. 'Aussprache/16
2. volkst (подготовка) 'Vorbereitung
/17
глас ен, -ни adj-. £ звук Vo'kal m 1;
~ ни струни 'Stimmbänder n 22jpl;
~ но четене 'lautes 'Lesen n 28
глас|н, -ят nur 3. Pers. ohne Aorist
'lauten vi <hb>, 'heißen vi <22jhb>
гласнлк|а/ -и pl Anat 'Stimmband n 22
гласи|a / -и pl Ling Vo'kal m 1
гласност / nur sg Ver'breitung / 17;
давам ~ на нещо etw. an die 'Öffent¬
lichkeit 'bringen <24>
гласов adj Stimm- O -»-и данни
'stimmliche Voraussetzungen
гласовит adj laut, 'stimmgewaltig
гласоподав ам, -am (-ax) uv Pol 'ab¬
stimmen vi <a/hb>, 'stimmen vi
<hb>, die 'Stimme 'abgeben < 15 a >
гласоподавай |e n, -ия pl 'Stimmabgabe
/16
гласоподавател (-ят) m, -и pl 'Wähler
m 4, 'Stimmberechtigter m 1+
гласпапир m nur sg 'Sandpapier n 20,
'Schmirgelpapier
гласув|ам, -am (-ax) uv 'abstimmen vi
< ajhb > (нещо 'über etw. 4), 'stimmen
vi < hb > (за für 4, против 'gegen 4) O
ж доверие някому jmdm. das
Ver'trauen 'aussprechen < 16 a >, jmdm.
ein Ver'trauensvotum er'teilen < d >
гласуван [е n, -ия pl 'Abstimmung / 17;
тайно £ ge'heime'Abstimmung; явно
£ 'offene 'Abstimmung
глас|я, -йш (-йх) uv 1. ^тъкмя) 'vorbe¬
reiten vt <c>, zu'rechtmachen vt
<a> 2. (гйздя) 'putzen vt, hübsch
'machen vt 3. (музикален инстру¬
мент) 'stimmen vt; £ се 1. (тъкмя се)
sich zu'rechtmachen vr, sich 'vorbe¬
reiten vr 2. (гйздя се) sich 'putzen vr.
sich hübsch 'machen vr
глашата|й (-ят) m, -upl 1. 'Ausrufer m 4
2. übertr 'Künder m 4
глед|ам, -am (-ix) uv 1. 'schauen vi
<hb>, 'sehen vi < 19/hb >, 'blicken vi
< hb > (някого od нещо auf jmdn. od
etw.) гледай! schau!, sieh!; £ от
прозореца aus dem 'Fenster 'schauen
['sehen]; прозорецът «а на юг das
'Fenster sieht nach 'Süden 2. (наблю¬
давам, разглеждам) [sich] 'ansehen vt
<19a>, [sich] be'trachten vt <b>,
той дълго ме - аше er sah mich 'lange
an; £ картйна sich ein Ge'mälde [Bild]
'ansehen [be'trachten]; £ филм sich
'einen Film 'ansehen, 'einen Film 'se¬
hen 3. 'zusehen vi <19 a/hb >; £
децата как играят ich 'sehe den 'Kin¬
dern beim 'Spielen zu 4. (забелязвам)
be'merken vt < b >, 'sehen 5. (внима¬
вам) 'aufpassen vi <a./hb>; ~ ай да
не паднеш! paß auf, daß du nicht
fällst! 6. (грйжа се) 'sorgen vi <hb>
(някого für jmdn.), sich 'kümmern vr
(някого um jmdn.); £ болен 'einen
'Kranken 'pflegen; £ дете auf ein
113
глобявам
Kind 'aufpassen 7. (развъждам)
'halten v/ < 3 >, 'züchten vr, z пчели
'Bienen 'halten ['züchten]; z добитък
Vieh 'halten ['züchten] 8. (преглеж¬
дам) umg untersuchen vt <b>; *
болен 'einen 'Kranken untersuchen 9.
(гадая) 'wahrsagen vt, vi < ajhb >; z
на някого на карти jmdm. 'Karten
'legen O времето «ана дъжд es sieht
nach 'Regen aus; ~ай си работата
'kümmere dich um 'deine 'Angelegen¬
heiten; * дело 'einen Pro'zeß 'führen;
z някого из под вежди jmdn. von
'unten her'auf 'ansehen; z на високо
hoch hin'aus 'wollen vt, vi <hb>; z
някого в очите jmdm. in die 'Augen
'schauen; z някого като писано яйце
jmdn. wie ein 'rohes Ei be'handeln
<b>; z някого накриво jmdn.
schief 'anschauen < a >; z от високо
von 'oben her'ab 'sehen; * през пръс¬
ти 'alle 'Fünfe ge'rade sein 'lassen
< 3 >; * си кефа 'seinem Ver'gnügen
'leben vi <hb>; z c добро око ня¬
кого jmdn. 'wohlwollend be'handeln
<b>; z хатър някому umg jmdm.
'eine Ge'falligkeit er'weisen <23b>;
тебе ~a, мене вйжда er schielt; я
« ай! na so 'etwas!
гледач m, -u pH. Landw 'Pfleger m 4; ~
на свине 'Schweinepfleger 2. (врач)
'Wahrsager m 4 3. (зрйтел) 'Zuschauer
m 4
глед|ен, -ни adj: ~ на точка Gesichts¬
punkt m 1, 'Standpunkt
гледжосв|ам, -аш (-ax) uv; гледжос|ам,
-аш (*ax) v gla'sieren vt
гледищ|е n, -a pl Gesichtspunkt m 1;
'Standpunkt, 'Auffassung/17
гледк1а/, -и pl 'Aussicht/17, 'Anblick
m 1
‘глезен m, -и pl Anat 'Knöchel m 4
2глезен adj ver'wöhnt, ver'zärtelt, ver-
'hätschelt
глезл|а /, -и pl 'Zimperliese / 16, ver-
'wöhntes [ver'zogenes, ver'hätscheltes]
Ding n 20
глезльо m, -вци pl ver'wöhntes Kind
« Wtb. Bulg-Dt.
«21, ver'hätscheltes [ver'zogenes] 'Büb¬
chen n 23
глезотй|я / -и pl umg 1. (поведение)
ver'hätscheltes [ver'wöhntes] Ge'tue
n 23 [Be'nehmen и 23] 2. (глезла)
ver'wöhntes [ver'hätscheltes, ver'zoge¬
nes] Ding n 20
глез|я, -иш (-их) uv ver'wöhnen vt, ver-
'hätscheln vt, ver'ziehen vt < 32b >; z
се 1. (галя) lieb tun vi <3S/hb>, sich
'einschmeicheln vr < a > 2. (лигавя се)
'zimperlich tun
глетчер m, -и pl 'Gletscher m 4
глечfnur sg I. (на глйнен съд) GlaSur
/17 2. (на зъб) 'Zahnschmelz т 1
глечосв|ам, -аш (-ах) uv; глеч6с|ам,
-аш (-ах) V = гледжосвам
глиган т, -и pl Zoo! 'Keiler m 4;
'Wildschwein n 20
гликоза / nur sg Glu'kose /
глнн|а /, -и pl 1. (за съдове) Ton m 1;
грънчарска * 'Töpferton 2. (за зйда-
не) Lehm т 1
глйнен adj 1. Ton-, 'tönern, 'irden; -
съд'Tongefäß M 20, 'irdenes Ge'fäß
2. Lehm-; ~ зид 'Lehmmauer /16
глинест adj 'lehmig; ~ а почва 'Lehm¬
boden m 5
глист (*ът) m, -и pIZool 1. (паразйтен
червей) Wurm m 3, pl 'Würmer 2. volkst
(дъждовен червей) 'Regenwurm
глйст|ен, -ни adj Wurm-; ~ ни заболя-
вания 'Wurmkrankheilen / 17/р/
глистовйд|ен, -ни adj 'wurmförmig,
'wurmartig
глицерин m nur sg Glyze'rin n 20
глицеринов adj Glyze'rin-
глоб|а /, -и pl 'Strafe /16, 'Geldstrafe;
плащам z 'Strafe 'zahlen
глобал|ен, -ни adj Glo'bal-, glo'bal;
~ на ракета Glo'balrakete /16; ~ на
стратегия Glo'balstralegie/16 a
глобус m, -и pl 1. 'Globus m 11; земен
- 'Erdglobus 2. (абажур) 'Lampenku¬
gel/16
глобяв|ам, -аш (-ax) uv; глоб|я, -йш
(-йх) V 'eine 'Geldstrafe 'auferlegen
<c> (някого jmdm.)
глог
114
глог (-ът) т, -ове pl Bot 'Weißdorn т 9
О от трън та на ~ vom 'Regen in die
Traufe
глогйн|а /, -и pl 1. (глог) 'Weißdorn m 9
2. (плод) 'Mehlfaßchen n 23
monfHKja /, -и pl 'Weißdombeere / 16,
'Mehlfaßchen n 23
глогов adj 'Weißdorn-
гложд|я, -еш (-ах) uv 1. 'nagen vi <hb>
(нещо an etw. J) 2. (дразни, боли)
'reiben vi <2 3/hb>, 'drücken vi
<hb>; <*> ят ме очите übertr mir 'stei¬
gen die 'Tränen in die 'Augen; нещо ме
~e в обувката ich 'habe etw. im
Schuh 3. übertr 'quälen vf, zer'fressen vf
<15b>; недоволството ~еше ду¬
шата му die 'Unzufriedenheit 'nagte
an 'seiner 'Seele
глозг|ам, -аш (-ах) uv = глождя
глум|а/, -и pl Scherz т 1, Necke'rei/17
глум|я се, -йш се (-ях се) uv 'seinen
Sichere 'treiben <23> (c някого mit
jmdm.)
глупав adj dumm
глупавин|а /, -и pl 'Dummheit /17
глупа|к m, -ци pl 'Dummkopf m 2
глупачк|а /, -и pl 'Dummkopf m 2,
'dumme Trine /16
глупашкн adj dumm
глул|еи nt, -ци pl 'Dummkopf m 2
глуп|ея, -ееш (-ях) uv dumm 'werden vi
< 18jsn >, ver'dummen vi < bfsn >
глуповат adj 'dümmlich
глупост /, -и pl 'Dummheit /17
глупчо nt, -вци pl 'Dummchcn n 23,
'Dummkopf m 2
глутниц]а /, -и pl 'Rudel n 23; (вълци)
'Wolfsrudel
глух adj 1. (лишен от слух) taub auch
übertr 2. (недочуващ) 'schwerhörig
3. (неоживен) 'öde 4. (тих) still, stumm
S. (тъп) dumpf O а линия Eisenb
'Abstellgleis n 20, 'totes Gleis n 20
глухар (-ят) m, -и pl Zool 'Auerhahn m 2
глухарче n, -та pl Bot 'Löwenzahn m 2
глухоням глухонеми adj taubstumm
глухота / nur sg 1. 'Taubheit /17
2. (тишина) 'Stille / 16
глуш|ея, -ееш (-äx) uv taub 'werden vi
< 18/sn >
глушина / nur sg Bot 'Wicke /16
глъбнн|а /, -й pl 'Tiefe /16
глътв!ам, -аш (-ах) uv; глътн|а, -еш
(-ах) V 'schlucken vi; ä хапче 'eine
ia'blette 'schlucken; übertr той глътна
парите ни er hat 'unser Geld
ge'schluckt; ver'schlucken vt <b>,
hin'unterschlucken vt <a> O x
въдицата (влюбвам се) 'anbeißen vr
<21alhb>, sich ver'lieben vr <b>;
(мамя се) 'anbeißen, her'einfallen vi
<3zLjsn>\ z си езика vor Schreck die
'Sprache verlieren
глгьтк|а /, -и pl Schluck m 1
глътна f глътвам
глъхн|а, -еш (-äx) uv 1. (ставам тих)
ver'stummen vi < Ь/sn > 2. (стоя тих)
stumm sein vi <B> 3. (покрит c
плевел) er'sticken vi < b/sn >; гра¬
дината ~e в плевел der 'Garten
er'stickt im 'Unkraut
глъч / od (-ът) m nur sg = глъчка
глъчк|а /, -и pl 'Stimmengewirr n 20,
Lärm m 1, Ge'schrei n 20
гмурв|ам се, -аш се (-ах се) uv; гмурн|а
се, -еш се (-ах се) v 'tauchen vi <hb,
sn >, ins 'Wasser 'springen vi < 27jsn >;
ä във водата ins 'Wasser 'springen
гмур|ец m, -цй pl Zool 'Haubentaucher
m 4
гмурк]ам се, -аш се (-ах се) uv 'tauchen
vi < hb, sn >, (скачайки) ins 'Wasser
'springen vi <21fsn>; z във водата
ins 'Wasser 'springen; z под водата
ins 'Wasser 'tauchen
гмурна се | гмурвам се
гнайс (-ът) т nur sg Min Gneis m 1
гнев|ен, -ни adj 'zornig
гневлнв adj 'reizbar; (сприхав) 'jähzor¬
nig
гневност / nur sg Zorn m 1
гиев|я, -йш (-йх) uv er'zümen vt <b>;
z се (ставам гневен) sich er'zümen
vr, 'zornig 'werden vi < 18/sn>; (гне¬
вен съм) 'zornig [cr'zürntj sein vi < B >
(за нещо über etw. 4)
115
говорен
гнезд|о n, -а pl 1. Nest п 21; ластовичо
« 'Schwalbennest; орлово « 'Adler¬
horst т 1; свивам [вия] я ein Nest
'bauen; свивам си * то sich ein 'eige¬
nes Heim 'schaffen; iibertr (родна
къща) 'Elternhaus n 22, 'heimischer
Herd m I 2. (убежище) 'Zufluchtsstätte
/16, Ver'steck n 20 3. Ling 'Wortfamilie
/ 16; 'Wortnest <0 s на зараза
'Krankheitsherd; змийско я 'Schlan¬
gennest; картечно я MG-Nest
гнезд|я, -иш (-йх) uv 'nisten vi <hb>\
ä се sich ver'stecken vr <b>, sich
ver'bergen vr < 16b >
гнет (-ът) m nur sg Unterdrückung/17,
Zwang m 1
гнет|а, -еш (гнетох) uv 1. volkst (мач¬
кам) zer'drücken vt < b >, zer'trampeln
vt < b > 2. (подтйскам) unterdrücken
vt < b >, unterjochen vt < b > 3. (на¬
тъпквам) 'stopfen vt (в in 4)
гнет|я, -йш (-йх) uv be'drücken
гнйд|а /, -и pl 'Nisse /16
гнидав adj 'nissig
гнил adj 1. faul, 'faulig, ver'fault; ~ и
плодове 'fauliges [ver'faultes] Obst n
20; - зъб 'fauler Zahn m 2 2. (за
дърво) morsch; - а греда 'morscher
'Balken m 4; ~ o дърво 'morscher
Baum m 2 3. (размекнал) 'teigig; ~ и
круши 'teigige 'Birnen/16/pl 4. übertr
(гниещ) ver'roltet 5. iibertr (покварен)
ver'dorben; - а душа verdorbene
'Seele/16
гнйлост/nur sg 'Fäule/16, 'Fäulnis/13
гнйлост|ен, -ни adj 'Fäulnis-
гнилоч / dial Ver'faultes n 26+
гнй|я, -еш (-x) uv 1. 'faulen vi <sn>,
ver'faulen vi < Ь/sn > auch übertr
2. (дърво) morsch 'werden vi < 18fsn>
3. übertr (страдам) 'schmachten vi
<hb>
гк0[ен, -йни adj 'eitrig; ~ йно течение
'Eiterfluß nt 2
гно|й (-ят) m od/, -еве od -ща pl 'Eiter
nt 4
гнойнйц|а /, -и pl volkst 'Eiterbläschen
n 23, 'Eiterpickel m 4
гносеологически adj er'kenntnistheo-
retisch, gnoseologisch
гносеологи1я/ -и pl Gnoseolo'gie/16 a
гно|я, -йш (-йх) uv 'eitern vi <hb>
гноясв|ам, -аш (-ах) uv; гнояс|ам, -аш
(-ах) v; (ставам гноен) ver'eitern vi
< b jsn >
гнус unv: - мее mich 'ekelt (от vor 3)
гнус|ен, -ни adj'ek[e]lig; übertr 'ekelhaft,
'widerwärtig
гнуслйв adj 'ek[e]lig
гнусоПа / -й pl 'Widerwärtigkeit /17
гнусотй|я /, -и pl umg 'Unflat m 1
гнус|я се, -йш се (-йх се) mv sich 'ekeln
vr (от vor 3)
гняв (гневът) m nur sg Zorn m 1, Wut
f\l
гоблен m, -и pl Gobe'lin [goba'le:] m 6
говедар (-ят) m, -и pl 'Rinderhirt m 8,
'Kuhhirt
говедарк|а / -и pl 'Rinderhirtin / 18,
'Kuhhirtin
говедарство n nur sg 'Hirtenhandwerk
n 20
говедарче n, -та pl 'Kuhjunge m 7
говед|о n, -a pl 1. Rind и 21 2. übertr
(глупак) 'Rindvieh n 20 , 'Ochse m 7
говедовъд m, -и pl 'Rinderzüchter m 4
говедовъден, -ни adj 'Rinderzucht-;
~ на ферма 'Rinder[zucht]farm /17
говедовъдски adj — говедовъден
говедовъдство n nur sg 'Rinderzucht/17
говежди adj 'Rinder-; (крави) Kuh-; ~
обор 'Rinderstall m 2 0 говеждо als
Subst 'Rindfleisch n 20fsg
гов|ея, -ееш (-ях) uv volkst I. (постя)
'fasten vi <hb> 2. (мълча) 'ehrfürch¬
tig 'schweigen vi < 23/66 > (на някого
vor jmdm.)
говор m, -и pl 1. (говорене) 'Sprechen n
23; (реч) 'Sprache / 16 auch übertr;
'Rede/16; чух човешки - ich 'hörte
jmdn. 'sprechen ['reden] 2. (произ¬
ношение) 'Sprechweise /16 3. (диа¬
лект) 'Mundart /17
говор|ен, -ни adj 1. Sprach-; - ни ор¬
гани 'Sprechwerkzeuge n 20jpl 2. (диа¬
лектен) 'mundartlich
говорим
116
говорим adj gesprochen; ~ език 'Um¬
gangssprache /16
говорител (-ят) т, -и pl 'Sprecher т 4;
'Ansager т 4
говор|я, -иш (-йх) uv 1. 'sprechen vi
< 16/hb >, 'reden vi <hb> (за 'über 4,
von 3); x български Bul'garisch 'spre¬
chen; трябва да x c тебе ich muß mit
dir 'sprechen ['reden]; x на някого mit
jmdm. 'sprechen ['reden]; нека делата
сами да ~ ят 'sollen die 'Taten 'selber
'sprechen 2. (казвам) 'sagen vt (на
някого zu jmdm., jmdm.) O ~ и се, че
man sagt, daß ..., es heißt, daß ...; не си
~ им wir 'sprechen nicht miteinander
годеж m, -и pl Ver'lobung /17
годежен, -ни adj Ver'lobungs-; x
пр-ьстен Ver'lobungsring m I
годен, -ни adj 1. (за човек) 'tauglich (за
zu 3); x за войник als Sol'dat 'taug¬
lich; 'fähig, be'fähigt (за zu 3), ge'eignet
(за für 4) 2. (за предмет) ge'eignet,
ver'wendbar (за für 4)
годен adj ver'lobt
годенй[к m, -ци pl Ver'lobler m 7 +
годенйц|а / -и pl Ver'lobte /19
годенншки adj Ver'lobten-
годйн|а /, -и pl 1. Jahr n 20; високосна
x 'Schaltjahr 2. (възраст) nur pl Alter
n 23; на моите ~ и in meinem Alter; на
стари ~ и im Alter O влизам в ~ и in
die 'Jahre kommen vi <33/sn>; ~ и
наред 'jahrelang; ден x ein nicht
'endenwollender Tag; до x 'nächstes
Jahr; за много - и auf ein 'langes
'Leben; календарна x Kalenderjahr;
Нова « 'Neujahr; нощ x 'endlose
Nacht / 14; от x на x von Jahr zu
Jahr; от ~ и seit 'Jahren; паметна x
'denkwürdiges Jahr; тази x 'dieses
Jahr, 'heuer; усилни ~ и 'schwere 'Jah¬
re; учебна x (училище) 'Schuljahr;
(вуз) 'Studienjahr
годинясв|ам, -аш (-ах) uv; годиняс|ам,
-аш (-ах) V umg 1. (навършвам една
година) ein Jahr alt 'werden vi
<18jsn> 2. (бавя се) 'festsitzen vi
<a/hb>, 'Wurzeln 'schlagen <4>
годйш|ен, -ни adj 'Jahres-, 'jährlich; x
доход 'Jahreseinkommen n 23; x
отчет 'Jahresbericht ml; ~ но време
'Jahreszeit /17; - но събрание 'Jah¬
resversammlung/ 17
годйшни|к m, -ци pl 'Jahrbuch n 22
годйшнии|а / -и pl 1. (дата) 'Jahrestag
m l; петгодйшнина fünfter Jahrestag
2. (рожден ден) Ge'burtstag m 1;
седемдесет и петгодйшнината на
великия писател der 75. Ge'burtstag
des 'großen 'Schriftstellers 3. (течение)
'Jahrgang m 2
годност / nur sg 'Tauglichkeit / 17,
'Eignung / 17
годяв|ам, -аш (-ах) uv; год|я, -йш
(-йх) V ver'loben vt < b >; x се sich
ver'loben vr
годявк|а f -и pl volkst Ver'lobung /17
го|ен, -йни adj fett, feist
гоене n nur sg Mast/17, 'Mästen n 23
гозб|а /, -и pl = гостба
'гол adj 1. (необлечен) nackt; c ~a
глава 'barhäuptig 2. (недостатъчно
облечен) zu leicht be'kleidet 3. (не-
покрйт, необрасъл, плешйв) nackt,
kahl; ~ и стенй 'kahle 'Wände/14/y?/;
~ а земя 'nackte 'Erde/16; ~ а глава
'kahles Haupt n 22 4. (без прибавка)
bloß, blank 5. übertr (беден) arm O c
~ и ръце mit 'bloßen 'Händen; c ~ a
сабя mit 'blankem 'Säbel; ~ ата
истина die 'nackte 'Wahrheit / 17; на
~ o auf den 'nackten 'Körper; ~ и бос
nackt und bloß; ~ като тояга arm wie
'eine 'Kirchenmaus; ^ и думи, ~ и
обещания 'leere 'Worte, 'leere Ver¬
sprechungen
2гол (-ът) m, -ове pl Sport Tor n 20;
вкарвам ~ ein Tor'schießen <32>
голгота / nur sg 'Golgatha n
голем|ец m, -цй pl umg 'hochgestellte
Persönlichkeit /17
голем|ея, -ееш (-ях) uv 1. (ставам по-
едър od по-висок) 'größer 'werden vi
<18/S/j> 2. (ставам по-дълъг) 'län¬
ger 'werden; x ce umg überheblich
'werden, sich 'großtun vr < 38 a >
117
горе
големнща / -й pl 'Größe / 16
големство п nur sg 1. (положение)
'hoher 'Posten т 4 2. (високомерие)
'Großtun п 23, Überheblichkeit /17
голем|ясе, -йшсе(-йхсе)иу = големея
се
голенйч|ък, -ки aäj: гол- х 'splitter¬
nackt
голин|а / -й pl 'Kahlfläche /16
голобрад adj 'bartlos; (млад) 'milch-
gesichtig
головрат adj 1. (без яка) 'kragenlos,
'ohne 'Kragen 2. (c избръснат тил) mit
'ausrasiertem 'Nacken
гологан m, -и pl 'Groschen m 4
гологлав adj 'barhäuptig
голослов|ен, -ни adj 'unbegründet;
(недоказан) 'unbewiesen
голослови|е n, -я pl 'bloßes Ge'rede n 23
голот|а/, -й pl 'Nacktheit /17, 'Blöße
/16
голотй|я / -и pl 1. (бедност) 'Armut/12
2. (оголени части на човешкото тя¬
ло) 'Blöße /16
голта|к т, -ци pl 'Habenichts т 1
голф (-ът) т, -ове pl 1. nur sg Sport Golf
n 24 2. (панталон) 'Golfhose / 16,
'Kniehose
голям, големи adj groß; ~ o коли¬
чество 'große 'Menge /16; - град
'Großstadt/14; ~ o събйтие ein 'gro¬
ßes Er'eignis n 27; ~ скъперник ein
'großer 'Geizkragen m 4; ~ учен ein
'großer Ge'lehrter ml*\ по-големият
ми брат mein 'großer ['älterer] 'Bruder
m 5 O големият пръст 'Mittelfinger
m 4; ~ да порастеш groß sollst du
'werden; ~ сечко volkst 'Januar m *;
~ а работа! umg 'Kleinigkeit!;
Голямата мечка Astr 'Großer Bär m
8; държа се на ~ o von 'oben
her'abschauen vi <ajhb>, 'großlun vi
< 38 a/A6 >; ep ~ Ling 'großes Jer n;
мало и ~ o groß und klein; не казвай
~ а дума nimm nicht so 'große 'Worte
in den Mund; окото ми бяга на ~ о
nach 'Reichtum 'streben vi <hb>;
чудо ~ o wenn es 'weiter nichts ist
гонг (-ът) m, -ове pl Gong m 6 od n 24;
удрям ~ a den Gong 'schlagen < 4>,
'gongen vi <hb>
гондол|а/ -и pl 'Gondel/16
гонйнн|е n, -я pl Verfolgung/17, 'Nach¬
stellung/17
гонениЩа / -и pl 'Haschespiel n 20,
'Haschen n 23, играя на s 'Haschen
'spielen
гонйтб|а f -и p/1. (гонение) Ver'folgung
/17 2. (надпреварване) 'Wettlauf m 2,
Jagd /17
гонйтел (-ят) m, -и pl Ver'folger m 4,
'Häscher m 4
гон|я, -иш (-их) uv 1. (преследвам)
ver'folgen vl <b>, 'nachstellen vi
<a/A6>; ж цел ein Ziel ver'folgen;
(тйчам подйре) 'nachjagen vi < а/sn >
(някого jmdm.), 'jagen vt 2. (пъдя)
ver'treiben vt <23b>, ver'jagen vt
<b> 3. (отйвам) umg 'gehen vi
< 13/sn > 4. (настигам) 'einholen vt
< a > O ж вятъра, « тоя що духа,
х Михала sich ver'geblich be'mühen
vr < b >; s ce 1. Zool 'brünstig sein vi
<B> 2. sich [ein'ander] ver'folgen;
(деца) 'Haschen 'spielen
rop|ä/, -й pl Wald m 3, Forst m 1 O в x
расъл umg ein Na'turkind n 21;
хващам - ата umg Hist zu den
Parti'sanen 'gehen vi <13jsn>
горд adj stolz
горделйв adj 1. (надменен) 'hochmütig,
überheblich 2. (горд) stolz 3. (вели¬
чествен) maje'stätisch
горделйв|ец m, -ци pl 'hochmütiger
Mensch m 8
горд|ея се, -ееш се (-ях ce) uv 1. (горд
съм) stolz sein vi <B> (c auf 4)
2. (надменен съм) sich 'brüsten vr (c
mit 3)
гордиева*#; ~ възел'Gordischer'Kno¬
ten m 4
гордост/nur sg 1. Stolz m 1 2. (надмен¬
ност) 'Hochmut m 1, Überheblichkeit
/17
горе adv 1. (за място) 'oben auch übertr;
общото стой по- ~ от личното das
гореизложен
118
Allge'meine steht 'über dem Persönli¬
chen 2. (нагоре) nach 'oben, hin'auf O
*» -долу umg 'ungefähr, einigerma¬
ßen; ~ главата! Kopf hoch!; ~
ръцете! 'Hände hoch!; до ~ bis 'oben
hin; от ~ до долу von 'oben bis
'unten; no- - 'oben, 'weiter 'oben
гореизложен adj 'oben 'ausgeführt,
'oben geschildert
гореказан adj 'oben ge'sagt
горелк|а /, -и pl Tech 'Brenner m 4
гор|ен, -ни adj 1. 'obere; * етаж
'obere E'tage/16; ~ ното стъпало die
'oberste 'Stufe /16; ~ на дреха etw.
zum 'Überziehen 2. 'obige; ~hoto
изложение die 'obige Darlegung/17;
- ният текст 'obiger Text m 1 3. hoch;
по-горен чин 'höherer Rang m 2
4. volkst (иден) 'nächste
горен adj ge'brannt
горени|е и, -я pl Chem Ver'brennung/17
гореозначен adj 'oben 'angemerkt
гореспоменат adj 'oben er'wähnt
rdpecr /, -И pl Leid n 20, Schmerz m 9
горест|ен, -ни adj 'schmerzlich, 'leidvoll
горещ adj heiß auch übertr
ropeuiHHlä / -Й pl 'Hitze / 16 auch
übertr
ropeiuia се, -йш се (-йх се) uv sich
er'hitzen vr < b >, in 'Hitze ge'raten vi
< ЗЬ/j/j > auch übertr
горйв|ен, -ни adj Brenn-; - ни мате¬
риали 'Brennmaterial n 31, 'Brenn¬
stoffe m 1 /pl
гориво и, горива pl 1. (топливо) 'Brenn¬
stoffe m l/pl, 'Heizmaterial n 31 2.
(бензин, газьол) 'Treibstoff m 1
горил|a / -и pl Zool Go'rilla m 6
горйст adj 1. (покрит c гора) be'waldel
2. (богат c гори) 'waldreich
горнчк|а /, -и pl 'Wäldchen n 23
горко adv 'wehe!; ~ му! 'wehe ihm! O
тежко и ~ ! 'wehe!
röpmmtle и, -a pl 'Oberteil m 1
горолом m nur sg 1. (силен вятър)
Or'kan «14. (повалени дървета)
'Windbruch m 2
горолом|ен, -ни adj or'kanartig; ~ на
сила vernichtende Kraft /14; « вя¬
тър or'kanartiger Sturm m 2
röpcKlH adj 1. Wald-; * път 'Waldweg
m 1; - а ягода 'Walderdbeere / 16
2. Forst-; - o стопанство 'Forstwirt¬
schaft /17 3. als Subst 'Waldhüter m 4,
'Forstaufseher m 4; O ä стражар
veralt Waldhüter
горун m, -и pl Bot 'Steineiche /16
гор|ча, -йш (-äx) uv 'bitter sein vi < B >,
'bitter 'schmecken vi <hb>; ~ й ми es
ist mir zu 'bitter; «й ми в устата
'einen 'bitteren Ge'schmack im 'Munde
'haben <A>
горчив adj 'bitter auch übertr, ~ и
бадеми 'bittere 'Mandeln /16/pl; ~ и
думи 'bittere 'Worte n 22/pl; - ата
истина die 'bittere 'Wahrheit / 17;
~ и сълзи 'bittere 'Tranenf\6/pl; O ~
хап übertr 'eine 'bittere 'Pille / 16;
изпйвам до дъно - ата чаша übertr
den 'Leidenskelch bis zur 'Neige 'leeren
горчивнн|а f -й pl 'Bitterkeit / 17,
'Bitternis/13 auch übertr; (огорчение)
Verbitterung / 17
горчиво adv 'bitter auch übertr; той
плачеше ~ er 'weinte 'bitterlich
горчнла|к m, -ци pl umg 'bitteres Zeug
n 20
горчялк|а / -и pl 1. (нещо c горчив
вкус) 'bitteres Zeug n 20 2. (горчив
вкус; огорчение) 'Bitterkeit / 17,
'Bitternis /13 3. (огорчение) Verbitte¬
rung /17
горчица / nur sg Senf m 1
г6р|ък, -ки adj 'bitter auch übertr O
- кйят als Subst der 'Arme m 7, der
Bedauernswerte m 7
’roplH, -йш (-ях) uv 1. (изгарям; светя)
'brennen vi < 10/hb > auch übertr; »
от нетърпение vor 'Ungeduld 'bren¬
nen 2. (нажежен съм, имам темпера¬
тура) 'glühen vi <hb>; бузите му
~ ят 'seine 'Wangen 'glühen О огън
ми ~ й на главата das 'Wasser steht
mir bis zum 'Halse
2гор|я, -йш (-йх) uv 1. (изгарям)
ver'brennen vt < 1 Ob >: (село. къща)
119
готвя
'niederbrennen vt < 10 а > 2. (електри¬
чество) verbrauchen vt <b> 3. (топ¬
ливо) 'heizen vt (нещо mit etw. 3),
ver'heizen vt <b> 4. (правя чрез
горене) 'brennen vt < 10 >; * въг-
лища 'Holzkohle 'brennen; ж вар
Kalk 'brennen 5. übertr (измъчвам)
'quälen vt, 'peinigen vt
горян|ин m, -и pl Ge'birgler m 4,
Ge'birgsbewohner m 4
господ m nur sg Rel Gott m 3, Herr m 8;
- и mein Gott; добър e - es wird
schon gut 'gehen; дървен - 'eine
Tracht 'Prügel; един - знае Gott
weiß; тук е друг - umg hier ist es
'besser
господар (-ят) m, -и pl 1. 'Herr m 8
2. (владетел) 'Herrscher m 4 3. (пове-
лйтел) Ge'bieter m 4
господарке f -и pl 1. 'Herrin / 18 2.
(владетелка) 'Herrscherin /18 3. (no-
велйтелка) Ge'bieterin / 18
господарск|и adj 1. 'Herren-; - а къща
'Herrenhaus n 22; 'herrschaftlich; - o
семейство 'herrschaftliche Fa'milie/16
2. (владетелски) 'Herrscher- 3. (пове¬
лителен) 'herrisch, ge'bieterisch
господарствув|ам, -am (-ax) uv =
господарувам
господарув|ам, -аш (-ax) uv Herr sein vi
<B>, 'herrschen vi <hb>
господ |ен, -ни adj Rel des Herrn; ден ж
Tag des Herrn
господ|йн m, -a pl 1. Herr m 8; se! mein
Herr! 2. volkst (стопанин) 'Hausherr
господйнчо m, -вци pl iron mein 'Lieber
m 7+
госп6дств|о n, -a pl 'Herrschaft / 17
(над 'über 4)
господствув|ам, -аш (-ax) uv 'herrschen
vi <hb> (над 'über 4)
госпожа / госпожи pl Frau / 17;
госпожо! 'meine 'Dame!
госпожице/ -и pl 'Fräulein n 23; - e!
mein Fräulein!
гост (-ът) m, -и pl Gast m 2; Be'such
m 1; имаме - и wir 'haben 'Gäste
[Be'such]; на - и съм zu Gast sein vi
<B>, auf Be'such sein; отивам на
- и на някого zu jmdm. auf Be'such
'gehen vj < 13jsn >
гостб|а/, -и pl 'Essen n 23, Ge'richt n 20
г0ст|ен,-ни 'Gäste-; - на стая, - на
als Subst 'Gästezimmer n 23, Besuchs¬
zimmer n 23
гост|енин m, -и pl Gast m 2; Be'such
m 1; ймаме ж wir 'haben Be'such
rocreHKla/, -и pl Be'sucherin/18, Gast
m 2
гостйлниц|а / -и pl 'Gasthaus n 22,
Restau'rant n 24
гостилничар (-ят) m, -и pl 'Gastwirt m 1,
Wirt
гостнлничарски adj 'Gastwirts-
гостнлничарство n nur sg 'Gaststätten¬
gewerbe n 23
гостолюбйв adj 'gastfreundlich
гостолюбне n nur sg 'Gastfreundschaft
гостоприемен, -ни adj = гостолюбйв
гостоприемство nnur sg = гостолюбие
гостув|ам, -аш (-ах) uv 1. zu Gast
[Be'such] sein vi < В > (при, на bei 3)
2. (гастролирам) ein 'Gastspiel 'geben
< 15>
гостуване n, -ия pl 1. (посещение)
Be'such m 1; (пребивание) 'Aufenthalt
m 1 2. (гастрол) 'Gastspiel n 20
гостя! гощавам
гот m, -и pl Hist 'Gote m 7
готварниц|а / -и pl 'Küche /16
готварск и adj 1. (на готвач, за гот¬
вене) Koch-; - а кнйга 'Kochbuch п
22; - а сол 'Kochsalz п 20; ж съдове
'Kochgefäße п 20Ipl 2. (кухненски)
Küchen-; ж нож Küchenmesser п 23;
- а печка Küchenherd т 1
готварство п nur sg 'Kochkunst /14
готвач m, -и pl Koch m 2
готвачке / -и pl 'Köchin /18
готвен|о n, -и pl 'warmes Ge'richt n 20
готв|я, -иш (-йх) uv 1. (ядене) 'zube¬
reiten vt <c>, 'kochen vt; (пека)
'braten vt < 3 >; (задушавам) 'schmo¬
ren vf; (варя) 'kochen 2. (тъкмя) 'vor¬
bereiten vt <с>;ж се sich 'vorbe¬
reiten vr < c > (за auf 4)
готика
120
готика / nur sg 'Gotik /
готйческ|и adj 'gotisch; ж стил 'goti¬
scher Stil ml; ж шрифт 'gotische
Schrift / 17, Frak'tur/ 17; пиша c ж
шрифт deutsch 'schreiben vt < 23 >
готов adj 1. (завършен, приготвен)
'fertig; ръкописът е ~ за печат das
Manu'skript ist 'druckfertig; яденето e
~ o das 'Essen ist 'fertig 2. (склонен,
съгласен) be'reit (за zu 3) 3. (узрял) reif
O ~ и дрехи Konfekti'onskleidung
/17; ~ и пари ge'spartes Geld n 21
готован m, -овци pl 'Faulpelz m 1,
Schma'rotzer m 4
готован нн m, -и pl = готован
готованк|а / -и pl 'Faulpelz m 1,
Schma'rotzerin /18
готовност f nur sg Bereitschaft / 17,
Bereitwilligkeit/17 Oc~ bereitwillig
готово adv 'fertig; ~! 'fertig!; на ~
um'sonst, 'mühelos
гощав|ам, -аш (-ах) uv; гост|я, -йш
(-йх) V be'wirten vt < b >; е се sich
(ein'ander) be'wirten
гощаван |e n, -ия pl = гощавка
гощавк|а / -и pl 'Gastmahl n 20 od 22,
Be'wirtung/ 17
го|я, -йш (-йх) uv 'mästen vt; ж ce Fett
'ansetzen <a>
грабв|ам, -аш (-ах) uv; грабн|а, -еш
(-ах) V 1. er'greifen vt <21b>; (грубо)
'packen vt; (хващам) 'greifen vt < 21 >
(нещо nach etw. 3) 2. (отвлйчам)
ent'führen vt <b> 3. (отнасям) 'weg¬
tragen vt <4a>, 'wegschleppen vt
<a> 4. (грабя, крада) 'rauben vt
грабеж m, -и pl Raub m 1
грабител (-ят) m, -и pl 'Räuber m 4
грабйтелски adj 'räuberisch
грабнтелств|о «, -a pl Raub m 1
граблйв adj 'räuberisch; - а птйца
Raubvogel m 5
грабна | грабвам
граб|я, -иш (-йх) uv 1. (вземам насила,
обсебвам) 'rauben vt; (обйрам)
be'rauben < b > (от някого jmdn.)
2. (плячкосвам) 'plündern vt 3. (взе¬
мам с ръце) 'raffen vt, 'packen vt
гравйр|ам, -аш (-ах) uv gra'vieren vt
< d >; (на мед) in 'Kupfer 'stechen vt
< 16 >; (на дърво) in Holz 'schneiden
vt <21 >
гравитационен, -ни adj Gravitati'ons-,
'Schwerkrafts-
гравитация / nur sg Gravitati'on / 17,
'Schwerkraft /14
гравьор m, -и pl Gra'veur [..'vorr] m 1*
гравюр|а/ -и pl Gra'vüre /16, Stich m 1;
ж на дърво 'Holzschnitt ml; s на
метал Me'tallstich; « на стомана
'Stahlstich; ä на мед 'Kupferstich
'град(-ът) m, градове pl 1. Stadt/14
2. (крепост) veralt 'Festung/17
2град (-ът) m nur sg 'Hagel m 4 auch
übertr; ~ от куршуми Ge'schoßhagel;
валй ~ es 'hagelt
градацн|я/ -и pl Gradati'on/17, 'Ab¬
stufung/ 17, 'Steigerung /17
градеж m, -и pl Bau m 1
град]ец m, -овце pl = градче
градйв|ен, -ни adj 1. Bau-; « материал
'Baumaterial «312. übertr (творчески)
'schöpferisch; (конструктйвен) 'auf¬
bauend, konstruk'tiv
градйво n nur sg 'Baumaterial « 31
градйн|а / -и pl 1. 'Garten m 5;
ботаническа ж bo'tanischer 'Garten;
детска ж 'Kindergarten; зоологйческа
ж zoologischer 'Garten 2. (зелена
площ) 'Grünfläche; градска ж 'Stadt¬
park т 6 od 1
градинар (-ят) т, -и pl 'Gärtner т 4
градинари|а / -и pl 'Gärtnerin /18
градинарски adj\. (на градинар) 'Gärt¬
ner- 2. (на градина) 'Garten- О гради¬
нарска супа 'Suppe nach 'Gärtnerin¬
nenart
градинарство « nur sg 'Gartenbau m 1
градйнск|н adj 'Garten-; ~ o цвете
'Gartenblume / 16 O ж чай Bot
'Salbei m 6 odf 15; (питие) 'Salbeitee
m 6
градйр|ам, -аш (-ах) uv gra'dieren vt
< d >, 'abstufen vt < a >
граднщ|е «, -ър1\. (развалини) Ru'inen
flbjpl 2. (място) 'Wüstung / 17
121
гранича
градоначалник т, -ци pl 'Stadtober¬
haupt п 22
градоносен, -ни adj 'Hagel-; ~ ни обла¬
ци 'Hagelwolken /16 jpl
градостройтел|ен, -ни и. градоустройс¬
твен adj 'städtebaulich
градоустрбйство п nur sg 'Städtebau m 1
градск|и adj 1. 'städtisch; ~ o облекло
'städtische 'Kleidung /17, x бит
'städtische'Lebensweise /16 2. Stadt-;
~ а баня 'Stadtbad n 22; x комитет
'Stadtkomitee n 24; x съвет 'Stadtrat
m 1, 'Stadtverordnetenversammlung /;
(сграда) 'Rathaus n 22
градуиран adj mit 'Gradeinteilung ver¬
gehen vf < 19b >
градус m, -и pl 1. Grad m 1 2. (на
спиртни напитки) Pro'zent n 20 O на
~ c er hat 'einen 'sitzen
градушк|а /, -и pl 1. (едра) 'Hagel m 4
2. (ситна) 'Graupeln pl
градче n, -та pl 'Städtchen n 23
град|я, -йш (-йх) uv 'bauen vf, er'richten
vf < b > auch übertr
граждаи|ин m, -и pl 1. (градски жител)
'Städter и4 2. (на държава) 'Bürger
т 4; 'Staatsangehöriger ml* O
почетен x 'Ehrenbürger
гражданк|а/, -и pl 1. (жителка на град)
'Städterin /18 2. (на държава) 'Bürge¬
rin / 18
гражданск|и adj 1. (градски) 'städtisch
2. 'Bürger-; 'bürgerlich; - а война
'Bürgerkrieg т 1; х дълг 'Bürger¬
pflicht / 17; О х брак Jur Zi'vilehe
/16; х иск Jur Zivilsache /16; ~ о
право Jur Zi'vilrecht и 20
гражданство п nur sg 1. (градско насе¬
ление) 'Bürgerschaft/172. Jur 'Staats¬
angehörigkeit /17 0 получавам пра¬
во на ~ sich 'einbürgern
гракв|ам, -аш (-ах) uv; гракн|а, -еш
(-ах) V 1. (птица) 'krächzen vi <hb>
2. übertr (нахвърлям се) 'herfallen vi
<3a/sn> (срещу някого über jmdn.)
грам (-ът) m, -ове pl 1. Phys (мярка)
Gramm n 23 2. (за теглилка) Ge'wicht
n 20 O нйто ~ umg kein 'Jota
грамад|а / -и pl 'Haufen m 4
грамад|ен, -ни adj 'riesengroß, 'riesig
грамаж m, -и pl Hdl Ge'wicht n 20
граматик m, -ци pl Gram'matiker m 4
граматик|a/,-и pl 1. Gram'matik / 17
2. (учебник) Gram'matiklehrbuch n 22
граматйч|ен, -ни и. граматйчески
gram'malisch
грамот|а /, -и pl 'Urkunde / 16;
(дйплома) Di'plom п 20
грамот|ен, -ни adj 1. (ограмотен) des
'Lesens und 'Schreibens 'kundig 2. (без
грешки) 'fehlerfrei, 'richtig; ~ но пй-
сане и четене 'richtiges 'Schreiben und
'Lesen 3. (образован) ge'bildet; поли-
тйчески x politisch ge'bildet
грамотност / nur sg 'Bildung /17
грамофон m, -и pl 'Plattenspieler m 4,
Grammo'phon n 20*; портативен
«- 'tragbarer 'Plattenspieler, 'Koffer¬
grammophon
грамофонен, -ни adj Grammo'phon-,
'Plattenspieler-; ~ на плоча 'Schall¬
platte /16; ~ ни игли Grammo'phon-
nadeln / 16/p/
грамофонче n, -та pl Bot 'Winde /16
гранат m, -и pl Mineral Gra'nat m 1
гранат |a / -и pl A/z/Gra'nate /16; ръчна
x 'Handgranate
гранат|ен, -ни adj Gra'naten-; Granat-;
x огън Gra'natfeuer n 23
гранатов adj — гранатен
грандиозен, -ни adj grandi'os
грандоман m, -и pl 1. 'Größenwahnsin¬
niger m 7+ 2. (фанфарон) 'Aufschnei¬
der m 4, 'Angeber m 4
грандомания / nur sg 'Großmannssucht
/14, 'Größenwahn m 1
гранйв adj 'ranzig
гранйт m, -и pl Mineral Gra'nit m 1
гранйт|ен, -ни adj Gra'nit-
граннц|а / -и pl 'Grenze / 16 O всяко
нещо си йма х 'alles hat 'seine 'Gren¬
zen; заминавам зад x umg ins 'Ausland
'fahren vi < 4/sn > ['reisen vi <sw>]
гранйц| а /, -и pl 'Stieleiche /16
гранйч|а, -иш (-их) uv 'grenzen vi
<hb> (c an 4) auch übertr
Iраничар
122
г раничар (-ят) т, -и pl Mil 'Grenzsoldat
т 8, 'Grenzer nt 4
граннчарскн adj 'Grenzsoldaten-,
'Grenzer-
граннч|ен, -ни adj Grenz-; - ни войски
'Grenztruppen/16/д/; « пост'Grenz¬
posten nt 4; - на линия 'Grenzlinie
/16 ..
rpamcla /, -и pl 'Zweiglein n 23, Äst-
iein n 23
гранулом nt, -и pl Med Granu'lom n 20,
Granulati'onsgeschwulst /14
гран|я, -йш (-йх) uv 'ranzig sein vi < B >
гранясв|ам, -am (-ax) uv; граняс|ам,
-аш (-ax) v 'ranzig 'werden vi <18fsn>
rpan|a /, -и pl 1. (брана) 'Egge / 16
2. (гребло) 'Rechen m 4
грапав adj rauh, 'uneben auch iibertr
грапавия |ä f -й pl 'Uhebenheit / 17
auch übertr
грапавост /, -и pl 'Unebenheit / 17
грап|я, -йш (-йх) uv 1. (c брана) 'eggen vt
2. (c гребло) 'rechen vt
гратис adv 1. 'gratis 2. als Subst 'Frei¬
karte/16
граф (-ът) nt, -ове pl Graf nt 8
rpatjtjä /, -й pl 'Spalte / 16
графн|к nt, -ци pl 1. (план) Plan m 2,
'graphische 'Darstellung / 17, 'Schau¬
bild n 2J; всичко ставало % 'alles geht
nach Plan 2. (диаграма) Dia'gramm
n 20*
графи|k nt, -ци pl 'Graphiker m 4
график|a /, -и pl 'Graphik /17
графйнЩ /, -и pl 'Gräfin /18
графит nt nursg 1. Mineral Gra'phit m 1
2. (на молив) 'Bleistiftmine /16
графйт|ен, -ни adj Gra'phit-
графйтче n, -та pl umg 'Mine / 16
графйч|ен, -ни adj 'graphisch
графология / nur sg Grapholo'gie / I6a
грах (-ът) nt nur sg Bot 1. (растение)
'Erbse /16 2. (плод) 'Erbsen pl\ зелен
- 'Schoten pl
грахов adj 'Erbsen-; ~ o зърно 'Erbse
/16
граци6з[ен, -ни adj grazi'ös
грациозност / nur sg 'Grazie /16
грация / nur sg 'Grazie /16
грач|а, -иш (-йх) uv 'krächzen vi <hb>
греб|а, -еш (-ax) uv I. (c лъжица) 'löffeln
vt 2. (c черпак, c шепа) 'schöpfen vt
3. (c лопата) 'schaufeln vt 4. (c греб¬
ло) 'rudern vt
гребане n nur sg 'Rudern n 23
гребв|ам, -аш (-ax) uv; гребн|а, -еш
(-ах) V 1. (с лъжица) 'löffeln vt, 'einen
'Löffel voll 'nehmen vt <16> 2. (c
черпак) 'schöpfen vt, 'eine 'Schöpfkelle
voll 'nehmen; (c шепа) 'schöpfen, 'eine
'Handvoll 'nehmen 3. (c лопата)
'schaufeln vt, 'eine 'Schaufel voll 'neh¬
men 4. (c гребло) 'rudern vt, 'einen
'Ruderschlag 'ausführen < a >
грббен m, -и pl 1. Kamm nt 2; ~ на
вълна 'Wellenkamm; ~ на планина
Ge'birgskamm; ~ на петел 'Hahnen¬
kamm 2. (чесало за добитък) 'Striegel
nt 4
греб|ен, -ни adj Sport 'Ruder-; ~ но
състезание 'Ruderwettkampf nt 2
гребеновйд]ен, -ни adj 'kammartig,
'kammähnlich
греб|ец nt, -цй pl 'Ruderer m 4
гребкйн|я / -и pl 'Ruderin /18
гребл)о n, -ä pl 1. (земеделски уред)
'Harke / 16, 'Rechen nt 4 2. (весло)
'Ruder n 23 3. (за почистване сняг)
'Schneeschieber nt 4
гребна) требвам
гред|а /, -й pl 1. (дървена) 'Balken т 4
2. (желязна) 'Träger т 4; стоманена
* 'Stahlträger
грейв|ам, -аш (-ах) uv; грейн|а, -еш
(-ах) V 1. (слънце, луна) 'anfangen vi
< 2аfhb > zu 'scheinen 2. (блясък) 'an¬
fangen zu 'glänzen 3. (светлина) 'an¬
fangen zu 'leuchten 4. (светя от време
на време) ab und an 'aufieuchten vi
<а/hb>
грейк|а /, -и pl 1. (топлина) 'Wärme /16
2. (шише) 'Wärmflasche /16 3. (елек¬
трическа възглавничка) 'Heizkissen
n 23 4. (нещо за затопляне) 'etwas
zum 'Wärmen
гренадйр nt, -и pl Grena'dier m 1 *
123
гробен
грес / nur sg 'Schmierfett n 20
гресйр[ам, -аш (-ах) uv, v 'abschmieren
vt <a>
rpexÖBjetf, -ни adj 'sündig, 'sündhaft
грехопадение n nur sg Rel 'Sündenfall
m 2
грехотаfnur sg 'Sünde/16; ~ e umg es
ist 'eine 'Sünde
rpetuli, -йш (-йх) uv 1. (правя грешка)
'einen 'Fehler 'machen; (бъркам) sich
'irren vr; (не съм прав) im 'Unrecht
sein vi < B > 2. (върша грях) 'sündigen
vi <hb>
греш ен, -ни adj 1. (греховен) 'sündig
2. umg (погрешен) falsch, 'irrig
грешк|а /. -и pl 'Fehler m 4; (заблуда)
'Irrtum m 3
грешни|k m, -ци pl Rel 'Sünder m 4 auch
übertr
грешниц|а/. -иpl Rel 'Sünderin flSauch
übertr
гр£|я, -еш (грях) му 1. (топля) 'wärmen
vt 2. (слънце, луна) 'scheinen vi
<23/hb> 3. (светлина) 'leuchten vi
<hb> 4. (блясък) 'glänzen vi <hb>
5. (сияя) 'strahlen vi < hb >; s ce sich
'wärmen vr; * се на слънце sich von
der 'Sonne be'scheinen 'lassen vi
< 3/hb >, sich 'sonnen vr
грйв|а /, -и pl 'Mähne / 16
гривест adj 'Mähnen-, 'mähnig
rpHBHla /, -и pl 'Armreifen m 4; (вериж¬
ка) 'Armband n 22
григориански adj gregorianisch; ~
календар gregorianischer Ka'lender
m 4
грйж!а /, -и pl 1, 'Sorge /16; семейни
~ и famili'äre 'Sorgen pl 2. (старание
за някого)'Fürsorge O поемам ~ ата
за нешо sich 'einer 'Sache 'annehmen
vr < 16a>; малко ме e ä das schert
mich 'wenig; налягат ме -и es 'bre¬
chen 'viele 'Unannehmlichkeiten 'über
mich her'ein; не бери a mach dir
'keine 'Sorgen; не ме е « das 'küm¬
mert mich nicht; полагам ~ и sich
'kümmern vr (за um 4)
грйж[а се, -иш се (-их ce) uv 1. (тревожа
ce) sich 'sorgen vr, be'sorgt sein vi
<B> (за um 4) 2. (полагам грижи)
sich 'kümmern vr (за um 4), 'sorgen vi
< hb > (за für 4)
грижлив adj 1, (c обич) 'fürsorglich;
- ата майка die 'fürsorgliche 'Mutter
2. (старателен) 'sorgsam, 'sorgfältig
грижлнвост fnur sg 1. (обич) 'Fürsorge
/16 2. (старателност) 'Sorgfalt /17
гриз|а, -еш (гризах) uv 1. (отхапвам)
'knabbern vt, vi <hb> (от an 4);
(гризачи) 'nagen vi <hb> 2. (бавно
изтощавам) untergraben vt <4b>
3. (мъча) 'quälen vt O - е ме
съвестта ein 'schlechtes Ge'wissen 'ha¬
ben <A>
гризач m, -и pl Zool 'Nagetier n 20,
'Nager m 4
грйзв|ам, -аш (-ах) uv; грйзн|а, -еш
(-äx) v (отхапвам) 'knabbern vt, vi
<hb> (от an 4); (гризачи) 'nagen vi
<hb>
гризени|е n, -я pl: % на съвестта Ge-
'wissensbisse pl
грим (-ът) m, -ове pl 1. 'Schminke / 16
auch Theat 2. (гримировка) Theat
'Maske / 16 3. umg übertr (в козме¬
тиката) Make up n [те:к'лр]
гримас|а /, -и pl Gri'masse f 16
гримаснич|а, -иш (-их) uv Gri'massen
ziehen <32>, Ge'sichter ['FratzenJ
'schneiden <21 >
гримьор m, -и pl 'Maskenbildner in 4
гримьори)a f, -и pl Theat 'Künstlergar¬
derobe /16, Garde'robe
грип (-ът) m nur sg Med 'Grippe f 16
грис (-ът) m, -ове pl Grieß m 1
гриф (-ът) m, -ове pl Mus 'Griffbrett
n 21, Hals m 2
гроб (-ът) m, -ове pl Grab n 22 O Божи
~ das 'Heilige Grab; като от ~
излязъл umg 'totenblaß; c единия
крак съм в ~ a mit 'einem Fuß im
'Grabe 'stehen vi
гробар (-ят) m, -и pl 'Totengräber m 4
гроб|ек, -ни adj Grab-; 'Grabes-; ~ но
място 'Grabplatz m 2; -но мълча¬
ние, ~ на тишина 'Grabesstille /16
гробище
124
гробиш|е п, -а pl 'Friedhof т 2; на
~ ата auf dem 'Friedhof
гробнш|ен, -ни adj 'Friedhofs-
гробннЩа/, -и pl 1. (зидан гроб) Gruft
/ 14, 'Grabstätte /16 2. (общ гроб)
'Massengrab п 22; масова »
'Massengrab 3. (костница) 'Beinhaus
п 22
гробокопач т, -и pl 'Totengräber т 4
auch übertr
грозд (-ът) т, -ове pl 'Traube / 16
грбзде п nur sg 'Weintrauben / 16/pl;
десертно ~ 'Tafelwein m 1, 'Speise¬
wein; бяло [черно] - 'weiße ['rote]
'Weintrauben O сухо ~ Ro'sinen
/16//»/; френско ~ 'rote Johannisbee¬
ren / 16jpl; цариградско ~ 'Stachel¬
beeren
гроздобер m nur sg 'Weinlese /16
гроздов adj 1. 'Trauben- 2. als Subst
~a' Treslerschnaps m 2 O ~ сок
'Traubensaft m 2; «- а захар 'Trauben¬
zucker nt 4
гроздовиЩа /, -и pl volkst 'Trester¬
schnaps m 2, 'Treberschnaps m 2
гроз1ен, -ни adj 1. (нехубав) 'häßlich
2. (лош) 'gräßlich 3. (страшен)
'schrecklich
грозн|6я, -ееш (-ях) uv 'häßlich 'werden
vi < 18/sn>
грозот^ / nur sg 1. 'Häßlichkeit /17
2. (безобразност) 'Scheußlichkeit /17
грозотй|я /, -и pl 1. (грозота) 'Häßlich¬
keit /17 2. (грозник) 'häßlicher
Mensch m 8, verkörperte 'Häßlichkeit;
тя е ж sie ist die verkörperte 'Hä߬
lichkeit
гроз|я, -йш (-йх) uv 1. (загрозявам)
verunstalten vt <b> 2. (заплашвам)
be'drohen vt <b>
rpoc|a / -и pl Gros n 27
гротеска /, -и pl Gro'teske / 16
гр6х|ам, -аш (-ах) uv volkst 'klappern
vi <hb>; орехите ~ ат die 'Nüsse
'klappern
грохв|ам, -аш (-ах) uv; грохн|а, -еш
(-ах) V 1. (повалям се) 'fallen vi
<3/sn>, 'stürzen vi <sn> 2. (из¬
немогвам) zu'sammenbrechen vi
<16a/sn>, nicht mehr 'können vt
<36/Ab> 3. (отпадам от старост)
verfallen vi < 3 b/sn >
грохнал adj 1. (безсилен, уморен)
er'schöpft 2. (от старост) verfallen
грохот m nur sg 'Donner m 4, 'Krachen
n 23, Ge'töse n 23
грош (-ът) m, -ове pl 'Groschen m 4 0
през куп за - 'oberflächlich
груб adj 1. grob; ~a тъкан 'grobes
Ge'webe n 23; ~ глас 'grobe 'Stimme
/16; ~и думи 'grobe 'Worte n 22;
~a грешка 'grober 'Fehler m 4
2. (първичен; неприятен) rauh; ~и
нрави 'rauhe 'Sitten/16//»/; ~ а дейст¬
вителност 'rauhe 'Wirklichkeit / 17
3. (приблизителен) 'ungefähr; в ~и
черти in 'großen 'Linien ['Zügen]; ~ и
цифри 'runde 'Zahlen / 17jpl; ~a
сметка 'ungefähre 'Rechnung/17
грубиян m, -и pl 'Grobian m 1
грубиян|нн m, -и pl = грубиян
грубиянскн adj 'flegelhaft, 'ungehobelt
грубо adv grob
грубост /, -и pl 'Grobheit / 17
грудест adj 'knollenförmig; 'Knollen-;
~ корен 'Knollenwurzel / 16
грудк|а /, -и pl 'Knolle/16
грузйпски adj ge'orgisch
Грузия / Ge'orgien n 23
грундйр|ам, -аш (>ax) uv, v grun'dieren
vf <d>
rpyn|a /, -и pl 'Gruppe /16
групйр1ам, -аш (-ах) uv, v grup'pieren vt
<d>
групиран|e n, -ия pl Grup'pierung /17
групировк|а /, -и pl Grup'pierung /17
групов adj 'Gruppen-
груповод m, -и pl Gruppenleiter m 4
rpyx Interj grunz
грух|ам,-аш (-ах) uv 'grunzen vi <hb>
грухв|ам, -аш (-ах) uv; грухн|а, -еш
(-ах) V 'grunzen vi <hb>, 'einen
'Grunzer 'machen
грухт|я, -йш (-ях) uv 'grunzen vi <hb>
гръб (гърбтлг) m, гърбове pl 1. Anat
'Rücken m 4; ~ на книга'Buchrücken
125
грях
2. (било) 'Bergrücken 3. (опака
страна) 'Rückseite / 16; (на плат)
'Abseite / 16, 'linke 'Seite / 16 О
говоря зад гърба на някого 'hinter
jmds. 'Rücken 'reden vi < hb >; да ти
видя гърба! ich will dich von 'hinten
'sehen!; mach, daß du 'wegkommsl!;
живея на чужд ~ auf'fremde'Kosten
'leben v» < hb>; забивам нож в гърба
на някого jmdm. in den 'Rücken 'fallen
vi <3fsn>; крия се зад гърба на
някого sich 'hinter jmdm. ver'stecken
vr < b>; на гърба си го изпитах ich
habe es am 'eigenen 'Leibe ver'spürt
[ge'spürt]; нападам в ~ in den 'Rük-
ken 'fallen vi < 3/sn >; aus dem 'Hin¬
terhalt 'auflauern vi <a/hb>; не
падам по ~ übertr nicht 'umfallen vi
<3alsn>\ нося някого на гърба си
jmdn. er'nähren <b>; падна ми
товар от гърба mir ist ein Stein vom
'Herzen ge'fallen; подлагам ~ 'seinen
'Buckel 'hinhalten <3a>; превивам
~ 'einen 'krummen 'Buckel 'machen;
стоя зад гърба на някого 'hinter
jmdm. 'stehen vi <hb>; сърби ro
гърб4т ihn juckt das Fell
грьбна|к m, -ци pl 'Rückgrat n 20 auch
übertr
гръбнач|ен, -ни adj 'Wirbel-; * стълб
'Wirbelsäule / 16 O « мозък 'Rük-
kenmark n 20; - ни als Subst 'Wir¬
beltiere pl
гръд / = гърда
грьд|еи, -ни adj Brust-; ~ на ширина
'Brustweite/16; ~ на обиколка 'Brust¬
umfang m 2; s глас 'Bruststim¬
me/16; « кош Anal 'Brustkorbm 2 O
-на болест 'Lungenkrankheit / 17;
~ на жаба Med An'gina 'pectoris
гръдобол|ен, -ни adj 'lungenkrank
грък (гъркът) nt, гърци pl 'Grieche m 7
гръклян nt, -и pl 'Kehlkopf m 2
гръм (гърмът) m, гърмове pl 1. (гръ¬
мотевица, гърмеж) 'Donner m 4;
топбвен - Ka'nonendonner 2. (мъл¬
ния) Blitz m 1; там падна ~ dort hat
der Blitz 'eingeschlagen O като - от
ясно небе wie ein Blitz aus 'heiterem
'Himmel
гръмв|ам, -аш (-ax) uv; гръмн|а, -еш
(-äx) v 1. (гръмотевица, трясък) 'don¬
nern vi <hb> 2. (стрелям) ‘knallen vi
<hb>, 'schießen vi < 32/hb > 3. (ехтя)
'dröhnen vi <hb>, er dröhnen vi
< Ъ/hb > 4. (кънтя) laut er'schallen vi
< b/sn >
гръмко adv laut
гръмкост f nur sg 'Lautstärke /16
грьмлйв adj laut, 'donnernd, 'dröhnend
гръмна! гръмвам
гръмнат adj 1. (ударен от гръм) vom
Blitz ge'troffen 2. (треснат) wie vom
'Donner ge'rührt; стоя като ~ wie
vom 'Donner ge'rührt sein vi <B>
гръмйв|ен, -ни adj = гръмовйт
гръмовержец m, -ци pl Myih 'Donner¬
gott m 3
гръмовйт adj 'donnernd; ~ глас 'Don¬
nerstimme/ 16
гръмогласен, -ни adj 'donnernd, mit
'Donnerstimme
гръмоотвод nt, -и pl 'Blitzableiter m 4
гръмоотводен, -ни adj 'Blitzableiter-
гръмотевнц|а /, -и pl (трясък) 1. 'Don¬
ner m 4 2. (мълния) Blitz m 1
гръмотевичен, -ни adj 1. 'Donner-;
~ на буря Ge'witter n 23 2- (светка¬
вичен) 'blitzartig
гръм|ък, -ки adj 1. (мощен) laut, 'don¬
nernd 2. (надут) 'wohltönend, 'phra¬
senhaft, hohl; ~ки думи 'phrasen¬
hafte 'Worte n 22/pl; ~ ки фрази 'wohl¬
tönende 'Phrasen / 16/p/ 3. (нашумял)
be'kannt; ~ко име ein 'weithin be¬
kannter 'Name m7a
грънци pl t гърне
грънчар (-ят) m, -и pl 'Töpfer m 4
грънчарница /, -и pl 'Töpferwerkstatt /
грънчарски adj 'Töpfer-; - изделия
'Töpferwaren pl
грънчарство n nur sg 'Töpferhandwerk
n 20, Töpfe'rei /17
гръцки adj 'griechisch
грях (грехът) m, грехове pl 1. Rel
'Sünde / 16; смъртен - 'Todsünde
губер
126
2. (престъпление) Ver'gehen п 23 О
вкарвам в ~ jmdn. zur 'Sünde verleiten
<b>; ~ ти на душата! es soll als
'Sünde auf 'deiner 'Seele lasten!
губер m, -и pl 1. (одеяло) 'Schafswoll¬
decke/16 2. (килим) 'Wollteppich m 1 *
губерк|а /, -и pl 'Sacknadel / 16
губернатор w, -и pl Gouver'neur m 1 *
губернаторски adj Gouver'neurs-
губернаторств|о и, -a pl 1. (губерния)
Gouverne'ment n 24 2. (губернатор)
'Amtszeit / 17 als Gouverneur [./noir]
губернн|я / -и pl Gouverne'ment n 24
губ|я, -иш (-йх) uv 1. (лишавам се)
verlieren vt < 32 b >; « вяра den
'Glauben verlieren; « надежда die
'Hoffnung verlieren 2. (имам загуба)
'einbüßen vt < a > 3. (пилея) ver'tun vt
<38b> 4. (погубвам) 'umbringen vt
<24a> O « из предвид aus den
'Augen verlieren; % почва под
краката си den 'Boden 'unter den
'Füßen verlieren; s си ума по някого
[нещо] ver'rückt auf jmdn. [etw.] sein
v/ <B>; * и ума и дума durch¬
einander ge'raten vr <3b/sn>; s cel.
(не се веетявам) 'stecken vi <hb>\
къде се ~ иш иял ден? wo steckst du
den 'ganzen Tag? 2. (изчезвам) ver-
'schwinden w < 27 b/sn > 3. (увлйчам се)
sich verlieren vr <32b> (в in 4)
гувернантка /, -и pl Gouver'nante/16
гугл|а/, -и pH. (качулка) Ka'puze/16
2. (калпак) 'Pelzmütze /16
гутлест adj ka'puzenartig
гугук|ам, -am (-ax) uv — гукам
гугутк|аf, -и pl Zool 1. Türkentaube
/16 2. umg 'Wildtaube
гуз|ен, -ни adj 'schuldbewußt
г'Ук|ам, -am (-ax) uv 1. (гълъб) 'gurren vi
<hb> auch übertr 2. (дете) lallen vi
<hb>
гукв|ам, -am (-ax) uv; гукн|а, -еш (-äx) v
'gurren vi <hb>
гулаш m nur sg 'Gulasch n 20 od m 1
гулй|я/, -и pl Bot I. (от рода на зелето)
Kohl'rabi m 6 2. (топинамбур) 'Erd¬
birne/ 16
гуля|й (-ят) пг, -и pl Gelage п 23
гуляиджй|я т, -и pl umg 'Zecher т 4,
Ge'nießer т 4
гул|яя, -яеш (-ях) uv 'zechen v; <hb>,
'tafeln vi <hb>, 'prassen vi <hb>
гум!а /, -и pl 1. 'Gummi m 6 2. Kfz
'Reifen m 4; автомобилна ä 'Auto¬
reifen; вътрешна s Schlauch m 2
3. (за изтриване) Ra'diergummi; x
за молив Ra'diergummi
гумен adj 'Gummi-; - и подметки
'Gummisohlen /16 jpl
гуменк|а f -и pl umg 'Tennisschuh m 1,
'Turnschuh mit 'Gummisohle
гумйр|ам, -аш (-ax) uv, v gum'mieren vt
<d>
гумн|о n, -a pl 'Tenne /16
гурбет m nur sg volkst Er'werb m 1 im
'Ausland; ходя на ~ in der 'Fremde
'Arbeit 'suchen
гурбетчй|я m, -и pl volkst 'Wanderar¬
beiter m 4
гургулйц|а/ -и pl Zool 'Turteltaube/16
турел m, -и pl 'Augentalg m 1
гурелнв adj ver'klebt; ^ и очи ver'klebte
'Augen n 30/p/; - o дете ver'schlafenes
Kind n 21
гурелясв[ам, -аш (-ax) uv; гуреляс|ам,
-аш (-ах) V ver'klebt 'werden vi
<18/sn>; очйте му бяха гуреля-
сали 'seine 'Augen 'waren ver'klebt
гурк|ам, -аш (-ах) uv 'eintauchen vt
<a>; * ce 'eintauchen vi (в in 3),
'tauchen vi (в in 3)
гусл а / -и pl Mus 'Gusla / 15
гуслар (-ят) m, -и pl 'Guslaspieler m 4
гуш|а /, -и pl 1. (шия) Hals m 2
2. (гърло) 'Kehle/16 3. (брада) 'Dop¬
pelkinn n 20 4. (на птйца; болест при
човека) Kropf т 2 О до » bis zum
'Halse, bis 'oben hin; дойде ми до %
es hängt mir zum 'Halse her'aus;
стйскам някого за - ата jmdm. das
'Messer auf die Brust 'setzen; хващаме
се за - ите sich an die 'Kehle 'gehen vi
< 13 jsn>
ryuila се, -иш се (-йх ce) uv 1. (при-
тйскам се нежно) sich 'schmiegen vr.
127
гъна
sich 'anschmiegen vr < а > (до an 4)
2. (крия се) sich ver'bergen vr
< 16 b > 3. (пъхам се) hin'einkriechen
vi <32 a/s« >
гушв|ам, -am (-ax) uv; гушн|а, -ein (-äx)
v volkst um'armen vf, s се 1. (при¬
тискам се) sich 'anschmiegen vr < a >
2. (пъхам се) hin'einkriechen vi
< 32 a/sn > 3. (крия се) sich verkrie¬
chen vr <32b>, sich ver'stecken vr
<b> .
ryuiecT adj 'kröpfig
ryuiKla /, -и pl volkst Hals m 2, 'Kehle
/16
гушк|ам, -am (-ax) uv volkst um'armen
vt, an sich 'drücken vr; s ce sich
'anschmiegen vr < a >, sich 'schmiegen
vr (до an 4)
гущер m, -и pl Zool 'Eidechse /16 0
бълвам змии и ~ и Gift und 'Gaile
'spucken v/
гущеров adj 'Eidechsen-
ri6|a/, -и pl 1. (спорово растение) Pilz
m 1; никнат като ~ и sie 'schießen wie
'Pilze aus der 'Erde; ядивни ~ и 'eßba¬
re 'Pilze, 'Speisepilze; отровни ~ и
'giftige 'Pilze, 'Giftpilze 2. (сюнгер)
Schwamm m 2; мййна * 'Bade¬
schwamm
гъбар (-ят) m, -и pl 'Pilzsucher m 4,
'Pilzfreund m 1
гъбен adj Pilz-; ~ а чорба 'Pilzsuppe/16
гъбест adj 'schwammartig
гьбичк|а/, -и pl 1. Pilz m 1 2. (сюнгер)
'Schwämmchen n 23
гъбясв|ам, -am (-ax) uv; гъбяс|ам, -am
(-ax) v 1. 'schimmeln vi <hb> 2. (за
кожа) 'runzlig 'werden vi < 18(sn>
гъвкав adj geschmeidig, e'lastisch
гьвкавина / nur sg = гъвкавост
гъвкавост / nur sg Geschmeidigkeit
/17 . Elastizi'tät /17
гъгн|а, -ein (-äx) uv 'näseln vi <hb>
гъгнив adj 'näselnd
гьгриц|а /, -и pl Zool 'Kornkäfer m 4
гъдел m nur sg 1. 'Kitzel m 42. (слабост)
umg Schwache 'Seite /16
гьделйчк ам, -аш (-ax) uv 'kitzeln vr
гьдулар (-ят) m, -и pl 'Fiedler m 4,
'Spielmann m 3
гьдулк|а / -и pl 'Fiedel /16
гъз (-ът) т, -ове pl vulg Arsch m 2
гьзер m, -и pl volkst 1. (седалищна част)
Ge'säßbacke /16 2. (задна част) 'Hin¬
terteil n 20
гьк Interj: не казвам - 'keinen Mucks
von sich 'geben < 15 >
гькв|ам, -аш (-ax) uv; гъкн|а, -еш (-äx)
v: не ä 'keinen Ton [Mucks] von sich
'geben < 15 >
гълт1ам, -аш (-ax) uv I. Schlucken
vr, hin'unterschlucken vr <a>, ver¬
schlucken vr <b>; ä хапове
Ta'bletten Schlucken ['einnehmen]
< 16 a >; « хапа die Ta'blelte hin¬
'unterschlucken 2. (изразходвам) ver-
'brauchen vr <b>, Schlucken, ver-
'schlingen vr < 27b >; колата ~ а мно¬
го бензин der 'Wagen ver'braucht viel
Ben'zin 3. übertr (поемам) verschlin¬
gen, 'gierig 'aufnehmen vr < 16a>; тя
~ auie думите му 'gierig nahm sie
Seine 'Worte auf 4. (обсебвам) sich
'aneignen vr <a>, Schlucken 5. übertr
(понасям) 'schlucken, er'dulden vr
< b > <C> « пушека auf 'Lunge 'rau¬
chen vt; ä въздух die Luft tief 'einat¬
men <a>
гълч|а, -йш (-äx) uv 1. (карам ce)
'schelten vr, vi < 16/hb > 2. (вйкам)
Schreien vr, vr < lijhb > 3. (разговйрям)
'plaudern vi <hb>, sich unterhalten vr
< 3 b > (c mit 3)
гълъб «j, -и pl 'Taube /16
гълъбар (-ят) m, -и pl 'Taubenzüchter m 4
гълъбарник nt, -ци pl 'Taubenschlag
m 2
гъльбнц|а /, -и pl 'Taube /16
гълъбов adj 1. 'Tauben-; ~ o яйце Tauben¬
ei и 21 2. (цвят) 'taubengrau, 'tauben¬
blau O ~ o око Bot 'Windröschen n 23
гьмж|а, -йш (-äx) uv 'wimmeln vi <hb>
гъмжило n nur sg Ge'wimmel n 23
гъмза f nur sg 'Gamza m 6
гьн|а, -еш (-ax) uv 1. (сгъвам) 'falten vr,
(дйпля) 'fälteln vr 2. (огъвам) 'umbie-
гънка
128
gen vt < 32a >; s се sich geschmeidig
be'wegen vr < b >, sich wiegen vr
гьнк|а /, -и pl 'Falte /16
гърбав adj 'bucklig; ~ hoc'Hakennase
/16
гърбат adj = гърбав
гърбйн[а/ -и pl umg = гръб
гьрбиц|а /, -и pl 'Buckel m 4; Zool
'Höcker m 4
гърбом adv 'rücklings, mit dem 'Rücken
гърб|я се, -иш се (-йх се) uv 1. (обръ¬
щам си гърба) den 'Rücken 'zukehren
<а> (на някого jmdm.) 2. (свивам
гръб) 'einen 'Buckel 'machen
гьрд|а /, -й pl Anat 1. (бозка) Brust
/14 2. nur pl Brust, 'Busen m 4; болят
го - йте er hat 'Brustschmerzen
гърдест adj 'vollbusig
гьркнн|я/, -и pl 'Griechin / 18
гърлен adj 1. Hals-; ~ и болести 'Hals¬
krankheiten /1 Ijpl 2. 'kehlig; c ~ глас
mit 'kehliger [guttu'raler] 'Stimme
гърлест adj 1. (силен) laut, 'kräftig,
'kehlig, guttu'ral 2. (със сйлен глас)
'lautstark, 'stimmgewaltig
гърло n, гърла pl 1. (най-задната част
на устната кухина) 'Rachen т 4
2. (шйя) Hals т 1 3. (гуша) 'Gurgel
/16, 'Kehle / 16 4. (на шише) Hals
5. umg (гърлобол) 'Halsschmerzen
pl; страдам от ~ oft 'Halsschmerzen
'haben < А >, an 'Halsschmerzen 'lei¬
den 6. (гладни хора) nur pl umg 'hung¬
rige 'Mäuler O буца ми е заседнала
на - то 'einen Kloß im Hals 'haben;
дера си ~ то sich die 'Kehle 'wund¬
schreien; дихателно ~ a)'Luftröhre
/16Ь) (гръклян) 'Kehlkopf m 2; криво
~ 'falsche 'Kehle; лошо ~ volkst
Diphthe'rie/ 16 a
гърлобол m nur sg 'Halsschmerzen pl
гърмеж m, -и pl 1- (гръм) 'Donnern
n 23 2. (пукот) Knall m 1
гърмотевиц|а / -и pl=гръмотевица
гърм|я, -йш (-ях) му 1. (гръмо¬
тевица, трясък) 'donnern vi <hb>
2. (стрелям) 'schießen vt <hb>, knal¬
len vi <hb> 3. (ехтя) 'dröhnen vi
<hb>,er'drohnen vi <bjsn> 4. (кън¬
тя) laut er'schallen vi <b/sn>
гърне n, -та pl 1. 'Tontopf m 2, Topf m 2
2. (цукало) 'Nachttopf; нощно ~
'Nachtgeschirr я 20 O на всяко ~
меродйя er muß doch 'immer 'seine
'Nase hin'einstecken; er ist Hans
Dampf in 'allen 'Gassen
гърнец m, грънцй pl volkst 'Tontopf
m 2, 'Einlegetopf m 2
Гърция /'Griechenland n 20
гърч (-ът) m, -ове pl Krampf m 2
гърч|а, -иш (-йх) uv ver'zerren vt < b >,
ver'krampfen vt <b>; s се 1. (свй-
вам се) sich zu'sammenkrampfen vr
< a> , sich 'krümmen vr 2. (змия) sich
'schlängeln vr, sich 'winden vr <27 >
гърч|ея се, -ееш се (-ах се) uv sich wie
ein 'Grieche 'geben vr < 15 >
гъсениц|а / -и pl 1. Zool 'Raupe/16
2. Tech (зъбчата верига) 'Raupen¬
kette /16
гъсенич|ен, -ни adj 'Raupen-; ~ на
верига'Raupenkette/16; s трактор
'Raupenschlepper m 4
гьск|а f -и pl Zool Gans / 14 auch
übertr
гъс6|к m, -ци pl 'Gänserich m 1, 'Ganter
m 4
гъст adj 1. dicht; ~ а гора 'dichter Wald
m 3; ~ а мъгла 'dichter Nebel m 4 2.
(неразреден) dick; ~ o мляко 'dicke
Milch / 'fette Milch; ~ сироп 'dicker
'Sirup m 1 * O ~ а сянка 'tiefer 'Schat¬
ten m 4
гьстала|к m, -ци pl 'Dickicht n 20
гьст|ея, -ееш (-ях) uv 'dichter 'werden
vi < 18/sn> , sich ver'dichten vr <b>
гъстот|а /, -й pl 1. 'Dichte /16; x
на населението Bevölkerungsdichte
2.(течност)'Dicke /16
гъстък adj nur m volkst = гъст
гьш|н adj 'Gänse-; ~ а мас 'Gänsefett
и 20; - е перо 'Gänsefeder /16
гьол (-ът) m, -ове od-ища pl 'Pfütze/16,
'Tümpel m 4
гьон (-ът) m, -ове pl 'Leder n 23, 'Sohlen¬
leder
129
давам
гювеч т, -и pl 1. (съд) 'Tonschüssel/16
2. (ястие) Gü'wetsch т 1 Gericht aus
Fleisch. Gemüse, Reis u.a., in Konserven
nur Gemüsegemisch
гюл (-ът) m, -ове pl volkst 1. 'Rose/16
2, (нива c рози) 'Rosenfeld я 21
гюлле и, -та pl 'Kugel /16 auch Sport,
тласкане - [на ~ ] 'Kugelstoßen n 23
гюлов adj 'Rosen-; - а вода 'Rosen¬
wasser и 23; ~ o масло 'Rosenöl n 20
гюм (-ът) m, -ове pl volkst 'Kanne /16
гюру|к m, -ци pl volkst 'Plane /16; Kfz
Ver'deck n 20
гюрултй|я / -и pl umg Lärm m 1,
Ra'dau m 1 *, Tu'mull m 1
гяур m, -и pl Hist 'Ungläubiger m 1*,
Gi'aur m
гяур|нн m, -и pl = гяур
гяурк|а/, -и pl Hist 'Ungläubige/19
Д
‘да Partikel (потвърждение Beja¬
hung) ja; (влез) her'ein
2да Partikel zur Bildung von Impe¬
rativsätzen а) (подкана 'Aufforderung)
~ се запознаем! 'machen wir uns
be'kanntl; ~ отидем! 'gehen wir! b)
(желание Wunsch) ~ живее Първи
май! es 'lebe der 1. Mai!; ~ си жив и
здрав! bleib ge'sund und 'munter! c)
(заповед Be'fehl) daß; ти •*> мълчиш!;
daß du mir still bist!; веднага - се
върнеш! daß du mir so'forl zu'rück-
kommst! й)(закана 'Drohung) ти - не
си посмял да ... daß du dir nicht
erlaubst (wagst) zu ...; ~ знаеш!
da'mit du es weißt! е) (опасение Be-
'fürchtung) ob; - не е късно?; ob es
nicht schon zu spät ist? f) (въпрос
Trage) ~ дойда ли? soll ich 'kom¬
men?
Зда Konj 1. за изразяване на
йнфинитива zur Wiedergabe des Infi¬
nitivs a) unübersetzbar отивам ~ купя
хляб ich 'gehe Brot 'kaufen; искам ~
го видя ich will ihn 'sehen; трябва ~
си ходя ich muß (nach 'Hause) 'gehen
b) zu; преставам ~ работя ich 'höre
auf zu 'arbeiten; продължавам ~
4eTä вестника ich 'fahre fort, die 'Zei¬
tung zu 'lesen; помолих го ~ ми купи
билет за кино ich bat ihn, mir 'eine
'Kinokarte zu 'kaufen; склоних ro ~
ми разкаже всичко ich über'redete
ihn, mir 'alles zu er'zählen 2. в под¬
чинено изречение im Nebensatz daß;
бих желал веднага ~ се приберем в
къщи ich 'möchte, daß wir so'fort nach
'Hause 'gehen; надявам се ~ ми
дойдеш на гости ich 'hoffe, daß du
mich be'suchen wirst O ако ~ wenn
auch; без ~ 'ohne zu; без - ми мигне
окото 'ohne mit der 'Wimper zu 'zuk-
ken; вместо ~ statt (an'statt) zu;
вместо ~ внимаваш все приказваш
an'statt 'aufzupassen, schwatzt du 'im¬
merfort; дори ~ selbst (so'gar) wenn;
дори ~ вали, пак ще отидем на
излет selbst wenn es 'regnen 'sollte,
'werden wir den 'Ausflug 'machen; за
~ um zu, da'mit; сложих очилата,
за ~ го виждам по-добре ich 'setzte
die 'Brille auf, da'mit ich ihn 'besser
'sehen kann (um ihn 'besser zu 'sehen);
преди ~ be'vor, 'ehe; преди - легна,
взех лекарството 'ehe ich zu Bett ging,
nahm ich 'meine Medi'zin; ~ не би
da'mit nicht; говореха тихо ~ не би
да ги чуе някой sie 'sprachen 'leise,
da'mit sie 'niemand 'hören 'konnte
даалй|я m, -и pl Hist mohammedani¬
scher 'Räuber m 4
дав|ам, -аш (-ах) uv; дам, дадеш
(дадох) V 1. 'geben vt <15>(на
някого jmdm.) 2. (подавам) 'reichen
vt 3. (поднасям) 'anbieten vt <32a>
4. (плащам) 'ausgeben vt < 15 a> (за
für 4) 5. umg (продавам) ver'kaufen vt
<b> 6. (предлагам цена) 'bieten vt
<32> 7. (позволявам) er'lauben vt
< b >, ge'statten vt < b > 8. (раждам)
her'Vorbringen vt <24a> 9. umg
y Wib. Bulg-Di.
давилов
130
(филм Film, пиеса 'Schauspiel, Stück)
'spielen vt; кой филм ~ ат днес? 'wel¬
cher Film wird 'heute ge'spielt [ge'ge-
ben]? 10. (определям приблизително)
'schätzen vt; ж му не повече от 40
години ich 'schätze ihn auf 'höchstens
40 'Jahre O ж гласност на нещо etw.
be'kanntmachen < a >; * в заем 'lei¬
hen v/ < 23 >; ж заповед 'einen Be-
'fehl e'rteilen < b >; ж клетва 'einen
Schwur'ablegen <a>; * концерт ein
Kon'zert 'geben <I5>; ж кураж
Mut 'machen; ж обещание ein Ver¬
sprechen ('eine Verpflichtung) 'abge¬
ben < 15 a >; ж обяснение 'eine
Er'klärung 'abgeben, erklären vt
< b >; ж отговор 'eine 'Antwort 'ge¬
ben (er'teilen), 'antworten v/, w
<a/hb>; ж отпор 'Widerstand 'lei¬
sten; ж под наем ver'mieten vt < b >;
ж прием 'einen Emp'fang 'geben; ж
сведения infor'mieren vt <d>; ж
съгласието си sein 'Einverständnis
er'teilen; ж съвет 'einen Rat 'geben
(er'teilen); ж си труда sich die 'Mühe
'machen vr; ж урок 'eine 'Stunde 'ge¬
ben; übertr 'eine 'Lehre er'teilen; взел-
дал er taugt zu nichts mehr; ж думата
на някого jmdm. sein Wort 'geben; ж
душа за нешо etw. 'leidenschaftlich
'mögen <36, g-ch>; ж пример за
нешо ein 'Beispiel für etw. 'geben; ж
пример за някого jmdm. ein 'Beispiel
'geben; ж тон den Ton 'angeben
< 15 a > auch übertr, дай боже! geb's
Gott!; имам да ж на някого нещо
jmdm. etw. 'schulden; не ж мира на
някого jmdm. 'keine 'Ruhe 'lassen
< 3 >; не дай боже! Gott be'wahre!, da
sei Gott da'vorj; пет пари не ж за
нешо 'keinen 'roten 'Heller für etw.
'geben; ще му дам да разбере ich
'werde es ihm schon 'zeigen; s ce
1. (оставям се да ме надвият) sich
über'winden [be'siegen, 'schlagen]
'lassen vr < 3 > 2. (оставям се да ме
хванат) sich er'greifen 'lassen O не ce
ж а) (не давам да ме надвият) sich
nicht er'geben vr < 15b >, sich nicht
be'siegen 'lassen b) (не давам да ме
хванат) sich nicht er'greifen 'lassen
давилов adj: ~и капки 'Hoffmanns-
tropfen m 4
дявление n nur sg Druck m 1; оказвам
[упражнявам] ~ Druck 'ausüben < a >
давност / nur sg Verjährung /17
да|вя, -иш (-йх) uv 1. (удавям) er'trän-
ken vt < 6 > 2. übertr (потискам) 'nie¬
derdrücken vt < a > 3. (душа) 'würgen
vt 4. (удушвам) er'würgen vt <b>
5. übertr (мъка Leid) 'quälen vt; %
ce 1. (удавям ce) 'unlergehen vi
< 13ajsn >, er'trinken vi < llhjsn >;
(умишлено) sich er'tränken vr < b >
2. (задавям ce) sich ver'schlucken vr
< b > 3. (душа ce) sich 'würgen vr
даден adj 1. (съществуващ) ge'geben
2. (предварително посочен) 'abge¬
macht, vereinbart; - o! 'einverstan¬
den!, 'abgemacht!
дажб|а f -и pl Rati'on / 17; (едно¬
дневна храна) 'Tagesration
дажбен adj ratio'niert; ~ режим Ra¬
tionierung/17
даже Partikel so'gar, selbst
дайре n, -та p! 'Tamburin n 20*
даки nur pl 'Daker m 4
дактилоскопичен, -ни adj daktylo-
'skopisch; ж отпечатък 'Fingerab¬
druck m 1
дактилоскопия f nur sg Daktylosko'pie
/16a
далавер|а /, -и pl umg 'unsauberes
Ge'schäft n 20
дала|к m, -ци pl Milz /17
далйч|ен, -ни adj Milz-
далеко adv weit, fern; übertr bei
'weitem
далекобо|ен, -йни adj Mil 'weittragend
'далекоглед m, -и pl 'Fernglas n 22,
'Fernrohr n 20
2 далекоглед adj 'weitsichtig
далекоглед!ен, -ни adj 'Fernrohr-,
'Femglas-
далекогледство n nur sg 'Weitsichtigkeit
/17
131
дарител
далекоизточен, -ни adj fern'östlich
далекомер m, -и pl Entfernungsmesser
т 4
далекомер|ен, -ни adj Ent'fernungs-
meß-
далекопровод т, -и pl 'Hochspannungs¬
leitung / 17, Überlandleitung, 'Fern¬
leitung
далекопровод|ен, -ни adj 'Fernleilungs-
далече и. далеч adv weit, fern; übertr
bei 'weitem; - не bei weitem nicht; ~
съм от нещо übertr weil entfernt sein
vi < B > von etw.; отивам ~ а) (сти¬
гам далеч) es weit 'bringen <24>
b) (прекалявам) zu weit 'gehen vi
< 13 /sn>
далеч|ен, -ни adj weit, fern, ent'femt;
- ни роднини ent'femte Ver'wandte pl
далечин|а / -й pl 1, (простор) 'Feme/16,
(шир) 'Weite / 16 2. (разстояние)
Entfernung/17, 'Abstand m 2
далечко adv umg ein 'bißchen weit [zu
weit]
дали 1. Partikel ob, ob ... wohl; ~ ще
дойдат? ob sie 'kommen 'werden? 2. Kortj
ob; провери ~ е дошъл! sieh nach, ob er
ge'kommen ist; не знам ~ ще успея ich
weiß nicht, ob ich es'schaffen werde; ~ ...
или ob ...'oder
дали|я /, -и pl Bot 'Dahlie /16 a
далматйн|ец m, -ци pl Dalma'tiner m 4
далматйнк|а/, -и pl Dalmatinerin/18
далматински adj dalmatinisch
далновйд|ен, -ни adj 'weitblickend
далновидност / nur sg 'Weitblick m 1
далтонйз|ъм (-мът) m nur sg 'Farben¬
blindheit /17
далтонист m, -и pl 'Farbenblinder ml*
далтонйстк[а/, -и pl 'Farbenblinde/19
дам f давам
дам1а / -и pl 1. (жена) 'Dame /16 auch
Schach 2. (карта за игра Spielkarte)
'Ober m 4, 'Dame 3. (игра) 'Dame,
'Damespiel n 20 4. (детска игра)
„'Himmel und 'Hölle“, 'Hopsespiel
дамаджан|а /, -и pl 'Korbflasche /16
дам&ск m nur sg Da'mast m 1
дамаска / nur sg = дамаск
дамоклев adj: ~ меч 'Damokles¬
schwert n 21
дамски adj 'Damen-; ~ чорапи 'Da¬
menstrümpfe m 2 /pl
дамят m nur sg= димят
дан Interj\. (огнестрелно оръжие 'Feu¬
erwaffe) piff, paff 2. (камбанен звън
'Glolckenläuten) bim, bam
дангала|к m, -ци pl umg 1. (груб,
невъзпитан) 'Flegel m 4, 'Lümmel m 4
2. (висок и слаб човек) 'langer 'Lu¬
latsch m 1, 'langes 'Leiden n 23
данданй|я/ -и pl umg Ra'dau m 1 */sg,
Ge'schrei n 20, Tu'mult m 1
Дания / 'Dänemark n 23
данни nur pl 'Angaben/16/pl, 'Fakten
n 28/pl, Informationen /17//?/
дано Partikel 'hoffentlich
дансинг m, -и pl 'Tanzfläche /16
дантел|а /, -и pl 'Spitze /16
дантелен adj 'Spitzen-
дань|к m, -ци pl 'Steuer /16,'Abgabe
/16; пряк Ж direkte'Steuern; косвен
ж 'indirekte'Steuern; ä върху обшия
доход 'Einkommenssteuer; ж върху
оборота 'Umsatzsteuer О плащам ж
на нещо übertr für etw. 'zahlen vt
данъкоплатец m, -ци pl 'Steuerzahler
m 4
данъч|еи, -ни adj 1. 'Steuer-; - на
система 'Steuersystem n 20* 2. veralt
umg als Subst (данъчен агент) 'Steu¬
ereintreiber m 4
дар (-ът) m, -ове pl 1. 'Gabe / 16,
Ge'schenk n 20 2. nur sg (дарба)
Be'gabung /17
дар|а /, -и pl 'Tara /15 a
дара|к m, -ци pl 1. Text 'Karde / 16,
'Krempel/16 2. (ръчен уред) 'Hechel¬
bank /14
даракчй!я m, -и pl Text 'Krempier m 4
дарб|а /, -и pl Be'gabung / 17, Veran¬
lagung /17, Ta'lent n 20
дарвинйз|ъм (-мът) m nur sg Darwinis¬
mus m 11 /sg
дарени|е n, -я pl 'Schenkung /17
дарител (-ят) m, -и pl 'Schenker m 4,
'Stifter m 4
дарителка
132
дарйтелк|а /, -и pl 'Slifterin / 18
даровани|е п, -я pl Be'gabung / 17,
Ta'lent п 20
даровйт adj be'gabt, talen'liert
даром adv um'sonsl
даряв|ам, -аш (-ах) mv; дар|я, -йш (-йх)
у 1. 'schenken vt 2. be'schenken <b>
(някого jmdn.)
даскал m, -и pl volkst 'Schulmeister m 4
даскалйц|а/, -и pl volkst 'Schulmeisterin
/18
даскалски adj 'Schulmeister-
дат|а/, -и pl 'Datum n 28; коя s сме[е]
днес den 'wievielten [was für ein 'Da¬
tum] 'haben wir 'heute?
дател|ен, -ни adj 'Dativ-; x падеж
'Dativ m 1 *
датйр|ам, -am (-ax) uv da'ticren vt
<d>
датопреработване n nur sg 'Datenverar¬
beitung/ 17
датопреработвател|ен, -ни adj 'Daten-
verarbeitungs-; - на машйна 'Daten¬
verarbeitungsmaschine /16
датски adj 'dänisch
датчан|ин m, -и pl 'Däne m 7
датчанк|а / -и pl 'Dänin /18
дафйн|а/, -и pl volkst 'Lorbeerbaum m 2
дафйнов adj 'Lorbeer-; ~ и листа 'Lor¬
beerblätter n 22jpl
два m und две / n num zwei; c двата
крака mit 'beiden 'Füßen; c двете ръце
mit 'beiden 'Händen; двете деца die
'beiden 'Kinder n 21 jpl O думата ми
на две не става 'davon bin ich nicht
'abzubringen; едва свързвам двата
края sich nach der 'Decke 'strecken
'müssen vr < 42 >; загазвам c двата
крака in die 'Patsche ge'raten vi
<3b/s/»>; c две думи mit zwei, drei
['wenigen] 'Worten
двадесет пит 'zwanzig
двадесетгодйш|ен, -ни adj 'zwanzigjäh¬
rig
двадесетгодишния [а /, -и pl 'zwanzig¬
ster 'Jahrestag m 1
двадесетдневен, -ни adj 'zwanzigtägig;
~ но бебе ein 'zwanzig 'Tage 'altes
'Baby и 24; x срок eine Frist/17 von
'zwanzig 'Tagen
двадесети пит 'zwanzigste
двадесетина пит 'ungefähr 'zwanzig
дваж adv 'zweimal
двайсет пит = двадесет
двайсетгодишен, -ни adj = двадесет-
годйшен
двайсетгодишния! а /, -и pl = двадесет-
годйшнина
двайсетдневен, -ни adj = двадесет¬
дневен
двайсети пит = двадесети
двайсетина пит = двадесетина
двама пит zwei; ~ мъже zwei 'Männer
т З/pl; ~та приятели die 'beiden
'Freunde т \jpl
двамйма пит volkst = двама
дванадесет пит zwölf
дванадесетгодишен, -ни adj 'zwölfjäh¬
rig
дванадесети пит 'zwölfte
дванадесетйна пит 'ungefähr ein 'Dut¬
zend
дванадесетопръстен adj: ~ но черво
Anat Zwölffingerdarm т 2
дванадесетопръстни!к т, -ци pl Anat
Zwölffingerdarm т 2
дванайсет пит = дванадесет
дванайсетгодйш1ен, -ни adj = дванаде¬
сетгодишен
дванайсети пит = дванадесети
дванайсетина пит = дванадесетйна
дванайсетопръстни1к т, -ци pl = два¬
надесетопръстник
две Т Два
двегодйш ен, -ни adj 'zweijährig; ~ но
дете 'zweijähriges Kind п 21 О х
план Zwei'jahrplan т 2
двенедел|ен, -ни adj 'zweiwöchig
двеста пит 'zweihundert
двесте пит volkst = двеста
двигател (-ят) т, -и pl 1. Tech 'Antrieb
т I, 'Motor т 9 а od 1*, 'Kraftma¬
schine / 16, 'Triebwerk п 20; - с
вътрешно горене Verbrennungs¬
motor; топлйнен ~ 'Wärmekraftma¬
schine; турбореактивен - Tur'bi-
133
двувластен
nenstrahltriebwerk; парен ~ 'Dampf¬
maschine 2. überlr (движеща сила)
Triebkraft /14 ,
двигател ен, -ии adj 1. Tech 'Antriebs-;
* механизъм 'Antrieb т 1; ~на
сила 'Antriebskraft / 14 2. übertr
(подбуда) Triebkraft, 'Triebfeder/16
3. Biol, Anat, Physiol Be'wegungs-,
mo'torisch; x апарат Be'wegungs-
apparat m I; ~на енергия Bewe¬
gungsenergie /16а; -»ни нерви mo-
'torische 'Nerven m 9jpl
двнж|а, -иш (-йх) be'wegen vt <b>;
(двигател 'Motor) 'antreiben vt
<23a> auch übertr, s се 1. sich
be'wegen vr <b>; (пеша) 'gehen vi
< 13jsn >; (c кола) 'fahren vi < 4/sn >
2. (колебая се, варирам) 'schwanken
vi <hb> (между 'zwischen 3) 3. (об¬
щувам) ver’kehren vi < b/sn > (сред,
между 'unter 3, в in 3)
движ£ни|е n, -я pl 1. Be'wegung/ 17
auch Phil; работническо x 'Arbeiter¬
bewegung; съпротивително x 'Wi¬
derstandsbewegung; x за мир 'Frie¬
densbewegung 2. (работа на мотор)
Be'trieb т 1; пускам в х in 'Betrieb
'setzen vi 3. Verkehr ml; x на
влаковете 'Zugverkehr; трамвайно
x 'Straßenbahnverkehr; улично x
'Straßenverkehr; началник- x 'Fahr¬
dienstleiter m 4 4. (разходка) 'Korso
m 6, Prome'nade / 16 5. (развитие)
Entwicklung/17; x на населението
Bevölkerungsentwicklung; темпера¬
турни ~ я Tempera'turschwankungen
fll/pl
движим adj 1. be'weglich; Jur ~ и
имоти Mo'bilien pl 2. übertr (тласкан)
ge'trieben
двйжимост /, -и pl 1. Beweglichkeit
/17 2. Jur pl Mo'bilien pl
дво|еи, -йни adj 'doppelt; x прозорец
'Doppelfenster n 23; c - йна сила mit
'doppelter Kraft
двоеточи|е n, -я pl 'Doppelpunkt m 1
двойк|а/ -и pl 1. (цифра) 'Ziffer 2/16
2. (двама души, чифт) Paar п 20
3. (бележка, оценка Zen'sur) Zwei
'/ 17, in Bulgarien „'mangelhaft“
4. (трамвайна линия 'Straßenbahn)
'Linie 2/16
двойкаджийк]а / -и pl umg 'schlechte
'Schülerin /18
двойкадж|ня m, -ни pl umg 'schlechter
'Schüler m 4
двойкар m, -и pl = двойкаджия
двойкарк|а /, -и pl = двойкаджийка
двойни|к т, -ци pl 'Doppelgänger т 4
двойнствен adj = двойствен
двойствен adj 1. = двояк 2. (нейскрен)
'doppelzüngig, 'hinterhältig О ~ о чис¬
ло Gramm 'Dual т 1 *
двор (-ът) т, -ове pl Hof т 2; селски
~ 'Bauernhof; стопански ~ 'Wirt¬
schaftshof; кралски -V 'Königshof
двор|ен, -ни adj Hof-; ~ на врата
'Hoftor п 20
двор|ец т, -цй pl 1. Schloß п 22; кралски
х 'Königsschloß, Pa'last т 2 2. übertr
Hof т 2 (на монарх 'eines Monar¬
chen)
дворцов adj Hof-; - а камарила 'Hof¬
kamarilla /
дворян|ин т, -и pl 'Adliger m 7+, 'Edel¬
mann т 3
дворянк|а /, -и pl 'Adlige /19
дворяискн adj 'adlig
дворяиство п nur sg 'Adel т 4
двоумение п nur sg 'Unentschlossenheit
/ 17, 'Schwanken n 28, 'Zaudern n 28
двоум|я се, -йш се (-йх се) uv 'unent¬
schlossen sein vi < В > , 'schwanken vi
<hb>, 'zögern vi <hb>, 'zaudern vi
<hb>
двояк adj 'doppelt; ~ и чувства
'zwiespältige EmpTindungen / 1 Ijpl;
~ смисъл 'Doppelsinn m 1
двояко adv 'doppelt, 'zwiespältig
двуакт|ен, -ни adj aus zwei 'Akten
be'stehend; - на пиеса 'Zweiakter m 4
двубо|й (-ят) m nur sg 'Zweikampf m 2,
Du'ell n 20
двубрачн|е n, -я pl 'Doppelehe /16
двувластен, -ни adj: ~ ни имоти 'Land¬
besitz m 1 jenseits der Staatsgrenze
двувластие
134
двувластк|е п, -я pl 'Doppelherrschaft
/П
двуглав adj 'doppelköpfig
двуглас|ен, -ни adj 'zweistimmig
двугласн|а/, -и pl 'Doppelvokal т 1*
двуПръб, -ърби adj 'zweihöckerig;
~ ърба камила ('zweihöckeriges) Ка-
'mel п 20, 'Trampeltier п 20
двуднев|ен, -ни adj 'zweitägig
двудом)сн, -и adj Bot 'zweihäusig;
~ но растение 'zweihausige 'Pflanze
/16
двуезйч|ен, -ни adj 'zweisprachig
двуетаж|ен, -ни adj 'zweigeschossig,
'zweistöckig
двужен|ец m. -ци pl volksi Biga'mist m 8
двуженство n nur sg = двубрачие
двуколк!а/, -и pl 'zweirädriger 'Karren
m 4
двуколйт|ен, -ни adj Zool 'Paarhufer-,
'zweihufig; ~ ни als Subst Zool 'Paar¬
hufer m 4
двукрак adj 'zweibeinig
двукрат|ен, -ни adj 'zweimalig, 'zwei¬
fach, 'doppelt
двукрил adj 'zweiflügelig, 'zweiteilig; ~
гардероб 'zweiteiliger 'Kleiderschrank
m 2 0 ~ и als Subst Zool 'Zweiflügler
m 4
двукрил |ек, -ни adj = двукрил
двулевк|а /, -и pl 1. (банкнота) Zwei-
'Lewa-Schein т 1 2. (монета) Zwei-
'Lewa-Stück и 20
двулнч|ен, -ни adj 'doppelzüngig,
'heuchlerisch
двуличи|е п, -я pl 'Doppelzüngigkeit
/17, Heuchelei / 17
двулйчни|к т, -ци pl 'Doppelzüngler
т 4, 'Heuchler т 4
двулйчннч|а, -иш (-йх) uv 'doppelzüngig
sein vi < В >, 'heucheln vt
двумесечен, -ни adj 1. zwei 'Monate
lang; а срок Frist m 17 von zwei
'Monaten; ~ на ваканция zwei 'Mo¬
nate'Ferien; a KypcZwei'monatelehr-
gang m 2 2. zwei 'Monate alt; ~ но
бебе zwei 'Monate 'altes 'Baby n 24
3. 'alle zwei 'Monate erscheinend;
~но списание 'alle zwei 'Monate
erscheinende 'Zeitschrift /17
двумесечии|к m, -ци pl 'alle zwei 'Mo¬
nate erscheinende 'Zeitschrift /17
двумест|ен, -ни adj 'zweisitzig; - на
кола Kfz 'Zweisitzer m 4
двуметров adj zwei 'Meter lang
двумоторни, -ни adj 'zweimotorig
двуокис m, -и pl Chetn 'Dioxid n 20
двуред|ен, -ни adj 'zweireihig
двуседмич)ен, -ни adj 1. 'vierzehntägig,
'zweiwöchig, zwei 'Wochen lang; ~ на
почивка 'zweiwöchiger 'Urlaub nt 1;
а срок Frist/17 von 'vierzehn 'Tagen
2. zwei 'Wochen alt; - но бебе zwei
'Wochen 'altes 'Baby n 24 3. 'jede
'zweite 'Woche erscheinend; - но
списание 'alle zwei 'Wochen erschei¬
nende 'Zeitschrift /17
двуседмичник m, -ци pl 'alle 'vierzehn
'Tage erscheinende 'Zeitschrift /17
двусмислен adj 'doppelsinnig, 'zweideutig
двусмйсленност / nur sg и. двусмис¬
лица /, -и pl 'Zweideutigkeit / 17
двусрйч|ен, -ни adj 'zweisilbig
двуста|ен, -йни adj Zwei'zimmer-; a
апартамент Zwe'zimmerwohnung/17
двустран ен, -ни adj 'zweiseitig, 'bilate¬
ral; ~ на спогодба 'bilaterales 'Ab¬
kommen n 23
двустранност / nur sg 'Zweiseitigkeit
/17
двутактов adj Tech 'Zweitakt-; - мо¬
тор 'Zweitaktmotor m 9 a, 'Zweitakter
m 4
двутом|ен, -ни adj 'zweibändig
двутомни|к nt, -ци pl 'Zweibänder m 4,
'zweibändige 'Ausgabe /16
двутон|ен, -ни adj Zwei'tonnen-; a
камион 'Zweitonner nt 4
двуутр6б|ен, -ни adj Zool: - но жи¬
вотно 'Beuteltier n 20
.двуцветен, -ни adj 'zweifarbig
двуцев|ен, -ни adj 'Doppellauf-; ~ на
пушка 'Doppelflinte /16
двуцевк|а /, -и pl 'Doppelflinte / 16
двуцилйндров ac#'zweizylindrig; ~ мо¬
тор 'Zweizylindermotor m 9 a
135
деветдесетгодншен
двуцифрен adj 'zweistellig; ~ о число
'zweistellige Zahl /17
двучасов ad) 'zweistündig, zwei 'Stun¬
den lang
двучлен m nur sg Math Bi'nom m 20
двучлен|ен, -ни adj 'zweigliedrig; ~ но
семейство 'zweiköpfige Fa'milie /16
!де = где
2де Partikel zur Verstärkung von Impe¬
rativen und Ausrufen, unübersetzbar
(подкана 'Aufforderung) казвай ~ !
sag schon!; (потвърждение Bestäti¬
gung) разбрах ~ ! ich hab’ schon
ver'standen!; тъй - ! so ist es!, ganz
recht!; (възражение 'Widerspruch) e ~
nun, doch; е ~ , не се сърди! so 'ärgere
dich doch nicht!; (съмнение 'Zweifel)
~ <* ? na, na?!, so?; (закана'Drohung)
~ бой ~ ! es wird 'Hiebe 'geben! O ~
гиди! volkst eü, ei du!
Зде Interj (подкарване на добитък)
hü!
дебаркйр|ам, -аш (-ах) uv, v Mil 'landen
vi < sn >, an Land 'gehen vi <13 jsn>;
'anlegen vi <a/hb>
дебати nur pl De'batte /16
дебатир|ам, -аш (-ах) uv, v debat'tieren
vt, vi < d/hb >
дебел adj dick; (дъска, въже) stark; ~
глас 'tiefe 'Stimme /16; ~ а глава
'Dickschädel m 4; ~ а сянка 'tiefer
'Schatten m 4; ~ o черво 'Dickdarm
m 2 O ще видиш ~ ия край das
'dicke 'Ende kommt nach
дебелак m, -ци pl 'Grobian m 1,'Flegel
m 4
дебел&н m, -овци pl 'Dicker m 7*,
'Dickwanst m 2
дебелашки adj grob, 'ungehobelt
дебел|ея, -ееш (-ях) uv dick 'werden vi
< \S/sn>
дебелия! ä / -й pl 'Dicke / 16; (дъска)
'Stärke /16
дебело adv dick; подчертавам ~ dick
unterstreichen vt <21b>
дебелоглав adj 'dickschädlig, 'dickköp¬
fig, stur
дебелоглавие n nur sg 'Dickschädligkeit
/ 17/sg, 'Dickköpfigkeit / 17/sg, 'Stur¬
heit / \7/sg
дебелокож adj 'dickhäutig; übertr
(безчувствен) 'dickfellig
дебелокбр adj 'dickschalig
дебелоок adj 'rücksichtslos, Schamlos,
frech
дебелоочие n nur sg 'Schamlosigkeit/17,
'Frechheit /17,' Rücksichtslosigkeit /17
дебит m, -и pl 1. Hdl De'bit m 1 /sg
2. Geol Ergiebigkeit/17
дебн|а, -еш (-ах) uv 1. (чакам) 'lauem vi
<hb> (някого auf jmdn., нещо od за
нещо auf etw. 4); x за плячка auf
'Beute 'lauern, nach 'Beute 'schleichen vi
<21 /sn> 2. (чакам в засада) 'auflauem
v» < а/hb > (някого jmdm.) 3. (следя,
наблюдавам тайно) be'lauem <b>
(някого jmdn.) 4. (шпионирам) bespit¬
zeln <b> (някого jmdn.)
дебнешком adv 'lauernd, 'heimlich;
движа ce ~ Schleichen vi <21 jsn>;
идвам -* ge'schlichen 'kommen vi
<ЪЪ/sn>
дебри nur pl 'Waldestiefen / 16/pl,
Gebirgsschluchten /17/pl
дебют m, -и pl De'büt n 24
дебютант m, -и pl Debü'tant m 8; übertr
'Neuling m 1 *
дебютантк|а /, -и pl Debü'tantin/18
дебн>тнр|ам, -аш (-ах) uv, v debü'tieren
vi <d/hb>
дев|а / -и pl 'Jungfrau /17
девалваци|я f, -и pl Fin 'Währungsab¬
Wertung / 17, Devalvation /20
девер m, -и pll. (роднина) 'Schwager m
4 2. (шафер) 'Brautführer m 4
девет num neun O докарвам вода от
- кладенеца 'alle 'möglichen Ar-
gu'mente 'anführen <a>; през ~
села [баира, морета] 'hinter den Sie¬
ben 'Bergen
девет|a/, -и pl 'Neuntel n 23; една - ein
'Neuntel
деветгодйш]ея, -ни adj 'neunjährig
деветдесет num 'neunzig
деветдесетгодйш|ен, -ни adj 'neunzig¬
jährig
девет десетгодишнина
136
деветдесетгодйшнина / nur sg 'neun¬
zigster 'Jahrestag m 1
деветдесети пит 'neunzigste
девети пит 'neunte
деветйни nur pl Er'innerungsfeier /16 an
den 'Toten am 'neunten 'Tage nach dem
Tod O бабини ~ umg Altweiber¬
geschwätz n 20
деветйц|а / -и pl Neun /17
деветк|а /, -и pl 1. (цифра 'Ziffer), Neun
/ 17 2. (карта за игра 'Spielkarte)
Neun; x спатия Kreuz ['Eichel) Neun
3. (трамвайна линия) 'Linie 9 / 16,
Neun
деветнадесет пит 'neunzehn
деветнадесети пит 'neunzehnte
деветнайсет пит — деветнадесет
деветнайсети пит = деветнадесети
деветор|ен, -ни adj 'neunfach, 'neunmal
деветорк|а/, -и pH. (цифра) Neun/17
2. (девет души) 'Gruppe/16 von neun
Per'sonen, 'Neunergruppe 3. (карта за
игра 'Spielkarte) Neun
деветстотин пит 'neunhundert
деветчленен,-ниadj'neungliedrig; «но
семейство 'neunköpfige Fa'milie/16
девйз т, -и pl De'vise/16, 'Wahlspruch
т 2
девйз 1ен, -ни adj De'visen-
девйзн nur pl Fin De'visen pl
девйц|а/, -и pl 'Jungfrau/17; (момиче)
'Mädchen n 23
девйческ|и adj 'mädchenhaft, 'jungfräu¬
lich; « а гимназия 'Mädchengymna¬
sium n 28
девоик|а f -и pl 'Mädchen n 23
девойче и, -та pl 'kleines 'Mädchen n 23
девствен adj 1. 'jungfräulich, keusch
2. übertr (непокътнат) 'unberührt O
« а гора 'Urwald m 3
девственост/nur sg 1. 'Jungfräulichkeit
/ \7/sg, 'Keuschheit / \7/sg 2. übertr
(непокътнатост) 'Unberührtheit fMjsg
дегенерйр|ам, -аш (-ax) uv degenerieren
vi <djsn>
дегизйрам, -аш (-ax) uv, v mas'kieren vr
<d>, ver'kleiden vt <b>; x cesich
mas'kieren vr; sich ver'kleiden vr
деградаци|я/, -и pl Degra'dierung / 17
деградйрам, -аш (-ax) uv, v degradie¬
ren vr <d>
дедектйв m, -и pl umg = детектив
дедй nur pl 'Vorfahren m 8 jpl, 'Ahnen pl,
'Väter m 5/pl
дедукция / nur sg Dedukti'on /17
де|ен, -йни adj ak'tiv
деепричасти|е n, -я pl Gramm Gerun¬
dium n 28, Adverbi'alparlizip n 31
дееспособен, -ни adj 'leistungsfähig
де|ец m, -йцй pl Funktionär m 1*;
партйен x Par'teifunktionär; държавен
x Staatsmann m 3, 'Staatsfunktionär;
културен x Kul'turschaffender m 7"
дежур|ен, -ни adj 'diensthabend; x
лекар 'diensthabender Arzt m 2,
Be'reitschaftsarzt; x офицер Offi'zier
m I * vom Dienst; «на аптека
Apo'theke /16 im Be'reitschafts-
dienst O x als Subst 'Diensthaben¬
der m 7 *
дежурствю n, -a pl Be'reitschaftsdienst
m 1, Dienst; нощно x 'Nachtdienst,
'Nachlbereitschaft /17
дежур|я, -иш (-йх) mv Dienst 'haben
< A >, im Dienst sein vi < B>; x при
болен am 'Krankenbett 'wachen vi
<hb>
дезавуирам, -аш (-ax) uv, v die 'Voll¬
machten 'absprechen < 16 a > (някого
jmdm.)
дезергйр ам, -аш (-ax) mv, v deser'tieren
vi < djsn >, 'fahnenflüchtig 'werden vi
< 18 /sn>
дезертьор m, -и pl Deser'teur m 1*.
'Fahnenflüchtiger ml*
дезертьорски adj Deser'teurs-
дезертьорств|о n, -a pl 'Fahnenflucht
/17/sg, Deserti'on /17
дезинтересйр|ам се, -аш се (-ах се) mv, v
das Inter'esse ver'lieren < 32b > (от an
3), sich nicht interessieren vr <d>
(от für 4)
дезинфекционни, -ни adj Desinfekti'ons-
дезинфекцйр|ам, -аш ( -ax) uv, v des¬
infizieren v/ <d>
дезинфекция/ -и pl Desinfekti'on /17
137
деколте
дезорганизаторски adj desorganisie¬
rend, destruk'tiv
дезорганизация / -и pl Desorgani¬
sation /17
дезорганнзйр|ам, -аш (-ах) uv, v desor¬
ganisieren vr < d >
дезориентация / nur sg 'Fehlorientie¬
rung/ 17
дезориентирам се, -аш се (-ах се) uv, v
sich Tehlorientieren vr < е >
дейно adv ak'tiv
дейност /nur sg 'Tätigkeit/17, 'Wirken
n 23/sg, 'Arbeit /17; производствена
- Produkti'onsarbeit; просветна -
'Bildungsarbeit; книжовна - litera¬
risches 'Wirken; културна - kultu¬
relles 'Wirken
действен adj 1. 'wirksam; - а помощ
'wirksame 'Hilfe/16 2. aktivierend; -
пример aktivierendes 'Beispiel n 20
действеност /nur sg 'Wirksamkeit /17
действи|е n, -я pl I. (работа, дело)
'Handlung / 17, Tat / 17; (постъпка)
'Handlungsweise / 16; (събитие)
Er'eignis n 27; военни ~я 'Kampf¬
handlungen 2. (резултат) 'Wirkung
/ 17, 'Auswirkung 3. (влияние) 'Ein¬
fluß m 2, 'Einwirkung 4. Theat Akt m 1,
'Aufzug m 2 5. Math 'Grundrech¬
nungsart / 17; четирите основни
аритметични - я die vier 'Grund¬
rechenarten
действителен, -ни adj 1. (истински)
'wirklich, tatsächlich; ж член'ordent¬
liches 'Mitglied n 21 2. ak'tiv; -на
служба ak'tiver Mili'tärdienst m 1; as
залог Gramm 'Aktiv n 20*/sg 3.
(валиден) 'gültig; (със законна сила)
'rechtskräftig
действително adv 'wirklich, tatsächlich
действителност/ nur sg 'Wirklichkeit
/ 17 auch Phil; в - in 'Wirklichkeit
действув|ам, -аш (-ах) uv 1. (върша
нещо) 'handeln vi <hb>\ (развйвам
дейност) 'wirken vi <hb>, 'tätig sein
vi < B > 2. (въздействувам) 'wirken;
лекарството действува die Arz'nei
hilft (wirkt); 'einwirken vi <a/hb>
(върху auf 4) 3. (функционирам)
funktionieren vi <hb> 4. Mil ope-
'rieren vi < d/hb >
декабрйст m, -и pl Hist Deka'brist m 8
декаграм m, -ове pl Deka'gramm
n 20/sg
декадент m, -и pl Deka'denzler m 4
декадентски adj deka'dent
декадентство n nur sg Deka'denz m
\l/sg
декалнт|ър m, -ри pl Dekaliter n 23/sg
декан m, -и pl De'kan m 1 *; замест¬
ник-- 'Prodekan
деканат m, -и pl Dekanat n 20
декански adj De'kans-; - съвет Fa-
kul'tätsrat m 2*
дбкар m, -и pl 'Dekar n 20/sg, 0,1 ha
деквалифнкация/nursg Ver'lustm 1 der
be'ruflichen Qualifikation
деквалнфицйр|ам се, -аш се (-ах се) uv
Seine be'rufliche Qualifizierung ver¬
lieren < 32 b >
декември m De'zember m 4
декемврййски adj De'zember-
декламатор m, -и pl Dekla'mator m 9 a,
Rezi'tator m 9 a
декламаторски adj deklama'torisch, re-
zita'torisch, 'Vortrags-
декламацн|я /, -и pl Rezitati'on / 17,
Deklamati'on /17
декламйр|ам, -аш (-ах) uv, v rezitieren
vt, vi < d/hb >, dekla'mieren vr < d >
декларативен, -ни adj deklara'tiv
декларатйвност / nur sg Deklamieren
n 23/sg
декларатор m, -и pl Dekla'rant m 8
декларация /, -и pl Deklaration / 17,
Erklärung / 17; клетвена « 'eides¬
stattliche Erklärung ; митническа s
'Zollerklärung; правителствена s
Regierungserklärung
декларйр|ам, -аш (-ах) uv, v deklamieren
vt <d>, er'klären vt <b>
декласиран adj deklassiert
дековйлк|а /, -и pl Eisenb 'Schmalspur¬
bahn/17, 'Kleinbahn
деколте n, -та pl Dekolle'te « 24, 'Aus¬
schnitt m 1
деколтирам
138
деколтйр)ам, -аш (-ах) uv, v dekolle-
'tieren vt <d>
декор m, -и pl 1. De'kor n 24 2. Theat
Dekoration /17, Ku'lisse /16
декоративен, -ни adj dekora'tiv
декоратор m, -и pl Dekorateur m 1 *
декорация / -и pl 1. Dekoration /17
2. Theat Kulissen f16/pl
декорйр|ам, -аш (-ах) uv, v deko'rieren
vt < d>
декрет m, -и pl De'kret n 20
декретйр|ам, -аш (-ах) uv, v dekretieren
vt <d>
декстрин m nur sg Dextrin n 20*
делб|а/, -й pl 1. (подялба) 'Teilung/17;
(на наследството) 'Erbaufteilung 2.
(участ) 'Schicksal n 20, Ge'schick и 20
делв!а /, -и pl 'Steinguttopf m 2, 'Hen¬
keltopf
делегат m, -и pl Delegierter m 7T
делегатк|а /, -и pl Delegierte /19
делегатски adj Dele'gierten-
делегацн|я /, -и pl Delegation /17
делегйр|ам, -аш (-ах) uv, v delegieren vt
<d>
делени|е n, -я pl 1. 'Teilung/ 17; * на
клетки 'Zellteilung 2. (на измерителна
стълбица) 'Einteilung; (на степени)
'Gradeinteilung 3. Math Division /17
деликат|ен, -ни adj 1. (внимателен)
taktvoll, deli'kat 2. (нежен, фин) zart;
~ но здраве 'zarte Ge'sundheit f\7/sg
3. (труден) 'heikel; « въпрос 'heikle
'Frage/16
деликатес m, -и pl Delikatesse /16
деликатесен, -ни adj Delikatessen-,
Delikateß-; x магазин Delikatessen¬
geschäft n 20
деликатност /nur sg 'Aufmerksamkeit
/17, 'Taktgefühl n 20, 'Zartgefühl
делйм adj 'teilbar (на durch 4)
делйм|о и, -и pl Math Divi'dend nt 8
делимост / nur sg 'Teilbarkeit /17
делйриум m nur sg Delirium n 28
делйтб|а /, -и pl 1. (разделение) 'Teilung
/ 17 2. (класификация) 'Einteilung,
Klassifizierung /17
делйтбен adj 1. (подлежащ на разде¬
ляне) 'zuteilend, 'aufzuteilend 2. (оп¬
ределящ) 'Einteilungs-, Klassiffzie-
rungs-; ~ признак Klassifizierungs¬
merkmal n 20
делител (-ят) m, -и pl Math Di'visor
m 9a
делни!к m, -ци pl 'Werktag m 1, 'Wo¬
chentag
делнич|ен, -ни adj alltäglich, 'Werk¬
tags-; 'Wochentags-; * ден 'Werktag
m 1, 'Wochentag
дблничност / nur sg Alltäglichkeit /17
дел|о n, -ä pl 1. (творчество) Werk n 20;
живот и x 'Leben n 23 und Werk
2. (деяние) Tat/17; на x in der'Praxis;
пристъпвам към x zur Tat 'schreiten
vi <21 /sn>; превръщам в живо x
verwirklichen vt <b> 3. (кауза) 'Sa¬
che /164. (въпрос) 'Angelegenheit /17,
Ding «20; държавни ~ a'Staatsangele¬
genheiten f\l/pl 5. 'Wesen n 23; учебно
x 'Schulwesen; минно * 'Bergbau¬
wesen; военно x Mili'tärwesen 6. Jur
Pro’zcQ m 1; водя x 'einen Pro'zeß
'führen 7. Verw 'Akte/16; слагам към
x zu den 'Akten 'legen vt
деловй adj 1. (енергичен) e'nergisch,
'tatkräftig 2. (отнасящ се до работа¬
та) 'Arbeite-, 'sachlich; ~ президиум
'Arbeitspräsidium n 28; ~ разговор
'Arbeitsgespräch n 20, 'Sachgespräch;
~ връзки geschäftliche Beziehun¬
gen / Yl/pl, ~ кръгове 'Fachkreise
m 1 /pl
деловит adj e'nergisch, 'tatkräftig
деловйтост / nur sg Ener'gie / 16 a,
'Tatkraft/14, 'Leistungsvermögen n 23
деловодйтел (-ят) m, -и pl ’Buchführer
m 4, Archi'var m 1*
деловодство n nur sg 'Buchführung/17,
Ar'chiv n 20
делт|а /, -и pl 'Delta n 24
делфйн m, -и pl Del'phin m 1*
делфннов adj Del'phin-
дел|я, -йш (-йх) uv 1. (разделям) teilen
vt (на in 4); x по равно in 'gleiche 'Teile
'teilen; x тъга и радост c някого
Freud und Leid mit jmdm.teilen; x
139
ден
залъка си с някого mit jmdm. den
'letzten 'Bissen 'teilen 2. Math divi'die-
ren vt < d > (на durch 4) 3. (отделям,
отлъчвам) 'trennen vt (от von 3)
4. (отбирам) 'aussondern vt <a> (от
aus 3) O z мегдан c някого mit
jmdm. 'wetteifern W < Ъ/hb >; x ot
залъка си sich vom 'Munde 'absparen
<a>; x се 1. (отлъчвам се) sich
'trennen vr (от von 3) 2. (вземам
наследството) das 'Erbteil 'aufleilen
<a> (c 'unter 3) 3. (делим съм)
'teilbar sein vr <B> (на durch 4, in 4);
четири се ~ й на две vier ist durch zwei
'teilbar
демаго|г m, -зи pl Dema'goge m 7
демагоги|я /, -и pl Demago'gie /16 a
демагогски adj dema'gogisch
демаг6гствув|ам, -am (-ax) uv Dema¬
goge be'treiben <23b>, dema'go¬
gisch 'auftreten vr < 15a/sn>
демаркацнон|ен, -ни adj Demarkati'ons-;
~ на линия Demarkati'onslinie /16
демаскйр|ам, -am (-ax) uv, v demas'kieren
vr <d>, ent'larven vr <b>
демнлнтарнзация / nur sg Entmilita-
ri'sierung / 17
демнлитаризйр]ам, -am (-ax) uv, v ent-
militari'sieren vt <d>
демплнтарнзиран adj entmilitari'siert;
- а зона entmilitari'sierte 'Zone /16
демобилизаци6н1ен, -ни adj Demobi-
li'sierungs-
демобилизация / nur sg Demobilisie¬
rung/17
демобилизирам, -am (-ax) uv, v demo¬
bilisieren vr <d>
демодиран adj 'unmodern, 'altmodisch
демократ m, -и pl Demo'krat m 8
демократизация/nur sg Demokratisie¬
rung/ 17
демократизирам, -am (-ax) uv, v de¬
mokratisieren vr <d>
демократизъм (-мът) m nur sg
Demokra'tismus m 11, Demokratie
/ 16 a
демократйч|ен, -ни u. демократически
adj demokratisch
демократичност / nur sg demokrati¬
sches 'Wesen n 23 ; demokratisches
Verhalten n 23/sg
демокраци|я/, -и pl Demokra'lie/16 a,
демон m, -и pl 'Dämon m 9 a
демонйч|ен, -ни и. демонйчески adj dä-
'monisch
демонски adj Dä’monen-, dä'monisch
демонстрант m, -и pl Demonstrant m 8
демонстранте |a /, -и pl Demon'strantin
/18
демонстратйв|ен, -ни adj demonstrativ
демонстрация /, -и pl 1. Demonstration
/17; протестна x Protestdemonstra¬
tion 2. (митинг) 'Kundgebung /17
3. x на физически опит Demon¬
stration 'eines physikalischen Versu¬
ches
демонстрирам, -am (-ax) uv, v de¬
monstrieren vr <d>
демонтйр|ам, -am (-ax) uv, v demon¬
tieren vr <d>, 'abmontieren vt <c>
деморализаци я /, -и pl Demoralisie¬
rung/ 17
деморалнзйр|ам, -am (-ax) uv, v demo¬
ralisieren vt <d>
деи (денят) m, дни pl Tag m I; работен
- 'Arbeitstag; присъствен - 'Arbeits¬
tag; имен ~ 'Namenstag; рожден ~
Ge'burislag; ~ на жената 'Frauentag
O бял ~ не съм видял ich 'habe
'keine 'guten 'Tage (kein 'leichtes 'Le¬
ben] ge’habt; ~ до пладне umg kurze
Zeit /17; дни наред tagelang; дните
му са преброени Seine 'Tage sind
ge'zählt; добър ~ 'Guten Tag!; до ~
днешен bis zum 'heutigen Tag; един ~
'eines 'Tages; злобата на ~ я 'Tages¬
gespräch n 20, 'Tagesereignis n 27; ката
~ volkst 'jeden Tag, täglich, tag'aus,
tag'ein; оня - а) (завчера)'vorgestern
b) (тогава) Seinerzeit; ~ след ~ Tag
für Tag, tag'aus, tag'ein; от ~ na ~
von Tag zu Tag; на ~ pro Tag, täglich;
посред бял ~ am 'hellichten Tage;
през ~ 'einen Tag um den 'anderen,
'jeden 'zweiten Tag; ясно като бял ~
umg ganz klar, 'offensichtlich
денатурирам
140
денатурйр|ам, -аш (-ах) uv, v dena-
tu'rieren vt <d>, 'ungenießbar 'ma¬
chen vt, ver'gällen vt
денационализаим / nur sg 1. (лишаване
от национални особености) Entna-
tionali'sierung / 17, Beseitigung / 17
der nationalen Besonderheiten 2.
(връщане на национализирано пред¬
приятие на частно лице) Repri¬
vatisierung/17
денационализйр|ам, -аш (-ах) uv, v
1. (лишавам от национални особе¬
ности) eninalionaliSieren vt < d >, die
nationalen Besonderheiten beseitigen
<b> 2, (epimaM национализирано
предприятие на частно лице) repri¬
vatisieren vt < d>
денгуб1а / -и pl 1. (загубено време)
'Zeitverlust т 1 2. (загубено работно
време) 'Arbeitsausfall т 2 3. (обезще¬
тение) Entschädigung /17
денем adv am 'Tage, 'tagsüber O - и
нощем Tag und Nacht
денк (-ът) m, -ове pl 'Bündel n 23
деннйца /nur sg 'Morgenstern tn 1
деконоиЦеи, -ни adj vierund'zwan-
zigstündig. Tag- und Nacht-; - но
дежурство Tag- und 'Nachtbereit-
schaft/17, Tag- und 'Nachtdienst m 1;
übertr (непрекъснат) 'ununterbrochen
денонощн|е n, -я pl Tag m 1 und Nacht
/14, Tag
денонощно adv Tag und Nacht, bei Tag
und bei Nacht
денонсйр|ам, -аш (-ах) uv, v (договор
Ver'trag) 'aulheben vt < 14 a >, 'kündi¬
gen vt
денув|ам, -аш (-ах) uv volkst den Tag
ver'bringen <24b>
денувк1а/, -и pl 1. (такса) 'Tagesgebüh¬
ren /17//?/ 2. (почивка) 'Ruhetag m 1
департамент m, -и pl Departe'menl
[departa'mö:] n 24
деп|о n, -ä pl De'pot [de'po:] n 24;
трамвайно ä 'Straßenbahnhof m 2
депозйр ам, -аш (-ах) uv, v 1. Fin (давам
депозит) hinter'legen vt < b >, depo¬
nieren vt < d > 2. (представям пис¬
мено) 'einbringen vt <24a>; s
законопроект 'einen Gesetzentwurf
'einbringen 3. (заявявам писмено)
'einreichen vt <a>; » оставка die
'Kündigung 'einreichen
депозит m, -и pl 1. (банка) Depositen pl
2. (паричен залог) Pfand n 22, 'Einlage
/16; - за бутилка 'Flaschenpfand
3. (стоки) 'Lagerbestände m 2/pl (на
an 3)
депресив ен, -ни adj depres'siv
депреси|я /, -и pl 1. Depression / 17
2. Meteor Tief n 24
депутат m, -и pl Depu'tierler m 74,
'Abgeordneter m7% 'Volksvertreter m 4
депутатк!а /, -и pl Depu'tierte / 19,
'Abgeordnete / 19, 'Volksvertreterin
/18
дер|а, -еш (драх) uv 1. (животно)
'abhäuten vt <a>, enthäuten vt
<Ь>;хзаек 'einem 'Hasen das Fell
'abziehen <32a> 2. (късам) zer'rei-
ßen vt < 21 b > 3. (измъчвам) 'quälen
vt 4. (дращя) 'kratzen vt O « кожата
някому übertr jmdm. das Fell 'über die
'Ohren 'ziehen < 32 >; дерем си очите
sich in den 'Haaren 'liegen vr <31 >,
sich fast die 'Augen 'auskratzen vr
< a >; ä си гърлото sich die 'Lunge
aus dem 'Halse Schreien <23/hb>
дер|а се, -еш се (драх се) uv 1. (сйлно
викам) Schreien vi, vt < 21/hb >, 'brül¬
len vr <hb>, sich 'heiser Schreien vr 2.
(кашлям) stark 'husten vt <hb>, sich
die 'Lunge aus dem Hals 'husten
дерайлйр|ам, -аш (-ах) uv, v entgleisen
vt <bjsn>
дервйш nt, -и pl 'Derwisch m 1
дервнш|ин m, -и pl - дервйш
дерел, -та pl 1. (дол) Schlucht / 17
2. (поток) Bach m 2
деребей (-ят) m, -йове pl 1. Hist 'eigen¬
mächtig 'handelnder Gouver'neur im
'türkischen Feu'dalreich 2. übertr umg
(подтйсник) Ty'rann m 8, Des'pot m 8
деребействув|ам, -аш (-ах) uv umg
(държа се като тиранин) tyrannisch
'auftreten vt < 15 а/sn >; (своеволнича)
141
дестилирам
'willkürlich 'schalten vi <hb> und
'walten vi <hb>
дередже n nur sg umg 'schlechte 'Lage
/ 16; на какво-съм in 'einer 'mi߬
lichen 'Lage sein vi <B>, in 'einem
‘mißlichen 'Zustand sein
дерз|ая, -аеш (-äx) uv sich er'kühnen vr
< b >, 'wagen v/, kühn sein vi < B >
дериват m, -и pl Deri'val n 20
дерматоло|г m, -зи pl 'Hautarzt m 2,
Dermato'loge m 7
дерматология / nur sg Med Dermato-
lo'gie / 16 a
дерт (*ът) m, -ове pl umg 'Sorge / 16,
'Kummer m 4
десант m, -и pl Mil 'Landung / 17;
въздушен - 'Luftlandung; пара¬
шутен *» 'Fallschirmlandung; мор¬
ски ~ 'Seelandung; танков -auf
'Panzer 'aufgesessene mot. 'Schützen
m Ijpl
дес£нт|ен, -ни Mil 'Lande-; Mar 'Lan-
dungs-; въздушни - ни войски Luft¬
landetruppen / 16//?/; морски - ни
войски 'Seelandungstruppen; г кораб
'Landungsschiff n 20
десен m, -и pl Des'sin n 24, 'Muster n 23,
'Zeichnung / 17
дес|еи, -ни adj 'rechte auch Pol
десерт m. -и pl Des'sert n 24, 'Nachtisch
m 1
десерт|ен, -ни adj Des'-sert-; - но вино
Des'sertwein m 1; - но грозде 'Tafel¬
trauben pl
десет пит zehn
десет|а /, -и pl 'zehntel; една » ein
'Zehntel n 23
десетгодишния |a /, -и pl 'zehnter 'Jah¬
restag m 1
десетдневка /, -и pl umg De'kade /16
десети пит 'zehnte
десетилетие n, -я pl Jahr'zehnt n 20
десетилетк|а /, -и pl 1. (план) Zehn'jah-
resplan m 22. (училище) Zehnklassen¬
schule /16
десетйна пит unge'fähr zehn, unge'fahr
ein 'Dutzend
десетйц|а /, -и pl 1. (десет едно¬
родни неща) zehn Stück 2. (цифра)
Zehn/17
десетйч|ен, -ни adj Math Dezi'mal-;
- на дроб Dezi'malbruch m 2
десетк|а/, -и pl 1, (десет бройки) zehn
Stück 2. (група от десет души) 'Zeh¬
nergruppe /163. (карта за игра) Zehn
/17 4. pl 'Dutzende, 'einige 'Dutzend;
- и пъти 'dutzendemal; c - и zu 'Dut¬
zenden
десетни|к m, -ци pl 'Zehnergruppenlei¬
ter m 4; veralt Mil 'Unteroffizier m 1 *
десетобо|й (-ят) m nur sg Sport 'Zchn-
kampf m 2
десетоклас|ен, -ни adj Zehn'klassen-;
- но училище Zehnklassenschule/16
десетокласни к m, -ци pl 'Schüler m 4
der 10. 'Klasse
десетолевк|а /, -и pl Zehn-'Lewa-Schein
m 1
десеторни, -ни adj 'zehnfach
десеторк|а /, -и pl — десетка
десетоъгьл|ен, -ни adj 'zehneckig,
'zehnwinklig
десетоъгьлни|к m, -ци pl 'Zehneck n 20
десетъ|к m, -ци pl Hist 'Zehnter] m 8
[7+]
дескриптйв[сн, -ни adj deskrip'tiv; - на
геометрия 'darstellende Geome'trie
/ 16a
деснйи|а /, -и pl 'Rechte/16 auch Pol,
'rechte Hand /14
десничар (-ят) m, -и pl Pol 'Rechter
m 1\ 'Rechtsgesinnter m 7*, 'Anhän¬
ger m 4 der 'Rechten
деспот m, -и pl Des'pot m 8 auch übert
деспотизъм (-мът) m nur sg Despo'tis-
mus m 11
деспотйч|ен, -ни adj despotisch
десп6тств[о n, -a pl Despo'tie /16 a
дестилат m, -и pl Deslil'lat n 20
дестилатор m, -и pl Destil'lierapparat
m 1
дестилационен, -ни adj Destillati'ons-
дестилация / nur sg Destillati'on / 17;
суха - 'trockene Destillati'on
дестнлйр|ам, -am (-ax) uv, vdestil'lieren
vt <d>
детайл
142
детайл nt, -и pl De'tail п 24; Tech (част)
Teil т I
детайл|ен, -ни adj detail'liert
де1те п, -ца pl Kind п 21 О от е von
klein auf
детектив nt, -и pl Detek'liv nt 1*
детективски adj Detek'tiv - O ~ роман
Krimi'nalroman w 1*; * филм Kri-
mi'nalfilm nt 1
детектор nt, -и pl De'tektor nt 9 a
детелйи|а /, -и pl 1. Klee m 6/sg;
2. (листо) 'Kleeblatt n 22
детенце n, дечица pl 'Kindchen и 23,
Kind n 21
детерминйзъм (-мът) nt nur sg Phil
Determi'nismus nt 11
детерминирам, -аш (-ах) uv, v deter-
mi'nieren vt <d>
детеубй|ец m, -йци pl 'Kindesmörder
nt 4
детински adj 1. (присъщ на дете) 'Kin¬
der-; ~ дни 'Kindertage mjpl, 'Kin¬
derzeit/17; ~ смях 'Kinderlachen n 23
2. (несериозен, хлапашки) 'kindisch
детинство n nur sg 'Kindheit/17, 'Kin¬
derjahre pl*
детйнщин|а /, -и pl Kinde'rei /17
детнн|я се, -йш се (-йх се) uv sich
'kindisch be'nehmen vr < 16 b >
дето adv = гдето
детонатор nt, -и pl Deto'nator nt 9 a
детонаци|я /, -pl Detonati'on /17
детронйр|ам, -аш (-ах) uv, v entthro¬
nen vf <b>, vom Thron 'stürzen vt
д6тск|и adj 1. (предназначен за деца)
'Kinder-, - а играчка 'Spielzeug п 20;
- а количка 'Kinderwagen т 4;«
дом 'Kinderheim п 20*; ~ а градйна
'Kindergarten т 5; ~ а болест 'Kin¬
derkrankheit / 17; ~ а консултация
'Mütterberatung/17 2. (като на дете,
присъщ на дете) 'kindlich; » поглед
'kindlicher Blick т I
детство п nur sg = детинство
дефанзйв|а /, -и pl Defen'sive /16
дефект т, -и pl De'fekt т 1, 'Fehler
т 4; ~ в говора 'Sprechfehler т 4
дефект|ен, -ни adj de'fekt, 'fehlerhaft
дефиле п, -та pl 1. (долйнно стеснение)
'Talenge / 16 2. (клисура) Schlucht
/ 17 3. (пролом) 'Durchbruch т 2;
Искърско ~ Tskerdurchbruch4. (пла-
нйнска теснина) 'Engpaß nt 2
дефнлйр|ам, -аш (-ах) uv, v defilie¬
ren v/ < d/sn >, vor'beimarschieren vi
< e/sn >
дефиийр|ам, -аш (-ах) uv, v defi'nieren vt
<d>
дефинитйв|ен, -ни adj deftni'tiv
дефннннн|я f -и p! Definiti'on /17
дефицйт m, -и pl 'Defizit n 20*
дефицйт|ен, -ни adj 1. 'Defizit-; - на
стока 'Mangelware/162. rar; стоката
е ~ на die 'Ware ist rar
деформация/, -и pl Defor'mierung/17
деформйр|ам, -аш (-ах) uv, v deformie¬
ren vf <d>
деца t дете
децентрализация / -и pl Dezentra¬
lisierung/ 17
децентрализйр|ам, -аш (-ах) uv, v de¬
zentralisieren vf <d>
децнграм m, -ове pl Dezi'gramm n 23
децилйт|ър m, -ри pl Dezi'liter n 23
децим&л m, -и pl Dezi'malwaage/16
децимет|ър m, -ри pl Dezi'meter n 23
дечица nur pl 'Kinder n 21//?/, 'Kinder¬
chen pl
дечурлнд nur pl umg 'Kinder n 21/p/,
die 'Kleinen pl, 'Kindervolk n 22
дешифрйр|ам, -аш (-ах) uv, v de¬
chiffrieren vf <d>
деяни|е n, -я pl Tat/17, 'Handlung/17
деятел (-ят) m, -и pl = деец
деятел |ен, -ни adj = деен
деятелност / nur sg - дейност
джавк!ам, -аш (-ах) uv 'bellen vi <hb>,
'kläffen vi <hb>; übertr her'um-
schnauzen vi < a/Ab >, 'kläffen
джаз (-ът) m, -ове pl 1. 'Jazzorchester
['d3es..] n 23, 'Jazzkapelle / 16; (за
танцова музика) 'Tanzkapelle 2. (стил)
Jazz m
джазов adj Jazz-, Tanz-; - а музика
'Jazzmusik / 17, Jazz m; (танцова
музика) Tanzmusik; - оркестър 'Jazz-
143
диалектика
kapelle /16; 'Jazzband /15; (за танцова
музика) 'Tanzorchester и 23
джам (-ът) т, -ове pl umg Glas п 22; (на
прозорец) 'Fensterglas
джамбаз и. джамбйз|ин т, -и pl 'Vieh¬
händler т 4; (на коне) 'Pferdehändler
джамджй|я т, -и pl 'Glaser т 4
джамй|я /, -и pl Mo'schee /16 а
джаик|а/, -и pt Mira'belle /16
джанковнца / nur sg 'Zwetschgen¬
schnaps m 2
джанъм Partikel bei vertraulicher Anre¬
de mein 'Lieber
джас|ам, -аш (-ах) uv umg 1. (удрям)
'knallen vi <hb>, 'schlagen vt <4>
2. (блъскам) 'stoßen vt < 34 >
джасв|ам -am (-ax) uv; джасн|а, -еш
(-ах) v umg 1. (удрям) 'knallen vi
<hb>, 'schlagen vt <4> 2. (врата
Tür) 'zuknallen vt <&/hb>; s ce
1. (падам) 'hinschlagen vi <4ajhb>
2. (хвърлям ce) sich 'hinwerfen vr
< 16 ajhb> 3. (врата Tür) 'zuschlagen
vi <4z/sn>4. (полудявам) ver'rückt
'werden vi < 18/sn >
джаснат adj umg ver'dreht, blöd
джйфк|ам, -am (-ax) uv ~ джавкам
джеб (-ът) m, -ове pl = джоб
джебчй|я т, -и pl Taschendieb т 1
джезвб п, -та pl 'Mokkatöpfchen п 23
джелат т, -и pl и. джелат | ни т, -и pl
1. 'Henker т 4, 'Scharfrichter т 4
2. übertr 'Mörder т 4, 'Henkers¬
knecht т 1
джибри nur pl 'Weintreber pl, 'Wein¬
trester pl
джйбров adj 'Treber-, 'Trester-
джйбровиц[а / -и pl 'Tresterschnaps m 2
джип (-ът) m, -ове pl Jeep [d3i:p] m 6,
'Kübelwagen m 4
джир6св|ам, -am (-ax) uv; джиро-
с|ам, -am (-ax) v 1. Fin giTieren vt
< d >, über'tragen vt < 4 d > (на auf 4)
2. übertr umg (задача, нежелано лице)
'abschieben < 32 а > (нещо на някого
etw. auf jmdn.)
джоб (-ът) т, -ове pl 'Tasche / 16;
вътрешен ~ 'Innentasche, 'Brustta¬
sche; заден ~ Ge'säßtasche; übertr
(парични средства) 'Geldbeutel т 4 0
турям някого в «• а си übertr jmdn. in
die 'Tasche 'stecken
джоб|еи,-ни adj 'Taschen-; * часовник
'Taschenuhr /17
джобче n, -та pl 'Täschchen n 23, 'kleine
'Tasche/17
джоджен m nur sg Bot 'Krauseminze
/16
джолан m, -и pl 'Hachse/16; говежди ~
'Rindshachse; телешки - 'Kalbs¬
hachse; свински ~ 'Eisbein n 20
джувк|а / -и pl umg 'Schleife / 16; (за
коса) 'Haarschleife
джудже n, -та pl 1. Zwerg m 1 2. (лй-
липут) Lilipu'taner m 4
джумбуш m, -и pl umg Spaß m 2, (смях)
Gemachter n 23 Оправя си - c някого
mit jmdm. 'seinen Spaß 'treiben < 23 >
джунгл|а /, -и pl 'Dschungel m 4
джурк|ам, -am (-ax) uv 'quirlen vt
джуруля|к m, -ци pl Quirl m 1
джуфк|а /, -и pl = джувка
дзифт (-ът) т nur sg As'phalt m 1, Teer
m 1
дзън lnterj kling
диабет m nur sg Med Dia'betes m, 'Zuk-
kerkrankheit /17
днабетй|к m, -ци pl Med Dia'betiker m 4
днабетйч|ен, -ни adj dia'betisch
диагноз|а /, -и pl Dia'gnose / 16
диагностй|к m, -ци pl Diagnostiker m 4
диагностика / nur sg Dia'gnostik /17
диагонал m, -и pl Diago'nale / 16 O
no ~ diago'nal adv
диагонал |ен, -ни adj diago'nal
диаграм1а /, -и pl Dia'gramm n 20*
диадем|а f -и pl Dia'dem n 20*
диалект m, -и pl Dia'lekt m 1, 'Mundart
/17
диалект|ен, -ни adj Dia'lekt-, dialek'tal
диалектйз|ъм m, -ми pl Dia'lektwort
n 22
диалектй|к m, -ци pl Phil Dia'lektiker
m 4
диалектика / nur sg Phil Dia'lektik
fWsg
диалсктически
144
диалектнчески adj dialektisch
дналектоло1г т, -зи pl Dia'lektforscher
m 4, Dialekto'loge nt 1
диалектологйч|ен, -ни adj dialektolo¬
gisch
диалектология f nur sg Dialektolo'gie/
Dialektforschung / 17, 'Mundartfor¬
schung
диалектоложки adj dialektologisch
диало1г т, -зи pl Dia'log m 1
диалогйч1ен, -ни adj dialogisch
диамант m, -и pl Dia'mant m 8
диамантен adj Dia'mant-, dia'manten
диаметрал|ен,-ни ^diametral; в - на
противоположност in diame'lralem
'Gegensatz
диамет|ър m, -ри pl 'Durchmesser m 4
диапазон nt, -и pl 1. Mus Dia'pason m
od n, Re'gister n 23 2. übertr 'Umfang
m 2, 'Ausmaß n 20, 'Breite / 16
диапозитив nt, -и pl Diaposi'tiv n 20*
диапозитив|ен, -ни adj Dia-; x апарат
'Diaprojektor m 9
диари я /, -и pl Med Diar'rhoe / 16 a,
'Durchfall m 2
дйафилм m, -и pl 'Umkehrfilm m 1
диафрйгм|а /, -и pl 1. Anal 'Zwerchfell
n 20 2. Foto 'Blende /16
див adj 1. (първобитен, неолитомен,
необуздан) wild 2. (некултурен,
прост) rauh, roh 3. (необшйтелен)
scheu
дива1к nt, -ци pl 1. (първобитен човек)
'Wilder nt 1* 2. (необшйтелен човек)
'sheuer Mensch nt 8 3. übertr (невъзпи¬
тан човек) 'Grobian nt 1
диван nt, -и pl 'Sofa п 24, 'Diwan т 1 *
диване п, -та pl 'Dummkopf т 2, 'Holz¬
kopf
дивачк|а /, -и pl 1. (първобитна жена)
'Wilde / 19 2. (необщйтелна жена,
необщйтелно момиче) 'Scheue/19 3.
Bot 'wilder Baum m 2; круша- x 'wil¬
der 'Birnbaum
дивашки adj wild, roh; ~ племена
'wilde 'Stämme m 2jpl
дивашки |a /, -wpl\. (глупост) 'Blödsinn
nt I, 'Dummheit / 17 2. (невъзпйта-
ност) Flege'lei / 17 3. (варварство)
Barba'rei /17
дйв|ен, -ни adj 'wunderschön, 'wunder¬
voll, 'wunderbar
диверсант m, -и pl Diversant m 8,
Sabo'teur m 1 *
днверсантк|а/, -и pl Diver'sanlin /18
диверсантски adj Diversi'ons-
днверсн6н|ен, -ни adj Diversi'ons-, Sa-
bo'tage-
диверсн|я / -и pl Diversi'on / 17, Sa¬
botage /16
дивеч nt nur sg Wild n 20
див|ея, -ееш (*ях) uv ver'wildern vi
< Ъ/sn >
дивидент m, -и pl Dividende/16
дивизион m, -и pl Mil Abteilung / 17
дивизион|ен, -ни adj Mil Divisi'ons-;
- ният als Subst Divisionskomman¬
deur nt 1 *
дивйзи|я / -и pl Mil Divisi'on / 17
дйвост f nur sg 1. 'Wildheit/17 2. übertr
(необщйтелност) 'Menschenscheu /17
дивота / nur sg 'Wildheit /17
дивотй|я /, -w.pl 1. (глупост) 'Dummheit
/ 17 2. (безобразие) Flege'lei / 17,
'Grobheit /173. (дивота)' Wildhei t /17
див]я, -йш (-йх) uv in Er'staunen
[Verwunderung) ver'sctzen vt <b>;
s ce sich 'wundern vr, 'staunen vi
<hb>
дйг|а / -и pl Deich m 1, Damm nt 2
дйг|ам, -аш (-ах) uv; дйгн|а, -еш (-ах) v
= вдйгам
дидактика / nur sg Di'daktik / 17
дидактичен, -ни adj di'daktisch
диез т, -и pl Mus 'Diesis /, Di'ese /
диет!а/, -и pl Di'ät /17; пазя x di'ät
'leben vi <hb>
диетйчен, -ни adj Di'at-; ~ на храна
'Schonkost /, Di'ät /17
диетйчески adj — диетйчен
дйзелмотор nt, -и pl 'Dieselmotor nt 9 a
дйзелов adj 'Diesel-
дизентериен, -йни adj Med Ruhr-
дизентерн|я / -и pl Med Ruhr /17
дий Interj hü
дикан|я/, -и pl 'Dreschschlitten nt 4
145
диригентски
диктат т, -и pl Pol Dik'tat п 20
диктатор т, -и pl Dik'tator т 9 а
днктаторски adj dikta'torisch
диктаторство п nur sg 1. Pol dikta-
'torisches Re'gime n 24 2. (пове¬
дение) dikta'torisches Verhalten n 23,
'Herrschsucht /14
диктату|р|а/, -и pl Pol Dikta'tur/17
диктовк|а /, -и pl Dik'tat n 20; под x
на някого 'unter jmds. Dik'tat
дйктор m, -и pl Radio 'Sprecher m 4
диктув|ам, -am (-ax) uv dik'tieren vt, vi
< d/hb >
ДЙКЦИ1Я / -и pl Dikti'on/ 17, 'Ausspra¬
che /16
дилем а / -и pl Di'lemma n 24
дилетант m, -и pl 'Dilet'tant m 8
дилетантски adj dilet'lantisch
дим (-ът) m nur sg Rauch m 1, Qualm
m 1, 'Rauchwolke / 16 O ~ да ме
няма 'blitzschnell ver'schwinden vi
<21hjsn>; ~ ще се дйга daß es nur
so raucht
дйм|ен, -ни adj 1. Rauch-, Qualm-, x
пожар 'Rauchfeuer n 23; ~ на завеса
Mil 'Nebelvorhang m 2 2. (задимен)
ver'räuchert, 'rauchig
димитровче л, -та pl Bot 'Herbstaster
/16
дим|я, -йш (-ях) v 'rauchen vt, vi
<hb>
димят m nur sg Dimiat m
динамйз|ъм (-мът) m nur sg = дина-
мйчност
динамика / nur sg Dy'namik /17
динамит m nur sg Dyna'mit n 20
динамит |ен, -ни adj Dyna'mit-
дннамнч|ен, -ни adj dy'namisch
динамйчност f nur sg Dy'namik /17
динам|о n, -a pl Dy'namo m 6
динамомашин|а /, -и pl 1. Dynamoma¬
schine / 16, Dy'namo m 6 2. Kfz
'Lichtmaschine /16
дииастйч|ен, -ни adj dynastisch
династи|я /, -и pl Dina'stie /16 a
дйнен adj Me'lonen-, 'Wassermelonen-
C> турям някому ~ а кора übertr
jmdn. her'einlegen <a>
дйн|я / -и pl 'Wassermelone / 16,
Me'lone
диопт|ър m, -ри pl Diop'trie /16 a
дип adv umg 1. (напълно) 'völlig, ganz
2. (доста) 'ziemlich
дйпл|а /, -и pl 'Falte /16
дйллом m, -и pl и. диплом |a / -и pl
Di'plom n 20
дипломат m, -и pl Diplo'mat m 8 auch
übertr
дипломатйч|ен, -ни adj diplo'matisch
auch übertr
днпломатйческ|и adj diplo'matisch; x
отношения [връзки] diplo'matische
Beziehungen pl; x представител
diplo'matischer Vertreter m 4; ~ o
тяло diplo'matisches Korps n
дипломация f nur sg Diploma'tie /16 a
диплом |ен, -ни adj Di'plom-; ~ на
работа Di'plomarbeit /17;® изпит
Di'plomprüfung /17
дипломйр|ам, -аш (-ax) uv, v diplo'mie-
ren vi <d/hb>, ein Di'plom erteilen
<b>; s ce das Di'plom er'werben
<16b>
дипломйран adj Di'plom-; ~ инженер
Diplomingenieur m 1 *
дйпл|я, -иш (-их) uv 1. (правя на дйп-
ли) in 'Falten 'legen vt, 'falten vt
2. (сгъвам) zu'sammenlegen vt < a >;
s ce sich 'falten vr
днре)к m, -ци pl umg Pfahl m 2, Stamm
m 2
директ ен, -ни adj direkt; s вагон
Eisenb 'Kurswagen m 4
днректйв1а /, -и pl Direk'tive /16
директор m, -и pl Direktor m 9 a; главен
~ 'Hauptdirektor, Generaldirektor;
генерален ~ Generaldirektor
директори|a / -и pl Direk'torin / 18,
Direk'trice /16
директорски Direk'toren-
дирекци6н|ен, -ни adj Direkti'ons-
дирекци|я/, -и pl Direktion/17; главна
ä 'Hauptverwaltung/17
диригент m, -и pl Mus Dirigent m 8
диригентск|и adj Mus Dirigenten-; ~ a
палка Diri'genlenslab m 2
10 Wtb. Bulg-Dt.
диригентство
146
диригентство п nur sg Mus musikali¬
sche 'Leitung/!7;под - тонанякого
'unter der musikalischen 'Leitung von
jmdm.
дирнжйр|ам, -аш (-ах) uv, v Mus diri¬
gieren v/ < d > auch übertr
днрня|к m, -ци pl umg 'Hinterer m 7+,
Ge'säß n 20
'дйр|я /, -и pl Spur /17; (от животни)
'Fährte /16 0 влизам в - ите на
някого jmdm. auf die 'Schliche 'kom¬
men vi <33lsn>; вървя по - ите на
някого jmdm. auf dem 'Fuße 'folgen vi
<sn>; изгубвам -ите на някого
jmds. 'Spuren verlieren <32b>; по¬
падам в - ите на някого jmdm.
auf die Spur 'kommen vi <33/sn>
2дйр|я, -иш (-йх) uv 'suchen vt, vi <hb>
дисйг nt, -и pl 'Quersack m 2, 'Dop¬
pelsack; (на рамене) 'Schultersack; (на
кон) 'Satteltasche /16
дис6кцн|я /, -и pl Sekti'on/17, 'Leichen¬
öffnung /17
днсертаци6н|ен, -ни adj Dissertati'ons-;
- на работа Dissertati'onsschrift /17
дисертаци|я / -и pl Dissertati'on / 17;
кандидатска x 'Doktorarbeit / 17;
докторска » Ha'bilschrift/17, Pro-
moti'onsschrift B
двсимилаци|я/, -и pl Dissimilation/17
диск (-ът) m, -ове pl 1. Sport 'Diskus
mll 2. (кръгла пластинка) 'Scheibe
/16 O слънчев - 'Sonnenscheibe; -
на луната 'Mondscheibe
днскант m, -и pl Mus Dis'kant m 1
дисков adj 'Scheiben-; - а брана 'Schei¬
benegge /16
дискотек|а /, -и pl Disko'thek /17
дискредитирам, -аш (-ах) uv, v diskre¬
ditieren vt <d>
дискретен, -ни adj dis'kret; (повери¬
телен) vertraulich; (който пази тай¬
на) verschwiegen; а човек verschwie¬
gener Mensch m 8
дискретност / nur sg Dis'kretheil / 17,
Verschwiegenheit /17
дискриминационен, -ни adj diskrimi¬
nierend
дискриминация / nur sg Diskriminie¬
rung/17; расова - 'Rassendiskrimi¬
nierung
дискусионен, -ни adj strittig
дискуси|я/, -и pl Diskussi'on /17
днскутйр[ам, -аш (-ах) uv, v diskutie¬
ren v/, vi < d/hb >
дисонанс m, -и pl Mus Disso'nanz /17
auch übertr
диспансер m, -и pl Med Dispen'saire
[..pö'sEir] n, 'Fürsorgestelle / 16; про¬
тивотуберкулозен - Tuberku'lose-
fürsorgestelle
диспечер m, -и pl Dis'patcher nt 4
диспечерски adj Dis'patcher-
диспроп6рци|я /, -и pl Disproportion
/17, 'Mißverhältnis n 27
диспут m, -и pl Dis'put m 1
дистйнци|я /, -и pl Di'stanz / 17, 'Ab¬
stand m 2, Enf fernung / 17
дистилйр|ам, -аш (-ах) uv = дести¬
лирам
дисхармони|я/,-и pl Disharmonie/16 а
дисциплйн|а/,-и pl Diszi'plin /17
дисциплинарен, -ни adj disziplinarisch,
Disziplinär-; - но наказание Diszip¬
linarstrafe/16 О - на рота Mil veralt
'Strafkompanie /16 а
дисциплинйр|ам, -аш (-ах) uv, v an Dis¬
zi'plin ge'wohnen <b> (някого
jmdn.); Diszi'plin 'beibringen <24a>
(някого jmdm.)
дисциплинйраи adj diszipliniert
диференциал m, -и pl I. Math Diffe¬
rential n 20* 2. Tech Differentialge¬
triebe n 23
диференциален, -ни adj 1. Math Diffe¬
rential-; ~ но уравнение Differenti¬
algleichung/17 2. (разграничителен)
differenti'ell 3. (нееднакъв) differen¬
ziert
диференциация/, -и pl Differenzierung
/17
диференцйр|ам, -аш (-ах) uv, v diffe¬
renzieren vt <d>
дифтерйт m nur sg Med Diphthe'rie/16a
дифтонг m, -и pl Ling Diphthong m 1
дифузен, -ни adj diffus
147
ДО
дифузн|я /, -и pl Phys Diffusi'on /17
дихаии|е и, -я pl 1. (дишане) 'Atem
т 4 2. (полъх) Hauch т 1
дихател|ен, -ни adj 'Atmungs-; - ни
органи 'Almungsorgane п 20*/pl;
- на тръба 'Luftröhre /16
дйш|ам, -аш (-ах) uv 'atmen vi, vt <hb>
auch übertr
дишан |e n, -ия pl 'Almen n 23, 'Atmung
/17
длаб (-ът) /и, -ове pl 'Fuge /16
длан/, -и pl 'Handfläche/16 0 вижда
се като на - es liegt 'offen auf der
Hand
длет|о n,-s.pl 1. (за камък) 'Meißel m 4
2. (за дърво) 'Beitel m 4, Stemmeisen
n 23
длъж adv: на ~ längs; на - по реката
längs des 'Flusses; на - и на шир
kreuz und quer
длъж|ен, -ни adj 1. (който има да дава)
'schuldig; той мие» пари er ist mir
Geld 'schuldig 2. (задължен) ver¬
pflichtet O не оставам » übertr
nichts 'schuldig 'bleiben vt <23jsn>
длъжнй|к m, -ци pl 'Schuldner m 4
длъжннц|а / -и pl 'Schuldnerin /18
длъжност/ -и pl 1. (служба) 'Posten m
4, Amt n 22, Dienst nt 1; (служебно
място) 'Dienststellung/17; заемам -
'eine 'Dienststellung be'kleiden <b>
2. veralt (дълг) Pflicht / 17, Ver¬
pflichtung/ 17
длъжност|ен, -ни adj\ - но лице 'Amts¬
person /17
дневал|ен, -ни adj als Subst Mil Sol'dat
m 8, der 'Stubendienst hat
днев|ен, -ни adj 'Tages-; Tag-; - на
светлина Tageslicht« 21; - на норма
'Tagesnorm/17; ж ред'Tagesordnung
/17; - на смяна Tagschicht /17 0
-ни als Subst Tagegeld и 21; на »
ред съм umg auf der 'Tagesordnung
'stehen vi <hb>, Ge'sprächsgegen-
stand sein <B>; слагам на » ред
umg auf die 'Tagesordnung 'setzen vt
дневни|к m, -ци pl 1. 'Tagebuch n 22
2. (училище 'Schule) 'Klassenbuch O
входящ » 'Eingangsbuch; изхо¬
дящ » 'Ausgangsbuch
днес adv 1. 'heute 2. (в сегашно време)
'heutzutage O - за - 'vorerst; -
-утре 'heute 'oder 'morgen
днеска adv umg = днес
днескаш|ен, -ни adj umg = днешен
днеш|ен, -ни adj 'heutig O до ден » bis
zum 'heutigen Tag
доpräp 1. bis, bis an, bis auf, bis nach, bis
zu; - горе bis 'oben; - тук bis
'hierher; - Лайпциг bis 'Leipzig; -
върха bis zum 'Gipfel; измокрен -
костите durch'näßt bis auf die 'Kno¬
chen; - зърно bis auf das 'letzte Korn;
броя - 100 bis 100 'zählen vi <hb>\
от 6 - 8 часа von 6 bis 8 Uhr; от
понеделник - петък von 'Montag bis
'Freitag; - края на живота bis an das
'Lebensende; оставам - края на
представлението bis zum Schluß der
'Vorstellung 'bleiben vi <23/sn>; -
тръгването bis zur 'Abfahrt; übertr
смея се - сълзи 'Tränen 'lachen vi
< hb >; засмян - уши'über das'gan¬
ze Ge'sichl 'lachend ['strahlend];
изплашен - смърт auf den Tod
er'schrocken; идвам - убеждението,
че ... zur Überzeugung ge'langen vi
<bjsn>, daß ... 2. (близко до) an,
'neben; сядам - прозореца ich 'setze
mich an das 'Fenster; седя -
прозореца ich 'sitze am 'Fenster; стоя
- него ich 'stehe 'neben ihm; той
застава - мене er stellt sich 'neben
mich; звезда - звезда Stern an Stern;
рамо - рамо 'Schulter an 'Schulter;
човек - човек Mann an Mann
3. (приблизително) an die, 'ungefähr;
- сто души an die 'hundert Mann
4. (преди) vor, in der Zeit vor; -
Освобождението vor der 'Befreiung
vom os'manischen Joch 5. (за) an;
писмо - приятеля Brief an den
Freund 6. (според) je nach; то e -
времето das hängt vom 'Wetter ab; то
e - човека das kommt auf den 'Men¬
schen an O не ми е - смях mir ist
доба
148
nicht zum 'Lachen zu'mute; не ми е ~
някого илй ~ нещо umg ich 'habe kein
Vergangen nach jmdm. 'oder etw.
доб|а /, -и pl Zeit / 17; нощна ä
'Nachtzeit
добавк|а /, -и pl 1. (към работна запла¬
та) 'Zuschlag т 2, 'Zulage/16 2. (пред¬
ставление) 'Zugabe / 16 3. (допълне¬
ние) Er'gänzung / 17 4. (притурка)
'Beilage /16
добавъчен, -ни adj 'zusätzlich
добйв|ям, -яш (-ах) uv; добав|я, -иш
(-их) V hin'zufügen vt <а> (към zu 3)
добера Т добйрам
добив т, -и pl Er'trag т 2; среден ~
Lartdw 'Durchschnittsertrag
1 добйв|ам, -аш (-ах) uv; добй|я, -еш (-х)
V 1. (произвеждам) ge'winnen vt
< 26 b >, er'zeugen vt < b >, produzie¬
ren v/ < d > 2. (придобйвам) er'halten
vt < 3b > 3. volkst (раждам) ge'bären
vt 1 O » навик die Ge'wohnheit 'an¬
nehmen < 16 a >; « опит Erfahrung
ge'winnen ['sammeln]; s плът и кръв
Ge'stalt 'annehmen
2добйвам, -аш (-ах) uv; добй|я, -еш (-х)
v 1. (бия до край) 'fertigschlagen vt <4
а > 2. (доубйвам) 'vollends den 'Gar¬
aus 'machen (някого jmdm.), den 'Gna¬
denstoß'geben <15> (някого jmdm.)
добйване n nur sg 1. (производство)
Ge'winnung / 17, 'Herstellung / 17
2. (придобиване) Ge'winnung 3. (раж¬
дане) Ge'burt /17
добйр|ам, -аш (-ах) uv; добер|а, -еш
(добрах) V 'aufsammeln vt < а >, 'auf¬
lesen v/ <19а>, 'einsammeln vt
<a>; s се 1. (довлйчам се) mit
'Mühe gelangen vi <bjsn>, sich
'schleppen vr (до zu 3) 2. übertr (до¬
могвам се) ge'langen (до zu 3),
er'langen vt < b > (до нещо etw.)
добитъ к m, -ци pl 1. nur sg Vieh n 20;
рогат a 'Hornvieh; едър a 'Gro߬
vieh; дребен a 'Kleinvieh; впрегатен a
'Zugvieh 2. (добиче) Tier n 20, 'Haustier
добйче n, -та pl Tier n 20, 'Haustier
добйя t Добивам u. 2добйвам
доблест f nur sg 'Heldenmut m 1
доблест|еи, -ни adj 'heldenmütig
доближавам, -аш (-ах) uv; доближ|а,
-йш (-йх) v 1. (йдвам блйзо, дости¬
гам) sich 'nähern vr (до някого od
нещо jmdm. odetw. 3)2. (пристъпвам
по-близко) 'näher her'anlreten vi
< 15 a/sn> (до an 4, zu 3) 3. (поста¬
вям по-блйзко) her'anrücken vi
< a/sn > (до an 4, zu 3); а стола до
масата den Stuhl 'näher an den Tisch
her'anrücken <a>; s се 1. (йдвам
близко, достйгам) sich 'nähern vr (до
някого od нещо jmdm. od etw.)
2. übertr (приличам) 'ähneln vi <hb>,
'nahekommen vt < 33 a/sn > (до няко¬
го od нещо jmdm. od etw. 3)
добоядйсв|ам, -аш (-ах) uv; добоя-
дйс|ам, -аш (-ах) vzu 'Ende' streichen
vt <21 > ['färben vt]
добре adv gut; nö- - 'besser; най- - am
'besten O - дошел! 'herzlich will¬
kommen!; - заварил! (Antwort auf
добре дошел) 'danke für den 'herzli¬
chen Emp'fang!; ~ съм mir geht es gut
добрии! а /, -й pl 1. (доброта) nur sg
'Güte/16; ймай ~ ата 'würdest du die
'Güte 'haben, sei doch 'bitte so gut
2. (добро дело) 'gute Tat / 17,
'Wohltat /17 3. (сполука) Glück n 20,
'Gutes n26 4. (блага) nur pl 'Güter
n 22/pl, 'Reichtümer m Ъ/pl
добрб n nur sg 1. (нравствено положи¬
телно) 'Gutes n 26*; c - im
'Guten 2. (добро дело) 'Wohltat /17,
'gute Tat /173. (сполука) Glück n 20,
Wohl n 20 4. (имот) Be'silz m 1 O
вйждам ~ 'Gutes'sehen <19>;за ~
mit 'guten 'Absichten; мисля някому
~ то jmdm. 'alles 'Gute 'wünschen; не
разбйрам от - 'gute 'Ratschläge in
den Wind 'schlagen <4>; не е на ~
das be'deutet nichts 'Gutes; тръгва ми
на - es 'wendet sich zum 'Guten
доброволен, -ни adj 'freiwillig
добровол|ец m, -ци pl 'Freiwilliger m 7*
добров6лк|а /, -и pl 'Freiwillige /19
добровблност/nur sg 'Freiwilligkeit/17
149
довиждане
доброволчески ad/'Freiwilligen-; - от¬
ряд 'Freiwilligenabteilung /17
добродетел т, -и pl 'Tugend /17
добродетел! ен, -ни adj 'tugendhaft
добродушен, -ни adj 'gutmütig
добродУпие и nur sg 'Gutmütigkeit/17
доброжеланм|е п, -яpl 'Wohlwollen п 23,
Gunst /17
доброжелател (-ят) т, -и pl 'Gönner т 4
доброжелател ен, -ни adj 'wohlwollend
доброжелател |ка /, -ки pl 'Gönnerin
/17 .
доброжелателност/nur sg = доброже¬
лателство
доброжелателство п nur sg 'Wohlwollen
п 23, Ge'wogenheit /17
доброкачествен adj 'hochwertig, von
'guter Quali'tät; ~ и изделия Erzeug¬
nisse n 21/pl von 'hoher Quali'tät
добронамереност f nur sg 'gute 'Absicht
/17
добросъвестен, -ни adj ge'wissenhaft
добросъвестно adv ge'wissenhaft
добросъвестност /nur sg Ge'wissenhaf-
tigkeit /17
добросърдеч|ен, -ни adj 'gutherzig
добросърдечие n nur sg 'Gutherzigkeit
/17
добросъседски adj gutnachbarlich; ~
отношения gutnachbarliche Bezie¬
hungen / \l/pl
доброта / nur sg 'Güte /16
добрув|ам, -аш (-ах) uv volkst gut 'leben
vi <hb>, 'glücklich 'leben
Добруджа / Do'brudscha /
добруджанки m, -ци pl Do'brudscha-
bewohner m 4
добруджаик|а/ -и pl Frau /17 aus der
Do'brudscha
добруджански adj Do'brudscha-
добря{к m, -ци pl 'gutmütiger Mensch
m 8, 'gutmütiger Kerl m 1
добряшкн adj 'gutmütig
доб|ър, -рй adj gut; no- з 'bessere;
най- з 'beste; бъди така з sei so gut;
в най- ~ рия случай im 'besten 'Falle,
'bestenfalls; ~ pä воля 'guter 'Wille
m lü/sg; ~ pö утро 'Guten 'Morgen!;
з ден 'Guten Tag!; з вечер 'Guten
'Abend!; на з час Glück auf den
Weg!, 'Gute 'Reise!, 'Alles 'Gute!; на з
път 'Gute 'Reise!; и таз -pä! das
'fehlte noch!
доведа | довеждам
доведени|к m, -ци pl 'Stiefsohn nt 2
доведеннц|а /, -и pl 'Stieftochter /15
довежд|ам, -аш (-ах) uv; довед|а, -еш
(доведох) V 1. (водя до определено
място) 'bringen vt < 24 >, Türen vt (от
aus 3, von 3, в in 4, до zu 3, bis 3); той
ме доведе до града er 'brachte mich
bis zur Stadl; (водя насам) 'herbringen
vr < 24 a >, 'herführen vt < a >; дове¬
ди го! bring ihn her! 2. з жена sich
'eine Frau 'nehmen < 16 >, 'heiraten vt
3. übertr (водя до някакъв резултат)
'führen vr (до zu i) O s до знание zur
'Kenntnis 'bringen vt < 24 > ['geben vt
< 15 > ]; s до край zu 'Ende 'führen
vt; s до отчаяние in Verzweiflung
'stürzen; s до просешка тояга an den
'Bettelstab 'bringen vt <24>
доверен adj 'zuverlässig; - o лице
Bevollmächtigter ml+, Vertrauens¬
mann m 3
доверени |k m, -ци pl Vertrauensmann
m 3
довереннШа / -и pl Ver'traute /19
доверие n nur sg Ver'trauen n 23 (в zu 3)
доверител (-ят) m, -и pl Jur Man'dant
m 8
доверчив adj 1. (лековерен) 'leichtgläu¬
big, vertrauensselig 2. (имащ дове¬
рие) vertrauensvoll
доверчйвост / nur sg 1. (лековерност)
Vertrauensseligkeit / 17, 'Leichtgläu¬
bigkeit /17 2. (доверие) Vertrauen
доверяв|ам, -аш (-ах) uv; довер|я, -йш
(-йх) V 'anvertrauen <с> (на някого
нещо jmdm. etw.); з се 1. (изказвам
съкровени неща) sich 'anvertrauen vr
<с> (на някого jmdm.) 2. (ймам
доверие) Ver'trauen 'haben < А > (на
някого zu jmdm.)
довечера adv 'heute 'abend
довиждане auf 'Wiedersehen
довирам
150
довйрЕам, -аш (-ах) uv; довр|я, -йш
(-ях) V zu 'Ende 'kochen vt, 'fertigko¬
chen vt <a>
довлйн’ам, -аш (-ах) uv; до [влека,
-влечеш (-влякох) v 1, (домъквам)
'schleppen vt (до bis 3) 2. umg (до¬
веждам) 'angeschleppl 'bringen vt
<24> 3. (причинявам) her'aufbe-
schwören vt < 35 c >; s се 1. (домък¬
вам се) sich 'schleppen vr (до bis zu i,
zu 3) 2. umg (идвам) 'ankommen vi
<33a/sn>, 'kommen vi <33/s«>
довод m, -и pl Argu'ment n 20, Be'weis
m 1
довоен[ен, -ни adj 'Vorkriegs-
довол|ен, -ни adj zu'frieden (от mit 3)
доволство n nur sg Zu'friedenheit / 17
(от mit 3)
довря t довирам
довтаса [ам, -аш (-ах) uv; довтас|ам,
-аш (-ах) V 1. (тесто) 'anfangen vi
< 2 л/hb > zu 'gehen 2. vollest (довър¬
швам) be'enden vt < b >, 'abschließen
vt < 32 a > 3. umg (пристйгам) über¬
raschend 'kommen vi <33/sn>, 'an¬
geschneit 'kommen
довчерашен, -ни adj — доскорошен
довършв|ам, -аш (-ах) uv; довърша,
-иш (-их) V I. (завършвам) 'abschlie¬
ßen vt <32а>, be'enden vt <b>,
'fertigstellen vt <a>; (cßipuiBaM да
приказвам) 'schließen vt < 32 > 2. (из¬
разходвам) 'aufbrauchen vt <a> 3.
(доубйвам) den 'Garaus 'machen, den
'Gnadenstoß 'geben < 15 > (някого
jmdm.)
догадк[а /, -и pl Ver'mutung/17
догаждЕа ми се (-а ми се) uv; догад|и
ми се (-й ми се) v unpers 'Brechreiz
emp'finden <27b>, sich über'geben
'müssen vi <42jhb>
догажд|ам се, -аш се (-ах се) uv; догад| я
се, -иш се (-их се) v 'ahnen vt,
ver'muten <b> (занещоetw.), 'kom¬
men vi < 33Jsn > (за нещо auf etw.)
догар|ям, -яш (-ях) uv, догор|я, -йш
(-ях) v ver'brennen vi < 10b/j«>, 'ab¬
brennen vi < 10 ajsn>
догде adv umg 1. (докъде) bis wo'hin
2. (колко далеч) wie weit 3. als Konj
(докато) bis; solange; ~ не вйдя, не
вярвам bis ich es nicht (mit 'eigenen
'Augen) gc'sehen 'habe, 'glaube ich es
nicht; бий желязото. - е горещо
'schmiede das 'Eisen, solange es warm
ist
догдето Konj umg I. (за място) so'weit
2. (за време) solange
доглежд|ам, -аш (-ах) uv; доглед|ам,
-аш (-ах) V 1. (разглеждам всичко)
sich zu 'Ende 'anschauen vt <a>
2. volkst (за дете) 'sorgen vi <hb>
(някого für jmdn.)
догм1а /, -и pl 'Dogma n 28 a
догматйз|ъм (-мът) m nur sg Dogma-
'tismus m 11
догматй|к m, -ци pl 'Dog'matiker m 4
догматйч|ен, -ни adj ~ догматически
догматически adj dog'matisch
догматйчност / nur sg Dogma'tismus
m 11
догнуся|ва ме (-ва ме) uv; догнус|ее ме
(-я ме). V unpers sich 'ekeln vr, 'Ekel
emp'finden <27b>
договар|ям се, -яш се (-ях се) uv; дого¬
вор |я се, -иш се (-их се) v 1. (сключ¬
вам договор) 'einen Ver'trag 'abschlie¬
ßen < 32 а > (за нещо 'über etw. 4)
2. (уговарям се) vereinbaren <b>
(за нещо etw. 4)
договор т, -и pl Ver'trag т 2 (за
'über 4); мйрен ~ 'Friedensvertrag;
трудов «V 'Arbeilsvertrag; сключвам
~ 'einen Ver'trag 'abschließen
<32а>
договор|ен, -ни adj ver'traglich,
vertraglich ge'regelt
договорйр|ам, -аш (-ах) uv, v Neol
ver'traglich 'binden
догодина adv im 'nächsten ['kommen¬
den] Jahr
догонв[ам, -аш (-ах) uv; догон|я, -иш
(-их) V1. (настйгам) 'einholen vt < а >
2. (наваксвам пропуснато) 'aufholen
vt <а>; * закъснението die Ver¬
spätung 'aufholen
151
доизливам
догоре adv bis 'oben; (до ръба) bis
'oben hin
догражд|ам, -аш (-ах) uv; доград|я, -йш
(*йх) V 1. (изграждам до край) 'fertig¬
bauen vt <а>, zu 'Ende 'bauen vt;
(отвътре) 'ausbauen vi <a> 2. (прис¬
троявам) 'anbauen vj < a >
додаи|ам, -аш (-ах) uv; доЩам, -дадеш
(-дадох) V I. (добавям, допълвам)
hin'zufügen vt <а> 2. (давам в
повече) da'rugeben vt < 15 а >, 'zule¬
gen vt < а > (хъм zu 3)
додйть|к т, *ци pl 'Zugabe/16, 'Beiga-
Ье/16
доде adv umg = догде
додето adv umg ~ догдето
додрям|ва ми се (-ва ми се) uv;
до|дреме ми се (-дряма ми се) v
unpers mich über'kommt der Schlaf,
'schläfrig 'werden vi < 18/sw>
додяв1ам, -аш (-ах) uv; доде|я, -еш (-ях)
у 'lästig 'fallen vi < 3/sn >, 'lästig 'wer¬
den vi < 18/5« > (на някого jmdm.);
belästigen <b> (на някого jmdn.)
д6|ен, -йниш#Ме!к-; « период'Melk¬
zeit / 17, 'Melkperiode / 16; ~йна
крава (крава за млекопроизводство)
'Milchkuh / 14; (лактйраща крава)
'melkende Kuh auch übertr
дожаля|ва ми (-ва ми) uv; дожа|лее ми
(-ля ми) V 1. (изпитвам съчувствие)
von 'Mitleid er'faßt 'werden vi
<1 %fsn> (за някого od нещо mit
jmdm. od etw. 3) 2. (изпитвам мъка)
'traurig 'werden
доживея t доживявам
дожив6т|ен, -ни adj 'lebenslänglich; s
затвор 'lebenslängliche Haft /17
доживяв|ам, -аш (-ах) uv; дожив|ея,
-ееш (-ях) v 1. (достигам до известна
възраст) erreichen vt <b>; « до
дълбоки старини ein 'hohes 'Alter
erreichen 2. (дочакам жив) noch
er'lcben vt <b>; той доживя
освобождението от фашизма vt
<b>; er er'lebte noch die Be'freiung
vom Faschismus 3. (изживявам)
vergeben vt <b>, verbringen vt
< 24b >; * последните си дни 'seine
'letzten 'Tage ver'bringen
доз|а/ -и pl 1. Med 'Dosis/ 15a auch
übertr 2. (определено колйчество)
be'stimmte 'Menge / 16; взйма се
двойна » захар man 'nehme die
'doppelte 'Menge 'Zucker
доземи adv volkst bis zur 'Erde
дознр(ам, -аш (-ах) uv, v do'sieren vt
<d>
дознровк|а /, -и pl Do'sierung/17
дознаш|е n, -я pl Jur Er'mittlung/17
дозрйв!ам, -аш (-ах) uv; дозр|ея, -ееш
(-ях) V 'ausreifen vt <а)sn>
доиграв|ам, -аш (-ах) uv; доигр|ая,
-аеш (-ах) v zu 'Ende 'spielen vt O ~ a
ми се ich be'komme Lust zu Spielen
доизгар|ям, -яш (-ях) uv; доизгор|я,
-йш (-ях) v (предмет) ver'brennen vi
< 10 b/hb>; (огън) 'niederbrennen vi
<10a/r«>; (къща) 'abbrennen vt
<10a fhb>
доизграждам, -аш (-ах) uv; доизград|я,
-йш (-йх) V 1. (изграждам до край) zu
'Ende 'bauen vt, 'fertigbauen vt <a>
2, (отвътре) 'ausbauen vt <a>
доизказв|ам, -аш (-ах) uv; доизка|жа,
-жеш (-зах) v bis zu 'Ende ‘darlegen vt
<a>, zu 'Ende Sprechen vt <16>;
s ce 'ausreden vt <ajhb>, zu 'Ende
'sprechen
доизкарв|ам, -аш (-ах) uv; доизкар|ам,
-аш (-ах) V zu 'Ende 'bringen
доизкопав]ам, -аш (-ах) uv; доиз-
коп|ая, -аеш (-äx) v (канавка) ganz
'ausgraben vt <4а>; (пръст) 'ausgra¬
ben
доизлежав|ам, -аш (-ах) uv; доизлеж|а,
-йш (-ах) у zu 'Ende 'absitzcn vi
<25'/sn>; s ce noch ein 'bißchen
'liegen 'bleiben vt < 23jsn >
донзлекув|ам, -аш (-ах) uv, v 'völlig
'heilen vt, 'ausheilen vt <a>; x ce
'völlig ge'sunden vt < bjsn >
доизн6св|ам, -аш (-ах) uv; доизнос|я,
-иш (-их) V 'abtragen vt < 4 а >
доизпнв|ам, -аш (-ах) uv; доизпй|я, -еш
(-х) V ganz 'austrinken vt <27а>
доизпитвам
152
доизпйтв|ам, -аш (-ах) uv; доизпйт|ам,
-аш (-ах) V 'fertigprüfen vt <а>, zu
'Ende 'prüfen vt
донзпйч|ам, -аш (-ах) uv; доиз|пека,
-печеш (-пекох) v 'fertigbacken vt
<4а>
доизплащам, -аш (-ах) uv; доизплат|я,
-йш (-йх) V1. (дял) ganz 'auszahlen vt
< а > 2. (вноски, дълг) ganz 'abzah¬
len v/ <а>
доизпяв|ам, -аш (-ах) uv; доизпея,
-ееш (-ях) V zu 'Ende 'singen vt <27 >
донзраб6тп|ам, -аш (-ах) uv; доиз-
раб6т|я, -иш (-их) V 'anfertigen vt
<а>, voll'enden vt <b>, 'fertigma¬
chen v/ <a>
доязряч|ам, -аш (-ах) uv; доиз|река,
-речеш (-рекох) v 'aussprechen vt
< 16a>, zu 'Ende 'sprechen vt < 16>
донзслужв|ам, -аш (-ах) uv; доиз-
служ|а, -яш (-их) V 'abdienen vt < а >
доизслушв|ам, -аш (-ах) uv; доизслу-
ш!ам, -аш (-ах) v zu 'Ende 'anhören
v/ <a>
донзучйв|ам, -аш (-ах) uv; доизуч|а,
-иш (-их) V 1. (уча професия до край)
'auslemen vi <a.jhb> 2. (студент) zu
'Ende stu'dieren vt < d > 3. (професия,
учебна материя) er'lemen vt <b>
доазяжд|ам, -аш (-ах) uv; до|изям,
-изядеш (-изядох) v 'aufessen vt
< 15a>
донзясяяв|ам, -аш (-ах) uv; доизясн|я,
-йш (-йх) V bis zu 'Ende 'klären vt;
(обяснявам до край) zu 'Ende erklä¬
ren vt <b>
домлк|а /, -и pl 'Melkmaschine f 16;
електрическа » elektrische'Melkan¬
lage /16
доисква ми се (-ва ми се) uv; дойс|ка
ми се (-ка ми се) v unpers den Wunsch
ver'spüren < b >; ~ ваше му се да
остане er verspürte den Wunsch zu
'bleiben
довсторич|ен, -ни u. доисторйческн adj
'prähistorisch
дойда t дохождам
доЙк|а /, -и pl 'Amme /16
*док m, -ове pl Dock n 20
2док m nur sg Text 'Drillich nt 1
докажа | доказвам
доказателств|о n, -a pl Be'weis m 1;
'Nachweis m 1; веществени - a
Be'weisstücke n 20//?/
доказв|ам, -аш (-ах) uv; дока|жа, -жеш
(-зах) v be'weisen vt <23b>, 'nach¬
weisen vt <23a>
докарвам, -аш (-ах) uv; докар(ам, -аш
(-ах) V 1. (водя od нося до опреде¬
лено място) 'bringen < 24 > (нещо od
някого на някого etw. od jmdn.
jmdm.); докарай ми коня! bring mir
das Pferd!; докараха ни въглища
man 'brachte ('lieferte] uns 'Kohlen;
(водя od нося насам) 'herbringen vt
<24a>; übertr (причинявам) berei¬
ten vt <b>;* някому беля jmdm.
'Unannehmlichkeiten be'reiten; s
някого до отчаяние jmdn. zur Ver-
'zweiflung 'bringen; s някого до
ужас jmdn. in 'Schrecken ver'setzen
<b> 2. (водя до определено място
od до определен резултат) 'führen vt
(до нещо bis zu etw. 3 odzu etw. J, при
od до някого zu jmdm.); докараха
пленника при капитана man 'führte
den GeTangenen zum 'Hauptmann; ще
докараме работата до край wir 'wer¬
den die 'Arbeit zu 'Ende 'führen; (водя
насам) 'herführen vt <a>; übertr
(причинявам, предизвйквам) verur¬
sachen vt <b>, her'vorrufen vt
<39a>; разговорът ги докара до
караница ihr Ge'spräch 'führte zu 'ei¬
ner Streite'rei ['artete in 'eine Streite'rei
aus] 3. (успешно извършвам) umg gut
'hinbekommen vt <33a>; добре си
докарал това нещо das hast du gut
'hinbekommen; добре си докарал
ястието das Ge'richt ist dir gut
ge'lungen 4. (улучвам) 'treffen vt
<16> O s някого до просешка
тояга jmdn. an den 'Bettelstab 'brin¬
gen; а си ver'dienen vt < b >; докъде
я до карах so'weit 'habe ich es nun
ge'bracht; s се 1. (превземам се,
153
докопвам
показвам се любезен) sich 'freundlich
'stellen vr, 'freundlich tun vi < 38jhb >,
sich 'angenehm 'machen vr (пред
някого bei jmdm.) 2. (правя да при¬
личам по външен вид на някого)
'ähnlich sein vi <В>; 'ähneln vi
<hb> (като някого jmdm.); (пред¬
ставям се за някакъв) 'auftreten vi
< 15 аjsn > (като wie /); мъчи се да се
докара като голям човек er be'müht
sich, wie ein 'großer Mann 'aufzutreten
3. (украсявам се) sich schön [hübsch,
schmuck] 'machen
докато Konj 1. (през време, когато)
solange; желязото се кове, « е
горещо das 'Eisen 'schmiedet man,
so'lange es heiß ist; - детето и е
болно, тя не може да ходи на работа
so'lange ihr Kind krank ist, kann sie
nicht zur 'Arbeit 'gehen; « съм жив
zeit 'meines 'Lebens 2. (до определен
момент) bis; почакай ме тук, - се
eipHa! 'warte hier auf mich, bis ich
zu'rückkomme!; той започна да ме
увещава, - се съгласих с предло¬
жението му er be'gann auf mich 'ein¬
zureden, bis ich mich mit 'seinem 'Vor¬
schlag 'einverstanden er'klärte 3. (за
съпоставяне на две едновременни
действия йли на две установява¬
ния, обикновено противоположни)
'während; — четях, той пишеше
'während ich las, schrieb er; « аз
останах при болния, той отиде да
повика лекар 'während ich bei dem
'Kranken blieb, ging er 'einen Arzt
'holen
докача |ам, -аш (-ах) uv; докач|а, -йш
(-йх) V 1. volkst (достигам с ръка
нещо, което стой на високо) hin'auf-
reichen vi < г/hb >, 'langen vi <hb>
(нещо bis zu 3); (достигам c ръка)
'hinreichen vi <a./hb>, 'langen vi
<hb> (нещо bis zu 3) 2. (докосвам,
засягам) 'anrühren vi < a >, be'rühren
vi <b>; übertr 'antasten vi <a>;
защо «аш този въпрос? wa'rum
be'rührst du 'diese 'Frage?; те «ат
нашите интереси sie 'tasten 'unsere
Inter'essen an; ако докачат само
един косъм на главата му ... wenn sie
ihm nur ein Haar 'krümmen ... 3.
(обиждам) be'leidigen vi < b >, 'krän¬
ken vi, ver'letzen vi <b> 4. (докоп-
вам) er'gattern vi <b>, er'beuten vi
<b>; s ce beleidigt [ge'kränkt] sein
vi <B>
докачлйв adj emp'fmdsam; той e « er
ist leicht ge'kränkt, er schnappt sehr
leicht ein
докер m, -и pl 1. (който работи в док)
'Docker т 4, 'Dockarbeiter т 4
2. (пристанищен работник) 'Hafenar¬
beiter т 4
доклад т, -и pl 1. (реферат) 'Vortrag
т 2 2. (служебно съобщение) Be'richt
т 1
доклада |ам, -аш (-ах) uv 1. (долагам)
Be'richt erstatten <b> 2. (съоб¬
щавам) 'Mitteilung 'machen 3. (изна¬
сям доклад) 'einen 'Vortrag 'hal¬
ten <3>
докл4д|ен, -ни adj Be'richts-; «на
записка 'Aktennotiz /17
докладни|к m, -ци pl Refe'rent m 8,
'Redner m 4
докога adv bis wann, wie 'lange
докогато adv bis; ще останеш тук, « се
върна du bleibst hier, bis ich zu'riick-
komme
доколко adv I. (до каква степен)
inwie'fem, inwieweit, wie'weit; ще
видим, « ще държй на думата си wir
'werden 'sehen, inwie'weit er zu 'sei¬
nem Wort steht 2. (приблизително
колко) wie'viel 'ungefähr; « мляко
дава тази Kpäaa? 'wieviel Milch gibt
'diese Kuh 'ungefähr?
доколкото adv so'weit, so'viel; « зная
so'weit mir be'kannt ist; стараем ce, «
можем wir 'bemühen uns, so gut wir
'können; помагаме им, « можем wir
'helfen 'ihnen, so'viel wir 'können
докомплектув|ам, -аш (-ах) uv, v kom-
plet'tieren vt <d>
докоав|ам, -аш (-ах) uv; док6п|ам, -аш
докопчвам
154
(-ах) V umg 1. (хващам) er'wischen
vt < b >, 'fassen vt, 'packen vt 2. (за-
грабвам) er'gattem vt <b>; (кра¬
да) er'gaunern vt <b>; s се 1. (c
усйлие) erreichen <b> (до нещо
etw.), ge'Iangen vi < b/sn> (до bis zu 3,
an 4) 2. (c непочтени средства) ег-
'gatlern, er'gaunern (до нещо etw.)
докопч|вам, -аш (-ах) uv; докопч|а, -еш
(-ах) V umg er'wischen vt <b>, 'pak-
ken v/
докосвам, -аш (-ах) uv; докоси]а, -еш
(-ах) V be'rühren vt < b >; (при дви¬
жение) 'streifen vt auch übertr; s ce
be'rühren (до нещо etw.); (при дви¬
жение) 'streifen (до нещо etw.)
докосван|е п, -ия р! Be'rührung /17
докрйй adv 1. (до края) bis zum 'Ende
[Schluß] 2. (напълно) 'vollständig,
'völlig, voll'kommen, ganz
дбктор m, -и pl 1. umg (лекар) 'Doktor
m 9 a 2. (който има докторат) 'Dr.
habil., Dr. sc. O ~ хонорис кауза Dr.
h. c.
докторат m, -и pl Dokto'ral n 20, той
има ~ er hat sich habili'tiert
докторск|н adj 1. 'Doktor-, ~ а титла
'Doktortitel m 4; ~ а дисертация
Ha'bilschrift /17 2. (лекарски) 'Dok¬
tor-, Arzt-; ä кабинет 'Doktorzim¬
mer n 23, 'Arztzimmer n 23
доктрйн|а /, -и pl Dok'trin /17
доктрянер m, -и pl Doktri'när m 1*
доктрянбрство n nur sg Doktrinarismus
m 11
докумйит m, -и pl 1. (писмено
свидетелство) Doku'ment n 20;
исторйчески ~ и historische Do¬
kumente pl 2. nur pl лични ~ и
Perso'nalunterlagen pl; (книжа за
самоличност) Pa'piere pl; покажете
си ~ите! 'zeigen Sie 'Ihre Pa'piere!
документйл|ен, -ни adj dokumenta¬
risch; « филм Dokumen'tarfilm m 1 *
документйии|я/ -иpl Dokumentati'on
/17
документйр|ам, -аш (-ах) uv, v doku¬
mentieren vt <d>
докупув|ам, -аш (-ах) uv; докуп|я, -иш
(-их) 1. (купувам всйчко) 'aufkaufen
vt <а> 2. (купувам допълнйтелно)
hin'zukaufen vt <а>, 'zukaufen vt
<а>
докъде adv 1. (до кое място) bis wo'hin,
wieweit; - ще вървим пеша? wie weit
'werden wir zu Fuß 'gehen? 2. (до
каква степен) wie weit; ~ систйгналс
работата си? wie weit bist du mit
'deiner 'Arbeit ge'kommen?
докьдето adv wo'hin, so'weit; - и да
гледаш ... wo'hin [so'weit] du auch
schaust ...
дол (-ът) m, -бве od -йща pl Tal n 22 O
от един ~ дренки es ist 'einer so'viel
wert wie der 'andere
долав|ям, -яш (-ях) uv; долов|я, -йш
(-йх) v 1. (хващам) er'greifen vt
<21 b>, 'fassen vt 2. (дочувам)
'wahmehmen vt <16a>, ver'nehmen
vt < 16 b > 3. (разбйрам) bc'greifen vt
<21 b>, er'fassen vt <b>
долаг|ям, -аш (-ах) uv; долож|а, -иш
(-их) V 1. be'richten vt <b> 2. Mil
'melden vt
долазв|ам, -аш (-ах) uv; долаз|я, -иш
(-их) V 'kriechen vi < 32/sn > (до bis
zu 3)
долап m, -и pl 1. (взйдан в стена шкаф)
'Wandschrank т 2 2. (колело за
вадене вода) 'Schöpfrad п 21 3. (ко¬
лело за каране мелница) 'Mühlrad
4. (за печене кафе) 'Rösttrommel/16
5. volkst (свод на мост) 'Brückenbo¬
gen т 4
долалче п, -та pl (шкафче) 'Wandschränk¬
chen п 23; нощно ~ 'Nachtschränk¬
chen
дблар т, -и pl 'Dollar т 6
долар|ен, -ни adj 'Dollar-; - на валута
'Dollarwährung /17
доларов adj 'Dollar-; ~ а банкнота
'Dollarschein т 1; ~ о покритие 'Dol¬
lardeckung /17
дбле adv volkst = долу
дол|ея, -ни adj 1. 'untere, 'Unter-;
~ ният етаж die 'untere E'tage / 16:
155
домашен
~ на устна 'Unterlippe / 16; ~ на
челюст 'Unterkiefer т 4; ~ ни гащи
'Unterhosen / 16/р/; * служебен чин
'unterer ['niedriger] 'Dienstrang nt 2;
~ ните пластове die 'unteren
'Schichten / 17/р/; ~но течение на
реката 'Unterlauf т 2 des 'Flusses;
~ ните класове die 'unteren 'Klassen
/ 16Ipl 2. (беден arm) volkst ge'ring,
arm 3. (подъл) 'niedrig, ge'mein; ~ ни
инстинкти 'niedrige In'stinkte m l/pl;
x човек 'niederträchtiger Mensch m 8
4. (долнокачествен) 'minderwertig
долепв|ам, -am (-ax) uv; долеп|я, -йш
(-йх) v 1. (допирам) 'drücken vt,
'pressen vt (до an 4) 2. (залепвам)
'ankleben vt < a >, 'fcstkleben vt < a >
долеп|ям, -яш (-ях) uv = долепвам
долетя t долйтам
долйв|ам, -аш (-ах) uv; дол|ея, -ееш
(-ях) V 'zugießen vt < 32 а >, 'nachgie¬
ßen vt <32а>
долйна/, -й pl Tal п 22; Розова долина
'Rosental
долнт|ам, -аш (-ах) mv; долет|я, -йш (-ях)
V 1. (летя) 'angeflogen 'kommen vt
<33/sn>, her'beifliegen vt <32ajsn>
2. (тичам) 'angelaufen ['angeschneit]
'kommen 3. (шум Lärm, звук Ton)
'dringen vt < 27/.Ш > (до 2m 5)
долнищ|е n, -a pl 'Unterteil m 1
долно adv de'mein, 'schuftig
долнокачествен adj 'minderwertig
долнопробни, -ни adj 1. (метал Me'tall)
'unrein 2. übertr (подъл) 'nieder¬
trächtig, ge'mein
доловим adj 'wahrnehmbar
доловя t долавям
долоша|ва ми (-ва ми) uv; доло|шее ми
(-ша ми) V unpers mir wird schlecht
долу adv 1. (място) 'unten; гой е ~ на
двора er ist 'unten auf dem Hof
2. (посока) hin'unter, her'unter;
слйзай - geh hin'unter; ела ~ komm
her'unter 3. 'nieder!; ~ тиранията!
'nieder mit der Tyran'nei! O rope- ~
'einigermaßen; не падам по- ~ от
някого nicht 'schlechter sein vi < B >
als 'jemand; ~ ръцете! 'Hände weg!
долуозначен adj 'nachstehend 'aufge¬
führt
долуподписан adj 'endunterzeichnet
долютя|ва ми (-ва ми) uv; долю|тее ми
(-тя ми) v unpers ein 'Brennen
ver'spüren <b>
дом (-ът) m, -ове pl 1. (къща) Haus n 22,
Heim n 20; почйвен ~ Erholungs¬
heim; детски ~ 'Kinderheim; ~ на
научните работници Haus der
'Wissenschaftler; родилен ~ Entbin¬
dungsanstalt / 17 2. volkst (покъщ¬
нина) 'Wohnungseinrichtung / 17,
'Hausrat m 1 3. (семейство) Fa'milie
/16
дома adv. y ~ zu 'Hause; отйвам y ~
си ich 'gehe nach 'Hause
домакин m, -и pl 1. (домопритежател,
стопанин на къща, семеен глава)
'Hausherr nt 8 2. (който е поканил
гости) 'Gastgeber т 4 3. (къщовник)
Fa'milienvater т 5 4. (домоупра¬
вител) 'Hausmeister т 4, 'Hausver¬
walter т 4 5. (служебно лице в
предприятие, учреждение) 'Wirt¬
schaftsleiter nt 4
домакйнскн adj 1. (присъщ на
домакйнство) 'Haushalts-; ~ при¬
надлежности 'Haushaltsartikel nt 4/pl
2. (присъщ на домопритежател,
семеен глава, който йма гости)
'Hausherren- 3. (присъщ на домо-
управитс J Hausmeister-, 'Hausver¬
walter-
домакйнство п, -а pl 1. (семейство,
дом и покъщнина) 'Haushalt т 1
2. (къщна работа) 'Hausarbeit т 17
3. (служба за материално-техни¬
ческо еднабдяване) 'Wirtschaftsver¬
waltung /17
домакйи|я /, -и pl 1, 'Hausfrau / 17
2. (спрямо квартирант) 'Wirtin /18
домат т, -и pl To'mate /16 0 син ~
Auber'gine /16
доматен adj To'maten-; «* о пюре
To'matenmark п 20
домаш|ен, -ни adj 1. Haus-; х арест
доменен
156
'Hausarrest m 1; ~ на работа 'Hausar¬
beit /17; «напомощница 'Hausgehil¬
fin /18; - на котка 'Hauskatze / 16;
- но животно 'Haustier п 20 2. (се¬
меен) 'häuslich; ~ на обстановка 'häus¬
liche Um'gebung /17; - на работа
'häusliche 'Arbeit /17; ~ни недо¬
разумения 'häusliche 'Mißverständnisse
и 27Ipl 3. (приготвен у дома) 'hausge¬
macht; « хляб 'hausgebackenes Brot
п 20; - на ракия 'Selbstgebrannter
Schnaps т 2; - но вино 'selbstge¬
kelterter Wein m 1 О als Subst «ни
'Angehörige pl, Fa'milienangehörige;
~ но 'Hausaufgabe, /16, 'Schularbeit
домен |ен, -ни adj Tech: ~ на пещ 'Hoch¬
ofen m 5
домиля |ва ми (-ва ми) uv; доми|лее ми
(•ля ми) V unpers 'Sehnsucht bekom¬
men < 33b > (някой od нещо, за
някого od нещо nach jmdm. od etw. 3)
ДОМШМ0И m. -иpl Pol Do'minion [..njon]
n 31, 'Commonwealth-Staat m 9
[komanwelo]
домннйр|ам, -am (-ax) uv, v domi'nieren
VI <d/hb>
домнн|о n, -a pl 'Domino m 6
домов|й adj Haus-; ~ ä книга 'Haus¬
buch n 22
домовйт adj 'häuslich
домовлад6л|ев m, -ци pl 'Hausbesitzer
m 4
домогв|ам се, -am се (-ах се) uv;
домогн|а се, -еш се (-ах се) v 'streben
vi <hb> (до нещо nach etw. J), sich
be'mühen vr < b > (до нещо um etw.
4), 'ausgehen vi <13a/sn> (до нещо
auf etw. 4)
домогвай|e n, -ия pl Be'mühung / 17,
Be'strebung /17
домоначалник m, -ци pl 'Hausver¬
trauensmann m 3
домопритежател (-ят) m, -и pl 'Haus¬
besitzer nt 4
доморас|ъл, -ли adj 1. (местен) 'örtlich,
'ansässig 2. (ограничен, провинциален)
'hausbacken, provinzi'ell O as поет
'Winkelpoet m 8
домоуправител (-ят) m, -и pl 'Hausver¬
walter m 4, 'Hausmeister m 4
домофбк m, -и pl 'Haustelefon n 20*
домочади|е », -я pl umg Fa'milie/ 16 a,
Kind und 'Kegel; дойде c цялото си
ж er kam mit Kind und 'Kegel
домъкв|ам, -аш (-ax) uv; домъкн|а, -еш
(-ax) v 'angeschleppt 'bringen vr
< 24 >, her'beischleppen vr < a >; »
се 1. (движа се c усилие) sich 'schlep¬
pen vr (до bis zu 3) 2, (идвам неканен)
her'eingeschneit 'kommen vr <33fsn>
домърз£|ва ме (-ва ме) uv; домър|зй ме
(-зя ме) v unpers zu faul sein vi < B>,
von 'Unlust be'fallen 'werden vi
< 18 /sn>
домъчня|ва мн (-ва ми) uv; домъч|нее
ми (-ня ми) V unpers 1. (става ми
мъчно) 'traurig 'werden vi <18/sn>
2. (домилява ми) 'Sehnsucht bekom¬
men <33b> (за nach 3)
дон&с|ям, -яш (-ях) uv; доне|са, -еш
(донесох) v 1. 'bringen vt < 24 >; той ми
донесе учебника си er 'brachte mir sein
'Lehrbuch; какво ще донесе Новата
година? was wird das 'neue Jahr 'brin¬
gen? 2. (нося за някого) 'mitbringen vt
< 24a> (на някого für jmdn.); донесох
й подарък от България ich 'brachte ihr
ein Ge'schenk aus Bulgarien mit 3.
(звук) her'übertragen vr <4a>; вя¬
търът ~ я песента на децата der
Wind trägt das Lied der 'Kinder her'über
4. (давам печалба) 'einbringen vt
< 24a >; тоя занаят малко - я 'dieses
'Handwerk bringt 'wenig ein S. (док¬
ладвам) bc'richten vt <b> 6. (донос¬
нича) hinter'bringen vr <24b>
донегде u. донбйде adv - донякъде
донеса | донасям
донес£ни|е п, -и pl 1. (съобщение) 'Mel¬
dung/ 17, Informati'on/17 2. (донос)
Denunziati'on /17
донжуан л, -овци pl Don Ju'an т,
'Frauenheld т 8, 'Schürzenjäger nt 4
донйгде и. доникъде adv 'nirgendshin
донкнх6товщин|а/ -иpl Donquichotte¬
rie [dökijo'tri:] /16 а
157
допитвам се
донос т, -и pl Denunziati'on / 17;
правя - denun'zieren < d > (за
някого jmdn.)
доносв|ам, -аш (-ах) uv; донос|я, -иш
(-их) V 1. (облекло) 'abtragen vr
<4а> 2. (дете в утроба Kind im
'Mutterleib) 'austragen vr <4a>
доносня|к m, -ци pl Denunzi'ant m 8
доноснич|а, -иш (-йх) uv sich als Denun-
zi'anl betätigen < b >
доносчн|к /и, -ци pl = доносник
донося t доносвам
донски adj Don-
донявга и. донякога adv 1. (до някое
време) bis zu 'einer ge'wissen Zeit, bis
'irgendwann 2. (някога) 'einmal, 'ir¬
gendwann
донякъде adv 1. (до някое място) 'eine
'Strecke, ein Stück 2. (до някое време)
'eine 'Zeitlang,'eine 'Weile 3. (до някоя
степен) ~ си bis zu 'einem ge'wissen
'Grade, 'etwas
дооб£лв|ам, -аш (-ах) uv; дообел|я, -иш
(-их) V zu 'Ende 'schälen vr
дообработв|ам, -аш (-ах) uv; дообра-
бот|я, -иш (-их) V zu 'Ende be'arbeiten
vt < b>
дообясняв|ам, -аш (-ах) uv; дообясн|я,
-йш (-йх) V zu 'Ende er'klären vt < b >,
vollständig er'klären
доорав|ам, -аш (-ах) uv; доор|а, -еш
(-ах) V zu 'Ende 'pflügen vr, vr <hb>,
'fertigpflügen vr, vi < &/hb >
доосвобожденски adj die Zeit vor der
Be'freiung Bul'gariens vom Os'manen-
joch betreffend; ~a литература Lite¬
ratur / 17 aus der Peri'ode vor der
Be'freiung
дооценйв[ам, -аш (-ах) uv; дооцен|я,
-йш (-йх) v: не ss unter'schätzen vr
<b>
допад|ам, -аш (-ах) uv; допадн|а, -еш
(-ах) V ge'fallen vr <ЗЬ/АА> (на ня¬
кого jmdm.)
допера Т 2допирам
допечатя |ам, -аш (-ах) uv; допечат|ам,
-аш (-ах) V zu 'Ende 'drucken vr, 'fertig¬
drucken < a >, 'ausdrucken < a >
допея t допявам
допйв|ам, -аш (-ах) uv; доп|йя, -йеш
(-йх) V 'austrinken vr < 27а >
допй|ва ми се (*ва ми се) uv; доп|йе ми
се (-й ми се) v Durst be'kommen
< 33b >; s вйно Appetit auf Wein
be'kommen
допшш|ам, -аш (-ах) uv; допйл|ам, -аш
(-ах) V 1. (хващам) er'greifen vr
< 21 b >, 'fassen vt 2. (докопвам се)
sich 'aneignen vt <a>, er'gattern vt
<b>
допир m nur sg Be'rührung / 17,
Kontakt m 1; влизам в - in Be¬
'rührung 'kommen vr < 33/sn >, in Kon-
'takt treten vr < 15/sn > (c mit 3)
1 допир [ам, -аш (-ах) uv; до | пра, -преш
(-прях) V1. (досягам плътно) 'pressen
vr, 'drücken vr (до an 4, auf 4) 2. (до¬
косвам) be'rühren vt < b >, 'streifen vr
(до нещо etw.) 3. (достйгам) ge'langen
vr <b/sn> (до zu J) <0 като допре
ножът до кокала übertr wenn das
'Wasser bis zum 'Halse steht; s ce
(докосвам) be'rühren, 'streifen (до
нещо etw.); s се до стената sich an
die Wand 'lehnen vr; плътно ce * sich
'pressen vr (до an 4)
2допнр|ам, -аш (-ах) uv; до|пера, -пе¬
реш (-прах) V 'fertigwaschen vr < 4 а >
допйр|ен, -ни adj Be'rührungs-; - на
точка Berührungspunkt т 1
допйсв|ам, -аш (-ах) uv; допй|ша, -шеш
(-сах) V 'fertigschreiben vr < 23 а >, zu
'Ende 'schreiben vr <23>
допис|ен, -ни adj\ z член veralt korre¬
spondierendes 'Mitglied n 21
дописк|а /, -и pl 'Zeitungskorrespon¬
denz/17, 'Zuschrift/17
дописни|к m, -ци pl Korrespondent
m 8
дописнически adj Korrespon'denten-
допнсннчк|а f -и pl Korrespondentin
/18
допйтв|ам се, -аш ce (-ax ce ) uv;
допйт|ам се, -аш ce (-ax ce) v 1. (съ¬
ветвам ce) sich be'raten vr < 3b > (до
някого за нещо mit jmdm. 'über etw.
допитване
158
4); * до лекар 'einen Arzt konsul-
'tieren < d > 2. (вземам съгласие) das
'Einverständnis 'einholen <a> (до
някого bei jmdm.) 3. (питам) sich
be'fragen < b> (до някого bei jmdm.)
допитване и, -ия pl Befragung / 17 O
z до народа 'Volksbefragung, Re¬
ferendum n 28
допйч|ам, -аш (-ax) uv; до|пека, -печеш
(-пекох) v 'fertigbacken vt <4a>
допиша t дописвам
допия T допйвам
доплав|ам, -аш (-ах) v = доплувам
доплак!ва ми се (-ва ми се) uv; допла|че
ми се (-ка ми се) v mir 'kommen die
'Tränen, mir kommt das 'Weinen an
доплащ|ам, -am (-ax) uv; доплат|я, -йш
(-йх) v 1. (плащам всйчко) be'zahlen vt
< b > 2. (плащам допълнйтелно) 'zu¬
zahlen vt <a>
доплйт|ам, -аш (-ax) uv; до|плета,
-плетеш (-плетох) v I. (венец, плйтка)
'fertigflechten vt < 17 а > 2. (чорап)
'fertigstricken vt <а> 3, (добавям
допълнителна плетка) 'anstricken vt
<а>
доплув|ам, -аш (-ах) v 'schwimmen vi
< 26/sn > (до bis zu J)
допокрйв|ам, -аш (-ax) uv; допокр|йя,
-йеш (-йх) V1. ganz 'zudecken vt < а >
2. (покрив) 'fertigdecken vt < а >
допотоп|ен, -ни adj 'vorsintflutlich
допра t ‘допйрам
доправ|ям, -яш (-ях) uv; доправ|я, -иш
(-их) V 1. 'fertigmachen vt <а> 2, (стро¬
еж) 'fertigbauen vt <а>
допрйд|ам, -аш (-ах) uv; до|преда,
-предеш (-предох) v 'fertigspinnen vt
<26а>
допрннас|ям, -яш (-ях) uv; допри|неса,
-несеш (-несох) v 'beitragen vt, vi
< 4 а/hb > (за, към zu 3)
допрнпкв|ам, -аш (-ах) uv; допрйпк|ам,
-аш (-ах) V 'hüpfen vr < sn >, 'laufen vi
< 9/sn > (до bis zu 3)
допуск|ам, -аш (-ax) uv; допусн|а, -еш
(-ах) V1. (давам достъп, позволявам)
'zulassen vt < 3 а >; » до йзпит zur
'Prüfung 'zulassen; » до състезание
zum 'Wettkampf 'zulassen; допуснах
грешки ich 'habe 'Fehler 'zugelassen
2. (търпя) 'dulden vt 3. (смятам) 'an¬
nehmen vt <16a>; да допуснем ...
'nehmen wir an ...
допустим adj 'zulässig O в границите
на ~ ото im 'Rahmen des 'Zulässigen;
- o e es ist 'möglich
долушв|ам, -аш (-ax) uv; допуш(а, -иш
(-их) V 'fertigrauchen vt < а >, zu 'Ende
'rauchen vt
допуш|ва ми се (-ва ми се) uv; допу|ши
ми се (-ши ми се) v ich be'komme
Appe'tit auf 'etwas zum 'Rauchen
допущ|ам, -аш (-ax) uv = допускам
допълв|ам, -аш (-ах) uv; допълн|я, -иш
(-их) v 1. (притурям) er'gänzen vt
<b> 2. (долйвам) 'nachgießen vt
< 32 а > (нещо in etw. 4) 3. (казвам в
допълнение) hin'zufügen vt < а >
(към zu 5)
долълзяв|ам, -аш (-ах) uv; допъл|зя,
-зйш (-зях) V 'kriechen vi < 32jsn> (до
bis zu J)
допгьлнени|е n, -я pl 1. Er'gänzung/17,
'Zusatz m 2 2. Gramm Ob'jekt n 20;
пряко » di'rektes Ob'jekt; непряко
* 'indirektes Ob'jekt
допълнителен, -ни adj 'zusätzlich,
er'gänzend; ~ но изречение Gramm
Ob'jektsatz m 2
допълн|ям, -яш (-ях) uv = допълвам
допълл|ям, -яш (-ях) uv; допъпл|я, -еш
(-ах) V 'krabbeln vi <sn>, 'kriechen vi
<32/sn> (до bis zu i)
допържв|ам, -аш (-ax) uv; допърж|а,
-иш (-их) V 'fertigbraten vt <3а>,
'garbraten vr < 3 а >, 'garschmoren vt
<a>
допяв|ам, -аш (-ax) uv; до|пея, -пееш
(-пях) V 'ferligsingen vt <27а>, zu
'Ende 'singen < 27 >
доработвам, -аш (-ax) uv; доработ|я,
-иш 'fertigsteilen vt <а>, 'fertigma¬
chen vt <a>
доразбнр|ам, -аш (-ax) uv; дораз|бера.
-береш (-брах) v voll'kommen ver'ste-
159
доскучава ми
hen vt < b>
доразвив ам, -аш (-ах) uv; дораз|вйя,
-виеш (-вих) у 'weiterentwickeln vt
<а>; as се sich'vollständig'ausbil¬
den vr <a> [ent'wickeln <b>]
доразказвам, -аш (-ах) uv; дораз-
ка|жа, -жеш (-зах) v zu 'Ende er'zählen
vt < b >, 'fertigerzählen vt < a >
доразплйт|ам, -аш (-ах) uv; дораз|пле-
Tä, -плетеш (-плетох) v 1. (плитка)
ganz [zu 'Ende] 'aufilechten vr < 17 a >
2. (чорап) ganz [zu 'Ende] 'auftrennen
vt <a>
доразработв|ам, -аш (-ах) uv; дораз-
работ|я, -иш (-их) V 1. (земя) 'völlig
kultivieren vt <d> 2. (мина) die
'Aufschließungsarbeiten zu 'Ende 'füh¬
ren 3. (автомобил) 'vollständig Ein¬
fahren vt <4a> 4. (музикален ин¬
струмент) 'vollständig Einspielen vt
< a > 5. (тема) die Be'arbeitung zum
'Abschluß 'bringen < 24 >
доразтребв|ам, -аш (-ах) uv; дораз-
треб|я, -иш (-их) V 'alles 'aufräumen vt
<а>
доразясняв|ам, -аш (-ах) uv; доразяс-
н|я, -йш (-йх) V 'klären vt; er'klären vt
<b>
дораств|ам, -аш (-ах) uv; дорасн|а, -еш
(-ах) V 1. her'anwachsen vi <4аjsn>
2. übertr (развивам се) sich ent¬
wickeln vr <b>
дорде adv volkst = докато
дореволюцнбнен, -ни adj vorrevolutio¬
när
дорест adj 'rotbraun; ~ кон Fuchs m 2
дорй Partikel so'gar; ~ да selbst wenn
дорийски adj 'dorisch
досада/nur sg Lange'weile f 'Überdruß
m 1
досйд|ен, -ни adj 1. (скучен) 'langweilig
2. (неприятен) 'lästig, 'widerwärtig O
~ на муха umg übertr 'Nerventod m 1
досадно adv 'lästig
досажд|ам, -аш (-ах) uv; досад|я, -йш
(-йх) V 1. (причинявам скука) 'lang¬
weilen (на някого jmdn.) 2. (причи¬
нявам неприятно чувство) 'lästig
'fallen vi <3/sn> ['werden vi <18/
ги>] (на някого jmdm.); тая работа
ми ~а ich bin 'dieser 'Sache 'über¬
drüssig
досвндя|ва ми (-ва ми) uv; досвид|ее
ми (-я ми) V nur 3. Pers. es be'ginnt mir
leid zu tun
досвършв|ам, -аш (-ах) uv; досвърш|а,
-иш (-их) V 'abschließen vt <32а>,
beEnden vt <b>
досег m nur sg Be'rührung / 17, Kon-
'takt m 1
досега adv bis jetzt, bis'her
досег ашен, -ни adj bis'herig
досегна t досягам
досека \ досйчам
досетлив adj 'aufgeweckt, klug, hell
досещ|ам, -аш (-ах) uv; досет|я, -иш
(-их) V 'spüren vr, 'wahrnehmen vr
<16a>, 'merken vt; s се 1. (раз-
бйрам, отгатвам) 'merken, be'greifen
vr < 21 b >, ver'stehen vr < b > 2. (йдва
ми на ум) mir fällt ein (за нещо etw.);
(спомням си) sich er'innern vr < b >
(за an 4)
досие n, -та pl Dos'sier m 6, 'Akte /16
доснпв|ам, -аш (-ах) uv; досйп|я, -еш
(-ах) V1. (сипвам допълнйтелно) 'zu¬
schütten vr < а >; (течност) 'zugießen
vr < 32 а > 2. (сипвам догоре, пълня)
'vollschütten vr < а >; (течност) 'voll¬
schütten (в нещо etw.) 3. (изсйпвам
докрай) 'ausschütten vr <а>; (теч¬
ност) 'ausgießen vr < 32 а >
досйч|ам, -аш (-ах) uv; до|сека, -сечеш
(-сякох) V1. (гора) ganz 'abschlagen vr
<4а>; е останалите дървета die
'restlichen 'Bäume 'fallen 2. (c трион)
zu 'Ende 'sägen vr, 'fertigsägen vt < a >
3. (със секйра) zu 'Ende 'hacken vt,
'fertighacken vt < a>
доскоро adv bis vor 'kurzem
доскороицен, -ни adj bis'herig
доскубв|ам, -аш (-ах) uv; доскуб|я, -еш
(-ах) V 'fertigrupfen vr < а >, zu 'Ende
'rupfen vt
доскуча|ва ми (-ва ми) uv; доску|чае ми
(-ча ми) V unpers es wird mir 'lang-
дословен
160
weilig
дослов|ен, -ни adj 'wörtlich
дослбвно adv 'wörtlich, Wort für Wort,
wortwörtlich
дослужв|ам, -am (-ax) uv; дослуж|а,
-иш (-их) v 'abdienen vi < zjhb >
досмеша|ва ме (-ва ме) uv; досме|шее
ме (-ша ме) v unpers mir kommt das
'Lachen an, einen 'Lachreiz ver'spüren
<b>
досмъдя|ва ме (-ва ме) uv; досмъ|дй ме
(-дя ме) V unpers 'anfangen vt < 2 а >
zu 'jucken [zu 'brennen]
досоляв|ам, -am (-ax) uv; досол|я, -йш
(-йх) v J. (соля допълнйтелно) noch
'salzen vt, 'nachsalzen vt <a> 2.
(соля напълно) 'salzen, 'einsalzen vt
<a>
доспехи nur pl Hist 'Rüstung / 17;
рйцарски ~ 'Ritterrüstung
доспи|ва ми се (-ва ми се) uv; дос|пй ми
се (-па ми се) v unpers mich über'kommt
der Schlaf, ich 'werde 'schläfrig
доспнв|ам си, -am си (-ах си) uv; досп|я
си, -йш си (-ах си) V sich 'ausschlafen vr
<3а>
досрамя|ва ме (-ва ме) uv; досра|мее ме
(-мя ме) V unpers sich 'schämen vr,
Scham emp'finden <27b> (от'über-/)
досред präp bis 'mitten; - нощ bis
'Mitternacht
доста adv 1. (достатъчно) ge'nügend,
'ausreichend, genug; ~ [e]! es ist ge-
'nug!, es ge'nügt!; изкарваме ~ wir
ver'dienen ge'nug 2. volkst (стига)
Schluß, ge'nug; ~ преструвки! ge'nug
[Schluß] mit 'diesem Ge'tue 3. (твърде)
'ziemlich; това е ~ трудно das ist
'ziemlich 'schwierig
достйвк|а /, -и pl 'Lieferung /17 O
държавни ~ и 'Pflichtablieferung
доставчи|к nt, -ци pl 1. Lieferant m 8
2. (закупчик) 'Einkäufer m 4
достав|ям, -яш (-ях) uv; достав|я, -иш
(-их) v 1. (снабдявам) 'liefern vt (на
някого jmdm.) 2. übertr (причинявам)
be'reiten vt <b>; » удоволствие
Ver'gnügen be'reiten
достатьч|ен, -ни adj 'ausreichend, ge¬
'nügend
достатъчно adv ge'nug, ge'nügend, 'aus¬
reichend; - e es ge'nügt, es reicht
достйг|ам, -am (-ax) uv; достйгн|а, -еш
(-ax) v 1. (до някой предел, постйгам)
erreichen <b> (нещо od до нещо
etw.); достигнахме върха wir ег-
'reichten den 'Gipfel; само с усйлие
~ на брега nur mit 'Mühe erreichte er
das 'Ufer; колата ~ а 110 км в час der
'Wagen er'reicht 110 'Stundenkilo¬
meter; s определена височина 'eine
bestimmte 'Höhe erreichen; не мога
да ~ на клона ich kann den Ast nicht
erreichen; s целта си sein Ziel
erreichen; » до дълбоки старинй ein
'hohes 'Alter erreichen 2. (простй-
рам се) 'reichen vi <hb>; докъдето
погледът - a so'weit der Blick reicht
3. (спечелвам) ge'winnen vt < 26 b >,
er'ringen vr <27b>; s победа 'ei¬
nen Sieg er'ringen; « благополучие
'Wohlstand er'werben <16b>, zu
'Wohlstand gelangen vi < Ь/sn > 4. (сти¬
гам до някое място) ge'langen; не
~ нахме навреме отсрещния бряг
wir gelangten nicht zur 'rechten Zeit
ans 'andere 'Ufer 5. (настигам) 'ein¬
holen vr < a >; ще те ~ нем wir 'wer¬
den dich 'einholen 6. (достатъчен съм)
'aus reichen vi <a./hb>, reichen vi
<hb> \ не ~ атпарйтеdas Geld reicht
nicht
достовер|ен, -ни adj 'glaubwürdig, 'zu¬
verlässig; ä източник übertr 'zuver¬
lässige 'Quelle /16; ~ ни кръгове 'zu¬
verlässige 'Kreise m 1 jpl
досто|ен, -йни adj 1. (който заслужава)
'würdig 2. (почетен, славен) 'ehrenvoll
3. (справедлив) ge'recht
достбйно adv 1. (с достойнство, пох¬
вално) 'würdig; държа се ~ sich 'wür¬
dig ver'halten vr < 3b > 2. (c чест) in
'Ehren, 'ehrenvoll
достойнств|о n, -a pl 1. 'Würde / 16;
човешко s 'Menschenwürde; държа
се c s mit 'Würde 'auftreten vi
161
дотежавам
< 15аjsn> 2.(положителнокачество)
'Vorzug т 2, 'wertvolle 'Eigenschaft/17
достопамет|ен, -ни adj 'denkwürdig
достопяв|ам, -аш (-ах) uv; достоп|я,
-йш (-йх) V1. (метал Me'tall) zu 'Ende
'schmelzen vt, 'fertigschmelzen vt < a >
2. (сняг Schnee) 'wegschmelzen vt
<a> 3. (сланина Speck) ganz 'aus¬
lassen v/ <3a>
достояни|е n nur sg Be'sitz m l O ставам
x на някого а) (ставам известен)
jmdm. be'kannt 'werden vi < 18jsn> b)
(ставам достъпен) jmdm. 'zugänglich
'werden; правя нещо x на някого а)
(правя известен) jmdm. etw. be'kannt
'machen b) (правя достъпен) jmdm.
etw. 'zugänglich 'machen
достраша|ва ме (-ва ме) uv; дос-
тра|шее ме (-ша ме) v unpers Angst
be'kommen <33 b>
достроявам, -аш (-ах) uv; достро|я,
-йш (-йх) v 'fertigbauen vt <а>, zu
'Ende 'bauen vt
достъп m nur sg 'Zugang m 2, 'Zutritt m
1; ймам свободен ~ 'freien 'Zutritt
'haben < А > (към zu J); имам ~ към
секретни документи 'Zugang 'haben
zu Verschlußsachen
достъп |ен, -ни adj 1. (заведение, място)
'zugänglich auch übertr (общителен)
2. (разбираем) verständlich 3. (цена,
стока) erschwinglich
достъпно adv verständlich, klar
досушав|ам, -аш (-ах) uv; досуш1а, -йш
(-йх) V 1. (изсушавам напълно) 'voll¬
ständig [ganz und garj'trocknen vt;
(плодове) 'vollständig [ganz und gar]
'dörren vt 2. (суша всйчко) 'trocknen;
(плодове) 'dörren
досущ adv ganz, ganz und gar, 'völlig
досьбвр|ям, -яш (-ях) uv; досъбор|я,
•иш (-их) v 1. (разрушавам) nieder¬
reißen vt < 23 а >; (сграда) 'abreißen
vt <23а>; (зидове) 'abtragen vt
< 4 а >; досъборихме старите зйдове
wir 'haben das 'restliche 'alte 'Mau¬
erwerk 'abgetragen 2. (повалям) 'um¬
werfen vt < 16 a >, 'Umstürzen vt < a >
досъбйр|ам, -аш (-ах) uv; досъб|ера,
-ереш (-päx) v 1. (слагам всйчко на
едно място, вземам от всйчки места)
Sammeln vt, 'einsammeln vt <a> 2.
(повиквам всйчки на едно място)
ver'sammeln vt < b > 3. (събйрам
всйчко от земята) 'aufsammeln vt
< а > 4. (плодове) 'pflöcken vt
досъблнч|ам, -аш (-ах) uv; досъб|лека,
-лечеш (-лякох) v ganz 'ausziehen vt
< 32 а >; s се sich ganz 'ausziehen vr
<32a>, sich 'völlig ent'kleiden vr
<b>
досърбв|ам, -аш (-ах) uv; досърб|ам,
-аш (-ах) V 1, (кафе) ganz 'ausschlür¬
fen vt < а > 2. (супа) ganz 'auslöffeln
vf <а>
досърбя|ва ме (-ва ме) uv; досър|бй ме
(-бя ме) V unpers mich juckt es, 'Juck¬
reiz be'kommen < 33 b >
досъхв|ам, -am (-ax) uv; досъхн|а, -еш
(-ах) v ganz und gar ['völlig] 'trock¬
nen vi <sn>, 'völlig ['austrocknen vi
<a/sn>]
досъщ adv — досущ
досяв|ам, -аш (-ax) uv; дос|ея, -ееш
(-ях) V 1. (жито,семе) 'fertigsäen vf, vi
< а/hb >; (сея допълнйтелно) 'zusätz¬
lich Säen vt, vi <hb>, hin'zusäen vf, vi
< ä/hb > 2. (нива) 'fertigbestellen vt
<a>, ganz bestellen vt <b>, zu
'Ende bestellen 3. (прекарвам всйчко
през сйто) Sieben vt, vi <hb>,
'fertigsieben vt, vi <a/hb>\ (прекар¬
вам допълнйтелно през сито) 'zusätz¬
lich Sieben
досяг|ам, -аш (-ах) uv; досегн|а, -еш
(-ах) V bc'rühren vt < b >; (при дви¬
жение) Streifen vt
дотам adv 1. (място) bis dort, bis 'dorthin
2. (време) bis dann, bis zu 'diesem
'Zeitpunkt 3. (степен) so, in 'einem
Solchen 'Grade
дотегл[ям, -яш (-ях) uv; дотегл|я, -иш
(-их) V 'ziehen vt < 32 > (до bis zu 5),
her'anziehen vt < 32 а > (до an 4, zu 3)
дотегна | дотягам
дотежав|ам, -аш (-ax) uv; дотеж|а, -йш
11 Wtb. Bulg-Dt.
дотичвам
162
(-ах) V 1. (започвам да тежа) schwer
'werden vi < 18 /л-и > (на някого
jmdm.) 2. (дотягам) zur Last 'werden,
'lästig 'werden (на някого jmdm.) O
«а ми übertr mir wird schwer ums
Herz
дотмчв|ам, -am (-ax) uv; дотйч|ам,
-am (-ax) v 'angelaufen 'kommen vi
<33 jsn>
дотляв|ам, -am (-ax) uv; дотл|ея, -ееш
(-ях) v ver'glimmen vi < a, auch 2%/sn >
дотоварв|ам, -am (-ax) uv; дотовар|я,
-иш (-их) v 1. (стока) 'aufladen vt
<4a>; (докрай) 'völlig 'aufladen;
(допълнително) 'zusätzlich 'aufladen
2. (камион) be'laden vt <4b>; (до¬
край) 'volladen vt <4a>; (допъл¬
нително) 'zusätzlich be'laden ‘
дотовар1ям, -яш (-ях) uv = дото-
варвам
дотогава adv bis zu 'diesem 'Zeitpunkt
дотогавашен, -ни adj bis zu 'diesem
'Zeitpunkt 'üblich ['gültig]; (няко¬
гашен) 'damalig; (доскорошен) bis-
'herig
дотолкова adv so sehr
дотолкоз adv = дотолкова
доточв|ам, -аш (-ax) uv; доточ|а, -иш
(-их) V1. (вино) 'ausschenken vt <а>
2. (тесто) 'ausrollen vt < а >; (докрай)
'fertig 'ausrollen; (допълнително)
'zusätzlich noch 'ausrollen 3. (нож)
'fertigschleifen vt <21a>, gut 'schär¬
fen vt
дотрайв|ам, -аш (-ax) uv; дотр|ая, -аеш
(-аях) V1. (търпя) 'aushalten vt < 3 а >
(до bis zu i) 2. (чакам) er'warten < b >
(до нещо etw.); (доживявам) er'leben
< b > (до нещо etw.)
дотрепв|ам, -аш (-ах) uv; дотреп|я, -еш
(-ах) V umg 'völlig den 'Garaus 'machen
(някого jmdm.); ganz 'totschlagen vt
<4a>
дотрябв|ам, -аш (-ax) v ge'braucht
'werden vi <18fsn> (на някого von
jmdm.), 'nötig sein vi < В > (на някого
für jmdn. odfjmdm.) O ~ ал си ми! du
hast mir ge'rade noch ge'fehlt!
дотук adv 1. (място) bis 'hierher, bis hier
2. (време) bis zu 'diesem 'Augenblick,
bis zu 'diesem 'Zeitpunkt; (досега) bis
jetzt
дот^р[ям, -яш (-ях) uv; дотур|я, -иш
(-их) V hin'zufügen vt < а > (до zu 3)
дотъкмяв|ам, -аш (-ах) uv; дотъкм|я,
-йш (-йх) V volkst 1. (тъкмя) zu'recht-
machen vt <а>, 'fertigmachen vt
<a> 2. (прибавям) hin'zufügen vt
< a >; « ce sich 'fertigmachen vr, sich
zu'rechtmachen vr; (гйздя ce) sich
'fertig 'anputzen vr < a >
дотърпяв|ам, -аш (-ax) uv; дотьрп|я,
-йш (-ях) V 'durchstehen vt < а/hb >
дотьрчав|ам, -аш (-ах) uv; дотърч|а,
-йш (-äx) V umg 'angelaufen 'kommen
vi < 33/sn >, her'beilaufen vt < 9ajsn >
(до някого zu jmdm.)
дотътр|ям, -яш (-ях) uv; дотътр|я,
-еш (-ах) V 'angeschleppt 'bringen vt
< 24 >, her'beischleppen vt < a >; «
ce 1. (двйжа се c усйлие) sich 'schlep¬
pen vr < а > (до bis zu 3) 2. (йдвам
неканен) 'angezogen 'kommen vi
< 33/sn > (c mit 3)
дотяг|ам, -аш (-ax) uv; дотегн|а, -еш
(-ax) v 1. (ставам досаден) 'lästig
'werden vi <18jsn> 2. (ставам ску¬
чен) 'langweilig 'werden 3. (ставам
протйвен) zu'wider 'werden
доубйв|ам, -аш (-ax) uv; доубй|я, -еш
(-х) V 'völlig den 'Garaus 'machen (ня¬
кого jmdm.)
доунящожав|ам, -аш (-ах) uv; доуни-
щож|а, -йш (-йх) V 1. (съсипвам,
разнебйтвам) 'völlig ver'nichten vt
<b> 2. (плевел, насекоми) 'völlig
ver'tilgen vt <b> 3. (доубйвам) 'völ¬
lig den 'Garaus 'machen (някого
jmdm.)
доучв|ам, -аш (-ax) uv; доуч|а, -иш (-их) v
1. (усвоявам чрез учене) zu 'Ende 'ler¬
nen vt; доучихме стихотворението wir
'haben das Ge'dicht zu 'Ende ge'lemt
2. (обучавам) zu 'Ende 'lehren vt;
доучих го да чете ich 'habe ihm das
'Lesen 'beigebracht
163
доцеждам
доучилтц|ен, -ни adj 'Vorschul-; ~ на
възраст 'Vorschulalter п 23
доушйв|ам, -аш (-ах) uv; доуш|йя, -йеш
(-йх) V zu 'Ende 'nähen vt, 'fertignähen
vt < a>
дофтасв|ам, -аш (-ах) uv; дофтас|ам,
-аш (-ах) V = довтасвам
дохажд|ам, -аш (-ах) uv = дохождам
дохарчв|ам, -аш (-ах) uv; дохарч|а, -иш
(-их) V1. 'restlos verbrauchen vt < b >,
'aufbrauchen vt < a > 2. (парй) 'restlos
'ausgeben vt <15a>, umg 'vollends
ver'pulvern vt <b>
доход m, -и pl 1. 'Einkommen n 23;
годишен - 'Jahreseinkommen; нацио¬
нален ~ 'Nationaleinkommen; стра¬
ничен ~ 'Nebeneinkommen; парйчен
~ 'Geldeinkünfte pl 2. (приход) 'Ein¬
nahmen pl
доход|ен, -ни adj I. (H3röneH)'einträg-
lich; » на работа 'einträgliche 'Arbeit
/17; ж занаят'einträgliches Ge'werbe
n 23 ['Handwerk n 20] 2. (рентабилен)
ge'winnbringend, ren'tabel; ~ но пред¬
приятие ge'winnbringender [rentabler]
Be'trieb m 1 3. (плодороден) ertrag¬
reich; ~ ни култури ertragreiche
Kul'turen /17 Ipl
доходност / nur sg 1. (рентабйлност)
Rentabili'tät / 17 2. (на земята)
Er'tragsfahigkeit/17 3. (изгоди) 'Ein¬
träglichkeit /17
доходоносен, -ни adj profitabel; ~ но
предприятие ge'winnbringender [ren-
'tabler] Be'trieb m 1
дох6жд|ам, -аш (-ах) uv; дойд|а, -еш
(дойдох, дош|ъл od - ел) v 1. (йдвам)
'kommen vi <33/sn> 2. (достйгам)
'reichen vi <hb> 3. (стйгам, отйвам)
'gehen vi <13jsn>; (появявам се)
erscheinen vi <23b/sn> O ж в
съзнание zu Be'wußtsein 'kommen; ж в
отчаяние in Verzweiflung ge'raten vi
< ЗЪ/sn >; s до йзвод zur 'Schlußfol¬
gerung ge'langen vi <bjsn>; ж до
убеждение, че ... zu der Überzeugung
ge'langen, daß...; ж до споразумение
Übereinkunft er'zielen <b>; добре
дошел! 'herzlich will'kommen!; добре
дошло ми e es kommt wie ge'rufen;
дойде дума за някого od нещо es kam
die 'Rede auf jmdn. od etw.; s на
власт an die Macht 'kommen; ä на
помощ zu 'Hilfe 'kommen; да си
дойда на думата um auf'meine 'Rede
zu'rückzukommen; ж на крака
някому jmdm. per'sönlich 'seine
Ergebenheit 'ausdrücken < a >;
дойда на свят (раждам се) ge'boren
'werden vi < 18/sn>] ж на себе си zu
sich 'kommen; дойде ми нещо до
глава ich 'mußte etw. er'dulden; дойде
му времето а) (време е) es ist an der
Zeit, es ist die Zeit ge'kommen b) (на
някого) es ist 'seine Zeit ge'kommen;
дойде ми добре а) (дойде на време) es
kam wie ge'rufen b) (подействува
добре) es hat mir gut ge'tan; дойде ми
до гуша es hängt mir zum 'Halse
her'aus; дойде ми до ушите mir ist zu
'Ohren ge'kommen; дойде ми на ум
mir ist 'eingefallen; дойде ножа до
кокала mir steht das 'Wasser bis zum
'Halse; «ами ред jetzt bin ich an der
'Reihe; дойде му ред а) (необходймо
е) es ist 'notwendig b) (време му е) es
ist an der Zeit; дойде ми сърце на
място mir 'wurde froh ums Herz;
дойде ми умът в главата ich bin zu
Ver'stand [zur Ver'nunft] ge'kommen;
идй-дойдй а) (средно) 'einigermaßen
b) (все едно) das macht nichts, das ist
nicht so schlimm
дохожда ми (-да ми) uv; дой |де ми (-де
ми) V nur 3. Pers. den Wunsch ver¬
spüren < b >; 'mögen vt < 36/hb >; ~
да плача ich könnte 'weinen
дохожд|ам си, -аш си (-ах си ) uv;
дбйд|а си, -еш си (-ох си) v 'heimkom¬
men vi < 33 &/sn>, zu'rückkommen vi
< 33 a jsn >
дохранв|ам, -аш (-ах) uv; дохран|я, -иш
(-их) V (бебе, домашно животно) zu
'Ende 'füttern vt
дохристиянски adj 'vorchristlich
доцежд|ам, -аш (-ах) uv; доцед|я, -йш
. юцеят
164
(-йх) Vzu 'Ende 'sieben vt, vi <hb>,z\i
'Ende 'seihen vt
доцент nt, -и pl Do'zent m 8
доцентски adj Do'zenten-
доцентур|а f -и pl Dozen'tur /17
дочакв|ам, -аш (-ах) uv; дочак|ам, -аш
(-ах) V 1. (чакам) 'warten vi <hb>
(някого auf jmdn.) 2. (изчаквам) 'ab-
wartcn vt <a>; « края das 'Ende
'abwarten; без да дочакам присти¬
гането му 'ohne 'seine 'Ankunft 'abzu¬
warten; не дочаках отговора му ich
'habe 'seine 'Antwort nicht 'abgewartet
3. (доживявам) er'leben vt <b>
дочен adj 'Drillich-
дочерня|ва ми, (-ва ми) uv; дочер|нее
ми, (-ня ми) V unpers 1. mir wird
schwarz vor den 'Augen 2. übertr (не
изтърпявам) ich kann mich vor Zorn
nicht mehr beherrschen
дочертав|ам, -am (-ax) uv; дочерт|ая,
-äem (-äx) v zu 'Ende 'zeichnen vt,
'fertigzeichnen vt <a>
дочйт|ам, -am (-ax) uv; дочет|а, -еш
(дочетох) v zu 'Ende 'lesen vt < 19 >,
'fertiglesen vt <19a>
дочуя |ам, -аш (-ax) uv; доч|уя, -уеш
(-ух) V 'hören vt, ver'nehmen vt
< 16b>
дочуване auf 'Wiederhören
дочупв|ам, -аш (-ax) uv; дочуп|я, -иш
(-их) v zer'brechen vt < 16b >, 'völlig
zer'brechen
дошйв|ам, -аш (-ax) uv; дош|йя, -йеш
(-йх) V zu 'Ende 'nähen vt, 'ferlignähen
vt <a>
дощя|ва ми се (-ва ми се) uv; дощ|е ми
се (-я ми се) v nur 3. Pers. ich 'möchte,
ich ver'spüre den Wunsch
до|я, -йш (-йх) uv 1. (крава) 'melken vt
< 12 > 2. (пеленаче) 'nähren vt, 'stillen
vt; (животно) 'säugen vt 3. übertr
(ограбвам) 'schröpfen vt
доядй|ва ме (-ва ме) uv; дояд|ее ме (-я
ме) V unpers mich über'kommt der
Zorn, 'zornig 'werden vi <18jsn>
дояжд|ам, -am (-ax) uv; до|ям, -ядеш
(-ядох) v 'aufessen vt < 15 a >
дояжд|ам си, -аш си (-ах си ) uv; до|ям
си, -ядеш си (-ядох си) v 1. (наяждам
се) sich satt 'essen vr < 15 > 2. (изяж¬
дам всйчко) alles aufessen vt < 15 a >
дояч m, -иpl 'Melker m 4, 'Schweizer m 4
доячк|а f, -и pl 'Melkerin / 18
драг adj 'teuer, lieb O на *o сърце
gern, mit Ver'gnügen; на ~ а воля
gern; ~ o ми e es freut mich; sehr
'angenehm
драговол|ен, -ни adj 'freiwillig
драгомйн m, -и pl veralt 1. (преводач)
'Dolmetscher m 4, Über'setzer m 4
2. (водач) 'Vorarbeiter m 4
драгоценен, -ни adj 'kostbar
драгоценност/nur sg 'Kostbarkeit /17
драгун m, -и pl Dra'goner m 4
дразнен|e n, -ия pl 'Reizung /17
дразнйм adj 'reizbar
дразнймост / nur sg 'Reizbarkeit /17
дразн[я, -иш (-йх) uv 1. (ядосвам,
сърдя) 'reizen vt, 'ärgern vt 2. (за¬
качам) 'necken vt 3. Physiol reizen,
Reiz 'ausüben < a> (нешо auf etw. 4)
O » апетйта den Appe'lit 'anregen
<a>; » любопйтството die 'Neu¬
gier 'anstacheln <a>; » самолю¬
бието den 'Ehrgeiz 'anstacheln; s ce
sich 'ärgern vr, sich 'aufregen vr < a >,
ge'reizt sein vi <B>
драк]а /, -и pl 1. (трън)'Dornenhecke
/16 2. (заядлйв човек) Raufbold m I,
'Streithammel m 4
дракон nt, -и pl 'Drache m 7
драконов adj 'Drachen-
драконовски adj dra'konisch
драм[а /, -и pl 'Drama n 28 a
драматизация/ -и pl Dramatisierung/17
драматнзйр|ам, -аш (-ax) uv, v drama¬
tisieren vt <d>
драматйз|ъм (-мът) m nur sg Dra'matik
/17
драматй|к m, -ци pl = драматург
драматйч|ен, -ни adj dra'matisch
драматнчески adj — драматичен
драматур|г m, -зи pl 1. (писател)
Dra'matiker m 4 2. (длъжностно
лице в театър) Drama'turg т 8
165
древен
драмАтурги| я /, -и pl 1. Theat Drama¬
turgie / 16 а 2. Lit Dra'matik /
дранголни|к m, -ци pl umg 'Kittchen
« 23
драп|ам, -аш (-ax) uv volksi l. (чеша)
'raufen vt, 'zausen vt 2. (дращя) 'krat¬
zen V/
драпери[я /, -и pl Drape'he /16 a
драпйр|ам, -аш (-ax) uv, v 1. (укра¬
сявам) dra'pieren w <d> 2. (при
шиене) in 'Falten 'legen vt, 'fälteln vt
дрвлмр6вк|а /, -и pl Drape'rie / 16 a,
Dra'pierung/17
драсв{ам, -аш (-ax) uv; драсн|а, -еш
(-ах) V 1. (правя резки) 'kratzen vt,
'einen 'Kratzer 'machen 2. (пиша,
рисувам неумело) 'kritzeln vt, vi
<hb>, 'krakeln vt, 'schmieren vi
<hb> O x клечка кибрит ein
'Streichholz'anbrennen <10a>
драск|а f -и pl 1. (драскотина) 'Kratzer
m 4 2. (черта) Strich m 1 3. (очерк)
'Skizze/16
драск|ало n, -ала pl 'Reibfläche /16
др4ск|ам, -аш (-ax) uv 1. (правя резки)
'kratzen vt 2. (пиша, рисувам
неумело) 'kritzeln vt, vi <hb> O x
клечка кибрйт ein 'Streichholz 'anzün¬
den <a>
драскашц|а /, -и pl I. (нещо лошо
напйсано, лош чертеж) Ge'kritzel
п 23, Schmiere'rei /17 2. (драскоти¬
на) 'Kratzer т 4
драскач т, -и pl 'Schreiberling т 1 *
драскотйн|а /, -и pl 'Kratzer т 4
драск6т1я, -иш (-их) uv zu'sammen-
schreiben vt < 23 а >, zu'sammenschmie-
ren vi <ajhb>
драскулк|а/, -и pl 'Krakelfuß m 2
драсна t драсвам
драстич ен, -ни adj 'drastisch
дра|шя, -щеш (-сках) uv 1. (пиша od
рисувам неумело) 'kritzeln vt 2. 'krat¬
zen vt; котката ~ ще die 'Katze kratzt;
нещо ми ~ ще на гърлото es kratzt
mich im 'Halse
дреб (-ът) m nur sg 1. (отпадъци от
вълна) 'Kämmling m 1; (отпадъци от
лен) 'Schäben / 16jpl 2. (вълна от
парцали) 'Lumpenwolle /16
дреб|ен, -ни adj 1. (малък) klein; х на
ръст klein von Wuchs; х добитък
'Kleinvieh л 20; ~ на буржоазия
'Kleinbürgertum п 20, 'Kleinbour¬
geoisie /16 а; х занаятчйя 'kleiner
'Handwerker т 4; х производител
'Kleinproduzent т 8; х собственик
'Kleinbesitzer т 4, 'Kleineigentümer
т 4; х стокопроизводител 'kleiner
'Warenproduzent 2. (ситен) fein,
klein; x дъжд 'feiner 'Regen m 4;
~ ни камъни 'kleine 'Steine m\/pl
3. (незначителен) 'unbedeutend 4. (дреб¬
нав) 'kleinlich. O -на работа überir
'Kleinigkeit /17; -на шарка Med
'Masern pl; - ни парй od - ни als
Subst 'Kleingeld n 21 /sg
дребнав adj 'kleinlich
дребнавост f -и pl 'Kleinlichkeit /17
дребно adv 1. (малко) klein 2. (сйтно)
fein, klein O на - in 'kleinen 'Men¬
gen; цена на - 'Einzelhandelspreis
m l, Verbraucherpreis; търговия на
- 'Einzelhandel nt 4; продажба на -
'Einzelverkauf m 2, Ver'kauf en detail
дребиобуржоаз|ен, -ни adj 'kleinbür¬
gerlich
дребкос6бственическ|н adj 'Kleinbesit¬
zer-, 'Kleineigentümer-
дребноспжов adj 'Klein-; ~o стопанство
'kleine 'Warenwirtschaft /17
дреболй|я /, -и pl 1. (дребен предмет,
дребна работа) 'Kleinigkeit 2. nur pl
umg (на агне) Inne’reien pl, (на птици)
Ge'flügelklein n 23
дребосъ|к m, -ци pl umg 1. (дребен,
нисък човек) Knirps m 1, Drei'käse-
hoch m 1 ; жена му e x 'seine Frau ist
klein und 'zierlich von Wuchs; (дребен,
смешен човек) übertr 'Würstchen n 23
2. (деца) 'Kindervolk n 22 3. (дребни
неща) 'Kleinkram m 1, 'Kleinig¬
keiten pl 4. (дребни пари) 'Kleingeld
n 21
дрсв|ен, -ни adj 1. (античен) an'tik
2. (стар) alt 3. (старинен) 'altertümlich
древногръцки
166
древногръцки adj 'altgriechisch
древност f nur sg 1. 'Altertum и 22
2. (античност) An'tike /16
дрезгав adj 1. (прегракнал глас) 'heiser;
(груб по тон) rauh 2. (светлина) fahl,
'dämmerig
дрезгавин|а /, -и pl 1. (прегракналост)
'Heiserkeit /17 2. (полумрак, здрач)
'Dämmerung/17; вечерна х 'Abend¬
dämmerung; утринна х 'Morgengrau¬
en п 23
дрезгавост / nur sg 'Heiserkeit /17
дрезнн|а / -и pl Drai'sine [dre..]/17
дремлнв adj 1. (сънлив) 'schläfrig,
ver'schlafen 2. (приспивен) 'einschlä¬
fernd
дрем|я, -еш (дремах od дрямах) uv
1. (намйрам се в полусънно със¬
тояние) im 'Halbschlaf 'liegen vi
<31 /hb>, umg 'dösen vi <hb>;
(унасям се) 'träumen vt, vi <hb>
2. (спя малко) 'schlummern vi <hb>,
'schlafen vi < 3/hb > 3. (стоя бездеен,
не внимавам) übertr 'schlafen 4. (оста¬
вам скрит) übertr 'schlummern
дренаж m, -и pl Tech, Med Dränage
[..'na:3a]/17
дренаж|ен, -ни adj Dränage- [.,'па:зз-]
дреннр|ам, -аш (-ах) uv, v Tech, Med
drä'nieren vt <d>
дреснр[ам, -аш (-ах) uv, v dres'sieren vt
<d>
дреснровач m, -и pl Dresseur [dre'sox] m 1
дреснровк а /, -и pl Dres'sur /17
дрех|а /, -и pl 1. 'Kleidungsstück n 20;
долна x etw. zum 'Unterziehen;
долни ~ и 'Unterwäsche/16; горна x
etw. zum 'Überziehen; горни ~ и 'Ober¬
bekleidung /17; (шлифер) 'Trenchcoat
m 6; (палто) 'Mantel m 5 2. nur pl
(облекло) 'Kleidung / 17, 'Sachen pl;
работни ~ и 'Arbeitskleidung, 'Arbeits¬
sachen pl
дрешк|а/ -и pl 'kleines 'Kleidungsstück
n 20; детски ~ и 'Kinderbekleidung
/17, 'Kindersachen pl
дрип|а /, -и pl 1. (парцал) 'Fetzen m 4,
'Lappen m 4, 'Flicken m 4 2. nur pl
(скъсани, вехти дрехи) 'Lumpen m 4
O налягай си ~ ите! schön brav 'blei¬
ben!
дрипав adj 1. (дрехи) zer'rissen, zer-
'lumpt 2. (човек) 'abgerissen, in 'Lum¬
pen ge'kleidet
дрйск|ам, -am (-ax) uv umg 'Durchfall
'haben <A>
дрнсъ|к m, -ци pl umg 'Durchfall m 2
1 дроб (-ът) m, -ове pl Anal 1. (бял дроб)
'Lunge / 16; бели ~ ове 'Lunge od
'Lungen pl 2. (черен дроб) 'Leber/16
2дроб /, -и pl Math Bruch m 2; десе¬
тична ~ Dezi'malbruch; проста ~
ge'meiner Bruch
дроб ен, -ни adj Math Bruch-; ~ но число
'Bruchzahl/17; ~ на черта 'Bruchstrich
m 1
дробннк|а /, -и pl 'Schrotkorn n 22
дробче n, -та pl ge'bratene 'Leber /16
дроб|я, -йш (-йх) uv 1. (троша) zer-
'bröckeln vt < b >; ä хляб за попара
sich 'eine 'Brotsuppe 'machen vr 2.
(надробявам в нещо) 'einbrocken vt
< a >; x хляб в супата sich Brot in
die 'Suppe 'brocken vr O каквото си
~ йл, такова ще сърбаш was du dir
'eingebrockt hast, mußt du auch 'aus¬
löffeln
дрозд (-ът) m, -ове pl Zool 1. 'Drossel
/16 2. volkst (кос) 'Amsel /16
дропл|а /, -и pl Zool 'Trappe /16
друг adj 1. 'andere 2. (втори) 'zweite
3. (иден, следен) 'nächste O без - o
'ohnehin; ~ и ден 'übermorgen; един
през ~ 'einer um den 'anderen; и ~ и,
Abk и др. und 'andere, Abk u. a.;
между ~ Ото 'unter 'anderem; c ~ и
думи mit 'anderen 'Worten
другаде adv 'anderswo, wo'anders, 'an¬
deren Orts
другар (-ят) m, -и pl 1. (съидейник)
Ge'nosse m 1, Ge'fährte m 1; ~ no
борба 'Kampfgenosse, Kampfgefährte
2. (приятел) Freund m 1, Kame'rad
m 8; x от детинство ein Freund aus
der 'Kindheit 3. (съпруг) 'Ehegefahrte,
'Ehemann m 3
167
дрън
другарк|а /, -и pl 1. (жена-съидейник)
Ge'nossin/ 18, Ge'fährtin/18; ж по
борба 'Kampfgenossin; Kampfgefähr¬
tin 2. (приятелка) 'Freundin/18, Ка-
me'radin / 18 3. (съпруга) 'Ehege¬
fährtin, 'Ehefrau /17
другарск|и adj kameradschaftlich, kol-
legi'al; ~ а среща 'Freundschaftstref¬
fen n 23
другарство n nur sg 'Freundschaft/17,
Kameradschaft /17
другарувам, -аш (-ах) uv be'freundet
sein vi < B > (c mit J)
другарче n, -та pl umg 1. (приятел)
Freund m 1 2. (дете) 'Spielgefährte m 7
други adj - друг
друговерец m, -ци pl 'Andersgläubiger
m 7- pl
другосел |ец m, -ци pl Mann m 3 aus dem
'Nachbardorf
другояче adv umg 'anders
друж|а, -йш (-йх) «v be'freundet sein vi
< B >, ver'kehren vi < Ь/hb > (c mit J)
дружб|а / -и pl 1. 'Freundschaft / 17;
блйзка [интймна] ж in'time 'Freund¬
schaft; бойна ж 'Waffenbrüderschaft
/17 2. Pol (на БЗНС) 'Grundorganisa¬
tion /17 des Bul'garischen 'Volks¬
bauernbundes
дружелюб|ен, -ни adj 'freundschaftlich,
'freundlich
дружелюбие n nur sg 'Freundlichkeit
/17 'Freundschaftlichkeit /17
друж|ен, -ни adj ge'meinsam
дружески adj 'freundschaftlich, kamerad¬
schaftlich
дружествен adj gesellschaftlich; ~
имот Be'sitz m 1 'einer Gesellschaft
[Vereinigung]; - орган Or'gan n 20
'einer Gesellschaft [Ver'einigung]
др^жеств|о n, -a pl Gesellschaft / 17,
Ver'einigung / 17; Ver'ein m 1;
акционерно ж 'Aktiengesellschaft; *
c ограничена отговорност Gesell¬
schaft mit beschränkter 'Haftung
(G.m.b.H.); застрахователно ж
Versicherungsanstalt / 17; въздър-
жателно ж Absti'nenzlervereinigung,
Absti'nenzlerverein; спортно ж
'Sportvereinigung; женско ж 'Frauen¬
vereinigung
дружнн|а / -и pl 1. (група) 'Gruppe/16,
Schar/17; весела ж 'eine'lustige Schar
2. (хайдушка чета) 'Freischar / 17
3. veralt Mil Bataillon [bata'ljomj n 20*
дружни|ен, -ни adj 1. veralt Mil Batal-
lions- [bata'ljo:ns-]; ж ният als Subst
Batalli'onskommandeur m 1*
дружк|а /, -и pl volkst 'Freundin /18
друм (-ът) m, -ове od -ища pl 'Land¬
straße /16
друс Interj hopp
друс|ам, -am (-ax) uv 1. (каруца)
'holpern vi <hb> 2. (подхвърлям) in
die 'Höhe 'werfen vt <16> 3. (бебе)
'wiegen vt 4. (разтърсвам, клатя)
Schütteln vt, 'rütteln vt
друсв|ам, -am (-ax) hv; друсн|а, -ein
(-äx) v 1. (подмятам) in die 'Höhe
'werfen vt < 16 > 2. (клатя) 'schütteln
vt, 'rütteln vt
друск|ам, -аш (-ax) uv = друсам
дръвнй|к т, -ци pl 1. (пък) 'Hackklotz
т 2 2. (място за дърва) 'Holzplatz т 2
3. umg übertr (тъп човек) Klotz т 2,
'Holzkopf т 2
дрьвц|е п, -ä pl 1. (дърво за горене)
'Brennholz п 22 2. (дръвче) 'Bäumchen
и 23
дръвче п, -та pl 'Bäumchen п 23
дръглив adj volkst 'mager; ~ кон'Mäh¬
re/16, 'Klepper т 4
дръж Imperativ zu държа
дръжк|а /, -и pl 1. (на съд, чаша, кофа)
'Henken т 4 2. (на плод, лист, ло¬
пата, брадва) Stiel т 1 3. (на уред,
нож, врата) Griff ml; ж на врата
"Türgriff, 'Türklinke /16
дръзв|ам, -аш (-ах) uv; дръзн|а, -еш
(-ах) V sich er'kühnen vr < b >, 'wagen
vt
дръзко adv kühn; (нахално) dreist
дръзна t дръзвам
дръзновен adj kühn, 'mutig
дрън Interj klirr O ~ ~ Bla-bla n,
Ge'schwätz n 20
дрънвам
168
дрънв|ам, -аш (-ах) uv: дрънн|а, -еш
(-ах) V 1. (металически предмет)
'klappern vi <hb>, 'klirren vi <hb>
(c mit 5); (стъкло) klirren; (звънец)
'klingeln vi <hb>, 'läuten vt, vi
<hb>; (будилник) 'klingeln, 'rasseln
vi <hb> 2. (на струнен инструмент)
'klimpern vi <hb>
дрънголни|к m, -ци pl = дранголник
дрънкали | а/, -и /?/'Klapper/16, 'Rassel
/16
дрънкал|o n, -a pl umg 'Schwätzer m 4
дрънк|ам, -аш (-ах) «v 1. (металически
предмет) 'klappern vi <hb>, 'klirren
vi <hb> (c mit 3); (стъкло) 'klirren;
(звънец) 'klingeln vi <hb>, 'läuten vt,
vi <hb>; (будилник) 'klingeln, 'ras¬
seln vi <hb>; ж оръжие mit dem
'Säbel 'rasseln 2. (свиря на струнен
инструмент) 'klimpern vi <hb>: *
на пиано auf dem Kla'vier 'klimpern
3. (бърборя) umg 'schwätzen vi
<hb>; ж глупости 'Unsinn 'plap¬
pern ['redenj 4. umg (настоятелно
искам) in den 'Ohren 'liegen vi
<31 jhb> (някого jmdm.); * се (ка¬
рам се) sich 'streiten vr <21 > (cmit
3)
дрънканнц|а / -и pl umg 1. (шум) Ge-
'klapper n 23, Ge'rassel n 23, Ge'klirr
n 20 2. (брътвеж) Ge'schwätz n 20,
Ge'plapper n 23
дръккулк|а / -и pl 1. (играчка) 'Klap¬
per / 16 2. (звънче) 'Schelle / 16
3. (излишни накити) 'Kinkerlitzchen
Pl
дрьниа t дрънвам
дрънч|а, -иш (-ах) uv 1. (металически
предмет) 'klappern vi <hb>, 'klirren
vi <hb>; (стъкло) 'klirren 2. (звъ¬
нец) 'läuten vr, vi <hb>, 'klingeln vi
<hb>, 'schellen vi <hb>; (будил¬
ник) 'klingeln, 'rasseln vi <hb>
дръпв ам, -аш (-ах) uv; дръпн|а, -еш
(-ах) V 1. (потеглям рязко) 'anziehen
vt < 32 а >; ж юздите die 'Zügel 'an¬
ziehen; ж спусък 'abdrücken vt
<а> 2. (изтеглям) her'ausziehen vr
<32 а>, her'ausreißen vr <21a>
3- (изскубвам) 'zupfen vt, her'auszup-
fen vr <a> 4. (отмествам) bei'seite
'rücken vr, vi <sn> 5. (отвеждам
настрана) bei'seite 'führen vr O ж му
един бой jmdm. 'eine Tracht 'Prügel
verabreichen < b >; ж му едно ядене
sich den Bauch 'vollschlagen vr < 4 a >;
ж му един сън sich 'ordentlich 'aus¬
schlafen vr < 3 a >; s се 1. (сторя път)
bei'seite 'treten vi <15jsn, hb>, Platz
'machen 2. (противя се) sich 'sträuben
vr, sich wider'setzen vr <b>
дръпнат adj schroff
дрязг|а f, -и pl 'Streitigkeit/17, 'Unan¬
nehmlichkeit /17, Ge'zänk n 20
дрямв|ам, -аш (-ах) uv; дрямна, дрем¬
неш (дрямнах od дремнах) v ein 'we¬
nig 'schlummern vi <hb>, ein 'wenig
'schlafen vi <3jhb>
дрямка / nur sg 'Halbschlaf m 1,
'Schlummer m 4
дрямна t дрямвам
дрян (-ът) m, -ове pl 'Kor'nelkirsch-
baum m 2
дрянка /, дренки pl Kor'nelkirsche /16
дрянов adj Kor'nelkirsch-
дуализ|ъм (-мът) m nur sg Dualismus
m 11
дуалйст m, -и pl Dua'list m 8
дуалистйч|ен, -ни adj dua'listisch
дубле n nur sg Du'blee n 24, Dou'ble n
дубликат m, -и pl Dupli'kat n 20
дублир|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (удвоявам)
verdoppeln vt <b>; (правя втори
екземпляр) ein 'zweites Exem'plar 'an¬
fertigen <a> 2. Kart die 'Einlage
verdoppeln 3. Theat 'zweite Besetzung
sein vi <A> (някого fürjmdn.,jmds.)
4. Film (замествам) 'Double sein (ня¬
кого für jmdn., jmds.), dou'blieren vt
<d> 5. Film (превеждам текста)
synchronisieren vt <d>
дубльор m, -и pl Film, Theat 'Double n
дувар m, -и pl volkst 'Mauer /16
дуел m, -и pl Du'ell n 20
дуелйр|ам се, -аш се (-ах се) uv, v sich
duel'lieren vr <d>
169
дупка
дует т, -и pl Du'ett п 20
дузйн|а /, -и pl 'Dutzend п 20*
дузп|а / -и pl Sport Elfmeter т 4
дуло и, дула pl 'Mündung /17
дулцине|я / -и pl umg Dulzin'ea /
Thus'nelda /; 'Liebchen n 23
дум|а / -и pl 1. Wort n 22; (® за
учене) Vo'kabel/16; речникът съдър¬
жа 10000 ~ и das'Wörterbuch ent'hält
10 ООО 'Wörter; чужди ~ и a) Ling
'Fremdwörter b) (казани от друг)
'Worte 'eines 'anderen; двусрйчни ~ и
'zweisilbige 'Wörter; лоши ~ и 'böse
['schlechte] 'Worte; горчиви - и 'bitte¬
re 'Worte; уча ~ и Vo'kabeln 'lernen
2. (говор, разговор, реч) 'Rede / 16;
той не довърши ~ ата си er be'endete
'seine 'Rede nicht 3. (израз) 'Redensart
/17 4. nur pl (на песен 'eines 'Liedes)
Text m 1 ö в буквалния смисъл на
~ ата im 'wahrsten 'Sinne des 'Wortes,
im 'wörtlichen 'Sinne; вземам «»ата
das Wort er'greifen <21b>; вземам
си ~ите назад ich 'nehme 'meine
'Worte zu'rück; в пълния смисъл на
~ ата im 'vollen 'Sinne des 'Wortes;
давам a sein Wort 'geben < 15 > (на
някого jmdm.); давам ~ ата das Wort
er'teilen <b> (на някого jmdm.); да
си дойда на ~ ата um auf 'meine
'Rede zu'rückzukommen; а да не
става das kommt nicht in 'Frage;
~ ата му на две не става an 'seinen
'Worten gibt es nichts zu 'deuteln;
държа на ~ ата си a) bei 'seiner 'Mei¬
nung 'bleiben vi <23/sn> b) (обеща¬
ние Versprechen) bei 'seinem Wort
'bleiben; ~ ата ми се чува mein Wort
hat Ge'wicht; загубвам и ума и а den
Ver'stand ver'lieren <32b>; имам
~ ата das Wort 'haben < b >; искам
- ата ums Wort 'bitten < 25 >;
изтървавам a ein 'unpassendes Wort
'fallen 'lassen < 3 >; ~ ата ми не
минава auf mein Wort wird nicht
ge'hört; меря си ~ ите 'seine 'Worte
'abwägen < 6 a >; на ~ и in 'Worten;
не вземам от a 'keinen Rat 'anneh¬
men < 16 a >; не разбирам от а
nicht 'hören 'wollen vi <hb>; не ще и
a zweifelsohne; ни а kein Wort
mehr; от а на a im Verlaufe des
Ge'sprächs; отнемам ~ ата das Wort
ent'ziehen <32b> (на някого jmdm.);
подхвърлям ~ и 'Andeutungen 'ma¬
chen; последна а на модата der
'letzte Schrei m 1 der 'Mode; c други
~ и mit 'anderen 'Worten; c една a
mit 'einem Wort; става а за нещо
es ist die 'Rede von etw.; стоя на
~ ата си zu 'seinem Wort 'stehen vi
<hb>; удържам ~ ата си sein Wort
'halten <3>; честна a 'Ehrenwort
n 20
дум|ам, -am (-ax) uv volkst 1. (говоря)
'sprechen vt < 16 > (на някого zu
jmdm.) 2. (казвам) 'sagen vt (на
някого jmdm,) O не »ай! was du
nicht sagst!; що ~аш! was du nicht
sagst!
думбаз m, -и pl — думбазин
думбаз|ин (-инът) m, -и pl 'Reicher
ml*, 'Geldsack m 2, 'Pfeffersack
думк|ам, -аш (-ax) uv 1. (удрям) 'trom¬
meln vi <hb>; а на тъпана die
'Trommel 'schlagen <4> 2. (тъпан
'Trommel, празен съд 'leeres Ge'fäß)
'dröhnen vi <hb>
Дунав m 'Donau /
дунавски adj 'Donau-; Дунавска рав¬
нина 'Donauebene /16
дунапрен m nur sg 'Schaumstoff m 1,
'Schaumgummi m 6
дунд|а /, -и pl umg 'Dicke /16
дундест adj umg dick, 'dickbäuchig,
rund
дупе и, -та pl umg 'Hintern m 4
дупка /, -и pl 1. (отвор, вдлъбнатина,
шупла) Loch п 22; пробивам е в
стената ein Loch in die Wand 'schlagen
<4> auch übertr (тясно, мръсно
помещение) 2. (яма) 'Grube /16
3. (жилище на животно) 'Höhle/16;
меча ® 'Bärenhöhle; Bau т 1; лисича
® 'Fuchsbau; Loch п 22; миша s
'Mäuseloch 4. übertr (затвор) 'Kitt-
дуплекс
170
chen п 23, Loch О крия се в миша ä
sich ver'kriechen vr < 32b >; направил
» в морето umg er hat nichts erreicht;
ще те навра в миша » ich 'werde dir
schon 'zusetzen, ich 'werde dich in die
'Klemme 'treiben
дуплекс m, -и pl Tel 'Doppelanschluß
m 2
дувч|а, -иш (-йх) uv 1. (правя дупки)
'Löcher 'machen (нещо in etw.); (c
перфоратор mit dem 'Locher) 'lochen
v/ 2. (муша) 'stoßen vr < 34 > O s
коня dem Pferd die 'Sporen 'geben
дупчест adj 'löchrig
дулчиЩа /, «и pl 'Löchlein n 23
дура|к m, -ци pl veralt 'Dummkopf m 2
дух (-ът) m, -ове pl 1. Geist m 3 a auch
übertr 2. (настроение) 'Stimmung/17
O губя [запазвам] присъствие на ~ а
die 'Geistesgegenwart ver'lieren 32 b
[be'wahren]; поддържам ~ ä на
някого jmdm. Mut 'machen
духал|о и, -a pl 'Blasebalg m 2
д^х|ам, -аш (-ах) uv 1. (c устата) 'blasen
vt, vi <3/hb>, 'pusten vi <hb>;
(леко) 'hauchen vr; s огъня das 'Feu¬
er 'anblasen < 3 a >; ä супата [in] die
'Suppe 'blasen; s си на ръцете sich in
die 'Hände 'hauchen vr; s c духало
mit dem 'Blasebalg 'blasen; « c
ветрило mit dem 'Fächer 'wedeln vi
<hb> 2. (вятър) 'wehen vi <hb>,
'blasen 3. unpers (има течение) 'ziehen
vi < 32jhb>; ~ a es zieht O гоня тоя
що - a umg 'einer 'Einbildung 'nachja¬
gen vi <&/sn>; парен каша -а
ge'branntes Kind scheut das 'Feuer;
работя за тоя дето ~ а die 'Arbeit ist
für die Katz
духач m, -и pll. (музикант) 'Blasmusiker
m 4 2. (стъкларски работник) 'Glas¬
bläser m 4
духвам, -am (-ax) uv; духн|а, -еш (-ах)
v 1. (духам с уста) 'blasen vr, vi
<3jhb>\ (силно) 'pusten vi <hb>;
(леко) 'hauchen vi 2. (изгасявам) 'aus¬
blasen vr <3a>, 'auspusten vr <a>;
s свещ die 'Kerze 'ausblasen 3. (вя¬
тър) 'anfangen vi < 2 z/hb > zu 'wehen
4. (събарям) 'umblasen vr <3a>,
'umwehen vt < a >; вятърът ми духна
шапката der Wind blies mir die 'Mütze
vom Kopf O да го духнеш, ще падне
du brauchst ihn nur mit dem 'kleinen
'Finger zu be'rühren, und schon fällt er
um
духов adj Blas-; ~ инструмент 'Blas¬
instrument n 20; - оркестър 'Blasor¬
chester »23; ~ а музика Blasmusik
/17
духов|еи, -ни adj 1. (интелектуален)
'geistig; ~ на храна 'geistige 'Nahrung
/17 2. (религиозен, църковен) 'geist¬
lich
духовенство n nur sg 'Geistlichkeit/17
духовит adj 'geistreich, 'witzig
духовйтост/, -и pl Wit2 m 1, Geist m 3 a
духовни |к m, -ци pl 'Geistlicher ml*,
'Priester m 4; 'Beichtvater m 5
духбвннчески adj 'geistlich, 'Pricster-
духом adv 'psychisch; an Geist; беден
~ arm an Geist O падам - ver'zagen
vi < b/sn >; телом и <*< an'Körper und
Geist, 'physisch und 'psychisch
душ (-ът) m, -ове pl 'Dusche / 16;
вземам - sich 'duschen vr
1душ£ /, души оглуши pl 1. (психика,
вътрешни качества, вдъхновйтел)
'Seele / 16 auch Rel 2. (характер,
душевност) Ge'müt п 20; широка ~
Ge'mütsmensch т 8; открйта - 'offe¬
nes Ge'müt 3. (сърце) Herz n 4. (дъх,
дихание) 'Atem т 4 5. (чувство) Ge-
'fühl л 20, Emp'fmden » 23 6. (вдъх¬
новение) Inspiration /17 0 бера ~
umg im 'Sterben 'liegen vi < 31 jhb >;
вадя ~ та някому umg jmdm. 'keine
'Ruhe 'lassen; вземам - та някому
jmdn. ums 'Leben 'bringen < 24 >; до
дън ~ zu'tiefst; - и свят ми e es ist
mir ans Herz ge'wachsen, es ist mein ein
und 'alles; ~ -човек Ge'mütsmensch
m 8; жива - няма 'keine 'Menschen¬
seele weit und breit; изгоря ми ~ та
ich 'habe 'Schlimmes 'durchgemacht;
излезе ми - та ich bin 'hundemüde;
171
дългобоен
кривя си - та 'schwindeln vi <hb>;
от - и сърце von 'ganzem 'Herzen;
олеква ми на ~ та mir fiel ein Stein
vom 'Herzen; стяга ми се ~та mir
krampft sich das Herz zu'sammen
2душ|а, -йш (-йх Удуших) uv 'würgen
V/
душ|а, -иш (-их) uv be'schnuppem vt
< b >, be'schnüfFeln vt < b >, 'wittern vt
душевйд|ец nt, -ци pl 1. (жесток човек)
'Unmensch m 8, 'Unhold nt 1 2. (който
не дава мйра) 'Quälgeist m3a
душеваднн|к т, -ци pl — душевадец
душевен,-ни'seelisch, 'psychisch О
~ на болест 'Nervenkrankheit /17
душевност / nur sg Ge'mütsleben п 23;
Mentali'tät /17
душ|ен, -ни adj schwül, 'drückend
души nur pl Per'sonen pl; двама ~
zwei Per'sonen; няколко ~ mehrere
Per'sonen
душман|ин m, -и pl volkst Feind m 1
душманк|а /, -и pl volkst 'Feindin /18
душмански adj volkst 'feindlich
душнй|к m, -ци pl umg 'Luftloch n 22,
'Luftfenster n 23
дъб (-ът) m, -ове pl Bot 'Eiche /16
дъба|к nt, -ци pl 1. (дъбова гора) 'Ei¬
chenwald m 3 2. (големи дъбове)
'große 'Eichenbäume nt 2jpl
дъбйл |ен, -ни adj Gerb-; ~ ни вещества
'Gerbstoffe nt \jpl
дъбйтел (-ят) nt, -и pl 'Lohe /16
дъбов adj 'eichen, 'Eichen-, 'Eich-; - a
греда 'Eichenbalken m 4; - а ropä
'Eichenwald m 3; - сандък 'Eichen¬
truhe /16, 'Kiste /16 aus 'Eichenholz
дъбрав|а f -и pl 1. (млада гора) 'Jung¬
holz n 22 2. (несечена гора) 'Urwald
m 3, 'Waldesdickicht n 20
дъб|я, -иш (-йх) uv 'gerben vt
дъвк|а /, -и pl 'Kaugummi m 6
дъв|ча, -чеш (-ках) uv 'kauen vt
дъг|а /, -й pl 1, (част от окръжност od
крйва, крива ивица) 'Bogen nt 4; Phys
волтова » 'Lichtbogen 2. (на бъчва)
'Daube / 16 3. (природно явление)
'Regenbogen
дъговйд|ен, -ни adj 'bogenförmig
дъдр|я, -еш (-ах) uv 'schwätzen vi
<hb>, 'plappern vi <hb>
дъжд (-ът) nt, -ове pl 'Regen nt 4 auch
übertr O от ~ на вятър umg ab und
an, hin und 'wieder
дъжделйв adj 'regnerisch, ver'regnet
дъждобран nt, -и pl 1. (чадър) 'Re¬
genschirm m 1 2. (дреха) 'Regenmantel
m 5
дьждов|ен, -ни adj 'Regen-; s ден
'Regentag ml; -ни облаци 'Regen¬
wolken flbjpl
дъждовйт adj 'regnerisch; - а пролет
'regnerisches 'Frühjahr n 20
дъждовни|k m, -ци pl Zool 'Feuersala¬
mander m 4
дъждоносен, -ни adj 'Regen-; v, облак
'Regenwolke /16
дъждув|ам, -аш (-ах) uv Ned be'regnen
vt
дълб|ая, -аеш (-äx) uv 1. (яма) 'gra¬
ben vt < 4 > 2. (със свредел) 'bohren vt
3, (врязвам c нож) 'einkerben vt < b >
4. (в скала) 'aushöhlen vt < a >
дълбок adj tief; - а река 'tiefer Fluß
m 2; - а чиния 'tiefer 'Teller m 4; - и
корени 'tiefe 'Wurzeln pl; - сняг
'tiefer Schnee mb; ~ глас 'tiefe 'Stim¬
me/ 16; - а древност 'tiefes 'Altertum
n 22; - поглед 'tiefer Blick *1; *a
почит 'tiefe Ver'ehrung /17; ~a
провинция 'tiefe Pro'vinz / 17; ~a
скръб 'tiefer Schmerz m 9; - сън
'tiefer Schlaf ml; - а тишина 'tiefe
'Stille/16
дълббко adv 1. tief 2. (напълно) zu'tiefst
дълбочин|а / -й pl Tiefe /16
дълг (-ът) m, -ове pl I. Schuld /17;
паричен - 'Geldschuld; правя - ове
'Schulden 'machen 2. (задължение)
Pflicht/17; бащински - 'Vaterpflicht;
изпълнявам своя - 'seine Pflicht er-
'füllen < b > O вменявам в - jmdn.
verpflichten <b>
дълго adv lang O на - и на широко
des 'langen und 'breiten
дьлгобо|ен, -йни adj Mil 'weitreichend,
дълговечен
172
'weittragend; ~ йно оръдие 'weitrei¬
chendes Ge'schütz п 20
дълговеч|ен, -ни adj 'ewig 'während,
'ewig
дълговлакнест adj ‘langfaserig
дългогодишен, -ни adj 'langjährig
дългокос adj 'langhaarig
дългокрак adj 'langbeinig
дълголетен, -ни adj = дългогоди¬
шен
дълголетие n nur sg 'langes 'Leben n 23
дълголйк adj mit 'länglichem Ge'sicht;
- момък ein 'Bursche m 7 mit 'einem
'länglichen Ge'sicht; той e - er hat ein
'längliches Ge'sicht
дългометраж|ен, -ни adj 'abendfüllend;
£ филм 'abendfüllender Film m 1
дългоочакван adj 'langerwartet
дългосрочен, -ни adj 'langfristig
дълготраен, -йни adj 1. (траен) 'dauer¬
haft; £ мир 'dauerhafter 'Frieden m 4
2. (продължителен) lang 'anhaltend,
lang 'während
дълготрайност f nur sg 'Dauer / 16,
'Dauerhaftigkeit /17
дългоух adj 'langohrig
дълж а, -йш (-äx) uv 1. (имам дълг,
трябва да дам) 'schulden v/, 'schuldig
sein vi < A> (на някого jmdm.); той
ми ~ й парй er 'schuldet mir Geld, er
ist mir Geld 'schuldig; ~ йш ми
обяснение du 'schuldest mir 'eine
Erklärung, du bist mir 'eine Erklärung
'schuldig 2. (задължен съм, имам
благодарение на) ver'danken vt < b>
(на някого jmdm.); - йм успехите си
на колектйвната работа wir ver'dan¬
ken 'unsere Er'folge der kollektiven
'Arbeit; на тебе ~ а спасението си
dir ver'danke ich 'meine 'Rettung; «
се 1. (придобива се благодарение на)
zu ver'danken sein vi < А > (на някого
jmdm.); успехът се ~ й на задружните
усйлия der Er'folg ist den gemeinsamen
Be'mühungen zu ver'danken 2. (полу¬
чава се порадй) zu'rückführen vi < a >
(на auf 0; катастрофата се ~й на
небрежност der 'Unfall ist auf 'Fahr¬
lässigkeit zu'rückzuführen O ä да ich
muß; £ да кажа ich muß 'sagen
дължим adj 1. (който трябва да се
издължй) 'schuldig; ~ а сума 'schuldi¬
ge 'Geldsumme / 16 2. (заслужен)
ge'bührend, 'zukommend; ~ о внима¬
ние ge'bührende 'Aufmerksamkeit/17
дължнн|а/, -й pl 'Länge/16 auch Geogr;
£ на вълната Phys 'Wellenlänge
дъл|ъг, -ги adj lang; той има ~ ги ръце
er hat 'lange 'Finger; тя е ~га и
широка^бав ist 'eine 'lange Ge’schichte
дъмпинг m, -и pl Wirisch, Hdl 'Dum¬
ping n
дъи nur in Verbindungen wie в ~ a)
(посока) in die Tiefe[n] b) (място) in
den 'Tiefen 2; от [из] - aus den
'Tiefen; до ~ bis in die 'Tiefen
дънер m, -и pl 'Baumstamm m 2, Stamm
дъно и, дъна pl 1. (на морето, на съд)
Grund т 2, 'Boden т 5; изпразвам
бъчва [чаша, кана] до - ein Faß [ein
Glas, 'eine 'Kanne] bis auf den Grund
'leeren; морско - 'Meeresboden,
'Meeresgrund; ~ на куфар'Kofferbo¬
den; ~ на панталоните'Hosenboden;
на котел'Kesselboden; ~ на бъчва
'Faßboden; - на чувал der Grund des
'Sackes 2. übertr (глъбина) Grund; в
~ то на душата im 'Grunde des 'Her¬
zens 3. (най-отдалеченото място) 'Hin¬
tergrund; в - то на стаята im 'Hinter¬
grund des 'Zimmers
дърва nurpl Holz n 22, 'Brennholz; - за
горене 'Brennholz
дърв&р (-ят) m, -и pl 'Holzfäller m 4
дървен adj 1. Holz-, 'hölzern; - а лъжица
'Holzlöffel m 4, 'hölzerner 'Löffel; ~ и
въглища 'Holzkohle / 16 2. übertr
(скован) 'hölzern, steif O ~ господ
umg 'Prügel m 4; ~ философ 'Spinner
m4; «o масло Olivenöl n 20
дървениц|а f -и pl Zool 'Wanze /16
дървес|ен, -ни adj Holz-; ~ на пепел
'Holzasche /16; ~ни породи 'Holz¬
arten / \Цр1\ - ни стърготини 'Holz¬
späne m2\jpl
дървесина / nur sg 1. Bot Holz n 22
173
държа
2. Text 'Zellwolle /16 3. Tech 'Holz¬
schliff m 1, 'Holzfaserstoff m 1
дървесинен adj 1. Holz-; ~ и отпадъци
'Holzabfälle pl 2. Text 'Zellwoll-; ~ a
тъкан 'Zellwollgewebe n 23
дърв|о n, -ета pl 1. Baum m 2; широ¬
колистно x 'Laubbaum; иглолйст-
н|о x 'Nadelbaum 2. (стебло)'Baum¬
stamm m 2 3. (тояга) 'Knüppel m 4
4. nur sg (дървен материал) Holz n 22
5. übertr (недодялан човек) Klotz m 2
O коледн|о x 'Weihnachtsbaum;
търся под x и камък über'all
[verzweifelt] 'suchen vr
дърводелец m, -ци pl 1. (мебелист)
Tischler m 4 2. (дограмаджия) 'Zim¬
mermann m 3
дърводелски adj 1. (столарски) 'Tisch¬
ler-; - а работилница Tischlerwerk¬
statt / 2. (дограмаджййски) 'Zim¬
mermanns-
дърводелство n nur sg 1. (столарство)
"Tischlerhandwerk n 20, Tischle'rei
/172. (дограмаджййство) 'Zimmerer¬
handwerk
дърводобив m, -и pl 'Holzgewinnung
/П
дърводобивен, -ни adj 'Holzgewin-
nungs-; ~ на промйшленост 'holzge¬
winnende Industrie /16 a
дървообработване n nur sg 'Holzbear¬
beitung/ 17
дървопреработване n nur sg 'Holzverar¬
beitung/17
дървопреработвателен, -ни adj 'holz¬
verarbeitend, 'Holzverarbeitungs-;
~ на индустрия 'Holzverarbeitungs¬
industrie /16 а, 'holzverarbeitende In¬
dustrie
дърворезб а /, -и pl 'Holzschnitzerei
/17
дървоснабднгелен, -ни adj 'Holz-
versorgungs-
дърдорко m, -вци pl 'Schwätzer m 4
дърдоря, -иш (-йх) uv 'schwatzen vi
<hb>
държ а, -йш (-äx) uv 1. 'halten vt < 3 >;
x пушката в ръцете си das Ge'wehr
in den 'Händen 'halten; x някого за
ръката jmdn. an der Hand 'halten; *
нещо срещу светлината etw. 'gegen
das Licht 'halten; x някого в пре¬
гръдките си jmdn. in den 'Armen
'hallen 2. (крепя) 'stützen vt, 'halten;
гредата ~ й покрива der 'Balken hält
[stützt] das Dach; ~ йм позицията Mil
wir 'halten die 'Stellung; auch volkst x
слуга sich 'einen 'Diener 'halten vr; x
кокошки и гъски 'Hühner und 'Gänse
'halten; x нещо в ред etw. in 'Ord¬
nung 'halten; x нещо чисто etw.
'sauberhalten < 3 a >; (не се скъсва, не
се счупва) 'halten, fest'halten; това
държи здраво das hält [fest] 3.
(оставям) 'lassen vt; x някого гладен
jmdn. 'hungern 'lassen; x някого в
невежество jmdn. in 'Unwissenheit
'lassen [halten]; * някого нащрек
jmdn. in 'Spannung 'halten 4. (улавям)
'festhalten vt <3a>; « някого за
ръкава jmdn. am 'Ärmel 'festhalten;
дръжте крадеца! 'haltet den Dieb!;
(затварям) 'einsperren vt <a>; in
Ge'wahrsam 'nehmen vr < 16 > 5. (изй-
сквам) 'achten vt < a.jhb>, 'halten,
Wert 'legen (на auf 4); x на дис-
циплйна ich 'achte ['halte] auf Dis¬
ziplin, ich 'lege Wert auf Disziplin;
(ценя) 'große 'Stücke 'halten (на
някого auf jmdn.) 6. 'einhalten vt
<3a>, sich 'halten vr <3>; x
източна посока die 'Ostrichtung 'ein¬
halten, sich in 'östlicher 'Richtung
'halten ; x вляво sich links 'halten;
корабът ~ й курс към das Schiff hält
Kurs auf 7. (пазя, крйя) 'aufbewahren
vt <c> (в in 3, за für 4) 8. (наел съм)
ge'mietet 'haben vt <A> 9. (при¬
тежавам) be'sitzen vt < b >; той ~ й
дюкян er be'sitzt 'einen 'Laden 10.
volkst (простйрам се) sich er'strecken
vr <b>, 'dauern vi <hb>; зимата
~ а четири месеца der 'Winter 'dau¬
erte vier 'Monate O бас x 'wetten vi
<hb>; вйкам колкото ми глас - й
'schreien was die 'Stimme 'hergibt; x
държава
174
изпит 'eine 'Prüfung 'ablegen <a>;
ж някого отговорен jmdn. verant¬
wortlich 'machen; ж под ключ
ver'schlossen 'hallen ; ж сметка за
нещо etw. vor den 'Augen haben, etw.
nicht ver'gessen < 15 b >; ж си
бележка за нещо sich etw. 'merken vr;
ж страната на някого jmds. Par'tei
er'greifen < 21 b >; ~йми влага das
'werde ich nicht so schnell ver'gessen;
ж се 1. (хванал съм се, крепя се) sich
'festhalten vr, sich 'halten vr (за an J);
той се ~ й за ръката ми er hält sich an
'meiner Hand fest 2. (издръжлив съм)
sich 'halten; старецът се ~ й добре der
'Alte hält sich gut 3. (отстоявам)
'standhalten vi < 3 ajhb >; дръжте се!
'haltet stand!, 'haltet euch! 4. (имам
поведение) sich ver'halten vr <3b>;
ж се прилично sich 'anständig
ver'halten O ж се далече от нещо
sich 'fernhalten vr < 3 а > von etw.; ж
се близо до нещо sich in der 'Nähe von
etw. 'halten ; ж на страна от нещо
übertr sich aus etw. her'aushalten vr
<а>;немогадасе ж на краката ich
kann mich nicht mehr auf den 'Füßen
'halten
дьржйв I а/, -и pl 1. Pol Staat m 9 2. volkst
(имот) Be'sitz m 1, 'Grundbesitz
дьржав|ен, -ни adj Staats-, -staatlich;
~ на власт 'Staatsmacht / 14; ж
бюджет 'Staatshaushalt ml; ~ но
право 'Staatsrecht n 20; Държавен
съвет 'Staatsrat m 1
дьржавня|к m, -ци pl 'Staatsmann m 3
държавнически adj 'staatsmännisch
държавноправ|ен, -ни adj 'staatsrecht¬
lich
дьржавностопанскв adj 'Staatswirt¬
schafts-
дьржане n nur sg - държание
държание n nur sg Be'nehmen n 23,
Ver'halten n 23
държелйв adj umg 'ausdauernd, zäh
дързост /, -и pl 1. nur sg (смелост)
'Kühnheit/17, 'Wagemut m 1 2. (нахал¬
ство) 'Frechheit /17, 'Dreistigkeit /17
дързък, дръзки adj 1. (смел) kühn,
'wagemutig 2. (нахален) frech, dreist
дърл|я се, -иш се (-йх се) uv sich 'zanken
vr, sich 'streiten vr <21>
дьрп|ам, -аш (-ax) uv 1. (тегля) 'ziehen
vr <32>, 'zerren vt 2. (изтеглям)
her'ausziehen <32a> 3. (изскубвам)
'zupfen vr, her'auszupfen vr <a>
4. (отмествам) bei'seite 'rücken vr
<sn> 5. (отвеждам настрана) bei¬
'seite führen vr; * се 1. (сторя път)
bei'seite 'treten vr < 15/sn >, Platz 'ma¬
chen 2. (не искам) sich 'sträuben vr
дърт adj umg alt O ~ ият als Subst umg
der 'Alte ml*, der 'alte Herr m 8
дърта |k m, -ци pl umg 'Alter m 1*
дьск|а/, -й pl 1. Brett n 21; ж за гладене
'Bügelbrett; ж за хляб Schnittenbrett;
шахматна ж 'Schachbrett 2. (плос¬
кост) 'Platte /16, 'Tafel /16; черна
ж 'Wandtafel 3. (летва) 'Latte /16
4. nur pl (под) 'Fußboden т 5, 'Dielen
pl O на голи ~ й auf dem 'blanken
'Fußboden; хлопа му ~ ата bei ihm ist
'eine 'Schraube 'locker
дъскорез|ен, -ни adj 'Holzschneide-,
'Säge-; ~ на фабрика 'Sägewerk n 20
дъскорезница/, -и pl 'Sägewerk n 20
дъсчен adj 1. 'Bretter-; ~ а ограда
'Bretterzaun m 2 2. 'Dielen-, 'Bretter-;
- под 'Dielenfußboden m 5
дъх (-ът) m nur sg 1. (дихание) 'Atem
m 4; (леко издйшване) Hauch m 1 O
до последния си ~ bis zum 'letzten
'Atemzug; затаявам ~ den 'Atem
'anhalten <3a>; на едйн ~ a) in
'einem 'Atemzug b) (пиене) auf 'einen
Zug 2. (миризма) Ge'ruch m 2; нещо
йма ~ etw. riecht schlecht
дьх|ам, -аш (-ax) uv 1. (изпускам
въздух от устата) 'blasen vr < 3/АЬ >,
(леко) 'hauchen vi <hb> 2. (мирйша)
'riechen vr < 32/hb >; цветята - ат die
'Blumen 'duften vr <hb> 3. übertr
(излъчвам) 'ausströmen vr < a >, 'at¬
men vr <hb>; гората ~ а свежест и
тишина der Wald 'atmete 'Frische und
'Stille 4. (дишам) volkst 'atmen
175
дялкам
дъхв|ам, -аш (-ах) uv; дъхн|а, -еш (-ах)
у 1. (изпускам въздух от устата)
'blasen vt, vi < 3/hb>, (леко) 'hauchen
vi <hb> 2. (издавам миризма) 'rie¬
chen vi < 32/A6 > 3. (вдишвам) 'einat¬
men vt <a>
дъще Vokativ zu дъщеря
дьщер1я /, -й pl 'Tochter / 15
дюдюк|ам, -аш (-ах) uv 1. 'pfeifen vi, vi
<21 /hb> 2. (освиркам) 'auspfeifen vt
<21a>
дюз adj unv umg 'einfarbig
дюзтабан adj unv volkst 'plattfüßig
дюкян f -и pl umg 1, (магазин) 'Laden
m 5 2. (занаятчийска работилница)
'Werkstatt / 3. übertr umg (на пан¬
талони) 'Hosenstall m 2
дюкянджия m, -и pl umg 'Ladenbesitzer
m 4, 'Krämer m 4
дюкянче и, -та pl 1. (магазин) 'kleiner
'Laden m 5 2. (занаятчийска рабо¬
тилница) 'kleine 'Werkstatt /
дюлгер Ihh m, -и pl volkst 'Maurer m 4
дюлев adj 'Quitten-; ~ o сладко
'Quittenkonfitüre /16
дюл|я /, -и pl 1. 'Quitte /16 2. (дърво)
'Quittenbaum m 2
дюи|а f -и pl 'Düne /16
дюш6|к m, -ци pl Ma'tratze/16, 'Aufle¬
ger m 4; гумен « 'Gummimatratze
дюшеме л, -та pl 'Dielenfußboben m 5,
'Dielen pl
дяв[ам, -аш (-ах) uv; дяна, денеш
(дянах od денах) v umg 1. (слагам) tun
vt < 38 >, 'hintun vt < 38 a >; къде да
дяна това? wo soll ich das 'hintun?
2. (харча) verbrauchen vt < b >; (пра¬
хосвам) ver'pulvem vi <b>; къде
~ аш толкова пари wo'für ver'pul-
verst du so'viel Geld?; s се I. (оти¬
вам) 'gehen vi <13/sn> 2. (крия се,
губя се) 'stecken vi <hb>; къде се
- аш бе? wo stecktst du denn?
дявол m, -и pl I. 'Teufel m 4 2. übertr
(лудетина) 'Schlingel m 4 3. (хитрец)
'Schlaukopf m 2 0 върви по - ите
scher dich zum 'Teufel; ~ да го вземе
hol ihn der 'Teufel!; ~ знае weiß der
'Teufel; отивам по ~ ите zum 'Teufel
'gehen vi <13lsn>; по ~ ите zum
'Teufel!; пращам нещо по - ите etw.
zum 'Teufel 'schicken vi; хващат ме
~ ите 'aufbrausen vi < a/sn >, 'wütend
'werden vi <18/.ro>, vom 'Teufel
ge'ritten 'werden
дяволит adj I. (хитър) schlau, 'listig
2. (закачлив) ver'schmitzt
дяволй|я /, -и pl 1. (шеговита по¬
стъпка) 'Schabernack m 1, Spaß m 2 2.
(лоша постъпка) Teufe'lei / 17;
(измама) Be'trug m 2 3. (чудновато
нещо) 'seltsames Ding n 20
дяволски adj 1. (сатанйнски, ужасен)
'teuflisch; (прохлет) ver'teufelt 2. (за¬
качлив) ver'schmitzt
дяволуп|ам, -аш (-ах) uv 1. (беснувам)
her'umtoben vi <z/hb> 2. (клйнча)
sich 'drücken vr 3. (върша дяволйи)
'seinen 'Schabernack 'treiben < 23 >
дйдк|а m, -и pl umg 'Großvater m 5,
'Opa m 6, 'Alter ml*
дядо m, -вци pl 1. 'Großvater m 5, Opa
m 6 2. (тъст) 'Schwiegervater m 5
3. (старец) 'Alter m7T O Дядо Иван
volkst 'Rußland n; ~ боже, ~ господ
volkst der 'liebe Gott m 3; от ~ и баба
aus 'Großvaters 'Zeiten
дядов adj 'Großvaters <C> ~ oto mein
Kind
дякон m, -и pl Dia'kon m 1 * od 8 <>
Дяконът Name für Wassil Lewski
дял (делът) m, -ове pl 1. (част) Teil m 1
2. (участ) 'Schicksal n 20 3. volkst
(връх) 'Gipfel m 4 4. Zool, Bot 'Ord¬
nung / 17 5. (участие) 'Anteil m 1;
ймам голям ~ в нещо'großen'Anteil
an etw. 'haben < A >
дял|ам, -аш (-ах) uv 'glätten vi; (c нож)
'schnitzen vi, vi <hb>; (c брадва, c
чук) be'hauen vt < b >
дялане n nur sg 'Glätten n 23 O ймам
трески за ~ sich die 'Hörner 'absto¬
ßen 'müssen < 42/hb>
дялк|ам, -аш (-ах) uv 1. (c нож) 'shnit-
zen vi, vi <hb> 2. (c брадва) be¬
'hauen vt <b>
дяна
176
дяна Т дявам
дясно adv rechts; на ~ rechts, auf der
'rechten 'Seite; в ~ rechts; от ~ [von]
rechts; идвам от ~ von rechts 'kom¬
men v/ <33jsn>; от - до вратата
rechts von der Tür
E
e Partikel (за подсйлване zu Verstär¬
kung) ей го ~ da ist er ja!; -,
разказвай де! er'zähl doch!; ~ да na
ja; schon gut; na gut
еб1а, -еш (-äx) uv vulg 'ficken vt
евакуаци|я /, -и pl Evakuierung / 17,
'Räumung /17
евакуйр|ам, -am (-ax) uv, v evakuieren
vt < d >, 'räumen vt, s ce veriassen vt
<3b>
евангели|е n, -я pl Evan'gelium n 28 O
чета някому конско ä jmdm. die
Le'viten 'lesen < 19 >
евангелйст m, -и pl 1. Evange'list m 4
2. (вярваш) Protestant m 8
евашгелйсткн и. евангелски adj evan'ge-
lisch
евентуален, -ни adj eventu'ell
евентуално adv eventu'ell
евентуалност /, -и pl Eventualität / 17
O за всяка ~ für 'alle 'Fälle
евнн adj Eva-; ~ а дъщеря 'Evastochter
/15; в ~ o облекло im 'Evakostüm O
~ плаж 'Nacktbadestrand m 1 für
'Frauen
евкалйпт nt, -и pl Bot Eukaiyptus m,
(дърво) Euka'lyptusbaum m 2
евкалйптов adj Eukaiyptus-
евнух nt, -си pl Eu'nuch nt 8
еволюйр|ам, -am (-ax) uv, v sich ent¬
wickeln vr <b>
еволюцион ен, -ни adj evolutio'när, Evo-
luti'ons-; - на теория Evolutionstheo¬
rie / 16a
еволюциокйз|ъм (-мът) m nur sg Evo-
lutio'nismus m 11
еволюция / nur sg Evoluti'on /17
Евразия /Eu'rasien n 23
евре[нн m, -и pl 'Jude m 7; Hist He'bräer
m 4
еврейк|а / -и pl Jüdin / 18
еврейски adj 'jüdisch; (език) he'bräisch
Европа / Eu'ropa n 23
европе|ец nt, -йци pl Euro'päer m 4
европейк|а /, -и pl Europäerin /18
европейски adj europäisch
евтин adj 'billig auch übertr
евтиния fnursg 'Wohlfeilheit/17; това e
~ das ist 'spottbillig
егейски adj ä'gäisch; Егейско море
Ä'gäisches Meer n 20
егида / nur sg Ä'gide /16, 'Obhut / 17;
под -та на някого 'unter jmds.
Ä'gide
Егйпет m Ä'gypten n 23
егйоетскн adj ä'gyptisch
егнптология/nur sg Ägyptolo'gie /16 a
егйптян|ин m, -и pl Ä'gypter m 4
егйптянк[а /, -и pl Ä'gypterin
егонз|ъм (-мът) m nur sg Egoismus m 11
егойст m, -и pl Egoist m 8
егоистйч|ен, -ни adj egoistisch
егоцеитрйз1ъм (-мът) m nur sg Ego¬
zentrismus m 11
егре|к m, -ци pl 'Schafpferch m 1, 'Som¬
merschafstall m 2
едва od едвам adv 1. (c усилие, c мъка)
kaum; - доловймо движение 'eine
kaum 'wahrnehmbare Be'wegung/I7;
- се държа на краката sich kaum auf
den 'Beinen 'halten vr < 3 > 2. (почтй)
- не fast; - не паднах ich 'wäre fast
ge'fallen 3. (чак) erst; - сега erst jetzt
O - ли kaum, 'schwerlich; - ли не
fast, 'nahezu; - що ge'rade erst,
so'eben; - - - kaum, mit Müh und
Not; - свързвам двата края umg sich
mit 'Mühe und Not 'durchschlagen vr
<4a>, mit 'knapper Not 'auskom¬
men vi <33a/sn>
еделвайс m, -и pl Bot 'Edelweiß n 20
еди-как adv irgendwie
еди-какво pron indef 'irgendetwas
еди-какъв си pron indef irgendein
177
еднозначен
еди-кога adv 'irgendwann
еди-кой od • сн pron indef 'irgendwer,
'irgendeiner
еди-колко adv 'soundso viel
едн-къде си adv 'irgendwo
еди-mo pron indef 'irgendwas
ед|йн, единият, -ни пит ein О ~ но als
adv (на първо място) 'einmal, zum
'ersten; все - но а) (безразлично)
ganz gleich b) (все същото) 'immer
das'selbe; всйчки до х bis auf den
'letzten; 'restlos; всйчки като x 'ein¬
mütig, wie ein Mann; x господ знае
umg das weiß kein Mensch; x вид
'eine Art; x ден umg 'eines 'Tages; x
друг 'gegenseitig; x и същ ein und
der'selbe; x no x 'einer nach dem
'andern; x през друг durchein'ander;
~ но време umg einst; имало ~ hö
време es war 'einmal; ~ но друго umg
das 'eine und 'andere; ~hö на ръка
umg 'völlig 'sicher; на x дъх in 'einem
'Atemzug; im Nu; на x ум ca umg sie
sind 'eines 'Sinnes; нйто x nicht 'einer,
kein 'einziger; от x дол дрекки umg
der 'eine ist 'einen 'Fünfziger wert, der
'andere 'eine 'halbe Mark; по ~ но вре¬
ме da; c ^ на дума mit einem Wort
единадесет пит elf
единадесети пит elfte
едкиайсе f единадесет
единайсет t единадесет
единайсети t единадесети
едина|к т, -ци pl volkst 'Einzelgänger
т 4
едйн|ен, -ни adj 'einheitlich
единйц[а/, -и pl 1. (цифра, оценка) Eins
/ 17 2. (последната цифра на мно¬
гозначно число) 'Einer т 4 3. (част;
мярка) 'Einheit /17 4. nur pl (отделни
лица) 'einzelne Per'sonen 5. (трамвайна
od тролейбусна линия) 'Linie 1 О х
мярка 'Maßeinheit
еднннч|ен, -ни adj 1. 'einzeln, 'Einzel-;
~ ни лица 'einzelne Per'sonen /17//?/;
х случай 'Einzelfall т 2; ~ но легло
'Einzelbett п 25 2. (не двоен) 'einfach;
х прозорец 'einfaches 'Fenster п 23
3. (разпръснат) vereinzelt О по ~ но
'einzeln
едйино adv 'einheitlich
еднновластие п nur sg 'Einzelherrschaft
/17
единоглас|ен, -ни adj einstimmig
еднногласке п nur ^'Einstimmigkeit
Л7
единодействие п nur sg Aktionseinheit
/17
единодуш|ен, -ни adj 'einmutig
единодушие n nur sg 'Einmütigkeit /17
единомислие n nur sg 'Einmütigkeit/17
единоначалие n nur sg 'Einzelleitung/17
единород1ен, -ни adj 'einzig
едйкствеи adj 'einzig O - по рода си
'einzigartig, 'einmalig; ~ o число
Gramm 'Einzahl /17, 'Singular m 1*
единство n nur sg 'Einheit/17; диалек-
тйческо ~ dialektische 'Einheit
еднаж = веднъж
еднаквост /, -и pl 'Gleichheit / 17,
Übereinstimmung / 17
еднак|ъв, -ви adj gleich
еднйч|ък, -ки adj 'einzig
едно 1. eins 2. f един
едноакт|ен, -ни adj 'einaktig; ~ на пие¬
са 'Einakter m 4
едкобрач|ен, -ни adj mono'gam
еднобрачне n nur sg Monoga'mie/16a
едновременен, -ни adj 'gleichzeitig
едновремеш|ен, -ни adj 'einstmalig
едиоглас|ен, -ни adj 'einstimmig
едиогодйш|ен, -ни adj 'einjährig; ~ но
растение 'einjährige 'Pflanze / 16
еднодневен, -ни adj 'Tages-; x излет
'Tagesausflug m 2; ~ на дажба 'Tages¬
ration
еднодневк|а /, -и pl 1. Zool 'Eintagsflie¬
ge / 16 auch übertr 2. (чанта) 'Wan¬
dertasche /16, 'Brotbeutel m 4
еднодом|ен, -ни adj Bol 'einhäusig; ~ но
растение 'einhäusige 'Pflanze /16
еднодръвк|а /, -и pl 'Einbaum m 2
едноетажен, -ни adj 'einstöckig
еднозначен, -ни adj 1. (равнозначен)
'gleichbedeutend 2. Math 'einstellig;
~ ни числа 'einstellige 'Zahlen /17jpl
12 Wtb. Bulg-Dt.
едноименен
178
едноименен, -ни adj gleichnamig
едноименник т, -ци pl 'Namensvetter
т 4, 'Namensbruder т 5
едноименника /, -и pl 'Namensschwe¬
ster /
едноклетъчен, -ни adj 'einzellig
еднокон|ен, -ни adj 'einspännig
еднокопйт|ен, -ни adj 'einhufig; als
Subst nur pl Zool 'Einhufer m
еднокрак adj 'einbeinig
еднократен, -ни adj 'einmalig
еднокрнл|ен, -ни adj 'einteilig
еднокръвен, -ни adj 'blutsverwandt
еднолич ен, -ни adj 'Einzel-; -> на власт
'Einzelherrschaft/17; ~ но стопанство
'Einzelwirtschaft / 17
еднолични |к m, -ци pl 'Einzelbauer m 5
едномачтов adj 'einmastig; ~ кораб
'Einmaster m 4
едномесечен, -ни adj 1. (за един месец)
'Monats-; ~ но възнаграждение 'Mo¬
natslohn т 2 2. (възраст) 'einen 'Mo¬
nat alt; ~ но дете ein 'einen 'Monat
'altes 'Kleinstkind «213. (траещ един
месец) 'einen 'Monat lang; 'Monats-;
Vier'wochen-; курсът e « der 'Lehr¬
gang 'dauert 'einen 'Monat; « курс
Vier'wochenlehrgang m 2
едноместен, -ни adj 'einsitzig
едноминутен, -ни adj 'eine Mi'nute
lang O ~ но мълчание 'Schweigemi¬
nute /16
едномотбре», -ни adj 'einmotorig
еднообразен, -ни adj 1. (c един и същ
вид) 'gleichförmig 2. (монотонен)
'eintönig, 'einförmig
еднообразие n nur sg и. еднообразност
/ nur sg I. (сходство, еднаквост)
'Gleichförmigkeit / 17 2. (монотон¬
ност) 'Eintönigkeit/17, 'Einförmigkeit
Я7 .
едноок adj 'einäugig
еднопартиен, -йни adj Einpar'leien-
еднопблов adj 'eingeschlechtig
еднополюсен, -ни adj 'einpolig
еднопосочен, -ни adj: - на улица 'Ein¬
bahnstraße /16
еднореден, -ни adj 'einreihig
еднороден, -ни adj 'gleichartig; (хомо¬
генен) homo'gen O ~ни части на
изречението Gramm 'gleichartige
'Satzteile m 1 jpl
еднородност / nur sg 'Gleichartigkeit
/17; (хомогенност) Homogeni'tät/17
едноргьк adj 1. (само c една ръка) 'einar¬
mig 2. (само c една китка) 'einhändig
едносменен, -ни adj 'einschichtig
едносричен, -ни adj 'einsilbig
едностаен, -йни adj Ein'zimmer-, 'Ein¬
raum-; * апартамент Einzimmer¬
wohnung /17, 'Einraumwohnung
едностранен, -ни adj 'einseitig
едностранчив adj 'einseitig
едностранчивост /nur sg 'Einseitigkeit
/17
едноструИен, -ни adj mit 'einer 'Saite,
'einsaitig; z инструмент Instru'ment
n 20 mit 'einer 'Saite
еднотипен, -ни adj 'gleichartig, vom
'gleichen Typ, 'typengleich
еднотбмен, -ни adj 'einbändig; z речник
'einbändiges 'Wörterbuch n 22
едноутробен, -ни adj von derselben
'Mutter 'stammend
едноцветен, -ни adj 'einfarbig
едноцевен, -ни adj mit 'einem Lauf;
»на пушка 'Büchse/ 16 mit 'einem
Lauf
едноцевк|а / -и pl 'Büchse /16, 'Pirsch¬
büchse
едночасов adj 'einstündig
едночлен m, -и pl Math Monom n
едночленен, -ни adj 'eingliedrig O
~ но семейство Ein-Per'sonen-
Haushalt m 1
еднъж t веднъж
едр|ея, -ееш (-ях) uv groß 'werden vi
< 18 /sn>
едрина / nur sg 'Größe /16
£дро adv groß O говоря на - umg
'große 'Töne 'schwingen < 27 >; на ~
Hdl en gros; търговия на ~ Hdl
'Großhandel m 4; цена на ~ Hdl
'Großhandelspreis m 1
едрозърнест adj 'groökömig; ~ а пше¬
ница 'großkömiger 'Weizen m 4
179
ей
едрокалиталистйчески adj 'großkapita¬
listisch
едролйст adj 'großblättrig
ед|ър, -ри adj 1. groß, 'kräftig ge'baut
2. 'grobkörnig O ~ pa буржоазия 'Gro߬
bourgeoisie /16 а; ~ pa индустрия
'Großindustrie / 16 a; ~pa шарка
(вариола) Med 'Pocken pl\ ~ ри пари
'großes Geld и 21; ~ po земевладение
'Großgrundbesitz am 1; ж добйтък
'Großvieh n 20; ж търговец 'Gro߬
händler m 4
еж (-ът) m, -ове pl Zool 'Igel m 4
еж|а се, -иш се (ежих се) uv sich 'aufplu¬
stern vr <a> auch überlr
ежб|а /, -и pl 'Feindseligkeit/17, Streit
m 1, Zank m 1
ежегод ен, -ни adj 'jährlich
ежедкев|ен, -ни adj 'täglich, 'Tages-; ж
вестник 'Tageszeitung/17; (обикновен)
all'täglich
ежедневие n nur sg 'Alltag m 1
ежедневни|k m, -ци pl Tageszeitung/17
ежедневно adv 'täglich; (злободневен)
all'täglich
ежемесечен, -ни adj 'monatlich
ежемесечник am, -ци pl 'Monatszeit¬
schrift /17
ежеминутен, -ни adj mi'nütlich, 'jede
Mi'nute
ежеседмичен, -ни adj 'wöchentlich
ежечасен, -ни adj 'stündlich
ежов adj 'Igel-; ~ а кожа 'Igelfell n 20 O
пипам c ~ и ръкавици nicht mit 'Samt¬
handschuhen 'anfassen vt <a>
ездй/nur sg 'Reiten n 23, Ritt m 1; след
едночасова ~ nach 'einstündigem
Ritt
ездач am, -и pl 'Reiter am 4
ездачк|а /, -и pl 'Reiterin /18
езер|ен, -ни au)'Teich-, Seen-; - но дъно
Grund am 2 des Sees; ~ на риба 'Sü߬
wasserfisch m 1
езеро я, езера pl 1. See m 10 2. (езерце)
Teich m 1
'езн|к am, -ци pl Anat 'Zunge / 16 O
глътвам си ж a mir ver'schlägt es die
'Sprache; държа остър ж 'eine'schar¬
fe 'Zunge 'führen; дръж си ж a! halt
'deine 'Zunge im Zaum! изплезил съм
ж mir hängt die 'Zunge zum 'Halse
her'aus; той има дълъг ж er hat ein
'großes 'Mundwerk; на ж а ми е es
liegt mir auf der 'Zunge; преплита ми
се ж ът ins 'Stottern 'kommen vi
< 33/sn >, sich versprechen vr < 16 b >;
развързвам си ж a ins 'Schwatzen ['Re¬
den] 'kommen w <33/sn>; сърби ме
ж ът etw. brennt mir auf der 'Zunge;
чеша си ж a sein Maul 'wetzen
2 езй|к am, -ци pl 'Sprache /16; говорим
ж 'Umgangssprache; литературен ж
Litera'tursprache; живи ~ ци 'lebende
'Sprachen; мъртви - ци 'tote 'Sprachen
езиков adj Sprach-; - усет 'Sprachge¬
fühl n 20, 'Sprachempfinden n 23; ~ a
система 'Sprachsystem n 20*
езиковед am, -и pl 'Sprachwissenschaftler
am 4
езнковедски adj 'sprachwissenschaftlich
езикознание n nur sg 'Sprachwissen¬
schaft /17
езиче Ai, -та pl 1. (малък език) 'Zünglein
n 23 2. (на спусък) 'Abzug am 2 3. (на
брава) 'Riegel am 4
езйч|ен, -ни adj 'Zungen-; ~ на кост
'Zungenbein n 20
езйчески adj 'heidnisch
езйчество n nur sg 'Heidentum n 22
езйчни|к am, -ци pl 'Heide m 7
езуйт od езуйт|ян am, -и pl Jesu'it m 8
auch übertr
езуйтск|и adj 1.jesu'itisch, Jesu'iten-; ж
орден Jesuitenorden am 4 2. 'schein¬
heilig; ~ o държане 'scheinheiliges
Ver'hallen n 23
езунтщин|а /, -и pl jesuitisches Ver-
'halten n 23, 'Scheinheiligkeit /18,
Heucheiei /17
ей Partikel 1. (ето) da; ~ го селото! da
ist das Dorf! 2. (за наблягане) ~ сега
jetzt gleich; ~, така е по-добре ja, so
ist es 'besser 3. Interj (при обръщение)
he, 'hallo; ж приятелю! 'hallo, Freund!
4. (за почуда, изненада, възторг) ah;
oh; ~ че хубаво ach, ist das schön
ек
180
ек (екът) т, -ове pl 'Echo л 24, 'Widerhall
т 1 auch übertr
екарисаж т, -и pl 'Tierkörperbeseiti¬
gungsanstalt /17, Abdeckerei /17
екв|ам, -аш (-ах) uv; екн|а, -еш (екнах) v
er'schallen vi <bjsn>
екватор m nur sg Ä'quator m 9 a
еквато|)иал|ен, -ни adj Äquatori'al-; «
пояс A'quatorzone /16; Екваториална
Африка Äquatori'alafrika n 23
еквивалент m, -и pl Äquiva'lent n 20
еквивалент|ен, -ни adj äquiva'lent,
'gleichwertig
еквивалентност/nur sg Äqui va'lenz/17
еквнлнбрйст m, -и pl Äquili'brist m 8
еквилибрйстика fnur sg Äquili'bristik
/17 ‘
скзакт|ен, -ни adj ex'akt
екзалтация / nur sg Exaltali'on / 17,
'Überschwang m 1, Begeisterung /17
екзалтйрам, -аш (-ах) uv, v in Exal-
tati'on ver'setzen vt < b >, be'geistern
v/ <b>
екзар|х m, -и pl Ex'arch m 8
екзархат m, -и pl Exar'chat m 8
екзархн|я / -и pl Exar'chat n 20
екзекутйв|ен, -ни adj Exeku'tiv-
екзекутйр|ам, -аш (-ах) uv v exeku'tie-
ren vt <d>
екзекуци|я /, -и pl Exekution/17
екзем|а / -и pl Med Ek'zem n 20*
екземпляр m, -и pl Exem'plar n 20*
екзотика / nur sg E'xotik/17
екзотйч|ен, -ни adj e'xotisch
екйп/л, -и pl1. (отбор) 'Mannschaft/17
2. (личен състав) Besatzung /17,
'Mannschaft 3. (група) 'Gruppe / 16
4. (облекло и принадлежности) 'Ausrü¬
stung/17; туристически ~ Tou'risten-
ausrüstung; в пълен ~ in 'voller 'Ausrü¬
stung
екипаж m, -и pl 1. Be'satzung /17; ~ на
caMoneT^Flugzeugbesatzung 2. (ка-ляска)
Equipage [eki'paip] /16, 'Kutsche /16
екилйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'ausrüsten ivt
<a>
екипировк а / -и pl 'Ausrüstung /17
еклектйз ъм (-мът) m nur sg Eklekli'zis-
mus m 11
еклектйч|ен, -ни adj e'klektisch
еклйв adj 'hallend, 'schallend
екна I еквам
екран m, -и pl 1. (на кино) 'Leinwand
/14 2. (на телевйзор) 'Bildschirm m 1;
на ~ а auf der 'Leinwand, im 'Kino O
на малкия - auf dem 'Bildschirm
екранизацн|я / -и pl Ver'filmung/ 17
екранизйр[ам, -аш (-ах) uv, v verfilmen
vt <b>
екс adv ex; на ~ auf ex
екскаватор m, -и pl 'Bagger m 4; роторен
- 'Schaufelradbagger; мостов ~ 'För¬
derbrücke/ 16
екскременти nur pl Exkre'mente pl
екскурзиант m. -и pl 'Ausflügler m 4,
Exkursionsteilnehmer m 4
екскурзианти|a /, -и pl 'Ausflüglerin
/18, Exkursionsteilnehmerin /18
екскурзиантски adj 'Ausflügler-
екскурзн я /, -и pl 'Ausflug m 2, Ex¬
kursion / 17; отивам на s 'einen
'Ausflug 'machen, 'eine Exkursi'on
'machen
екскурзовод m. -и pl 'Reiseleiter m 4
експанзйв|ен, -ни adj expan'siv
експанзйвност/nur sg Expansivi'tät/17
експанзия / nur sg Expansi'on /17
експедйр|ам, -аш (-ах) uv, v expe'dieren
V/ < d >, 'abfertigen vt < a >, 'absen¬
den v/ < 10 a>
експедитйв|ен, -ни adj expedi'tiv
експедитор m, -и pl Expe'ditor m 9 a
експедицион ен, -ни adj Expediti'ons-
експедйци|я/, -и pl Expediti'on /17
експеримент m, -и pl Experi'ment n 20
експериментален, -ни adj experi-
men'tell
експериментйр|ам, -аш (-ах) uv, v expe-
rimen'tieren vi < d/hb > (нещо mit J)
експерт m, -и pl Ex'perte m 7; военен -
Mili'tärexperte; ~ по вината 'Weinspe¬
zialist m, 'Weinexperte; Jur 'Gutachter
m 4, 'Sachverständiger m 1*
експ6рт|ен, -ни adj Ex'perlen-; ~ на
комисия Expertenkommission / 17
експертйз|а /, -и pl 'Gutachten n 23,
181
елек
'Sachverständigenurteil п 20
експлоататор т, -и pl 'Ausbeuter т 4,
Exploiteur f..ploa't0:r] т 1*
експлоататорск|и adj 'Ausbeuter-
експлоатация / -и pl 1. (на наемен
труд) 'Ausbeutung/17, Exploitati'o n
/17 2. (на природни богатства и др.)
'Ausnutzung / 17, 'Nutzung / 17 О
пускам в « in Be'trieb 'nehmen vt
<I6>
експлоатирам, -аш (-ах) uv, v 1. (нае¬
мен труд) 'ausbeulen vt <a> 2. (при¬
родни богатства, машини) 'ausnutzen
v/ < а > , 'nutzen
експлодйр|ам, -аш (-ах) uv, v ехрю-
'dieren vi <djsn>
експлозив m, -и pl 'Sprengstoff m 1
експлозивен, -ни adj explo'siv
експлозн|я/, -и pl Explosi'on /17
експозе n, -та pl Expo'se n
експозици6н1ен, -ни adj 'Ausstellungs-
експозйци|я /, -и pl 1. (встъпителна
част) 'Einleitung / 17 2. (изложба)
'Ausstellung /17
експонат m, -и pl 'Ausstellungsstück
n 20, Expo'nat n 20
експоняр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. 'ausslel-
len vt < a > 2. Foto belichten vt < b >
експорт m, -и pl Ex'port m 1
експ6рт|еи, -ни adj Ex'port-
експортйр|ам, -аш (-ах) uv, v expor'lie-
ren vt <d>
експортьор m, -и pl Exporteur m I *
експортьорски adj Ex'port-; - а фир¬
ма Exportfirma /15a
експрес m, -и pl Ex'preß m 1, Ex'preßzug
m 2
експрес|ен, -ни adj Ex'preß-; « влак
Ex'preßzug m 2
експреснонйз|ъм (-мът) m nur sg Ex¬
pressionismus m 1 1
експресионист m, -и pl Expressio'nist
m 8
експресионистйч|ен, -ни adj expressio¬
nistisch
експроприация /, -и pl Expropriati'on
/17, Ent'eignung/17; » на експро-
приаторите Expropriati'on der Ex¬
propriateure [..Чотз]
експроприирам, -аш (-ах) uv, v exprop-
ri'ieren vt < d >, ent'eignen vt < b >
екстаз m nur sg Ek'stase/16, Ver'zückung
/17; изпадам в ~ in Ek'stase [Ver'zük-
kung] ge'raten vi < 3 b/sn >
екстериторийл|ен, -ни adj exterritori'al
екстериториалност/nur sg Exterritoria-
li'tät /17
екстернйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'außer
'Landes ver'weisen vt <23b>
екстра adj unveränderlich 1. 'extra, 'pri¬
ma; ~ стока 'prima ('erstklassige] 'Wa-
re/16; ~ качество'extra Quali'tät/17,
'prima Quali'tät, 'erstklassige Quali'tät
2. 'ausgezeichnet, 'bestens; нахранихме
се ~ wir 'haben 'ausgezeichnet ['be¬
stens] ge'gessen
екстравагант ен, -ни adj 'extravagant
екстравагантност /, -и pl 'Extravaganz
/17
екстрадйр|ам, -аш (-ах) uv, v ‘ausliefern
vt < 19 a>
екстрадйция / nur sg 'Auslieferung
/П
екстракт m, -и pl Ex'trakt m 1
екстрен adj 'Sonder-; ~a категория
'Sonderkategorie /16 а; ~ случай
'Sonderfall m 2
ексцентрички, -ни adj ex'zentrisch
ексцептричост /, -и pl Exzentrizi'tät /17
ексцес m, -и pl Ex'zeß m 1, 'Aus¬
schreitung/17
’ел|й / -й pl Bot 'Tanne / 16
2ела Imperativ zu дойда komm!; ~ те
'kommen Sie!, kommt! - на себе си!
komm zu dir!
еластйч|ен, -ни adj e'lastisch
еластичност / nur sg Elastizität / 17
елда / nur sg 'Buchweizen m 4
елеватор m, -и pl Ele'vator m 9 a, 'He¬
bewerk n 20
елегант|ен, -ни adj ele'gant
елегантност / nur sg Ele'ganz / 17
елегйч|ен, -ни adj e'legisch
елеги|я / -и pl Ele'gie /16 a
еле|к m, -ци pl volkst Wams n 22, 'Weste
/16
електризация
182
електризаци|я / -и pl Elektrisierung
/17
електризирам, -аш (-ах) uv, v elek¬
trisieren v/ <d>
електрйк adj unv 'blaugrün
електрификацион|ен, -ни adj Elektri-
fi'zierungs-
електрификаци|я /, -и pl Eleklrifizie-
rung /17
електрифицйр|ам, -аш (-ах) uv, v elek¬
trifizieren vt <d>
електрйч|ен, -ни = електрически
електрйческ|и adj elektrisch; ~ а цен¬
трала 'Kraftwerk n 20
електричество n nur sg Elektrizität/17
електрод nt, -и pl Elek'trode /16 0
положителен - An'ode / 16; отри¬
цателен ~ Ka'thodc /16
електродвигател (-ят) nt, -и pl Elektro¬
motor m 9 a
електродинамика / nur sg Elektrody¬
namik /17
електродобив m, -и pl 'Stromerzeugung
/17
елеюгродобйв|ен, -ни adj 'Stromerzeu-
gungs-
електродойлк|а /, -и pl 'Melkanlage
/16, 'Melkaggregat n 20
електроенергия /nur sg Elektroenergie
/16a
електрожен m, -и pl 'Schweißapparat
nt 1
електрожен |ен, -ни adj Schweiß-
електроженйст m, -и pl E-'Schweißer
m 4
електроизмервател|ен -ни adj Elek-
tro'meter-, 'Strommeß-; » уред Elek-
tro'meter nt 4
електроинженер nt, -и pl Elektroinge¬
nieur ml*
електроинженерство n nur sg Elektroin¬
genieurwesen n 23; следвам - E'lek-
troingenieurwesen stu'dieren < d >
електроинсталация /, -и pl Elektroin¬
stallation / 17, elektrische 'Anlage
/16, E'lektroanlage
електрокар m, -и pl Elektrokarren m 4,
umg 'Eidechse /16
електролеченн|е n, -я pl Elektrotherapie
/16a
електролйз|а /, -и pl Elektrolyse /16
електролйт m, -и pl Elektrolyt m 1 *
електролитен, -ни adj elektrolytisch
електромагнетйз|ъм (-мът) m nur sg
Elektromagnetismus m 11
електромагнит m, -и pl Elektromagnet
m 1
електромагнит 1ен, -ни adj elektromag¬
netisch
електромер m, -и pl 'Stromzähler m 4;
Elektro'meler n 23
електромотор m, -и pl Elektromotor
m 9a
електрон nt, -и pl Elektron n 28 a
електрон|ен, -ни adj Elek'tronen-,
elek'tronisch; ~ на теория Elek'tro-
nentheorie / 16 a; ~ на техника
Elek'tronentechnik /17
електроника / nur sg Elek'tronik / 17
електронноизчислйтел|ен, -ни adj elek-
'tronische 'Rechen-; ~ на техника elek-
'tronische 'Rechentechnik /17; ~на
машина elek'tronische 'Rechenma¬
schine /16; обработване на данните c
- на техника elek'tronische 'Datenver¬
arbeitung/ 17
електропровбд m, -и pl 'Stromleitung
/17
електропроизводство n nur sg 'Stromer¬
zeugung /17
електропромйшлен adj E'lektroindustrie-
електропромйшленост / nur sg Elek¬
troindustrie /16 a
електроразлределнгел|е», -ни adj 'Strom-
verteilungs-; ~ но табло 'Stromvertei¬
lertafel /16
електроскоп m, -и pl Elektro'skop n 20*
електроснабднтел]ен, -ни adj 'Strom-
versorgungs-
електроснабдяване n nur sg 'Strom¬
versorgung/ 17
електростадциIя / -и pl t електро¬
централа
електротелфер m, -и pl Elektrozug nt 2
електротерапия/nur sg Elektrotherapie
/ 16a
183
емна
електротехник т, -ци pl Elektriker т 4
електротехника / nur sg Elektrotechnik
/17
електротехнически adj elektrotech¬
nisch; ~ o училище 'Schule /16 für
Elektrotechnik
електротехнйчк|а / -и pl 'Elektrikerin
/18
електроцентрала/ -и pl 'Kraftwerk n 20
елемент m, -и pl Chem, Phys Ele'ment
n 20; галваничен - gal'vanisches Ele¬
'ment; übertr Ele'ment; вражески ~ и
'feindliche Ele'mente
елементарен, -ни adj elemen'tar,
'grundlegend; ~ ни познания elemen-
'tare 'Kenntnisse / 13/pl <C> ~ на час¬
тица Elementarteilchen n 23; s курс
'Grundkurs m 1
елен m, -и pl Zool Hirsch m 1; северен ~
Ren n 20*, 'Rentier n 20
еленов adj Hirsch-; ~ и рога Hirschge¬
weih n 20
елече n, -та pl 'Jäckchen n 23, Bolerojäck¬
chen; детско ~ 'Leibchen n 23
еликсйр m, -и pl Eli'xier n 20*; ~ на
живота 'Lebenselixier
елнминйр|ам,-аш (-ах) uv, velimi'nieren
vt < d > (от aus 3, von 3)
елнн m, -и pl Hel'lene m 7
елнннзйр|ам, -am (-ax) uv, v helleni'sie-
ren vt <d>
елинйз|ъм (-мът) m, -ми pl 1. Hist
Helle'nismus m 112. Ung Grae'cismus
m 11
елински adj hel'lenisch
елипс|а /, -и pl El'lipse / 16
елипсовиден, -ни adj ellipsenförmig
елиптичен, -ни adj el'liptisch
елйт m nur sg E'lite /16
елйт|ен, -ни adj E'lite-; ~ ни войски
E'litetruppen /16 /pl
елмйз m, -и pl 1. Min Dia'mant m 8
2. Tech 'Glasschneider m 4, Dia'mant
елмазен adj Dia'mant-
елов adj Bot 'Tannen-
елх|а/ -йpl 1. Bot 'Erle/16 2. (за Нова
година) 'Neujahrstanne /16; нового¬
дишна * 'Neujahrstanne
елхов adj 1. Bot 'Erlen- 2. (за Нова
година) 'Neujahrstannen-
емайл m nur sg 1. E'maille /16 2. Anat
'Zahnschmelz m 1
емайлйр|ам, -аш (-ax) uv, v emaillieren
vt <d>
емайлов adj E'maille-
еманципацня / nur sg Emanzipati'on
/17; ~ на жените 'Frauenemanzipa¬
tion
еманципйр|ам, -аш (-ax) uv, v emanzi-
'pieren vt <d>
ембарго n nur sg Em'bargo n 24;
налагам ~ ein Em'bargo ver'hängen
< b > (на 'über 4)
емблем|а /, -и pl Em'blem n 20
емболйя / nur sg Med Embo'lie /16a
ембриологня/nur sg Embryolo'gie/16 a
ембрион m, -и pl 'Embryo m 6
ембрионал ен, -ни adj embryo'nal, Em-
bryo'nal-; » стадий embryo'nales
'Stadium n 28
емв|ам, -am (-ax) uv; емн1а, -еш (емнах)
v 1. (дигам) 'hochreißen vt <23a>
2. (тръгвам) 'loslaufen vi <9a/sn>
3. übertr (нахвърлям се) 'herfallen
vi <3a/sn> (някого'über jmdn.); *
ce 'loslegen vi <z./hb>
емигрант m, -и pl Emi'grant m 8; (no
икономически причини) 'Auswande¬
rer m 4
емигрантски adj Emi'granten-
емиграцня / nur sg Emigrati'on / 17;
живея в - in der Emigrati'on 'leben vi
<hb>
емнгрйр|ам, -аш (-ax) uv, v 1. (по
политически причини) emi'grieren vi
<djsn> 2. (по икономически причи¬
ни) 'auswandem vi < a/sn >
емир m, -и pl 'Emir m 1
емисар m, -и pl Emis'sär m 1
емисион|ен, -ни adj Emissi'ons-; ~ на
банка Emissionsbank /17
емйсн|я/, -и pl 1. Fin, Phys Emission
/17 2. Radio 'Sendung /17
емляч|ен, -ни adj 'Liegenschafts-; ~ на
книга 'Liegenschaftsbuch n 22
емна T емвам
емоционален
184
емоционален, -ни adj emotio'nal
емоци|я/, -и pl Emoli'on / 17
емпнрйз|ъм (-мът) т nur sg Empi'ris-
mus m 11
емпнриокритнцнз|ъм (-мът) m nur sg
Em'piriokritizismus m 11
емпнрнч!ен, -ни adj 1. em'pirisch 2. Phil
empiristisch
емулси|я / -и pl Emulsi'on /17
емфие n, -та pl t енфие
енергетика/nur sg 1. Phys Ener'getik
/17 2. Wirtsch Energiewirtschaft m 4
енергетичен, -ни adj energetisch, Ener-
'gie-; ~ ни източници Energiequellen
flblpl
енергн|ен, -йни adj Ener'gie-; - йни
източници Energiequellen /16jpl
енергич|ен, -ни adj e'nergisch
енерги|я /, -и pl Phys Ener'gie /16 a
auch übertr
енергодобю m nur sg Ener'gieerzeugung
/17, Ener'giegewinnung /17
еиергосистем|а /, -и pl Energiesystem
n 20*
енергоснабдяване n nur sg Energie¬
versorgung/ 17
еийчар|ин m, -и pl Hist Jani'tschar m 8
еничарски adj Jani'lscharen-
енорййски adj Rel Ge'meinde-
енори|я / -и pl Rel Ge'meinde /16
ентомоло|г m, -зи pl Entomologe m 8
ентомология / nur sg Entomolo'gie
/16 a, In'sektenkunde m 1
ентусиазирам, -аш (-ах) uv, v begei¬
stern vt <b>, mit Enthusiasmus
erfüllen <b>
ентусиаз|ъм (-мът) m nur sg Enthu¬
siasmus m 11
ентусиаст m, -и pl Enthusi'ast m 8
енфие n, -та pl 'Schnupftabak m 1
енциклопедист nt, -и pl 1. Hist Enzy¬
klopädist m 8 2. übertr Mensch m 8
mit enzyklopädischen 'Kenntnissen
енцнклопедйч|ен, -ни adj enzyklopä¬
disch
енциклопедия /, -и pl 'Lexikon n 29,
Enzyklopädie /16a auch übertr
Еньовден m nur sg Jo'hannistag m 1
еньовче n, -та pl Bot 'Labkraut n 22
еня umg: не ме e ~ es 'kümmert mich
nicht
епархн|я f -и pl Rel Epar'chie / 16 a,
Diözese /
епнгбн m, -и pl Epi'gone m 7
епиграм|а /, -и pl Epi'gramm n 20*
епндемйч|ен, -ни adj epidemisch, 'seu¬
chenhaft
епндеми|я /, -и pl Epide'mie /16a, umg
'Seuche /16
епидерма / nur sg Epidermis /15a
епиднаскоп m, -и pl Epidia'skop n 20*
епизод m, -и pl Episode /16
епнзодйч!ен, -ни adj episodisch
епй|к m, -ци pl 'Epiker m 4
епика / nur sg 'Epik /17
епилепсия /nur sg Med Epilep'sie /16 a
епилепти|к m, -ци pl Epi'leptiker m 4
епнлептйч|ен, -ни adj epileptisch; %
припадък epileptischer 'Anfall m 2
епило|г m, -зи pl Epilog m 1 auch übertr
епископ m, -и pl Rel 'Bischof m 2*
епитет m, -и pl Lit Epitheton n, übertr
Attribut n 20
епицент|ър m, -рове pl Epi'zentrum n 28
епйч|ен, -ни adj 1. 'episch 2. übertr
'heldenhaft
епйческ|и adj ~ епичен
еполет m, -и pl Mil Epau'lette [epo..]/16
епопе|я /, -и pl Epopöe /16
6noc m, -и pl 'Epos n; народен ~
'Volksepos
enoxla/, -и pl Epoche/16 0 създавам
* Epoche 'machen
епох&л|ен, -ни adj epo'chal
епруветк|а / -и pl Chem, Phys Rea-
'genzglas n 22
epla /, -и pl 1. (епоха) 'Ära / 15 a,
'Zeitalter n 23 2. Geol 'Erdzeitalter;
палеозойска ж Paläo'zoikum n 29;
мезозойска ж Meso'zoikum n 29 3.
(календар) 'Zeitrechnung/17; предй
нашата ж vor'unserer 'Zeitrechnung;
от нашата ж nach 'unserer 'Zeitrech¬
nung
ербап adj unv umg 'findig, ge'witzt, pfif¬
fig
185
естествоизпитател
ерген т, *и pl'Junggeselle m 7 О стар ~
'Hagestolz т 1
ерген |ея се, -ееш се (-ях се) uv umg als
'Junggeselle 'leben vi <hb>
ерген |hh m, -и pl = ерген
ергенски adj 'Junggesellen-; O ~ данък
Fin 'Ledigensteuer /16
ергенство n nur sg 'Junggesellenzeit/17
ергенув|ам, -аш (-ax) uv volkst als
'Junggeselle 'leben vi <hb>
ep голям m, големи ерове pl 'Buch¬
stabe ъ, 'großes Jer
ерес/ -и pl Rel Ketze'rei /17, Häre'sie
/16a
еретй|к m, -ци pl Rel 'Ketzer m 4,
Hä'retiker m 4
еретйческн adj Rel 'ketzerisch auch
übertr; hä'retisch
еркер m, -и pl 'Erker m 4
ep малък m, малки ерове pl 'Buchstabe
ь, 'kleines Jer
еров adj Ling: ~ ата гласна der Vo'kal ъ
ерози|я / -и pl Erosi'on /17
еротика / nur sg E'rotik /17
еротйч|ен, -ни и. еротйческн adj
e'rotisch
ерудиция / nur sg Gelehrsamkeit /17
ерулци|я / -и pl Geol 'Ausbruch m 2,
Erupti'on /17
есе n, -та pl Essay ['ese:] m 6
есейст m, -и pl Essayist [ese'ist] m 8
есен f -и pl Herbst m 1; през ~ та im
Herbst
есен|ен, -ни adj 1. Herbst-; ~ ни цветя
Herbstblumen / 16/pl; » панаир
Herbstmesse / 16 2. (приличащ на
есен) 'herbstlich; ~ но настроение
'herbstliche 'Stimmung /17
есенес adv im vergangenen Herbst, 'vori¬
gen Herbst
есенниц|а /, -и pl 'Winlergetreide n 23
есенци|я / -и pl Es'senz /17
есетр|а /, -и pl Zool Stör m 1
ескадр|а /, -и pl Mil Ge'schwader n 23
ескадрен adj Ge'schwader-; ~ мино-
носец Torpedobootzerstörer m 4, Zer¬
störer
ескадрйл|а / -и pl Mil 'Staffel / 16
ескадрон m, -и pl Mil Schwa'dron / 17
ескадрон |ен, -ни adj Schwa'drons-
ескалатор m, -и pl 'Rolltreppe /16
ескйз m, -и pl 'Studie /16
ескнмос m, -и pl t. 'Eskimo m 6 2. (дре¬
ха) 'Eskimoanzug m 2
ескимоски adj 'Eskimo-
ескорт m, -и pl Es'korte / 16
ескортйр|ам, -аш (-ax) uv eskortieren vt
еснаф m, -и pl 1. Hist Zunft / 14;
бакърджййски ~ 'Kupferschmiede¬
zunft 2. (еснафин) 'Kleinbürger m 4
auch übertr
еснаф|ин m, -и pl 'Kleinbürger m 4
auch übertr
еснафск|и adj 1. Hist Zunft-; ~ o сдру¬
жение Zunftvereinigung /17 2. 'klein¬
bürgerlich auch übertr
еснафстно n nursg 'Zunftbürgertum n 22
еснафщин|а f -и pl 'Kleinbürgertum
n 22. Philistertum n 22
еспарзета / nur sg Bot Espar'sette /16
есперанто n nur sg Espe'ranto n 24
есперантски adj 1. Espe'ranto-; ~ учеб¬
ник Espe'rantolehrbuch n 22 2. Espe¬
rantisten-; ~ конгрес Esperan'tisten-
kongreß m la
естествен adj 1. na'türlich; - цвят na-
'türliche'Farbe/16; ~ отбор na'türli-
che 'Auslese / 17 2. Na'tur-; «*> a
история Na'turgeschichle /16; ~ a
коприна Na'turseide /16; ~ и нау¬
ки Naturwissenschaften /17 jpl
естествени|k m, -ци pl Naturwissen¬
schaftler m 4
естествено adv na'türlich, 'selbstver¬
ständlich
естественоисторйчески adj na'turge-
schichtlich
естественост f nur sg Natürlichkeit
/17 ‘
естество n nur sg Na'tur /17; труднос¬
ти от обективно ~ 'Schwierigkeiten
/ \ljpl objektiver Na'tur
естествознаиие n nur sg Naturwissen¬
schaft /17
естествоизпитател (-ят) m, -и pl
Naturforscher m 4
естет
186
ест4т т, -и pl Äs'thet т 8, 'Schöngeist
тЗа _
естетйз!ъм (-мът) т nur sg Ästheti'zis-
mus m 11
естетика / nur sg Äs'thetik /17
естетйч|ен, -ни и. естетически adj
äs'thetisch
естои|ец nt, -ци pl 'Este nt 7
ест6нк|а /, -и pl 'Estin /18
Естония /'Estland n 22
естбиски adj 'estnisch
естрад|а /, -и pl E'strade /16
естрад|ен, -ни adj E'straden-; s концерт
Estradenkonzert n 20 O -на музика
'Tanzmusik/17; s певец'Schlagersän¬
ger m 4
етйж m, -и pl E'tage /16, 'Stockwerk n
20, Stock m 2; живея на първи ~ im
'ersten Stock [in der 'ersten E'tage]
'wohnen vi <hb>
етаж|ен, -ни adj E'tagen-; ~ но отоп¬
ление E'tagenheizung /17 O -»на
собственост 'Eigentumswohnungen/
Wpl
етаж£рк|а /, -и pl Re'gal n 20*; ä за
книги 'Bücherregal
еталон m, -и pl Eta'lon nt; übertr 'Muster
n 23
етамйн m, -и pl Text Eta'min n 20
ет&п nt, -и pl E'tappe/16 auch Mil,Sport;
« на развитие Ent'wicklungsetappe;
на ~ и e'lappenweise
стал|ен, -ни adj E'tappen-; -»но
състезание E'tappenrennen и 23 O по
as ред per Schub
етатиз£ци|я/, -и pl Verstaatlichung/17
етер nt nur sg 'Äther m 4 auch übertr
етер|ен, -ни adj ä'therisch; ~ ни масла
ä'lherische 'öle n 20/pl
етерйч1ен, -ни adj = етерен
етернит nt nur sg Eter'nit m 1
етернитов adj Eter'nit-; -»и плочи
Eter'nitplatten / 16/р/
етика / nur sg 'Ethik /17
етикет m, -и pl 1. Eti'kett n 20 2. (ети-
кеция) Eti'kette /16
етикетйр|ам, -аш (-ах) uv, v etiket'tieren
Yt
етикеци|я/, -иpl Eti'kette/16; спазвам
~ ята die Eti'kette [Form] 'wahren
етнмоло1г m, -зи pl Etymo'loge nt 1
етимологйч1ен, -ни adj etymo'logisch;
а речник etymologisches 'Wörter¬
buch n 22
етимол0ги|я /, -и pl Etymolo'gie /16 a
Етцбпия / Äthi'opien n 23
етйч|ен, -ни adj 'ethisch
етнйч|ен, -ни adj 'ethnisch
етногенезис m nur sg Ethnoge'nese nt 1
етнограф m, -и pl Ethno'graph nt 8,
Ethno'loge m 8
етнография/nur sg Ethnogra'phie/16a
етнографски adj ethnographisch; *
музей ethnographisches Mu'seum
n 28, 'Heimatmuseum; -» а карта eth-
no'graphische Karte /16
ето Partikel 1. (за посочване 'hin¬
weisend) hier, da; hier ist [sind], da ist
[sind]; - селото! hier [da] ist das
Dorfl; ~ ви писмата! hier [da] sind
'Ihre'Briefe!; - улицата свършва hier
[da], die 'Straße geht zu 'Ende 2. (за
подсилване verstärkend) und, ge'rade;
- къде се намира мястото und dort
be'fmdet sich die 'Stelle; ~ затова съм
говорил und (ge'rade] 'deshalb 'habe
ich gesprochen; -» ме (ме и мене]! da
bin ich!; -» го! da ist er ja!; - ти тебе
беля! da hast du die Be'scherung!; -
какво ще ви кажа:... ich will euch mal
'folgendes Sagen:...; - какъв е той! so
'einer ist er!; -» какво исках да ви
кажа das ist es, was ich euch 'sagen
'wollte; - защо und 'daher, und 'des¬
halb ...; и ~ ... und nun .... und 'des¬
halb ...
етърв|а/, -и pl 'Schwägerin/18 Frau des
'Bruders des 'Mannes
етюд m, -и pl 1. 'Studie / 16 2. Mus
E'tüde /16
ефбкт nt, -и pl Effekt nt 1; икономически
-» ökonomischer Effekt; светлинен ~
'Lichtefiekt O обратен -» entgegen¬
gesetzte 'Wirkung/16; силен -» Starker
'Eindruck m 2
ефект|ен, -ни adj effektvoll
187
жал
ефектйв m, -и pl; (наличност) Ef-
fek'tivbestand т 2 Ist-Be'stand
ефектнв|ен, -ни adj 1. 'wirksam 2. Tech
effek'tiv
ефективност / nur sg IVirtsch Effekti¬
vität /17
ефйкткост / nur sg 'Wirksamkeit / 17
ефенди m nur sg Effendi m
ефикас|ен, -ни adj 'wirksam, 'wirkungs¬
voll; ~ ни мерки 'wirksame 'Maßnah¬
men f\bjpl
ефикасност/ nur sg 'Wirksamkeit /17
ефир m nur sg 'Äther m 4
ефнр|ен, -ни adj licht, 'luftig; (лек)
leicht
ефрейтор m, -и pl Mil Ge'freiter m 7’
ex Interj ach; ~ че ach wie [was für ein]
exe Interj o'ho
ех&й Interj he, 'hallo
ехйд|еи, -ни adj 'hämisch
exo n nur sg 'Echo n 24 auch übertr,
'Widerhall m 1 auch übertr
ехтеж m nur sg 'Dröhnen n 23, 'Brausen
n 23
ехт|я, -йш (-ях) uv 1. (кънтя)' widerhal¬
len v/ <a/hb>, 'klingen vi <27/hb>
2. (еча) 'dröhnen vi <hb>
еч|а, -йш (-äx) uv I. (звукове) 'hallen vi
<hb>, 'widerhallen vi <a/hb>, 'dröh¬
nen vi <hb> 2. (вятър и др.) 'brausen vi
<hb>
ечемн|к m, -ци pl 1. Bot 'Gerste / 16;
пивоварен я 'Braugerste 2. Med umg
'Gerstenkorn n 22
ечемйч|ен, -ни adj 'Gersten-
ечени|е и, -я pl Phys Reso'nanz /17
eui (-ът) m, -ове pl voikst 'Zweiter m 7; за
- als 'Zweiter ['Zweite]; търся си ~ a
seines 'gleichen 'suchen vt; »a му
няма wie ihn gibt's 'keinen 'Zweiten
euiäpn m, -и pl Schal m 1 *, 'Schärpe/16
ешафбд m, -и pl Scha'fott n 20
ешелон m, -и pl 1. Mil 'Staffel /16
2. (група пътници) Ko'lonne / 16,
Schub m 2 3. (влак) Trans'port m 1
4. (колона) Ko'lonne
ешел6н|еи, -ни adj 1. 'Staffel- 2. Kolon¬
nen-
Ж
жаб!а /, -и pl Zool 1. Frosch m 2
2. (крастава s)'Kröte /16; я аку¬
шерка Geburtshelferkröte O гръдна
я Med An'gina 'pectoris
жабешк|и adj Frosch-; я очи 'Frosch¬
augen n 30/pl; - o крякане 'Frosch¬
quaken n 23
жаб|о n, -ä pl Text Jabot [за'Ьо:] n 24
жабо|к mt -ци pl Zool Frosch m 2
жябуня|к m, -ци pl 1. Bot 'Alge, Jochal¬
ge / 16 2. 'grünliches 'abgestandenes
'Wasser n 23
жабунясв|ам, -аш (-ах) uv; жабуняс|ам,
-аш (-ах) V 1. Bot mit 'Algen 'durch¬
wachsen vi < 4 a/sn > 2. grün und 'ab¬
gestanden 'werden w < 18/sn>
жабурк|ам, -аш (-ах) uv 1. 'schäumen vi
<hb> 2. (в устата) 'spülen vi; я c
лайка den Mund mit Ka'mille 'spülen
жабур|я се, -иш се (-йх се) uv sich den
Mund 'spülen vr
жяд (-ът) m nur sg = жажда
жад|еи, -ни adj 1. 'durstig; я съм за
вода 'Wasser 'trinken 'wollen 2. übertr
'durstig, 'hungrig (за nach 3); я за
знания 'wissensdurstig; я за живот
'lebenshungrig 3. (алчен) 'gierig (за
nach 5); я за парй 'geldgierig; я
поглед 'gieriger Blick т 1
жадн|ея, -ееш (-ях) uv - жадувам
жадно adv 'gierig
жадност /nur sg 1. Durst m 1 2. übertr
Gier /16
жадув|ам, -аш (-ах) uv 1. Durst 'haben
< A >, 'dürsten vi 2. übertr 'dürsten
(за nach 3)
жйжда / nur sg 1, Durst m 1 2. übertr
Durst, 'Hunger m 4 (за nach 5); ~ за
знания 'Wissensdurst; - за живот
'Lebenshunger 3. (алчност) Gier / 16
(за nach 3); ~ за парй 'Geldgier
жакардов adj Text Jac'quard-; -
килйм Jac'quardteppich m 1 *
жакет m, -и pl Jack'ett n 20, 'Jacke /16
жал / unv 1. (тъга) 'Trauer/16, 'Trau-
жалба
188
rigkeit /172. (съжаление) 'Mitleid п 20
(към някого mit jmdm.); ми е es tut
mir leid; ~ ми е за него er tut mir leid;
става ми ~ за него es tut mir leid um
ihn
жалб|а /, -и pl 1. (тъга) Trauer/16,
Leid n 20 2. Jur Be'rufung / 17; по¬
давам « Be'rufung 'einlegen <a>
3. (оплакване) Beschwerde / 16; по¬
давам s 'eine Beschwerde'einreichen
< a >; бюро ~ и BeSchwerdebüro
n 24
жале|еи, -йни adj 'Trauer-; ~ йни дрехи
'Trauerkleidung /17
жаленк!а / -и pl Nekro'log m 1
жал|ен, -ни adj 'traurig, be'kümmert
жал|ея, -ееш (-ях) uv 1. 'trauern vi
<hb>, 'traurig sein vi <B> 2. be-
'trauern vt < b >, 'trauern (някого um
jmdn.) 3. nur negiert (скъпя се) Scho¬
nen vt
жалко adv 1. (по жалък начин) 'jäm¬
merlich, er'bärmlich 2. (за съжаление)
Schade; ~ е, че ...es ist'schade, daß...;
~, че ... 'schade, daß ...
жално adv 'traurig, be'kümmert; - -мйл-
Ho 'trübselig volkst; - ми e mir ist
'traurig zu'mute
жаловйт adj J. 'klagend, 'jammervoll
2. (опечален) 'traurig, be'kümmert
жалон m, -и pl 1. Tech 'Meßlatte / 16,
Ja'lon m 6 2. übertr 'Markstein m 1
жалост / nur sg 1. 'Wehmut / 12
2. (милост) Er'barmen n 23 O за ~
'leider
жалост | ен, -ни adj 1. (печален) ' trauri g
2. (изразяващ жал) 'wehmütig, 'kla¬
gend 3. übertr 'jämmerlich, 'kläglich
жалостив adj 1. (милостив) 'mitleidig,
'weichherzig 2. (печален) 'traurig,
'kummervoll, 'wehmütig
жал|ък, -ки adj 1. (окаян) bedauerns¬
wert, 'kläglich, 'mitleiderregend 2. (ми¬
зерен) 'kläglich; ~ ко съществуване
'klägliches 'Dasein n 23 /sg 3. (презрян)
er'bärmlich, 'jämmerlich
жал|я, -иш (-йх) uv 1. (тъгувам) 'trau¬
ern vi <hb> (за um 4) 2. (съжалявам)
bedauern vt <b> 3. nur negiert
(щадя) Schonen vt; не s силите си
Seine Kraft nicht 'schonen; s ce sich
be'klagen vr < b >
жамбон m, -и pl 'Schinken m 4
жандар m, -и pl = жандарм
жандар|ин tn, -и pl — жандарм
жандарм m, -и pl Gendarm fean..] m 8
жандармерййски adj Gendarme'rie-
жандармерйст т, -и pl Gendarme-
'riesoldat m 8
жандармери|я f -и pl Gendarme'rie/ 16a
жанр (-ът) m, -ове pl 'Genre ['з<5:зг] n 24
жанров adj Genre- ['за:зг-]; ~ o раз¬
нообразие 'Vielfalt / 17 der 'Genres;
~ а картина 'Genrebild n 21
'жар/nur sg Glut / 17
2жар m nur sg 'Feuer n 23, 'Leidenschaft
/17, Glut/17
жарава f nur sg Glut /17
жарв!ам, -аш (-ax) uv; жарн|а, -еш (-äx)
v 'brennen vt < 10 >
жаргон m, -и pl Jar'gon m 6 auch Ling
жарг6н|ен, -ни adj Jar'gon-
жйрна t жарвам
жарсе n, -та pl = жерсе
жартиер m, -и pl 'Strumpfhalter m 4
жар|ък, -ки adj heiß, 'feurig auch übertr
жар|я, -иш (-йх) uv 'brennen vt < 10 >
жасмйн m, -и pl Bot Jas'min m 1*;
(храст) Jas'minstrauch m 3
жвак1ам, -аш (-ax) uv 1. umg 'kauen vt, vi
<hb>, Schmatzen vi <hb> 2. übertr
ein 'schmatzendes Ge'räusch 'machen
ЖДрел|о n, -ä pl Schlucht /17
жег|а /, -и pl 'Hitze / 16
жегв|ам, -аш (-ax) uv; жегн|а, -еш
(-äx) v 1.(66двам)'stechen vt <16>
2. (парвам) 'brennen 3. übertr 'einen
Stich 'geben < 15 > [ver'setzen < b > ];
една мисъл ме жегна ein Gedanke
durch'fuhr mich
жег|ъл m, -лй pl 'Jochbügel m 4 O изби
~ ъла umg er ist da'vongekommen
жед|ен, -ни adj volkst = жаден
жеж|а, -йш (-йх) uv 1. (грея силно)
'brennen vt < 10 > auch übertr 2. (наг¬
рявам) er'hitzen vt < b >
189
жених
жеж|ък, -ки adj umg heiß auch übertr
жез|ъл m, -ли pl Stab m 2; владйшки »
'Bischofsstab; маршалски я 'Mar-
schailstab O царски ä 'Zepter n 23;
магически я 'Zauberstab
желан adj 1. er’wünscht 2. (c копнеж)
er'sehnt
желшн|е и. -я pl I. Wunsch m 2; изя¬
вявам я ‘einen Wunsch 'äußern;
изпълнявам z 'einen Wunsch erfül¬
len <b>; концерт по z 'Wunsch¬
konzert n 20; no z nach Wunsch
2. (охота) Lust / 14; нямам z 'kei¬
ne Lust 'haben <A>; без * 'lustlos
3. (страст) Verlangen n 23, Be'gierde
/ 16; горя от x vor Vergangen
[Be'gierde] ver'gehen vi < 13b/sn>
желател ен, -ни adj 'wünschenswert
желатин m nur sg Gela'tine [33..]/ 16
желатйи|ен adj = желатинов
желатинов adj Gela'line-
жела|я, -еш (-x) uv 1. 'wünschen vt; z
да не ме безпокоят ich 'wünsche nicht
ge'stört zu 'werden; z си нещо sich
etw. 'wünschen; z ти всичко хубаво
ich 'wünsche dir 'alles 'Gute 2. (уч¬
тиво) 'mögen vt < 36 >; z нещо да
ям ich 'möchte 'etwas 'essen; не z ich
'möchte nicht 3. (копнея) be'gehren vt
<b> O здраве ~ем! Mil 'guten
'Morgen!, 'guten Tag!, 'guten 'Abend!
желе n, -та pl Ge'lee n 24; - от ябълки
'Apfelgelee
железар (-ят) m, -и pl 'Schlosser m 4
железарйя f -и pl 'Eisenwaren/ \6jpl
железарниц|а/, -и pl volkst Schlosse'rei
/17
железарск|и adj 1. (за железарйя)
'Eisenwaren-; ~ а стока 'Eisenwaren
/16Ipl 2. (на железар) 'Schlosser-; ~ a
кооперация 'Schlossergenossenschaft
f\l
жел|езеи, -язна, -езни adj 'eisern auch
übertr; 'Eisen-; - язна печка 'eiserner
'Ofen m 5; - язна дисциплйна 'eiserne
Diszi'plin /17; ~ язна руда 'Eisenerz
n 20; ~ язна пила 'Eisenfeile /16; *
път 'Eisenbahn /17
железниц|а /, -и pl 'Eisenbahn / 17;
Български държавни ~ и, А bk БДЖ
Bul'garische 'Staatliche 'Eisenbahnen,
Abk BDZ; подземна я 'Untergrund¬
bahn; въздушна я 'Hochbahn; зъбчата
я 'Zahnradbahn
железничар (-ят) т, -и pl 'Eisenbahner
т 4 '
железничарк|а/, -и pl 'Eisenbahnerin
/18
железничарски adj 'Eisenbahner-
железобетои т, -и pl Tech 'Stahlbeton
т 6
железобетон|ен, -ни adj 'Stahlbeton-
железодобйв|ен, -ни adj 'eisenerzeu¬
gend; я завод 'Eisenhütte /16; ~ на
индустрия 'Hüttenindustrie/16 а
железолеяр (-ят) т, -и pl 'Eisengießer
т 4
железолеяр|ен, -ни adj Guß-; - на пещ
'Gußofen т 5
железопът ен, -ни adj 'Eisenbahn-; - на
лйния 'Eisenbahnlinie / 16; ~ ни
съобщения 'Eisenbahnverbindungen
/ 17/р/; ~ на стйнция 'Bahnhof т 2
железце п, железца pl 1. 'Eisenstück¬
chen п 23 2. (за обувки) 'Stoßeisen п 23
желйр|ам, -аш (-ах) uv, v ge'lieren (33..)
vi <d /sn>
желъд m, -и pl 1. (от дъб) 'Eichel /16
2. (от бук) 'Buchecker /16
желъдов adj 'Eichel-
желязо л, железа pl 1. 'Eisen n 23
2. (парче желязо) 'Eisenstück n 20
3. nur pl (верига) 'Eisenkettc /16
жен|а /, -й pl Frau /17 0 - йта umg
'meine Frau; лека я 'leichtes'Mädchen
n 23; улична я 'Straßenmädchen n 23
жен|а, -еш (-ах) uv = жъна
женен adj verheiratet
Женева / Genf
женен|е n, -ия pl 'Heirat / 17, Ver'hei-
raten n 23; мома за я 'heiratsfähiges
'Mädchen n 23
женйтб|а /, -и pl 'Heirat /17
женйтбен adj 'Heirats-
женйх m, -и pl 'Freier m 4, 'Bräutigam
m 1*
женица
190
женйц|а /, -и pl 'Frauchen п 23
жеийчк|а / -и pl 'Frauchen п 23; iron
'Weibchen п 23
женкар (-ят) т, -и pl 'Schürzenjäger т 4,
'Weiberheld т 8
жеяомраз|ец т, -ци pl 'Frauenfeind т 1,
'Weiberfeind
жеиоря nur pl umg 'Weiber n 2\/pi
женс|ки adj 1. 'fraulich, 'Frauen-; x
черти 'frauliche 'Züge m 2Jpl; ~ ko
дружество 'Frauenvereinigung / 17
2. (за пола и рода) 'weiblich auch
Gramm; ~ род 'Femininum n 29, 'weib¬
liches Ge'schlechl 3. (дамски) 'Damen-;
x обувки 'Damenschuhe m \\pl 4. als
Subst ~ ката od ~ koto Zool 'Weib¬
chen n 23
женствен adj 1. femi'nin, 'fraulich 2. (за
мъж) 'weibisch
женственост f nur sg 1. 'Fraulichkeit /17
2. (за мъж) 'weibisches 'Wesen n 23
жен|я, -иш (-йх) uv ver'heiraten vt
<b>; s ce 'heiraten vi <hb>, sich
ver'heiraten vr
жерав m, -и pl Zool 'Kranich m 1
жерсе n, -та pl Charmeuse [far'morz] /
жертв|а/, -и pl 'Opfer n 23; принасям в
x 'opfern vt; ставам x на нещо einer
Sache [3] zum 'Opfer 'fallen vi < 3/sn >;
при катастрофата имаше ~ и bei
dem 'Unglück 'waren 'Menschenopfer
zu be'k lagen
жертвен adj 'Opfer-
жертвенн|к m, -ци pl 1. 'Opfertisch m 1,
Al'tar m 2* 2. (урна c огън) 'Flammen¬
schale /16, 'Opferschale
жертвоприношение n, -я pl 'Opfergabe
/16
жертвув|ам, -am (-ax) uv 'opfern vt; x
ce sich 'opfern vr
жест (-vr) m, -ове pl 'Geste / 16 auch
übertr
жестикулация / -и pl Gestikulati'on
/ 17, Gestikulieren n 23
жестикулйр|ам, -am (-ax) uv gestikulie¬
ren vi < d/hb >
жесток adj 1. (безмилостен) 'grausam;
- а съдба 'grausames 'Schicksal n 20;
- o деяние 'grausame 'Handlung/17
2. (безпощаден) hart 3, (много го¬
лям, силен) schwer; ~ o оскърбление
'schwere Beleidigung /17
жестокост / -и pl 'Grausamkeit /17
жестокоеърдечен, -ни adj 'hartherzig,
'grausam
жестокосьрдие n nur sg 'Hartherzigkeit
/17, 'Grausamkeit /17
жетв|а /, -и pl =* жътва
жетвар (-ят) т, -и pl = жътвар
жетварк|а /, -и pl = нсътварка
жетон т, -и pl Je'ton [p'to:] т 6, 'Spiel¬
marke /16
жив adj 1. le'bendig auch übertr, 'lebend;
~ човек ein le'bendiger Mensch m 8;
- организъм 'lebender Orga'nismus
m 11; ~ а действителност le'bendige
'Wirklichkeit / 17; той e ~ er lebt
2. (интензивен, пъргав) lebhaft; ~ o
дете 'lebhaftes Kind n 21; - o участие
'lebhafte 'Teilnahme /16; - интерес
'lebhaftes Inter'esse n 26 3. (истински)
wahr, 'richtig; тяе * дявол sie ist ein
'wahrer'Teufel; това е ~ спирт! das ist
'richtiger 'Spiritus! O ~ ите и
мъртвите die 'Lebenden und die
'Toten; всичко - o umg а) (всички
хора) 'jedermann b) (всички
същества) 'alles, was kreucht und
fleucht; да си - и здрав bleib mir
ge'sund; ~a раздяла 'schmerzliche
'Trennung/17; ~ а рана 'frische ['offe¬
ne] 'Wunde /16; ~a стока, ~
инвентар volkst 'lebendes Inven'tar
n 20; - да си! (молба 'Bitte) ich 'bitte
dich bei 'deinem 'Leben!; - и цветя
'frische 'Blumen / 16//?/; - o тегло
'Lebendgewicht n 20; - плет'Hecke
/ 16; ~ -умрял umg 'weder tot noch
le'bendig; няма ~ човек es ist 'keine
'Menschenseele da
живак m nur sg Chem 'Quecksilber n 23
umg auch übertr
живач|ен, -ни adj Chem 'Quecksilber-;
x стълб 'Quecksilbersäule /16
живец m nur sg 1. (пулс) Puls m 1,
Pulsschlag m 2 auch übertr 2. (кръво-
191
жизнен
носен съд) 'Ader/16 auch übertr 3. (на
нбкът) 'Nagelhaut /14
жнв|ея, -ееш (-ях) uv 1. (съществувам)
'leben vi <hb> auch übertr, той ~ я
100 години er 'lebte 100 'Jahre; той
~ ee в паметта ни er lebt in 'unserem
Ge'dächtnis; да ~ee ...! es 'lebe ...!;
мечката ~ ee в гората der Bär lebt im
'Walde; добре я gut 'leben; я от
заплатата си von 'seinem Ge'halt 'le¬
ben; ~ ял съм в България ich 'habe in
Bul'garien ge'lebt; той ~ ee c нея er
lebt mit ihr; той ~ ee c [за] тази идея er
lebt nur für 'diese I'dee; там се - ee
dort läßt es sich 'leben; я на чужд
гръб auf'fremde 'Kosten 'leben 2. (пре¬
бивавам, обитавам) 'wohnen vi
<hb>; z в селска къща in 'einem
'Bauernhaus 'wohnen
живина f nur sg volkst 'etwas Le'bendi-
ges, ein 'lebendes 'Wesen n 23
живинка f nur sg volkst 'Tierchen n 23,
Krea'tur /17
живйтел|ен, -ни adj be'lebend
живо adv 'lebhaft, flink
жив6вля|к m, -ци pl Bot 'Wegerich m 1*
живопис f nur sg Male'rei /17
жнвопнс|ен, -ни adj 'malerisch
живопйс| eil m, -ци pl' Maler m 4, 'K unst-
maler
живописност / nur sg 'malerischer 'An¬
blick nt I
живороден adj 'lebend ge'boren
жйвост / nur sg 'Lebhaftigkeit /17
живот m nur sg 'Leben n 23; дълъг - ein
'langes 'Leben; културен - kulturelles
'Leben; обществен - ge'sellschaftliches
'Leben; партиен ~ Par'teileben; семеен
~ Fa'milienleben; борба на - и смърт
Kampf т 2 auf 'Leben und Tod; давам
~ на дете 'einem 'Kinde das 'Leben
'schenken; дарявам - а някому jmdm.
das 'Leben 'schenken; до - a) ein
'ganzes 'Leben lang b) Jur 'lebensläng¬
lich; няма - es ist nicht'auszuhalten; ~
и здраве да e die 'Hauptsache - wir
'bleiben ge'sund; ударих го на - in
Saus und Braus 'leben
животвор|ен, -ни adj 'lebenspendend,
be'lebend
живйтец m nur sg 1. iron 'Leben n 23,
'Dasein n 23; гледам си -a umg
dar'auf 'achten, daß es mir gut geht
2. (жалка твар) Krea'tur / 17
животйик|а /, -и pl 'Tierchen n 23
животински adj 1. 'tierisch, 'Tier-; ~
мазнини 'tierische 'Fette n 20jpl\ от -
произход 'tierischen 'Ursprungs; ~
инстйнкт 'tierischer In'stinkt m 1
2. übertr 'viehisch, 'tierisch
жнвотйнче n, -та pl = животинка
жив6ти|о n, -и pl 1. Tier n 20;
безгръбначни - и 'wirbellose 'Tiere;
гръбначни - и 'Wirbeltiere; домаш¬
но я 'Haustier; диво я 'Wildtier
2. übertr Vieh n 20; (в обръщение in
der 'Anrede) vulg 'Rindvieh, du Vieh
жнвотновЪд m, -и pl 'Viehzüchter m 4
животновъден, -ни adj 'Viehzucht-;
~ ни ферми 'Viehzuchtanlagen/16jpl,
'Viehzuchtfarmen fMjpl
животновъда |a /, -и pl 'Viehzüchterin
/18
животновъдство n nur sg 'Viehzucht
/17, 'Tierzucht
животопис /, -и pl Biogra'phie /16 a;
'Lebensbeschreibung /17
жявотопбс еи, -ни adj biographisch
животрептящ adj 'hochaktuell, be¬
deutsam, - въпрос 'hochaktuelle
'Frage /16
жнвуа|ам, -аш (-ах) uv volkst sich
vertragen vr <4 b>; - аме си gut mit-
ein'ander 'auskommen vi <33afsn>
живуркам, -аш (-ах) uv umg iron sein
'Dasein ver'bringen < 24 b >
живущ adj 'wohnhaft
жиг6св|ам, -аш (-ах) uv; жигос|ам, -аш
(-ах) V 'brandmarken vt auch übertr
жнд (-ът) m, -ове pl verölt 'Jude m 1
жизнен adj 'Lebens-; - път'Lebensweg
ml; ~ o пространство 'Lebensraum
m 2; ~ o равнище 'Lebensstandard
m 6; ~ и условия 'Lebensbedingungen
fMjpl O ~ човек vi'taler ['lebensvol¬
ler] Mensch m 8, 'Lebenskünstler m 4
жизненост
192
жизненост / nur sg 'Lebenskraft / 14,
'Lebensmut m 1, Vitali'tät / 17
жизнерадост ( nur sg 'Lebensfreude/16
жизнерадост|ен, -ни adj 'lebensfroh,
'lebenslustig
жизнеспособен, -ни adj 'lebensfähig
жизнеспособност /nur sg 'Lebensfähig¬
keit /17
жизнеутвърждаващ adj 'lebensbeja¬
hend
жйл|а /, -и pl 1. umg (кръвоносен съд)
'Ader / 16 umg 2. (сухожилие) 'Sehne
/16 3. Bot 'Blattader 4. Geol Ge'steins-
ader
жилав adj 1. (издръжлив) zäh auch
übertr, той e ~ er ist zäh; ~ o месо
zähes Fleisch n 20 2. (мускулест) 'seh¬
nig
жилавина / nur sg 'Zähigkeit / 17
жйлавост / nur sg = жилавина
жйлв|ам, -аш (-ах) wv; жйлн|а, -сш (-ах)
V 1. (ббдвам) 'stechen vt <16>,
'pieken vt 2. (парвам) ver'brennen vt
< 10 b>, 'brennen vt < 10> 3. (c ду¬
ми) übertr 'sticheln vr
жйлест adj 1. 'sehnig; ~ и ръце 'sehnige
'Hände / 14//?/ 2. (c много жилки)
ge'ädert; - и листа ge'äderte 'Blätter
n 22//?/
жилетк|а /, -и pl 1. (c ръкави) 'Strickjak-
ke /16 2. (без ръкави) 'Weste /16
жйлищ|е n, -a pl 'Wohnung / 17; типо¬
ви - a 'Typenwohnungen; блокови
~ a 'Wohnblocks m 6/pl; на кол ни
~ a 'Pfahlbauten m 1 //?/, 'Pfahlhütten
/16//?/
жйлищ|ен, -ни adj 'Wohnungs-; - но
строителство 'Wohnungsbau m 1;
- на криза 'Wohnungsnot /14; »
блок 'Wohnblock m 6
жйлк|а /, -и pl 1. Bot 'Battader / 16
2. (вкус) 'Beigeschmack m 2 0 имам
поетична £ 'eine po'etische 'Ader
'haben <A>; дървото [мраморът]
има тъмни ~ и das Holz [der 'Mar¬
mor] hat 'eine 'dunkle 'Maserung
жйлна t жйлвам
жйло n, жила pl 'Stachel m 4 auch übertr
жиловлак m nur sg = живовляк
жйл|я, -иш (-йх) uv 1. (бода) 'stechen
vt < 16 > 2. (паря) 'brennen vt < 10 >
3. (c думи) übertr 'sticheln vi <hb>
жираф|а / -и pl Zool Gt'raffe /16
житар (-ят) n, -и pl Ge'treidehändler m 4
житейск|и adj 'Lebens-; ~ а опитност
od s опит'Lebenserfahrung/17 O £
несгоди 'Widerwärtigkeiten/17//?/ des
'Lebens
жйтел (-ят) m, -и pl 1. Be'wohner m 4;
- ите на тази къща die Be'wohner
'dieses 'Hauses; - ите на селата die
'Dorfbewohner; горски ~ 'Waldbe¬
wohner 2. 'Einwohner m 4; ~ ите на
района die 'Einwohner des 'Stadtbe¬
zirks; софийски ~ 'Einwohner von
'Sofia;местен ~ 'Ortsansässigermlr\
градски - 'Städter m 4
жйтелк|а /, -и pl J. Be'wohnerin/18
2. 'Einwohnerin / 18
жителство n nur sg 1. 'Wohnsitz m 1,
'Wohnort m 1 2. Jur 'Zuzugsgenehmi¬
gung/17
жйт|ен, -ни adj 1. Ge'treide-, Korn-; £
блок Ge’lreideschlag m 2; £ клас
'Kornähre/16 2. (пшеничен) 'Weizen-
O £ бегач Zool Ge'treidelaufkäfer
m 4
жити|е n, -я pl od -ета pl Lit, Rel 'Heili¬
genleben n 23, Hagiogra'phie/16 a, 'Vita
/; (биография) veralt 'Lebens¬
beschreibung/17
жйтниц|а / -и pl 1. Ge'treidekammer
/16, 'Scheune/16 2. übertr 'Kornkam¬
mer
жйто n, жита pl 1. 'Weizen m 4 2. (нива)
'Weizenfeld n 21
житопроизводйтел (-ят) m, -и pl 'Wei¬
zenproduzent m 8
житопроизводйтел|ен, -ни adj 'Weizen-,
'weizenerzeugend; £ край 'Weizenan¬
baugebiet n 20
жйц|а /, -и pl 1. Draht ml 2. (струна)
'Saite/16 3. (нишка) umg 'Faden m 5
жйч|ен, -ни adj Draht- O ж телеграф
Tele'graf m 8 mit 'Drahtverbindung
жлеб (-ът) m, -ове pl 'Fuge / 16
193
жълтък
жлез|а /, -й pl 'Drüse / 16; потна х
'Schweißdrüse; слюнчена х 'Spei¬
cheldrüse; щитовидна х 'Schilddrü¬
se; - й с вътрешна секреция 'Drüsen
mit 'innerer Sekreti'on
жлезйст adj 1. Anat mit 'Drüsen
durch'setzt 2. Bot 'Drüsen-
жлъч / nur sg 1. (секрет) 'Galle / 16
2. übertr (отрова) Gift n 20; изли¬
вам жупел и ~ Gift und 'Galle Spuk-
ken (против 'gegen 4)
жлъч|ен, -ни adj 1. 'Gallen-; ~ на
болест 'Gallenkrankheit / 17; ~ни
канали 'Gallenwege m 1 )pl\ x камък
'Gallenstein ml; x мехур 'Gallen¬
blase / 16 2. übertr 'gallig, scharf,
'boshaft
жлъчк|а / -и pl 'Galle /16
жлъчнокамен|ен, -ни adj 'Gallenstein-;
~ на болест 'Gallensleinkrankheit/17
жлъчност / nur sg 'Galligkeit / 17,
'Bitterkeit /17, 'Boshaftigkeit / 17
жмйчка / nur sg umg Ver'stecken n 23;
играя на ~ Ver'steck 'spielen
жмя, жмиш (жмях) uv umg = жумя
жоке|й (-ят) m, -и pl 'Jockei ['dpke]
m 6
жокейски adj 'Jockei-
жокгльор m, -и pl Jong'leur m 1*
жонгльорски adj Jong'leurs-
жреб|ец m, -цй pl Hengst m l
жреби|е n, -я pl Los n 20; тегля x 'losen
vi <hb>, ein Los 'ziehen <32>;
хвърлям x das Los entscheiden
'lassen <3>
жребн|й (-ят) m, -и pl 1. Los n 20
2. übertr Los, 'Schicksal n 20
жреб|на, -ни adj 'tragend
жребче n, -та pl 'Hengstfohlen n 23
жреб|н се, (-й се) 3. Pers uv ein 'Fohlen
'werfen <16>, 'fohlen vi <hb>
жрел|о n, -kpl I. Schlucht /17 2. (извор)
'Quelle/16
жрец (-ът) m, -й pl 'Priester m 4
жречески adj 'Priester-, 'priesterlich
жриц а f -и pl 'Priesterin /18
жуж|а, -йш (-äx) uv 'summen vt
жалв ам, -аш (-ах) uv, жулн|а, -еш (-äx)
13 Wlb. Bulg-Di.
v 1. ein 'bißchen 'reiben vf <23>
2. (шй-бам) 'peitschen vt
жул|я, -иш (-йх) uv 1. (трия) 'reiben vt
< 23 >; обувката ме *■ и der Schuh
reibt mich; ремъкът ми ~ и рамото
der 'Riemen reibt an 'meiner 'Schulter
2. (чистя) 'scheuern vt 3. übertr umg
(пия) 'saufen vr < 8 >
жум|я, -йш (-ях) uv die 'Augen 'schlie¬
ßen <32>
жупан m, -и pl Hist Zupan m, Ge'span
m 1
жупел m nur sg 'flüssiger 'Schwefel m 4
O сипя огън и - Gift und 'Galle
'spucken (против 'gegen 4)
жур (-ът) m, -ове pl Gesellschaft / 17,
Emp'fangstag m 1, 'Party /; имам ~
Emp'fangstag'haben <A>,'eine Ge¬
sellschaft ['Party] 'geben < 15 >; оти¬
вам на ~ zu 'einer Gesellschaft ['Par¬
ty] 'gehen vi < 13/sn>
жури n, -та pl Jury fey'ri:]/15
журнал m, -и pl Jour'nal n 20*, 'Zeit¬
schrift /17; моден ~ 'Modejournal,
'Modezeitschrift
журналист m, -и pl Journa'list m 8
журналистика/nur sg Journalistik /17
журналистически adj journa'listisch
журналисти|a / -и pl Journalistin / 18
жьд|ен, -ни adj = жаден
жълт adj gelb O ~ ата гостенка die
'Schwindsucht / 14; има - o около
устата er ist noch ein 'Grünschnabel
жълтеникав adj gelblich
жьлтенйща /, -и pl Med 'Gelbsucht /14
жълт|ея, -ееш (-ях) uv 1. (жълт съм)
gelb 'leuchten vi <hb> 2. (ставам
жълт) gelb 'werden vi < 18/sn>; (хар¬
тия) ver'gilben vi <bjsn>; s ce gelb
'leuchten
жьлтйц|а /, -и pl 'Goldstück n 20
жълтозелен adj 'gelbgrün
жълточервен adj 'gelblich rot
жълту рк |a f,-w.pl Zool 'Goldammer /16
жълтурче n, -та pl Bot 'Scharbocks¬
kraut n 22, umg 'Hahnenfuß m 2,
'Butterblume /16
жьлть|к m, -ци pl 'Eigelb n 20, 'Dotter m 4
жълтъчен
194
жълтьч!ен, -ни adj 'Eigelb-, 'Dotter-
жъ.тьд т, -и pl = желъд
жълъдов adj = желъдов
жън|а, -еш (-ах) uv 'ernten vt auch übertr,
'abemten vt < a >; 'mähen vt (mit der
'Sichel); « пшеница 'Weizen 'ernten;
ä неблагодарност 'Undank 'ernten;
ä нивите die 'Äcker 'abernten
жьтв|а /, -и pl 'Ernte / 16; no ä zur
'Erntezeit; прибйрам - ата die 'Ernte
'einbringen <24a>
жътвар (-ят) m, -и pl 1. 'Schnitter m 4
2. Zool Zi'kade /16
жътварка /, -и pl 1. 'Schnitterin/18
2. Tech 'Mähmaschine/16, 'Mähbinder
m 4
жътвен adj 'Ernte-; - а кампания
'Erntekampagne /16
3
за präp 1. an; хващам го - рамото ihn
an der 'Schulter 'packen; мисля ~
него an ihn 'denken 2. für; боря се ~
свободата für die 'Freiheit 'kämpfen;
- вйнаги (днес) für 'immer ['heute);
давам нещо ~ него etw.für ihn 'geben
< 15 >; нещо съм ~ него etw. für ihn
sein vi < B >; мисля някого ~ нещо
jmdn. für etw. 'halten <3>; отивам
~ два дни при него für (auf) zwei
'Tage zu ihm 'gehen vi <13/sn>;
купувам нещо ~ две марки etw. für
zwei Mark 'kaufen 3. zu; ~ Великден
zu 'Ostern; взимам я ~ жена sie zur
Frau 'nehmen <16>; - щастие
[късмет] zum Glück; ~ голямо
учудване zur 'großen Ver wunderung;
~ пръв път zum 'ersten Mal; ~
закуска zum 'Frühstück; пътят ~
селото der Weg zum Dorf; - сбогом
zum 'Abschied 4. auf; пия ~ Вашето
здраве auf Ihre Ge'sundheit 'trinken vi,
vt <21/hb>; ~ моя сметка auf'mei¬
ne 'Rechnung 5. 'über; говоря [пиша]
~ нещо 'über etw. 'sprechen ['schrei¬
ben) vi < \0/hb> 6. nach; пътувам ~
София nach 'Sofia 'fahren vi < A/sn >;
пътят води ~ Берлин der Weg führt
nach Ber'lin; влакът ~ Ваймар der
Zug nach 'Weimar 7. (заради) 'wegen
8. um; моля - прошка um Verzei¬
hung 'bitten vt <25 >; жалко e ~
него es ist 'schade um ihn; грижа се ~
нещо sich um etw. 'kümmern vr; ден -
ден Tag um Tag; не става въпрос -
парите es geht nicht um das Geld 9. in;
завършвам образованието си ~
десет години 'seine 'Ausbildung in
zehn 'Jahren 'abschließen <32a>;
планът се изпълнява ~ десет месеца
der Plan wird in zehn 'Monaten er'fülll;
ръка ~ ръка Hand in Hand 10. bei;
хващам го - ръката ihn bei [an]
der Hand 'nehmen <16> 11. mit;
сгодявам се ~ нея sich mit ihr
ver'loben vr <b> O всяко чудо ~
три дни 'alles gibt sich mit der Zeit;
всяко зло ~ добро wer weiß, wo'zu es
gut ist; доводите ~ и против das Für
und 'Wider; днес - днес für den
'heutigen Tag, 'vorläufig; - всеки
случай für 'alle 'Fälle; ~ бота! um
'Gottes 'willen!; ~ много години! die
'besten 'Wünsche!; - нищо на света
um nichts in der Welt; ~ очи der Form
'halber; ~ чудо и прйказ e es ist
'märchenhaft; нямам време - губене
'keine Zeit zu ver'lieren 'haben <A>;
око ~ око, зъб - зъб 'Auge um
'Auge, Zahn um Zahn; сега - сега im
Mo'ment, für den 'Augenblick; що ~
човек е той? was für ein Mensch ist
das?
за да Konj 1. da'mit; той говореше
високо, ~ го чуят всички er sprach
laut, da'mit ihn 'alle 'hörten 2. um zu;
той излезе, - диша чист въздух er
ging hin'aus, um 'frische Luft zu
'schnappen; тя се приближи до него,
- му го даде sie 'näherte sich ihm, um
es ihm zu 'geben
заангажйр!ам, -аш (-ах) uv, v = анга-
195
забелявам
жйрам; ж времето на някого jmds.
Zeit in 'Anspruch 'nehmen < 16 >
забав|а /, -и pl 1. Ver'gnügen n 23, Un-
ter'haltungsveranstaltung/17, ge'selliges
Beisammensein n 23/sg; уреждам ж ein
ge'selliges Beisammensein [Ver'gnügen]
verunstalten <b> 2. (развлечение)
Unterhaltung/17 3. veralt (закъснение)
Verspätung /17
забавачк|а/ -и pl umg = забавачница
забавачниц|а / -и pl volkst 'Kinder¬
garten m 5 zur 'Vorbereitung auf den
'Schulanfang, 'Vorschule /16
забав|ен, -ни adj 1. unterhaltend, Un-
ter'haltungs-; ж жанр Unterhaltungs¬
genre n 24; ~ на музика Unter¬
haltungsmusik /17 2. (весел) 'lustig O
ж човек 'guter Gesellschafter m 4
забавлени|е n, -я pl Ver'gnügen n 23,
Unterhaltung /17
забавляв ам, -аш (-ах) uv 1. unterhal¬
ten vf <3b> 2. (увеселявам) amü¬
sieren vt < d >, be'lustigen vt < b >;
3. Spaß 'machen; това ме ~ a das
macht mir Spaß ; s се 1. sich un¬
terhalten vr 2. (увеселявам се) sich
amüSieren vr, sich ver'gnügen vr
<b>
забавляван|e n, -ия pl = забавление
забавно adv interes'sant, unterhaltsam
забавност / nur sg Unterhaltsamkeit
fV/sg
забавя t забавям
забав|ям, -яш (-ях) uv; забав|я, -иш
(-их) V 1. (правя бавен) verlangsamen
vt <b> 2. (задържам) 'aufhalten vr
<3 а>; (предмети) zu'rückhalten vt
<3 а> 3. (протакам) ver'zögern vt
<b>; s се 1. (ходя по-бавно)
'langsamer 'gehen vi < 13jsn> 2. (ка¬
рам od возя по-бавно) 'langsamer
'fahren vi <4jsn> 3. (задържам се)
ver'weilen vi < b/hb >, 'bleiben vi
<23/sn> 4. (закъснявам) sich
ver'späten vr <b>
забаламосв|ам, -am (-ax) uv; заба-
ламос|ам, -аш (-ax) v umg an der 'Nase
her'umführen vt <a>
забарабан|ям, -яш (-ях) uv; забара-
бан|я, -йш (-йх) vbe'ginnen vi <26 Ь/
hb> zu 'trommeln
забатачв|ам, -аш (-ах) uv; забатач|а,
-иш (-их) V umg durchein'anderbringen
vt <24а> О забатачил съм си
сметките mit 'meinen Fi'nanzen sieht
es nicht gut aus; « се 1. (не се
ориентйрам) sich ver'irren vr <b>
2. (опропастявам се) sich rui'nieren vr
< d > O съвсем се е забатачил er sitzt
ganz schön in der 'Tinte
забатачване n nur sg umg 'Mißwirt¬
schaft /17; ~ на производството
'Mißwirtschaft in der Produktion
забвение n nur sg veralt Vergessenheit
/ 17; предавам на ~ der Vergessen¬
heit 'preisgeben vt < 15 a >; изпадам в
~ in Vergessenheit ge'raten vi
< 3b /sn >
забежк|а / -и pl 'Abweichung /17 auch
Pol
забележа | забелязвам
забележим adj Spürbar, 'merklich
забележйтел|ен, -ни adj 1. bemerkens¬
wert 2. (значителен) be'deutend
забележителност / -и pl 1. (паметник)
'Sehenswürdigkeit / 17 2. (лице) Be-
'rühmtheit /17
забележк|а/, -и pl 1. Be'merkung/17;
правя ж 'eine Be'merkung 'machen;
неуместна ж 'unangebrachte Be'mer¬
kung 2. (в текста)'Anmerkung/17
3. (странйчна) 'Randbemerkung 4. (под
лйнията) 'Fußnote /165. (укор) 'Tadel
m 4; правя ж на някого jmdn. 'tadeln
6. (препоръка) 'Hinweis m 1; правя
ж , че ... den 'Hinweis 'geben < 15 >,
daß ... 7. Schulw 'Tadel, Verweis; правя
ж einen 'Tadel er'teilen
забелея f забелявам
забеля t забялвам
забеляв|ам, -аш (-ах) uv; забел|ея, -ееш
(-ях) v 1. (ставам бял) be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > weiß zu 'werden 2. (ж се)
be'ginnen weiß zu 'leuchten [Schim¬
mern]; s ce be'ginnen weiß zu 'leuch¬
ten ['schimmern]
забелязвам
196
забелязвам, -аш (-ах) uv; забел|ежа,
-ежиш (-язах) v 1. be'merken vt < b >;
той ме забеляза er be'merkte mich; не
забелязах промяна ich 'habe 'keine
Veränderung be'merki 2. (чувству¬
вам) 'merken vt, 'spüren vt 3. (вни¬
мавам) 'aufpassen vi <a/hb>, 'acht¬
geben VI <15 üjhb > 4. (запйсвам)
no'tieren vt <d>
забелязване n nur sg Be'merken n 23/sg,
'Merken n 23/sg O нещо е за ~
etw. ist bemerkenswert
забел|ям, -яш (-ях) uv be'ginnen vi
<26 b/hb> zu 'schalen ['abzuschälen]
забера f забйрам
забеснявам, -аш (-ах) uv; забесн|ея,
-ееш (-ях) V1. be'ginnen vi < 26 blhb >
zu 'wüten ['toben] 2. (залудувам) be¬
'ginnen her'umzutollen
забйв|ам, -аш (-ах) uv; забй|я, -еш (-х) v
1. (започвам да бия) be'ginnen vi < 26
b/hb> zu 'schlagen; (камбана) be'gin¬
nen zu 'läuten 2. (гвоздей) 'einschlagen
v/ <4a> 3. (нож) 'stoßen vt <34>
(ein 4)4. (кол) 'einrammen vt <a>
5. (знаме) 'aufpflanzen vt <a> O x
нос в кнйгата die 'Nase in das Buch
'stecken; ж нож в гърба на някого
jmdn. 'hinterrücks erledigen < b >; «
поглед в нещо den Blick auf etw.
'heften; иде ми да забйя света volkst
am 'liebsten 'wäre ich weit weg
забик6лк|а /, -и p! umg = заобикалка
забикал|ям, -яш (-ях) uv; забикол|я,
-йш (-йх) V umg — заобикалям
забнр|ам, -аш (-ах) uv; заб|ера, -ереш
(-päx) V1. (сливи, череши) be'ginnen vi
<26b/hb> zu 'pflücken; (плодове)
be'ginnen zu 'ernten; (картофи, грозде)
be'ginnen zu 'lesen; (сйли) be'ginnen zu
'sammeln 2. (рана) be'ginnen zu 'eitern
3. volkst (година) be'ginnen
забйране n nur sg Ver'eiterung /17
забия t забйвам
заблатен adj ver'sumpft, 'sumpfig
заблатяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
заблат|я се, -йш се (-йх се) v 'sumpfig
'werden vi < 1 &/sn >
заблейв[ам, -аш (-ах) uv; забле|я, -еш
(-ях) V be'ginnen vi <26bjhb> zu
'blöken; s ce umg her'umtrödeln vi
< bjhb >
забленув|ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi
< 26 bfhb> sich zu 'sehnen (за nach 3);
be'ginnen zu 'träumen (за von 3)
заблестяв|ам, -аш (-ах) uv; заблест|я,
-йш (-ях) v be'ginnen vi < 26 b/hb > zu
'glänzen ['funkeln]
заблещв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
заблещ]я се, -иш се (-их ce) v =
блещя ce
заблещукв[ам, -аш (-ax) uv; забле-
щук|ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi
<26b/hb> zu 'flimmern ['blinken]
заблещя се | заблещвам ce
заблея t заблейвам
заблнзв|ам, -аш (-ax) uv; заблй|жа,
-жеш (-зах) v be'ginnen vi < 26 b/hb >
zu 'lecken; ж сладоледа be'ginnen am
Eis zu 'lecken; кучето му - а ръката
der Hund be'ginnt ihm die Hand zu
'lecken
заблйкв|ам, -аш (-ax) uv; заблйк[ам,
-аш(-ax) vbe'ginnen vi <2bb/hb> zu
'fließen
заблуд|а/, -и pl 'Irrtum m 3; намирам
се в ж in 'einem 'Irrtum be'fangen sein
vi < B >; въвеждам в ж 'irreführen vt
<a>; държа в ж in 'seinem 'Irrtum
be'lassen vi < 3 b >
заблуждавам, -аш (-ax) uv; заблуд|я,
-йш (-йх) v 1. 'irreführen vt <а>;
'vortäuschen vt < а >; той ме заблуди
er hat mich 'irregeführt; той ме
заблуди, че е болен er 'täuschte mir
vor, daß er krank sei 2. 'täuschen vi;
този факт ме заблудй 'diese 'Tatsache
'täuschte mich; x ce 1. sich 'täuschen
vr, sich 'irren vr (в някого in jmdm., в
нещо in etw.) 2. (в територия) sich
ver'irren vr <b>
заблуждавана n nur sg 'Täuschung/17,
'Irreführung /17
заблуждени е n, -я pl 'Irrtum m 3, 'Täu¬
schung /17; въвеждам в ж 'täuschen
vt, 'irreführen vt < a >; държа в ж in
197
забранен
'einem 'Irrtum be'lassen vr <3b>;
изпадам в ж sich 'täuschen vr
заблъскв|ам, -аш (-ах) uv; заблъск|ам,
-аш (-ах) V I, be'ginnen vi <26 bjhb>
zu 'schlagen (някого jmdn., нещо 'ge¬
gen [an] etw.) 2. (почвам да бутам)
be'ginnen zu 'stoßen 3. (врати, про¬
зорци) be'ginnen 'zuzuschlagen; s ce
be'ginnen zu 'schuften
забляскв|ам, -am (-ax) uv; забляск|ам,
-аш (-ax) v 1. be'ginnen vi <26 b/hb>
zu 'blitzen ['aufzuleuchten] 2. übertr
be'ginnen zu 'glänzen
забоб6тв[ам, -аш (-ax) uv; забобот|я,
-иш (-их) V be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu
'brummen ['dröhnen]
забогатяв|ам, -am (-ax) uv; забогат ея,
-ееш (-ях) v reich 'werden vi < 18/sn>
забогатяване n, -ия pl Bereicherung
/17
забода t забождам
забо|ея, -йни adj Bergb 'Abbau-
забожд|ам, -аш (-ax) uv; забод|а, -еш
(забодох) V 1. (почвам да бода)
be'ginnen vi < 26 bjhb > zu 'stechen
2. (втйквам) 'stecken (нещо на нещо
etw. an etw. 4t нещо в нещо etw. in etw.
4) 3. (забивам) 'bohren vt
забозав|ам, -аш (-ax) uv; забоза|я, -еш
(-х) V be'ginnen vi <26bjhb> zu 'sau¬
gen (от an 3)
забо|н (-ят) m, -и pl Bergb Ort n 22; на
~ я vor Ort
заб6йчи|к m, -ци pl Bergb 'Häuer m 4
заболеваемост / nur sg 'Krankenstand
m 2
заболедув|ам, -аш (-ax) v be'ginnen vi
<26b(hb> krank zu sein [zu 'krän¬
keln]
заболя|ва ме (-ва ме) uv; забол|и ме
(-я ме) v nur 3. Pers be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > weh zu tun [zu 'schmer¬
zen]; заболя ме кракът mir be'gann
das Bein [der Fuß] zu 'schmerzen [weh
zu tun]; « ме главата 'Kopfschmer¬
zen be'kommen < 33 b >
заболяв|ам, -аш (-ах); забол|ея, -ееш
(-ях) V er'kranken vi < Ь/sn > (от an 3)
заболявал |е п, -ия pl Er'krankung/17,
'Krankheit /17; сърдечно « 'Herz¬
krankheit; стомашно х 'Magenerkran¬
kung, Magenkrankheit; епидемични
- ия epi'demische Erkrankungen
заборв|ам се, -аш се (-ах се) uv; забор|я
се, -иш се (-их се) v be'ginnen vi
< 26 bjhb > zu 'kämpfen (c mit 3; за für
4; um 4; против od срещу 'gegen 4)
заборйчкв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
заборйчк|ам се, -аш ce (-ax ce) v
be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'raufen
[sich zu 'balgen]
заборчляа[ам, -аш (-ax) uv; заборчл[ея,
-ееш (-ях) V umg 'Schulden 'machen,
in die 'Kreide ge'raten vi <3bjsn>;
заборчлял съм до ушите bis 'über
'beide 'Ohren in 'Schulden 'stecken vi
<hb>
забора се f заборвам ce
забрава/nur sg 1. Vergessenheit fll/sg
2. (унес) Ver'gessen n 23/sg
забравен m, -овци pl umg vergeßlicher
Kerl m 1; той e ~ er ist ver'geßlich
забраван[а /, -и pl umg vergeßliches
Weib n 21; тя e * sie ist ver'geßlich
забрав|ям, -яш (-ях) uv; забрав|я, -иш
(-их) v ver'gessen vt < 15b>; s ce
sich ver'gessen vr
забрадк|а/, -и pl 'Kopftuch n 22
забражд ам, -аш (-ax) uv; забрад1я,
-йш (-йх) v ein 'Kopftuch 'umbinden
< 27 а > (някого jmdm.); 'umbinden
(c нещо etw.); z ce sich ein 'Kopftuch
'umbinden vr; sich 'umbinden (c нещо
etw.)
забраздяв|ам, -аш (-ax) uv; забразд|я,
-йш (-йх) V (земя) be'ginnen vi
<2bb/hb> 'Furchen zu 'ziehen; s
нивата be'ginnen, 'Furchen 'über den
'Acker zu 'ziehen
забран|a /, -и pl Vcr'bol n 20; нещо e
под ä etw. ist verboten
забранен adj verboten; unter'sagt; ~ и
плодове verbotene 'Früchte / 14/pl;
пушенето - o 'Rauchen ver'boten;
влизането ~ o 'Eintritt ver'boten; то¬
ва e ~ o das ist ver'boten [unter'sagt]
забранувам
198
забранув1ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi
< 26 b/hb> zu 'eggen
забраня t 'забраним
забраня | забранявам od 2забраням
забранявам, -аш (-ах) uv; забран|я,
-йш (-йх) V verbieten vt <32b>,
unter'sagen vr <b>
1 забран! ям, -яш (-ях) uv; забран |я, -иш
(-их) V verteidigen vt < b >, 'schützen vt
2забран ям, -яш (-ях) uv; забран|я, -йш
(-йх) V = забранувам
забременяв|ам, -аш (-ах) uv; забре¬
менея, -ееш (-ях) V 'schwanger 'wer¬
den vi < 18/sn>; тя е забременяла sie
ist 'schwanger
забрймчв|ам, -аш (-ах) uv; забрймч|а,
-иш (-их) V 'Maschen 'aufnehmen
< а > (нещо an etw. 3)
забродв1ам, -аш (-ах) uv; забр6д|я, -иш
(-их) V be'ginnen vi < 26 b jhb >
her'umzulaufen (um'herzuschweifen,
um'herzuirren]
заброяв1ам, -аш (-ах) uv; забро|я, -йш
(-йх) V 1. be'ginnen vi <26bjhb> zu
'zählen 2. volkst (броя погрешно) sich
ver'zählen vt <b>
забрулв|ам, -аш (-ах) uv; забрул|я, -иш
(-их) V 1. be'ginnen vi <26 bjhb> zu
'schütteln 2. (орехи) be'ginnen zu
'schlagen
забръмчав1ам, -аш (-ах) uv; забръмч|а,
-йш (-ах) v 1. (тихо) be'ginnen vi
<26b/hb> zu 'summen 2. (високо)
be'ginnen zu 'brummen O »ат ми
ушите 'Ohrensausen be'kommen
<33b>
забръсв|ам, -аш (-ах) uv; забръсн|а,
-еш (-ах) v be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu
ra'sieren; * се be'ginnen sich zu
ra'sieren
забръскв|ам, -аш (-ах) uv; забръск|ам,
-аш (-ах) V 1. (почвам да мета) be¬
'ginnen vi <26 b/hb> zu 'fegen
2. (почвам да шибам) be'ginnen zu
'peitschen
забръщолев|ям, -яш (-ях) uv; забръ-
щолев|я, -иш (-их) v be'ginnen vi
< 26 bjhb > zu 'schwatzen
забуботв[ам, -аш (-ах) uv; забубот|я,
-иш (-их) V = забоббтвам
забулв|ам, -аш (-ах) uv; забул|я, -иш
(-их) V1. ver'hüllen vt < b >, be'decken
vt < b > 2. übertr ver'schieiern vt < b >
забулен adj 1. (c було) mit 'einem
'Schleier be'deckt; 2. (покрит) ver-
'hüllt, be'deckt; ~ o небе be'deckter
'Himmel m 4 3. übertr ver'schleiert
забуля | забулвам
заб^л|ям, -яш (-ях) uv mit 'einem
'Schleier be'decken vt < b >
забумкв|ам, -аш (-ах) uv; забумк|ам,
-аш (-ах) V be'ginnen v/ < 26 bjhb > zu
'dröhnen
забумтяв[ам, -аш (-ах) uv; забумт|я,
-йш (-ях) V 1. be'ginnen vi <26b/hb>
zu 'dröhnen ['donnern] 2. (печка)
be'ginnen zu 'wummern
забутам t забутвам
забутан adj 1. (захвърлен) ver'legt
2. (скрит) ver'borgen 3. (затънтен)
ent'legen
забутв|ам, -аш (-ах) uv; забут|ам, -аш
(-ах) V I. be'ginnen vi <26 b/hb> zu
'schieben 2. (почвам да побутвам)
be'ginnen 'anzustoßen 3. (почвам да
отварям) be'ginnen 'aufzusloßen
4. (почвам да затварям) be'ginnen
'zuzuschlagen 5. (захвърлям) ver'legen
vt <b>; * се sich ver'kriechen vr
<32 b>, sich ver'stecken vr <b>
заб$хв|ам, -аш (-ах) uv; забух|ам, -аш
(-ах) V 1. be'ginnen vi <26bjhb> zu
'klopfen 2. (бухал) be'ginnen zu 'rufen
[u'hu zu 'rufen] 3. umg (кашлица)
be'ginnen stark zu 'husten
забухтяв!ам, -аш (-ах) uv; забухт|я,
-йш (-ях) у 1. (вода) be'ginnen vi
<26 b/hb> zu 'brausen ['tosen] 2. (оръ¬
дия) be'ginnen zu 'donnern
забучав|ам, -аш (-ах) uv; забуч|а,
-йш (-ах) V 1. (машйна) be'ginnen
vi <26 b/hb> zu 'dröhnen ['donnern]
2. (вода, вятър) be'ginnen zu 'brau¬
sen
забучв|ам, -аш (-ах) uv; забуч|а, -иш
(-их) V 'stecken vt (в in 4, на an 4)
199
завайквам
забушув|ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi
< 26 hjhb > zu 'wüten ['toben]
забъбл|ям, -яш (-ях) uv; забъбл|я, -еш
(-их) v be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu
'murmeln
забъбр|ям, -яш (-ях) uv; забъбр|я, -еш
(-ах) v 1. be'ginnen vi <26bjhb> zu
'schwatzen 2. (сърдито) be'ginnen zu
'murmeln ['murren]; * ce ins'Schwat¬
zen 'kommen vi <33jsn>
забълбукв1ам, -аш (-ах) uv; забълбу-
к|ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi < 26 Ь/
hb> zu 'plätschern
забълв|ам, -аш (-ах) v 1. be'ginnen vi
<26bjhb> zu 'brechen 2. uAerir be¬
'ginnen zu 'speien O ä огън и жупел
be'ginnen, Gift und 'Galle zu 'spucken
забълнувам, -аш (-ах) v 1. (в сън)
be'ginnen vi < 26 hjhb > zu phantasie¬
ren 2. (от умопомрачение) be'ginnen
'irre zu 'reden 3. übertr be'ginnen zu
'faseln (за von 3) 4. (почвам да мечтая)
be'ginnen zu 'träumen (за von 3)
забърборв|ам, -аш (-ах) uv; забър-
бор|я, -иш (-их) V be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > zu 'schwatzen ['plappern]
забърза|ам, -аш (-ах) uv; забърз|ам,
-аш (-ах) V 1. (почвам да ходя бър¬
зо) be'ginnen vi <26b/hb> zu 'eilen
[schnell zu 'gehen] 2. (за някоя работа)
be'ginnen sich zu be'eilen; ä ce
1. (ходя бързо) 'eilen vi <sn>
2, (нямам време) es 'eilig 'haben < A >
забъркам f забърквам
забъркан adj 1. 'angerührt 2. (объркан)
ver'wirrt auch übertr
забъркано adv ver'wirrt
забърканост / nur sg Ver'wirrung/17
заб£ркв|ам, -аш (-ах) uv; забърк|ам,
-аш (-ах) V 1. be'ginnen vi < 26 Ъ/hb >
zu 'rühren 2. (почвам да приготвям)
be'ginnen 'anzurühren 3. (почвам да
вмесвам) be'ginnen hin'einzumischen
4. (почвам да барам) be'ginnen zu
'fassen (в, по in 4) 5. (почвам да ро¬
вя) be'ginnen zu 'wühlen 6. (почвам
да греша) be'ginnen sich zu 'irren
7. (сбърквам) verwechseln vt < b >
8. (смущавам) ver'wirren vi
<b> 9, (път) ver'fehlen vi <b>
10. (обърквам) durchein'anderbringen
vi <24a> 11. (заплитам) ver'wickeln
vi (някого в нещо jmdn. in etw. 4) O
ä каша etw. 'einbrocken <a>; «
ce 1. (смущавам ce) be'fangen
[ver'wirrt] 'werden vi < 18jsn> 2. (за¬
плитам ce) sich verwickeln vr (в in 4)
забърнйкв|ам, -аш (-ах) uv; забър-
нйк|ам, -аш (-ах) v umg be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > her'umzustöbern
забърсв|ам -аш (-ах) uv; забър|ша,
-шеш (-сах) v 1. be'ginnen vi < 26 Ь/
hb> 'abzuwischen 2. (почвам да
суша) be'ginnen 'abzutrocknen 3. (бър¬
ша малко) ein 'bißchen 'wischen (нещо
'über etw. 4)
забърчв ам, -аш (-ах) uv; забърч|а, -иш
(-их) V be'ginnen vi <26bjhb> zu
'runzeln
забърша | забърсвам
забъхтв|ам, -аш (-ах) uv; забъхт|я, -еш
(-ах) V1. (почвам да бия) be'ginnen vi
<26bjhb> zu 'prügeln [ver'hauen]
2. (почвам да бутам) be'ginnen zu
'stoßen
забяг|ам, -аш (-ах) v 1. be'ginnen vi
<26bjhb> zu 'laufen 2. (почвам да
отстъпвам) be'ginnen zu 'fliehen
забягв|ам, -аш (-ах) uv; заб|ягна,
-егнеш (-ягнах) v 'fortlaufen vi < 9 а/
sn>; 'fliehen vi <32/hb>; » в чуж¬
бина in das 'Ausland 'fliehen
забялв|ам, -аш (-ах) uv; забел|я, -иш
(-их) V 1. (бельо) be'ginnen vi
<26b/AZ>> zu 'bleichen 2. (лице)
be'ginnen zu 'pudern 3. = забелям
завад|я, -иш (-их) v 1. be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > her'auszuholen (от aus 3)
2. (зъби) be'ginnen zu 'ziehen 3. (кар¬
тофи и под.) be'ginnen zu 'roden
4. umg (почвам да добивам) be'gin¬
nen zu ge'winnen 5. umg (почвам да
вземам) be'ginnen sich zu be'sorgen
завайкв|ам, -аш (-ах) uv; завайк|ам,
-аш (-ах) V od s се be'ginnen vi < 26 Ь/
hb > zu 'jammern ['wehklagen]
завален
200
завален adj ge'brochen
завадено adv ge'brochen
завалй|я m, -и pl umg 'armer Kerl m 1
заваля|ва (-ва) uv; завал|й (-я) v nur 3.
Pers 1. (дъжд) es be'ginnl zu 'regnen
2. (сняг) es be'ginnt zu 'schneien
3. (град) es be'ginnt zu 'hageln O ~ xa
проливни дъждове es be'gann in
'Strömen zu 'regnen
завал|ям, -яш (-ях) uv; завал|я, -йш
(-йх) V 1. be'ginnen vi <26bjhb> zu
'wälzen 2. (почвам да цапам) be'gin¬
nen 'schmutzig zu 'machen 3. (по¬
валям) 'Umstürzen vt <a>, 'umwer¬
fen vt < 16 a >; » ce 'schwanken vi
<hb>
заварв|ам, -аш (-ах) uv; завар|я, -нш
(-их) V 'antreffen vt < 16 а >, vorfinden
vt < 27 а >; не съм го заварил вкъщи
ich 'habe ihn nicht zu 'Hause 'angetrof¬
fen ['vorgefunden] O дете, което тя е
заварила ein Kind, das vom Mann mit
in die 'Ehe ge'bracht 'wurde; добре
заварил Antwort auf die Begrüßung mit
добре дошъл
завардв|ам, -аш (-ах) uv; завард|я, -иш
(-их) V umg 1. (защищавам) beschüt¬
zen vt < b >, 'schützen vt 2. (поставям
караули) 'Wachen 'aufstellen <a>
(нещо an od vor etw. 3) 3. (заемам)
be'setzen vt < b > 4. (причаквам) 'auf¬
lauem vi <a./hb> (някого jmdm.) 5.
(почвам да вардя) be'ginnen vi < 26 b/
hb> zu be'wachen ['aufzupassen]
завард|ям, -яш (-ях) uv = завардвам
заварен adj Tech ge'schweißt
заварен adj 1. 'vorgefunden; ~ o поло¬
жение 'Vorgefundene 'Lage /16 2. (де¬
те) mit in die 'Ehe ge'bracht, Stief-
завареня|к m, -ци pl vom Mann mit in die
'Ehe ge'brachter Sohn m 2, 'Stiefsohn
заварениц|а /, -и pl vom Mann mit in
die 'Ehe ge'brachte 'Tochter /14 a,
'Stieftochter
заварениче n, -та pl vom Mann mit in die
'Ehe ge'brachtes Kind n 21, 'Stiefkind
заварк|а/ -и pl Tech 1. (място) 'Schwei߬
naht / 14; правя » 'eine 'Schwei߬
naht 'ausführen <a> 2. (материал)
'Schweißmaterial n 31
заварчн|к m, -ци pl 'Schweißer m 4
заваря | заварвам
завар я, -йш (-йх) v be'ginnen vi < 26 Ъ/
hb> zu 'kochen
заваряв|ам, -аш (-ах) uv; завар|я, -йш
(-йх) V 'schweißen vt
заваряван|е и, -ия pl Tech 'Schweißen
п 23/sg; автогенно « auto'genes
'Schweißen; газокислородно * 'Gas¬
schweißen; електрйческо s Elektro¬
schweißen; електродъгово ä 'Licht¬
bogenschweißen; ковашко a 'Ham¬
merschweißen
завар|ям, -яш (-ях) uv = заварвам
завднг|ам, -аш (-ах) v 1. be'ginnen vi
< 26 b/hb > zu 'heben 2. (от земята) be¬
'ginnen 'aufzuheben 3. (чаша) be'gin¬
nen zu er'heben 4. (помещение) be'gin¬
nen 'aufzuräumen 5. (маса) be'ginnen
'abzuräumen 6. (да става някой) 'auf¬
stehen 'lassen vt <3/hb> 7. (сграда)
be'ginnen zu er'richten 8. (на бунт)
be'ginnen 'aufzuwiegeln
заведа | завеждам
заведени|е n, -яpl\. (ресторант) Lo'kal
n 20* 2. 'Anstalt / 17; учебно a
'Lehranstalt; болнични ~ я 'Kranken¬
anstalten pl; изправително a 'Besse¬
rungsanstalt 3. 'Einrichtung/17; тър¬
говско a 'Handelseinrichtung O вие¬
ше учебно * 'Hochschule/16; полу-
висше учебно а 'Fachschule; обще¬
ствено а Vergnügungsstätte / 16;
а за обществено хранене gastro-
'nomische 'Einrichtung
завежд|ам, -аш (-ах) uv; завед|а, -еш
(заведох) v 1. 'führen vt, 'bringen vt
<24>, 'hinführen vt <a>, 'hinbrin¬
gen vt < 24 a >; заведй ме там 'bringe
mich dorthin; а някого вкъщи jmdn.
nach 'Hause 'bringen; трамваят ще ви
заведе die 'Straßenbahn wird euch
'hinbringen 2. (започвам) be'ginnen vt
<26b> 3. (ръководя) 'leiten vt
4. (вписвам) registrieren vt < d > O
а дело 'einen Pro'zeß 'anstrengen
201
завилнявам
< а >, ein Ge'richtsverfahren 'einleiten
< а >; « книги Buch 'führen
завбждащ (-ият) т, -и pl 'Leiter т 4; ~
отдел Ab'teilungsleiter
завера/nur sg Hist 1. 'Aufstand m 2 des
'griechischen'Volkes 1821 2.'Aufstand
'christlicher Be'völkerung 'gegen die
os'manische 'Herrschaft O Велчова
~ 'Aufstand in We'liko 'Tyrnovo im
'Jahre 1835
завербув|ам, -am (-ax) v 1. (положител¬
но) 'werben vt < 16 > 2. (отрицател¬
но) 'anwerben vt < 16 a>
заверйтел (-ят) m, -и pl 'Zeichnungsbe¬
rechtigter m 1*
зав6рк|а f ,-vtpl Bestätigung /17
заверяв|ам, -aui (-ax) uv; завер|я, -йш
(-йх) v bestätigen vt < b >, beglaubi¬
gen vt <b>
завее |a /, -и pl 'Vorhang m 2 auch
übertr; дймна * Mil 'NebelVorhang
O вдйгам ~ ата den 'Schleier 'lüften
зйвет m nur sg 'windgeschützter Ort m 1;
правя ~ на някого jmdn. vor dem
Wind 'schützen
завет m, -и pl 1. (напътствия) Ver-
'mächtnisn27 2. Rel Testa'menl n 20;
Стари ~ 'Altes Testa'menl; Нови ~
'Neues Testa'ment
завет |ен, -ни adj 'windgeschützt
завет|ен, -ни adj\. (оставен като завет)
als Ver'mächtnis hinter'lassen 2. (свят)
'heilig
завехна | завяхвам
завечеря|ва се (-ва се) uv; завечер|й се
(-й се) у nur 3. Pers volkst es wird
'dunkel ['Abend]
завещав|ам, -аш (-ax) uv; завеща |я, -еш
(-х) V 1. (предмети) ver'machen vr
<b>, ver'erben <b> (на някого
нещо jmdm. etw.) 2. (идеи) hinter¬
'lassen vt <3b>
завещани |e n, -я pl Testa'ment n 20;
правя «тоси sein Testa'ment'machen
завещая } завещавам
завея 1 завявам
завеян adj 1. (със сняг) ver'weht 2. (за¬
несен) ver'dreht, zer'streut
завеяност / nur sg Verdrehtheit / 17,
Zerstreutheit /17
завзем|ам, -аш (-ax) uv; зав|зема,
-земеш (-зех) v 1. 'einnehmen vt < а >;
ä крепост 'eine 'Festung 'einnehmen;
ä пространство 'eine 'Fläche 'ein¬
nehmen 2. (загребвам) sich 'aneignen
vt <a>
завзйм ам, -аш (-ax) uv = завземам
^aBBBlaM, -аш (-ax) uv; завй|я, -еш (-х)
v 1. (правя завой) 'einbiegen vi < 32 а/
sn >; 'abbiegen vi < 32 a/sn >; колата
завй в страничната улица der 'Wagen
bog in die 'Seitenstraße ein там колата
[пътят] ~a dort biegt der 'Wagen
[Weg] ab 2. (за шосе, път) 'einen
'Bogen 'machen, 'eine 'Kurve 'machen;
шосето там - a dort macht die 'Land¬
straße 'einen 'Bogen ['eine 'Kurve]
3. (покрйвам) 'zudecken vr <a>
4. (опаковам) 'einwickeln vr <a>
5. (обвйвам) sich 'winden vr <27>
(нещо um etw. 4) 6. (завйнтвам)
'festziehen vr <32a, h—g >; s ce
1. (покрйвам ce) sich 'zudecken vr
2. (увйвам ce) sich 'einwickeln vr; ж ce
в топло одеяло sich in 'eine 'warme
'Decke 'einwickeln ['wickeln] 3. (поч¬
вам да кръжа) be'ginnen vi <26b/
hb > zu 'kreisen 4. (буба) sich 'einspin¬
nen vr < 26 a > O ~ а ми се свят mir
wird Schwindlig
2завйв|ам, -аш (-ax) uv; завй|я, -еш
(-х) V (почвам да вйя) be'ginnen vi
< 26 b/hb > zu 'heulen
завйвк|а /, -и pl 'Decke /16
завиделя|ва се (-ва ce) uv; завидел|ее ce
(-я ce) v nur 3. Pers es wird hell
завйд|ен, -ни adj beneidenswert
завндлйв adj - завистлив
завйжд|ам, -аш (-ax) uv; завйд|я, -иш
(завидях) V be'neiden < b > (на няко¬
го за jmdn. um 4 od 'wegen 2)
завнкв|ам, -аш (-ах) uv; завйк|ам, -аш
(-ах) v 1. be'ginnen vr <26bjhb> zu
'rufen 2. (почвам да крещя) be'ginnen
zu Schreien
завилпяв|ам, -аш (-ax) uv; завили|ея,
завинаги
202
-ееш (-ях) V be'ginnen vi < 26 bjhb> zu
'toben ['wüten]
завинаги adv für 'immer O веднъж
- ein für 'allemal
завйнтв|ам, -am (-ax) uv; завйнт!я, -иш
(-их) v 1. Teslschrauben vt <a>; ж
гайка 'eine 'Mutter 'festschrauben; ж
здраво винт 'eine 'Schraube fest 'an¬
ziehen < 32 a, h-g > 2. (прикрепвам)
'anschrauben vt <a>; zu'sammen-
schrauben vt < a >; ж нещо на стена¬
та etw. an die Wand 'schrauben ['an¬
schrauben]; ж две тръби zwei 'Rohre
zu'sammenschrauben 3. (затварям)
'zuschrauben vt < a >; ж шишето die
'Flasche 'zuschrauben
^aeäpIaM, -am (-ax) uv; завр!а, -еш
(-ях) v 'stecken vt (в in 4); hin'ein-
stecken vt < a > (Bin 4); той го завря
там er 'steckte es dort hin'ein; ж нещо
в джоба etw. in die 'Tasche 'stecken O
ж му нещо под носа ihm etw. 'unter
die 'Nase 'halten < 3 >; ~ а си носа
дето не му е работа er steckt 'seine
'Nase in 'Dinge, die ihn nichts 'angehen
2завйр[ам, -am (-ax) uv; завр|я, -йш
(-ях) v be'ginnen vi < 26 hjhb > zu
'kochen
завиряв|ам, -am (-ax) uv завир1я, -йш
(-йх) v mit 'Wasser 'füllen vt
зависим adj 'abhängig
зависимост/, -и pl 'Abhängigkeit/17; в
~ от in 'Abhängigkeit von 3
завист / nur sg Neid m 1
завистлив adj 'neidisch
завистни|к m, -ци pl Neider m 4
завйстннЩа / -и pl Neiderin
завйс|я, -иш (-их) uv 1. 'abhängen vt
< a >; нещо ~ и от нещо etw. hängt
von etw. 3 ab 2. (за хора, държави)
'abhängig sein vi <B>; той -и от
него er ist von ihm 'abhängig O ~ и
(може би) es kommt dar'auf an
завйя | ‘завйвам od 2завйвам
завладявам, -аш (-ах) uv; завлад|ея,
-ееш (-ях) V 1. er'obern vt <b>, 'ein¬
nehmen vt <a> 2. (заграбвам) sich
'aneignen vt < a > 3. (мйсъл, чувство)
sich be'mächtigen vr <b> (някого
jmds.) 4. (заинтересувам) 'fesseln vt
завладяване n nur sg Eroberung / 17,
'Einnahme /16
завлйч|ам, -аш (-ax) uv; завл|ека, -ечеш
(-якох, -ече) v 1. (вода) 'wegspülen vt
<а>, 'fortschwemmen vt <a> 2. (во¬
дя) 'mitschleppen vt < a >, 'fortschlep¬
pen v/ < a > 3. Landw 'eggen vt 4. iibertr
umg (парй) 'prellen vt; ж някого със
100 лева jmdn. um 100 'Lewa 'prellen;
ж келнера die 'Zeche 'prellen; s ce
sich 'schleppen vr
завбд m, -и pl Werk n 20, Be'trieb m 1,
Fa'brik / 17; автомобилен ~ Auto-
mo'bilwerk; азотноторов ~ 'Stick¬
stoffdüngerwerk; металургичен -
'Hüttenbetrieb; обувен ~ 'Schuhfabrik
заводск|и adj Be'triebs-; Werk-, Werks-,
Fa'brik-; ж работник Be'triebsar-
beiter m 4; ж жилища 'Werkswoh¬
nungen/ Mlpl; ж колектйв'Werkkol¬
lektiv n 20*; ~ o учйлище Be'triebs-
schule /16; ж хляб Fa'brikbrot n 20
завоевани|е n, -я pl 1. Errungenschaft
/ 17 2. Mil Er'oberung /17
завоевател (-ят) m, -и pl Eroberer m 4
завоевателен, -ни adj Er'oberungs-
завоевателк|а /, -и pl (за държава)
Ag'gressorstaat m 9
завоевателски adj = завоевателен
завозв|ам, -аш (-ах) uv; завоз|я, -иш
(-их) V be'ginnen vi <26b/hb> zu
'fahren
заво|й (-ят) nt, -и pl 1. 'Biegung / 17,
'Kurve /16; на това място пътят
прави ж an 'dieser 'Stelle macht der
Weg'eine'Biegung; там йма ж dort ist
'eine 'Kurve; колата взйма - я der
'Wagen geht in die 'Kurve, der 'Wagen
biegt ab 2. (във въздуха, река) 'Bogen
m 4; птйцата [самолетът] прави ж
der 'Vogel [das 'Flugzeug] macht 'einen
'Bogen 3. iibertr (рязка промяна)
'Schwenkung/17 auch Pol
завоняв|ам, -аш (-ax) uv; завон]я, -йш
(-ях) V be'ginnen vi <26b/A6> zu
'stinken (на nach 3)
203
завъртявам
завоюв|ам, -аш (-ах) v 1. Mil er'obern vt
< b > 2. (придобивам, спечелвам) ег-
'ringen vt < 27 b >
завоюване n nur sg Eroberung /17
завра t 'завирам
заврещяв[ам, -аш (-ах) uv; заврещ|я,
-йш (-ях) V 1. (коза) be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > zu 'meckern 2. (дете) be¬
'ginnen zu 'schreien
завръзк|а/, -и pl 1. 'Ausgangsposition
/17 2. Lit 'Schürzung/17 des 'Knotens
3. (връзка) Verbindung /17
заврънгачк|а /. -и pl = заврънкулка
заврънкв|ам, -аш (-ах) uv; заврънк|ам,
-аш (-ах) V in den 'Ohren 'liegen vi
<31 /hb> (някого jmdm.)
заврънкулк|а / -и pl umg 'Schnörkel m 4
завръщ|ам, -аш (-ах) uv; завърн|а,-еш
(-ах) v 1. volkst (добитък) zu'rücktrei-
ben vt <23a> 2. (обръщам малко)
ein 'wenig 'wenden vt < 10 > 3. (поч¬
вам да давам обратно) be'ginnen vi
<26b/A6> zu'rückzugeben 4. (поч¬
вам да пращам обратно) be'ginnen
zu'rückzuschicken O s ръкави die
'Ärmerhochkrempeln <a>; s се 1.
zu'rückkehren vi <ajsn> 2. volkst
(обръщам се) sich 'wenden vr
завтнч|ам се, -аш се (-ах се) uv =
завтйчвам се
завтйчв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
завте|ка се, -чеш се (завтекох се) v
1. (насам) her'beieilen vi <a/sn>
2. (при някого) hin'zueilen vi < аjsn >
3. (някъде) 'hineilen vi < ajsn >
завуч m, -и pl 'Stellvertreter m 4 für
'Ausbildung
завчас adv 1. (веднага) so'forl 2. (бър¬
зо) im Nu, so'gleich
завчера adv 'vorgestern
завчераш|ен, -ни adj 'vorgestrig
завъжд|ам, -аш (-ах) uv; завъд|я, -иш
(-их) V be'ginnen vi <26bjhb> zu
'züchten; z ce be'ginnen sich zu
ver'mehren
завълнув ам се, -аш ce (-ax ce) v 1. be¬
'ginnen vi < 26 bIhb > sich zu er'regen
2, (море) be'ginnen zu 'wogen
завървяв|ам, -аш (-ax) uv; завърв|я -йш
(-ях) V 'loslaufen vi < 9 а.jsn >, 'losge¬
hen vi < 13ajsn>
завъртал|ям, -яш (-ях) v be'ginnen vi
<26bjhb> zu 'wälzen
завържа t завързвам
завърза|к m, -ци pl 'kräftiger Wicht m 1
завързв|ам, -аш (-ax) uv; завг>р|жа,
-жеш (-зах) v 1. (затварям) 'zubinden
vt <а> 2. (прикрепям) 'anbinden vt
< 27 а >, 'festbinden vr < 27 а > (за an
4) 3. (почвам да връзвам) be'ginnen vi
<26b/AZ>> zu 'binden; (рана) be'gin¬
nen zu ver'binden 4. (установявам)
'anknüpfen vt <a>; 25 връзки
Verbindungen 'knüpfen; * разговор
ein Ge'spräch 'anknüpfen 5. (плод)
'ansetzen vt < a > 6. (едно за друго)
zu'sammenbinden vt <27 a> 7. (въ¬
зел, вързоп) 'binden vt <27 > 8. (за¬
почвам) be'ginnen vt <26b>
завърлув ам, -аш (-ax) v 1. be'ginnen vi
<26bfhb> zu 'wüten 2. (болест)
be'ginnen zu gras'sieren
'завърна | завръщам
2завърн|а, -еш (-ax) v umg: както 25 wie
es sich trifft; където 25 wo es sich
ge'rade trifft; удрям, където 25 ich
'schlage zu, wo ich ge'rade 'treffe
завърт|ам, -аш (-ax) uv; завърт|я, -йш
(-ях) v 1. be'ginnen vi <26b/hb> zu
'drehen 2. (хоро) be'ginnen zu 'anfüh¬
ren 3. (завйнтвам) 'festdrehen vr < a >
4. (ключ) her'umdrehen vr < a > 5. umg
(опазвам) 'sehen 'können vr < 3 Ъ/hb >;
не ~ а парй у себе си er kann kein Geld
bei sich 'sehen O 25 плесница 'eine
her'unterhauen; s ce ein'bißchen'blei¬
ben vi < 23jsn >, sich ein 'bißchen 'auf¬
halten vr<3a>;Hece ~ а вкъщи er ist
kaum zu 'Hause; не се ~ а на едно
място er kann nicht still 'sitzen
завъртв|ам, -аш (-ax) uv = завъртам
od завъртявам
завъртяв ам, -аш (-ах) uv; завърт|я, -йш
(-ях) V 1. be'ginnen vi <26 bjhb> zu
'drehen 2. (почвам да водя) be'ginnen
zu 'führen 3. (хоро) 'anführen vr 4. umg
завършвам
204
(ум) ver'drehen vt < b > 5. umg (боли)
'schmerzen vt,vi <hb>; »a ме коля¬
ното mich schmerzt das Knie 6. (почвам
да размахвам) be'ginnen zu 'schwingen
7. (започвам) 'anfangen vt < 2 a >; z
търговия 'einen 'Handel 'anfangen O
« му една плесница ihm 'eine her'un-
terhauen < a >; успехът му е завъртял
главата der Er'folg ist ihm in den Kopf
ge'stiegen
завършв|ам, -аш (-ax) uv; завърш|а,
-иш (-их) v 1. be'enden vt <b> 2. (до¬
вършвам) voll'enden vt <b> 3. (обра¬
зование) absol'vieren vt < d >; umg die
'Ausbildung be'enden; z виеше обра¬
зование 'eine 'Hochschulausbildung ab¬
solvieren; завършил съм ich 'habe 'mei¬
ne 'Ausbildung be'endet 4. (свършвам)
'enden vi <hb>; сватбата *-ac хоро
die 'Hochzeit 'endet mit 'einem 'Choro;
той завърши е думите... er 'endete mit
den 'Worten...; думата - а на гласна
das Wort 'endet auf 'einen Vo'kal
5. (събрание и под.) zu 'Ende 'gehen vi
<13/sn>; събранието завърши die
Versammlung ist zu 'Ende O нещо ~ a
добре [зле] etw. geht gut [schlecht] aus;
нещо ~ а безрезултатно etw. ver'läuft
im 'Sande, etw. ist ergebnislos
завърше|к my -ци pl = завършък
завършен adj 1. (свършен) be'endet
2. (съвършен) voll'endet
завършеност / nur sg Voll'endung/17
завършъ|к m, -ци pl 1. 'Abschluß m 2,
Schluß m 2, 'Ende и 30 2. Gramm
'Endung /17
залгьсв|ам, -аш (-ax) uv; завъс|я, -иш (-их)
V be'ginnen vi <26b jhb> zu'runzeln; *
ce be'ginnen vi <26bjhb> 'mürrisch
'dreinzuschauen; das Ge'sicht ver'ziehen
< 32 b/A-g>
завяв|ам, -аш (-ax) uv; зав|ея, -ееш (-ях)
у 1. be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'wehen
2. (отвявам) 'fortblasen vt <3a>,
'wegwehen vt <a> 3. (затрупвам)
ver'wehen vt <b> 4. (разлюшквам)
be'ginnen zu 'schwenken; z ce umg
sich her'umtreiben vr < 23 a >
завяхв|ам, -аш (-ax) uv; завехн|а, -еш
(-ах) v 1. (почвам да вехна) be'ginnen
vi <26 b/hb> zu 'welken auch übertr
2. (малко увяхвам) ein 'wenig welk
'werden vi <18/sn> 3. (рана) ver'hei-
len vi < b/sn >
загавр|ям се, -яш се (-ях ce) uv; загав-
р|я се, -иш се (-их се) v be'ginnen vi
<26bfhb> 'seinen Spott zu 'treiben
(c mit 5); be'ginnen zu ver'höhnen (c
някого jmdn.)
загад ва ми се (-ва ми се) uv; загад|и ми
се (-Й ми се) v nur 3. Pers ich be'ginne
mich zu 'ekeln
загадк!а/, -и pl 'Rätsel n 23
загадьч|ен, -ни adj 'rätselhaft; (тайн¬
ствен) ge'heimnisvoll
загадъчност / nur sg 'Rätselhaftigkeit
/П
загйзв|ам, -аш (-ax) uv; загаз|я, -иш
(-их) V 1. (затъвам) ver'sinken vi
< 21 bjsn >, 'steckenbleiben vi < 23 а/
sn>; загазих до коленете в тинята
ich ver'sank bis an die Knie im
Schlamm 2. (изпадам в тежко
положение) umg in 'eine 'schwierige
Situati'on ge'raten vi < 3 Ъ/sn >,
her'einfallen vi < 3 a/s« >, in die
'Klemme ge'raten; z c двата крака
tief in die 'Patsche ge'raten 3. (почвам
да газя) be'ginnen vi <26bjhb> zu
'waten O загазих до гуша ich 'sitze
tief in der 'Patsche ['Klemme]
затулв ам, -аш (-ax) uv; загал|я, -иш
(-их) V1. (милвам) be'ginnen vi < 26 b/
hb> zu 'streicheln ['kosen] 2. (гле¬
зя) be'ginnen zu ver'wöhnen [ver'hät-
scheln]; s ce be'ginnen zu umschmei¬
cheln (в някого jmdn.)
загал|ям, -яш (-ях) uv; загол|я, -иш
(-их) V « заголвам
загар т nur sg 'Bräune /16fsg
загар|ям, -яш (-ях) uv; загор|я -йш
(-ях) у 1. (прегарям) 'anbrennen vt
<10а>; яденето ~ я das 'Essen
brennt an 2. (изсъхвам) ver'brennen vi
< 10 b >, ver'trocknen vi < b/sn >;
посевите - ят die 'Saaten ver'brennen
205
заглушавам
3. (кожа) braun 'werden; лицето му
бе загоряло sein Ge'sicht war ge-
'bräunt 4. (изпитвам силно желание)
'lechzen vi <hb>; s за вода ich
'lechze nach 'Wasser
загасв|ам, -аш (-ах) uv; загаси|a, -еш
(-ах) v er'löschen vi < 37 b/sn > auch
übertr
загасяв|ам, -аш (-ах) uv; загас|я, -йш
(-йх) V 'auslöschen vt < а >
загатв|ам, -аш (-ах) uv; загатн|а, -еш
(-ах) V 'andeuten vt < а >
загатван|е п, -ия pl 'Andeutung / 17
загатна | загатвам
загащв|ам, -аш (-ах) uv; загащ|я, -иш
(-их) V umg um'zingeln vt < b >, in die
'Enge 'treiben < 23 >
загащ ям, -яш (-ях) uv; загащ]я, -иш
(-их) V * загащвам
загдето Konj weil
загйв|ам, -аш (-ах) uv; загйн|а, -еш
(-ах) V 'umkommen vi < 33 a/i«>;
(пропадам) 'untergehen v/ <13 a/sn >
загйздв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
загйзд|я се, -иш се (-их се) v be'ginnen
vi < 26 Ъ/hb > sich zu putzen [sich zu
'schmücken, sich hübsch zu 'machen]
загина | загивам
заглав|ен, -ни adj 'Überschrifts-; 'Titel-;
~ на страница 'Titelblatt n 22
заглави|е n, -я pl 'Überschrift/17, 'Titel
m 4
заглавк|а /, -и pl Initi'ale /16
заглав|ям, -яш (-ях) uv; заглав|я, -иш
(-их) V hin'einzwängen vt <а>
загладен adj glatt
загладув|ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi
<26 b/hb> zu 'hungern
заглажд|ам, -аш (-ах) uv; заглад|я, -иш
(-их) v 1. (изравнявам) 'glätten vt
2. (доизострям) 'schärfen vt 3. übertr
(компенсирам, поправям) 'wettma¬
chen vt <a>, 'wieder 'gutmachen vt
<a>; ä лошо впечатление 'einen
'schlechten 'Eindruck 'wieder 'gutma¬
chen [ver'wischen < b >, 'wettmachen]
4. übertr (уреждам) 'beilegen vt < a >;
'schlichten vt; z спор 'einen Streit
'schlichten ['beilegen] 5. (почвам да
гладя c ютия) be'ginnen vi < 26 Ъ/hb >
zu 'bügeln ['plätten] O « косъма
zunehmen vi < 16 a/AA >; s ce 'zuneh¬
men vi <16 ajhb>
]заглед|ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > zu 'schauen, be'ginnen 'an¬
zusehen ['anzuschauen]
2загледам f заглеждам
заглежд|ам, -аш (-ах) uv; загл£д|ам,
-аш (-ах) V 'anschauen vt < а >, 'anse¬
hen vt <19a>, 'mustern vt, be'trach-
ten vt <b>, 'anslarren vt <a>;
umg 'angaffen vt < a >; x ce 'schauen
vi <hb>, 'starren vi <hb>, umg 'gaf¬
fen vi <hb> (в някого auf jmdn.),
'anstarren vt, umg 'angaffen; « ce
пред себе си vor sich 'hinstarren vi
< a/AA >; * се в него auf ihn 'starren,
ihn 'anstarren ['angaffen] O s се във
витрините vor 'jedem 'Schaufenster
'slehenbleiben vi < 23 a/sn >
заглезв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
заглез|я се, -иш се (-их ce) v 1. be¬
'ginnen vi < 26 b/hb > sich 'einzu¬
schmeicheln 2. (разглезен съм) be'gin¬
nen 'zimperlich zu tun
загл6жд|я, -еш (-ax) v 1. be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > zu nagen (нещо an etw. 3)
2. (жули, стиска) be'ginnen zu 'reiben
['drücken] 3. übertr (става ми мъчно)
be'ginnen zu 'quälen
заглозгв|ам, -аш (-ax) uv; заглозг|ам,
-аш (-ах) V be'ginnen vi <26 b/hb> zu
'nagen; (като отхапвам) be'ginnen zu
'knabbern
]заглушав|ам, -аш (-ax) uv; заглуш|а,
-йш (-йх) V 1. er'sticken vt < b >; *
шума den Lärm er'sticken; ä болката
den Schmerz be'täuben; * гласа на
съвестта die 'Stimme des Ge'wissens
er'sticken 2. (като звучи по-високо)
über'tönen vt <b>; музиката ~a
шума die Mu'sik über'tönt den Lärm
3. (причинявам оглушаване) taub
'machen vt, be'täuben vt <b>
4. (растения) überwuchern vt <b>,
er'sticken vt
заглушавам
206
2заглушав|ам, -аш (-ах) uv; заглуш|ея,
-ееш (-ах) v be'ginnen vi <26 b/hb>
taub zu 'werden
заглушйтел|ен, -ни adj be'täubend,
'ohrenbetäubend
заглушйтелно adv 'ohrenbetäubend
заглъхв|ам, -аш (-ах) uv; заглъхн|а,
-еш (-ах) V ver'stummen vi < b/sn >,
'abklingen vi <a./hb>, 'nachlassen vi
< 3 aJhb >; шумът ~ a der Lärm
klingt ab [ver'stummt, läßt nach];
übertr болестта ~ a die 'Krankheit
klingt ab O славата ~ a der Ruhm
ver'blaßt
заглъхнал adj stumm, still; ~ дом ein
'stilles Haus n 22 O ~ o село ein
ent'legenes, verschlafenes Dorf n 22;
със - глас mit ge'dämpfter 'Stimme
загмурк|ам се, -аш се (-ах се) v
be'ginnen vi <26 bjhb> zu 'tauchen;
(като скачам) be'ginnen ins 'Wasser zu
'springen
загн£здв|ам, -аш (-ах) uv; загнезд|я,
-иш (-их) V (прикачвам) 'anbringen
vt <24а>; (поставям) 'aufslellen vt
< а >; « се sich 'einnisten vr < а >
загнйв|ам, -аш (-ах) uv; загнй|я, -еш
(-х) V be'ginnen vi < 26 bjhb> zu 'fau¬
len; (дърво) be'ginnen morsch zu 'wer¬
den
загнояв|ам, -аш (-ах) uv; загно|я, -йш
(-йх) V be'ginnen vi <26b/hb> zu
'eitern
заговар|ям, -яш (-ях) uv; заговор |я,
-иш (-их) V1. be'ginnen vi <26 bjhb>
zu 'sprechen auch übertr; съвестта му
заговори sein Ge'wissen be'gann zu
'sprechen 2. (заприказвам) 'ansprechen
<1ба> (някого jmdn.), ein Ge-
'spräch 'führen (някого mit jmdm.); s
ce sich ins Ge'spräch ver'tiefen vr < b >
Заговезни nur pl der Tag vor Beginn der
Fastenzeit
заговея | заговявам
заговор ги, -и pl Ver'schwörung / 17,
Konspirati'on /17
загов6рв1ам, -аш (-ах) uv; заговор |я,
-иш (-их) V = заговарям
заговорни|к т, -ци pl Verschwörer т 4
заговорнически adj Ver'schwörer-
заговорннчеств|о и, -и pl Verschwörung
/17
заговоря t заговарям, заговорвам
заговяв|ам, -аш (-ах) uv; загов]ея, -ееш
(-ях) v be'ginnen vi < 26 b/hb> zu 'fasten
заголв|ам, -аш (-ах) uv; загбл|я, -иш
(-их) V ent'blößen vt <b>; ä ce sich
ent'blößen vr
заголемяв|ам, -аш (-ах) uv; заголем|ея,
-ееш (-ях) v be'ginnen vi < 26 bjhb >
groß zu 'werden, groß 'werden vi
< 18/sn>; (раста) be'ginnen zu 'wach¬
sen; s ce überheblich 'werden, be¬
'ginnen groß zu tun
загонв|ам, -аш (-ах) uv; загон|я, -иш
(-их) V 1. (ловя, преследвам) be'gin¬
nen vi <26bjhb> zu 'jagen [verfol¬
gen] 2. (пъдя) be'ginnen zu vertreiben
загордяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
загорд|ея се, -ееш се (-ях ce) v
überheblich 'werden v/ < 18/s« >, 'ein¬
gebildet 'werden
загорчав|ам, -аш (-ax) uv; загорч а,
-йш (-ах) V (придобйвам горчйв вкус)
be'ginnen vi < 26 bjhb > 'bitter zu
'schmecken; (ставам горчйв) 'bitter
'werden vi < 18jsn>
загоря t загарям, загорявам
загоряв|ам, -аш (-ах) uv; загор|я, -йш
(-ях) v 1. (издавам пламъци) be'gin¬
nen <26bjhb> zu 'brennen, in Flam¬
men 'aufgehen vi < \ 2zjsn> 2. (за-
блестявам) be'ginnen zu 'glänzen
['strahlen]
загор|ял, -ели adj 1. (почернял) ge-
'bräunt; - яло лице ge'bräuntes Ge¬
richt n 20 2. 'angebrannt; ~ яло мляко
'angebrannte Milch / 12; ~яла
тенджера 'angebrannter Topf m 2
загояв|ам, -аш (-ax) uv; заго|я, -йш
(-йх) V be'ginnen vi <26bjhb> zu
'mästen
заграбв|ам, -аш (-ax) uv; заграб|я, -иш
(-их) V 1. (присвоявам) 'rauben vr
< hb > 2. (вземам с ръце) 'packen vr,
er'greifen vt <21 b> 3. übertr an sich
207
загубвам
'reißen vt <23>; « властта die
Macht an sich 'reißen
загр&бван|е n, -ия pl 1. (присвояване)
Raub m 1 2. übertr Er'greifung/17; »
на властта die Er'greifung der Macht,
Usurpati'on /17
заграбчвам, -am (-ax) uv; заграби |a,
-иш (-их) v = заграбвам
заграден adj 1. (c ограда) 'eingezäunt
2. (обкръжен) um'geben
загрйжд|ам, -am (-ax) uv; заград|я, -йш
(-йх) v 1. (поставям ограда) 'einzäu¬
nen vt <а> 2. (заобикалям) um'ge¬
ben vt < 15 b > 3. (почвам да строя)
be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'bauen
загракв|ам, -am (-ax) uv; заграк|ам,
-am (-ax) v be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu
'krächzen
загрйчв ам, -am (-ax) uv; заграч|а, -иш
(-их) v be'ginnen vi <26bjhb> zu
'krächzen
загреба ам, -am (-ax) uv; загр|еба,
-ебеш (-ебах) v 1. (вземам, хващам)
er'greifen vt <21 b> 2. (греба из-
дълбоко) 'ausgraben vt <4a> 3. (за-
рйвам) mit 'Erde be'decken <b>
4. (почвам да греба c лъжйца) be'gin¬
nen vi < 26 Ъ/hb > zu 'löffeln 5. (почвам
да греба c черпак) be'ginnen zu 'schöp¬
fen 6. (c лопата) be'ginnen zu 'schaufeln
7, (c гребла) be'ginnen zu 'rüdem
загрея t загрявам
загрйжв|ам, -am (-ax) uv; загрйж|а,
-иш (-их) v 'Sorgen be'reiten <b>
(някого jmdm.); * ce be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > sich zu 'sorgen, be'ginnen
sich 'Sorgen zu 'machen (за um 4)
загрнжен adj 1. (който йма грижи)
be'sorgt; ~ човек besorgter Mensch
m 8 2. (който изразява загрйженост)
'sorgenvoll; ~ o лице 'sorgenvolles
Ge'sicht n 20
загрйженост / nur sg Be'sorgtheit
/ \ljsg, Be'sorgnis/13
загрйзвам, -am (-ax) uv; загр|иза,
-изеш (-йзах) v 1. (гризач) be'ginnen
vi < 26 Ъ/hb > zu 'nagen 2. (отхап-
вам) be'ginnen zu 'knabbern
загрозяв|ам, -am (-ax) uv; загроз|я, -йш
(-йх) v verunstalten vr <b>; * ce
'häßlich 'werden vi < 18jsn>
загр6хв|ам, -am (-ax) uv; загрох|ам,
-am (-ax) v be'ginnen vi <26b/A6>
zu 'klappern
загрубяв|ам, -am (-ax) uv; загруб|ея,
-ееш (-ях) v rauh 'werden vi < li/sn>
загруб|ял, -ели adj 1. rauh; -яла кожа
'rauhe Haut / 14; ~ ели ръце 'rauhe
['schwielige] 'Hände /14//?/; ~ яло ли¬
це ver'wittertes Ge'sicht n 20 2. übertr
derb, roh
загрухв|ам, -am (-ax) uv; загрух|ам,
-am (-ax) v be'ginnen vi <26 b/hb> zu
'grunzen
загрухтяв|ам, -am (-ax) uv; загрухт|я,
-йш (-ях) v = загрухвам
загръщ|ам, -am (-ах) uv; загърн|а, -еш
(-ах) VI. (завйвам) 'einhüllen vt < а >
(с mit 3); 'umlegen < а > (с нещо etw.);
(покрйвам) be'decken vt <b> (с mit
3); загърнах я с палтото ich 'legte ihr
den'Mantel um; s главата c качулка
den Kopf mit 'einer Ka'puze be'decken
2. übertr (заграждам) um'geben vt
< 15 b >; s се (завйвам ce) sich 'ein¬
hüllen vr (в, c in 4)\ (покрйвам ce) sich
be'decken vr
загряв|ам, -am (-ax) uv; загр|ея, -ееш
(-ях) v 1. (топля) 'wärmen vt, er'wär-
men vt < b > 2. (топля сйлно)
er'hitzen vt <b>; * метал Me'tall
er'hitzen; auch übertr вйното ме ~ a
der Wein er'hitzt mich 3. (слънце,
луна) be'ginnen vi <26b/hb> zu
'scheinen 4. (светлина) be'ginnen zu
'leuchten 5. übertr umg 'langsam
be'greifen vt <21 b >; той бавно - а
er ist schwer von Be'griff
загуб|а /, -и pl Ver'lust m 1
загубв|ам, -am (-ax) uv; загуб|я, -иш
(-их) v ver'lieren vt < 32 b >; загубих
часовника си ich ver'lor 'meine Uhr;
* бйтка 'eine Schlacht ver'lieren; »
търпение die Ge'duld ver'lieren; ä
имота си 'seinen Be'sitz ver'lieren; s
ce 1. (изчезвам, запилявам ce) ver-
загубен
208
'schwinden vi < 27 b/sn > 2. (забър¬
квам посоката) sich ver'irren vr <b>
3. (не се виждаме, не се чуваме) sich
verlieren vr; загубихме се в на¬
валицата wir ver'loren uns in dem
Ge'dränge aus den 'Augen
загубен adj 1. ver'loren; ~ и пари verlo¬
renes Geld и 21; ~ и вещи verlorene
'Gegenstände m 2/pI 2. (напразен)
ver'geblich; ~ и усйлия vergebliche
'Anstrengungen / 17fpl O той e -
човек bei ihm ist 'Hopfen und Malz
ver'loren; - и вещи 'Fundgegenstän¬
de; ~ живот ein verpfuschtes 'Leben
n 23
заг^кв|ам, -аш (-ax) uv; загук|ам, -am
(-ax) v be'ginnen vi <26bjhb> zu
'gurren
заг£в|ам, -am (-ax) uv; загън|а, -еш
(-ax) v 'einschlagen vr <4a>, 'ein¬
wickeln vt < а > (в in 4)
запъван |ен, -ни adj 'Einwickel-, Ver'pak-
kungs-; -v на машина Ver'packungs-
maschine /16
загьделйчкв|ам, -am (-ax) uv; загъ-
делйчк|ам, -аш (-ax) v be'ginnen vi
< 26 bfhb > zu 'kitzeln
загълтв|ам, -аш (-ax) uv; загълт|ам,
-аш (-ах) V be'ginnen vi < 26 b/hb> zu
'schlucken; übertr be'ginnen zu ver¬
schlingen
загълчав|ам, -аш (-ax) uv; загълч|а,
-йш (-ах) V 1. (карам се) be'ginnen vi
<26b/hb> zu 'schelten ['schimpfen]
2. (вйкам) be'ginnen zu 'schreien
3. (разговарям) be'ginnen zu 'plau¬
dern [sich zu unterhalten]
загьмжав|ам, -аш (-ax) uv; загъмж[а,
-йш (-ах) v be'ginnen vi <26 bjhb> zu
'wimmeln
загьрбв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
загърб|я се, -иш се (-их се) v den
'Rücken 'zukehren <a>
загьрл|ям, -яш (-ях) uv; загърл|я, -иш
(-их) V volkst be'decken vt <b>, mit
'Erde be'decken, 'anhäufeln vt <a>
загърмяа |ам, -аш (-ax) uv; загърм|я,
-йш (-ях) V 1. (гръмотевица, трясък)
be'ginnen vi < 26 bjhb > zu 'donnern
2. (стрелям) be'ginnen zu 'schießen
3. (ехтя) be'ginnen zu 'dröhnen,
er'dröhnen vi <bjhb> 4. (кънтя)
er'schallen vi < b/sn >
загърна f загръщам
загьрчв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
загьрч|а се, -иш се (-их се) v be'ginnen
vi <26Ь/hb> sich zu 'krümmen
зад präp 'hinter; селото се намйра ~
гората das Dorf be'findet sich 'hinter
dem Wald; тръгвам ~ гората ich
'gehe 'hinter den Wald; един ~ друг
'einer 'hinter dem 'anderen, 'hinter¬
einander
задав|ам, -аш (-ax) uv; заIдам, -дадеш
(-дадох) V 1. 'aufgeben vi < 15 а >,
'stellen vi (на някого jmdm.); » за¬
дача 'eine 'Aufgabe 'stellen ['aufge¬
ben]; % домашно eine 'Hausaufgabe
'aufgeben; s гатанка ein 'Rätsel 'auf¬
geben 2. volkst (причинявам) 'machen
vr; * страх на някого jmdm. Angst
'machen 3. (спускам) 'vorgeben
vt <15a>; ä планови показатели
'PlankennzifTern 'vorgeben O ä въп¬
рос 'eine 'Frage 'stellen; s се I. 'auf¬
tauchen vi <alsn>, 'kommen vi
<33/sn>, da'herkommen vi <33а/
sn >; на улицата се зададе каруца auf
der 'Straße kam ein 'Fuhrwerk
2. (облаци, буря) her'aufziehen vi < 32 а/
sn>; буря се «-a ein Ge'witter
zieht her'auf
задавен adj er'stickt; със - глас mit
er'stickter 'Stimme
задав|ям, -яш (-ях) uv; задав|я, -иш
(-их) v 1. (задушавам) er'sticken auch
übertr 2. (засядам в гърлото) im
'Halse 'steckenbleiben vi <sn> (ня¬
кого jmdm.); s се 1. sich verschlucken
vr < b > 2. (натъпквам си устата) sich
den Mund 'vollstopfen vr <a>
задам f задавам
задач|а/, -и pl 'Aufgabe/16; поставям
на някого х jmdm. 'eine 'Aufgabe
Stellen
задвйжв|ам, -аш (-ax) uv; задвйж|а.
209
заднишката
-иш (-их) V 1. (привеждам в движе¬
ние) in Be'wegung 'setzen vt 2. (почвам
да движа) be'ginnen vi < 26 b/ hb> zu
be'wegen; s се 1. (машина) sich in
Be'wegung 'setzen vr 2. (почвам да
се движа) be'ginnen sich zu be'we¬
gen
задвйжван|е n, -ия pl 'Antrieb m 1
задграничен, -ни adj 1. 'Auslands-,
'ausländisch-; ~ но представителство
'Auslandsvertretung /17; ä печат
'ausländische 'Presse/16 2. (изходен)
'Ausreise-; ~ на виза 'Ausreisevisum
n 28 O « паспорт 'Reisepaß m 2
задгроб|ен, -ни adj 'jenseitig; » свят
'Jenseits n
задебв|ам, -аш (-ах) uv; задебн|а, -еш
(-ах) V be'ginnen vi <26b/A6> zu
'lauern (някого auf jmdn.), 'auflauern
vi <z/hb> (някого jmdm.)
задекламйр|ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi
<26bjhb> zu rezi'tieren [dekla'mie-
ren]
зад|ен, -ни adj 1. 'hintere, 'Hinter-; ~ на
врата'Hintertür/17; * вход'Hinter¬
eingang m 2; ~ на част 'Hinterteil m 2
2. zurückliegend; ~ на дата zurück¬
liegendes Datum n 28 O s джоб
Ge'säßtasche/16; » ход 'Rückwärts¬
gang m 2
задени|ва се (-ва се) uv; заде|ни се (-нй
се) V nur 3. Pers es tagt
задера f задйрам
задбто Konj = загдето
задж£вкв|ам, -аш (-ах) uv; заджавк|ам,
-аш (-ах) v be'ginnen vi <26b/hb>
zu 'kläffen
задиг|ам, -аш (-ах) uv; задйгн|а, -еш
(-ах) v ent'wenden vt < 10 b >, 'stehlen
vi <20>
задимен adj ver'räuchert
ааднмяв|ам, -аш (-ах) uv; задим|я, -йш
(-йх) v 1. be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu
'rauchen, be'ginnen zu 'qualmen 2. (из¬
пълвам c дим, пушек) 'vollqualmen vi
<a>, ver'räuchern vi <b>
заднпл|ям, -яш (-ях) uv; задйпл|я, -иш
(-их) v 1. (правя на дйпли) be'ginnen
14 Wtb. Bulg-LM
vi < 26 Ъ/hb > in 'Falten zu 'legen
2. (сгъвам) be'ginnen zu'sammenzule-
gen
задйр|ам, -аш (-ах) uv; зад|ера, -ереш
(-päx) v 1. be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu
zer'reißen 2. (глас) be'ginnen rauh zu
'werden, rauh 'werden vi <18jsn>
’задйрв|ам, -аш (-ах) uv; задйр|я, -иш
(-их) V (търся) be'ginnen vi < 26 Ъ/hb >
zu 'suchen
7задйрв|ам, -аш (-ах) uv (взискателен
съм) 'Ansprüche 'stellen (на нещо an
etw. 4)
заднр|ям, -яш (-ях) uv 1, (закачам)
'necken vi 2. (ухажвам) 'nachsteigen vi
<23а/sn>, 'nachstellen vi <a/hb>
(някого jmdm.) 3. (взискателен съм)
'Ansprüche 'stellen (на някого an
jmdn.)
задншв|ам, -аш (-ах) uv; задйш|ам,
-аш (-ах) V be'ginnen vi <26 bjhb> zu
'atmen
задкулнс)еи, -ни adj 'hinter den Kulissen
be'flndlich; ~ ната игра das Spiel n 20
'hinter den Kulissen O ~ ните сйли
die ge'heimen 'Drahtzieher m 4/pl
задкулйсне n nur sg 'Hintergrund m 2,
Verborgenes n 23; в ~ то im 'Hinter¬
grund, im Ver'borgenen, 'hinter den
Ku'lissen
задлъжняв|ам, -аш (-ах) uv; за-
длъжн|ея, -ееш (-ях) v ver'schulden vi
< Ъ/sn >, 'Schulden 'machen <> за¬
длъжнях до гуша bis an den Hals
in 'Schulden 'stecken vi <hb>
задминяв|ам, -аш (-ах) uv; задмй-
н|а, -еш (-ах) v 1. über'holen vt <b>
2. übertr (надвишавам) über'bieten vi
<32b>
задморски adj 'überseeisch
задня|кт, -ди pl 'Hinterer nt 1*, Ge'säß
n 20 O седя си на ~ ка auf'seinen vier
'Buchstaben 'sitzen vi <hb>
задниц|а /, -и pl 1. (задник) 'Hinterer
ml* t Ge'säß n 20 2. (на кола) 'Hinter¬
teil n 20 des 'Wagens 3. (на кораб)
Heck n 20 4. (на дреха) 'Rückenteil
заднишката adv — заднишком
заднишком
210
заднишком adv 'rückwärts; 'rücklings;
ходя <* 'rückwärts 'gehen vi < 12/sn >;
седя ~ на стола 'rücklings auf dem
Stuhl 'sitzen <251/hb>
задноезйч|ен, -ни adj Ling 'Hinterzun¬
gen-, postlingu'al
задоблач1ен, -ни adj 'über den 'Wolken
gelegen
задобрув|ам, -am (-ax) v be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > gut zu 'leben
задоволен adj be'friedigt
задоволеност/nur sg Befriedigung/17
задоволйтел|ен, -ни adj befriedigend,
zufriedenstellend
задоволство n nur sg Befriedigung /17
задоволйв|ам, -am (-ax) uv; задовол|я,
-йш (-йх) v befriedigen vt < b >; % ce
zufrieden sein vi < B > (c mit 3)
задоволяваме n, -ия pl Befriedigung
/17; « на нуждите die Befriedigung
der Bedürfnisse
задокеански adj 'überseeisch
задомяв|ам, -аш (-ax) uv; задом|я, -йш
(-йх) V ver'heiraten vt <b>; s
момиче ein 'Mädchen 'unter die 'Hau¬
be'bringen < 24 >; * ce'heiraten vi
<hb>, 'eine Fa'milie ['einen 'Haus¬
stand] 'gründen
задох6жд|ам, -аш (-ax) v be'ginnen vi
<26 b/hb> zu 'kommen
задоч[ен, -ни adj: ~ но следване 'Fern¬
studium n 28; ~ но обучение 'Fernstu¬
dium; ~ на присъда ein 'Urteil n 20 in
'Abwesenheit
задочнн|к m, -ци pl 'Fernstudent m 8
задочничк|а / -и pl 'Fernstudentin /18
задочно adv in 'Abwesenheit; осъждам
~ in'Abwesenheit verurteilen <b>;
следвам ~ ein 'Fernstudium 'durch¬
führen <a>
задояв|ам, -аш (-ax) uv; задо|я, -йш
(-йх) V (бебе) das 'erstemal 'stillen
vr; (животно) das 'erstemal 'säugen vr
задразн|я, -иш (-их) v 1. (разсърдвам)
be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'reizen [zu
'ärgern] 2, (закачам) be'ginnen zu 'nek-
ken 3. Physiol be'ginnen zu 'reizen,
be'ginnen 'einen Reiz 'auszuüben
задраскв|ам, -аш (-ax) uv; задраск|ам,
-аш (-ах) V1. (зачертавам) 'durchstrei¬
chen vt < 21 а > 2. (почвам да пйша od
да рисувам неумело) be'ginnen vi
< 26 bfhb > zu 'kritzeln 3. (почвам да
правя резки) be'ginnen zu 'kratzen
задра|щя, -щеш (-сках) v 1. (с нокти и
под.) be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'krat¬
zen 2. (рисувам, пйша неумело)
be'ginnen zu 'kritzeln 3. (заличавам)
'durchstreichen vt < 21a >
задребняв|ам, -аш (-ax) uv; задребн|я,
-йш (-йх) V be'ginnen vi <26 Ъ/hb >
zu 'trippeln
задремв|ам, -аш (-ax) uv = задрямвам
задремя | задрямвам
задруг1а / -и р/ Hist 'Großfamilic /16;
'Sippengemeinschaft /17
задругарув|ам, -аш (-ах) v 'Freund¬
schaft 'schließen <32> (с mit 3),
'Freunde 'werden vi < 18/sn>
задружен, -ни adj 1. ge'meinsam; със
~ ни усйлия mit gemeinsamen 'Kräf¬
ten 2. (сговорен) 'einträchtig
задружност 1. Ge'meinsamkeit / 17
2. (сговбрност) 'Einträchtigkeit /17
задрусв|ам, -аш (-ax) uv; задрус|ам,
-аш (-ах) V 1. (подмятам) be'ginnen
vi <26bjhb> in die 'Höhe zu 'wer¬
fen 2. (клатя) be'ginnen zu 'schütteln
3. (бутвам) be'ginnen zu 'stoßen
задръжк|а /, -и pl 1. 'Hemmung / 17;
Bedenken n 23; морални - и mo'ra-
lische Hemmungen [Bedenken]; пре¬
одолявам ~ ите си ich über'winde
'meine Bedenken ['Hemmungen]
2. (пречка) 'Hindernis n 27, 'Hemm¬
nis n 27; срещам ~ и auf 'Hinder¬
nisse 'stoßen vi <34jsn>
задрънка |ам, -аш (-ax) uv; задрънк|ам,
-аш (-ах) V 1. (метални предмети)
be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'klirren
[klappern]; (стъкло) be'ginnen zu 'klir¬
ren 2. (звънец и под.) be'ginnen zu
'läuten ['klingeln] 3. (свйря лошо)
be'ginnen zu 'klimpern 4. (бъборя)
be'ginnen zu 'schwätzen; s ce ins
'Schwatzen 'kommen vi <33jsn>
211
задълбоченост
задрънчан |ам, -аш (-ах) uv; задрънч|а,
йш (-ах) V = задрънквам
задръствам, -аш (-ах) uv; задръст|я,
-иш (-их) V ver'stopfen vt < b >; ко¬
лите задръстиха улицата die 'Wagen
ver'stopften die 'Straße
задряма 1ам, -аш (-ах) uv; зад|ремя,
-ремеш (-рямах) v 'einschlummern vi
< а jsn >
задумв|ам, -аш (-ах) uv; задум|ам, -аш
(-ах) V veralt be'ginnen vi <26bjhb>
zu 'sprechen, be'ginnen zu 'sagen
задумкв|ам, -аш (-ах) uv; задумк|ам,
-аш (-ах) V 1. (удрям) be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > zu 'schlagen; x на тъпана
be'ginnen, die 'Trommel zu 'schlagen
2. (издавам звук) 'dröhnen vi <hb>;
er'tönen vi < Ь/sn >; -ат тъпаните
die 'Trommeln 'dröhnen [er'tönen]
задупчв|ам, -аш (-ах) uv; задупч|а, -иш
(-их) V 1. (правя дупки) be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > 'Löcher zu 'machen; (c пер¬
форатор) be'ginnen zu 'lochen 2. (му¬
ша) be'ginnen zu 'stoßen O x коня
be'ginnen dem Pferd die 'Sporen zu
'geben
задух m nur sg 1. (лятна горещина)
'Schwüle/16 2. (лош въздух) 'stickige
Luft /14 3. Med 'Asthma n 28 a
задухв|ам, -аш (-ах) uv; задух|ам,
-аш (-ах) V 1. (с устата) be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > zu 'blasen ['pusten]; (леко)
be'ginnen zu 'hauchen; а огъня be¬
'ginnen das 'Feuer 'anzublasen 2. (вя¬
тър) be'ginnen zu 'wehen 3. nur 3. Pers
(има течение) es be'ginnt zu 'ziehen
задуша ] 2задушвам
задушавам, -аш (-ах) uv; задуш1а, -йш
(-йх) V 1. (удушавам) er'sticken vt
<b> 2. (затруднявам дишането)
den 'Atem 'nehmen < 16 > [ver'setzen
< b > ] (някого jmdm.) 3. 'schmoren
vt, 'dünsten vt; x месо Fleisch
'schmoren; x фасул 'Bohnen 'dünsten
4. übertr (потйскам, сподавям) unter¬
drücken vt <b>, er'sticken vt <b>,
'dämpfen vt; x страстите си 'seine
'Leidenschaften unterdrücken [dämp¬
fen]; * нещо в зародиша му etw. im
Keim er'sticken; ® ce er'sticken vi
<b/sn>, 'keine Luft be'kommen
<33b>
1задушв1ам, -аш (-ах) uv = задушавам
2задуию|ам, -аш (-ах) uv; задуш|а,
-иш (-их) V (мирйша) be'ginnen vi
<26 b/hb> zu 'wittern
задушевен, -ни adj 'herzlich, 'innig
задушевност / nur sg 'Herzlichkeit
/17/Jg
задуш|ен, -ни adj schwül, 'stickig
задушен adj ge'schmort, gedünstet O
- o als Subst 'Schmorbraten m 4;
свйнско - o 'Schweineschmorbraten, те¬
лешко ~ o 'Kalbsschmorbraten
задушлнв adj 'stickig, ~ а атмосфера
'stickige Atmo'sphäre /16 <> ~ газ
'Giftgas и 20; ~ а атмосфера übertr
umg dicke Luft / 14
задушниц|а/ -и pl volkst 'Totensonntag
m 1*
задъвкв|ам, -аш (-ах) uv; задъвк|ам,
-аш (-ах) V be'ginnen vi < 26 Ъ/hb >
zu 'kauen
задълбав|ам, -аш (-ах) uv; задълба|я,
-еш (-х) V 1. (забивам се, отивам
навътре) 'eindringen vi < 27 а/sn >
2. (забивам) lief hin'einslecken v/
< а > 3. (задълбочавам се) umg sich
ver'tiefen vr <b> (в in 4); s ce sich
ver'tiefen (в in 4)
задълбочавам, -аш (-ах) uv; задъл¬
боча, -йш (-йх) V ver'tiefen vt <b>;
х познанията си 'seine 'Kenntnisse
ver'tiefen; x противоречията die
'Widersprüche ver'tiefen [verschärfen
<b>]; s ce sich ver'tiefen vr; x се в
книга sich in ein Buch ver'tiefen
задълбочен adj 1. (вдълбочен) 'tief¬
gründig, 'tiefgehend; -и познания
'tiefgehende 'Kenntnisse / 13/pl; ~
анализ 'tiefgründige Ana'lyse / 16
2. (съсредоточен) ver'tieft, versun¬
ken; ~ в мислите си in 'seine Gedan¬
ken ver'tieft [ver'sunken]
задълбоченост/nur sg 'Tiefgründigkeit
/17, 'Tiefe/16
задължавам
212
задължавам, -аш (-ах) uv; задълж|а,
-йш (-йх) V verpflichten vt < b >; s се
sich verpflichten vr
задължение n, -я pl Verpflichtung /17
задължйтел|ен, -ни adj verbindlich, ob-
liga'torisch
задължителност / nur sg Verbindlich¬
keit /17
задъив|ам, -аш (*ax) uv; задън|я, -иш
(-их) V mit 'einem 'Boden ver'sehen vt
< 19b>
задънен adj mit 'einem 'Boden ver'sehen
O ~ а улица 'Sackgasse / 16 auch
übertr
задърж|ам, -аш (-ах) uv; задърж|а, -йш
(-ах) V 1. (държа) 'halten vt <3>; £
нещо в ръката си etw. in 'seiner Hand
'halten 2. (държа на едно място) 'auf¬
halten vt < 3 а >, 'festhalten vt < 3 а >;
задържаха ме до късно man hielt
mich bis spät auf [fest]; важни работи
ни ~ ат тук 'wichtige 'Angelegenhei¬
ten 'halten uns hier fest 3. (забавям,
преча) 'aufhalten; да не те £ daß ich
dich nicht 'aufhalte; £ развитието на
нещо die Entwicklung von etw. 'auf¬
halten 4. (държа крепко, не пускам)
'festhalten; (подпирам) 'stützen vt
5. (отстоявам) 'halten, be'haupten vt
<b>; ~аме позициите си wir be¬
'haupten ['halten] 'unsere 'Stellungen
[Positi'onen]; £ властта die Macht
be'haupten 6. (спирам) 'anhalten vt
< 3 a >; £ дъха den 'Atem 'anhalten
7. (държа у себе си, за себе си)
be'halten vt <3b>; £ нещо в гла¬
вата etw. im Kopf be'halten; £ нещо
за себе си etw. für sich be'halten;
(държа някого у себе си) 'dabehalten;
той ме - а на вечеря er be'hält mich
zum 'Abendessen da 8. (не давам, не
връщам) zu'rückbehalten vt <3с>,
'vorenthalten vt < 3 c >; те задържаха
парйте ми sie be'hielten mein Geld
zu'rück, sie 'haben mir mein Geld 'vor¬
enthalten 9. übertr (подтйскам) un¬
terdrücken vt <b>; £ смеха das
'Lachen unterdrücken 10. (аресту¬
вам) 'festnehmen vt < a >; s се 1. (от¬
стоявам се, налагам се) sich 'halten
vr; той няма да се ~ а дълго на тая
длъжност er wird sich auf 'diesem
'Posten nicht 'lange 'halten 2. (намй-
рам се) sich 'aufhalten vr; той не се ~ а
много вкглци er hält sich nicht oft zu
'Hause auf
задържан adj 1. (спрян) 'aufgehalten,
'festgehalten; - ото развйтие die 'auf¬
gehaltene Entwicklung/17 2. (отсто¬
яван) ge'halten, be'hauptet; ~ ата по¬
зиция die behauptete [gehaltene] Po¬
sition /17 3. (отнет) 'einbchalten, zu¬
'rückbehalten; - ите вещи die 'einbe¬
haltenen 'Gegenstände m 2Jpl 4. (арес¬
туван) 'festgenommen 5. als Subst
Verhafteter ml*, 'Häftling m 1*
задърпв|ам, -аш (-ах) uv; задърп|ам,
-аш (-ах) V 1. be'ginnen vt < 26 Ь/hb >
zu 'ziehen 2. (изтеглям) be'ginnen
her'auszuziehen 3. (изскубвам) be'gin¬
nen her'auszuzupfen 4. (отмествам)
be'ginnen beiseite zu 'rücken S. (от¬
веждам настрана) be'ginnen beiseite
zu 'führen
задъхам T задъхвам
задъхан adj 'atemlos
задъхв|ам, -аш (-ах) uv; задъх|ам, -аш
(-ах) v die Luft 'nehmen <16>
(някого jmdm.); fast er'sticken < b >
(някого jmdn.); schwer 'atmen 'lassen
<3> (някого jmdn.); s ce schwer
'atmen vt <hb>, 'keuchen vt <hb>
задюдюкв|ам, -аш (-ах) uv; задю-
дюк|ам, -аш (-ах) v be'ginnen vt
< 26 Ь/hb > zu 'pfeifen
‘задйв|ам, -аш (-ах) uv; зад|яна, -енеш
(-янах) v auf den 'Rücken 'nehmen vt
<16>, 'aufhucken vt <a>
2задяв|ам, -аш (-ах) uv 'necken vt;
(неприятно) auf die 'Nerven 'fallen vt
< 3jsn >, umg auf den 'Wecker 'fallen
(някого jmdm.)
зад|явка / -евки pl Necke'rei / 17,
Scherz m 1
зядялв1ам, -аш (-ах) uv; задял|ам, -аш
(-ах) V be'ginnen vt < 26 Ь/hb > zu
213
зажабурям се
'glätten; (с нож) be'ginnen zu 'schnit¬
zen; (с брадва) be'ginnen zu be'hauen
задяна | ‘задявам
задянат adj ge'schultert
заедно adv I. ge'meinsam, zu'sammen;
всички ~ 'alle ge'meinsam [zu'sam¬
men] 2. (едновременно c нещо)
'gleichzeitig; ~ c това 'gleichzeitig da-
'mit
за£жв|ам се, -am се (-ах се) uv; заеж|а
се, -иш се (-их се) v be'ginnen vi
<26bjhb> sich 'aufzuplustern
за|ек m, -йци pl 1. (див) 'Hase nt 7
2. (пйтомен) Ka'ninchen n 23, Kar-
'nickel n 23; домашен x Ka'ninchen
за6кв|ам, -аш (-ах) uv; заекн|а, -еш
(-ах) V 'stottern vi
заекван|е п, -ия pl 'Stottern п 23/sg
заеклнв adj 'stotternd
зайкнв t заеквам
заем т, -и pl Kre'dit т 1, 'Anleihe /16,
'Darlehen и 23; безлихвен ~ 'zinsloser
Kre'dit; вземам пари на - sich Geld
'borgen; сключвам ~ 'einen Kre'dit
['eine 'Anleihe] 'aufnehmen <a>;
държавен ~ Staatsanleihe
1заем|ам, -аш (-ах) uv; зае|ма, -меш (-х)
V1. (давам заем) 'leihen vt < 23 > (на
някого jmdm.) 2. (вземам заем) sich
'leihen vt <23> (от някого von
jmdm.)3. (займствувам) über'nehmen
vt <b>, ent'lehnen vt <b>
гза6м|ам, -аш (-ах) uv; зае|ма, -меш (-х)
V 1. 'einnehmen vt <а>; -аме
местата си wir 'nehmen 'unsere 'Plätze
ein; това - а много място das nimmt
viel Platz ein; s висок пост 'einen
'hohen 'Posten 'einnehmen; » неприя¬
телски позиции 'feindliche Positionen
['Stellungen] 'einnehmen 2. (настаня¬
вам се) be'ziehen vt < 32 b h-g >;sce
(занимавам се) sich be'fassen vr < b >
(c mit 3); (наемам се) sich 'annehmen
vr < a > 2; ще се а c тая работа ich
'werde mich 'dieser 'Sache 'annehmen
>аем!ен, -ни adj Leih-; ä лист 'Leih¬
schein nt 1, 'Leihzettel m 4; «-на
служба 'Ausleihe /16
заемк[а / -и pl 'Lehnwort n 22
заемодав|ец m, -ци pl 'Kreditor m 9 a,
'Gläubiger m 4
заемообразно adv 'leihweise
заесеняв|ам, -аш (-ах) uv; заесен|я, -йш
(-йх) V dem Herbst ent'gegengehen vi
<13а/5л>, in den Herbst 'gehen vi
<13/sn>; x ce nur 3. Pers es wird
Herbst, es 'herbstet
зает adj 1. (който йма много работа)
be'schäftigt; много съм ~ ich bin sehr
beschäftigt 2. be'setzt; масата е ~ а
der Tisch ist be'setzt; мястото e ~ o
der Platz ist be'setzt 3. (пари) ge'lie-
hen; ~ а сума 'eine ge'liehene 'Sum¬
me/ 16
зайтост / nur sg 1. Belastung / 17;
въпреки голямата му - trotz 'seiner
'großen Belastung, umg trotz 'seiner
'vielen 'Arbeit 2. Beschäftigung /17,
'Einbeziehung / 17; заетостта на
жените в производството die Be¬
schäftigung der 'Frauen in der Pro¬
duktion, die 'Einbeziehung der
'Frauen in die Produktion
заехтяв|ам, -аш (-ах) uv; заехт[я, -йш
(-ях) V 1. (отеквам) be'ginnen vi
< 26 bjhb > 'widerzuhallen 2. (кънтя)
be'ginnen zu 'klingen 3. (еча, тряскам)
be'ginnen zu 'dröhnen
заечав|ам, -аш (-ах) uv; заеч|а, -йш
(-йх) V 1. (отеквам) be'ginnen vi
<26Ъ/hb> 'widerzuhallen 2. (тряс¬
кам) be'ginnen zu 'dröhnen 3. (вятър,
буря) be'ginnen zu 'brausen
заешк|н adj 1. (на див заек) 'Hasen-; - а
кожа 'Hasenfell п 20; ~ о месо 'Hasen¬
fleisch п 20; ~ следи 'Hasenspuren
flljpll. (на пйтомен заек) Ka'ninchen-
О той йма s сън er schläft wie ein
'Hase; ~ а тупурдйя 'blinder A'larm nt 1
зажабурк|ам се, -аш ce (-ax ce) v
be'ginnen vi < 26 hjhb > sich den
Mund zu 'spülen
зажабур|ям се, -яш се (-ях ce) uv;
зажабур|я се, -иш се (-их ce) v
be'ginnen vi < 26 bjhb> sich den
Mund zu Spülen
шжаднявам
214
зажадняв|ам, -аш (-ах) uv; зажадн|ея,
-ееш (-ях) V 1. 'durstig 'werden vi
< 18/$л>, Durst be'kommen < 33 b >
2. übertr 'lechzen vi <hb> (за nach 3);
(копнея) sich 'sehnen vr (за nach J)
зажадув|ам, -аш (-ах) v I. 'durstig 'wer¬
den vi <18/sn>, Durst be'kommen
< 33 b > 2. übertr 'lechzen vi <hb> (за
nach 3); (копнея) sich 'sehnen vr (за
някого nach jmdm.)
зажал|я, -иш (-их) v 1. be'ginnen vi
<26b/hb> zu 'trauern 2. (съжа¬
лявам) be'ginnen zu be'dauern
заженв|ам, -аш (-ах) uv; зажен|я, -иш
(-их) V 1. (почвам да женя) be'ginnen
v/ < 26 h/hb > zu ver'heiraten; (дъще-
рй) be'ginnen 'unter die 'Haube zu
'bringen 2. (вдигам сватба) ver'hei¬
raten vr < b >
заживяв|ам, -аш (-ах) uv; зажив|ея,
-ееш (-ях) V 1. (съществувам) be'gin¬
nen vi < 26 bjhb> zu 'leben; * нов
живот ein 'neues 'Leben be'ginnen
2. (на квартира съм) be'ginnen zu
'wohnen
зажулв|ам, -аш (-ах) uv; зажул|я, -иш
(-их) V 1. (търкам) be'ginnen vi
< 26 b/hb > zu 'reiben 2. (шибам) be¬
ginnen zu 'peitschen 3. (кожа и под.)
'aufreiben vt <23a>, 'aufkratzen vt
<a>
зажул|ям, -яш (-ях) uv = зажулвам
зажумяа |ам, -аш (-ах) uv; зажум|я, -йш
(-ях) V 'blinzeln vi <hb>
зажълтяв|ам, -аш (-ах) uv; зажълт|ея,
-ееш (-ях) V be'ginnen vi <26 bjhb>
gelb zu 'werden; s ce be'ginnen
gelb zu 'werden
зажънв|ам, -аш (-ах) uv; зажън|а,-еш
(-ах) v be'ginnen vi <26 bjhb> zu
'ernten
зазаря|ва се (-ва ce) uv; зазар|й се (-Й ce)
v nur 3. Pers der 'Morgen 'dämmert,
es tagt
зазвездя|ва се (-ва ce) uv; зазвез|дя ce
(-ди ce) v nur 3. Pers: небето се ~ ва
der 'Himmel be'deckt sich mit 'Sternen
зазверв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
зазвер|я се, -иш се (-их ce) v umg
be'ginnen vi < 26 b/hb > 'große 'Augen
zu 'machen
зазвучав|ам, -аш (-ax) uv; зазвуч|а, -йш
(-ах) V er'klingen vi <27b/sn>, er-
'tönen vi < b/sn >
зазвънтяв|ам, -аш (-ax) uv; зазвънт|я,
-йш (-ях) V er'klingen vi <27 b/sn>
зазвъняв[ам, -аш (-ах) uv; зазвън|я,
-йш (-ях) V be'ginnen vi < 26 bjhb> zu
'läuten, be'ginnen zu 'klingeln
заздравйсв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
заздравйс|ам се, -аш ce (-ax ce) v
be'ginnen vi < 26 b/hb > sich zu be-
'grüßen, be'ginnen sich die Hand zu
'schütteln ['reichen] (c някого jmdm.)
заздравйтел|ен, -ни adj 1. Tech Be'festi-
gungs-; ~ ни работи Be'festigungsar¬
beiten f\ljpl2. übertr konsoli'dierend,
Konsoli'dierungs-; - ни мероприятия
konsoli'dierende 'Maßnahmen f\6/pl;
» процес Konsoli'dierungsprozeß m 1
1 заздравявам, -аш (-ax) uv; заздра¬
вея, -ееш (-ях) V ver'heilen vi < b/sn >
2заздравяв|ам, -аш (-ах) uv; заздрав|я,
-йш (-йх) V 1. 'festigen vt 2. Tech be-
'festigen vt <b> 3. Med 'heilen vt
заздравяваше n, -ия pl 1. Afcc/'Heilung
/17 2. Tech Be'festigung /17 3. übertr
'Festigung / 17
заздрачав|а ce, (-a ce) uv; заздрач|й
се, (-Й ce) v unpers be'ginnen vi
<26b[hb> 'dunkel zu 'werden
зазеленяв|ам, -аш (-ax) uv; зазелен|ея,
-ееш (-ях) V grün 'werden vi < 18/sn >,
be'ginnen vi < 26 b/hb > zu 'grünen;
s ce be'ginnen zu 'grünen
заземяв|ам, -аш (-ax) uv; зазем|я, -йш
(-йх) V Tech 'erden vt
зазйдв|ам, -аш (-ах) uv = зазйждам
зазйжд|ам, -аш (-ах) uv; зазйд|ам,
-аш (-ах) V 1. (затварям) 'zumauern
vt < а > 2. (вграждам) 'einmauern vt
<а>
зазимув|ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi
<26bjhb> zu über'wintern
зазимяв|ам, -аш (-ax) uv; зазим|я, -йш
(-йх) V 'winterfest 'machen vt
215
заинтересуваност
зазимява се (-ва се) uv; заз|имй се
(-йми се) V unpers volkst be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > 'Winter zu 'werden
зазоря|ва (*ва) uv; зазор[й (-и) v unpers
be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > hell zu 'wer¬
den; s ce be'ginnen hell zu 'werden
зазоряване n nur sg 'Morgengrauen
n 23/sg
зазряв|ам, -am (-ax) uv; зазр|ея, -ееш
(-ях) v be'ginnen vi <26b/hb> zu
'reifen
зазубрен adj 'eingepaukt, 'auswendig
ge'lernl
зазубр|ям, -яш (-ях) uv; зазубр|я, -иш
(-их) V sich 'einpauken vt < а >, 'büf¬
feln v/ <hb>
■ зазъбв|ам се, -аш се (-ах се) uv; зазъб|я
се, -иш се (-их се) v 1. be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > die 'Zähne zu 'fletschen
2. übertr umg be'ginnen 'bissig zu
'antworten [grob zu 'werden]
зазьбица /: хващам ~ od хваща ме ~
das 'Wasser läuft mir im 'Munde
zu'sammen
зазъбя ce T зазъбвам ce
заз1зв|ам, -аш (-ax) uv; зазъзн|а, -еш
(-ах) V be'ginnen vi <26bjhb> vor
'Kalte zu 'zittern, be'ginnen zu 'bibbern
зазяпв|ам, -аш (-ax) uv; зазяп|ам, -аш
(-ах) V1. (отварям устата) den Mund
'aufsperren <а> 2. (заглеждам) be¬
'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'starren; s
ce 1. be'ginnen 'anzustarren (в нещо
etw.) 2. be'ginnen 'Maulaffen 'feilzu¬
halten
заигрйв|ам, -аш (-ax) uv; заигра|я, -еш
(-х) V 1. be'ginnen vi <26 h/hb> zu
'spielen 2. (хоро) be'ginnen zu 'tanzen
auch übertr 3. (разхлабвам ce) 'locker
'werden vi < 18jsn > 4. Sport be'ginnen
zu 'turnen O »ами окото das 'Auge
be'ginnt zu 'zucken; s ce sich ins Spiel
ver'tiefen vr <b>
зайдв|ам, -аш (-ax) uv be'ginnen vi
<26bjhb> zu 'kommen
заяде (заиде) v nur 3. Pers volkst (сняг
Schnee) be'ginnen <26 b/hb> zu 'fal¬
len
заизважд|ам, -аш (-ax) uv 1. be'ginnen
vi <26b jhb> 'nacheinander her'aus¬
zuholen [her'auszuziehen] 2. (стоки)
be'ginnen 'nacheinander her'auszu-
b ringen
заизвйв|ам, -аш (-ax) uv; заизвй|я, -еш
(-х) V 1. (заизкривявам) be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > zu 'biegen 2. (пране) be¬
'ginnen 'auszuwringen 3. (глава, очй)
be'ginnen zu 'wenden (към zu 3)
4. (лъкатуша) be'ginnen sich zu 'winden
['schlängeln] 5. (глас) be'ginnen den Ton
zu 'heben 6. (вой) be'ginnen 'loszuheu¬
len; s ce 1. (заизкривявам ce) be'gin¬
nen sich zu 'biegen 2. (хоро, път) be'gin¬
nen sich zu 'schlängeln 3. (заобръщам
ce) be'ginnen sich 'umzudrehen (към zu
3) 4. (почвам да кръжа) be'ginnen zu
'kreisen 5. (буря, нещастие) her'aufzie-
hen vi < 32 a, h-g/sn > 6. (заиздигам ce)
be'ginnen 'aufzusleigen
занзлйз|ам, -аш (-ax) v 1. (погледнато
отвън) be'ginnen vi <26b/hb> her-
'auszukommcn (от aus 3) 2. (поглед¬
нато отвътре) be'ginnen hin'auszuge-
hen (от aus i)
займствув|ам, -аш (-ax) uv ent'lehnen vt
<b> (от von 3, aus 5)
занмстшуваи|е n, -ия pl Ent'lehnung/17
(от aus i)
заинатяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
заинат|я се, -йш се (-ЙХ ce) v 'stör¬
risch 'werden vi <18/sn>; sich ver¬
steifen vr < b > (от auf 4)
заннтерес6в|ам, -аш (-ax) uv, v = за¬
интересувам
заинтересован adj interessiert (от an
5) O ~ а страна a) Jur Par'tei/ 17
b) Interessent m 8
заинтересованост / nur sg Interessiert¬
heit f\l/sg (от an i); материална ~
materielle Interessiertheit
заинтересувам, -аш (-ax) uv, v inter¬
essieren v/ <d> (някого от jmdn. an
3 od für 4)\ * ce sich interessieren (от
für 4)
заинтересуваност / nur sg — заинте¬
ресованост
заинтригувам
216
заинтряг^в|аМ| -аш (-ах) uv, v 'neugierig
'machen (някого за jmdn. auf 4)
зайасв|ам, -аш (-ах) uv, зайск|ам, -аш
(-ах) V be'ginnen vi <26bjhb> zu ver¬
langen
завскрив|ам, -аш (-ах) uv; зайскр|я,
-иш (-их) V be'ginnen vi < 26 Ь/hb > zu
'funkeln
зайде t захожда
зайчйр (-ят) т, -и pl 1. 'Hasenjäger т 4
2. (куче) auf 'Hasen dressierter 'Jagd¬
hund m 1
зайчйрня|к m, -ци pl Ka'ninchenstall m 2
зайче n, -та pl 1. (диво) 'Häschen n 23
auch übertr 2. (питомно) 'kleines Ka-
'ninchen n 23 3. übertr 'Sonnenfleck m 1
зайчи adj = заешки
закадйв|ам, -аш (-ах) uv; закад|я, -йш
(-йх) V 1. be'ginnen vi <26bjhb> zu
'weihräuchern 2. (задимявам) be'gin¬
nen zu 'rauchen 3. (заопушвам) be¬
'ginnen zu ver'räuchern
закйзв|ам, -аш (-ах) uv; зака|жа, -жеш
(-зах) V 1. be'ginnen vi <26b/hb> zu
'sagen 2. (заразказвам) be'ginnen zu
er'zählen
закалв|ам, -аш (-ах) uv; закал|ям, -яш
(-ях) V volkst be'schmutzen vt <b>,
mit Schlamm be'schmieren vt <b>
закалки adj 1. Tech ge'härtet 2. übertr
ge'stählt, 'abgehärtet
закалеяост/nur sg 'Härte/16, 'Festig¬
keit fll/sg
закалка fnursg 1. Tech 'Härtung /17
2. übertr 'Härte/16, 'Festigkeit/ 17/sg
3. (закаляване) übertr 'Stählung /17
закалив|ам, -аш (-ах) uv; закал|я, -йш
(-йх) V 1. Tech 'härten vt 2. (тяло)
'abhärten vt <a> 3. (дух, характер)
'stählen vt, 'festigen vt
закалйваи|еn, -ия pl \.Tech 'Härtung
/ 17, 'Härten n 22/sg 2. (тяло) 'Ab¬
härtung/17 3. (дух, характер) 'Festi¬
gung/17, 'Stählung/17
закалим T закалвам
закаи|а /, -и pl 'Drohung/17; казвам
нещо със « etw. 'drohend 'sagen
закйяв|ам, -аш (-ах) uv; закан|я, -иш
(-их) V 1. be'ginnen vt < 26 Ъ/hb >
'einzuladen 2. (заподканвам) be'gin¬
nen 'aufzufordem 3. (запредлагам)
be'ginnen 'anzubieten (c нещо etw.)
заканв|ам се, -аш се (-ах се) uv; закан)я
се, -иш се (-их се) v 'drohen vi <hb>
(на някого с нещо jmdm. mit etw. 3)
заканителен, -ни adj 'drohend
закани f заканвам
закани се Т заканвам се
заканв|ам, -аш (-ах) uv; закап|я, -еш
(-ах) V I. (течност) be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > zu 'tropfen; капки ~ ат
'Tropfen be'ginnen zu 'fallen 2. (ли¬
ста, плодове) be'ginnen 'abzufallen
3. (коса) be'ginnen 'auszufallen 4. (ста¬
вам промокаем) 'undicht 'werden
vi < 18Jsn>
закарв|ам, -аш (-ах) uv; закар|ам, -аш
(-ах) v 1. be'ginnen vi <26b/hb> zu
'fahren 2. (заподканвам) be'ginnen
'aufzufordem 3. (добитък) be'ginnen
zu 'treiben 4. (почвам да върша)
be'ginnen 5. (откарвам) 'bringen vt
<24>; s добитъка на паша das
Vieh auf die 'Weide 'bringen; s ня¬
кого в затвора jmdn. ins Ge'fäng-
nis 'bringen; влакът ни «а в София
der Zug bringt uns' nach 'Sofia
закарв|ам ee, -аш се (-ах се) uv;
закар|ам се, -аш се (-ах се) v be'gin¬
nen vi <26 b/hb> sich zu 'zanken
['streiten]
закастр|ям, -яш (-ях) uv; закастр|я,
-иш (-их) v 1. be'ginnen vi < 26 b/hb>
zu be'schneiden 2. übertr be'ginnen
'auszuschimpfen
закатерв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
захатер|я се, -иш се (-их се) v 1. be¬
'ginnen vt < 26 Ъ/hb > zu 'klettern
2. übertr be'ginnen 'anzusteigen
закяхърив|ам се, -аш се (-ах се) uv;
закахър|я се, -йш се (-йх се) v be¬
'ginnen vt <26 b/hb> sich 'Sorgen zu
'machen (за um 4)
'закачб t заканвам
2закача fзакачам
закячалк|а/, -и pl 1. (кука) 'Kleiderha-
217
запитвам
ken т 4 2. (мебел) Garde'robe / 16;
(стойка) Garderobenständer т 4 3.
(дъгообразно дърво с кука) 'Kleider¬
bügel т 4 4. (гайка на дреха) 'Auf¬
hänger m 4
закач|ам, -аш (-ах) uv; закач|й, -йш
(-йх) V I. (докосвам при движение)
'streifen vt 2. (запирам) 'klemmen
vt; колелото - а das Rad klemmt
3. übertr (напакостявам) etw. 'antun
<38a> (някого jmdm.) 4. (под¬
хвърлям закачки) 'necken vt S. (жена)
'anbändeln vi <a/hb>, 'flirten vt <hb>
(някого mit jmdm.) 6. (дразня) nicht
in 'Ruhe 'lassen vt < 3 >; не ме ~ ай!
laß mich in 'Ruhe! 7. (свалям при
движение) her'unterreißen vt < 23 a >
8. (прекатурвам при движение) 'um¬
reißen vt < 23 а > 9. (докопвам) 'abbe¬
kommen < 33 а > (нещо от etw. von 3)
О с пръст няма да те закача kein
'Härchen 'werde ich dir 'krümmen; при
него c трън да махнеш, нищо не
можеш да закачиш er ist arm wie 'eine
'Kirchenmaus; z се 1. (подхвърлям
шеги) 'necken vt, 'schäkern vi <hb>
2. (започвам кавга) Streit 'anfangen
<2a>
закачв|ам, -аш (-ах) uv; закач|а, -йш
.(-йх) V 1. 'hängen vt, 'aufhängen vt
< a >; а нещо на стената etw. an die
Wand 'hängen; а си палтото 'seinen
'Mantel 'aufhängen 2. (значка) 'an¬
stecken vt <a> 3. (прикачвам) An¬
hängen vt < a >, 'hängen (за на an 3);
а вагона den 'Wagen Anhängen; a
вагона за локомотива den 'Wagen an
die Lokomo'tive 'hängen O а нещо
на гвоздея übertr etw. an den 'Nagel
'hängen; а си обица на ухото es sich
'hinter die 'Ohren 'schreiben <23>;
s ce 'hängenbleiben vi < 23 a/sn >; a
се c дрехите в храстите mit den 'Klei¬
dern in den 'Büschen 'hängenbleiben
закачв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv
1. be'ginnen vi <26b/Ab> zu 'stei¬
gen 2. (в превозно средство) be'gin¬
nen 'einzusteigen
закачк[а /, -и pl Scherz m 1, 'Scherzwort
n 20; подхвърлям ~и 'schäkern vi
<hb>, (на някого mit jmdm.), 'nek-
ken (на някого jmdn.)
закачлив adj zu 'Späßen 'aufgelegt,
'schalkhaft
закачлпост /nur sg 'Schalkhaftigkeit /17
закачулв|ам, -аш (-ax) uv; закачул|я,
-иш (-их) V volkst den Kopf be'decken
< b > (c, в mit 3)
закашлюкв|ам, -am (-ax) uv; за-
кашлюк|ам, -аш (-ax) v be'ginnen vt
<26b/hb> zu 'hüsteln
закашл|я, -еш (-ях) v = закашлям
закашл|ям, -яш (-ях) v be'ginnen vt
< 26 b/hb > zu 'husten
закв£к|ам, -аш (-ax) v be'ginnen vt
<26b/hb> zu 'quaken
закваса / nur sg volkst 1. 'Gärstoff m 1
2. übertr Veranlagung / 17, 'Ader
/16; ймам ~ за това das Zeug da'zu
'haben <A>
заквичав|ам, -аш (-ax) uv; заквич|а,
-йш (-ах) V be'ginnen vi < 26 b/hb > zu
'quietschen
закелавяв|ам, -аш (-ax) uv; закелав|ея,
-ееш (-ях) V ver'trocknen vi < b/sn >
закик6тв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
закикот|я се, -иш се (-их се) v umg
be'ginnen vt < 26 b/hb > zu 'kichern
закЙ1ив|ам, -аш (-ax) uv; закйм|ам, -аш
(-ах) V be'ginnen vi < 26 b/hb > zu
'nicken
закнпяв|ам, -аш (-ax) uv; закип|я, -йш
(-ях) V 1. be'ginnen vi <26bjhb> zu
'kochen; übertr » от гняв vor Zorn
'kochen 2. übertr (работа, живот) voll
in Gang 'kommen vi <33jsn> 3. (вй-
ho) be'ginnen zu fermen'tieren
закнселяв|а ми, -а ми uv; закисел|ее
ми, -я ми V nur 3. Pers. be'ginnen vi
<26 b/hb> 'sauer zu 'schmecken, 'ei¬
nen 'sauren Ge'schmack 'haben < A >
закнскв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
закйск|ам се, -аш ce (-ax ce) v be¬
'ginnen vi < 26 b/hb > zu 'kichern
закйтв|ам, -аш (-ax) uv; закйт|я, -иш
(-их) V = закйчвам
закнхвам
218
закйхв|ам, -аш (-ах) uv; закйх|ам, -аш
(-ах) V be'ginnen vi <26b/hb> zu
'niesen
закйчв|ам, -аш (-ах) uv; закйч|а, -иш
(-их) V1. (почвам да хйча) be'ginnen vi
< 26 bjhb > zu 'schmücken 2. (забож¬
дам) 'anstecken vt <a> 3. (втък¬
вам цветя) mit 'Blumen 'schmücken
v/; as ce sich 'Blumen 'anstecken vr
заклажд|ам, -аш (-ах) uv; заклад[а, -еш
(закладох) v be'ginnen vi < 26 Ъ/hb >
'aufzuschichten; x огън be'ginnen
'Feuer zu 'machen
заклан adj ge'schlachtet O викам като
- 'schreien vi < 23/hb > wie am 'Spie¬
ße; спя като - 'schlafen vi <3jhb>
wie ein 'Toter
заклан|ям се, -яш се (-ях ce) v 1. be¬
'ginnen vi < 26 bjhb > sich zu verbeu¬
gen [ver'neigen] (на vor 3) 2. (кланям
се дълго) sich 'häufig ver'beugen vr
<b> [ver'neigen vr <b>] (на vor 3)
заклатв|ам, -аш (-ах) uv; заклат|я, -иш
(-их) V 1. (залюлявам). be'ginnen vi
< 26 Ъ/hb > zu 'schaukeln 2. (разкла¬
щам) be'ginnen zu 'schütteln 3. (гла¬
ва) be'ginnen zu 'wiegen; be'ginnen
zu 'wackeln (нещо mit etw. 3) 4. (раз¬
махвам) be'ginnen zu 'schwenken
5. (почти събарям) ins 'Wanken 'brin¬
gen vt <24>; 9 ce be'ginnen zu
'schwanken, ins 'Schwanken 'kommen
vi <33/sn>
заклатушкв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
заклатушк|ам се, -аш ce (-ax ce) v
be'ginnen vi <26b/hb> zu 'schwan¬
ken
заклащ|ам, -аш (-ax) uv; заклат|я, -иш
(-их) V = заклатвам; s се be'ginnen
vi < 26 Ъ/hb > zu 'taumeln
заклев|ам, -аш (-ах) uv; зак|ълна,
-ълнеш (-лех) v 1. (обвързвам с клет¬
ва) ver'eidigen vt < b > 2. (заклинам)
be'schwören vt <35b> 3. (прокли¬
нам) verbuchen vt < b >; s ce
(давам клетва) den ['einen] Eid 'lei¬
sten; 'schwören vr < 35 >
заклеван |e n, -ия pl Jur Vereidigung/17
заклеймен adj ge'brandmarkt
заклеймявам, -аш (-ax) uv; заклейм1я,
-йш (-йх) V 'brandmarken vi, 'anpran¬
gern vt <a>
заклепв|ам, -аш (-ax) uv; заклеп|я, -еш
(-ах) V 1. (коса) be'ginnen vi < 26 Ь/
hb> zu 'dengeln 2. (c клюн) be¬
'ginnen zu 'klappern 3. (клепало) be¬
'ginnen zu 'schlagen
заклет adj 1. Jur ver'eidigt 2. (про¬
кълнат) verwünscht 3. (упорит) ver¬
schworen, 'eingefleischt; - враг ver¬
schworener Feind ml; - ерген 'ein¬
gefleischter 'Junggeselleml4. (вечен)
'ewig
заклегцв|ам, -аш (-ax) uv; заклегц|я,
-иш (-их) V um'klammem vt < b >
заклещ|ям, -яш (-ях) uv = заклещвам
заклнмв|ам, -аш (-ах) uv; заклйм|ам,
-аш (-ах) v 1. be'ginnen vi <26 Ъ/ИЬ>
zu 'nicken; х глава be'ginnen mit
dem Kopf zu 'nicken; x на някого
be'ginnen jmdm. 'zuzunicken 2. (от¬
пускам глава) den Kopf Sinken
'lassen va <3/hb>
заклйн|ам, -аш (-ax) uv be'schwören vt
<35b>; 9 ce Schwören vi <3S/hb>
заклинание n, -я pl Beschwörung /17
магйческо x 'Zauberspruch m 2
заклинател|ен, -ни adj be'schwörend
заклина |ам, -аш (-ax) uv; заклйн|я, -иш
(-их) V ver'keilen vt < b >
заклокв|ам, -аш (-ах) uv; заклок|ам,
-аш (-ах) V be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu
'brodeln
заклокоч|а, -иш (-их) v 1. (вода) be¬
'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu'plätschern
2. (вряща течност) be'ginnen zu 'bro¬
deln auch übertr
заклюмв|ам, -аш (-ax) uv; заклюм|ам,
-аш (-ах) V 1. be'ginnen vi < 26 b/hb>
'hängen zu 'lassen 2. (задремвам) 'ein¬
nicken vi <ajsn>
1 заключа j заключвам
2заключа f заключавам
заключавам, -аш (-ах) uv; заключ|а,
-иш (-их) v 1. Schlußfolgern vi <hb>
(от aus 5) 2. (завършвам) 'abschließen
219
закономерен
vt < 32 а >, 'schließen vt < 32 >; s се
be'stehen vi < 10*bjhb> (в in 3)
заключалк|а /, -и pl Schloß n 22
заключи, ам, -аш (-ах) uv; заключ|а, -иш
(-их) V 'zuschließen vt <32а>, ver¬
schließen vt < 32 b > auch übertr
заключени|е n, -я pl I. 'Schlußfolgerung
/17, Schluß m 2; вадя от нещо s то aus
etw. den Schluß [die 'Schlußfolgerung]
'ziehen <32, h-g>; погрешно ® 'Trug¬
schluß 2. (обобщение) Zusammenfas¬
sung / 17; в x zu'sammenfassend O
тегля си « то за себе си sich 'seinen
Teil 'denken vi < 10 n, k-chjhb>
заключителен, -ни adj Schluß-; - но
слово 'Schlußwort n 20; ~ ни думи
'Shlußbemerkungen /11/pl
закляквам, -аш (-ах) uv; закляк|ам,
-аш (-ах) V 1. be'ginnen <26bjhb>
sich zu 'kauern, in die 'Hocke 'gehen vi
< 13jsn>, in die Knie 'gehen 2. (поч¬
вам да отпадам) be'ginnen Schlapp¬
zumachen
закметув|ам, -аш (-ах) v 'Bürgermeister
'werden vi < 18/sn>
закнйжен adj volkst mit Pa'pier be-
'spannl
заковав|ам, -аш (-ах) uv; заков|а, -еш
(-ах) V 1. (зачуквам) 'einschlagen vt
<4а> 2. (прикрепвам) 'annageln vt
<а> Teslnageln vt <а> 3. (задър¬
жам) 'festhalten vt < 3 а > 4. (поглед)
'heften vt (в auf 4) 5. (с поглед) 'bannen
v/ 6. (кола, кон) zum 'Stehen 'bringen
vt <24>; * се 1. (задържам се)
'festsitzen vi <ajhb> 2. (поглед) sich
'heften (в auf 4) 3. (спирам) 'stehen¬
bleiben vi < 23a jsn >
закован adj 1. (пирон) 'eingeschlagen
2. (прикрепен) 'festgenagelt 3. (задър¬
жан) 'festgehalten 4. (поглед) ge'hef-
tet 5. (от поглед) ge'bannt 6. (спрян)
'angehalten O стоя като ~ wie 'ange¬
wurzelt 'stehen vi <101/hb>
закокорв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
закокор|я се, -иш се (-их се) v die
'Augen 'aufreißen <21 а >
заколв|ам, -аш (-ах) uv; за|коля,
колиш (-клах od -колих) v 1. 'schlach¬
ten vt 2. übertr 'abschlachten vt < a >,
'niedermachen vt < a > 3. (почвам да
коля) а) (добитък) be'ginnen vi
<26bjhb> zu 'schlachten b) übertr
(хора) be'ginnen 'niederzumachen
['abzuschlachlen]
заколение n nur sg 'Schlachtbank / 14;
водя на «v zur 'Schlachtbank 'führen
vt
закон m, -и pl Ge'setz n 20; действуващ ~
'geltendes Ge'setz; издавам ~ ein Ge¬
'setz er'lassen <3b>; внасям ~ ein
Ge'setz 'einbringen <24a> (в in 3);
поставям ~ в сила ein Ge'setz in
Kraft 'setzen; ~ ът влиза в сила das
Ge'setz tritt in Kraft; спазвам
~ a das Ge'setz 'achten ['einhalten
< 3 a/hb > ]; нарушавам ~ a das Ge¬
'setz verletzen <b>; отменям ~ ein
Ge'setz 'außer Kraft 'setzen; в
границите на ~a im 'Rahmen des
Ge'setzes; в името на ~ a im 'Namen
des Ge'setzes; ~ божи Rel 'Glaubens¬
lehre / 16; извън <v a 'außerhalb des
Ge'setzes; над ~ a 'ohne gesetzliche
Beschränkungen; в разрез със ~ а
ge'setzeswidrig
закон|ен, -ни adj 1. gesetzlich; ~ ни
права gesetzliche 'Rechte n 20jpl
2. 'rechtmäßig; ~ ни претенции
'rechtmäßige 'Ansprüche nt 2jpl 3.
(оправдан) berechtigt; ~ на гордост
berechtigter Stolz m 1
законни |k m, -ци pl Gesetzbuch n 22
законнородбн adj 'ehelich, legi'tim
законност/nur sg Gesetzlichkeit /17/sg
законовед m, -и pl Ju'rist m 8, 'Kenner
m 4 der Ge'setze
законодател (-ят) m, -и pl Gesetzgeber
m 4
законодателен, -ни adj 1. gesetzge¬
bend; ж орган gesetzgebendes Or'gan
n 20* 2. gesetzgeberisch; ~ на дейност
gesetzgeberische 'Tätigkeit /17
законодателств|о n, -a pl Gesetzgebung
/17
закономер ен, -ни adj gesetzmäßig
закономерност
220
закономерност /, -и pl Gesetzmäßigkeit
/17
закононарушение п, -я pl Ge'setzesVer¬
letzung/ 17
законоположение п, -яpl 'Rechtslage/16
законопроект т, -и pl Ge'setzentwurf
т 2
законосъобразен, -ни adj den Ge'seLzen
entsprechend
закопая] ам, -аш (-ах) uv; закопа|я, -еш
(-х) V 1. (заравям) ver'graben vt <4b>
(в in 4, под unter 4), 'eingraben vr <4a >
(в in 4) 2. (погребвам) be'graben vt
<4 b> 3. übertr (съсипвам) ins 'Un¬
glück Stürzen vt 4. (почвам да копая)
be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'graben
закопняв|ам, -аш (-ах) uv; закопн|ея, -ееш
(-ях) V be'ginnen vi <26b/A6> 'Sehn¬
sucht zu Spüren (за nach 3)
закопчавам, -аш (-ах) uv; закопча|я, -еш
(-х) V1. (с копче) 'zuknöpfen vr < а > 2. (с
катарама) 'zuschnallen vt <а>; s се
'seinen Knopf ['seine 'Knöpfe] 'zumachen
<a>, 'seine 'Kleidung 'zuknöpfen
заколч£лк[а / -и pl Ver'schluß m 2
закопчая t закопчавам
закопч1ея, -ееш (-ах) uv = закопчая
закоравяв|ам, -аш (-ах) uv; закоравея,
-ееш (-ях) V hart 'werden vi <18jm>
auch übertr
закоравял, -ели adj 1. hart ge'worden,
hart auch übertr 2. (непоправим) 'hart¬
gesotten, 'unverbesserlich
закореяяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
закорен|я се, -йш се (-йх се) v 'Wurzel
'fassen
закорен|вл, -ели adj nicht mehr zu 'än¬
dernde
закостенявам, -аш (-ах) uv; закостенея,
-ееш (-ях) V ver'knöchem vi < bjsn > auch
übertr
закостенял, -ели adj verknöchert auch
übertr
закостеяялост / nur sg Ver'knöcherung
/17
закбтв ям, -яш (-ях) uv, закотв|я, -иш
(-их) v ver'ankern vr <b>
зак0ткв]ам, -аш (-ах) uv; закотк|ам, -аш
(-ах) V be'ginnen vr < 26 bjhb > zu
'schmeicheln (някого jmdm.)
закраставяв|ам, -аш (-ах) uv; закрас-
тав|ея, -ееш (-ях) v die 'Krätze bekom¬
men <33b>
закрячв|ам, -аш (-ах) uv; захрач|а, -иш
(-их) v 1. (почвам да крача) be'ginnen vi
< 26bjhb> zu 'laufen ['schreiten] 2.e'ner-
gisch 'ausschreiten vi <21 zjsn>
закренв1ам, -аш (-ах) uv; закре|я, -еш (-ях)
V be'ginnen vi <26 Ъ/ИЬ> da'hinzusie-
chen
‘закрегаам, -аш (-ах) uv; захреп|я, -йш
(-йх) V = закрепявам
2закрелв)ам, -аш (-ах) uv; закрепя|а,
-еш (-ах) V 1. (здравословно) ge¬
sund und 'kräftig 'werden vi <18/sn>
2. übertr er'starken vi <b/sn>, sich
'festigen
закрепосгнв|ам, -аш (-ах) uv; закрепост|я,
-йш (-йх) V 1. Hist zu 'Leibeigenen 'ma¬
chen vt 2. übertr versklaven vr < b >, von
sich 'abhängig 'machen; s се 1. Hist
'leibeigen 'werden w <l8/sn> 2. (за¬
сядам) festen Fuß 'fassen
закрепостяван|е n, -ия pl 1. Hist 'Einfüh¬
rung / 17 der 'Leibeigenschaft; к на
селяните 'Einführung der 'Leibeigen¬
schaft für die 'Bauern 2. übertr Verskla¬
vung/17
закрепявам, -аш (-ах) uv; закреп|я, -йш
(-йх) v 1. be'festigen vt <b> 2. übertr
'festigen vf; s и 1. (задържам се) sich
'halten vr < 3 > 2. (укрепвам) sich 'festi¬
gen vr
закреп|ям, -яш (-ях) uv = закрепявам
закрепвам, -аш (-ах) uv; закрет|ам, -аш
(-ах) V be'ginnen vi <26bfhb> zu
Stolpern, 'losstolpem w < ajsn >
закрещю|ам, -аш (-ах) uv; закрещ|я, -йш
(-ях) v be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'schrei¬
en ['rufen]
закрив|ам, -аш (-ах) uv; закрй|я, -еш
(-х) V \. (скривам) ver*decken vr <b>
2. (прекратявам, затварям) 'schließen vr
<32> 3. (покривам) be'decken vr
<b>; * лицето си c ръце od ~ очи
das Ge'sicht mit den 'Händen be'decken;
221
закуцвам
s се 1. (изчезвам) ver'schwinden vi
<27 b/sn> 2. Mil 'Deckung 'suchen, in
'Deckung 'gehen vi < 13jsn>
закривен adj ge'kriimmt, krumm
закривяв|ам, -аш (-ах) uv; закрив|я, -йш
(-йх) V1. (извивам) 'krümmen vr 2. umg
(правя завой) 'abbiegen vi <32 a/hb>
закрйла f nur sg Schutz m 1;под ~та
на 'unter dem 'Schutze 2; търся
[намирам] ~ Schutz 'suchen ['finden
<27 > ]
закрнлни K m, -ци pl Be'schützer m 4,
'Schützer m 4
закршна||а /, -и pl Be'schützerin /18
закрйл[ям, -яш (-ях) uv; закрйл|я, -иш
(-их) V 'schützen vr (срещу vor 3),
be'schützen vr <b>
закрит adj 1. ver'deckt 2. (запазен)
ge'schützt; ~ o място ge'schützte 'Stelle
/ 16 3. (прекратен, затворен) ge-
'schlossen; ~o заседание ge'schlosse-
ne 'Sitzung/17 O при ~ и врата Tiinter
verschlossenen Türen
закрити [е n, -я pl Mil 'Deckung / 17;
(скривалище) 'Luftschutzraum nt 2
закрйто adv: на ~ а) (място) an 'einer
ge'schützten 'Stelle b) (посока) an eine
ge'schützte 'Stelle
закрия t закривам
закронв|ам, -аш (-ах) uv = закроявам
закрояв|ам, -аш (-ах) uv; закро|я, -йш
(-йх) V 1. be'ginnen vi < 26 Ь/hb >
'zuzuschneiden 2. übertr be'ginnen zu
'planen; « планове be'ginnen 'Pläne
zu 'schmieden
закръглен adj 1. ge'rundet 2. (заоблен)
'rundlich 3. (човек) 'mollig 4. (сума)
ge'rundet, 'abgerundet, rund
закръгленост /nur sg 'Rundung /17
закръглявам, -аш (-ах) uv; закръгл|я,
-йш (-йх) V = закръглям
закр£гл|ям, -яш (-ях) uv; закръгл|я,
-иш (-их) V 1. 'runden vr 2. (сума)
'abrunden vr <а>; « се 1. rund
'werden vi < 18jsn>, sich 'runden vr
2. (напълнявам) 'mollig 'werden
закръпк|а /, -и pl — кръпка
закръств|ам се, -аш се (-ах се) uv;
закрьст|я се, -иш се (-ихсе) v be 'ginnen
vi < 26 b/hb > sich zu be'kreuzigen
закръст6св)ам, -аш (-ах) uv; закръс-
тос|ам, -аш (-ах) v 1. (с ходене) be'gin¬
nen v/ < 26 b/hb > zu durch'kreuzen
2. (ръце, животни, растения) be'gin¬
nen zu 'kreuzen
закрякв|ам, -аш (-ах) uv; закрякам,
-аш (-ах) V 1. (жаба) be'ginnen vi
< 26 b/hb > zu 'quaken 2. (патка) be¬
'ginnen zu 'schnattern 3. (птица) be¬
'ginnen zu 'krächzen
закряскв|ам, -аш (-ах) uv; закряск|ам,
-аш (-ах) V be'ginnen vi <26 b/hb> zu
'kreischen
закукв|ам, -аш (-ах) uv; закук|ам, -аш
(-ах) v 1. be'ginnen vr < 26 b/hb > 'kuk-
kuck zu 'rufen 2. volkst (предсказвам)
vor'aussagen <a> (някого c нещо
jmdm. etw.)
закукув|ам, -аш (-ах) uv; закук|ам, -аш
(-ах) V 1. = закуквам 2. übertr be¬
'ginnen vi < 26 b/hb > 'einsam zu 'leben
закукурйгв|ам, -аш (-ах) uv; заку-
курйг)ам, -аш (-ах) v be'ginnen vi
< 26 b/hb > zu 'krähen
закулв|ам, -аш (-ах) uv; закуп|я, -иш
(-их) V = закупувам
закупвач т, -и pl' Wirtsch 'Einkäufer т 4
закулув|ам, -аш (-ах) uv; закуп|я, -иш
(-их) V1. (на едро) 'einkaufen vr <а>
2. (изцяло) 'aufkaufen vr < а > 3. (ку¬
пувам) 'kaufen vr 4. (почвам да ку¬
пувам) be'ginnen vi <26 b/hb > zu
'kaufen
зак^пчн|к m, -ци pl = закупвач
закупя | закупувам
закусв|ам, -аш (-ах) uv; закус|я, -иш
(-их) V 1. (сутрин) 'frühstücken vt
2. (след обяд) 'vespern vt 3. (по всяко
време) 'einen 'Imbiß 'nehmen < I6>
зак$гск|а/ -и pl 1. (сутрин) 'Frühstück
п 20 2. (след обяд) 'Vesper /16 3. (по
всяко време) 'Imbiß т 1; студени - и
'kalter 'Imbiß; -и на скара 'Imbiß
vom Grill
закуся I закусвам
закуцв|ам, -аш (-ах) uv; закуц|ам, -аш
закуцукам
222
(-ах) v 1. be'ginnen vi <26b/hb> zu
'hinken 2. (тръгвам) 'loshumpeln vi
<a/sn> 3. übertr be'ginnen nicht in
'Ordnung zu sein
закуцук|ам, -аш (-ax) v umg 1. (тръг¬
вам) 'loshumpeln vi < a./sn > 2. be'gin¬
nen vi < 26 b/hb > zu 'humpeln
закучв|а се (-а се) uv; закуч|и се (-и се) v
nur 3. Pers umg 'klemmen vi <hb>,
'hängen vi <5jhb>, 'festsilzen vi
< a./hb > O работата се закучи die
'Sache will nicht vor'ankommen
закъдр|ям се, -яш се (-ях се) uv;
закъдр|я се, -иш се (-их се) v 1. be¬
'ginnen vi <26 bjhb> sich 'Locken zu
'drehen 2. (коса) 'lockig 'werden vi
< \8/sn>
закькр|ям, -яш (-ях) uv; закъкр|я, -еш
(-ax) v be'ginnen vi < 26 bjhb> zu
'brodeln ['kochen]
закълвав|ам, -аш (-ax) uv; закълв|а,
-еш (-ах) V 1. be'ginnen vi < 26 bjhb>
zu 'picken ['hacken] 2. (риба) be'ginnen
zu 'beißen
закълна j заклевам
закълчв|ам, -аш (-ax) uv; закълч|а, -иш
(-их) V 1. be'ginnen vi < 26 b/hb > zu
ver'renken 2. (тялото) be'ginnen zu
'wiegen O « ръце be'ginnen die 'Hän¬
de zu 'ringen
закънтяв|ам, -аш (-ax) uv; закънт|я,
-йш (-ях) V1. be 'ginnen vi < 26 b/hb >
zu 'dröhnen 2. (ехо, глас) be'ginnen zu
'hallen
закъркв|ам, -аш (-ax) uv; закърк|ам,
-аш (-ах) V 1. be'ginnen vi <26b/hb>
zu 'gluckern 2. übertr umg be'ginnen zu
'saufen
закьркорв|ам, -аш (-ax) uv; закъркор|я,
-иш (-их) v be 'ginnen vi < 26 b/hb > zu
'kollern ['knurren]
закъркорям, -яш (-ях) uv = закър-
корвам
закърмен adj 1. (хранен) ge'nährt
2. (възпитан) durchdrungen (с mit 3)
закърм|ям, -яш (-ях) uv; закърм|я, -иш
(-их) V 1. (бебе) be'ginnen vi <26Ь/
hb > zu 'stillen 2. übertr (възпитавам)
'eingeben vt <15a>, 'einpflanzen
<a> (c нещо etw.)
закърняв‘ам, -аш (-ax) uv; закърн|ея,
-ееш (-ях) V ver'kümmem vi < b/sn >,
sich nicht 'weiterentwickeln vr <c>
закърпв|ам, -аш (-ax) uv; закърп|я, -иш
(-их) V 1. 'flicken vt, 'ausbessern vt
<a> 2. (подобрявам) 'bessern vt O
закърпи ме c 10 лева umg er hat mich
um 10 'Lewa be'humst
закърпен adj ge'flickt
закърля t закърпвам
закьртв|ам, -аш (-ax) uv; закърт|я, -иш
(-их) V1. (камъни) be 'ginnen vi < 26 Ь/
hb> zu 'brechen 2. (почвам да от¬
делям) be 'ginnen her'auszubrechen
[her'auszuschlagen]
закършв|ам, -аш (-ax) uv; закърш|а.
-иш (-их) V 1. (клони) be'ginnen vi
<26bjhb> 'abzubrechen ['abzuknik-
ken] 2. (прочиствам) be'ginnen 'aus¬
zuputzen 3. (ръце, пръсти) be 'ginnen
zu 'ringen 4. (снага) be'ginnen zu
'wiegen 5. (глас) be'ginnen zu 'heben
und zu 'senken O ~ а ме 'Schüttelfrost
be'kommen <33b>
закъсв|ам, -аш (-ax) uv; закъс|ам, -аш
(-ах) v 1. (почвам да късам) be 'ginnen
vi < 26 b/hb > zu zer'reißen 2. (цветя)
be'ginnen zu 'pflücken 3. (загазвам)
Pech 'haben <A> (c mit 3) O x c
парите in 'Geldverlegenheit ge'raten vi
< 3 b/sn >
закъсненн|е n, -я pl Verspätung / 17;
имам * Verspätung 'haben <A>;
идвам със s sich ver'späten vr < b >
закъснея "f закъснявам
закъснйтел (-ят) m, -и pl Mil 'Zeitzün¬
der m 4; бомба със ~ 'Zeitzünder¬
bombe /16
закъснявам, -аш (-ax) uv; закъсн|ея,
-ееш (-ях) V 1. sich ver'späten vr <b>
2. (идвам късно) spät 'kommen vi
<33/sn> 3. (застоявам се) 'lange
'bleiben vi <23/sn>
закътан adj 1. verborgen, ver'steckt
2. (запазен) ge'schützt
закътв|ам, -аш (-ax) uv; закът|ам, -аш
223
залязвам
(-ах) V ver'bergen vt < 16 b >, ver'stecken
v/ < b >
зал|а f -и pl Saal m 2; заседателна ж
'Sitzungssaal; концертна ж Kon'zert-
saal
залав|ям, -яш (-ях) uv; залов|я, -йш
(-йх) V1. 'fassen vt (за an 4) 2. (беглец,
крадец) 'fangen vt < 2 >, 'einfangen vt
< 2 а > 3. umg (започвам) 'anfangen vt
<2a> O ж някого в лъжа jmdn.
bei 'einer 'Lüge er'tappen < b >; » ce
1. (държа ce) sich 'halten vr < 3 >, sich
'festhalten vr <3a> (за an J) 2. (за¬
почвам) sich 'machen vr <a> (за an
4); ж се да чйстя sich da'ranmachen
zu 'säubern 3. (заемам ce) sich be'fas-
sen vr < b > (за mit 3) 4. (заяждам ce)
sich 'anlegen vt <a> (c mit 3, за
'wegen 2)
залаг|ам, -am (-ax) uv; залож|а, -иш
(-их) v 1. (мрежа) 'auslegen vt < а >
2. (капан) 'stellen vt 3. (взрив) 'legen vt
4. (срещу парй) ver'pfänden vt < b >
5. (при игра) 'setzen vt O ж само на
една карта übertr 'alles auf 'eine
'Karte 'setzen
залайв|ам, -am (-ax) uv; зала|я, -ein (-ях)
v 'anfangen vi < 2 ajhb > zu 'bellen
залапв|ам, -am (-ax) uv; залап|ам, -am
(-ax) v 1. 'anfangen vi <2a/hb> zu
'essen 2. (захапвам) 'zwischen die
'Zähne 'nehmen vt <16>, mit den
'Zähnen er'greifen vt <21 b>
заледен adj ver’eist
заледен|ея, -ееш (-ях) v sich mit Eis
be'decken vr < b >; zu Eis 'werden vi
< 18 jsn>
заледяв|ам, -am (-ax) uv; залед|я, -йш
(-йх) v ver'eisen vt <b>; s ce ver-
'eisen vi < b/sn >
за ле дяван |e n, -ия pl 'Eisbildung / 17,
Ver'eisung /17
залеж|а, -йш (-äx) v 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu 'liegen, sich 'hinlegen vr
<a>
залежав|ам ce, -aui ce (-ax ce) uv;
залеж|а се, -йш ce (-äx ce) v 'bettlä¬
gerig sein vi < B >
залежал adj 'liegengeblieben; ~ и стоки
'Ladenhüter m 4
залежи nur pl 'Vorkommen n 23, 'Lager¬
stätten flb/pl; петролни ~ 'Erdöllager¬
stätten, 'Erdölvorkommen; каменовъглени
~ 'Steinkohlenvorkommen
залез m, -и pl 'Untergang m 2; на
- e im 'Untergehen be'griffen sein vi
< B >; ~ слънце 'Sonnenuntergang
1залепв|ам, -am (-ax) uv; залеп|я,-йш
(-йх) v 1. 'kleben vt; ж плик 'einen
'Umschlag'zukleben <a>; ж афйши
Pla'kate 'ankleben <a>; ж нещо
върху нещо etw. auf etw. 'kleben; ж
едно за друго zu'sammenkleben; ж
някому шамар jmdm. 'eine 'kleben
2. (притйскам) 'drücken vt
2залепв|ам, -am (-ax) uv; залепи | а, -аш
(-ах) V 'klebenbleiben vi < 23 а/sn > auch
übertr; рйзата му залепна на гърба das
Hemd 'klebte ihm am 'Rücken
залеп|я се, -йш се (-йх ce) v 1. 'stehen¬
bleiben vi <23ajsn> 2. (ходя c
някого) sich 'hängen vr (за, до an 4)
залесен adj 'aufgeforstet, be'waldet
залесйтел ен, -ни adj 'Aufforstungs- O
ж пояс 'Waldschutzgürtel m 4
залесявам, -аш (-ax) uv; залес|я, -йш
(-йх) V 'aufforsten vt < а >, mit 'Bäu¬
men be'pflanzen vr <b>
залесяван )e n, -ия pl 'Aufforstung /17
залив m, -и pl Bucht /17; морски ~
'Meerbusen m 4
залив|ам, -аш (-ax) uv; зал|ея, -ееш
(-ях) V 1. be'gießen vt <32b>, über-
'gießen vt < 32 b > 2. (наводнявам) über-
'fluten vt <b> 3. übertr über'strömen
vt <b>, er'füllen vt <b> 4. (спо¬
явам) 'löten vt; s ce 1. sich be'gießen
vr 2. (почвам да се лея) 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu 'fließen O ж се от смях
'Tränen 'lachen; ж се от плач in
'Tränen zer'fließen vt < 32 Ъ/sn >
залнжа f залйзвам
залйзан adj ge'leckt
залйзв|ам, -am (-ax) uv; залй|жа, -жеш
(-зах) v 1. 'anfangen vi <2a/hb> zu
'lecken (нещо an 3) 2. übertr'züngeln vi
заликувам
224
<hb> (нещо an 3) 3. (заглаждам)
volkst 'andrücken vt < a >, 'glätten vt
залнкув|ам, -am (-ax) v 'anfangen vt
<2ajhb> zu 'jubeln
залшшв|ам, -am (-ax) uv; залин|ея, -ееш
(-ях) v 'anifangen vi < 2 &jhb > da'hin-
zusiechen
залйсан adj 1. ver'tieft (c in 4) 2. (обър¬
кан) ver'wirrt
залйсаност /nur sg 1. Ver'tieftsein n 23 (c
in 4) 2. (обърканост) Ver'wirrung/17
залйсв|ам, -аш (-ax) uv; залйс|ам, -аш
(-ах) V 1. beschäftigen vt <b> 2. (от¬
вличам внимание) 'ablenken vt < а >
3. (бавя) 'warten vi <hb>
залисй|я /, -и pl 1. (обърканост)
Ver'wirrung/ 17 2. (разсеяност) Zer¬
streutheit /17 3. (суетене) Geschäftig¬
keit/17
залйт|ам, -аш (-ах) uv; залйтн|а, -еш
(-ах) V I. 'taumeln vi <sn>, 'schwan¬
ken vi <hb> 2. übertr 'Schwankungen
unterliegen vi <31 Ъ/m > 3. (задйрям)
volkst 'nachlaufen vi < 9 ajsn >
заличавам, -аш (-ax) uv; залич|а, -йш
(-йх) V 1. (зачерквам) Streichen vt
< 21 >, 'durchstreichen vt < 21а >; ж
от списъка von der 'Liste Streichen; ж
думата das Wort 'durchstreichen 2. (c
гума) 'wegradieren vt < e > 3. (c
бърсане) 'wegwischen vt < a >, 'abwi¬
schen vt < a > 4. übertr 'auslöschen vt
<a>; ж от лицето на земята dem
'Erdboden 'gleichmachen vt <a>
зало)г m, -зи pl 1. Pfand n 22 2. (га¬
ранция) übertr 'Unterpfand 3. Gramm
'Genus 'verbi n; действителен ж
'Aktiv n 20*; страдателен ä 'Passiv
n 20*
заложа T залагам
заложб!а /, -и pl Veranlagung / 17,
'Anlage /16
залож|ен, -ни adj Leih-; ~ на банка
'Pfandleihe /16; - на къща 'Leihhaus
n 22
заложни! K m, -ци pl 'Geisel m 4
зал6жинц|а /, -и pl 'Geisel/16; взема¬
не на ~ и 'Geiselnahme /16
зал6ств|ам, -аш (-ax) uv; залост|я, -иш
(-их) V ver'rammeln vt <b>, ver'rie¬
geln vt <b>; s ce 1. sich verbarri¬
kadieren vr < b > 2. übertr umg sich
'niederlassen vr <3a> 3. (засядам)
sich 'fcstfahren vr < 4 a >, sich 'festset¬
zen vr <a>
залп (-ът) m, -ове pl 'Salve /16; поче¬
тен ~ 'Ehrensalut m 1
залпов adj 'Salven-
залудо adv volkst um'sonst
залута|ам се, -аш се (-ах се) uv; за¬
лутам се, -аш се (-ах се) v 1. 'anfangen
vi <2аjhb> um'herzuirren 2. (из¬
губвам ce) sich ver'irren vr <b>
залъгал« |a /, -и pl 1. 'Zeitvertreib m 1;
(за дете) 'Spielzeug n 20 2. übertr
'Schwindel m 4
залъгв|ам, -аш (-ax) uv; залъ|жа, -жеш
(-гах) v 1. 'ablenken vt <а> 2. (залис-
вам) beschäftigen vt <b> 3. (за¬
блуждавам) in die 'Irre 'führen vt,
'hinhalten vt < 3 a > 4. (започвам да
лъжа) 'anfangen vt <2ajhb> zu be¬
lügen
зал|ък m, -ци od -ъци pl 'Bissen m 4;
броя ~ ците някому jmdm. die 'Bissen
in den Mund 'zählen; деля от ж а си
sich vom 'Munde 'absparen vr <a>
(за нещо etw. 4); изкарвам ж а си sich
sein Brot verdienen vr <b>
залюбв|ам, -аш (-ax) uv; залюб|я, -иш
(-их) V sich verlieben vr < b > (някого
in jmdn.); ® ce sich inein'ander
verlieben
залюляв|ам, -аш (-ax) uv; залюл|ея,
-ееш (-ях) V zum 'Schaukeln 'bringen vt
< 24 >, 'schaukeln lassen vt < 3/hb >;
s ce Schaukeln vt
залют!ее, (-я) uv nur 3. Pers = за-
лютява
залютяв|а (-a) uv; залют|й (-я) v nur 3.
Pers 'anfangen vt <2&/hb> zu 'bren¬
nen, 'scharfen Ge'schmack be'kommen
<33b>; залютя ми es ist mir zu
scharf; ж ми на езйка es fängt mir an
auf der 'Zunge zu 'brennen
заляг|ам, -аш (-ax) uv; залегн|а, -еш
225
замивам
(-ах) V 1. sich 'hinwerfen vr <16a>,
sich 'hinlegen vr < a >; залегни! Mil
'hinlegen! 2. (запечатвам се) sich 'ein¬
prägen vr <a> 3. (старая се) sich
'anstrengen vr <a>
залязв|ам, -аш (-ах) uv; зал|яза, -езеш
(-язох) V 1. 'untergehen vi < 13 а/sn>
2. übertr im 'Sinken be'griffen sein
vi <B>
зама|ен, -йни adj belauschend
замазвам, -аш (-ах) uv; зама|жа, -жеш
(-зах) V 1. ver'schmieren vt <b>,
'zuschmieren vt <a> 2. (боядисвам)
'streichen vt < 21 >, 'anstreichen vt
< 21 a > 3. übertr ver'tuschen vt < b>
O ä очите някому jmdm. die 'Augen
ver'kleistern <b>
замазк|а /, -и pl 'Füllmasse /16
замамя)ам, -аш (-ах) uv; зама|я, -еш
(-ях) V1. be'rauschen vt < b > 2. (слйс-
вам) ver'wirren vt < b > 3. (изненад¬
вам) ver'blüffen vt < b > 4. übertr in
den Kopf'steigen vi <23/sn>; x ce
be'täubt 'werden vi < 18jsn >, 'Schwin¬
del 'spüren; *a ми се главата mir
wird 'schwindlig
замаскмрв|ам, -аш (-ах) uv; замаскйр|ам,
-аш (-ах) V 'tarnen vt auch Mil
замах m nur sg 1. Schwung m 2 auch
übertr 2. (замахване) 'Ausholen n 23,
'Schwingen n 23 O със ~ 'schwung¬
voll, mit Schwung; c един - mit 'einem
Schlag
замах|ам, -аш (-ах) v 1. (ръка) 'anfan¬
gen vi < 2 a/hb > zu 'winken 2. (клатя)
'anfangen zu 'wackeln 3. (крака) 'an¬
fangen zu 'schlenkern 4. (опашка) 'an¬
fangen zu 'wedeln (нещо mit 3)
замахв|ам, -аш (-ах) uv; замахн|а, -еш
(-ах) V 'ausholen vi < г/hb >
замацв|ам, -аш (-ах) uv; замац|ам,
-аш (-ах) V be'schmutzen vt <b>,
beschmieren vt <b>
'замая t замайвам
2замая f nur sg 'Zauber m 4, Ver¬
zückung/17, Rausch m 2
замаян adj be'rauscht auch übertr
замб|а /, -й pl 'Lochschere /16
I5 Wtb. Bulg-Dt.
замба|к m, -циpl 'Lilie/16, 'Schwertlilie
замезв|ам, -аш (-ах) uv; замез|я, -иш
(-их) V od х се 'einen 'Happen 'essen
<15, ge'gessen>, eine Zuspeise zum
Wein oder Schnaps 'essen
зам£н]ям, -яш (-ях) uv; замен|я, -йш
(-йх) v 1. vertauschen vi <b>, 'tau¬
schen vi (c 'gegen 4) 2. (замествам)
er'setzen vt <b>
замерв|ам, -аш (-ах) uv; замер|я, -иш
(-их) V 1. (започвам да меря) 'an fan¬
gen vi <2a/hb> zu 'messen 2. (започ¬
вам да се целя) 'anfangen zu 'zielen
3. (хвърлям) be'werfen vt. < 16 b >,
'werfen vi < 16 >
замер|ям, -яш (-ях) uv — замервам
замесв|ам, -аш (-ах) uv; замес|я, -иш
(-их) V I. 'einrühren vi <а> 2. übertr
hin'einziehen vt < 32 a, h-g >
заместв|ам, -аш (-ах) uv; замест!я, -иш
(-их) V 1. (заменям) er'setzen vi <b >
2. (временно) ver'treten vi < b > 3. (сме¬
ням в служба) 'ablösen vi < a >
заместван|е л, -ия pl 1. Er'setzen n 23,
Er'satz m 2 2. (временно в служба)
Vertretung /17 3. (в служба) 'Ab¬
lösung/17
заместител (-ят) т, -и pl Tech Aus¬
tauschstoff т 1
заместнн|к т, -ци pl 1. (постоянен)
'Nachfolger и 4 2. (временен) Ver-
'treter т 4
зам£стняц[а /, -и pl 1. (постоянна)
'Nachfolgerin /18 2. (временна) Ver-
'treterin /18
заместя f замествам
замест|ям, -яш (-ях) uv = замествам
замечтав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
замечта|я се, -еш се (-х се) v 'anfangen
vi <2а/hb> zu 'träumen
замечтйн adj in 'Träume ver'sunken,
'träumerisch; - поглед'träumerischer
Blick m 1
замечтая се | замечтавам ce
замяв|ам, -аш (-ах) uv; замй|я, -еш (-х)
v 1. (започвам да мия) 'anfangen vi
<2а/hb> zu 'waschen [zu 'putzen]
2. (мйя небрежно) 'abwischen vi < a >
замижавам
226
замижав|ам, -аш (-ах) uv; замиж|а, -йш
(-ах) V 1. die 'Augen 'schließen < 32 >
2. übertr 'flackern vi <hb>
заминавам, -аш (-ах) uv; замйн|а, -еш
(-ах) V 1. (отпътувам) 'abfahren vi
< 4 аjsn >, 'abreisen vi < &/sn >; вла¬
кът *ав2 маса der Zug fahrt um 2
Uhr ab; утре ~ аме 'morgen 'reisen
wir ab 2. (пътувам) 'fahren vi < 4/sn > ,
'reisen vi <sn> (за nach 3) 3. (пъту¬
вам без посочване целта) ver'reisen vi
< b/sn>, 'wegfahren vi <4z/sn>
4. (минавам) volkst vor'übergehen vi
<13a/sn> (някого an jmdm.); » си
nach 'Hause 'fahren, 'heimkehren vi
<a jsn>
заминавай|e n, -m pl 'Abfahrt/17 auch
Eisenb; 'Abreise /16
замйр|ам, -аш (-ах) uv; замр|а, -еш (-ях)
V 1. er'sterben vi <\6bjsn> 2. (за¬
падам) 'eingehen vi < 13 ajsn>
замнрйсвам, -аш (-ах) uv; замирй|ша,
-шеш (-сах) v 1. 'anfangen vi
< 2 &/hb > zu 'riechen (на nach 3) 2. nur
3. Pers «ами denGe'ruch'spüren(на
von 3) 3. be'schnuppern vt < b >; 'rie¬
chen vi < 32/hb > (нещо an 3)
замислен adj 1. 'nachdenklich, verson¬
nen 2. (заплануван) ge'plant, ge'dacht
замиеленогт / nur sg 'Nachdenklichkeit
/17, Versonnenheit /17
замиел) ям, -яш (-ях) uv; замиел|я, -иш
(-их) V 1. (запланувам) 'planen vt
2. (измислям) sich 'ausdenken vt
< 10 a, nk-ch>, er'denken vt < 10 b,
nk-ch>; s се 1. in Ge'danken
ver'sinken vi <27 Ъ/sn >, 'nachdenk¬
lich 'werden vi < 18/i«> 2. 'nach¬
denken vi <10a, nk-ch/hb> (за
'über 4)
замис|ъл nt, -ли pl (намерение) 'Ab¬
sicht/ 17 2. (концепция) 'Grundidee
/16 a, Konzepti'on /17
замйт|ам, -аш (-ах) uv; зам|ета, -етеш
(-етох) V ein 'bißchen zu'sammenkeh-
ren vi < a >; s ce umg verschwinden
vi <27b/sn>
V ▲ r
замия у замивам
замл1кв|ам, -аш (-ах) uv; замлъкн|а,
-еш (-ах) V ver'stummen vi < Ъ/sn >
замляскв|ам, -аш (-ах) uv; замляск|ам,
-аш (-ах) v 'anfangen vi < 2 аjhb > zu
'schmatzen
замогв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
замогн|а се, -еш се (-ах се) v 'wohl¬
habend 'werden vi < 18/sn>
замож(ен, -ни adj 'wohlhabend
заможност f nur sg 'Wohlhabenheit/17,
'Wohlstand m 2
замолв|ам, -аш (-ах) uv; замол|я, -иш
(-их) V 1. 'bitten vi <25> (за um 4)
2. (започвам да моля) 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu 'bitten
заморен adj er'müdet
заморяв|ам, -аш (-ах) uv; замо[ря, -йш
(-йх) V er'müden vi <b>, 'müde 'ma¬
chen vi; » ce 'müde 'werden vi < 18/
sn >, er'müden vi < Ъ/sn >
замотав|ам, -аш (-ах) uv; замота |я, -еш
(-х) V ver'fitzen vi <b>, durchein-
'anderbringen vi <24a>
замотан adj ver'fltzt; ver'wirrt auch
übertr
замотая | замотавам
замра t замирам
замразен adj I. ge'froren 2. Kochk 'tief¬
gekühlt; 'Feinfrost-, Ge'frier-, ge'fro-
stet; - и зеленчуци 'Feinfrostgemüse
n 23; - o месо Ge'frierfleisch n 20;
~ и птици 'tiefgekühltes Ge'flügel n 23
замразяв|ам, -аш (-ах) uv; замраз|я,
-йш (-йх) V 1. (покривам с лед)
ver'eisen vi <b> 2. (правя на лед)
'einfrieren vi < 32 а >, ge'frieren
'lassen va < 3jhb> 3. Kochk 'einfrosten
vi < a >, 'tiefkühlen vi < a >
замрачйв|ам, -аш (-ах) uv; замрач|а,
-йш (-йх) V ver'düstcm vt < b >; s ce
sich ver'düstern vr, 'düster 'werden vi
< 18 jsn>
замрежв|ам, -аш (-ах) uv; замреж|а,
-иш (-их) v 1. (кърпя) 'stopfen vi
2. übertr ver'schleiern vt <b>
замргьзв|ам, -аш (-ах) uv; замръзн|а,
-еш (-ах) V 1. ge'frieren vi < 32 b/sn>
2. (покрйвам се с лед) ver'eisen vi
227
занасям
< b >, sich mit Eis bc'decken vr < b >
3. (запоявам се) ge'rinnen vi
< 26 Ь/sn > 4. (умйрам от студ)
er'frieren vi < 32 Ъ/sn > auch überir
5. (вцепенявам се) erstarren vi
< bJsn > 6. (спйрам) 'stehenbleiben vi
< 23 a /sn >
замръзване n nur sg 1. Er'frieren n 23
2. Ge'frieren n 23; точка на - то
Ge'frierpunkt m I
замръзна ] замръзвам
замръкв|ам, -аш (-ах) uv; замръкн|а,
-еш (-ах) V von der 'Dunkelheit
überTascht 'werden vi < 18/sn >, sich
bei 'Einbruch der 'Dunkelheit been¬
den
замъглбн adj 1. mit 'Nebel be'deckt
2. (стъкла) be'schlagen 3. (помеще¬
ние) ver'nebelt 4. (очй, поглед) 'trübe
5. (думи, мисли) nebu’lös
замъгленост / nur sg 1. 'Nebel m 4
2. übertr 'Nebelhaftigkeit /17 3. (очй)
'Trübheit /17
замъглявам, -аш (-ах) uv; замъгл|я,
-йш (-йх) V 1. ver'nebeln vi <b>, mit
'Nebel be'decken vt < b > 2. (стъкла)
be'schlagen 'lassen vt < Ijhb >, ’anlau-
fen 'lassen 3. übertr be'nebeln vt < b >
4. (поглед) 'trüben vt
замъ|к m, -ци pl Schloß n 22
замъкв|ам, -аш (-ах) uv; замъкн|а, -еш
(-ах) V1. 'wegschleppen vt < а >, 'fort¬
schleppen vt <г> 2. (парй) 'schuldig
'bleiben vi < 23Isn >; s ce umg sich
'hinschleppen vr <a>
замълчав|ам, -аш (*ax) uv; замълч|а,
-йш (-ах) V1, ver'stummen vi < bjsn >
2. (премълчавам) verschweigen vt
<23b>
замъмр|ям, -яш (-ях) uv; замъмр[я, -еш
(-ах) v 1. 'anfangen vi < 2 z/hb > zu
tadeln 2. (започвам да мърморя) 'an¬
fangen zu 'murren
замънкв|ам, -am (-ax) uv; замънк|ам,
-аш (-ax) v 'anfangen vi < 2 z/hb > zu
'stammeln
замърсен adj ver'schmutzt
замърсявам, -аш (-ax) uv; замърс|я,
-йш (-йх) V 'schmutzig 'machen vt,
ver'schmutzen vt <b>; ä въздуха
die Luft ver'schmutzen
замърсяване n nur sg Verschmutzung
/17; ~ на околната среда (при¬
родната среда] ‘Umweltverschmut¬
zung; - на въздуха 'Luftverschmut¬
zung
замьтв|ам, -аш (-ах) uv; замът|я, -иш
(-их) V 1. (започвам да мътя) 'anfan¬
gen vi <2z(hb> zu 'brüten 2. (раз¬
мътвам) 'trüben vr; s ce 'trübe 'wer¬
den vi <]%/sn>, sich 'trüben vr
замътен adj 1. ge'trübt 2. (яйце) 'ange¬
brütet
замътя | замътвам
замъчв|ам, -аш (-ах) uv; замъч|а, -иш
(-их) V 'anfangen vi <2аjhb> zu
'quälen
зам|яна / -ени pl 1. 'Austausch m 1
2. (заместйтел) Er'satz m 2 O в : на
für 4; в s на това da'für
замяркв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
замярк|ам се, -аш се (-ах се) v zu
'sehen sein vi < B >
замят|ам, -аш (-ax) uv = замятвам
замятв|ам, -аш (-ах) uv; заметн|а, -еш
(-ах) V 'Überwerfen vt < 16 а >
занагласяв|ам, -аш (-ах) uv;
занаглас|ям, -яш (-ях) v 'anfangen vi
< 2 а/Ab > zu'rechtzumachen
занаднмч|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
< 2 zfhb > zu 'schauen
занадпрев&рв|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'einen [den] 'Wettlauf be'ginnen
<26b>
занаизлйз|ам, -аш (-ax) v 'anfangen vi
< 2 а/hb > her'auszuströmen; hcr'aus-
geströml 'kommen vi <33jsn>
занапред adv in 'Zukunft, 'zukünftig
занарежд|ам, -аш (-ax) v 1. 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu 'ordnen 2. (заоплаквам
ce) 'iosjammem vi <z/hb> 3. (за-
разказвам) 'anfangen zu er'zählen
занас|ям, -яш (-ях) uv; зан|еса, -есеш
(-ecox) v I. 'bringen vt < 24 > 2. nur uv
umg (подигравам) ver'albern vt < b >;
s ce 1. (захласвам ce) be'zaubert sein
занаят
228
vi <В> 2. (унасям се) in 'Halbschlaf
ver'sinken vi < 27 Ъ/sn > 3. nur uv umg
(правя шеги) 'faule 'Witze 'machen O
s сепо някого jmdm. den Hof'machen
занаят m, -и pl 1. 'Handwerk n 20
2. (професия) Be'ruf m 1
занаятчийски adj 'handwerklich
занаятчййство n nur sg 1. 'Handwerk
n 20 2. (съсловие) 'Handwerkerschaft
/17, 'Handwerk
занаятчй|я m, -и pl 'Handwerker m 4
зандан m, -и pl veralt 'Kerker m 4,
Ge'fangnis n 27
занемарен adj vernachlässigt
занемареност/nur sg Vernachlässigung
/17
заиемаряв|ам, -am (-ax) uv; занемар|я,
-йш (-йх) v vernachlässigen vi < b >
занемаряване n nur sg = занемареност
занемяв|ам, -am (-ax) uv; занем|ея,
-ееш (-ях) V ver'stummen vi < Ъ/sn >
замем|ял, -ели adj stumm, 'schweigend
занеса | занасям
занесен adj zer'streut, 'abwesend
занесеност / nur sg Zerstreutheit /17
занйзв|ам се, -аш се (-ах се) uv; занй|жа
се, -жеш се (-зах се) v sich an-
ein'anderreihen vr <a>
заник m nur sg Untergang m 2; ~ -слън¬
це 'Sonnenuntergang
занимав|ам, -аш (-ax) uv; занима |я, -еш
(-х) V1. beschäftigen vt < b > 2. (обу¬
чавам) unterrichten vi < b > (по in 3);
« се 1. sich beschäftigen vr, sich
be'fassen vr <b> (c mit 3) 2. (уча)
'lernen (c нещо etw.)
занимавк|а/, -и pl umg 'Zeitvertreib m 1
занимали|я / -и pl 'Schularbeitenzim¬
mer n 23
занимани|е n, -яpl 1. Beschäftigung/17
2. (урок) meist pl 'Unterricht m 1
занимателен, -ни adj unterhaltend, in¬
teressant
занимая f занимавам
занйч|ам, -аш (-ax) uv umg 'gucken vi
<hb>, Schauen vi <hb>
занйтв|ам, -аш (-ax) uv; занйт|я, -иш
(-их) V ver'nieten vt <b>
заносв|ам, -аш (-ах) uv; занос|я, -иш
(-их) v 'anfangen vi < 2 аjhb > zu 'tra¬
gen
заняти|е n, -я pl 1. (професия) Be'ruf m 1
2. (урок) 'Unterrichtsstunde /16
заобикаля|a /, -и pl meist pl 'Um¬
schweife pl*
заобикал|ям, -яш (-ях) uv; заобикол|я,
-йш (-йх) V 1. (обкръжавам) um'rin-
gen vt <b> 2. (намйрам се около)
um'geben vt < b > auch übertr 3. (ми¬
навам по околен път) 'einen 'Umweg
'machen 4. (отбягвам) um'gehen vt
< b >; ä закона das Ge'setz um'ge¬
hen 5. (говоря със заобикалки) 'Um¬
schweife 'machen 6. (отбйвам се)
vor'beigehen vi < 13 a/s« > (някого bei
jmdm.)
заоблачав|а се (-а се) uv; заоблач|й се,
(-й се) V nur 3. Pers sich bewölken vr
< b >; übertr sich ver'finstem vr < b >
заоблачйване n nur sg Be'wölkung/17;
настъпва ~ es zieht Be'wölkung auf
заоблен adj rund, ge'rundet
заоблйч|ам, -аш (-ax) v 'anfangen vi
<2ajhb> 'anzuziehen
заобл!ям, -яш (-ях) uv; заобл(я, -иш
(-их) v 'abrunden vt <a>, 'runden vt
заобрьщ|ам, -аш (-ax) v 'anfangen vi
<2ajhb> 'umzudrehen
заобясняя1ам, -аш (-ax) v ’anfangen vi
<2afhb> zu erklären
заоглежд|ам, -аш (-ax) v 'anfangen vi
< 2 a/Aö > zu befrachten; s ce'anfan¬
gen um sich zu 'schauen
заозъртв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
заозърт|ам се, -аш ce (-ax ce) v 'anfan¬
gen vi <2ajhb> sich 'umzusehen
заокайв|ам се, -аш ce (-ax ce) v 'anfan¬
gen vi < 2 &/hb > zu 'jammern
заоплакв|ам, -аш (-ax) v 'anfangen vi
<2ajhb> zube'dauern; s ce'anfan¬
gen sich zu be'klagen
заопрввдав|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'anfangen vi <2ajhb> sich zu 'recht¬
fertigen
заорав|ам, -аш (-ax) uv; заор|а, -еш
(-ах) v 1. 'anfangen vi <2аjhb> zu
229
запасен
'pflügen 2. (падам) 'stürzen vi <sn>,
'hinschlagen vi <4ajsn>
заостав!ам, -am (-ax) v 'anfangen vi
< 2 ajhb > zu'rückzubleiben
заострен adj 1. 'angespitzt, spitz 2. übertr
'zugespitzt
заостреност f nur sg 1. 'Spitzheit /17
2. übertr 'Zugespitztheit/17,'Schärfe
/16
за6стр|ям, -яш (-ях) uv; заостр|я, -иш
(-их) v 1. 'anspitzen vt <a>, 'spitzen
vt, spitz 'machen vt 2. übertr 'zuspitzen
vt <a>, verschärfen vt <b>
заостряне n nur sg 1. 'Anspitzen / 23,
'Spitzen n 23 2. übertr 'Zuspitzung/17,
Ver'schärfung /17
заотвар|ям, -яш (-ях) v 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu 'öffnen
заотстъпв|ам, -am (-ax) v 'anfangen vi
<2ajhb> sich zu'rückzuziehen; 'an¬
fangen zu'rückzuweichen auch übertr
заохкв|ам, -am (-ax) uv; заохк|ам, -am
(-ax) v 'anfangen vi < 2 ajhb > zu
Stöhnen
запад m nur sg 'Westen m 4
запад ам, -am (-ax) uv; западн|а, -ein
(-ax) v 1. verfallen vi < 3 bjsn > 2. übertr
wng her'unierkommen vi < 33 afsn >
запад|ен, -ни adj 'westlich; West-; ~ на
Европа 'Westeuropa n 23
западнал adj rui'niert; übertr her'unter-
gekommen
западия|к m, -ци pl 'einer aus 'Westbul¬
garien
запазв|ам, -am (-ax) uv; запаз|я, -иш
(-их) v 1. er'halten vt <3b>; »
културни ценности kultu'relle 'Werte
er'halten 2. be'wahren vt < b >; s си
достойнството [спокойствието] Sei¬
ne 'Würde [die 'Ruhe] be'wahren
3. 'Vorbehalten vt < 3 c >; « си право¬
то sich das Recht 'Vorbehalten 4. (защи¬
тавам) Schützen v/ (от vor J) 5. (правя
резервация) reservieren 'lassen vt
< 3 >, bestellen vt < b >; 'freihalten vt
<3a> 6. (съхранявам) 'aufheben vt
< 14 a >, 'aufbewahren vt < c >
запазване n nur sg Er'haltung / 17,
Be'wahrung /17; - на мира Er¬
'haltung des 'Friedens
запазен adj 1. er'halten, gut er'halten
2. (защитен) ge'schützt (от vor 3)
запазя | запазвам
запалв[ам, -am (-ax) uv; запал|я, -иш
(-их) V 1. 'anzünden vt <а>, 'anbren¬
nen vt < 10а> 2. übertr entflammen vt
< b >, be'geistern vt < b > 3. (включ¬
вам) 'einschalten vt <a> 4. (мотор)
'anlassen vt <3a> O * печката den
'Ofen 'anheizen < a >; главата ми се е
запалила nicht 'wissen, wo 'einem der
Kopf steht; » някому чергата jmdm.
'Unannehmlichkeiten be'reiten <b>
запален adj 'feurig, be'geistert
запалителен, -ни adj leicht entzünd¬
lich, 'feuergefährlich O - но вещес¬
тво 'Zündstoff m 1; ~на бомба
'Brandbombe /16
запалк|а /, -и pl I. 'Feuerzeug n 20
2. Mil 'Zünder m 4 3. nur pl 'Feuer¬
holz n 22
_ * Ж *
запаля у запалвам
запал им, -яш (-ях) uv = запалвам
запаметявам, -am (-ах) uv; запамет|я,
-йш (-йх) V sich 'einprägen vt <а>
запаметяване п nur sg 'Merken п 23,
'Einprägen п 23
запарв1ам, -am (-ах) uv; запар]я, -иш
(-их) V1. 'dämpfen vt 2. (с вряла вода)
'brühen vt 3. nur 3. Pers (започва да
пари) 'anfangen vi < 2 а/hb > zu 'bren¬
nen; s ce 1. 'anfangen zu 'riechen
2. (развалям ce) schlecht 'werden vi
< 18 jsn>
заларен adj 'dumpfig, Stickig; ~ въз¬
дух 'stickige Luft /14
запаря t запарвам
залар|ям, -яш (-ях) uv = запарвам
запас т, -и pl 1. Re'serve /16 auch Mil;
неприкосновен ~ 'eiserne Re'serve 2.
(натрупано количество) 'Vorrat т 2
запасв|ам, -am (-ах) uv; запа|ша, -шеш
(-сах) V 'um binden vt <27а>, 'umgür¬
ten vt <а>
запас|ен, -ни adj Re'serve- auch Mil; x
офицер Reserveoffizier m 1*
запасявам
230
запасяв|ам, -аш (-ах) uv; запас|я, -йш
(-йх) V bevorraten vt <b>, 'eindecken
vt < a> (cmiti); s ce sich'eindecken
vr
запасяван |e n, -ия pl Bevorratung / 17
запаша f запасвам
запек m nur sg Med Verstopfung /17
запека | запйчам
запелтеча |ам, -аш (-ах) uv; запелтеч|а,
-иш (-их) V 'anfangen vi <2a/hb> zu
'stottern ['stammeln]
запенв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; запен|я
се, -иш се (-их ce) v 1. sich mit Schaum
be'decken vr < b> 2, übertr 'schäumen
vi <hb>
запенен adj 1. mit Schaum be'deckt
2. übertr 'schäumend
запеня се \ запенвам ce
запера | 2запирам
запердашв|ам, -аш (-ax) uv; заперда-
ш|а, -иш (-их) V umg 1. 'anfangen
vi <2&/hb> zu 'klopfen 2. (побой)
'anfangen zu 'prügeln 3. (тйчам) 'ren¬
nen vi < 10/sn>, 'flitzen vi <sn>
запетайк а / -и pl = запетая
запета|я/, -и pl 'Komma n 24; точка и
» Semi'kolon n 24
запечатам f запечатвам
запечатан adj 1. ver'siegelt 2. umg
(залепен) ver'schlossen
запечатв|ам, -аш (-ax) uv; запечат|ам,
-аш (-ах) v 1. ver'siegeln vt < b > 2. umg
(залепвам) 'zukleben vt <a>, ver¬
schließen vi <32 b> 3. übertr (утвърдя-
вам) be'siegeln vr < b > O - а се нещо
в паметта ми etw. prägt sich mir ein
запечен adj 1. mit 'einer 'Kruste be'deckt
2. Med ver'stopft; ~ стомах Verstop¬
fung/ 17
запея t запявам
запйв|ам, -аш (-ax) uv; запй!я, -еш (-х) v
'anfangen vi < 2 а/hb > zu 'trinken; s
ce nicht mehr vom 'Trinken 'lassen
'können vi < 36/hb>
запилявам се, -аш ce (-ax ce) uv;
запил |ея се, -ееш се (-ях се) v ver¬
schwinden vi <21/sn>
'запйр]ам, -аш (-ах) uv; запр|а, -еш
(-ях) V 1. (спйрам) 'anhalten vi < 3 а >
2. (задържам) 'festhalten vt <3а>,
zu'rückhallen vt < 3 а > 3. (спйрам се)
Halt 'machen 4. (затварям) 'einsper¬
ren vt < а > 5. (изнемощявам) volkst
schwach 'werden vi < 18(sn > 6.' \ дър-
жам) 'einbehalten vt <3c>
2запнрам, -аш (-ax) uv; зап|ера, -ереш
(-päx) v 'anfangen vi <2a/hb> zu
'waschen
запис m, -и pl 1. 'Aufnahme / 16;
магнетофонен ~ 'Tonbandaufnahme
2. (телевизия, радио) 'Aufzeichnung
/ 17 3. Fin Überweisung/17; пощен¬
ски ~ 'Postanweisung
запйсв|ам, -аш (-ax) uv; запй|ша, -шеш
(-сах) V 1. 'aufschreiben vr <23а>,
no'tieren vt <d> 2. (водя записки)
'mitschreiben vt < 23 a >, 'Nachschrif¬
ten'anfertigen <a> 3.(вписвам) 'ein¬
schreiben vt <23a>, 'eintragen vt
<4a> 4. (студент) immatriku'lieren
vt <d> 5. (радио) 'aufnehmen vt
< 16a>
записк|а /, -и pl 1. (бележка) No'tiz/17
2. nur pl 'Nachschriften /11/pl водя ~ и
'mitschreiben vt < 23 a > 3. nur pl Me¬
moiren [..mo'a:ran] pl O протоколна
% Proto'kollniederschrift/17
записк ам, -аш (-ax) v 'losschreien vi
<23 /hb>
записук|ам, -аш (-ax) v 'anfangen vi
<2&/hb> zu 'piepsen
запйтв|ам, -аш (-ax) uv; запйт|ам, -аш
(-ах) V 'fragen vt
запйтван|е л, -ия pl 'Anfrage /16
запич|ам, -аш (-ах) uv; за|пека, -печеш
(-пекох) V 1, über'backen vt <4b>
2. Med 'stopfen vt; » ce 1, von 'einer
'Kruste be'deckt 'werden vi <18/jn>
2. Med 'anfangen vt <2a/hb> an
Verstopfung zu 'leiden
запия | заливам
заплав|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu Schwimmen
SaiuiaKBlaM, -аш (-ax) uv; запла|ча,
-чеш (-ках) v 'anfangen vi <2z/hb>
zu 'weinen
231
заповядам
2заплакв1ам, -аш (-ах) uv; заплакн|а,
-еш (-ах) V 'anfangen vi <2a/hb> zu
'spülen; 'abspülen vt <a>
запламтяв|ам, -аш (-ах) uv; запламт|я,
-йш (-ях) V 'aufflammen vi <ajsn>,
'aufflackem vi < a/sn >
запланир ам, -аш (-ах) uv, v = запла¬
нувам
запланув|ам, -аш (-ах) uv, v 'planen vt,
'einplanen vt <a>
заплануваше n, -ия pl 'Planen n 23
заплат|а/ ти pl Ge'halt n 22, Lohn m 2
заплатя ] заплащам
заплах|а /, -и pl 1. (заплашване) 'Dro¬
hung/17 2. (опасност) Ge'fahr /17
заплашв|ам, -аш (-ах) uv; заплаш|а,
-иш (-их) V 'drohen vi <hb> (някого
jmdm.)
заплашван|е п, -ия р/1, 'Drohung/17
2. (опасност) Ge'fahr /17
заплашителен, -ни adj 'drohend
заплащ|ам, -аш (-ах) uv; заплат|я, -йш
(-йх) V 1. be'zahlen vt <b> auch
übertr; » c живота си mit 'seinem
'Leben be'zahlen 2. (възнаграждавам)
'zahlen vt 3. (отмъщавам) 'heimzahlen
<a> (някому за нещо jmdm. etw.)
запленяв|ам, -аш (-ах) uv; заплен|я,
-йш (-йх) V ge'fangennehmen vt
< 16 а > auch übertr
заплес m, -и pl übertr 'Schlafmütze/16
заплесв|ам, -аш (-ах) uv; заплесн|а, -еш
(-ax)v 'ablenken vt <a>; s се 1. 'gaf¬
fen vi <hb> 2. (влюбвам се) sich
ver'gaffen vr < b > (no in 4)
заплесенясв|ам, -аш (-ах) uv; запле-
сеняс|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
<2а/hb> zu 'schimmeln
заплескв|ам, -аш (-ах) uv; заплеск|ам,
-аш (-ах) V be'schmutzen vt <Ь>
заплесна f заплесвам
заплета | заплитам
заплетен adj ver'strickt, kompliziert
заплетеност / nur sg Ver'stricktheit /17,
Kompliziertheit /17
заплйт]ам, -аш (-ах) uv; зап|лета,
-летеш (-летох) v 1. 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu 'stricken; (c една кука)
'anfangen zu 'häkeln 2. (коса) 'flechten
vt < 17> 3. (обърквам концй) ver'fit-
zen vr < b > 4. (намесвам) ver'stricken
vf <b> (някого в нещо jmdn. in
etw. 4) 5. (някоя работа) ver'wirren vt
<b>, durchein'anderbringen vt
<24a>; s ce 1. sich ver'fitzen vr
2. übertr sich ver'stricken vr, sich
ver'wirren vr O ~ а ми се езйкът sich
ver'haspeln vr <b>, 'anfangen zu
'stottern
заплодяв|ам, -аш (-ах) uv; заплод|я,
-йш (-йх) v be'fruchten vt <b>,
'decken vt, be'samen vt <b>
запложд|ам, -аш (-ах) uv = запло-
дявам
заплождан|е п, -ия pl Befruchtung/17,
'Decken п 23, Be'samung/ 17
заплув|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu 'schwimmen
заплн>в|ам, -аш (-ах) uv; заплю|я, -еш
(-х) V 1. 'anspucken vt < а>; « някого
в лицето jmdm. ins Ge'sicht 'spucken vi
<hb> 2. 'anfangen vi <2a/hb> zu
'spucken ['speien] O това съм го
заплюл das 'habe ich für mich be'stimmt
запляскв ам, -аш (-ах) uv; запляск|ам,
-аш (-ах) V 'anfangen vi < 2 а/hb > zu
'klatschen
заловднг|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
< 2 ajhb > zu 'heben; ~ а ми ce mir
wird 'übel
заповед /, -и pl 1. Mil Be'fehl m 1 auch
übertr; повиквателна ~ 'Einberu¬
fungsbefehl 2. Verw 'Weisung / 17,
'Anordnung/17 O издавам ~ 'einen
Be'fehl ['eine 'Weisung] er'teilen < b >;
изпълнявам ~ 'einen Be'fehl ['eine
'Weisung] 'ausführen < a >
заповед|ен, -ни adj be'fehlerisch, befeh¬
lend; ~ но изречение Gramm Be-
'fehissatz m 2
заповедни |k m, -ци pl 1. Hist Ge'bieter
m4 2. 'herrschsüchtiger Mensch m 8
заповеднически adj — заповеден
заповтар|ям, -яш (-ях) v 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu wiederholen
'заповяд|ам, -аш (-ах) v nur 1. Pers so
заповядам
232
frei sein vi < B >; ~ ай, ~ айте! 'bitte
sehr!; ~ айте у дома! 'bitte be'suchen
Sie uns [mich]!
Заповядам | заповядвам
заповядв|ам, -аш (-ах) uv; заповяд|ам,
-аш (-ах) V 1. Mil be'fehlen vt < 20 b>
auch übertr 2. Verw 'anweisen vr
< 23 a >, 'anordnen vt < a >
заподозйр|ам, -аш (-ах) uv; заподозр|а,
•еш (-ях) V 'anfangen vi < 2 а/hb > zu
verdächtigen
запознае [ам, -аш (-ах) uv; запозна|я, -еш
(-х) V be'kanntmachen vt <а> (с mit 3),
'vorslellen vt <а> (някого с някого
jmdm. jmdn.); s се 1. (нарочно) sich
be'kanntmachen vr (с mit J) 2. (слу¬
чайно) sich 'kennenlernen vr < a >; 'ken-
nenlemen (c някого jmdn.) O
запознайте се ... darf ich 'vorstellen ...
запознйван|е n, -ия pl 1. (среща)
Be'gegnung/17 2. (представяне) 'Vor¬
stellung/17 3. (опознаване) Be'kannt-
werden n 23
запозн£нств]о n, -a pl Be'kanntschaft
/17
запозная t запознавам
зап6йв|ам, -аш (-ах) uv = запоявам
запойк|а/ -и pl Verlöten п 23; правя 8
'löten vt
запокйтв|ам, -аш (-ах) uv; запокйт|я,
-иш (-их) V 'werfen vt < 16 >, 'schleu¬
dern vt
запомн|ям, -яш (-ях) uv; запомн|я, -иш
(-их) V sich 'merken vt, be'halten vt
<3b>
запомняне n nur sg 'Merken n 23; мъчно
за ~ e schwer zu 'merken sein vi < B >
запопв|ам, -аш (-ах) uv; запоп|я, -иш
(-их) V in den 'geistlichen Stand er-
'heben vr < 14 b>
запор m, -и pl Jur, Fin 'Sperrung / 17,
Beschlagnahme / 16; налагам ~
'sperren vt, beschlagnahmen vr <b>
~ на заплатата 'Lohnpfändung/17,
Ge'haltspfändung
зап6рв|ам, -аш (-ах) uv; запор|я, -иш
(-их) v 'anfangen vi <2afhb> zu zer¬
' teilen
запосещав|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
<2ajhb> zu be'suchen
запотен adj 1. ver'schwitzt 2. (стъкло)
be'schlagen
запотяв|ам, -аш (-ах) uv; запот|я,
-йш (-йх) V 1. Schwitzen 'lassen vt
<3/hb>, ins 'Schwitzen 'bringen vt
<24> 2. (стъкло) be'schlagen 'lassen;
s се 1. Schwitzen vi <hb> 2. (стък¬
ло) be'schlagen vr < 4 bfsn >
започв|ам, -аш (-ах) uv; започн|а, -еш
(-ах) V 'anfangen vr < 2 а >, be'ginnen
vt <26b>
запояв|ам, -аш (-ах) uv; запо|я, -йш
(-йх) V 'löten vr, ver'löten vr < b >
запояван|e n, -ия pl 'Löten n 23
запра t ‘запирам
запраша|ам, -аш (-ах) uv; запраш1а,
-иш (-их) V 1. ver'stauben vi <bjsn>
2. (впускам се) 'losflitzen vi < г/sn >
запращ|ам, -аш (-ах) uv; запрат|я, -иш
(-их) V Schleudern vt
запращяв|ам, -аш (-ах) uv; запращ|я,
-йш (-йх) V 'anfangen vi < 2 г/sn > zu
'knistern ['knacken]
запретна | запрягам
запретв|ам, -аш (-ах) uv запретн|а, -еш
(-ах) V 'hochkrempeln vr <а>, 'auf¬
krempeln vt <а>; Schürzen vt; x
ръкави die 'Ärmel 'hochkrempeln; x
пола den Rock Schürzen; s ce die
'Ärmel 'aufkrempeln
запречв|ам, -аш (-ах) uv; запреч|а, -иш
(-их) V verSperren vt < b >
запрещени|е n, -я pl Ver'bot n 20;
поставен съм под « Jur ent'mündigt
sein vi <B>
заприглас|ям, -яш (-ях) v'einstimmen vt
<a>
запрйд|ам, -аш (-ах) uv; зап|реда,
-редеш (-редох) v 'anfangen vi
<2ajhb> zu Spinnen
запринжд|ам, -аш (-ах) v 1. (хора) 'an¬
gelaufen 'kommen vi <33jsn> 2. (bo-
дй) 'angeflossen 'kommen
заприказвам, -аш (-ах) v 1. 'anfangen vi
<2a/hb> zu Sprechen 2. (заговарвам)
'ansprechen vt <16a> 3. (увлйчам n
233
зараждам
разговор) in ein Ge'spräch ver'wickeln
vt <b>; s ce sich 'festreden vr <a>,
ins Ge'spräch vertieft sein vj < B >
заприлйчв|ам, -аш (>ax) uv; запри¬
личам, -аш (-ах) V 'ähnlich 'werden
< 18/i«> (на някого jmdm.)
запристйг|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
<2a/hb> 'anzukommen
запршцв|ам, -аш (-ах) uv; запрйщ|я,
-иш (-их) VI. (вода) 'stauen vt, 'absper¬
ren vt <a> 2. ver'sperren vt <b>,
ver'stopfen vt <b>
запролетяв|а ce, (-a ce) uv; запролет|й
се, (-Й ce) v unpers 'Frühling 'werden vi
< 18/sn>
запролетяване n nur sg 'Frühlingsbe¬
ginn m\ 'zeitiger 'Frühling m 1 *
запротестйр|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
<2a/hb> zu protestieren
запръжк|а /, -и pl 'Einbrenne / 16
запръска |ам, -аш (-ах) uv; за¬
пръскам, -аш (-ах) V 'anfangen vi
<2a/hb> zu'spritzen; ~ а дъжд ein
'leichter 'Regen be'ginnt; es be'ginnt zu
'nieseln
запрат|ам, -аш (-ах) uv; запрегн|а, -еш
(-ах) V 'anspannen vt < а >, 'einspan¬
nen vr <а>
заптие п, -та pl Hist 'türkischer Poli'zist
т 8
запасна | запущам
запуснат adj her'untergekommen, ver-
'fallen
запустенне n nur sg Ver'fall nt 2
запустяв|ам, -аш (-ах) uv; запуст|ея,
-ееш (-ях) V ver'öden vi < Ъ/sn >
запуст|ял, -ели adj ver'ödet, 'öde
залушалк|а/, -и pl 'Stöpsel m 4, 'Pfrop¬
fen m 4
запушв|ам, -аш (-ах) uv; запуш|а, -иш
(-их) V 1. 'anfangen vi <2аjhb> zu
'rauchen 2. (изпълвам c дим) ver'räu-
chern vt < b > 3. (затварям) ver'schlie¬
ßen vr < 32 b>; ver'stopfen vr <b>,
'zustopfen vr < a >; » устата някому
übertr jmdm. den Mund 'stopfen
запушван|е n, -ия pl Verstopfung /17
запущ|ам, -аш (-ах) uv; запусн|а, -еш
(-ах) V vernachlässigen vt < b >, her-
'unterkommen 'lassen vt <3lhb>
запъв ам, -аш (-ах) uv; запън|а, -еш
(-ах) V 1. ver'riegeln vr <b> 2. (пушка)
Spannen vr; s ce Stottern vi <hb>,
Stammeln vi <hb>
запъван|e n, -ия pl 'Stottern n 23, 'Stam¬
meln n 23
запьлв|ам, -аш (-ах) uv; запълн|я, -иш
(-их) V 'füllen vr, 'ausfüllen vt <a>
запържа |ам, -аш (-ах) uv; запърж|а,
-иш (-их) V 'eine [die] 'Einbrenne 'ma¬
chen (нещо für etw.)
запърть[к m, -ци pl 'faules Ei n 21
запътв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; запът|я
се, -иш се (-их ce) v sich be'geben vr
< 15 b >, sich auf den Weg 'machen
(към zu J, nach 3)
запьхтяв|ам, -аш (-ax) uv; запъхт|я,
-йш (-ях) V 'anfangen vi < 2 г/hb > zu
'schnaufen; % ce'außer'Atem ge'raten
vi < 3 Ъ/sn >, schwer 'atmen vi <hb>
запяв ам, -аш (-ax) uv; зап|ея, -ееш (-ях)
V 'anfangen vi < 2 а/hb > zu Singen
зар (-ът) m, -ове pl 'Würfel m 4
заработв|ам, -аш (-ax) uv; заработ|я,
-иш (-их) V 1. 'anfangen vi <2аjhb>
zu 'arbeiten 2. (изкарвам) ver'dienen vr
< b >, er'arbeiten vr < b >; s ce sich
in die 'Arbeit ver'tiefen vr < b >
заравн ям, -яш (-ях) uv; заравн|я, -иш
(-их) V 1. 'einebnen vr <а> 2. (из¬
глаждам) 'glätten vr
зарав|ям, -яш (-ях) uv; заров|я, -иш
(-их) V1. ver'graben vr <4b>, 'eingra¬
ben vt < 4 a > 2. (погребвам) be'gra-
benvr <4b> 3. (скрйвам) ver'stecken
vr <b> 4. (пъхам) 'stecken vr O
заровил съм се в кнйги sich in 'Bücher
ver'graben 'haben vr <A>
зарадв)ам, -аш (-ax) v er'freuen vt
< b >; s ce sich 'freuen vr
зарад u. заради präp I. (поради) 'we¬
gen 2 2. (вместо) anstelle 2 3. (в полза
на) um 2 'willen
заражд|ам, -аш (-ax) uv; зарод|я, -йш
(-йх) V her'vorbringen vt <24а>; s
се entstehen vi < 101b/j«>
зараждане
234
зараждане п nur sg Entstehung /17
зараз|а /, -и pl 'Ansteckung /17
зараз|ен, -ни adj 'ansteckend; ~ на бо¬
лест 'ansteckende 'Krankheit /17
заразбн adj 'angesteckt, infiziert
заразителен, -ни adj 'ansteckend auch
übertr
заразителност f nur sg 'Ansteckung
/17 auch übertr, 'Ansteckungsgefahr
/17
заразоносйтел (-ят) m, -и pl Bazillen¬
träger nt 4
заразяв|ам, -am (-ax) uv; зараз|я, -йш
(-йх) 1. 'anstecken vt <a> auch übertr
2. (вода и под.) ver'seuchen vt < b >
auch übertr; s ce sich 'anstecken vr,
'angesteckt 'werden vi <18/sn> (от
von 3)
заран /, -и pl 1. 'Morgen m 4 2. als adv
'morgens
зараств|ам, -аш (-ax) uv; зарасн|а, -еш
(-ах) V 1. (рана) 'heilen vi <sn>,
ver'wachsen vi < Ъ/sn > 2. (сраствам
ce) Anwachsen vi <aJsn> 3. (обрас-
твам) be'wachsen vi < Ъ/sn >
зарево n nur sg 'Leuchten n 23, 'roter
Schein m 1
зарегистрйр|ам, -аш (-ax) v 1. 'feststel¬
len vt <a>, registrieren vt <d>,
verzeichnen vt <b> 2. übertr zu
ver'zeichnen 'haben vt < A >
зареден adj 1. (оръжие) geladen auch El
2. Tech 'eingerichtet
заредув|ам се, -аш ce (-ax ce) uv =
зареждам ce
зарежд|ам, -аш (-ax) uv; заред|я,
-йш (-йх) V 1. Mil, El 'laden vt <4>
2. (снабдявам) ver'sorgen vt <b>
3. (приготовлявам) 'arbeitsbereit 'ma¬
chen vt 4. (изреждам един след друг)
'anfangen vi <2a./hb> nacheinander
zu ... 5. (занареждам) 'anfangen zu
er'zähien; % ce sich anein'anderreihen
vr <a>
зарезан m auch Трифон- - Tag nt 1 des
'Weinbauern, 'Winzerfest n 20
зар|ея, -ееш (-ях od -еях) v 'schweifen
'lassen vt < 3/hb >; den Blick 'schwei¬
fen 'lassen; s ce um'herschweifen vi
< ajsn >
зарзавйт m, -и pl volkst Ge'müse n 23
зарзаватен adj volkst Ge'müse-
зарзаватчййк|а /, -и pl volkst Ge'müse-
frau/17, Ge'müseverkäuferin /18
зарзаватчнйннц|а /, -и pl volkst Ge-
'müsegeschäft n 20, Ge'müseladen m 5
зарзаватннйски adj volkst Ge'müse-
зарзаватнй|я /, -и pl volkst Ge'müse-
händler m 4, Ge'müseverkäufer m 4
зарзал|а/ -и pl volkst 1. Apri'kose/ 16
2. (дърво) Aprikosenbaum nt 2
зарйбвам, -аш (-ax) uv = зарибявам
зарибявам, -аш (-ах) uv; зарйб|я, -иш
(-их) v zur 'Fischzucht be'nutzen vt
<b>
зарнбяван|е л, -ия pl Be'nutzung/17 zur
'Fischzucht
зарйв|ам, -аш (-ax) uv; зарйн|а, -еш
(-ах) od зарй|я, -еш (-х) v 1. 'eingraben
vr <4а>, ver'graben vt <4b>
2. (погребвам) be'graben vt <4b>
зарйтв|ам, -аш (-ax) uv; зарит]ам, -аш
(-ах) v 1. 'anfangen vi <2аjhb> zu
'treten 2. (кон) 'anfangen 'auszuschla¬
gen 3. (бебе) 'anfangen zu 'strampeln
O не съм заритал за него er kann mir
ge'stohlen 'bleiben
зарйч|ам, -аш (-ax) uv; зар|ека, -ечеш
(-екох) V volkst das Ver'sprechen 'ab¬
nehmen <16a> (някого jmdm.); s
ce ge'loben vt < b >
зария | заривам
заробвам, -аш (-ах) uv; зароб|я, -иш (-их)
у versklaven vt < b >, unterdrücken vt
<b>; at ce umg zum'Sklaven'werden
vi < 18/s«>
заробйгел (-ят) m, -и pl Unterdrücker m 4
зарбдиш m, -и pl Keim m 1
зародиш |ен, -ни adj Keim-
зародя | зараждам
зарозовяв|ам, -аш (-ах) uv; зарозов|ея,
-ееш (-ях) V 'anfangen vi <2аjhb>
'rosa zu 'werden
зарояв|ам се, -аш се (-ах се) uv; заро|я
се, -йш се (-йх се) v 'anfangen vi
< 2 а/hb > zu 'schwärmen
235
засилвам
1заруменяв|ам, -аш (-ах) uv; зару-
мен|ея, -ееш (-ях) v rot 'werden vi
< 18/5/1 >
2заруменяв|ам, -аш (-ах) uv; зарумен|я,
-йш (-йх) V rot 'werden 'lassen vt
< 3/hb >, rot 'färben vt
заръждавяв[ам, -аш (-ах) uv; заръж-
дав|ея, -ееш (-ях) v 'anfangen vi
<2a/hb> zu 'rosten
зарък|а f -и pl volkst 'Auftrag m 2,
Bestellung /17
заръмява, -a uv; заръм|й, -я v nur 3. Pers
'anfangen vi <2a/hb> zu 'nieseln; «
ситен дъжд ein 'leichter 'Regen setzt ein
заръчв|ам, -аш (-ах) uv; заръч|ам, -аш
(-ах) V volkst 1. (правя поръчка)
be'stellen vt < b > 2. (нареждам) 'auf¬
tragen vt <4a>
заряд m, -и pl 'Ladung / 17; ядрен ~
'Kernsprengladung
зар|я / -й pl 1. (сутрин) 'Morgenrot n 20
2. (вечер) 'Abendrot n 20 3. (сияние)
'roter Schein m 14. nur pl (лъчй) Schein
'Strahlen m 9/pl, 'Lichtstrahlen 5. Mil
(сутрин) 'Wecken n 23; (вечер)
'Zapfenstreich m 1 6. (военно тържес¬
тво) Ap'pell m 1 *
заряза |ам, -am (-ах) uv; зар I ежа, -ежеш
(-язах) V 1. volkst (врязвам) 'einkerben
vf < а > 2. (изоставям) im Stich 'las¬
sen vf <3> (някогоjmdn.), 'aufgeben
< 15 а > (нещо etw.) O той ме заряза
насред улицата er ließ mich 'mitten
auf der 'Straße 'stehen
засад |a/, -и pl 'Hinterhalt m 1; от « aus
dem 'Hinterhalt
засажд|ам, -аш (-ах) uv; засад|я, -йш
(-йх) v 1. 'pflanzen vt 2. (определена
площ) be'pflanzen vt < b > (c mit 3)
3. (започвам да садя) 'anfangen vi
<2a/hb> zu 'pflanzen
засаждан|е n, -ия pl 1. 'Pflanzen n 23
2. (на площ) Be'pflanzung / 17, Be¬
'pflanzen n 23
засвндетелствув|ам, -аш (-ах) v be'zeugen
vf <b>
засев|ен, -ни adj Be'stell-, Saat-; ~ на
площ zu bestellende 'Fläche /16
заседав|ам, -аш (-ах) uv 1. 'eine 'Sitzung
['Sitzungen] 'abhalten < 3 a >, 'tagen vi
<hb> 2. umg (на заседание съм) auf
'einer 'Sitzung sein vi < B >
заседанн|е n, -я pl 'Sitzung /17
заседател (-ят) m, -и pl Jur: съдебен ~
'Schöffe m 7
заседателен, -ни adj 'Sitzungs-; - на
зала 'Sitzungssaal m 2
заседатели a f -и pl Jur: съдебна ä
'Schöffin /18
заседна | засядам
заседнал adj 'festgefahren, 'festsitzend;
~ e er sitzt fest; водя ~ живот ein
Seßhaftes 'Leben 'führen auch übertr
заседяв ам се, -аш се (-ах се) uv; засед|я
се, -йш се (-ях се) v I. 'lange Sitzen
'bleiben vi <23/sn> 2. (пребивавам)
ver'weilen vi < Ъ/hb >, 'bleiben
заселв|ам, -аш (-ах) uv; засел|я, -иш
(-их) v 1. (местност) be'siedeln vf
< b > 2. (хора) 'ansiedeln vf < а >; s
се sich 'ansiedeln vr
заселваме n, -ия pl L (на хора) 'Ansied¬
lung / 17 2. (на място) Be'siedlung
/П,
заселени 1 е л, -я pl = заселване
заселни|к т, -ци pl 'Ansiedler т 4
заселниц а / -и pl 'Ansiedlerin /18
заселя f заселвам
засенв|ам, -аш (-ах) uv; засен|я, -йш
(-йх) v = засенчвам
засенча ам, -аш (-ах) uv; засенч|а, -иш
(-их) v 1. be'schatten vf < b > 2. übertr
überschatten vt <b>
засеня f засенвам
засеняв)ам, -аш (-ах) uv - засенвам
засечк|а /, -и pl 1. Ver'sagen п 23,
'Aussetzen и 23 2. (пушка) 'Lade¬
hemmung/17 О правя ж а) ver'sa¬
gen vi < Ъ/hb >, 'aussetzen vi < &/hb >
b) (пушка) 'Ladehemmung 'haben
засйлв|ам, -аш (-ах) uv; засйл|я, -иш
(-их) V 1. (давам сйла) Stärken vf,
'kräftigen vt 2. (усилвам) verstärken
vf < b > 3. (ускорявам) beschleunigen
vf <b>; ж хода си Seine 'Schritte
beschleunigen 4. (храня) her'aus-
засилване
236
füttern vt <a>; s се 1. 'stärker
'werden vi < 18fsn>, sich verstärken
vr 2. (напрягам се) sich 'anstrengen vr
< a > 3. (затйчвам се) schnell 'laufen
vi <9/sn>, 'rennen vi <10/sn>
4. (предискок и под.) 'Anlauf'nehmen
< 16 > auch übertr 5. (след болест) zu
'Kräften 'kommen vi <23jsn>
засйлван|е «, -ия pl 1. 'Stärkung / 17,
Ver'slärkung / 17 2. (ускоряване)
Beschleunigung /17 3. (преди скок)
'Anlauf m 2 auch Sport 4. (след бо¬
лест) 'Kräftigung /17
засил я | засилвам
засиняв]ам, -аш (-ах) uv; засин|ея, -ееш
(-ях) у 'anfangen vi <2аjhb> blau zu
'werden; s се 'anfangen blau zu
'schimmern
засйпв|ам, -аш (-ах) uv; засйп|я, -еш
(-ах) V 1. (покривам) be'decken vt
<b> 2. (дупка и под.) 'zuschütten vt
<а> 3. übertr über'schütten vt <b>,
über'häufen vr <b>
засиромашав|ам, -аш (-ах) uv; засиро-
маш|ея, -ееш (-äx) v arm 'werden vi
<18fsn>, verelenden vi < b/sn >, ver-
'armen vi < bjsn >
засян[ам, -аш (-ах) uv; за|сека, -сечеш
(-сякох, -сече) v 1. 'anfangen vi
<2а/hb> zu 'hacken 2. (правя рязка)
'einkerben vt <a> 3. (предавател)
'anpeilen vt < a > 4. (правя засечка)
ver'sagen vi < b/hb >, 'aussetzen vi
<ajhb>; Mil 'Ladehemmung 'haben
<A> 5. (млъквам) ver'stummen vi
<bjsn> 6. volkst (преграждам)'absper¬
ren vt <a>; s ce sich über'kreu-
zen vr <b>, sich über'schneiden vr
<21 b> auch übertr
засйчан|е и, -ия pl 1. (c пеленгатор)
Teilung /17, 'Anpeilen n 23 2. (мълча¬
ние) 'Schweigen n 23 3. (преграждане)
volkst 'Abspemmg/17 4. = засечка
засйщ|ам, -аш (-ах) uv; засйт|я, -иш
(-их) V satt 'machen vt; s ce satt
'werden vi < 18jsn >
заскобв|ам,-аш (-ax)uv = заскобявам
заскобяв|ам, -аш (-ах) uv; заскоб|я,
-йш (-йх) V 1. (дума, текст) 'ein¬
klammern vt <а>, in 'Klammern
'setzen vt 2. Tech 'klammern vt
заскрежен adj mit 'Rauhreif be'deckt
заслажд|ам си, -аш си (-ах си) uv;
заслад|я си, -йш си (-йх си) v etw.
'Süßes 'essen < 15, ge'gessen >; ж c
нещо etw. als 'süßen 'Nachtisch
'nehmen < 16 >
засланяв|а (-a) uv; заслан|й (-Й) v unpers
mit Reif be'decken vr < b >
заелан|ям, -яш (-ях) uv; заслон|я, -йш
(-йх) V ver'decken vt < b >
заслепени |е п, -я pl и. заслепеност/ nur
sg Verblendung /17
заслепйтел|ен, -ни adj 'blendend
заслеплени|е п, -я pl veralt — заслепе¬
ние
заслепяв|ам, -аш (*ах) uv; заслеп|я, -йш
(-йх) V1. 'blenden vt 2. übertr verblenden
vr <b>
заслон nt, -и pl 1. 'Unterkunft / 14;
давам ~ 'Unterkunft ge'währen
<b> 2. 'Schutzhütte/16
заслоняв|ам, -аш (*ax) uv = засланям
заслуг|а /, -и pl Verdienst n 20
заслужан|ам, -аш (-ах) uv; заслуж|а,
-иш (-их) V ver'dienen vt < Ъ >
заслужено adv verdientermaßen
заслужил adj ver'dient
заслушв|ам се, -аш се (-ах се ) uv;
заслуш|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfangen
vi < 2 г/hb > zu 'hören (в auf 4)
засмйв|ам се, -аш се (-ах се) uv; засм|ея
се, -ееш се (-ях се) v 'anfangen vi
<2а/А6> zu 'lachen
засмолен adj ge'teert
засмоляв|ам, -аш (-ах) uv; засмол|я,
-йш (-йх) V 'teeren vr
засмоляван|е п, -ия pl 'Teeren п 23
засмян adj 'lachend; ~ до уши 'übers
'ganze Ge'sicht 'lachend
заснежав|а се (-а се) uv; заснеж|й се, (-й
се) V 1. nur 3. Pers mit Schnee be'deckt
'werden vi < 18/зл>, sich mit Schnee
be'decken vr < b > 2. unpers 'anfangen
vi zu 'schneien
заснежаван|е «, -ия pl 'Schneefall m 2
237
застрояване
заснежен adj ver'schneit, mit Schnee
be'deckt
1заснем|ам, -аш (-ах) uv, v 'anfangen
vi <2a./hb> her'unterzuholen [her-
'unlerzunehmen]
2заснем|ам, -am (-ax) uv; засне|ма,
-меш (-x) v (снимки; запис) 'aufnehmen
vt < 16a >; nur uv 'Aufnahmen 'machen
засннм|ам, -am (-ax) uv = заснемам
засоляв|ам си, -аш си (-ах си) uv; за-
сол|я си, -йш си (-йх си) V umg etw.
'Salziges ['Kräftiges] zu sich 'nehmen
< 16>
заспал adj 1. 'schlafend 2. (апатичен)
'schlafmützig, ver'schlafen
заспалост/nur sg Ver'schlafenheit/17,
'Schlafmützigkeit /17
заспйв|ам, -am (-ax) uv; засп|я, -йш
(-äx) v 'cinschlafen vi <3ajsn>; x
вечен сън ent'schlafen vi < 3 b/sn >; ж
на лаврите си auf 'seinen 'Lorbeeren
'ausruhen vi <a/hb>
заспиване n nur sg 'Einschlafen n 23; на
- am 'Einschlafen
засрамвам, -am (-ax) uv; засрам|я, -иш
(-их) v 1. be'schämen vt < b> 2. (изла¬
гам) 'bloßstellen vt < a >, bla'mieren
vt; s ce sich 'schämen vr
засреш|ам ce, -am ce (-ax ce) v 1. 'an¬
fangen vi <2&jhb> sich zu'treffen
2. (пасвам) 'passen vi <hb>
застав]а/, -и pl Mil 1. 'Posten nt 42. (на
граница) 'Grenzwache /16
застав|ам, -am (-ax) uv; застан|а, -еш
(-ax) v 1. (спйрам се) 'stehenbleiben
vi < 23 а/sn>; ж мйрно still 'stehen
2. sich 'stellen vr, sich 'hinstellen vr
< a >; ж пред някого sich vor jmdn.
'stellen ['hinstellen]; ж на нечия стра¬
на sich auf jmds. 'Seite 'stellen; ж на
чело sich an die 'Spitze 'stellen
застав|ям, -яш (-ях) uv; застав|я, -иш
(-их) V 'zwingen vt <21 >
’aacrapäBlajM, -аш (-ax) uv; заета |рея,
-ееш (-ях) V alt 'werden vi < 18/sn>,
'altem vi <sn>
2застаряв|ам, -am (-ax) uv; застар|я, -йш
(-йх) v alt 'werden 'lassen vt <2jhb>
застеля f застилам
застнв|ам, -am (-ax) uv; застйн|а, -еш
(-ax) v 1. (изстйвам) kalt 'werden
vi <18/sn>, er'kalten vi < b/sn >
2. übertr er'starren vi < b/sn > O
кръвта ми ~ а в жйлите das Blut
ge'rinnt mir in den 'Adern
застйг|ам, -аш (-ax) uv; застйгн|а, -еш
(-ах) V 1. 'einholen vt <а> 2. (завар¬
вам) über'raschen vr <b>
застйл|ам, -am (-ax) uv; зас|теля,
-телеш (-тлах) v be'decken vi < b >
заст6|й (-ят) m, -и pl 'Stillstand m 2
застояв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; засто|я
се, -йш се (-ях ce) v 1. sich 'aufhalten vr
<3a>2. (трая дълго) nur 3. Pers
'andauern vi <zjhb>
застоял adj 'abgestanden, ver'braucht;
~ а вода 'abgestandenes 'Wasser n 23,
(в гьол) 'stehendes 'Wasser; ~ въздух
verbrauchte Luft /14
застраховам, -аш (-ax) uv, v
versichern vt <b>; s ce 1. 'eine
Versicherung 'abschließen < 32 a >
2. übertr sich 'rückversichern vr < b >
(от 'gegen 4)
застрахователен, -ни adj Ver'siche-
rungs-; Държавен ж институт, Л bk
ДЗИ 'Staatliche Versicherungsanstalt
/17; ~ на полица Versicherungspolice
/16
застраховк|а/, -и pl Versicherung/17
застрашавам, -аш (-ах) uv; застраш|а,
-йш (-йх) v be'drohen vt < b >
застрашителен, -ни adj be'drohlich,
be'ängstigend
застрелв|ам, -аш (-ах) uv; застрел|ям,
-яш(-ях) Ver'schießen vi <32 b>; ж с
очй mit 'Blicken 'töten vi
r Ж T
застрелям \ застрелвам
застройв|ам, -аш (-ax) uv; застро|я,
-иш (-их) V Kochk le'gieren vt, mit
ver'quirltem Ei 'andicken vi <a>
застрояв|ам, -аш (-ax) uv; застро|я, -йш
(-йх) V 1. bebauen vi <b> 2. (за¬
почвам да строя) 'anfangen vi <2а/
hb> zu 'bauen
застрояване n, -ия pl Bebauung /17
застудява
238
застудяв|а (-а) uv; застуд|ее (-я) v nur 3.
Pers kalt 'werden vi < l%/sn>
застудяв|а се (-а се) uv; застуд|й се,
(•й се) V unpers kalt 'werden vi
< 18 /sn>
застуднван|е n, -ия pl 'Abkühlung/17;
(студ) Frost m 2
застьпв|ам, -аш (-ах) uv; застъп|я, -иш
(-их) у 1. 'treten vi < 1 Sjsn > (нещо auf
4) 2. (схващане) ver'treten vt < 15 b > ;
s ce sich 'einsetzen vr < a >, 'eintreten
vi <15 a/sn > (за für 4)
застъпван|e n, -ия pl 'Eintreten n 23 (за
für 4)
застьлни|к m, -ци pl Vertreter m 4,
Ver'teidiger m 4, 'Fürsprecher m 4
застъпяни |a /, -и pl Vertreterin / 18,
Verteidigerin /18, 'Fürsprecherin/18
застъпничества n, -apl 'Fürsprache/16
застъпя t застъпвам
застьп[ям, -яш (-ях) uv = застъпвам
засуетяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
засует|я се, -йш се (-йх се) v 'anfangen
vi <2а/Аb> ge'schäftig 'hin- und
'herzulaufen
засукан adj ge'zwirbelt
засукв|ам, -аш (-ах) uv; засу|ча, -чеш
(-ках) V 1. (мустаци) 'zwirbeln vt
2. (запретвам) volkst 'aufkrempeln vr
<a> 3. (усуквам) 'zwirnen vt, zu-
'sammendrehen vt < a > 4. (започвам
да бозая) 'anfangen vi < 2 &/hb > zu
'saugen
засяване n nur sg 'Zwirbeln n 23
засуха / nur sg volkst 'Trockenheit /17,
'Dürre/16
засушав|ам, -аш (-ах) uv; засуш|а, -йш
(*йх) V 'anfangen vi <2а/hb> zu
trocknen; s ce trocken 'werden vi
< 18 jsn>
засушаван|е n, -ия pl (суша) 'Trocken¬
heit /17
засърбйв|а ме (-а ме) uv; засърб|й ме
(-я ме) V nur 3. Pers 'anfangen vi
<2z.jhb> zu 'jucken
засъхв|ам, -аш (-ах) uv; засъхн|а, -еш
(-ах) V 1. (изсъхвам) trocknen vi
<sn> 2. (започвам да съхна) trok-
ken 'werden vi < 18/sn> 'austrocknen
vi <a/sn>
засъхнал adj 1, (вещество) 'ausgetrock¬
net 2. (течност) 'eingetrocknet
засяв|ам, -аш (-ах) uv; зас|ея, -ееш (-ях
od-еях) V1. (площ) bestellen vt (с mit)
2. (започвам да сея) 'anfangen vi
<2а/hb> zu 'säen
засяван|е n, -ия pl 'Säen n 23, Be¬
stellung/ 17
засяг|ам, -аш (-ах) uv; засегн|а, -еш
(-ах) V 1. (докосвам) be'rühren vr
< b > auch übertr 2. (улучвам) treffen
vt < 16 > 3. (обйждам) ver'letzen vt
< b >, 'kränken vt 4. (отнасям се до)
betreffen vr < 16 b > 5. (разглеждам)
sich be'fassen vr < b > (нещо mit 3); *
ce sich ge'kränkt [be'leidigt] 'fühlen
vr
засяд|ам, -аш (-ах) uv; заседн|а, -еш
(-ах) v 1. (оставам) 'sitzen ' bleiben vi
<23/sn>, 'bleiben 2. (запъвам се)
'stecken 'bleiben 3. (кораб) auf Grund
'laufen vi < 9/sn > 4. volkst (залязвам)
'untergehen vi <l3ajsn> O «ами
залъкът на гърлото der 'Bissen bleibt
mir im 'Halse 'stecken
затаен adj ver'steckt; със - дъх mit
'angehaltenem 'Atem
затаяв|ам, -аш (-ах) uv; зата|я, -йш
(-йх) V ver'bergen vt <16Ь>, ver¬
stecken vr <b>; * дъх den 'Atem
'anhalten <3a>
затварям, -яш (-ях) uv; затвор|я,
-иш (-их) V 1. Schließen vt <32>
2. (сгъвам) zu'sammenklappen vr
<а> 3. (преграждам) ver'sperren vt
<b> 4. (запушвам) ver'schließen vr
<32b> 5. (в помещение, в шкаф)
'einschließen vt < 32 a > 6. (лишавам
от свобода) 'einsperren vt < a > 7. (c
въртене) 'zudrehen vt <a> O »
някому вратата jmdm. die Tür
ver'schließen; s някому очйте jmdm.
die Augen Schließen; » някому
устата umg jmdm. das Maul 'stopfen;
а очйте си пред нещо vor etw. die
'Augen ver'schließen; а телефона den
239
затрупвам
'Hörer 'auflegen <a>; не затворих
очи ich 'konnte kein 'Auge 'schließen;
x ce 1. sich 'einschließen vr < 32 а > (в
in 4) 2. (вглъбявам ce) sich verschlie¬
ßen vr<32b>
затвор m, -и pl 1. Ge'langnis n 27 2. Mil
Ver'schluß nt 2 O предварителен ~
Untersuchungshaft /17
затворен adj 1. (помещение) ge'schlossen
2. (съд, човек) ver'schlossen 3. (уса¬
мотен) 'abgeschlossen
затвореност / nur sg Verschlossenheit
/17
затворим|k m, -ци pl 'Häftling m 1*,
'Strafgefangener ml*
затворническ|н adj 'Häftlings- O ~ a
килия Gefängniszelle / 16
затвбрничество n nur sg Inhaftierung
/17
затворничка / -и pl 'Strafgefangene
/19, 'weiblicher 'Häftling m 1*
затворя t затварям
затвърден adj gefestigt
затвърдея f ‘затвърдявам
затвърдй t Затвърдявам
1 затвърдявам, -am (-ax) uv; затвър-
д|ея, -ееш (-ях) v hart 'werden vi
< 18 /sn>
*затвърдяв|ам, -аш (-ax) uv; затвърд|я,
-йш (-йх) v festigen vt; s ce sich
festigen vr
затегна | затягам
затегнат adj fest
затекй се | затйчвам ce
затйкв|ам, -аш (-ax) uv; затйкн|а, -еш
(-ах) V 'zustopfen vr <а>, verschlie¬
ßen vt <32b>
затйсв|ам, -аш (-ax) uv = затискам
затйск|ам, -аш (-ах) uv; затйсн|а, -еш
(-ах) V1. (с ръце) 'zuhalten vr <3а>
2. (запушвам) 'zustopfen vt <а>
3. (притискам) 'quetschen vt
затйхв|ам, -аш (-ах) uv; затйхн|а, -еш
(-ах) V 1. (звуци) ver'klingen vi
<27b/sn> 2. (буря и под.) 'nach¬
lassen vi <3a/AA>, 'abklingen vi
< 27 a/s« >
затйхване n nur sg 'Nachlassen n 23
затйхна f затихвам
затичв[ам се, -аш се (-ах се) uv; затйч|ам
се, -аш се (-ах се) v 'eilen vr <sn>
затишие и nur sg 1. 'Ruhe /16; - пред
буря 'Ruhe vor dem Sturm 2. Meteor
Windstille / 16
затлачв|ам, -аш (-ax) uv; затлач|а, -иш
(-их) V verschlammen vr < Ь/sn >
затлачван|е п, -ия pl Verschlammung
/17
затлъстявам, -аш (-ах) uv; затлъст|ея,
-ееш (-ях) V fett 'werden vi < 18/sn>
затова Konj 'deshalb; -, че 'deshalb,
weil
затопл|ям, -яш (-ях) uv; затопл|я, -иш
(-их) v 'wärmen vt; s ce sich er'wär-
men vr <b>, warm 'werden vi
< 18 jsn >
затопляне n nur sg Er'wärmung / 17
auch Meteor; 'Wärmen n 23
затормозяв|ам, -аш (-ax) uv; затор-
моз|я, -иш (-их) v 'hemmen vt
заточав|ам, -аш (-ах) uv; заточ|а, -йш
(-йх) V ver'bannen vr < b >
заточеник и, -я pl Ver'bannung/17
зат6чени|к т, -ци pl Verbannter т 7+
затрйв|ам, -аш (-ах) uv; затрй|я, -еш
(-х) V1. (изгубвам) ver'sieben vt < Ь >,
ver'lieren vr <32b> 2. (погубвам)
'unter die 'Erde 'bringen vr <24>
затряс|а ме (-а ме) uv; за|тресе ме,
(-тресе ме) v nur 3. Pers 'Schüttelfrost
be'kommen < 33b >
затрия t затривам
затр6гв1ам, -аш (-ax) uv; затрогн|а, -еш
(-ах) Ver'greifen vt <21 b>, 'rühren vr
затруднен adj erschwert, 'schwierig; ~
съм in Verlegenheit sein vr < B >
затруднени е «, -я pl 'Schwierigkeit/17
затрудннтел|ен, -ни adj erschwerend
затрудняв ам, -аш (-ax) uv; затрудн|я,
-йш (-йх) V 1. erschweren vr <b>,
kompli'zieren vt < d > 2. (поставям в
неудобно положение) in Verlegenheit
'bringen vr < 24 >
затрупв|ам, -аш (-ax) uv; затруп|ам,
-аш (-ах) V 1, = засипвам 2. (при
катастрофа) ver'schütten vt <b>
затрънвам
240
затрънв|ам, -аш (-ах) uv; затрън|я, -иш
(-их) od затърн|я, -иш (-их) v volkst
mit 'Dornengestrüpp 'einzäunen vt
<a>
затръшв|ам, -аш (-ах) uv; затръшн|а,
-еш (-ах) V 'zuwerfen vt < 16 >
затрябв|ам, -аш (-ах) v volkst 'nötig sein
vi < B >; за какво съм ти ~ ал? wo'zu
brauchst du mich?
затуй Konj = затова
затулв|ам, -аш (-ах) uv; затул|я, -иш
(-их) V 1. (закривам) ver' decken vt
< b > 2. (засенчвам) überschatten vt
< b > 3. (покривам) be'decken vt < b >
4. (запушвам) ver'stopfen vt < b > O не
ми ~ай слънцето [светлината] steh
mir nicht in der 'Sonne [im Licht]; * ce
ver'schwinden vi < 27 b/sn >, sich
ver'stecken vr <b>
затул|ям, -яш (-ях) uv = затулвам
затур|ям, -яш (-ях) uv; затур|я, -иш
(-их) V umg ver'legen vt < b >
затъв|ам, -аш (-ах) uv; затън|а, -еш
(-ах) V1. ver'sinken vi < 27 b/sn > (в in
4), 'einsinken vi <27 ajsn> (в in 4) O
затънал съм в дългове bis zum Hals in
'Schulden 'stecken vi <hb>; затънал
съм в една каша drinstecken vi
<a/hb> bis zum Hals
затъкв1ам, -аш (-ах) uv; затъкн|а, -еш
(-ах) у 1. 'stecken vi <hb> (в in 3)
2. (запушвам) 'stopfen vt, 'zustopfen vt
<a>
затъмнее | затъмнява
затъмнени |en, -я pl 1. Astr 'Finsternis
/ 17; слънчево a 'Sonnenfinsternis;
лунно a 'Mondfinsternis 2. Verdun¬
kelung /17 auch Mil 3. Med 'Schatten
m 4, Ver'schattung /17
затьмнйтел|ен, -ни adj Ver'dunkelungs-
затьмня t затъмнявам
затьмняв|а (-a) uv; затъмн|ее, (-я) v nur
3. Pers 1. (ставам тъмен) 'dunkel
'werden vi < 18/sn > 2. (виждам ce
тъмен) sich 'dunkel 'abzeichnen vr
<a>
затьмняв|ам, -аш (-ах) uv; затъмн|я,
-йш (-йх) V 1. ver'dunkeln vt <b>
2. (помрачавам) über'decken vt
< b >, über'wiegen vi < 32 bjhb >
(нещо 'über 4)0 а ума den Ver'stand
'trüben
затьнтв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
затънт|я се, -иш се (-их ce) v umg sich
ver'krümeln vr < b >, sich ver'ziehen vr
<32b, h-g>
затънтен adj 'abgelegen
Затьнтеност/nur sg 'Abgelegenheit/17
затънтя се | затънтвам ce
затънт|ям се, -яш се (-ях ce) uv =
затънтвам ce
затьняв|ам, -аш (-ax) uv; затън|я, -йш
(-йх) V 'anspitzen vf <а>
затъпен adj 1. stumpf 2. übertr 'abge¬
stumpft
затьпея | 2затъпявам
затьпйтел|ен, -ни adj 'abstumpfend
затьпкв|ам, -аш (-ах) uv; затъп|ча,
-чеш (-ках) v I. 'festtreten vt < 15 а >
2. (запушвам) 'zustopfen vr <а>
3. (пъхвам) 'stopfen vr (в in 4)
haTbnäBlaM, -аш (-ax) uv; затъп|я, -йш
(-йх) V 1. stumpf 'machen vr 2. übertr
'abstumpfen vr <a>
2затьпяв|ам, -аш (-ax) uv; затъп|ея,
-ееш (-ях) V dumm 'werden vi
< 18jsn >, ver'blöden vi < bjsn >
затьпяван|е n, -ия pl 1. 'Abstumpfung
/ 17 auch übertr 2. (оглупяване)
Ver'blödung /17
затьп ял, -ели adj ver'blödet
затьрн|ям, -яш (-ях) uv = затрънвам
затьтр|ям, -яш (-ях) uv; затътр|я, -еш
(-ах) v 'schleifen vr, 'schleppen vt; s ce
sich 'schleppen vr
затяг|ам, -аш (-ax) uv; затегн|а, -еш
(-ах) v 1. 'festziehen vt <32 а, h-g> 2.
Med umg 'stopfen vr 3. (забавям) zum
'Stocken 'bringen vr < 24 > 4. (укреп¬
вам) 'straffen vr
зауноко|ен, -йни adj: ~ йна молитва
'Totengebet n 20
заупок6|й (-ят) m, -и pl 'Totengebet n 20
заучав|ам, -аш (-ax) uv; зауч|а, -иш
(-их) V sich 'einprägen vr < a>, 'lernen
vr
241
захърквам
заучаван|е п, -ия pl 'Einprägen п 23,
'Lernen п 23
заешки nur pl Med 'Ziegenpeter m 4,
Mumps m
зафучв|ам, -am (-ax) uv; зафуч|а, -иш
(-их) v umg 'wegschmeißen vf < 21 a >
захабяв|ам, -аш (-ax) uv; захаб|я, -йш
(-йх) V 1. (затъпявам) stumpf'machen
v/ 2, (износвам) 'abtragen vf <4а>
3. (пране) vom 'Waschen grau 'werden
'lassen vt <3/hb> 4. (зацапвам)
'schmutzig 'werden 'lassen; s се 1.
stumpf'werden vi < 18 jsn> 2. (дрехи)
'fadenscheinig 'werden 3. (пране) grau
'werden 4. (зацапвам се) 'schmutzig
'werden
захапв|ам, -аш (-ax) uv; захап|я, -еш
(-ах) V 1. 'anfangen vi <2а/hb> zu
'beißen; (насекоми) 'anfangen zu 'ste¬
chen 2. 'zwischen die 'Zähne 'stecken
v/; захапал съм лулата die 'Pfeife
'zwischen den 'Zähnen 'haben <A>
3. anbei ßen vt < 21 a >; « хляба das
Brot 'anbeißen 4. 'beißen vi <21 /hb>
(за in 4) 5. (засягам) 'sticheln vt, 'zwak-
ken vf
захар/nur sg 'Zucker m 4; гроздова ~
'Traubenzucker; ситна ~ 'klarer
'Zucker, 'Streuzucker; ~ на бучки
'Würfelzucker; пудра ~ 'Puderzucker;
той има - umg er hat 'Zucker, er ist
'zuckerkrank
захар|ен, -ни adj 'Zucker-; - но цвекло
'Zuckerrüben / 16/pl; -на болест
'Zuckerkrankheit/17; - на тръстика
'Zuckerrohr л 20
захарин т nur sg 'Süßstoff m 1
захарйнче п, -та pl umg 'Süßstoffta-
blelte f 16
захарвйц|а/, -и pl 'Zuckerdose /16
захарност / nur sg 'Zuckergehalt m 1
захаросан adj kan'diert, ge'zuckert
захаросвам, -аш (-ax) uv; захар6с|ам,
-аш (-ах) V1. zum Kristalli'sieren 'brin¬
gen vf <24> 2. (бадеми, плодове)
kan'dieren vt < d >, 'zuckern vr; s ce
kristalli'sieren vi <dlsn>
»»хващам, -аш (-ax) uv; злхван|а, -еш
US Wib. Bulg-Di
(-ax) v 1. (започвам) volkst 'anfangen
vi < 2 zjhb > 2. (заемам) 'einnehmen
vf Platz 3. (c ръка) er'fassen vt < b >
4. Mi! 'abfangen vf < 2 a >; s се 1. sich
'machen vr (за an 4) 2. (сприятелявам
ce) sich zu'sammentun vr <38a> (c
mit 3) 3. (скарвам ce) sich 'anlegen vr
< a > (c mit 3)
захвърл|ям, -яш (-ях) uv; захвърл|я,
-иш (-их) v 'hinwerfen vt <16а>,
'fortwerfen vf <16a>
захладях а ce (-a ce) uv; захлад|й се (-Й
ce) v nur 3. Pers kühl 'werden vi
<18/гл>, sich 'abkühlen vr <a>
захлажд|а ce (-a ce) uv = захладява ce
захлас m nur sg Ver'zückung / 17,
Ver'sunkenheit f 17
захласв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
захласн|а се, -еш ce (-ax ce) v 1. 'hin¬
gerissen 'werden vi < 18/гл> (в von 3)
2. (увличам ce) sich ver'tiefen vr (в in 4)
3. (задъхвам ce) umg nicht 'atmen
'können vi < 36/hb >; детето се - а от
плач dem Kind bleibt vom 'Weinen der
'Atem weg
захласнат adj l, ver'zückt, 'selbstver¬
gessen 2. 'hingerissen (от von J)
захласнато adv ver'zückt, ver'sunken,
'hingerissen
захласнатост/nur sg Verzücktheit/17,
Ver'sunkenheit /17
захлолв|ам, -аш (-ax) uv; захлопн|а,
-еш (-ах) V 'zuklappen vt < а >, 'zuwer¬
fen vf < 16 а >
захлупя |к т, -ци pl 'Deckel т 4
захлупв|ам, -аш (-ах) uv; захлуп|я, -иш
(-их) V 1. (с капак) 'zudecken vf < а >,
be'decken vf < b > 2. (c отвора надолу)
'umstülpen vf; s ce 1. (навеждам ce)
sich 'beugen vr 2. (хвърлям ce) sich mit
dem Ge'sicht 'werfen vr < 16 > (на auf4)
захлупци nur pl volkst 'Holzgefäß n 20
заход m nur sg volkst 1. (залез) 'Sonnen¬
untergang m 2 2. Klo'sett n 20
захожд|а (-a) uv; зайд|е (-e) v nur 3. Pers
'untergehen vi < 13 z/sn >
захъркв ам, -аш (-ax) uv; захърк|ам,
-аш (-ах) V 1. 'anfangen vi <2аjhb>
зацапвам
242
zu 'schnarchen 2. (болен) 'anfangen zu
'röcheln
зацапв|ам, -am (-ax) uv; зацап|ам, -am
(-ax) v 1. be'schmutzen vt <b>,
be'schmieren vt <b> 2. (във вода)
'anfangen vr <2ajhb> zu 'plantschen
зацепв|ам, -am (-ax) uv; зацеп|я, -иш
(-их) v 1. 'spalten vt, 'aufspalten vt
< a > 2. (почвам да цепя) 'anfangen vi
<2ajhb> zu 'spalten
зачать|к m, -ци pl Keim m 1 auch übertr
зачатьч|ен, -ни adj Keim-, 'Anfangs-
зачев|ам, -am (-ax) uv; зачен|а, -em
(-ax) v emp'fangen vt < 2 b >, 'schwan¬
ger 'werden vi < 18/sn>
зачеване n nur sg Emp'fängnis /13;
законен период на «- Jur gesetzliche
Emp'fängniszeit /17
зачекв|ам, -am (-ax) uv; зачекн|а, -сш
(-ax) v 'anschneiden vt <21a, d-tt>,
'ansprechen vt < 1 б a >
зачена f зачевам
заченк|а / -и pl meist pl 'Anfang m 2
зачервеняв ам се, -am се (-ах се) uv;
зачервен|ея се, -ееш се (-ях се) v rot
'werden vi < 18/s«>
зачервявам, -am (-ax) uv; зачерв|я, -йш
(-йх) v 'röten vr; * се rot 'werden vi
< 1&/sn>, sich 'röten vr
аачеркв|ам, -am (-ax) uv; зачеркн|а, -еш
(-ax) v 'durchstreichen vt <21a>,
'streichen vr <21 >
зачерняв|ам, -am (-ax) uv; зачерн|ея,
-ееш (-ях) v 1. schwarz 'werden vi
< 18/sn> 2. (изпъквам) sich schwarz
'abzeichnen vr <a>; s ce sich
schwarz 'abzeichnen
зачерн|ям, -яш (-ях) uv; зачерн|я, -иш
(-их) V 1. schwarz 'machen vr, 'schwär¬
zen vt 2. übertr 'unglücklich 'machen
зачертав ам, -am (-ax) uv; зачерта|я,
-em (-ex) v 1. 'durchstreichen vt
< 21 a > 2. (почвам да чертая) 'anfan¬
gen vr < 2 3.1 hb > zu 'zeichnen
зачестяв|ам, -am (-ax) uv; зачест|я, -йш
(-йх) v 1. 'häufiger'werden vi < 18/sn>
2. (идвам често) 'häufig 'kommen vi
<33 jsn>
зачета | зачитам .
зачислявам, -am (-ax) uv; зачисл|я,
-йш (-йх) v 1. (включвам) 'einreihen vr
<a>, 'einordnen vt <a> 2. (впйс-
вам) 'eintragen vt <4a>; « нещо
някому jmdm.etw. Überträgen <46>
зачнт|ам, -am (-ax) uv; за|чета, -четеш
(-четох) v 1. 'anfangen vi < 2 з/hb > zu
'lesen 2. (уважавам) 'achten vr 3. (приз¬
навам) 'anerkennen vt <10c>, 'an¬
rechnen vt < b >; s ce konzen'trierl
'lesen < 19 > (в нещо etw.)
зачитане n nur sg 1. (уважаване)
'Achtung /17 2. (признаване) 'Aner¬
kennung/17
зачуден adj ver'wundert, er'staunt
зачукв|ам, -am (-ax) uv; зачук|ам, -am
(-ax) v I. (вбйвам) 'einschlagen vr
< 4 a > 2. (приковавам) 'festnageln vr
<a> 3. 'anfangen vi <2a/hb> zu
'klopfen
зашеметяв|ам, -am (-ax) uv; зашемет|я,
-йш (-йх) v be'täuben vt < b >, 'schwind¬
lig 'machen vr, s ce be'täubt 'werden vi
< 18jsn >, 'schwindlig 'werden
зашнв|ам, -am (-ax) uv; зашй|я, -em (-x)
v 1. 'annähen vr < a >; » копче 'einen
Knopf 'annähen 2. zu'sammennähen vr
<a>; * двата края 'beide 'Enden
zu'sammennähen 3. (кърпя) 'flicken vr
4. (вшивам) 'einnähen vt <a> 5. 'an¬
fangen vi <2ajhb> zu 'nähen O ä
шамар някому jmdm. 'eine 'kleben
зашлевяв|ам, -am (-ax) uv; зашлев|я,
-йш (-йх) v umg 'eine 'kleben ['klat¬
schen, her'unterhauen <a>] (някого
jmdm.)
зашумв|ам, -am (-ax) uv; зашум|я, -иш
(-их) v mit 'Blättern be'decken vt
< b >, mit Laub be'decken; « ce sich
be'lauben vr, sich mit Laub be'decken
vr
зашумяв|ам, -am (-ax) uv; зашу|мя, -йш
(-ях) v 1. 'anfangen vi <2a/hb> zu
'lärmen 2. (гора, вода) 'anfangen zu
'rauschen
защйпв!ам, -am (-ax) uv; зашйп|я, -em
(-ax) v 1. (притискам) 'einklemmen vr
243
звуков
<а> 2. (ущйпвам) 'kneifen vt <21 >
3. (пране) 'anklammern vt <а>, 'fest¬
klammern vt <a>
защйт|а /, -и pl 1. (отбрана) Verteidi¬
gung/17 auch Sport, Jur 2. (закрила)
Schulz m 1
защитав|ам, -am (-ax) uv = защи¬
щавам
защйт|ен, -ни adj I. Ver'teidigungs-;
-на линия Verteidigungslinie / 16;
- на реч Verteidigungsrede /16, Plä-
do'yer rt 24 des Verteidigers 2. Schutz-;
« цвят 'Schutzfarbe /16; - на стена
'Schutzmauer /16; -но средство
'Schutzmittel n 23
защйтни|к m, -ци pl 1. Verteidiger m 4
auch Sport, Jur 2. (закрйлник)
Be'schützer m 4
защйтничк|а / -и pll. Verteidigerin/18
2. (закрилница) Be'schützerin / 18
защитя t защищавам
защитяв|ам, -аш (-ax) uv = защищавам
защищавам, -аш (-ах) uv; защит|я, -йш
(-йх) V 1. (отбранявам, отстоявам)
verteidigen vt < b > auch Sport, Jur
2. (закрилям) be'schülzen vt < b >
защо adv, Konj 1. wa'rum; - отйваш?
warum gehst du?; кажи ми - не
йдваш 'sage mir, wa'rum du nicht
kommst 2. (за какво) wo'zu, wo'für; -
ти е това? wo'zu brauchst du das? O ето
- 'deshalb,'darum; - не wa'rum nicht;
йма - es gibt 'einen Grund da'für, das
hat'seinen Grund; кой знае - werweiß,
wes'halb; моля, няма - 'bitte, nichts zu
'danken; няма - да отйдеш es hat
'keinen Zweck 'hinzugehen
змцото Konj weil, denn
заявк|а/, -иpl 'Anforderung/17, Bestel¬
lung/ 17; правя * bestellen vt <b>,
'anfordem vt < а > (за нещо etw.)
заявлени|е п, -я pl 1. 'Antrag m 2,
Ge'such n 20; правя » 'einen 'Antrag
[ein Ge'such] 'einreichen <a> 2. (де¬
кларация) Erklärung /17
заявяв|ам, -аш (-ax) uv; заяв|я, -йш
(-йх) V 1. er'klären vt <b> 2. (обаж¬
дам) 'melden vt
заядлйв adj 'zänkisch, 'streitsüchtig
заяжд|ам, -аш (-ax) uv; за1ям, -ядеш
(-ядох) V 1. 'anfangen vi <2 ajhb>z\i
'essen 2. (мъча) 'anfangen zu 'quälen
3. (машйна) 'klemmen vt, 'aussetzen
vt < a>; s ce Streit 'suchen (c mit 3)
заякв|ам, -аш (-ax) uv; заякн|а, -еш
(-ах) V sich 'kräftigen vr, 'kräftig 'wer¬
den vi < l8/sn>, er'starken vi < bjsn >
заякчав|ам, -аш (-ax) uv; заякч|а, -йш
(-йх) V 'festigen vt, 'kräftigen vt
заям t заяждам
зван adj; - и и незвани Be'rufene und
'Unberufene pl
звани|е n, -я pl 1. 'Titel m 4; почетно
ж 'Ehrentitel 2. Mil 'Dienstgrad m 1
3. (професия) Be'ruf m 1
звател|ен, -ни adj Gramm: ® падеж
'Vokativ m 1 *
звезд|й /, -й pl 1. Stern m 1; пътеводна
» 'Leitstern; падаща s 'Stern¬
schnuppe /16; — й ми светват пред
очйте od вйждам - й посред бял ден
'Sterne vor den 'Augen 'sehen < 19 >;
морска ä 'Seestern 2. (знаменйтост)
Star m 1
звезд|ен, -ни adj 'Sternen-, Stern-; ~ но
небе 'Sternenhimmel m 4; - на карта
'Sternkarte /16
звездовиден, -ни u. звездообраз|ен, -ни
adj 'sternförmig
звен|о n, -ä pl 1. Glied и 21 2. (връзка)
'Bindeglied
зверйлниц|а /, -и pl Menage'rie /16 a
звероподоб|ен, -ни adj 'tierähnlich
звероукротител (-ят) m, -и pl 'Tierbän¬
diger m 4, Domp'teur m 1*
зверски adj 'viehisch, besti'alisch
зверете |o n, -a pl Bestiali'tät/17,'Greu¬
eltat /17
зверче n, -та pl 'Tierchen n 23
зверщин|а /, -и pl — зверство
звер я се, -иш се (-их се) uv umg iron
dumm 'gucken vi <hb>
зву|к (-кът) m; -кове od -ци pl 1. Ton
m 1 2. Laut m 1 auch Ling 3. Phys
Schall m 1
звуков adj 1. Ton-; ~ ефект 'Toneffekt
звукозапис
244
т 1 2. Laut-; ~ закон 'Lautgesetz
и 20; ~ о явление 'Lauterscheinung/17
3. Schall-; ~ и трептения 'Schallwellen
/16/W
звукозапис т, -и pl 'Tonbandaufnahme
/16
звукозапвсвател ен, -ни adj 'Tonband¬
aufnahme-
звукооператор т, -и pl 'Tonregisseur
т 1*
звукоподражанн|е п, -я pl LautmaleTei
/17, OnomatopÖ'ie /16 а
звукоподражателен, -ни adj 'lautma¬
lend, onomatopo'etisch
звукосъчетани|е п, -я pl 'Lautverbin¬
dung/17 '
звуч|а, -йш (-ах) uv 'klingen vi
<21/hb>, 'tönen vi <hb>
звуч ен, -ни adj 'wohlklingend, 'wohltö¬
nend, 'klangvoll O ~ на съгласна Ling
'stimmhafter Konso'nant m 8
звучност / nur sg 1. 'Wohlklang m 2,
'Klangfülle / 16 2. Ling 'Stimmhaf¬
tigkeit /17
звън (-ът) m nur sg 1. 'Klirren n 23,
'Klappern n 23 2. (мелодичен) 'Läuten
n 23, Ge'läut n 23 3. (от звънец)
'Klingeln n 23
звънар (-ят) m, -и pl 'Glöckner m 4
звънарннЩа / -и pl 'Glockenturm m 2
звъна [ам, -аш (-ах) uv; звънн|а, -еш (-ах)
V 1. 'klirren vi <hb> 2. (тракам)
'klappern vi <hb> 3. (мелодично)
'läuten vi <hb> 4. (звънец) 'klingeln vi
<hb> O ще му звънна (по телефона)
ich 'werde ihn (tele'fonisch) 'anrufen
звън|ецт, -цк pl 1. (камбана) 'Glocke
/16; водолазен s 'Taucherglocke
2. (сигнален, електрически) 'Klingel
/16
звън|й (-я) uv nur 3. Pers 'klingeln vi,
läuten vi
звънлйв adj 'klingend, hell
звънна T звънвам
звънтене n nur sg и. звънтеж m nur sg
1. 'Klirren n 23, Klappern n 23
2. übertr Klang m 2
звънт|я, -йш (-ях) uv 1. 'klirren vi <hb>,
'klappern vi <hb> 2. übertr 'klingen
vi <21jhb>
звънче n, -та pl 'Glöckchen n 23, 'Schelle
/16
звън|я, -йш (-йх) uv 'lauten vt, 'klingeln
vt
звяр (зверът od -ът)т, -овео</зверо-
ве pl 1. Tier n 20 2. (див) 'wildes
Tier 3. (хйщник) 'Raubtier 4. übertr
'Bestie /16
здани|е n, -я pl Ge'bäude /16
здрав adj L ge'sund auch übertr, ~ a
храна ge'sunde Er'nährung/17 2. (сй-
лен, як) 'kräftig, stark 3. (издръжлив)
fest 4. (неповреден) 'unversehrt,
'unbeschädigt, ganz O да си жив и ~
ich 'wünsche dir Ge'sundheil und ein
'langes 'Leben
здравата adv 'tüchtig
здраве n nur sg Ge'sundheit / 17;
Министерство на ~ опазването Mi¬
nisterium n 28 für Gesundheitswesen
O много ~ 'viele 'Grüße (на an 4);
много ти ~ od ймаш много ~ ! da
bist du schief ge'wickelt!, das hast du
dir ge'dacht!; на ~ ! a) zum Wohl! b) (за
ядене) 'guten Appe'tit! c) (при кйхане)
Ge'sundheit!
здравей 2. Pers sg, -те 2. Pers pl sei [seid]
ge'grüßt
здрав|ен, -ни adj Ge'sundheits-, medi-
'zinisch, gesundheitlich; ~ на просвета
medizinische 'Aufklärung /17; a
пункт 'Arztpraxis /15а; а контрол
Ge'sundheitskontrolie /16; а лист
'Krankenblatt n 22
здравеня|к m, -ци pl 'kräftiger Kerl m 1
здравеопазване n nur sg Gesundheits¬
schutz m I, Gesundheitswesen n 23
здравец m nur sg Bot Ge'ranium n 28
здравина / nur sg 1. 'Festigkeit /17
2. (сйла) 'Stärke /16, Kraft /14
здравйсв[ам, -аш (-ах) uv; здравйс|ам,
-аш (-ах) V 'grüßen vt\ а се sich die
'Hände 'geben vr < 15 >
здравйсван|е n, -ия pl Be'grüßung/17.
'Händedruck m 1
здраво adv 1. (яко) fest, 'kräftig 2. (трай-
245
земя
но) 'haltbar 3. (сигурно) 'sicher, fest 4.
= здравата О живо- ~ съм ge'sund
und 'munter sein vi < B >; пипам
'seine 'Sache 'ordentlich 'machen
здравомйслещ adj nor'maldenkend
здравословен, -ни adj 1. gesundheit¬
lich, Ge'sundheits- 2. (полезен за
здравето) ge'sund
здрасти umg = здравей
здрач (-ът) т nur sg 'Dämmerung /17
здрачав|а се (-а се) uv; здрач|й се,
(-й се) V 'dämmern vi <hb>
здрачевина / nur sg = здрач
зебл|о л, -ä pl 'Sackleinen п 23
зебр|а / -и pl 'Zebra п 24
зев (-ът) т, -ове pl 1. 'Öffnung/17
2. Lit 'Rachen т 4 3. Ling Hi'atus m
зевзе|к m, -ци pl umg 'Spaßvogel m 4
зеле n nur sg Kohl m 1, Kraul n 22,
meist 'Weißkohl; брюкселско ~
'Rosenkohl; кйсело ~ 'Sauerkohl;
къдраво ~ 'Wirsingkohl; червено ~
'Rotkohl; цветно ~ 'Blumenkohl
зелев adj Kohl-, Kraut-; ~ сок 'Sauer¬
krautsaft m 2
зелен adj grün; ~ фасул'grüne'Bohnen
/ Щр1 O млад и ~ 'blutjung;
пращам за ~ хайвер ver'kohlen vt
< b >, auf den Arm 'nehmen vt < 16 >
зелен |ея, -ееш (-ях) uv od е се grün
'leuchten vi <hb>, grün 'schimmern vi
<hb>
зеленйкав adj 'grünlich
зеленин|а /, -й pl Grün n 23
зеленосйн adj 'grünblau
зеленчу|к m, -ци pl 1. Ge'müse n 23
2. (вид ж ) Ge'müsesorte /16
зеленчуков adj Ge'müse-
зеленчукопроизводйтел (-ят) m, -и pl
Ge'müseproduzent m 8
зеленчукопроизводител |ен, -ни adj Ge-
'müseanbau-, Ge'müseproduktions-
зеленчукопроизводство n nur sg Ge-
'müseanbau m 1, Ge'müseproduktion
/17
зеленясвам, -am (-ax) uv; зеленяс|ам,
-am (-ax) v 1. (мухлясвам) verschim¬
meln vi <bjsn> 2.(покрйвамсеcмъх)
sich mit Moos be'decken vr < b > 3. (за
вода) ver'schüfen vi < bjsn >, sich mit
'Teichlinsen be'decken vr <b>
зелк|а /, -и pl 'Kohlkopf m 2
зелни к m, -ци pl Kohl m 1 in 'Blätter¬
teig
зем|ам, -аш (-ax) uv; зе|ма, -меш (-х) v
= вземам
земевладелец т, -ци pl 'Grundbesitzer
т 4
земевладелскн adj 'Grundbesitzer-
земевладенн е и, -я pl 'Grundbesitz т 1
земедел ец т, -ци pl 1. 'Bauer т 4,
'Landwirt т 1 2. Pol 'Mitglied «21
des Bul'garischen 'Volksbauernbun¬
des
земеделие л nur sg 'Landwirtschaft/17
земеделск|н adj 'landwirtschaftlich; ~
стопанин 'Landwirt m 1, 'Bauer m 4
земемер m, -и pl 'Landvermesser m 4
зем|ен, -ни adj 1. Erd-; ~ на ос 'Erd¬
achse / 16; ~ ни маси 'Erdmassen
pl; ~ ни пластове 'Erdschichten pl
2. übertr 'irdisch; ~ ни дни 'irdische
'Tage pl; - но кълбо 'Erdball m 2;
~ но масло 'Erdöl « 20 O ~ на
гимнастика Sport 'Bodenturnen n 23
земетресение «, -я pl 'Erdbeben « 23
земетръс m, -и pl = земетресение
земеустройствен adj 'Bodennutzungs-
земеустройство n nur sg 'Bodennutzung
/17
земнщ|е n, -a pl Flur m 1
землен adj 'Boden-, Erd-
землтц|е «, -a pl — земище
земля|к m, -ци pl 'Landsmann m 3
землянк|а/, -и pl Erdhütte /16
земляшки adj 'landsmännisch
земновод|ен, -ни adj 1. am'phibisch;
- но животно Am'phibie /16 2. als
Subst ~ ни Am'phibien
зем|я /, -й pl 1. Land n 22 2. (почва)
'Boden mS3. (планетата) 'Erde/16 0
в дън ж 'unter dem [den] 'Erdboden;
потъвам в ~ ята 'spurlos verschwin¬
den vi <27b/sn>; из под ~ ята 'un¬
terirdisch; обетована ж das Ge'lobte
Land n 22
»винт
246
зенит т nur sg Ze'nit т 1
зенйт|ен, -ни adj 'Fliegerabwehr-; - но
оръдие 'Fliegerabwehrkanone / 16;
- на артилерия 'Fla-Artillerie /16 а
зеийц|а /, -и pl 1. Pu'pille /16 2. übertr
'Augapfel т 5; пазя нещо като - ата
на окото си etw. wie 'seinen 'Augapfel
be'hüten <b>
зер Partikel volkst wohl
зестр|а /, -и pl 'Mitgift /17
зет' (-ят) m, -ьове pl 1. (мъж на дъ¬
щерята) 'Schwiegersohn m 2 2. (мъж
на сестрата) 'Schwager т 4 0 при¬
веден - 'eingeheirateter 'Schwieger¬
sohn ['Schwager]
зетьов adj 1. (на мъжа на дъщерята)
des 'Schwiegersohns 2. (на мъжа на
сестрата) des 'Schwagers
зефйр т, -и pl 'Zephir т 1 *
зефйр|ен, -ни adj 'Zephir-
зехтйн т nur sg O'livenöl п 20
зехтйнен и. зехтннов adj O'livenöl-
зе|я, -еш (-ях) uv weit 'offenstehen, 'gäh¬
nen vi <hb>
зигзаг m, -и pl 'Zickzacklinie/16; на —
im 'Zickzack
знгзаговйд|ен, -ни и. зигзагообразен,
•ни adj 'zickzackfönmig
зид (-ът) т, -ове pl 'Mauer т 4
зяд|ам, -аш (-ах) uv 'mauern vt, vi <hb>
зидар (-ят) m, -и pl 'Maurer m 4
зидарн|ен, -йни adj 'Mauer-
зидарй|я/, -и pl 'Mauerwerk n 20
зидарски 'adj 'Maurer-
зндарство n nur sg 'Maurerhandwerk n 20
зйм|а /, -и pl 'Winter m 4
зйме adv im 'Winter; ~ -лете 'winters
und 'sommers
зйм|ен, -ни adj 'Winter-; ä спорт'Win¬
tersport ml; <v но палто 'Winterman¬
tel m 5; ~ но време 'Winterwetter m 4;
~ ни посеви 'Wintersaaten /17/pl
зимни|k m, -ци pl 'Vorratskeller m 4
зимнина f nur sg 1. 'Wintervorräte m 2/pl
2. Landw 'Wintersaat /17
зймниц|а /, -и pl 'Wintergetreide/16
sHMÖBHuile n, -a pl 1. = зимнина
2. Landw 'Winterstall m 2
зиморничав adj emp'findlich 'gegen
'Kälte
зиморничаво adv 'fröstelnd
зиморничавост/nur sg Emp'fmdlichkeit
/17 'gegen 'Kälte
зимув|ам, -аш (-ах) uv den 'Winter
ver'bringen <24b>, über'wintern vi
<b fhb>
зимуван|е n, -ия pl Überwinterung/17
зимъс u. 3HMicKa adv 1. (миналата
зима) vergangenen 'Winter 2. (след¬
ващата зима) 'nächsten 'Winter
зйнв|ам, -аш (-ах) uv; зйн[а, -еш (-ах) v
1. (отварям уста) den Mund 'aufrei-
Qen <21a> 2. 'gähnen vi <hb>
зифт (-ът) m nur sg Pech n 20, As'phalt
m 1
златар (-ят) m, -и pl 'Goldschmied m 1
златарски adj 'Goldschmiede-
златарство n nur sg 'Goldschmiede¬
handwerk n 20
злйт|ен, -ни adj 'golden, Gold-; ~ на ми¬
на 'Goldbergwerk n 20; übertr 'Gold¬
grube /16
златист adj goldig
златк|а /, -и pl 'Baummarder m 4
злато n nur sg Gold n 20
златожълт adj 'goldgelb
златокос adj 'goldblond
златонос|ен, -ни adj 'goldhaltig
златолерк|а/, -и pl 'goldenes 'Fischlein
n 23
златорбг adj 'goidgehömt
златоткан adj 'golddurchwirkt
златотърсач m, -и pl 'Goldsucher m 4,
'Goldgräber m 4
златоуст adj 'redegewandt
златошйт adj 'goldgestickt
злат|я, -йш (-йх) uv ver'golden vt <b>
злач|ен, -ни adj 'saftig grün
зле adv 1. schlecht; - съм mir geht es
schlecht; чувствувам се ~ ich 'fühle
mich schlecht 2. (погрешно) falsch;
разбйрам ~ falsch verstehen O - съм
c някого sich mit jmdm. nicht gut 'stehen
злепост&в|ям, -яш (-ях) uv; злепо-
стйв|я, -иш (-их) у kompromit'tieren
vt <d>, 'bloßstellen vt <а>
247
злосторничество
злепоставян!е л, -ия pl Kompromit'tie-
rung/ 17, 'Bloßstellung / 17
злин|а /, -й pl 1. 'Bosheit /17, 'Boshaftig¬
keit /17 2. (злодеяние) 'Übeltat / 17,
'böse Tat 3. (нещастие) 'Unglück л 20
зло n nur sg 1. 'Übel n 23, 'Böses л 26*";
правя някому - jmdm. etw. 'Böses
'antun 2. (нещастие) 'Unglück n 20,
'Schlimmes n 26+ O да спи ~ под
камък! Schwamm 'drüber!
злоб|а /, -и pl 'Bosheit /17, 'Boshaftig¬
keit /17 0 а та на деня 'Thema n 28
des 'Tages, 'Tagesgespräch n 20
злоб|ен, -ни adj 'boshaft, 'bösartig, ge-
'hässig
злобно adv 'boshaft, 'bösartig, gehässig
злободневен, -ни adj 'Alltags-, 'Tages-
злободиевк|а /, -и pl Ztgsw Feuilleton
[fcejo'to] n 24
зловещ adj 'unheilverkündend, 'unheim¬
lich
зло|внди ми се (-видя ми се) v пит 3.
Pers miß'fallen vi <3bjhb>
зловонен, -ни adj 'übelriechend
зловони|е л, -я pl 'übler Ge'ruch m 2
зловред|ек, -ни adj 'schädlich
злоде|ец m, -йци pl и. злоде|й (*ят) m, -и
pl 'Übeltäter m 4, 'Frevler m 4, 'Mis¬
setäter m 4
злодейски adj 'frevlerisch
злоденствЮ л, -a pl 'Missetat/17, 'Untat
/17, 'Frevel m 4
злодействув|ам, -аш (-ах) uv, v 'freveln
vi <hb>
злодеяние л, -я pl 'Missetat/17, Untat
/17, 'Frevel m 4
злодум|ен, -ни adj = злоезйчен
злодумство л nur sg — злоезйчие
злоезйчен, -ни adj 'schmähsüchtig; а
съм 'eine 'böse 'Zunge 'haben < A >;
а човек 'Lästermaul n 22
злоезйчие n nur sg 'Schmähsucht / 14,
'böse 'Zunge /16
злоезнчни|к m, -ци pl 'Lästermaul
n 22
злоезйчниц|а/, -и pl 'Lästermaul n 22
зложелйтел (-ят) m, -и pl 'Mißgünstiger
m 7 +
зложелйтел |ен, -ни и. зложелателски
adj 'übelwollend, 'mißgünstig
зложелателств|о л, -а pl 'Mißgunst/17,
'Übelwollen л 23
злокачествен adj 'bösartig; ~ тумор
'bösartige Ge'schwulst /14
злокоб|еи, -ни adj verhängnisvoll, 'un¬
heilvoll
злокобност / nur sg 'Unheil n 20, Ver¬
hängnis л 20
злонамерен adj böswillig
злонамерено adv böswillig, in 'böser
'Absicht
злонамереност / nur sg 'Böswilligkeit
/17
злонрйв и. злонрйв|ен, -ни adj 'bösartig,
'tückisch
злонрйвие л nur sg 'Bösartigkeit / 17,
'Tücke /16
злопаметен, -ни adj 'nachtragend
злополук|а/, -и pl 'Unfall m 2; трудова
a 'Arbeitsunfall
злополучен, -ни adj I. 'unselig 2. (не¬
сполучлив) 'unglücklich, miß'lungen,
miß'raten
злополучие л, -я pl 1. 'unglücklicher
'Zufall m 2 2. (несполука) 'Mißerfolg
m 1, Miß'lingen л 23
злополучно adv 'unglücklich
злорад adj 'schadenfroh
злорадство /, -a pl 'Schadenfreude /16
злорадствув!ам, -аш (-ах) uv 'schaden¬
froh sein vi < B >
злоречнв adj - злоезйчен
злоречие n nur sg = злоезйчие
злословне л, -я pl 'üble 'Nachrede/16,
Ver'leumdung /17
злослов|я, -иш (-их) uv verleumden
< b > (за някого od по адрес на ня¬
кого jmdn.)
злост /nur sg 'Bosheit / 17, 'Boshaftig¬
keit /17, Gehässigkeit /17
злост|ен, -ни adj 'bösartig, gehässig
злосторни |k nt, -ци pl = злодей
злост6рннц|а /, -и pl 'Missetäterin/18,
'Übeltäterin /18
злосторннчески adj - злодейски
злосторннчеств|о л, -a pl * злодейство
злота
248
зл6т|а /, -и pl Fin Zloty т
злоумишлен adj 'böswillig
злоупотреба/, -к pl 1. 'Mißbrauch т 2
2. (на парй) Veruntreuung /17
злоупотребен adj 1. miß'braucht 2. (па¬
рй) veruntreut
злоупотребйтел (-ят) т, -и pl 1. 'Mi߬
brauch 'Treibender m7+ 2. (на парй)
Veruntreuung Begehender ml*
злоупотребявам, -аш (-ах) uv; злоу¬
потреба, -йш (-йх) V 1. miß'brauchen
<b> (с нещо etw.) 2. (парй) ver-
'untreuen vt <b>
злочест и. злочбст |ен, -ни adj 'unglück¬
lich, 'unglückselig
злочестина / nur sg 'Unglück n 20,
'Unglückseligkeit /17
злощаст|ен, -ни adj = нещастен
злояд adj 'mäkelig, appe'titlos; детето e
~ o das Kind ißt schlecht
злъч / nur sg 1. 'Galle / 16 2. übertr
'Bosheit /17, 'Galligkeit /17
злъч|ен, -ни adj 'gallig, 'böse
зл!чк|а /, -и pl = жлъчка
злъчно adv 'gallig, 'böse
3ni4HOCT /nur sg 'Galligkeit/17, 'Bos¬
haftigkeit /17
змеев adj 'Drachen-
змеяц|а /, -и pl 'Drachenweib n 21
зме|й (-ят) m, -еве od -йове pl 'Drachen
m 4
змеяски adj — змеев
змиевиден, -ни adj 'schlangenförmig,
'schlangenartig
змййски adj 'Schlangen-
змиорк|а /, -и pl Aal m 1
змня/ змйи pl 'Schlange/16 0 бълвам
змйи и гущери Gift und 'Galle 'speien
< 23 >; държа ~ в пазвата си 'eine
'Schlange an 'seinem 'Busen 'nähren;
~ се е свйла в кесията му er ist ein
'Geizkragen
змнярни|к m, -ци pl 1. 'Schlangennest
n 21 2. übertr umg 'Eisstall m 2
зна|еи, -йни adj be'kannt; ~ йни и не¬
знайни герои be'kannte und 'unbe¬
kannte 'Helden m 8jpl
зна|к (-кът) m, -ци od -кове pl 1. 'Zei¬
chen n 23 auch Math; под я а на im
'Zeichen von 3 2. (прйзнак) 'Anzeichen
n 23 (за für 4) 3. (предзнаменование)
'Vorzeichen n 23, 'Omen n; лош я
'böses 'Vorzeichen, 'schlechtes 'Omen
4. Sig'nal n 20*; я за епйране 'Halte¬
signal
зна|м, -eui (-ях) uv - знйя
знаме п, -на pl 'Fahne/16; 'Banner п 23
auch übertr; преходно « 'Wanderfah¬
ne; почетно - 'Ehrenbanner; под
~ то на 'unter dem 'Banner 2 О
свивам ~ ната die 'Flinte ins Korn
'werfen < 16 >
знаменател (-ят) m, -и pl Math 'Nenner
m 4; подвеждам под общ ~ auf'einen
'Nenner 'bringen vt < 24 >
знаменател |ен, -ни adj bedeutungsvoll,
bedeutend
знаменателно adv veralt bedeutungsvoll
знамение n, -я pl 'Vorzeichen n 23,
'Omen n, 'Zeichen (на für 4)
знаменит adj be'rühmt, her'vorragend
знаменито adv her'vorragend, 'ausge¬
zeichnet, vor'züglich
знаменитост f -и pl Be'rühmtheit /17
знамен6с|ец m, -uh pl 1. 'Fahnenträger
m 4 2. übertr 'Bannerträger
знани|е n, -я pl 1. 'Wissen n 23 2. (поз¬
наване) 'Kenntnis /13; довеждам до
я zur 'Kenntnis 'bringen vt <24>
зиат|ен, -ни adj 'angesehen, 'namhaft
знахар (-ят) m, -и pl 'Wunderdoktor
m 9 a
зиахйрк|а/, -и pl 'Kräuterfrau / 17
знахарство n nur sg Quacksalbe'rei /17
знач|а, -иш (-их) uv 'heißen vi < 22/hb >,
bedeuten vt <b>; ~и als Konj das
heißt, 'also
значени|е n, -я pl Bedeutung/17; няма
я das hat nichts zu bedeuten, das
macht nichts; нещо има я etw. ist von
Bedeutung
значите./ен, -ни adj bedeutsam, be¬
deutend
значк[а /, -й pl 'Abzeichen n 23
зиа|я, -ein (-ях) uv 1. 'wissen vt <30>
2, (познавам) 'kennen vt < 10 >
249
зрител
3. (умея) 'können vt <36> О той не
~ е що е почивка er kennt 'keine
'Ruhe; това и баба го ~ е das ist
'kinderleicht; той не иска да ~ е er kehrt
sich nicht dar'an; дявол ~ e weiß der
'Teufel; ä си своето tun vt <38> was
man will; както си ~ e wie er es ver'steht;
кой ~ e wer weiß; не е кой ~ е какво
das ist nichts Besonderes; s се 1. nur 3.
Pers be'kannt sein vi < B > 2. (позна¬
вам себе си) sich selbst 'kennen vr
3. (познаваме се) sich 'kennen O то се
- e das ver'steht sich von selbst
зно|ен, -йни adj heiß
зно|й (-ят) m nur sg 'Hitze/ 16
зоб /nur sg 'Körnerfutter n 23
зоб|ам, -am (-ax) uv 'Beere für 'Beere
'essen vt <15, ge'gessen>
зобв|ам, -am (-ax) uv; з6бн|а, -еш (-ax) v
1. = зббам 2. (добитък) 'fressen vt
< 15 >
з6бниц|а / -и pl 'Futtersack m 2
збб я, -иш (-йх) uv - зббам
зоб|я, -йш (-йх) uv 'Körnerfutter 'geben
< 15 > (коня dem Pferd)
зов (-ът) т nur sg Ruf т 1 (за zu 3,
nach 3)
зов|а, -еш (-äx) uv 1. 'rufen vt < 39 > (за
zu 3, nach 3) 2. (призовавам) 'aufrufen
v/ <39a> (за zu 3) 3. (назовавам)
'nennen vt < 10 >
зограф m, -и pl I'konenmaler m 4
зографйсв|ам, -аш (-ax) uv; зогра-
фйс|ам, -аш (-ах) v mit I'konenmalerei
'ausschmücken vt < a >, I'konen 'ma¬
len, 'malen
зографски adj I'konenmaler-
зоди|я / -и pl 1. Astr 'Sternbild n 21
2. übertr umg 'Unikum n 24
зон|а/, -и pl 'Zone/16; погранйчна »
'Grenzgebiet n 20; забранена »
'Sperrzone, 'Sperrgebiet
зонал|ен, -ни adj 'Zonen-, zo'nal
зооло|г m, -зи pl Zoologe m 7
зоологически adj zoo'logisch; «- а гра¬
дина zoologischer 'Garten m 5, 'Tier¬
park m 6
зоология / nur sg Zoolo'gie /16a
зооложки adj = зоологически
зоотехнй|к m, -ци pl 'Zootechniker m 4
зоотехника / nur sg 'Zootechnik /17
зоотехнйчески adj 'zoolechnisch
зоотехнйчк|а /, -и pl 'Zootechnikerin
/18
зор (-ът) m nur sg umg 1. (усилие) 'Mühe
/16; със ~ 'mühsam 2. (нужда) Not
/143. (принуда) Zwang m 1, Be'dräng-
nis / 17; виждам ~ ins 'Schwitzen
ge'raten vi < 3bjsn >; на - съм in der
'Klemme sein vi < B >; давам ~ ня¬
кому jmdn. 'unter Druck 'setzen; да¬
вам си ~ sich 'große 'Mühe 'geben vr
< 15>
зор|а j\ -й pl 'Morgenröte / 16, 'Mor¬
gengrauen n 23; от тъмни ~ й до
късна вечер vom 'frühen 'Morgen bis
zum 'späten 'Abend; пуква се ~ ата
der 'Morgen bricht an; по ~ й odв ~ й
im 'Morgengrauen; до - й bis zum
'Morgengrauen
зори uv nur 3. Pers sg: зора ~ der
'Morgen bricht an; » ce es wird hell
зоркост/ nur sg 'Wachheit /17, 'Wach¬
samkeit /17
зорнйца / nur sg 'Morgenstern m 1
зор ък, -ки adj wach, 'wachsam
зра, зреш (зрях) uv 'schauen vi <hb>,
'blicken vi <hb>
зра к (-кът) m, -ци pl 1. (светлина) Licht
и 21 2. (зрение) 'Augenlicht
зрелищ|е n, -a pl 1. 'Schauspiel n 20,
'Vorstellung /17 2. (гледка) 'Anblick
m 1 3. Hist 'Zirkusspiele
зрелост/nur sg 'Reife /16; восъчна ~
'Wachsreife; изпит за ~ 'Reifeprüfung
/17; свидетелство за ~ 'Reifeprüfung
зрелост|ен, -ни adj 'Reife-; ж изпит
'Reifeprüfung/17; ~ но свидетелство
'Reifezeugnis n 27
зрелостни|к m, -ци pl Abituri'ent m 8
зрение n nur sg Ge'sichtssinn m 1; 'Au¬
genlicht n 21; 'Sehkraft/14 O цял съм
слух и ~ ganz 'Auge und Ohr sein vi
<B>
зре|я, -еш (зрях) uv 'reifen vi <sn>
зрйтел (-ят) m, -и pl 'Zuschauer m 4
фителен
250
зрйтел1ен, -ни adj Seh-, visu'cll; Ge¬
richts-; » нерв 'Sehnerv m 9*; ~ на
памет visu'elles Ge'dächtnis n 27; ~ но
поле Gesichtsfeld n 21
зрйтелк|а / -и pl 'Zuschauerin /18
зрял adj reif auch übertr
зубрач m, -и pl 'Büffler m 4, Streber m 4
зубрен]e n. -ия pl 'Büffeln n 23
зубр|я, -иш (-йх) MV 'büffeln vi <hb>
зулум m, -и pl volkst 'Untat /17
зурл|а/, -и pl l.Zool 'Rüssel m 4 2. Mus
= зурна
зурн!а /, -й pl Musi'kantenpfeife /16
зъб (-ът) m, -и pl 1. Zahn m 2; кътен ~
'Backenzahn; кучешки - 'Eckzahn;
млечен - 'Milchzahn 2. (на гребен,
дарак и под.) 'Zinken т 4 О имам ~
на някого jmdn. auf dem 'Kieker 'ha¬
ben < А >; не обелвам ~ den Mund
nicht 'aufkriegen <a>; скърцам
някому със ~ите jmdm. die 'Zähne
'zeigen; стискам - ите die 'Zähne
zu'sammenbeißen <21a>
зъбат adj 1. mit 'großen 'Zähnen; ~o
чудовище ein 'Ungeheuer mit 'großen
'Zähnen 2. (назъбен) ge'zahnt 3. (заяд-
лйв) mit 'Haaren auf den 'Zähnen; ~ a
e sie hat 'Haare auf den 'Zähnen
4. (неравномерно зъбчат) ge'zackt
згьб|ен, -ни adjZzhn-; к камък'Zahnstein
т 1
зъбер т, -и pl 'Felszacken т 4
зъбест adj = зъбат
зъб|ец т, -цй pl 1. Tech (колело, трион)
Zahn m 2 2. (гребен и под.) 'Zinken
т 4 3. (на зид) 'Zinne /16
зъбки nur pl 'Zähnchen п 23
зъбобол т nur sg 'Zahnschmerz т 9
зъболекар (-ят) т, -и pl 'Zahnarzt т 2
зъболекари | а /, -и pl 'Zahnärztin /18
зъболекарски adj 'zahnärztlich, 'Zahnarzt-
зъболекарсгво п nur sg'Zahnmedizin
/17
зъболечеб|ен, -ни adj 'Zahnheil-
зъболечение n nur sg Stomatolo'gie /16 a
зъботехни]к m, -ци pl 'Zahntechniker m 4
зъботехнически adj 'zahntechnisch
зъбчат adj 1. (скали, стени) ge'zackt
2. Tech ge'zahnt; ~ o колело 'Zahnrad
n 22; - а железница 'Zahnradbahn/17
зъб]я се, -иш се (-их се) uv I. die 'Zähne
'fletschen 2. übertr die 'Zähne 'zeigen
зъзн]а, -еш (-äx) uv vor 'Kälte 'zittern vi
<hb> ['bibbern vi <hb>]
зъл, зли adj 1. 'böse, 'bösartig; зли
езици 'böse 'Zungen /16jpl; зло куче
'bissiger Hund m 1 2. übertr schlimm;
зла болест 'schlimme 'Krankheit /17
O за зла чест zum 'Unglück
зълв|а/, -и pl 'Schwägerin/18 ('Schwe¬
ster des 'Ehemannes)
зълвин adj der 'Schwägerin
зън Interj kling; bim
зърв|ам, -am (-ax) uv; зърн|а, -еш (-äx) v
be'merken vt < b >, er'blicken vt < b >
зъркели nur pl umg iron 'Gucker m 4,
'Glotzer m 4; отваряй си ~ те mach
doch die 'Augen auf, schlaf nicht
зърна t зървам
зърнен adj Ge'treide-, Korn-; ~ и храни
Ge'treide и 23; ~ и култури Ge'treide-
kulturen fMjpl
зърнест adj 'körnig
зърно n, зърна pl 1. Korn n 22; пшениче¬
но ~ 'Weizenkorn 2. (кафе, фасул)
'Bohne /16; едно - кафе 'eine 'Kaf¬
feebohne; едно ~ фасул 'eine 'Bohne
3. (грозде, ягоди) 'Beere /16; едно ~
грозде 'eine 'Weinbeere
зърнодосгавк|а /, -и pl Ge'treideliefenmg
/17
зърнокомбайн m, -и pl 'Mähdrescher m 4
зърнопроизводйтел (-ят) m, -и pl Ge-
'treideproduzent m 8
зърнопроизводйтел|ен, -ни adj 'Getrei¬
deproduktions-
зърнояд nt, -и pl Zool 'Kornkäfer m 4
зюмбюл m, -и pl Hya'zinthe / 16
зяп|ам, -аш (-ax) uv 1. mit 'offenem
'Munde 'dastehen vi < 10*a/hb> 2. (за¬
глеждам се) 'gaffen vi <hb>;'angaf¬
fen vt <a>
зяпач m, -и pl 'Gaffer m 4
зяпв|ам, -аш (-ax) uv; зяпн|а, -еш (-ах) v
1. den Mund 'aufreißen <21 a>
2. (заглеждам се) 'anfangen vi
251
играя
< 2 аjhb > zu 'gaffen; 'anfangen 'anzu¬
gaffen
зяпл|а /, -и pl 'Gafferin /18
зяпльо m, -buh pl = зяпач
зяпна t зяпвам
И
•и Konj 1. und; баща - син 'Vater und
Sohn; пет ~ пет правят десет fünf
und fünf ist zehn 2. (също) auch; дойде
~ Иван auch I'wan kam; - през
лятото валй дъжд auch im 'Sommer
'regnet es O - ... ~ so'wohl ... als
auch; ако ~ wenn auch; макар ~
ob'wohl auch; колкото ~ so'viel
auch; също ~ auch
2и Partikel 1. (даже) so'gar 2. (въобще)
überhaupt
нбрн|к m, -ци pl 'Wasserkanne /16
ибришим m, -и pl 1. (копрйна) 'Nähsei¬
de /16 2. (памук) 'Nähgarn n 20,
Zwirn m 1
‘ÄBla /, -и pl Bot 'Salweide/16, 'Palm¬
weide
2йв|а/ -и pl Text 'Webkante / 16
йвиц|а /, -и pl 'Streifen m 4
нгл|а /, -й pl 'Nadel /16; безопасна ж
'Sicherheitsnadel; борова * 'Kiefern¬
nadel; ж за плетене 'Stricknadel; ж
за шев 'Nähnadel; ж за шевна ма¬
шина 'Nähmaschinennadel; грамо¬
фонна ж Grammo'phonnadel О от
ж до конец von А bis Z .
иглен adj 'Nadel-; ~о ухо 'Nadelöhr
п 20
нгленй|к т, -ци pl и. нгленйц|а /, -и pl
'Nadelkissen п 23
йглест adj = игловиден
иглйк|а/ -и pl и. игличин а/, -и pl Bot
'Schlüsselblume /16
игловйд|ен, -ни adj 'nadelförmig
иглокож adj als Subst Zool 'Stachel¬
häuter m 4
иглолистен, -ни adj 'Nadel-; ~ на гора
'Nadelwald m 3; ~ но дърво 'Nadel¬
baum m 2
нгнорйр|ам, -аш (-ах) uv, v igno'rieren
vt <d>
йго n nur sg Joch n 20
игр|а /, -й pl 1. Spiel n 20; ~ ата на
децата das Spiel der 'Kinder; ж на
карти 'Kartenspiel; ж на футбол
'Fußballspiel; - ата на артистите das
Spiel der 'Schauspieler; ~ ата на цве¬
товете das Spiel der 'Farben; ж на
думи 'Wortspiel; карти за ж 'Spiel¬
karten 2. (партия) Par'tie / 16 а
3. (танц) Tanz т 2
играл|ен, -ни adj Spiel-; ж филм'Spiel¬
film т 1
играч т, -и pl 1. 'Spieler т 4; - на карти
'Kartenspieler 2. (танцьор) 'Tänzer т 4
играчк|а /, -и pl 1. 'Spielzeug п 20 2.
iibertr 'Spielbali т 2; ж на страстите
'Spielball der 'Leidenschaften 3. (лесна
работа) 'Kinderspiel п 20; това не е ж
das ist kein 'Kinderspiel O уча като на
ж wie im Spiel 'lernen; ж -планка aus
Spaß wird oft Ernst
игра|я, -ein (-x) uv 1. 'spielen vt; ж на
тенис 'Tennis 'spielen; ж на гоненица
[криеница] 'Hasche [Ver'steck] 'spie¬
len; ж на карти 'Karten 'spielen; ж
пиеса ein Stück 'spielen; ж роля 'eine
'Rolle 'spielen; ж нечестно falsch
'spielen; ж си c живота mit dem
'Leben 'spielen; не позволявам да си
~ят с мене ich 'lasse nicht mit mir
'spielen; ж си c най-светите чувства
mit den 'heiligsten GeTühlen 'spielen;
усмивка ~ е на устните й ein 'Lächeln
spielt um 'ihre 'Lippen 2. 'tanzen vi
<hb>; ж валс'Walzer'tanzen; ж на
въже auf dem Seil 'tanzen; буквите
~ят пред очйте ми die 'Buchstaben
'tanzen vor 'meinen 'Augen; ж му по
гайдата nach 'seiner 'Pfeife 'tanzen; no
стените ~яг сенките an den 'Wänden
'tanzen die 'Schatten 3. (правя гимнас¬
тика) 'turnen vi <hb> 4. (лъжа) sein
Spiel 'treiben <23/AA> (някого mit
jmdm.); ж си c него mit ihm sein Spiel
игрек
252
'treiben 5. (хлабав съм) umg 'locker
sein < B/sn >; Tech Spiel 'haben
<\/hb> O «еми окото mir zuckt
das 'Auge; очите й ~ят sie macht
'schöne 'Augen; очите му ~ят на
четири er hat 'seine 'Augen über'all;
x гимнастика 'turnen vi <hb>; ä
си c пари mit dem Geld um sich
'werfen
йгре[к m, -uh pl 'Ypsilon n 24 auch Math
игрив adj 1. (жив) 'munter 2. (весел)
'schalkhaft 3. (подвижен) be'weglich
4. (лесен) 'spielerisch
игривост /nur sg 'Munterkeit /17
Hrpmuje n, -a pl 1. Sport 'Spielfeld n 21;
(стадион) 'Sportplatz m 2 2. (за деца)
'Spielplatz 3. volkst (за хора) 'Tanz¬
platz
игрослови|е и, -я pl и. нгрословнц|а/, -и
pl 'Wortspiel n 20
игумен m, -и pl Abt m 2
игумени!a /, -и pl Äb'tissin /18
гйд|а, -еш ohne Aorist uv 'kommen vi
< 13)sn> (при zu J); « ка помощ zu
Hilfe 'kommen; ~ ат ми съмнения mir
kommen 'Zweifel; ~ е дъжд es kommt
'Regen O «е ми на плач mich über-
'kommt das 'Weinen; тези факти - ат
да подкрепят мнението му 'diese
'Fakten 'dienen zur Unterstützung
'seiner 'Meinung; ä си nach 'Hause
'kommen; zu'riickkommen vi <33 а/
sn >; * ти на крака umg in 'höchstei¬
gener Per'son 'komme ich zu dir; ~ e
ми на ум нещо etw. fallt mir ein
[kommt mir in den Sinn]
2нд|а, -еш ohne Aorist v 1. 'gehen vi
< 13jsn> (при zu 3, до bis) 2. (noxäp-
чвам се) Weggehen (за für 4) 3. nur 3.
Pers Imperativ sieh zu; иди после се
оправяй! sieh zu, wie du 'nachher 'da¬
mit 'fertig wirst! O иди-дойдй so lala,
es geht; s по дяволите zum 'Teufel
'gehen; нещо мй - е отръки etw. geht
mir von der Hand; нещо «ена халос
etw. geht schief; нещо не ~e etw. geht
nicht; « си 1. (вкъщи) nach 'Hause
'gehen 2. (отдалечавам се) 'weggehen
3. (махвам се) sich 'wegscheren vr
<a>
Йдв|ам,-аш(-ах)иу1. = *йда; s на себе
си zu sich 'kommen vi <33jsn>; г на
власт an die Macht 'kommen 2. ge-
'langen vi < Ь/sn >; « до убеждението
zu der Überzeugung gelangen ['kom¬
men]; ~ до заключението zum Schluß
gelangen ['kommen] O нещо ми - а до
гуша umg etw. hängt mir zum 'Halse
her'aus; нещо ми ~ а нанаторно umg
etw. kommt mich 'sauer an; » до
отчаяние in Verzweiflung ge'raten
йдван|е n, -ия pl 'Kommen n 23; на ä
а) (пеша) auf dem 'Herweg b) (c пре¬
возно средство) auf der 'Herfahrt
идеал m, -и pl Ide'al n 20*
идеал|ен, -ни adj ide'al; ~ на част Jur
Ide'alteil m 1
вдеализаци]я / -и pl Idealisierung /17
цдеализйр|ам, -am (-ax) uv, v idealisieren
v/ <d>
идеалйз|ъм (-мът) m nur sg Idea'lismus
m 11
идеалист m, -и pl Idea'list m 8
ндеалистйч|ен, -ни и. идеалистйчески
adj idealistisch
идеалйстк|а /, -и pl ldea'listin /18
■uelen, -йни adj 1. ide'ell, I'deen-,
Ge'danken-; ~ йно съдържание J'deen-
gehall m 12. (богат c идеи) i'deenreich
3. (идеологически) ideologisch O
~ йният замисъл на романа Lit der
'Grundgedanke [die 'Grundidee] des
Ro'mans
идейност / nur sg l'deengehall m 1
йд|ен, -ни adj 'kommende
идентификация /, -и pl Identifizierung
/17
идентифицйр|ам, -am (-ax) uv, v identi¬
fizieren vr <d>
идеитйч|ен, -ни adj i'dentisch
идентичност / nur sg Identität /17
идеоло|г m, -зи pl Ideo'loge m 1
идеологйч|ен, -ни и. ндеологйчески adj
ideo'Iogisch
идеоло! н|я /, -и pl Ideolo'gie /16 а
иде|я/,~ир/1.1'dee/I6a; имам х 'eine
253
избирателен
I'dee 'haben <Ajhb>\ » фикс 'fixe
I'dee 2. nur sg (представа) 'Ahnung
/17; нямам s за това'keine'Ahnung
da'von 'haben
идилйч|еи, -ни adj i'dyllisch
идйли|я/ -и pl I'dylle/16, I'dyll n 20
идиом m, -и pl Ling idio'matische 'Wen¬
dung / 17, Phraseolo'gismus m 11,
Idi'om n 20*
идноматйч|ен, -ни adj idio'matisch,
phraseo'logisch; к израз idio'mati¬
sche [phraseo'logische] 'Wendung
идноматйчески adj = идиоматйчен
идиот m, -и pl Idi'ot m 8
идиотйзъм (-мът) m, -ми pl Idio'tismus
m 11
идиотк|а /, -и pl Idi'otin / 18
идиотск|и adj 1. (слабоумен) Idi'oten-;
~ o лице Idi'otengesicht n 20 2. übertr
idi'olisch
иди6тшнн1а / -и pl ldio'tie /16 a
идол w. -и pl 1. Hist 'Götzenbild «21,
I'dol n 20* 2. übertr I'dol
ндолопоклонни|к m, -ци pl 1. 'Göt¬
zendiener w 4 2. Rel 'Götzenanbeter
m 4
идолопоклоинически adj 'götzendiene¬
risch
идолопоклонничество n nur sg 'Götzen¬
anbeterei /17
йдущ adj = иден
из präp 1. aus; изваждам - джоба aus
der 'Tasche 'ziehen < 32/hb> 2. (в
границите на) in; ~ улиците имаше
много движение in den 'Straßen war
'großer Ver'kehr; ходя ~ стаята im
'Zimmer hin- und 'herlaufen, in etw.
her'umlaufen 3. (по продължение на)
ent'lang; ~ дългия път auf dem 'lan¬
gen Weg
йзб|а/, -и pl 1. 'Keller m 4; винарска *
'Weinkeller 2. (къща) 'Erdhütte /16
избавйтел (-ят) m, -и pl 'Er'löser m 4 (от
von 3, aus 3)
избавление «, -я pl Er'lösung/ 17
избав|ям, -яш (-ях) uv; избав|я, -иш
(-их) v er'lösen vt < b > (от aus 3); s
ce sich 'retten vr (от vor 3, aus 3)
избедняв|ам, -аш (-ах) uv; избедн|ея,
-ееш (-ях) V ver'armen vi <blsn>
избелв ам, -аш (-ах) uv; избел|я, -иш
(-их) V 1. (плод) 'schälen vt 2. (правя
по-бял) 'bleichen vr
избеляв|ам, -аш (-ах) uv; избел|ея,
-ееш (-ях) V 1. (дрехи) 'ausbleichen vi
<21 a/s« > 2. (снимка) ver'bleichen vi
< 21 b/sn>
избел|ям, -яш (-ях) uv = избелвам
йзбен adj 'Keller-
избера t избирам
избесв|ам, -аш (-ах) uv; избес|я, -иш
(-их) V 'aufhängen vt <а>
избйв|ам, -аш (-ах) uv; избй|я, -еш (-х) v
1. (убивам) 'umbringen vt <24а>,
'totschlagen vt <4а> 2, (градушка)
zer'schlagen vt <4b> 3. (изваждам)
'ausschlagen vr < 4 а > (на някого не¬
що jmdm. etw.) auch übertr; избий си
това от главата schlag dir das aus dem
Kopf 4. (преминавам в по-лошо)
'ausarten vi < а/sn > (в, на zu 3) O - a
ме на смях [лудост] mich über'kommt
ein 'Lachen [der 'Wahnsinn], ich bin
dem 'Lachen [dem 'Wahnsinn] 'nahe;
ä масло'Butter'schlagen; а синещо
от главата sich etw. aus dem Kopf
'schlagen; ~ а ме пот umg der Schweiß
bricht mir aus; - а ме червенина umg
ganz rot werden < 18/sn >, 'einen 'roten
Kopf be'kommen < 33b >; а си
краката да бързам umg sich die 'Füße
'wundlaufen < 9 a >
избираем adj 'wählbar
избираемост / nur sg 'Wählbarkeit /17
избйр|ам, -аш (-ах) uv; изб|ера, -ереш
(-päx) v 1. 'wählen vt auch Pol (за zu 3)
2. (пробйрам) 'auswählen vt < a > 3. (за
приятел, довереник) 'auserwählen vt
<c> (за als 4) O той много ~ a er ist
sehr 'wählerisch
избирател (-ят) m, -и pl 'Wähler m 4
избирателен, -ни adj Wahl-; Wähler-;
~ на бюлетина 'Wahlzettel m 4,
'Stimmzettel; » спйсък 'Wählerliste
/16; » пункт'Wahllokal и 20*; ä на
урна 'Wahlurne /16
избирателна
254
избирателна / -и pl 'Wählerin / 18
избирателски adj 'Wähler-
избйстр|ям, -яш (-ях) uv; избйстр]я,
-иш (-их) V klären vf; s се klar 'werden
<18lsn>, sich 'klären
избйчв|ам, -auu (-ax) uv; избйч|а, -иш
(-их) v 'sägen vr
избйя t избивам
избледияв|ам, -аш (-ах) uv; избледнея,
-ееш (-ях) v 1. blaß 'werden < 18/sn>,
er'blassen vi < Ь/sn > 2. (образ) ver-
'blassen vi < h/sn >
избледняване n nur sg 1. (човек) Er¬
'blassen n 23 2. (образ) Ver'blassen n 23
изблейв|ам, -аш (-ax) uv; избле|я, -еш
(-ях) V 'plötzlich 'blöken vi <hb>
изблйщв|ам, -аш (-ax) uv; изблещ|я,
-иш (-их) v; S очй die 'Augen 'aufrei¬
ßen < 21 а >; s се die'Augen'aufrei¬
ßen; x сена някого jmdn. 'anglotzen
изблйзв|ам, -аш (-ax) uv; изблй|жа,
-жеш (-зах) v 1. (съд) 'auslecken vt
< а > 2. (плоскост) 'ablecken vt < а >
йзбли|к т, -ци pl 'Ausbruch т 2; « на
радост 'Ausbruch der 'Freude; « на
чувства Ge'fühlsausbruch
нзблйкв!ам, -аш (-ах) uv; изблйкн|а,
-еш (-ах) V 1. her'vorsprudeln vi
< аjsn > (от aus 3) 2. übertr 'strömen vi
<sn>
избльскв|ам, -аш (-ax) uv; изблъск|ам,
-аш (-ах) V hin'ausstoßen vt <34а>
избожд|ам, -аш (-ах) uv; избод|а, -еш
(избодох) V 1. zer'stechen vt < 16 b >
2. (изваждам) 'ausstechen vt <16a>
нзбозав|ам, -аш (-ax) uv; избоза[я, -еш
(-х) V 'aussaugen vt < а >, 'leersaugen
v/ <а>
избор w, -и pl 1. Wahl / 17 auch Pol
2. (асортимент) 'Auswahl O не пра¬
вя ~ nicht 'wählerisch sein < Bjsn >;
нямам друг - 'keine 'andere Wahl
'haben <A/hb>
йзбор|ен, -ни adj Wahl-; ä комитет
'Wahlvorstand m 2
йзборност / nur sg = избираемост
избразден adj durch'furcht
избрани|к m, -ци pl 'Auserwählter m 7+
избраниц|а /, -и pl 'Auserwählte /19
избрбдв|ам, -аш (-ax) uv; изброд|я, -иш
(-их) v ganz ['vollständig] durch'wan-
dern <b/hb>
нзброяв[ам, -аш (-ax) uv; избро|я, -йш
(-йх) V1. 'abzählen vt < а >, 'durchzäh¬
len vt <a> 2. (изреждам) 'aufzählen
vt <a>
изброяван|е n, -ия pl 'Aufzählung /17
избрулв|ам, -аш (-ax) uv; избрул|я, -иш
(-их) V I. (орехи) her'unterschlagen vt
<4а> 2. (ябълки и под.) her'unter-
schütteln vt <а>
избрул ям, -яш (-ях) uv = избрулвам
избръмчав|ам| -аш (-ах) uv; избръмч|а,
-йш (-äx) V 'aufbrummen v? <а>
'избръсв!ам, -аш (-ах) uv — избърсвам
2нзбръсв|ам, -аш (-ах) uv; избръсн|а,
-еш (-ах) V ra'sieren vt <d>, glatt
ra'sieren
избръшолев|ям, -яш (-ях) uv; избръщо-
лев|я, -иш (-их) V 'plötzlich 'plappern vi
<hb>
избуботв|ам, -аш (-ах) uv; избуб6т]я,
-иш (-их) V 1. (водопад, мотор)
'plötzlich 'donnern vi <hb> 2. (гръм)
'plötzlich 'grollen vi <hb> 3. (падащи
предмети) 'plötzlich 'poltern vi <hb>
4. (печка) 'plötzlich 'wummern vi
<hb>
нзбумтяв|ам, -аш (-ax) uv; из6умт|я,
-йш (-ях) V 1. 'plötzlich 'losdonnern
vi < а/hb >, 'plötzlich 'losdröhnen vi
<ajhb> 2. (печка) 'plötzlich 'wum¬
mern vi <hb>
избутв|ам, -аш (-ax) uv; избут[ам, -аш
(-ах) V 1. hin'ausstoßen vr <34а>,
hin'ausschieben vt < 32 а > 2. (изваж¬
дам) her'vorholen 3. umg (преживя¬
вам c мъка) 'durchstchen
нзбух|ам, -аш (-ах) v 'plötzlich kurz
'uhu 'rufen vt <39>
избухвам, -аш (-ax) uv; избухн|а, -еш
(-ах) V1. explo'dieren vi < djsn > 2. 'aus¬
brechen vi < 16 a/sn>; ~ а буря [вой¬
на, въстание, вулкан, пожар] ein
Sturm [ein Krieg, ein 'Aufstand, ein
Vul'kan, ein Brand] bricht aus: x, в
255
извардвам
плач [в смях] in 'Tränen [in 'Lachen]
'ausbrechen 3. (от яд) 'aufbrausen vi
< a/sn > 4. (изтупвам) 'ausklopfen vt
<a>
избухван е n, -ия pl 1. Explosi'on /17
2. (война, чувства) 'Ausbruch m 2
избухлив adj 1. explo'siv 2. (човек)
'aufbrausend, 'jähzornig
избухна t избухвам
избучав|ам, -аш (-ах) uv; избуч|а, -йш
(-äx) V 1. (машина) 'losdröhnen vi
<a/hb>, 'losdonnem vi <a/hb> 2. (во¬
да, вятър) 'aufbrausen vi < а/sn >
йзбуш|ен, -ни adj Ling Explo'siv-; ~ ни
съгласни Explo'sivkonsonanten m %/pl
избуяв|ам, -аш (-ах) uv; избу|я, -йш
(-ях) V 'schießen vi < 32/sn >, 'aufschie¬
ßen vi <32а/sn>; избуял на ръст
hochaufgeschossen
избъбрям, -яш (-ях) uv; избъбр|я, -еш
(-ах) у 'losplappern vi < а/hb >
избълв|ам, -аш (-ах) uv 'ausspeien vt
<23а>
избърборв|ам, -аш (-ах) uv; избърбор|я,
-иш (-их) V = избъбрям
нзбързв[ам, -аш (-ах) uv; избърз|ам,
-аш (-ах) V 1. (вървя напред) vor-
'auseilen vi <а/т> 2. (действувам
твърде бързо) 'vorschnell sein <В/
sn >, sich über'eilen vr < b > 3. (часов¬
ник) Vorgehen vi <13ajsn>
избърсв|ам, -аш (-ах) uv; избър|ша,
-шеш (-сах) v 1. 'abwischen vi <a>
2. (изсушавам) 'abtrocknen vt <a>
O x си носа sich die 'Nase 'putzen
‘избитНам, -аш (-ах) uv; избяг|ам, -аш
(-ах) v 'fliehen vi < 32/sn >, 'weglaufen
vi <9ajsn>
2избягв[ам, -аш (-ах) uv; изб|ягна,
-егнеш (-ягнах) v 1. vermeiden vt
<23b> 2. (отбягвам, страня) 'mei¬
den vt <23>
нзбялв|ам, -аш (-ах) uv = избелвам
извадк(а/, -и pl 'Auszug т 2
изважд|ам, -аш (-ах) uv; извад|я, -иш
(-их) V 1. 'ziehen vi <32> (от aus 3),
her'ausziehen vt <32а> (от aus 3); ä
нещо от джоба etw. aus der 'Tasche
'ziehen; * някого от водата jmdn.
aus dem 'Wasser her'ausziehen; « зъб
'einen Zahn 'ziehen; » от употреба
etw. aus dem Ver'kehr 'ziehen; »
заключение 'eine 'Schlußfolgerung
'ziehen (от aus 3) 2. (билет, документ)
sich be'sorgen vi < b > 3. Math 'abzie¬
hen vt < 32 a >, subtra'hieren vt < d >;
* пет от седем fünf von 'sieben
'abziehen 4. (изпод нещо) her'vorzie-
hen vt < 32 a > 5. (изббждам) 'ausste¬
chen vt < 16 a> 6. (изнасям) 'bringen
vt < 24 > auch übertr; * на пазара auf
den Markt 'bringen; « на бял свят an
den Tag 'bringen; * от спокойствие
aus der 'Ruhe 'bringen O вместо да
изпише вежди, - а очи er er'weist
'einen 'Bärendienst; x дума на
някого umg jmdn. in 'einen 'schlechten
Ruf 'bringen; x някого от заблуда
jmdn. 'über 'seinen 'Irrtum 'aufklären
< a >; x на показ 'offen 'zeigen vt; x
на снимка veralt fotogra'fieren vt
<d>; x на урок in der 'Stunde
'aufrufen <35a>; x някому душата
umg jmdn. drangsalieren <d>; x
някому нещо из носа umg jmdm.
etw. 'unter die 'Nase 'reiben < 23 >; x
някого из калта umg jmdn. auf der
'Straße 'auflesen <19a>; човек
може да си извади очйте, тол¬
кова е тъмно es ist so 'dunkel, daß
man nicht die Hand vor den 'Augen
sieht
извайв|ам, -аш (-ах) uv; изва1я, -еш
(-ях) V 'meißeln vt, in Stein 'hauen vt
изваляв|а се (-а се) uv; извал|й се
(-я се) V nur 3. Pers 1. (изсипвам се)
sich er'gießen vr <32b> 2. (престава
да вали) а) (дъжд) sich 'ausregnen
vr < а > b) (сняг) sich 'ausschneien
vr <a> c) (град) sich 'aushageln vr
<a>
извал|ям, -яш (-ях) v 'schmutzig 'ma¬
chen vt
извара / nur sg Quark m 1
нзвардв|ам, -аш (-ах) uv; извард|я, -иш
(-их) V 1. (издебвам) 'auflauern vi
изварявам
256
<аjhb> 2. (чакам) vi ’abwarten vt
<а>, 'lauern vi <hb>
изваряв|ам, -аш (-ax) uv; извар|я, -йш
(-йх) v 1. (дестилирам) 'brennen vt
< 10>, destil'lieren vt <d> 2. (обез¬
заразявам) 'auskochen vt <a>,
'keimfrei 'machen vt 3. (варя докрай)
'fertigkochen vt <a>
извая t извайвам
изваян adj 1. ge'meißelt 2. (изящен) wie
aus 'Marmor ge'hauen
изведа t извеждам
нзведнаж adv - изведнъж
изведнъж adv 'plötzlich, auf 'einmal
извежд|ам, -am (-ax) uv; изв|еда, -едеш
(-едох) v 1. (водя навън) hin'ausführen
v/ <а>; » на разходка spa'zieren
'führen vt, 'ausführen 2. (водя) 'führen
(до bis zu 3); този път не ~а до
никъде 'dieser Weg führt 'nirgendwo¬
hin 3. (правя извод) 'ableiten vt < а >
O ж писма 'Briefe in das 'Ausgangs¬
buch 'eintragen <4a>
извезв|ам, -аш (-ax) wv; извез|а, -еш
(извезах) v 'sticken vt, be'sticken vt
<b>
йзверг m, -иpl 'Ausgeburt/17, 'Unhold
m 1
извест ен, -ни adj 1. be'kannt 2. (някой,
някакъв) ge'wisse; в ж смисъл in
ge'wissem 'Sinne; ~ но време 'eine
ge'wisse Zeit; до ~ на степен bis zu
'einem ge'wissen 'Grade O от ~ но вре¬
ме seit 'einiger Zeit
извесги|е n, -я pl 1. (вест) 'Nachricht/17
2. (съобщение) 'Mitteilung / 17; на¬
учни ~ я 'wissenschaftliche 'Mitteilun¬
gen
известност f nur sg Populari'lät /17;
ставам - be'kannt'werden <18/sn>;
давам на нещо ~ etw. be'kannt
'machen; ползвам се c голяма ~
'große Populari'tät be'sitzen < b >;
учен със световна - 'weltbekannter
Ge'lehrter m 7+ O привеждам нещо в
% amtl eiw, er'mitteln <b>
известявам, -аш (-ax) uv, извест|я, -йш
(-йх) V 1. 'Mitteilung 'machen (някого
за нещо jmdm. von etw.) 2. (предиз¬
вестявам) 'ankündigen vt <a>
изветряв|ам, -аш (-ax) uv; изветр|ея,
-ееш (-ях) V 1. ver'dunsten vi < Ъ/sn >.
ver'fliegen vi < 32 Ъ/sn > 2. (губя вку¬
са) schal 'werden <18/хи> 3. übertr
(изкуфявам) ver'blöden vi < Ъ/sn >
нзветр|ял, -ели adj 1. (от изпаряване)
ver'dunstet, ver'flogen 2. (c лош вкус)
schal, 'abgestanden 3. übertr (изкуфял)
ver'blödet
нзвехна f извяхвам
извехтяв|ам, -аш (-ax) uv; извехтея,
-ееш (-ях) V ver'schleißen vi <21 b/sn>,
alt 'werden vi <18/sn>
извея | извявам
извеян adj 1. (жито) ge'worfelt 2. übertr
(смахнат) ver'trottelt
нзвйв|ам, -аш (-ax) uv; извй|я, -еш (-х) v
1. (огъвам) 'biegen vt < 32 > 2. (пране)
'auswringen vt < 27 а > 3. (глава, очи)
'wenden vr <10> (към zu 3) 4. (из¬
кълчвам) ver'renken vt < b> 5. (правя
завой) 'eine 'Biegung 'machen 6. (лъ¬
катуша) sich 'winden vr <27 > 7. (при
пеене, говор) den Ton'heben <14>
8.(надавам вой) 'aufheulen vi <a> O
* му ръката ihm die Hand auf den
'Rücken 'drehen <hb>; « му една
плесница ihm 'eine 'schallende 'Ohrfei¬
ge verabreichen <b>; ж му врата
ihm den Hals 'umdrehen < a >; * ce
1. (огъвам ce) sich 'biegen 2. (хоро,
път) sich 'schlängeln vr <hb> 3. (об¬
ръщам ce) sich 'umdrehen, sich 'wen¬
den (към zu 3) 4. (кръжа) 'kreisen
vi <hb> 5. (разразявам ce) her'auf-
ziehen vi < 32 а/sn > 6. (издигам ce)
'aufsteigen vi < 23 а/sn >; ~ а се пушек
Rauch steigt auf
нзвйвк|а /, -и pl 1. (на повърхност)
'Rundung /17 2. (лйния) 'Krümmung
/17 3. (път) 'Biegung/17, 'Kurve/16
O ж на стъпалото 'Fußhöhle / 16,
'Fußgewölben 23; ръкавна ж 'Ärmel-
ausschnilt m 1; вратна ж 'Halsaus¬
schnitt
извйкв|ам, -аш (-ax) uv; извйк|ам, -аш
257
нзврясквам
(-ах) v 1. 'rufen vt <39>; х колкото
глас държи aus 'vollem 'Halse 'rufen;
извикаха го при шефа man hat ihn
zum Chef ge'rufen; всички извйкаха
„ypä“ 'alle 'riefen hur'ra 2. (казвам c
висок глас) 'ausrufen vt <39a>
3. (сгълчавам) 'anschreien vt < 23 a >
(на някого jmdn.) 4. (предизвиквам)
her'vorrufen vt <39a>
извинени|e n, -я pl 1. Entschuldigung
/17 2. (прошка) Verleihung / 17 O
c * mit Ver'laub
извинйтел|ен, -ни adj verzeihlich, ent¬
schuldbar
извнняв|ам, -аш (-ах) uv; извин|я,
-йш (-йх) V 1. entschuldigen vf <b>
2. (прощавам) ver'zeihen vt <23 b>;
s ce sich entschuldigen (на някого
bei jmdm.); um Ver'zeihung 'bitten
< 25 > (на някого jmdn.)
нзвйр|ам, -аш (-ах) uv; извр|я, -йш (-ях)
V 1. (река) entspringen vi <27b/sn>
2. (течност) her'vorquellen vi <17 а/
sn>, 'quellen vi <\l/sn> (отaus3)
3. (при врене) ver'kochen vi < b/sn >,
ver'dampfen vi < bjsn >
извисен adj hoch 'oben Schwebend
извисяв|ам, -аш (-ах) uv; извис|я, -йш
(-йх) ver'heben vt < 14b > auch übertr,
ss ce sich er'heben
извит adj ge'schwungen, ge wölbt, ge-
'rundet; ~ а стълба 'Wendeltreppe/16
извишйв|ам, -аш (-ах) uv; извиш|а, -йш
(-йх) V = извисявам
извия t извивам
извлека | извлйчам
нзвлечени|е п, -я pl 'Auszug т 2
извлйч|ам, -аш (-ах) uv; изв|лека,
-лечеш (-лякох, -лече) v 1. Schleppen
vt (от aus 3); her'ausschleppen vf
<a> 2. (правя извлечения)'Auszüge
'machen (от aus 3); x захар от цвекло
'Zucker aus 'Rüben ge'winnen
<26b>; x поука от нещо 'eine
'Lehre aus etw. 'ziehen <32>; x
прймери 'Beispiele exzer'pieren; x
полза 'Nutzen 'ziehen
извод m, -и pl 'Schlußfolgerung /17
17 Wtb. Bulg-D(.
йзвоз m, -и pl 'Abfuhr/17, 'Abtransport
m 1
изв6зв|ам, -аш (-ах) uv; извоз|я, -иш
(-их) V 1. abtransporlieren vt <а>,
'fahren vt <4> 2. übertr umg (из-
мамвам) her'einlegen vt < a >
извозване n nur sg 2 йзвоз
нзвоз|еи, -ни adj Trans'port-
извозя t извозвам
йзвор m, -и pl 'Quelle / 16 auch übertr,;
лечебен ~ 'Heilquelle
извор |ен, -ни adj Quell-; - на вода
'Quellwasser n 23
изворче n, -та pl 'Rinnsal n 20
извоюв|ам, -аш (-ах) uv cr'kämpfen vt
< b >, er'ringen vt < 27 b >
извоюване n nur sg Er'ringung / 17,
Er'kämpfen n 23
извратби adj 1. ver'dorben 2. (сексуал¬
но) per'vers 3. (изопачен) entstellt,
verfälscht
извратеност/ -и pl 1. Ver'derbtheit/17
2. (сексуална) Perversi'tät /17
извратя f извращавам
извратяв|ам, -аш (-ах) uv = извра¬
щавам
извращйв|ам, -аш (-ах) uv; изврат|я,
-йш (-йх) V 1. ver'derben vt < 16b>
2. (изопачавам) verfälschen vt < b >,
entstellen vr <b>
изврашени|е n, -я pl 1. Ent'artung/17;
полово x Perversi'on / 17, Perver¬
si'tät /17 2. (изопачение) Entstellung
/17, Verfälschung /17
изврещяо |ам, -аш (-ах) uv; изврещ|я,
-йш (-ях) V 1. (коза) 'plötzlich 'mek-
kern vi <hb> 2. (дете) 'plötzlich 'auf¬
schreien vi < 23 a/Ab >
извръщ|ам, -аш (-ах) uv; извърн|а, -сш
(-ах) V 'umdrehen vt < а >, 'wenden vt
< 10>
изврякв|ам, -аш (-ах) uv; извряк|ам,
-аш (-ах) V 1. (жаба) 'losquaken vi
<‘&/hb> 2. übertr 'losquäken vi
< a/AA >
извряскв|ам, -аш (-ах) uv; извряск|ам,
-аш (-ах) V 'losschreien vi < 23 а/АА>,
'loskreischen vi <a/AA>
изпъждам
258
извъжд|ам, -аш (-ах) uv; извъд]я, -иш
(-их) V her'anziehen vt <32а>. her-
'anzüchtcn vt < а >; s се her'anwach-
sen vi <4ajsn>
‘извън präp 1. 'außerhalb; намирам се
~ границите на страната sich 'außer¬
halb der 'Landesgrenzen be'finden
<21b/hb> 2. (посока) aus ... hinaus;
излизам ~ селото aus dem Dorf
hin'ausgehen < 13 а/sn >; пътят води
~ селото der Weg führt zum Dorf
hin'aus 3. (освен) 'neben 3, 'außer 3; -
Toeä 'außerdem O ~ мярката 'über
das Maß, 'über 'alle 'Maßen; ~ силите
ми e es geht 'über 'meine 'Kräfte; ~
заплатата 'über das Ge'halt hin'aus;
той излиза ~ себе си er ge'rät 'außer
sich; ~ себе си съм ich bin 'außer mir
2извън adv volkst 'draußen, 'außerhalb
извънбрачен, -ни adj 'außerehelich
извъигабарйт|еи, -ни adj 'übergroß, mit
nicht nor'malen 'Abmessungen; ж
товар Verk 1. (по-широк) 'Überbreite
/16 2. (по-дълъг) 'Überlänge /16
извънградски adj 'außerhalb der Stadt
be'findlich
нзвъимер|ен, -ни adj 'übermäßig
извънпартй|ен, -йни adj 'außerparteilich
извънред|ен, -ни adj 1. 'außerordentlich;
ж посланик 'außerordentlicher 'Bot¬
schafter m 4; s професор 'außeror¬
dentlicher Prozessor m 9 a 2. (спе¬
циален) 'Sonder-; ж влак 'Sonder¬
zug tu 2; ~ но издание 'Sonderaus¬
gabe /16; ж случай 'Sonderfall m 2
3. (допълнителен) 'zusätzlich 4. (не¬
обикновен) 'außergewöhnlich O ж
труд od ~ ни часове 'Überstunden
/16lpl\ ~ но положение Pol 'Ausnah¬
mezustand m 2
извънредно adv 1. 'außerordentlich,
'außergewöhnlich; - зает съм ich bin
'außerordentlich be'schäfligt; тя e ~
хубава sie ist 'außergewöhnlich schön
2. (допълнително) 'zusätzlich; работя
~ 'zusätzlich 'arbeiten <hb>
извънслуж£б|ен, -ни adj 'außerdienst¬
lich
извънучйлищ|ен, -ни adj 'außerschu¬
lisch
извървяв|ам, -аш (-ах) uv; извърв|я,
-йш (-ях) V zu'rücklegen vt < а >; ж
се vor'beilaufen vi < 9 а/sn >
извърв|ям, -яш (-ях) uv; извърв|я, -иш
(-их) V 'ausfädeln vt < а >
извързв[ам, -аш (-ах) uv; извър|жа,
-жеш (-зах) V 1. 'binden vt <27 >
2. (вързопи, връзки) 'schnüren vt,
zu'sammenschnüren vt <a> 3. (завър¬
звам) 'anbinden vt <27a>, 'festbin¬
den vt <27a>
извърна f извръщам
извърт ам, -аш (-ах) uv 1. ver'drehen vt
< b > auch übertr; ж фактите die 'Fak¬
ten ver'drehen 2. übertr 'Ausflüchte
'machen
извъртан|е n, -ия pl Ver'drehung / 17,
Ver'fälschung /17
извъртян|ам, -аш (-ах) uv; извърт|я,
-йш (-ях) V 1. 'drehen vt 2. (преина¬
чавам) ver'drehen vt < b > 3, (издъл-
бавам) 'bohren vt
извърша t извършвам
извършав|ам, -аш (-ах) uv; извърш|ея,
-ееш (-ах) v 'ausdreschen vt < 16 а >
нзвършв|ам, -аш (-ах) uv; извърш|а,
-иш (-их) V 1. (правя) tun vt < 38 >
2. (нарушение, престъпление) bege¬
hen vt < 13 b >; ж необмйслена по¬
стъпка 'eine 'Unbesonnenheit be'ge-
hen; ж прелюбодеяние 'Ehebruch
be'gehen 3. (добро дело) voH'bringen
vt < 24 b >; s ce vor sich 'gehen vi
< 13 /sn>
нзвършбя | извършавам
извътре adv 'drinnen, von 'innen
извяв|ам, -аш (-ах) uv; изв|ея, -ееш
(-ях) V zu 'Ende 'worfeln vt, 'worfeln
извяхв|ам, -аш (-ах) uv; извехн|а, -еш
(-ах) V ganz ver'welken vi < bjsn >
нзгазв|ам, -аш (-ах) uv; изгаз|я, -иш
(-их) V 1. (преминавам) 'waten vi
<sn> (нещо durch etw. 4), durch-
'waten vt <bjhb>; 'stapfen vi <sn>;
ж реката durch den Fluß 'waten;
ж тревата durch das Gras 'stapfen
259
изгладнявам
2. (измъквам се) her'auskommen vi
< 33 аjsn >; 'kommen vi < 33/sn >; ед¬
вам изгазих до брега ich kam kaum
bis ans 'Ufer 3. (натъпквам) zer-
'trampeln vt < a >, 'niedertreten vt
< 15a>
'mräpjflu, -яш (-ях) uv; изгор|я, -йш
(-ях) v 1. ver'brennen vi <\Qb/sn>,
'abbrennen vi < 10 a)sn>, 'niederbren¬
nen vi < 10a/sn>; селото изгоря das
Dorf 'brannte ab ['brannte 'nieder];
имуществото му изгоря sein Be'sitz
ver'brannte; свещта изгоря die 'Kerze
'brannte 'nieder; посевите ~ ят в
жегата die 'Saaten ver'brennen in der
'Hitze 2. (кожа) ver'brennen, 'einen 'Son¬
nenbrand be'kommen <33bjhb>; той
изгоря на [от] слънцето er be'kam
'einen 'Sonnenbrand, er ver'brannte an
der 'Sonne 3. (изпитвам силно
чувство) sich vermehren vr <b>,
ver'gehen vi < 13b/sn>, 'brennen vi
<\0/hb>, 'glühen vi <hb>; £ от
страст vor 'Leidenschaft sich verzeh¬
ren <b/hb> ['brennen <I0/A£>,
'glühen < hb >, ver'gehen < 13b/sn>];
£ от срам vor Scham 'glühen
[ver'gehen]; £ от нетърпение vor'Un¬
geduld ver'gehen; £ от жажда vor
Durst ver'gehen 4. 'durchbrennen vi
< 10ajhb>; бушонът изгоря die 'Si¬
cherung ist 'durchgebrannt; електри¬
ческата крушка ~ я die 'Glühbirne
brennt durch 5. (при игра) 'ausschei¬
den vi <23a/sn> 6. umg (вече не е
валиден) verfallen vi < 3 b/sn >;
билетът изгоря die 'Karte ist verfal¬
len 7. umg (нямам късмет) Pech 'ha¬
ben < A/hb > 8. umg (разорявам се)
zu'grunde 'gehen vi < 13/sn > O
изгорял съм за вода umg ich 'lechze
nach 'Wasser; не съм изгорял за тебе
umg ich 'brauche dich nicht
2изгар|ям, -яш (-ях) uv; изгор|я, -йш
(-йх) v 1, ver'brennen vt < 10 b >, ab¬
brennen vt < 10a>, 'niederbrennen vt
<I0a>; £ лист хартия ein Blatt
Pa'pier ver'brennen; слънцето - я вся¬
ка зеленина die 'Sonne ver'brennt
'alles Grün; £ къща ein Haus'abbren¬
nen ['niederbrennen]; £ село ein Dorf
'abbrennen ['niederbrennen] 2. (опър¬
лям) ver'sengen 3. (изразходвам)
verbrauchen vt <b>, ver'heizen vt
< b >; ~ яме много въглища wir
verbrauchen [ver'heizen] viel 'Kohle
4. (мъртвец) ver'brennen, 'einäschern
vt <a> 5. übertr (разорявам) zu¬
'grunde 'richten vt; s ce ver'brennen vi
< 10 b/sn >; (себе ce) sich ver'brennen
O £ си пръстите sich die 'Finger
ver'brennen
изгарян|e n. -ия pl 1. Ver'brennen n 23,
'Abbrennen n 23; £ на хартия Ver¬
'brennen von Pa'pier 2. (нараняване)
Verbrennung /17 3. (на мъртвец)
'Einäscherung /17
'нзгасв|ам, -аш (-ах) uv; изгаси|а, -еш
(-ах) ver'löschen vi < Ь/sn >; erlö¬
schen vi < b/sn>; огънят ~a das
'Feuer ver'lischt [er'lischlj; погледът
му ~ a sein Blick er'lischt
2изгасв|ам, -аш (-ах) uv; изгас|я, -йш
(-йх) V = изгасявам
изгасяв|ам, -аш (-ах) uv; изгас|я, -йш
(-йх) V 'löschen vt, 'auslöschen vt < а >;
£ пожар 'einen Brand 'löschen; £
лампата die 'Lampe 'löschen ['auslö¬
schen]; £ вар Kalk 'löschen
изгйв|ам, -аш (-ах) uv; изгйн|а, -еш
(-ах) V 'umkommen vi <33аjsn>,
zu'grunde 'gehen vi < 13/sn >
1 изгл адняв | ам, -аш (-ах) uv; из¬
гладнея, -ееш (-ях) V 1. 'hungrig 'wer¬
den vt < 18jsn >; изгладнял съм като
вълк ich bin 'hungrig wie ein Wolf
2. (почва) 'ausgelaugt 'werden;
изгладняла почва er'schöpfter ['aus¬
gelaugter] 'Boden m 5
2нзгладняв{ам, -аш (-ах) uv; изгладн|я,
-йш (-йх) V 'hungrig 'machen vt; 'aus¬
hungern vt <a>; изгладнйхме гос¬
тите c многото прйказки wir 'haben
die 'Gäste mit dem 'vielen Er'zählen
'hungrig ge'macht; £ народа das Volk
'aushungern
изглаждам
260
изглажд|ам, -аш (-ах) uv; изглад|я, -иш
(-их) V 1. (заглаждам) 'glätten vf; z
повърхността на нещо die 'Oberflä¬
che von etw. 'glätten; z гънките die
'Falten 'glätten; а дъска ein Brett
'glätten; а стила den Stil 'glätten 2. (c
ютия) 'bügeln v/, 'plätten vt; a
прането die 'Wäsche 'bügeln 5. übertr
(замазвам) ver'wischen vt <b>; a
противоречията die 'Widersprüche
ver'wischen 4. übertr (премахвам,
заличавам) 'beilegen vt <a>, beglei¬
chen v/ < 21 b >; а спор 'einen Streit
'beilegen [begleichen]; а недора¬
зумения 'Mißverständnisse 'beilegen
[begleichen]; а вражда 'eine 'Feind¬
schaft 'beilegen; s ce sich 'glätten
йзглас m, -и pl Ling 'Auslaut m 1
изглед m, -и pl 1. (външност) 'Ausse¬
hen n 23; със здрав - von gc’sundem
'Aussehen 2. (гледка) 'Ausblick m 1;
'Aussicht /17; ~ към морето 'Aus¬
blick ['Aussicht] aufs Meer 3. (кар¬
тичка) 'Ansichtskarte /16; *и от
София 'Ansichtskarten von 'Sofia 4. pl
(перспектйва) 'Aussichten, 'Aussicht;
~и за повишение 'Aussichten] auf
BeTörderung; - и за успех 'Aus¬
sichten] auf Er'folg, Er'folgs-
aussichten; откривам «и на някого
за нещо jmdm. etw. in 'Aussicht 'stel¬
len; ~ и за времето 'Wetteraussichten
'изглежд|ам, -аш (-ах) uv; изглед|ам,
-аш (*ах) v 1. (гледам) 'ansehen vt
< 19 а >, sich 'ansehen, 'anschauen vt
< a >, sich 'anschauen, be'trachten vt;
всички ме изгледаха 'alle 'schauten
['sahen] mich an; изгледах всичко ich
'schaute mir 'alles an 2. (гледам от
всички страни, внимателно) 'mustern
v/; s някого от главата до краката
jmdn. von Kopf bis Fuß 'mustern
3. (отглеждам) 'aufziehen vt < 32 a >;
z дете ein Kind 'aufziehen O
изгледаха ми се очите за него ich
'habe mir die 'Augen nach ihm aus dem
Kopfge'sehen; s ce sich'ansehen, sich
'mustern
изглежд|ам, -аш (-ах) uv 1. 'aussehen vi
< 19 a >, 'ausschauen vi < a >; z
добре gut 'aussehen; z като самата
смърт wie der 'leibhaftige Tod 'ausse¬
hen 2. nur 3. Pers sg es scheint; ~ а, че
се лъжеш es scheint, du irrst dich; това
ми ~ а подозрйтелно das scheint mir
ver'dächtig; ~ а, че ще вали es sieht
nach 'Regen aus; както ~a, нямаш
парй wie es scheint, hast du kein Geld
нзглозгв]ам, -аш (-ах) uv; изглозг|ам,
-аш (-ах) 'abnagen vt <а>; хучето
изглозга кокала der Hund 'nagte den
'Knochen ab
изглупяв|ам, -аш (-ах) uv; изглуп|ея,
-ееш (-ях) V ver'dummen vi < Ъ/sn >,
dumm 'werden vi < 18jsn>
изгнани е n, -я pl Ver'bannung /17
изгнани|к m, -ци pl Ver'bannter ml*
изгнаниц|а /, -и pl Ver'bannte /19
изгнанкчески adj Ver'bannten-
изгнаннчество n nur sg Ver'bannung/17
кзгнйв|ам, -аш (-ах) uv; изгнй|я, -еш
(-х) V ver'faulen W < Ъ/sn >, 'faulen vi
<sn> O z в затвора umg im Ge-
'fangnis 'schmachten <hb>
изговарям, -яш (-ях) uv; изговор|я,
-иш (-их) v 'aussprechen vt < 16 а >;
z всичко на едйн дъх 'alles in 'einem
'Atemzug 'aussprechen; z правилно
'richtig 'aussprechen
йзговор m, -и pl 'Aussprache /16
изговоря | изговарям
нзгод|а/, -и pl 'Vorteil m 1, 'Nutzen m 4;
това е в твоя лична z das ist zu
'deinem persönlichen 'Vorteil
изгод|ен, -ни adj 'vorteilhaft
изгодно adv 'vorteilhaft
изг6нв|ам, -аш (-ах) uv; изгон|я, -иш
(-их) V I. 'wegjagen vt < а >; (навън)
hin'ausjagen vt <а> 2. umg (уволня¬
вам) 'fortjagen vt < а >, hin'auswerfen
vt < 16 a>
изгор|а /, -и pl volkst l. (любима)
Ge'liebte / 19, Liebste / 19 2. (краса¬
вица) 'Schöne /19
изгорен adj ver'brannt, 'abgebrannt O
- o als Subst 'Brandmal n 20
261
изгубя
изгоря t изгарям
изгоряв|ам, -аш (-ах) uv; изгор|я, -йш
(-ях) V = 'изгарям
изготв|ям, -яш (-ях) uv; изг6тв|я, -иш
(-их) V 'anfertigen vt <а>, 'vorbe¬
reiten vt <с>; (документ) 'ausferti¬
gen vt <а>
изготвян!е «, -ия pl 'Anfertigung /17;
(на документ) 'Ausfertigung/17
изграбв|ам, -аш (-ах) uv; изграб|я, -иш
(-их) V 1. (обсебвам) 'rauben vt;
(обйрам) 'ausrauben vt <а>, be'rau-
ben vt <b> (някого jmdn.) 2. (пляч-
косвам) 'ausplündern vt <a> 3. (взе¬
мам бързешком) zu'sammenraffen vt
< ajhb >
изгражд|ам, -аш (-ах) uv; изград|я, -йш
(-йх) VI. 'bauen vt, 'aufbauen vt < a >;
er'richten vt < b >; ж къща ein Haus
'bauen 2. (основавам) 'aufbauen,
'schaffen vt < 1 >; ж организация
'eine Organisation 'aufbauen ['schaf¬
fen]
изграждан|e n, -ия pl 'Aufbau m 1,
Errichtung /17
изграквам, -аш (-ах) uv; изграк|ам,
-аш (-ах) у 'einmal 'krächzen vi
<a/hb>, 'krächzen vi <hb>
изтребв ам, -аш (-ах) uv; изгреб|а, -ein
(-ах) v 1. (c лъжица) 'auflöffeln vt
< a >, 'auslöffeln vt < a > 2. (c черпак,
c шепа) 'ausschöpfen vt <a> 3. (c
лопата) 'schaufeln vt, 'ausschaufeln vt
<a>, 'leerschaufeln vt <a>; изгре¬
бахме дупката wir 'haben das Loch
'ausgeschaufelt; изгребахме хамбара
wir 'haben die 'Speicher 'leergeschau¬
felt
изгрев 1. 'Aufgang m 2; ~ ът на слън¬
цето der 'Sonnenaufgang; гледам ~ a
на слънцето den 'Sonnenaufgang
be'trachten < b/hb > ; «- - слънце 'Son¬
nenaufgang; по ~ - слънце bei 'Sonnen¬
aufgang 2. übertr 'Anbruch ml; ~ ът
на нова епоха der 'Anbruch 'einer
'neuen E'poche
изгрея | изгрявам
изгрйзв|ам, -аш (-ах) uv; изгриз|а, -еш
(изгрйзах) V (ям) 'aufknabbern vt
< а >, 'aufessen vt < 15 а >; (отхапвам)
'abknabbem vt; (за гризачи) 'abnagen vt
<а>
изгрухтяв|ам, -аш (-ах) uv; изгрухт1я,
-йш (-ях) V 'aufgrunzen vi <a.]/ib>,
'einmal 'grunzen vt <hb>
изгряв ам, -аш (-ах) uv; изгр|ея, -ееш
(-ях) V 1. (небесни тела) 'aufgehen vi
< 13 a/s« >; звездите ~ ат die 'Sterne
'gehen auf 2. (раждам се, появявам
се) 'aufkommen vi < 33 a/s« >, er'blü-
hen vt < Ъ/sn >
нзгряван|е n, -ия pl 'Aufgehen n 23; ж
на слънцето 'Sonnenaufgang m 2
изгубв[ам, -аш (-ах) uv; изгуб|я, -иш
(-их) V 1. ver'lieren vt <32b>; ж
ключа den 'Schlüssel ver'lieren; ж
надежда die 'Hoffnung ver'lieren;
изгубих много кръв ich 'habe viel Blut
ver'loren; изгубих посоката ich 'habe
die 'Richtung ver'loren 2. (ймам за¬
губа) 'einbüßen vt <а>;той изгуби
здравето си er 'büßte 'seine Gesund¬
heit ein; той изгуби много er 'büßte
viel ein 3. (преставам да вйждам) aus
den 'Augen ver'lieren O ж и ума и
дума umg ganz durcheinander 'kom¬
men vt <33/sn>; ж присъствие на
духа die 'Geistesgegenwart ver'lieren;
ж съзнание das Be'wußtsein ver'lie¬
ren; ж ума си um den Ver'stand
'kommen; s се 1. (забърквам пътя)
sich ver'irren vr <b> 2. (изчезвам)
ver'schwinden vt < 27 b/sn >, sich ver¬
'lieren vr < 32 b > 3. (не се вестявам)
'stecken vi <hb> ; къде се изгуби? wo
hast du ge'steckt? 4. (преставам да
бъда c някого) sich ver'lieren; те се
изгубиха в блъсканицата sie ver'loren
sich in dem Ge'dränge
изгубен adj 1. ver'loren; играта e ~a
das Spiel ist ver'loren; ~ ите парй das
ver'lorene Geld; всйчко e ~ o 'alles ist
ver'loren 2. (пропаднал) ver'kommen;
~ човек ein verkommener Mensch
3. (глупав) dumm, beschränkt
изгубя | изгубвам
изгугуквам
262
нзгугукв|ам, -аш (-ах) uv; изгугук|ам,
-аш (-ах) V = изгуквам
изгукв|ам, -аш (-ах) uv; изгук|ам, -аш
(-ах) V 'gurren vi <hb>
изгуляв|ам, -аш (-ах) uv; изгуля|я, -еш
(-х) V ver'prassen vt < b >
нзгьлтв|ам, -аш (-ах) uv; изгьлт|ам,
-аш (-ах) V I. (гълтам) hin'unter-
schlucken vt < а > 2. umg (изразход¬
вам) ver'brauchen vt < b >, 'schlucken
v/; колата изгълта страшно много
бензйн der 'Wagen verbrauchte
['schluckte] 'schrecklich viel Ben'zin
3. übertr (поемам) ver'schlingen, 'gie¬
rig 'aufnehmen vt < a > 4. (обсебвам)
sich 'aneignen vr < a >, 'schlucken
изгълчав|ам, -аш (-ах) uv; изгълч|а,
-йш (-ах) V 'ausschelten vt < 16 а >
изгърбв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
изгърб|я се, -иш се (-их се) v 1. krumm
['bucklig] 'werden < 1 %/sn >, 'einen
'Buckel be'kommen <33b> 2. (навеж¬
дам се) sich 'bücken vr, sich 'beugen vr
изгърмявам, -аш (-ах) uv; изгърм|я,
-йш (-ях) V 1. 'donnern vi <hb>;
влакът ~ а през моста der Zug 'don¬
nert 'über die 'Brücke 2. (краткотраен
шум) 'knallen vi <hb>; пушката ~ a
das Ge'wehr knallt; изстрелът ~ a
der Schuß knallt 3. (страшен шум,
трясък) 'krachen vi <hb> 4. (из¬
стрелвам) 'abschießen vt <32a>,
'abfeuern vt <a> O * си барута
umg sein 'Pulver ver'schießen
издав|ам, -аш (-ах) uv; изд|ам, -адеш
(-адох) V 1. (протягам напред) 'vor¬
strecken vt <а>, her'vorslrecken vt
<а>; х корема си 'seinen Bauch
'vorstrecken 2. (изпущам) 'ausströmen
vt <a>; ж миризма Ge'ruch 'aus¬
strömen 3. (надавам) 'ausstoßen vr
< 34 a >; von sich 'geben vt < 15 >; ж
вик 'einen Schrei 'ausstoßen; не ж
звук 'keinen Laut von sich 'geben
4. (разкривам) ver'raten vt <3b>,
'zeigen vt, offen'baren v/; не ж
вълнението си 'seine Er'regung
nicht ver'raten ['zeigen, offen'baren]
5. (тайна) ver'raten; 'preisgeben vt
<15a>; x тайна на някого jmdm.
ein Ge'heimnis ver'raten ['preisgeben];
* някого на някого jmdn. jmdm.
ver'raten 6. her'ausgeben vt <l5a>,
verlegen vt < b >; (книга) 'auliegen vt
<a>; ж списание 'eine 'Zeitschrift
her'ausgeben [verlegen]; « събрани
съчинения на писател ge'sammelte
'Werke 'eines 'Schriftstellers her'ausge¬
ben 7. (съобщавам пйсмено) er'lassen
vt <3b>; ж манифест ein Mani'fest
er'lassen; ж закон ein Ge'setz er¬
'lassen; ж наредба 'eine 'Anordnung
er'lassen 8. (удостоверявам) 'ausstel¬
len v/ < a >; « квитанция 'eine
'Quittung'ausstellen; x удостоверение
'eine Bescheinigung 'ausstellen O x
стон 'stöhnen vi <hb>; x шум Lärm
'machen; s ce 1. (изпъквам) her'vor¬
ragen vi <a/hb>, her'ausragen vi
<a/A6> 2. (разкривам ce) sich ver¬
'raten vi <3b/hb>
издав|ям, -яш (-ях) uv; издав|я, -иш
(-их) v 1. (удавям) er'tränken vr < b >
2. (душа) er'würgen vt < b >, 'würgen
vt; s ce 1. (удавям ce) er'trinken vi
< 27 b/sn > 2. (душа ce) er'sticken w
< b/sn >
издаден adj 1. (изпъкнал) bevorste¬
hend, 'vorspringend; - а скала ein
'vorspringender 'Felsen; ~ и скули
'vorspringende 'Backenknochen 2. (раз¬
крит, предаден) 'preisgegeben, ver¬
'raten; ~ а тайна das 'preisgegebene
Ge'heimnis; - и сме wir sind ver'raten
3. her'ausgegeben, verlegt; (книга)
'aufgelegt; ~ ото съчинение das
her'ausgegebene Werk 4. er'lassen;
~ ият манифест das erlassene Ma¬
nifest; - ата от някого наредба die
von jmdm. erlassene 'Anordnung
5. 'ausgestellt; - ото удостоверение
die 'ausgestellte Be'scheinigung
нздаденост /, -и pl 'Unebenheit /17; (на
отвесна плоскост) 'Vorsprung m 2
нздадин|а /, -й pl 'Vorsprung m 2
издайни|к m, -ци pl Ver'räter m 4
263
издигам
издайиически adj verräterisch
издайничеств|о и, -а pl Ver'rat т 1
надалеко adv * издалече
издалеч adv = издалече
издалече adv 1. von 'weitem; следя
някого ~ jmdm. von 'weitem 'folgen
2. übertr 'vorsichtig; започвам ~ weit
'ausholen vi <afhb>; подпйтвам ~
'vorsichtig 'ausforschen vt <a>, auf
den Busch 'klopfen vi <hb>\ под¬
готвям ~ von 'langer Hand 'vorbe¬
reiten Vf <c>
издам t издавам
издани|е n, -я pl 1. 'Ausgabe / 16;
луксозно z 'Luxusausgabe, 'Pracht¬
ausgabe; z на събрани съчинения
'Ausgabe gesammelter 'Werke 2. (вся¬
ко отделно отпечатване) 'Auflage
/16; второ z 'zweite 'Auflage
издател (-ят) m, -и pl Verleger m 4,
Herausgeber m 4, E'dilor m 9 a;
(съставител) Herausgeber
издателски adj I. Ver'lags-; ~ права
Ver'lagsrechte n 20Ipl; ~ коли Ver-
'lagsbogen m 4//>/; ~ договор Ver-
'lagsvertrag m 2 2. Her'ausgeber-, edi-
'to risch
издателств|о л, -а р/ Verlag т 1
нздатин|а /, -й pl = издадина
издебв|ам, -аш (-ах) uv; издебн|а, -еш
(-ах) V 1. auflauern vi < г/hb >
(някого jmdm.), 'lauern vi <hb>
(някого auf jmdn.) 2. übertr (чакам)
'warten vf; z сгоден момент 'einen
'günstigen Mo'ment 'abwarten
нздевателств|о л, -a pl Hohn m 1,
Schmach / 17; върша z над някого
jmdm. Schmach 'antun
издевателствув ам, -аш (-ах) uv ver-
'höhnen vi <b> (над някого jmdn.)
издействувам, -аш (-ах) v er'wirken vt
издекламйрв|ам, -am (-ax) uv; издекла¬
мирам, -аш (-ax) v 'aufsagen vf <a>,
rezi'tieren vf <d>
издели|е n, -я pl Erzeugnis n 27; 'Ware
/ 16; фабрични ~я Fa'brikerzeug-
nisse; кожени ~ я 'Lederwaren
издера I издирам
изджавкв|ам, -аш (-ах) uv; изджав-
к[ам, -аш (-ах) v 'kläffen vi <hb>
■здйг|ам, -аш (-ах) uv; издйгн|а, -еш
(-ах) V 1. (нагоре) 'hochheben vt
< 14 а >; издигнах детето ich hob das
Kind hoch 2. (нещо паднало, изпра¬
вям) 'aufheben vt < 14 а >, 'aufrichten
vf <a>; той издйгна съборената
преграда er 'richtete den 'umge¬
stürzten Zaun auf 3. (извисявам,
повишавам) heben vt < 14 >; erhö¬
hen vf < b >; това издйгна самочув¬
ствието ми das hob [er'höhle] mein
'Selbstbewußtsein 4. (построявам) 'bau¬
en vf, er'richten vt <b>; z памет¬
ник ein 'Denkmal 'bauen [er'richten]
5. übertr (съдействувам да се издиг¬
не) 'bringen vf < 24 >, 'hochbringen vf
< 24 a >; той издйгна предприятието
er 'brachte den Be'trieb hoch; те ro
издигнаха на влиятелно място sie
'haben ihn in 'eine 'einflußreiche 'Stel¬
lung ge'bracht 6. (провъзгласявам)
'aufstellen vf < a >; z кандидати за
народни представители Kandidaten
für die Wahl zu 'Volksvertretern 'auf¬
stellen; z лозунг 'eine 'Losung 'auf¬
stellen O z глас die 'Stimme er'heben
auch übertr; s се 1. (извисявам се)
sich er'heben, 'steigen vi <23/sn>,
'aufsteigen vi < 23 ajsn >, em'porstei-
gen vf < 23 ajsn >; (със замах, хвърча)
sich 'schwingen vr < 27 >, sich 'hoch¬
schwingen vr <27a>, sich em'por-
schwingen vr <27a>; самолетът се
издйгна във въздуха das 'Flugzeug
er'hob sich in die Luft; птйцата се
издйгна der 'Vogel schwang sich
em'por 2. (прозвучавам) er'tönen vi
<b/sn>; издйгна се звук es er'tönte
ein Laut 3. (не се съобразявам) sich
hin'wegselzen vr <a>; z се над
предразсъдъци sich 'über 'Vorurteile
hin'wegsetzen 4. (ймам успех) 'vor¬
wärtskommen vi <33a/sn>; (правя
кариера) 'steigen vi < 23/sn >, em'por-
steigen vi < 23 2.jsn >, 'aufsteigen vi
<23a/jw>; z се до висока служба
издигнат
264
zu 'einer 'hohen 'Stellung 'aufsteigen O
ж се в очите на някого in jmds.
'Achtung ['Augen] 'steigen
издигнат adj 1. (извисен) 'hochgehoben,
er'hoben; c ~ юмрук mit erhobener
Faust; c ~ а глава erhobenen
'Hauptes 2. (построен) er'baul, er-
'richtet (високопоставен) 'hochge¬
stellt, 'hochstehend 4. (образован) ge-
'bildet, 'hochgebildet, 'hochsinnig
издигнатия|ä /, -и pl Er'hebung/17
издйгнатост / nur sg 1. (положение)
'hohe 'Stellung /17 2. (образование,
култура) 'Bildung / 17, 'Hochsinnig¬
keit/17
издйр|ам, -am (-ax) uv; изд|ера, -ереш •
(-päx) v 1. (скъсвам) zer'reißen vt
< 21 b >, zer'fetzen vt < b > 2. (одрас¬
квам) zer'kratzen vt <b> O ще
издера очите някому umg ich 'werde
jmdm. die 'Augen 'auskratzen <a>;
s ce sich zer'kratzen
нздйрв|ам, -аш (-ax) uv; издйр!я, -иш
(-их) v 1. (намирам) 'auffinden vt
<27a>, 'ausfindig 'machen; трябва
да издирим подходящи хора wir
'müssen ge'eignete 'Leute 'auffinden
['ausfindig 'machen] 2. (разкривам)
'aufdecken v/ <a>, 'aufklären vt
< a >; ж кражба 'einen 'Diebstahl
'aufdecken <a> 3. (проучвам) un¬
tersuchen vt <b>; er mitteln vt <b>
4. umg (взискателен съм) 'anspruchs¬
voll sein < B/sn >; не ж много ich bin
nicht sehr 'anspruchsvoll
издйрваи|е / -ия pl 1. (намиране) 'Auf¬
finden n 23, 'Ausfindigmachen n 23
2. (разкриване) 'Aufdecken n 23, 'Auf¬
klären n 23; -ето на кражба das
'Aufdecken ['Aufklären] 'eines 'Dieb¬
stahls 3. (проучване) Untersuchung
/17. Ermittlung/17; правя ж върху
нещо Ermittlungen 'über etw. 'anstel¬
len <b/hb>
нздихани|е n, -я pl veralf. до последно
ж bis zum 'letzten 'Atemzug
нздйш|ам, -аш (-ax) uv 1. (гума) 'un¬
dicht sein < Bjsn > 2. übertr umg
schwach sein; (едва се справям) ins
'Schwimmen 'kommen <33/sn>;(He
смогвам) nicht auf der 'Höhe sein; (не
е в ред) nicht in 'Ordnung sein; (c
пропуски) 'lückenhaft sein; знанията
му - ат 'seine 'Kenntnisse sind
schwach; сметката - a die 'Rechnung
ist nicht in 'Ordnung
н]дшпв|ам, -аш (-ax) uv: издйш|ам, -аш
(-ах) V 'ausatmen vi < й/hb >
нздйшваи|е л, -ия pl 'Ausatmen л 23
нздиш]ен, -ни adj 'ausgeatmet; - ната
струя die 'ausgeatmete Luft /14
издойв|ам, -аш (-ах) uv = издоявам
издокара |ам се, -аш се (-ах се) uv;
издокар|ам се, -аш се (-ах се) v umg
sich in 'Schale 'werfen < 16jhb >
издояв|ам, -аш (-ax) uv; издо|я, -йш
(-йх) V 'melken vt <12>; (всичкото
мляко) 'ausmelken vt < 12а>; (мно¬
го крави) 'abmelken vt < J2a>
издраскв|ам, -аш (-ах) uv; издраск|ам,
-аш (-ах) od издраIщя, -щеш (-сках) v
1. zer'kratzen vt <b> 2. (c молив)
be'kritzeln vt < b >
нздребняв|ам, -аш (-ax) uv; издребн|ея,
-ееш (-ях) v 1. (ставам малък) 'kleiner
'werden vi < 18/sn> 2. übertr (ставам
дребнав) 'kleinlich 'werden, ein 'Spie¬
ßer 'werden
издребнял adj 'kleinlich, verspießert;
- човек 'kleinlicher [verspießerter]
Mensch
издрускв|ам, -аш (-ax) uv; издруск|ам,
-аш (-ах) V her'unlerschülteln vt < а >,
'abschütteln vt <а>
нздрьжк|а / -и pl 'Unterhalt т 1
издръжлив adj 1. (който издържа
много, упорит) 'ausdauernd 2. (жилав)
zäh 3. (за предмети) dauerhaft
издръжливост / nur sg 1. (за човек)
'Ausdauer /16 2. (жйлавост) 'Zähig¬
keit/ 17 3. (за предмет) 'Dauerhaftig¬
keit /17,'Lebensdauer
издрьмсв|ам, -аш (-ах) uv; издрънк[ам,
-аш (-ах) V 1. (метален предмет)
'klappern vi <hb>, 'klirren vi <hb>;
(стъкло) 'klirren 2. (телефон, будилник,
265
издължаване
звънец) Ttlingeln vi <hb>, 'lauten w
<hb> 3. (свиря лошо на инструмент)
'klimpern vi <hb> 4. (бърборя) 'schwat¬
zen vi <hb>, von sich 'geben vt < 15 >
издрънчав|ам, -аш (-ах) uv; издрънч|а,
-йш (-ах) V 1. (метален предмет)
'klappern vi <hb>, 'klirren vi <hb> ;
(стъкло) 'klirren 2. (телефон, звънец,
будйлник) 'klingeln vi <hb>, 'läuten
vi <hb>
издув|ам, -аш(-ах)uv; изду|я, -еш (-х) v
'aufblähen vt <а>, 'aufblasen vt
< 3 а >; (c натъпкване) 'aufblähen vt
<a>; (плат) 'bauschen vt, 'aufbau¬
schen vr <a>; s бузите die'Backen
'aufblasen ['aufblähen]; вятърът ~ a
полата der Wind bauscht den Rock
[bauscht den Rock auf] O ~ а ме смях
umg mir kommt das 'Lachen an; ä
устни die 'Lippen 'schürzen; « ce
'schwellen vi < \ 7/sn>, 'anschwellen vi
< 17a/sn>; (плат) sich 'bauschen vr;
бузата ми се ~ a 'meine 'Backe
schwillt an; гърдите ми се -ат от
радост die Brust schwillt mir vor 'Freude;
роклята ce ~a das Kleid bauscht sich
издумв|ам, -am (-ax) uv; издум|ам, -аш
(-ах) v volkst 1. (казвам) 'sagen vt (на
някого jmdm.) 2. (казвам всйчко)
'alles 'sagen O не давам и дума да се
издума umg entschieden da'gegen
sein <B>
издупчв|ам, -аш (-ах) uv; издупч|а, -иш
(-их) V durch'löchem vt < b >
издут adj 1. 'aufgebläht; — корем'auf¬
geblähter Bauch m2 2. (от болест od
нараняване) ge'schwollen; ~ а буза
'eine ge'schwollene 'Backe /16 3. (из¬
пъкнал, издаден навън) 'vorstehend,
'vorspringend 4. (валчест) 'kugelför¬
mig, 'bauchig; ~ o шише 'eine 'bauchi¬
ge 'Flasche / 16 5. (от вятър) 'aufge¬
bauscht;'aufgebläht; ~a рокля 'auf¬
gebauschtes Kleid «21; ~ o платно
'aufgeblähtes 'Segel и 23 6. (претъп¬
кан) 'vollgestopft -
издутин|а /, -й pl 1. (от болест od
нараняване) 'Schwellung / 17; (от
удар) 'Beule /16 2. (издадина) 'Vor¬
sprung т 2
издутост/, -и р( I. 'Aufgeblählheil/17
2. (от нараняване)'Schwellung/17
3. (заобленост) 'Rundung / 17
издухв|ам, -аш (-ах) uv; издух|ам, -аш
(-ах) V 'wegblasen vt <3а>, 'fortbla¬
sen vt < 3 а >, 'fortwehen vt < а >, ver-
'wehen vt < b>
нздушав|ам, -аш (-ax) uv; издут|ä, -йш
(-йх) v er'würgen vt <b>, 'würgen vt;
s ce er'sticken vi < b/s« >
издушв|ам, -аш (-ax) uv = издушавам
издуя t издувам
издълбав|ам, -аш (-ах) uv; издълба |я,
-еш (-х) V 1. (яма, дупка) 'graben vt
<4>, 'ausgraben vt <4а> 2. (със
свредел) 'bohren vt 3. (в скала, дърво,
камък) 'aushöhlen vt <а> 4. (вряз¬
вам) 'einkerben vt <а> (в in 4, на
auf 3)
нздълбоко adv 1. aus der 'Tiefe, tief;
нещо идва ~ etw. kommt aus der
'Tiefe; въздъхвам ~ tief 'aufatmen
vi <a/hb> 2. übertr (задълбочено)
'gründlich; издирвам нещо ~ etw.
'gründlich untersuchen <b>, 'einer
'Sache auf den Grund 'gehen < 13/s« >
Издължав ам, -аш (-ax) uv; издълж1а,
-йш (-йх) V (плащам) 'abzahlen vt
<zjhb>, be'zahlen vt <b>; (връ¬
щам) zu'rückzahlen vt <a>; издъл-
жйх му дължимата сума ich 'habe
ihm die geschuldete 'Summe zu'rück-
gezahlt; (задължение) begleichen vt
<2lb>; s се (дълг)'seine'Schulden
be'zahlen [begleichen] (на някого bei
jmdm.); (изпълнявам задължение)
'seiner Verpflichtung 'nachkommen
<33 a/s« > auch übertr
2издължав|ам, -аш (-ax) uv; издълж|а,
-йш (-йх) V (правя по-дълъг) 'länger
'machen vt, verlängern vt < b >; s ce
I.'länger'werden vi < 18/sn> 2. (дете)
'größer 'werden, schnell 'wachsen vi
< 4/srt >
издължаваме n, -ия pl (дълг) 'Abzahlen
« 23, Zu'rückzahlen n 23; (задъл¬
издън
266
жение) Begleichen п 23; ~ ето на
сметката das Begleichen der 'Rech¬
nung
издън präp aus der 'Tiefe; ~ сърце aus
der 'Tiefe des 'Herzens
нздънв|ам, -аш (-ах) uv; издън |я, -иш
(-их) у 1. den 'Boden ‘ausschlagen
<4а> (нешо von etw.) 2. (пантало¬
ни) 'durchscheuern vt <a>
издънен adj 1. 'ohne 'Boden; ~ o
корито ein Trog 'ohne 'Boden 2. (пан¬
талони) 'durch gescheuert; c «-и
панталони mit 'durchgescheuertem
'Hosenboden
издънк|а/, -и pl 'Sprößling m 1*, Sproß
m 1 auch übertr
издъно adv 1. (от дъно, от корен) mit
den 'Wurzeln 2. (из основи) in 'seinen
'Grundfesten 3. (изцяло) von Grund
auf
издъня | издънвам
издърдорв|ам, -аш (-ах) uv; издър-
дор|я, -иш (-их) V 'schwatzen vt <hb>
1нздърж|ам, -аш (-ах) uv; издърж|а,
-йш (-ах) V 1. (устоявам, нося, из-
трайвам) 'aushalten vt < 3 а >, 'tragen
vt < 4 >; куката не ~ а тежестта der
'Haken hält die Last nicht aus [trägt die
Last nicht); ледът не ~ a das Eis trägt
nicht; » голям натиск 'einen 'großen
Druck 'aushalten 2. (понасям) 'aus¬
halten, er'tragen vt <4b>; а на
лишения Entbehrungen er'tragen; s
на трудности 'Schwierigkeiten er'tra¬
gen; а на студ Kälte 'er'tragen 3. (не
се поддавам) 'standhalten vt <3а/
hb>, widerstehen vt <b!hb>\ а на
атаките на противника den 'Angrif¬
fen des 'Feindes 'standhalten; а на
трудности 'Schwierigkeiten 'stand¬
halten [wider'stehen] 4. (докрай)
'durchstehen vi < z/hb >, 'durchhalten
v/ < 3 2,/hb >; а на тежки изпитания
'schwere 'Prüfungen 'durchstehen;
нервите не ~ ат die 'Nerven 'halten
nicht durch; а докрай bis zu 'Ende
'durchstehen ['durchhalten]; машината
не «а на такова натоварване die
Ma'schine kann 'eine 'solche Bela¬
stung nicht 'durchhalten 5. (свикнал
съм) ge'wohnt sein <B>; а на
ходене das 'Laufen ge'wohnt sein; a
на студ 'Kälte ge'wohnt sein O »
изпит 'eine 'Prüfung be'stehen <b>;
не ~ а критика 'keiner Kri'tik 'stand¬
halten <3a /hb>
2издьрж|ам, -аш (-ах) uv unter'halten
vt <3b>, den 'Unterhalt be'streiten
<21 b>; (храня) er'nähren vt <b>;
(финансирам) finanzieren vt <d>;
имам да а семейство ich 'habe 'eine
Fa'milie zu unterhalten [zu er'nähren],
ich 'habe den 'Unterhalt für 'eine
Fa'milie zu be'streiten; s ce 'seinen
'Unterhalt be'streiten; а се сам ich
be'slreite 'meinen 'Unterhalt selbst;
(бйвам финансиран) finanziert 'wer¬
den < 18 /sn>
‘издържан adj 1. (отговарящ на изис¬
кванията) den 'Anforderungen ent¬
sprechend 2. (съдържателен) ge'halt-
voll 3. (съразмерен) 'ausgewogen
4. (съвършен) vollendet
2издържан adj 1. (снабдяван) unter¬
'halten, ver'sorgt 2. (финансйран) fi¬
nanziert
издържане n nur sg 1. (понасяне,
устояване) 'Aushalten n 23 2. (издръж¬
ка) 'Unterhalt m 1; (финансиране) Fi¬
nanzierung /17
яздьржаност / nur sg 1. (съдържател¬
ност) Ge'halt m 1 2. (съразмерност)
'Ausgewogenheit /173. (съвършенство)
Voll'kommenheil /17
издърпв|ам, -аш (-ах) uv; издърп ам,
-аш (-ах) v her'ausziehen vt <32 а/
hb> О v ушйте някому jmdm. die
'Ohren 'langziehen <32a>
издъхв|ам, -аш (-ах) uv; издьхн|а, -еш
(-ах) V sein 'Leben 'aushauchen < а >,
ver'scheiden vi < 23 bjsn >
нздявам, -аш (-ах) uv; изд|яна, -енеш
(-янах) V 'ausfädeln vf < а >
нздяволув|ам, -аш (-ах) uv, v umg sich
'eine List 'ausdenken < 10 a >; über¬
listen vt <b>
267
иззиждам
издяволяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
издявол|я се, -йш се (-йх се) v
1. (ставам хитър) 'listig 'werden vi
<18/уи> 2. (постъпвам хитро) zur
List 'greifen vi <2\/hb>, 'listig sein
<B>
нздялв|ам, -аш (-ах) uv; издял|ам, -аш
(-ах) V 1. 'schnitzen vt; ж нещо от
дърво etw. aus Holz 'schnitzen; ж
нещо в дърво etw. ins Holz 'schnitzen
2. 'hauen vt; ж нещо от камък etw.
aus Stein'hauen; * нещо в камък etw.
in Stein 'hauen 3. (изглаждам) 'glätten
vt; (дърво) 'glattschnitzen vt <a>;
(камък) 'glatthauen vt <a>
издялквам, -аш (-ах) uv; издялк|ам,
-аш (-ах) V = издялвам
издяна Т издявам
изеднн|к т, -ци pl 'Blutsauger т 4,
'Ausbeuter т 4
изеднически adj 'ausbeuterisch
изедно adv volkst auf 'einmal
изеднъж adv auf 'einmal; (внезапно)
'plötzlich
изехтяв|ам, -аш (-ах) uv; изехт|я, -йш
(-ях) V 1. (отеквам) 'widerhallen vi
< а/hb > 2. (еча) 'dröhnen vi <hb>,
er'dröhnen vi < b/hb >
изжабуркв|ам, -аш (-ах) uv; изжабур-
к|ам, -аш (-ах) v 'spülen vt, 'ausspülen
vt <a>
нзжадняв|ам, -аш (-ах) uv; изжадн|ея,
-ееш (-ях) V 'durstig 'werden < 18fstt >,
Durst be'kommen <33b/hb> O
изжаднял съм за нещо übertr 'dürsten
vi <hb> nach etw. 3
изженв|ам, -аш (-ах) uv; изжен|я, -иш
(-их) V ver'heiraten vt <b>
изживяв|ам, -аш (-ах) uv; изжив|ея,
-ееш (-ях) V1. (прекарвам) ver'bringen
V/ <24>, ver'leben vt <b>; ж
приятни дни 'angenehme 'Tage ver¬
'leben 2. (доживявам) er'leben vt
3. (преживявам, прекарвам с мъка)
er'leben, 'durchmachen vt <а>;
много сме изживели wir 'haben viel
'durchgemacht [erlebt] 4. (превъзмогвам)
über'stehen vt <b>, über'winden vt
<27b>; изживяхме крйзата wir
über'standen die 'Krise
изживяван|е n, -ия pl 1. (преживяване)
Ver'bringen n 23 2. (преживяване)
Erlebnis n 27 3. übertr (превъзмог¬
ване) Überwindung/1 O на « bis zur
'völligen 'Abnutzung
изжйлв|ам, -аш (-ах) uv; изжйл|я, -иш
(-их) V 'stechen vt < 16 >
нзжулв|ам, -аш (-ах) uv; изжул|я, -иш
(-их) V1. 'scheuern vt, 'reiben vt < 23 >;
'aufreiben vt <23a>; изжулих си
ръцете ich 'habe mir die 'Hände 'aufge¬
rieben 2. (чистя) 'scheuern 3. (одирам)
'abschälen vt <a>
изжулен adj 1. 'aufgerieben 2. (изчйс-
тен) 'blankgescheuerl 3. (плат, дреха)
’durchgescheuert
изжуля t изжулвам
изжълняв|ам, -аш (-ах) uv; изжъдн|ея,
-ееш (-ях) V = изжаднявам
изжънв|ам, -аш (-ах) uv; изжън|а, -еш
(-ах) V 'abernten vt < а >
иззад präp 'hinter
иззаобикал|ям, -яш (-ях) uv; иззаоби-
кол[я, -йш (-йх) V = заобикалям
иззапустяв|ам, -аш (-ах) uv; из-
запуст|ея, -ееш (-ях) v ver'öden vi
< Ъ/sn >
иззаспнв|ам, -аш (-ах) uv; иззасп|я, -йш
(-ах) V 'einschlafen vi < 3 а/sn >
иззвънкв|ам, -аш (-ах) uv; иззвънк|ам,
-аш (-ах) V er'klingen vi < 27 b/sn >
иззвънтяв|ам, -аш (-ах) uv; иззвънт|я,
-йш (-ях) V er'klingen vi < 27 b/sn >
иззвъняв|ам, -аш (-ах) uv; иззвън|я,
-йш (-ях) V er'klingen vi < 27 b/sn >
изземвам, -аш (-ах) uv; из|зема,
-земеш (-зех) v 1. (отнемам) 'wegneh¬
men vt < 16 а > 2. (конфискувам)
beschlagnahmen vt <b>
изземван| е и, -ия pl Beschlagnahme/16
иззйдв|ам, -аш (-ах) uv; иззйд|ам, -аш
(-ах) V ['eine 'Mauer] er'richten
< b >; (кладенец, йзба) 'ausmauern vt
<a>, mit 'Mauerwerk ver'kleiden vt
<b>
иззйжд|ам, -аш (-ах) uv = иззйдвам
иззимвам
268
иззймв|ам, -аш (-ах) uv; иззйм|ам, -аш
(-ах) V = изземвам
иззимув|ам, -аш (-ах) uv; иззим|я,
-йш (-йх) V den 'Winter verbringen
<24b>; (животно, птица) über'win-
tern vi < Ь/hb >
нззнмяв|ам, -аш (-ах) uv = иззимувам
иззобв|ам, -аш (-ах) uv; иззоб|ам, -аш
(-ах) V 'aufessen vt < 15 а >; (животно)
'auffressen vt < 15 а >
иззъбв|ам се, -аш се (-ах се) uv; иззъб|я
се, -иш се (-их се) v die 'Zähne 'zeigen
['fletschen]
изнграв|ам, -аш (-ах) uv; изигра|я, -еш
(-х) V 1. (игра) 'spielen vt 2. (танц)
'tanzen vi <hb> 3. (излъгвам) über¬
listen vt <b> 4. (коз) 'ausspielen vt
< a > O ж роля 'eine 'Rolle 'spielen;
изигра си ролята er hat 'seine 'Rolle
'ausgespiell
изискам t изисквам 4
изискан adj 'vornehm, fein, 'auserlesen
O ~ езйк ge'wählte'Sprache/16; ~o
облекло geschmackvolle 'Kleidung
/17
изисканост / nur sg 'Vornehmheit /17
изйскв|ам, -аш (-ах) uv; изйск|ам, -аш
(-ах) V ver'langen vt < b >, 'fordern vt
(от някого von jmdm.)
изискваше n, -ия pl 'Anforderung / 17;
поставям високи ~ ия към някого
'hohe 'Anforderungen an jmdn. 'stellen
изкажа f изказвам
изказ m nur sg 'Ausdruck m 2, 'Aussage
/16; езиков ~ 'sprachlicher'Ausdruck
O няма ~ es ist nicht zu beschreiben
изказв ам, -аш (-ах) uv; изка|жа, -жеш
(-зах) V 1. Sagen vt, 'aussprechen vt
<16a>; z молба'eine'Bitte'aus¬
sprechen; z мнението си 'seine 'Mei¬
nung 'aussprechen; « благодарността
си 'seinen Dank 'aussprechen 2. (изда¬
вам) ver'raten vt < 3b >
нзказв|ам се, -аш се (-ах се) uv; изка|жа
се, -жеш се (-зах се) v 1. Sprechen vt
< 16 >, sich 'äußern vr (по нещо zu
etw. 3) 2.(в дискусия) zur Diskussi'on
Sprechen vi < 16fhb >, 'einen Dis-
kussi'onsbeitrag 'halten < 3 > 3. (казвам
всичко) sich 'aussprechen vr < 16 a>
изказван|e n, -ия pl 1. 'Äußerung/17;
въздържам се от ä sich der 'Äuße¬
rung enl'halten vr <3b> 2. (на
събрание) (Diskussi'ons-) Beitrag m 2
нзкалв|ам, -аш (-ах) uv; изкал|ям, -яш
(-ях) V be'schmutzen vt < b >
изкалъпв|ам, -аш (-ах) uv; изкалъп|я,
-иш (-их) V umg 1. (измислям)
er'finden vt <27b>, sich zu'rechtle-
genvr<a>, 'ausdenken vt<10a>
2. (правя) zu'rechtschustem vt < a >
изкалъпям I изкалъпвам
изкал|ям, -яш (-ях) uv = изкалвам
изкапв|ам, -аш (-ах) uv; изкап|я, -еш
(-ах) V 1. (изцапвам) be'spritzen vt
<b>, be'flecken vt <b> 2. (листа)
'abfallen vi < 3 a/sn > 3. (коса) 'ausfal¬
len vt <3ajsn>
изкарв(ам, -аш (-ах) uv; изкар[ам, -аш
(-ах) V 1. (довършвам) be'enden vt
< b >, 'abschließen vt < 32 a >; изкарах
десети клас ich schloß die 'zehnte
'Klasse ab 2. (мелодия, пиеса) Spielen
vt 3. (песен, ария) Singen vt <21 >
4. (хоро, танц) 'tanzen vt 5. (изваждам)
her'ausziehen vt <32a, h—g>; изка¬
рахме кола из земята wir 'zogen den
Pfahl aus der 'Erde 6. (изгонвам,
погледнато отвън) her'austreiben vt
< 23 a >, (погледнато отвътре)
hin'austreiben vt < 23 a > 7. (извеждам,
погледнато отвън) her'ausführen vt
<a>; (погледнато отвътре) hin'aus-
führen vt < a > 8. (прекарвам) verbrin¬
gen vt < 24 b > 9. (печеля) ver'dienen vt
<b> 10, (получавам, добивам)
er'halten vt <3b>, be'kommen vt
<33b> 11. (представям преиначено)
'hinstellen vt <a>; » някого лъжец
jmdn. als 'Lügner 'hinstellen; £ някого
по-стар jmdn. 'älter 'machen als er ist O
» документ sich ein Doku'ment 'ausstel¬
len 'lassen <3/hb>; » душата на
някого jmdm. 'zusetzen vi <a/hb>;
z парите на нещо auf Seine 'Kosten
'kommen vt <33jsn> bei etw.; z
269
изключение
нещо на добър край etw. zu 'einem
'guten 'Ende 'führen; » някому нещо
из носа ich 'lasse es jmdm. 'sauer
'werden; s някому кирливите ризи
на показ jmdn. 'bloßstellen < а >; s
ума на някого jmdn. in Angst und
'Schrecken ver'setzen < b >; ä си яда
от някого an jmdm. 'seinen Zorn 'aus¬
lassen <3a>
изкастр|ям, -яш (-ях) uv; изкастр|я,
-иш (-их) v beschneiden vt < 21b >
изкатерв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
изкатер|я се, -иш се (-их се) v
hin'aufldettern vi <а/sn>
нзкачв|ам, -аш (-ах) uv; изкач а, -йш
(-йх) V 1. (нося) 'tragen vt <4>;
(погледнато отдолу) hin'auftragen
vt <4а>; (погледнато отгоре)
her'auftragen vt <4а>; той изкачй
куфара er trug den Koffer hin'auf
[her'auf] 2. (дйгам) 'heben vt < 14 >,
hin'aufheben vt < 14 a > 3. (изкачвам
се) hin'aufgehen v/ < 13 ajsn >; « се 1.
(възлизам) 'steigen vi <23/sn> (на
auf 4); (погледнато отдолу) hin'auf-
steigen vi < 23 ajsn >; (погледнато
отгоре) her'aufsleigen vi <23ajsn>;
той се изкачй на хълма er stieg den
'Hügel hin'auf [her'auf]; be'steigen
< 23b > (на нещо etw.) 2. (вода) 'stei¬
gen (до bis zu 3, bis an 4)
изкашл ям, -яш (-ях) uv 'aushusten vt
< a >; z ce sich 'aushusten vr < a >
нзквнчавам, -am (-ax) uv; изквич|а,
-йш (-ax) v 1. (прасе) 'quietschen vi
<hb> 2. (куче) 'winseln vi <hb>,
'jaulen vi <hb>
нзкнкбтв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
изкикот|я се, -иш се (-их ce) v
'auflachen vi <a./hb>, hell 'aufla¬
chen
изкйлв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; изкйл|я
се, -иш се (-их ce) v sich 'einen Bruch
'holen vr, sich 'einen 'Leistenbruch 'zu¬
ziehen vr < 32 a, h-g >
изкйл)ям се, -яш се (-ях ce) uv =
изкйлвам ce
нзкипяв|ам, -аш (-ax) uv; изкип|я, -йш
(-ях) V 'überkochen vi <аjsn>, 'über¬
laufen vi < 9 ajsn >
изкирлйв|ям, -яш (-ях) uv; изкирлйв|я,
-иш (-их) V 'schmutzig 'machen vt
изкйсв|ам, -аш (-ах) uv; изкйсн|а, -еш
(-ах) V 1. (слагам във вода, обез-
солявам) 'wässern vt 2. (пране)
'einweichen vt < а > 3. (фасул, грах)
'einweichen, 'quellen 'lassen vt
<3 jhb>
изкйсквам се, -аш се (-ах се) uv;
изкйск|ам се, -аш се (-ах се) v 'loski¬
chern vi <a/hb>
изкйсна t изкйсвам
изкйхвам се, -аш се (-ах се) uv; из-
кйх|ам се, -аш се (-ах се) 1. (извед¬
нъж) 'plötzlich 'niesen vi <hb> 2. (до
насйта) sich 'ausniesen vr <a>
изкласяв|ам, -аш (-ax) uv; изклас|я,
-йш (-йх) V 'Ähren 'ansetzen < а >
нзклепв|ам, -аш (-ах) uv; изклеп|я, -еш
(-ах) V 1. (коса) 'dengeln vt 2. umg
(изяждам) 'aufessen vr < 15 а >, 'weg¬
putzen vr <a>
нзклеп|ям, -яш (-ях) uv = изклепвам
изклйнчв|ам, -аш (-ах) uv; изклйнч|а,
-иш (-их) V umg sich 'drücken vr (от
нещо um etw. 4)
изключвам, -аш (-ах) uv; изключ|а,
-иш (-их) V1. 'ausschließen vr <32 а >;
не z тази възможност ich 'schließe
'diese 'Möglichkeit nicht aus; *
някого от гимназията jmdn. aus dem
Gym'nasium 'ausschließen 2. übertr (не
вземам под внимание) 'absehen vi
< 19 a/hb> (нещо von etw. 3) 3. Tech
(радио) 'ausschalten vt <a>; (дви¬
гател) 'abstellen vt < a >
изключван |e n, -ия pl 1. 'Ausschluß m 2
2. Tech 'Ausschalten n 23
изключен adj l. 'ausgeschlossen; това e
~ o das ist 'ausgeschlossen 2. Tech
'ausgeschaltet, 'abgestellt
изключени|е n, -я pl 'Ausnahme/16 O c
малки ~ я mit 'wenigen 'Ausnahmen;
без ä 'ausnahmslos; по ж 'aus¬
nahmsweise; правя ж 'eine 'Ausnah¬
me 'machen
изключено
270
изключено adv 'ausgeschlossen, unmö¬
glich
изключйтел|еи, -ни adj 'außerordent¬
lich, 'ungewöhnlich
изключително adv 1. (извънредно) 'un¬
gewöhnlich 2. (само) 'einzig und al-
'lein, 'ausschließlich
изковавам, -am (-ax) uv; изков[а, -еш
(-äx) v 'schmieden vr O изкована дума
'Kunstwort n 22
изкозирув|ам, -am (-ax) uv, v Mil 'Eh¬
renbezeugung er'weisen < 23 b >, 'grü¬
ßen vi <hb>
нзколв1ам, -аш (-ax) uv; из|коля, -колиш
(-клах od -колих) v 'abschlachten vt
<a>
изкомандувам, -аш (-ax) v komman-
'dieren vr <d>
изкон|ен, -ни adj 'ewig, 'urewig
изконсумира|ам, -аш (-ax) uv; изконсу¬
мирам, -аш (-ах) V ‘aufbrauchen vr
< а >, konsumieren vr < b >
изконтв|ам, -аш (-ах) uv; изконт|я, -иш
(-их) V umg zu'rechtmachen vr <a>,
her'ausstaffieren vr < a >, 'anputzen vr
<a>
изк6нт|ям, -яш (-ях) uv = изконтвам
изкоп m, -и pl 1. (ров) 'Graben m 5
2. (изкопано място) 'Ausgrabung/17;
правя - 'eine 'Ausgrabung 'machen
изкопав{ам, -аш (-ax) uv; изкопа|я, -еш
(-х) v 1. (издълбавам) 'graben vt
< 4jhb > 2. (изваждам чрез копаене)
'ausgraben vr <4а>
изкопаем adj 'ausgegraben О ~ и meist
als Subst pl 'Bodenschätze pl
изкопая t изкопавам
йзкоп|ен, -ни adj 'Grabungs-, 'Ausgra-
bungs-; - ни работи 'Ausgrabungsar¬
beiten /17//?/, 'Erdarbeiten
изкопчв|ам, -аш (-ax) uv; изкопч|а, -иш
(-их) v ent'reißen vr < 21 b >; s тайна
от някого jmdm. ein Ge'heimnis
entlocken < b >; ä пари от някого
jmdm. Geld 'abknöpfen <a>; s
нещо от някого aus jmdm. etw.
her'auslocken <a>
изкоренявам, -аш (-ax) uv; изкорен|я,
-йш (-йх) V 1. 'ausroden vr <а>;
'ausrotten vr < а > auch übertr 2. übertr
'ausmerzen vr <a>
изкоригйрв|ам, -аш (-ax) uv; изкори-
гйр|ам, -аш (-ах) v korri gieren vt
<d>
изкорйств|ам, -аш (-ах) uv; изкорйст|я,
-иш (-их) V 'ausnutzen vr < а >
нзкормв|ам, -аш (-ах) uv; изкорм|я,
-иш (-их) V 'ausnehmen vt < а >; (ди¬
веч) 'ausweiden vr < а >
изкорм|ям, -яш (-ях) uv = изкормвам
изкорубв|а се, (-а се) uv; изкоруб|и се
(-и се) V nur 3. Pers (дъска) sich ver¬
liehen vr < 32 b, h-g >
изкорубен adj ver'zogen
изкоруби се t изкорубва се
изкоруб|я се (-я се) uv = изкорубва се
изкосо adv mit 'schrägem Blick
нзкосяв|ам, -аш (-ах) uv; изкос|я, -йш
(-йх) V 1. 'abmähen vr <а> 2. übertr
'niedermähen vr <а>
изкрадв|ам, -аш (-ах) uv; из|крада,
-крадеш (-крадох) v 1. (открадвам)
'stehlen vr <20>, 'alles 'stehlen 2. (оби¬
рам) be'stehlen vr < 20 b >
изкрещяв|ам, -аш (-ax) uv; изкрещ|я,
-йш (-ях) V 'aufschreien vi <23a/Aö>
изкриво adv scheel
изкривяв|ам, -аш (-ах) uv; изкрив|я,
-йш (-йх) V 1. (извйвам) ver'biegen vt
<32b> 2. (лицето) ver'zerren vr
< b > 3. (път) 'abbiegen vr < 32 г/sn >;
пътят - а надясно der Weg biegt nach
rechts ab 4. übertr (изопачавам)
ent'stellen vr <b>
изкрйв!ям, -яш (-ях) uv = изкривявам
изкройв|ам, -аш (-ах) uv - изкроявам
изкрояв|ам, -аш (-ах) uv; изкро|я, -йш
(-йх) v 'zuschneiden vr <21а, d—tt >
изкръстосв|ам, -аш (-ах) uv; изкръс-
тос|ам, -аш (-ах) v durch'streifen vr
<b>, durch'wandern vr <b>
изкрякв|ам, -аш (-ax) uv; изкряк|ам,
-аш (-ах) V (жаба) 'plötzlich 'quaken vi
<hb>; (птйца) 'losschnattern vi
<a/hb>
изкряскв|ам, -аш (-ax) uv; изкряск|ам.
271
излагам
-аш (-ах) V 'loskreischen vi < a/hb >,
'aufkreischen vi <ajhb>
изкудкудякв|ам, -am (-ax) uv; изкуд-
кудяк|ам, -am (-ax) v 'losgackern vi
< a/hb >, 'aufgackern vi < a/hb >
изкукв|ам, -am (-ax) uv; изкук|ам, -am
(-ax) v 'plötzlich 'Kuckuck 'rufen
<39>
изкукурйгв|ам, -am (-ax) uv; изкуку-
рйг|ам, -am (-ax) v 'plötzlich 'loskrä¬
hen vi <ajhb>
изкупв|ам, -am (-ax) uv; изкуп|я, -иш
(-их) v 1. (купувам) 'aufkaufen vt
<a> 2. (изплащам грях) 'büßen vt,
'sühnen vt 3. (възнаграждавам) be¬
fahlen vt < b > O « скъпо победа
'einen Sieg 'teuer er'kaufen < b >
изкупване n 1. (купуване) 'Aufkauf m 2,
'Ankauf ml 2. (изплащане на грях)
'Sühne/16, 'Buße/16
изкупвателен, -ни adj 'Aufkaufs-; ~ на
цена 'Aufkaufpreis m 1
изкупителен, -ни adj 'Sühne-; ~ на
жертва 'Sühneopfer n 23; umg 'Sün¬
denbock m 2
изкупление n, -и pl 'Sühne /16
изкупув|ам, -am (-ax) uv = изкупвам
изкупя | изкупвам
изкусен, -ни adj 1. (сръчен) ge'schickt,
'meisterhaft 2. (предмет) 'kunstvoll
изкусител (-ят) т, -и pl Ver'führer т 4
изкусителен, -ни adj verführerisch
изкусители | а / -и pl Verführerin / 18
изкусно adv ge'schickt
изкуствен adj 1. 'künstlich, Kunst-; ~
тор 'Kunstdünger m 4; ~ а коприна
'Kunstseide /16 2. übertr ge'künstelt;
~ а усмивка gekünsteltes 'Lächeln
n 23
изкуственост/nur sg Ge'künsteltheit /17
изкуств|о и, -a pl Kunst /14; изящни
~ a die 'schönen 'Künste; изобра¬
зително ä 'bildende Kunst; при¬
ложни - a 'angewandte 'Künste
изкуствознание n nur sg 'Kunstwissen¬
schaft /17
изкусяв|ам, -am (-ax) uv; изкус|я, -йш
(-йх) v = изкушавам
изкуфяв|ам, -аш (-ах) uv; изкуф|ея,
-ееш (-ях) V 1. (ставам кух) hohl 'wer¬
den vi < \ %/sn> 2. übertr vertrotteln
vi < Ъ/sn >, ver'blöden vi < bjsn >
изку|фял, -фели adj 1.(кух) hohl 2. übertr
ver'trottelt, ver'blödet
изкушав|ам, -am (-ax) uv; изкуш|а, -йш
(-йх) v ver'führen vt < b >
изкушаван|e n, -ия pl и. изкушениle n, -я
pl Ver'suchung /17, Verlockung /17
нзкълвав|ам, -am (-ax) uv; изкълв|а,
-еш (-äx) v 'aufpicken vt <a>
изкълчв|ам, -am (-ax) uv; изкълч|а, -иш
(-их) v 1. ver'renken vt <b> 2. übertr
ent'stellen vt < b >, ver'zerren vt < b >
изкълчен adj 1. ver'renkt 2. übertr
ver'schroben, ver'zerrt; ~ стил ver¬
schrobener Stil m 1; ent'stellt; ~
йзговор entstellte 'Aussprache / 16
изкьнтяв|ам, -am (-ax) uv; изкънт|я,
-йш (-ях) v er'dröhnen vi <b/hb>,
'dröhnen vi <hb>
изкъпв ам, -am (-ax) uv; изкъп|я, -иш
(-ax) v 'baden vt O дъждът ме изкъпа
der 'Regen hat mich 'durchgeweichl;
® ce 'baden vi
изкърпв|ам, -аш (-ax) uv; изкърп|я, -иш
(-их) V Stopfen vt, 'flicken vt
изкъртв|ам, -am (-ax) uv; изкърт|я, -иш
(-их) v 1. (изтръгвам) her'ausreißen vt
<21 а > 2. (откъртвам) 'abbrechen vt
< 16a>
изкърт|ям, -яш (-ях) uv = изкъртвам
изкършв|ам, -am (-ах) uv; изкърш|а,
-иш (-их) V 'abbrechen vi < 16а>, 'um¬
brechen v/ < 16 а >
нзкъсв|ам, -am (-ах) uv; изкъс|ам, -аш
(-ах) V 'abreißen vt <21 а >
излав|ям, -яш (-ях) uv; излов|я, -йш (-йх)
V 'fangen vf < 2 >, 'einfangen vt < 2 а >
излаг|ам, -am (-ах) uv; излож|а, -иш
(-их) V 1. (изложба) 'ausstellen vt
<а> 2. (предоставям) 'aussetzen vt
< а >; к нещо на слънцето etw. der
'Sonne 'aussetzen; ® живота си на
опасност sein 'Leben 'einer Ge'fahr
'aussetzen 3. (опйсвам) 'darlegen vt
<a>; ä мнението си seine 'Meinung
излагане
272
'darlegen 4. (злепоставям) bla'mieren
vt <d>; s ce 1. sich 'aussetzen vr; x
се на опасност sich 'einer Ge'fahr
'aussetzen; x се на присмех sich dem
Spott 'aussetzen 2. (компрометирам
ce) sich bla'mieren vr, sich kompro-
mit'tieren vr <d> 3. (изразявам ce)
sich 'ausdrücken vr <a>
излагане n nur sg I. (на изложба) 'Aus¬
stellung /17 2. (обясняване) 'Darle¬
gung/17 3. (компрометиране) 'Blo߬
stellung /17, Blamage [..'та:зз] /16
излаз m nur sg: ~ на море 'Zugang nt 2
zum Meer
излапв|ам, -аш (-ах) uv; излап|ам, -аш
(-ах) V 'auffuttern vt < а >
налегна се | излягам се
излежаи|ам, -аш (-ах) uv; излеж|а, -йш
(-ах) V ('Strafe) 'absitzen vt < 25 а >;
s се 1. faul hcr'umliegen vi <31 а/
hb > 2. übertr 'faiflenzen vi
излежаване n nur sg 'Faulenzen n 23
излека, излеко u. излеком adv ganz
sacht, ganz leicht
иалекув|ам, -аш (-ах) uv, v 'heilen vr
излепв|ам, -аш (-ах) uv; излеп|я, -йш
(-йх) V 1. be'kleben vt <b> 2. (c боя)
'streichen vt <21 >
излепив|ам, -аш (-ах) uv = излепвам
излеп|ям, -яш (-ях) uv = излепвам
излет т, -и pl 'Ausflug т 2
йзлет|ен, -ни adj 'Ausflugs-, Exkur-
si'ons-
йзлетнн|к m, -ци pl 'Ausflügler m 4
излетя t излйтам
излетяв|ам, -аш (-ах) uv = излйтам
излечйм adj 'heilbar
излечймост / nur sg 'Heilbarkeit /17
излйв|ам, -аш (-ах) uv; изл|ея, -ееш
(-ях) V 1. (разлйвам) ver'schütten vt
< b > 2. (отсйпвам) 'abgießen vr
<32a> 3. (изпразвам) 'ausschütten
vt <a> 4. Tech gießen vt <32>
5. (чувства) 'freien Lauf 'lassen < 3 >;
s ce 1. sich er'gießen vr <32b>
2. (събйрам ce) zu'sammenströmen
vi <a lsn>
нзлйз|ам, -аш (-ах) uv; изл|яза, -езеш
(-язох, -езе) v 1. (гледано отвътре)
hin'ausgehen vr <13аjsn>\ той се
обърна и излезе er 'drehte sich um
und ging hin'aus 2. (гледано отвън)
her'auskommen vi < 33 a/sn >; отвори
се вратата и той излезе die Tür ging
auf und er kam her'aus 3. (напускам)
ver'lassen <3b> (от нещо etw.),
'gehen vi < 13/sn >, 'kommen vi
< 33/sn > (от aus 5); той се обърна и
излезе от стаята er 'drehte sich um
und ver'Iieß das 'Zimmer [ging aus dem
'Zimmer]; отвори се вратата и той
излезе от стаята die Tür 'öffnete sich
und er ver'Iieß das 'Zimmer [kam aus
dem 'Zimmer] 4. (появявам ce) er-
'scheinen vi < 23 b/sn > 5. (пристйгам)
'ankommen vr <33a/jn> (на auf 4),
erreichen < b > (на нещо etw.) 6.
(изпод нещо) her'vorkommen vi
<33&/sn> 7. (публикувам ce) her¬
'auskommen, erscheinen 8. (ставам)
'werden vi <18/sn>; от него -а
нещо aus ihm wird etw. 9. (оказвам ce)
sich er'weisen vr < 23 b > (нещо als
etw. 1) 10. nur unpers sich er'geben
vr < 15b>; от разговора ~a, че ...
aus dem Ge'spräch er'gibt sich, daß
... 11. (изхождам) 'ausgehen vi
< 13 а/sn > (от von 3) 12. (от ко¬
лектив) 'ausscheiden vi < 23 ajsn > (от
aus 3) 13. (струвам) nur 3. Pers 'kosten
vr; колко ~a това? wie'viel 'kostet
das? 14. (явявам се публично) an die
'Öffentlichkeit 'treten (c mit 3)15. (на
забава, разходка) 'ausgehen, 'fortge¬
hen vr <I3a jsn>, 'Weggehen vr
<13a/sn> O » от п-ьтя vom Weg
'abweichen vr <21 ajsn>\ » от рел¬
сите aus den 'Gleisen 'springen vr
<27/sn>; x победител als 'Sieger
her'vorgehen vi < 13 a/sn> (в, от in 3,
aus 3); x от мода aus der 'Mode
'kommen; x от употреба 'außer
Ge'brauch 'kommen; - а вятър Wind
kommt auf; нещо ми ~ а скъпо etw.
wird 'teuer für mich; нещо ми ~ a
евтино etw. ist 'billig für mich; там
273
излитам се
постоянно влизат и - ат хора dort
'gehen 'ständig 'Leute ein und aus; от
това нйщо няма да излезе da'bei
kommt nichts her'aus; сметката му
~ a 'seine 'Rechnung geht auf [stimmt];
излезе ми от ума es ist mir ent'fallen;
я в отпуск in 'Urlaub 'gehen; я на
глава някому mit jmdm. 'fertigwerden
vi <18 a/s« >; я вън от себе си aus
der Haut 'fahren vi <4/sn>; «ами
късметът 'unter die 'Haube kommen;
«а на добър край zu 'einem 'guten
'Ende 'kommen; я на чело an die
'erste 'Stelle 'rücken vi <sn>; я от
строя a) Mil aus dem Glied 'treten vi
< 15/s«> b) ühertr aus dem Ver'kehr
ge'zogen 'werden; солено ще му
излезе das wird ihn 'teuer zu 'stehen
'kommen; не - а дума из устата ми
kein Wort verlieren <32b>; парйте
* ат das Geld stimmt; сметката му
излезе крйва er hat die 'Rechnung
'ohne den Wirt ge'macht; задачата ~ a
die 'Aufgabe geht auf; ~ а на бял свят
ans 'Tageslicht 'kommen; от едното
ухо влиза, от другото ~ а zum 'einen
Ohr hin'ein, zum 'anderen hin’aus; я
си umg 'ausziehen vi
излиняв|ам, -am (-ax) uv; излин|ея,
-ееш (-ях) v 1. (избледнявам) 'ausblei¬
chen vi <b>, ver'blassen vi 2. (из¬
тънявам) dünn 'werden vi <18/sn>
нзлнт|ам, -aiu (-ax) uv; излет|я, -йш
(-ях) v I. (самолети) 'abfliegen vi
<32a/s«> , 'starten vi <sn> 2. (пти¬
ци) 'wegfliegen vi < 32 a/s« >, 'aufflie¬
gen vi <32 ä/s«> 3. (възнасям се)
em'porsteigen vi <23 a/s« > 4. (изпа¬
рявам се) ver'fliegen vi < 32 bjsn >
нзлнчав|ам, -auu (-ax) uv; излич|а, -йш
(-йх) v 1. 'ausradieren vt < a > 2. übertr
'auslöschen vi < а > (от aus 5)
излйше|к m, -ци pl = излйшък
излнш|ен, -ни adj 1. 'überflüssig 2. 'über¬
schüssig; - ни материали 'überschüs¬
sige Materi'alien и 31//?/
излишно adv 'überflüssig, 'unnütz
излншь|к m, -ци pl 1. 'Uberschuß m 2
(от an 3) 1. (изобйлие) 'Überfluß
m 2/sg (от an 3)
нзлняни|е «, -я pl Er'guß m 2
изловя t издавям
нзложб|а /, -и pl 'Ausstellung /17
изложбен adj 'Ausstellungs-; ~ а зала
'Ausstellungssaal m 2; ~a галерия
Gale'rie /16 а; ~a палата 'Ausstel¬
lungshalle /16
изложени|е n, -я pl 1. (изложба) 'Aus¬
stellung /17 2. (съчинение) 'Darstel¬
lung /17, 'Ausführungen / \lfpl
изложител (-ят) m, -и pl 'Aussteller m 4
изложйтелк|а /, -и pl 'Ausstellerin /18;
държава- я 'Ausstellerstaat m 9
излокв|ам, -аш (-ax) uv; излок|ам, -аш
(-ах) V 'ausschlecken vt < а >
излочв|ам, -аш (-ах) uv; излоч|а, -иш
(-их) V = излоквам
излъга|ам, -аш (-ах) uv; излъ|жа, -жеш
(-rax) V1. (с думи) be'lügen vt < 40 b >
2. (измамвам) be'trügen vt <40b>
3. (прелъстявам) volkst ver'führen v?
<b>
излъсв|ам, -аш (-ax) uv; излъсн|а. -еш
(-ах) V = излъсквам
излъскв1ам, -аш (-ах) uv; излъск|ам,
-аш (-ах) V 'putzen vt, 'blankputzen vt
излъсна t излъсвам
излъстяв[ам, -аш (-ах) uv; излъст|я,
-йш (-йх) V ver'führen vt < b >
нзлъчв|ам, -аш (-ах) uv; излъч|а, -иш
(-их) V I. 'ausstrahlen vt <а> 2. (по
радио) 'senden vt < 10 >
нзлъчван|е «, -ия pl 1. 'Strahlung / 17;
радиоактивно я 'radioaktive 'Strah¬
lung 2. (радио) 'Senden « 23, 'Sendung
/17
иали>пв|ам, -аш (-ах) uv; излюп|я, -иш
(-их) V 'ausbrüten vt <а>; я се
'schlüpfen vi <sn>
излюшв|ам, -аш (-ах) uv; излющ|я, -иш
(-их) V 1. (яйца) 'schalen vt 2. (боб)
ent'hülsen vr <b>
излющен adj ge'schält O ~ и стенй
'Mauern / 16/р/, an 'denen der Putz
'abgefallen ist
иаляг|ам се. -аш се (-ах се) uv; излегн а
IS Wtb. Bulg-Di.
изляза
274
се, -еш се (-ах се) v sich 'ausstrecken vr
<a>
изляза t излйзам
измазв|ам, -аш (-ах) uv; изма|жа, -жеш
(-зах) V be'streichen vt < 21b >
измайсторяв|ам, -аш (-ах) uv; измай¬
стори, -йш (-йх) V umg 'machen vr
измама fnur sg 1. Be'lrug m 2 2. (лъжа)
'Lüge /16 3. (заблуда, илюзия) 'Irr¬
tum m 3 O лъжа и - Lug und Trug
измамв|ам, -аш (-ах) uv; измам|я, -иш
(-их) V1. betrügen vt <40b> 2.(лъжа)
belügen vt <40b> 3. (прелъстявам)
ver'führen vt <b>
измамване n nur sg Be'trügen n 23
измам|ек, -ни adj 1. be'trogen 2. (из-
мамлйв) be'trügerisch 3. übertr 'trüge¬
risch
измамлив adj 1. be'trügerisch 2. übertr
'trügerisch
измамлйвостfnur sg 1.'Unehrlichkeit
/17 2. übertr 'Trügerisches n 2b*
измамии|к nt, -ци pl 1. Be'trüger m 4
2. (прелъстител) Ver'führer m 4
измамника /, -и pl 1. Be'trügerin /18
2. (прелъстйтелка) Ver'führerin / 18
измамнически adj be'trügerisch
измамничеств o n, -a pl = измама
измамя t измамвам
измам|ям, -яш (-ях) uv = измамвам
измар|ям, -яш (-ях) uv = изморявам
измацв|ам, -аш (-ах) uv; измац|ам, -аш
(-ах) V be'schmieren vt < b >
измачквам, -аш (-ах) uv; измачк|ам,
-аш (-ах) V zer'knittem vt < b >
измежду präp 'unter
нзменени|е n, -я pl 1. Veränderung/17
2. (поправка) 'Änderung /17
нзменлйв adj = изменчив
изменлйвост / nur sg = изменчивост
изменни|к m, -ци pl VerTäter m 4, 'Ab¬
trünniger nt 7+
изменниц|а /, -и pl Ver'räterin / 18,
'Abtrünnige /19
измеинически adj verräterisch
изменничество n nur sg Ver'rat m 1
изменчив adj veränderlich, 'unbestän¬
dig
изменчивост/nur sg Veränderlichkeit
/17, 'Unbeständigkeit /17
изменяв|ам, -аш (-ах) uv; измен|я, -йш
(-йх) V I. verändern vt <b> 2. (пре¬
правям) 'abändem vt <a>, 'ändern
vt 3. (предавам) veralt ver'ralen vt
<3b> (на някого jmdn.); s ce sich
ver'ändern vr, sich 'ändern vr
нзмеяяем adj veränderlich, 'änderbar
'изменям, -яш (-ях) uv = изменявам
2измен|ям, -яш (-ях) uv; измен|я, -йш
(-йх) v 'untreu 'werden vt < 1 %jsn >
(на някого jmdm.), ver'raten <3b>
(на някого jmdn.)
измерв|ам, -аш (-ах) uv; измер|я, -иш
(-их) V 'messen vt < 15 > auch übertr
измерван|е п, -ия pl 'Messung /17
измервател|ен, -ни adj Meß-; -на
техника 'Meßtechnik /17
измервач m, -и pl 'Messer т 4,
Ver'messer т 4
измерени!е п, -я pl 1. Dimensi'on/17
2. (големина) 'Größe /16 3. (измер¬
ване) 'Messung /17
измерим adj 'meßbar
измерймост /nur sg 'Meßbarkeit/ 17
измерител |eu, -ни adj = измервателен
нзмер[ям, -яш (-ях) uv = измервам
измесв|ам, -аш (-ах) uv; измес|я, -иш
(-их) V 1. (смесвам) vermischen vt
<b> 2. (тесто) 'kneten v/, 'rühren vt
3. (изразходвам c месене) ver'backen
vt <4b>
изместв|ам, -аш (-ах) uv; изместя, -иш
(-их) V 1. (замествам) ver'drängen vt
<b> 2. (отмествам) 'wegschieben vt
< 32 а >, 'wegrücken vt < a >
изместим adj be'wegbar, be'weglich
изместймост fnur sg Be'wegbarkei t /17
измест|ям, -яш (-ях) uv = измествам
нзмеся I измесвам
йзмет т nur sg 1. 'Kehricht nt 1 /sg
2. übertr 'Auswurf nt 2, 'Abschaum m 2
измета f измитам
изметна f измятам
измйв[ам, -аш (-ах) uv; измй|я, -еш (-х)
у 1. 'abwaschen vt <4а> (от von 3)
2. 'waschen rt <4>; * си краката
275
измяна
sich die 'Füße 'waschen vr 3. (подмй-
вам) unter'spülen vt <b>, 'auswa¬
schen vf <4a> 4. (съдове) 'aufwa¬
schen vf < 4 a > 5. (прозорец) 'putzen
vf 6. (под) 'wischen vf O х си ръцете
nichts da'mit zu tun 'haben 'wollen
изминав|ам, -am (-ax) uv; измйн|а,
-еш (-ах) v 1. zu'rücklegen vf <a>
2. (отминавам) 'hinter sich 'lassen vf
< 3 > 3. (време) nur 3. Pers ver'gehen
vi < 13 b/sn >; % ce nur 3. Pers
ver'gehen vi <13 bjsn >
измйр|ам, -аш (-ax) uv; измр|а, -еш
(-ях) V 'sterben vi < 16/sn >, zu'grunde
'gehen vi <13jsn>
нзмирнсв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
измирй|ша се, -шеш ce (-cax ce) v den
Ge'ruch verlieren < 32 b >
измйслиц|а f -и pl Erfindung/ 17
измйсл|ям, -яш (-ях) uv; измйсл]я, -иш
(-их) v er'finden vf <27b>, sich
'ausdenken vi < 10 a, nk-ch>
измитам, -аш (-ax) uv; из] мета, -метеш
(-метох) V 1. 'ausfegen vf <а>, 'fegen
vf 2. übertr 'wegfegen vf <a>, hin-
'wegfegen vf <a>; z ce umg ver¬
schwinden vi < 27 b/sn >
измишльотина /, -и pl 'Hirngespinst
n 20
измйя t измивам
измокр|ям, -яш (-ях) uv; изм6кр|я,
-иш (-их) V naß 'machen vf,
durch'nässen vf < b >; s ce naß 'wer¬
den vi <18 fsn>
измоли|ам, -аш (-ax) uv; измол|я, -иш
(-их) V 1. er'bitten vf <25b> 2. (из-
просвам) er'betteln vf < b >
изморен adj 'müde, er'müdet
изморяв|ам, -аш (-ax) uv; измор|я, -йш
(-йх) V 1. 'müde 'machen vf, er'müden
vf <b> 2. (умъртвявам) 'töten vf,
'sterben 'lassen vf < 3 > 3. (изтощавам)
er'schöpfen vt; z ce 1. 'müde 'werden vi
< 18jsn> 2. (изтощавам ce) Erschöp¬
fung 'spüren; изморйх ce ich bin
er'schöpft
измра t измирам
измрьзв|ам, -аш (-ax) uv; измръзн|а,
-еш (-ах) V 1. er'frieren vi < 32 bjsn >
2. übertr 'durchfrieren vi <32a/sn>
нзмръмсв|ам, -аш (-ax) uv; измрънк]ам,
-аш (-ах) V = измърморвам
измудр|ям, -яш (-ях) uv; измудр|я, -иш
(-их) V iron 'austüfteln vf < а >
измучав|ам, -аш (-ах) uv; измуч|а, -йш
(-ах) v 'muhen vi < hb >
измъдр|ям, -яш (-ях) uv; измъдр|я, -иш
(-их) v = измудрям
нзмъкв[ам, -аш (-ах) uv; измъкн|а, -еш
(-ах) V1. her'ausziehen vf < 32 а, h-g>
(от aus 3), 'ziehen vt <32, h-g> (от
aus J) 2. (отмъквам) 'fortschleppen vf
< a >; x ce 1. (излизам) her'auskom-
men vi < 33 а/sn > (от aus 3) 2. (излй-
зам незабелязано) sich da'vonschlei-
chen vr <21a> (от aus 3) 3. (отскуб¬
вам ce) sich ent'winden vr < 27b > (из
od от нещо etw. 3)
измъмр|ям, -яш (-ях) uv; измъмр|я,
-иш (-их) V 1. 'murmeln vi <hb>
2. (смъмрям) 'tadeln vf
измънкв|ам, -аш (-ax) uv; измънк|ам,
-аш (-ах) V 'murmeln vf
измьрморв|ам, -аш (-ах) uv; измър¬
мори, -иш (-их) V 'murmeln vi <hb>
измърмор им, -яш (-ях) HV = измър¬
морвам
измърсяв[ам, -аш (-ах) uv; измърс|я,
-йш (-йх) v be'schmutzen vf <b>
измършавяв|ам, -аш (-ах) uv; из-
мършав|ея, -ееш (-ях) v 'abmagern vi
<аjsn>, dürr 'werden vi < 18/m>
измътв|ам, -аш (-ax) uv; измът|я, -иш
(-их) V 'ausbrüten vf < а > auch übertr
измът|ям, -яш (-ях) uv = измътвам
измъчв|ам, -аш (-ах) uv; измъч|а, -иш
(-их) V 1. 'quälen vf, 'plagen vf 2. (из¬
тезавам) 'foltern vf; z ce sich 'quälen
vr, sich 'plagen vr
измъчван|е n, -ия pl 1. Quäle'rei f 17
2. (изтезаване) 'Folter/16
измъчен adj 1. ge'quält 2. (изстрадал)
ge'plagt
нзмъченост / nur sg Ge'quältheit / 17,
Ge'plagtheit /17
из|мяна /, -мени pl Ver'ral m 1
измитам
276
измят|ам, -аш (-ах) uv; изметн|а, -еш
(-ах) V = изкълчвам; х се sich ver¬
liehen vr < 32 b, h-g>
измяукв|ам, -аш (-ах) uv; измяук|ам,
•аш (-ах) V mi'auen vi < hb >
изнамйр|ам, -аш (-ах) uv; изнамер|я,
-иш (-их) V 1. er'finden vt <27b>
2. (намйрам) her'ausfinden vt < 27 а >
нзнапред adv volkst 'früher, 'vorher
изйасйла|ам, -аш (-ах) uv; изнасйл|я,
-иш (-их) V verge'waltigen vt < b >
юнасйлван|е n, -ия pl Vergewaltigung/17
изнасял | ям, -яш (-ях) uv = изнасилвам
изнас|ям, -яш (-ях) uv; из|неса, -несеш
(-несох) V 1. (погледнато отвътре)
hin'austragen vt <4а> 2. (погледнато
отвън) her'ausbringen vt <24а> 3. (по¬
гледнато отдолу) hin'auftragen vt
<4а> 4. (погледнато отгоре) her-
'aufbringen vt <24а> 5. (експор¬
тирам) 'ausführen vt < а >, expor'tic-
ren vf < d > 6. (издържам) übertr auf
'seinen 'Schultern 'tragen vt < 4 >, 'tra¬
gen 7. (съобщавам) 'vortragen vt
< 4 a >; x в печата veröffentlichen vt
< b >; x доклад 'einen 'Vortrag
'halten < 3 >; x концерт [пред¬
ставление) ein Kon'zert ['eine 'Vorstel¬
lung] 'geben < 15 > O нещо ми ~я
von etw. 'einen 'Vorteil 'haben < A >,
etw. ist für mich 'vorteilhaft; s ce
'ausziehen vi < 32 a, h-gJsn >
изкачало adv zu 'Anfang, 'anfänglich
изневеряв|ам, -аш (-ах) uv; изневер|я,
-йш (-йх) V 1. 'untreu 'werden vi
<18lsn>, 'untreu sein vi <B> (на
някого jmdm.) 2. (памет, сйли) ver¬
tagen vf < b/hb>
изневиделица adv 'unverhofft, ganz
'plötzlich O като ~ wie aus 'heiterem
'Himmel
нзне|вяра /, -вери pl 'Untreue / 16;
съпружеска » 'Ehebruch m 2
изнежв]ам, -аш (-ах) uv; изнеж|а, -иш
(-их) V ver'zärteln vt < b >, verweichli¬
chen vt <b>; x ce verweichlicht
Werden vi <18/sn>; (за кожа, ръце)
emp'findlich Werden
изнежен adj 1. ver'zärtelt, verweichlicht
2. (за кожа, ръце) emp'findlich
нзнеженост f nur sg Verzärtelung / 17,
Verweichlichung /17
изнембга / nur sg Erschöpfung /17
изнем6гв[ам, -аш (-ах) uv; изнемогн|а,
-еш (-ах) V nicht mehr Weiter 'können
vi <36/Aö>, to'tal er'schöpft sein vi
<B>
нзнемошяв|ам, -аш (-ах) uv; изнемо¬
щея, -ееш (-ях) v ent'kräftet Werden
vi < ]8/sn>, er'schöpft 'werden
изнемощя лост / nur sg Erschöpfung
/17, Ent'kräflung/17
нзненад|а / -и pl Überraschung / 17;
приятна x 'angenehme Überra¬
schung
изненадвам, -аш (-ах) uv; изненад|ам,
-аш (-ах) V über'raschen vt < b >; s ce
über'rascht sein vi <B> (от von 3)
нзнерв1ям, -яш (-ях) uv; изнерв|я, -иш
(-их) V ner'vös 'machen vt; x ce ner-
'vös Werden vi < 18jsn>
изнервен adj ner'vös
изнеса | изнасям
изнйзв|ам, -аш (-ах) uv; изнй|жа, -жеш
(-зах) V 'ausfadeln vt < а >; х се I. da-
'hinziehen vi <32 a, h-g> 2. (време)
ver'gehen vi < 13 b/sn>, da'hingehen
vi <13 a/sn > 3. (измъквам ce) sich
da'vonschleichen vr <21a>
изнйкв|ам, -аш (-ах) uv; изнйкн|а, -еш
(-ах) V 1. (растения) 'sprießen vi
< 32/sn >, her'voreprießen vi < 32 й/sn >
2. (зъби) 'kommen vi <33/sn>, 'durch¬
brechen vi <16a/sn> 3. übertr erschei¬
nen vi < 23 h/sn > O ~a въпросът es
er'hebl sich die 'Frage
изнйско adv 1. (звук) 'leise 2. (поглед)
'finster
изнЬцв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; изнйщ|я
се, -иш се (-их ce) v 'ausfransen vi
< &/sn >, 'Fäden 'ziehen vi < 32, h-g>
износ m nur sg 'Ausfuhr/17, Ex'port w 1
нзносв|ам, -аш (-ax) uv; износ|я, -иш
(-их) V1. 'abnutzen vt <а> 2. (дрехи)
'abtragen vf <4а>; х се sich'abnut¬
zen vr
277
изолираност
износван!е п, -ия pl 'Abnutzung /17
йзнос|ен, -ни adj 'Ausfuhr-, Ex'port-
1 износен adj 'abgenutzt; (дрехи) 'abge¬
tragen
2изн0с|ен, -ни adj 'günstig, 'vorteilhaft
износител (-ят) m, -и pl Expor'teur m 1
износители|a / -и pl Expor'teur m 1;
държава- ä Exportland n 22, 'Aus¬
fuhrland n 22
износя | износвам
изнудв|ам, -аш (-ах) uv; изнуд|я, -иш
(-их) V erpressen vt <b>
изнудван!е п, -ия pl Erpressung /17
изнудван т, -и pl Erpresser т 4
изнудвачески adj erpresserisch
изнудвачеств|о я, -а pl Erpressung/17.
Er'pressermethoden /16/pl
изнудвачк|а /, -и pl Erpresserin /18
изнудя t изнудвам
изнурен adj er'schöpft; ~ от работа
'abgearbeitet; ~ от мъка [грижи]
ver'härmt
изнуреност / nur sg Erschöpfung /17
нзнурйтел|ен, -ни adj 'kräftezehrend
изиуряв|ам, -аш (-ах) uv; изнур|я, -йш
(-йх) V ent'kräften vt < b >, er'schöp¬
fen v/ <b>
изобнкал|ям, -яш (-ях) uv; изобикол|я,
-йш (-йх) v = обикалям
изобйл|ен, -ни adj 'reichlich, 'üppig, im
'Überfluß; - на растителност 'üppige
'Flora/15a; ä дъжд'kräftiger'Regen
m 4
изобйли|е n, -я pl и. мобилност/nur sg
1. (голямо колйчество) 'Fülle / 16,
'Menge / 16; в голямо ä in 'großer
Zahl ['Menge); s на стоки 'eine 'Fülle
von 'Waren 2. (излйшество) 'Überfluß
m 2 (от an, von 3)
изобйлствув|ам, -am (-ax) uv 1. in 'gro¬
ßer 'Menge vor'handen sein vi <B>
2. (имам в голямо колйчество) in
'großer 'Menge be'sitzen vt <b>
3. (имам в излйшество) 'überfließen vi
< 32 a/sn > (c von 3)
изобличавам, -аш (-ax) uv; нзоблич|а,
-йш (-йх) V enl'larven vt <b>, de¬
maskieren vt <d>
изобличаваме n, -ия pl и. изобличени|e
n, -я pl Entlarvung / 17, Demaskie¬
rung/17
изоблнчнтел (-ят) m, -и pl Entlarvender
m 7+, Demas’kierer m 4
изобличител ен, -ни adj entlarvend, de¬
maskierend
изображение n, -я pl I. 'Darstellung/17,
Gestaltung/17 2. (картйна) Bild n 21
3. (отражение) 'Abbild n 21
изобразител (-ят) m, -иplGe'slalter m 4,
'Darsteller m 4
изобразйтел|ен, -ни adj gestalterisch,
'bildhaft, 'anschaulich O ~ но изкус¬
тво 'bildende Kunst /14
изобразйтелност/nur sg 'Bildhaftigkeit
/17, 'Anschaulichkeit /17
изобразявам, -аш (-ax) uv; изобраз|я,
-йш (-йх) V 1. 'darstellen vt <а>,
gestalten vt < b > 2. (отразявам) 'ab¬
bilden vt <a>
изобретател (-ят) m, -и pl Er'finder m 4
изобретател|ен, -ни adj 1. erfinderisch
2. (находчйв) 'findig
изобретателност / nur sg 1. Erfinder¬
geist m 3 a 2. (находчйвост) 'Findig¬
keit /17
изобретение и, -я pl Erfindung /17
изобретявам, -аш (-ax) uv; изобрет|я,
-йш (-йх) V er'finden vt < 27 b >
изобщо adv überhaupt
изоглав|ям се, -яш се (-ях се) uv;
изоглав|я се, -иш се (-их се) v 'zügellos
'werden vi <18/л’и>, sich 'gehen 'las¬
sen vt < 3 >
изографйсв|ам, -аш (-ax) uv; изогра-
фйс|ам, -аш (-ах) v 1. veralt be'malen vt
<b>, 'malen vt 2. Rel mit Male'rei
Schmücken vt
изолатор m, -и pl Iso'lator m 9 a
изолатор|ен, -ни adj Isola'toren-
изолацион|ен, -ни adj Isolati'ons-
изолйци|я/, -и pl Isolati'on /17
изолйр|ам, -аш (-ax) uv, v iso'lieren vt
<d>
изолиран adj iso'liert
изолиране n nur sg Isolierung /17
нзолйраност / nur sg Isoliertheit / 17
изопачавам
278
изопачавам, -аш (-ах) uv; изопач|а,
-йш (-йх) V entstellen vt <b>, ver-
'drehen vt <b>
изопачаваме n, -ия pi Entstellung/17,
Ver'drehung/ 17
изопачен adj entstellt, ver'dreht
изопачеиост f nur sg Ent'stelltheil /17,
Verdrehtheit /17
изопв|ам, -аш (-ах) uv; изопн>а, -еш
(-ах) V 'straffen vt, straff 'spannen vt;
s ce sich 'spannen vr, sich 'straffen vr
изопнат adj ge'spannt auch übertr; straff
изорав|ам, -аш (-ах) uv; изор|а, -еш
(-ах) V 1, 'pflügen vt 2. (разравям)
zer'pflügen vt <b>
изоран adj 1. ge’pflügt 2. (разровен)
zer'pflügt 3. übertr zer'stört, zer'klüftet
изостйв|ам, -аш (-ах) uv; изостан|а, -еш
(-ах) V 1. zu'rückbleiben vi <23z/sn>
(от 'hinter 3) 2. (закъснявам) im
'Rückstand sein vi <B> (в mit 3)
изоставен adj 1. verlassen auch übertr
2. (захвърлен) 'liegengelassen, 'liegen¬
geblieben
изостав|ям, -яш (-ях) uv; изостав|я,
-иш (-их) v 1. ver'lassen vt <3b>
2. (зад себе си) zu'rücklassen vr
< 3 а > 3. (отказвам се) 'aufgeben vt
< 15 а > 4. (занемарявам) vernach¬
lässigen vr <b>
изостана T изоставам
изостанал adj 1. zurückgeblieben
2. übertr 'rückständig
изостаналост/nur sg Zurückgeblieben¬
heit / 17, 'Rückständigkeit /17
изострен adj I. 'angespitzt 2. übertr
ver'schärfl, 'zugespitzt
изостреност / nur sg 'Zuspitzung /17
из0стр|ям, -яш (-ях) uv; изостр|я, -иш
(-их) V1. 'anspitzen vr < а > 2. (сечиво)
'schärfen vt 3. (засилвам) verstärken
vr < b > 4. (довеждам до крайност)
verschärfen vt <b>, 'zuspitzen vt
<a>
изотзад adv von 'hinten
изохкв|ам, -аш (-ах) uv; изохк|ам, -аш
(-ах) V 'aufstöhnen vi <z/hb>
изпад|ам, -аш (-ах) uv; изпадн|а, -еш
(-ах) V 1. 'fallen vi < 3Jsn > (от aus 3),
her'ausfallen vi < 3 ajsn > (от aus i)
2. (в някакво положение) ge'raten vi
< 36/sn > (в in 4) 3. (осиромашавам)
her'unterkommen vi < 33 ajsn > 4. (ко¬
си, зъби) 'ausfallen vi < 3 ajsn >
изпаднал adj her'untergekommen
нзпйдналост / nur sg Ver'fall m 2,
'Elend n 20
нзпапв|ам, -аш (-ах) uv; изпап|ам, -аш
(-ах) V Kindersprache 'aufessen vt
< 15a>
изпарв|ам, -аш (-ах) uv; изпар|я, -иш
(-их) V (дрехи) 'ausbrühen vt <а>,
'brühen vr
изпарени|е п, -я pl\. Verdampfung/17,
Verdunstung /17 2. (с неприятен
мйрис) 'Ausdünstung / 17 3. (омара)
Dunst т 2
изларяв|ам, -аш (-ах) uv; изпар|я, -йш
(-йх) у verdampfen 'lassen vr < 3 >,
verdunsten 'lassen; s се 1. verdamp¬
fen vr < bjsn>, verdunsten vi < hjsn>
2. (изчезвам) sich verflüchtigen vr
<b>
изпаряем adj 'flüchtig
изпащ|ам, -аш (-ах) uv; изпат|я, -иш
(-их) V durchmachen vt <а>; s сн
etw. 'durchmachen
изпека t изпичам
изиепеляв|ам, -аш (-ах) uv; изпепел|я,
-йш (-йх) V in 'Asche verhandeln vr
<b>
изпера | изпйрам
изпечен adj 1. gut 'durchgebacken
2. (месо) gut durchgebraten 3. (от
слънцето) 'braungebrannt 4, (бпитен)
er'fahren, ge'wieft O - мошеник 'ab¬
gefeimter 'Schurke m 7; ~ крадец
'ausgekochter Dieb m 1
изпея f изпявам
изпйв|ам, -аш (-ах) uv; изпй|я, -еш (-х) v
I. 'austrinken vt <27а> 2. (харча с
пйене) vertrinken vt <27b> 3. (из¬
тощавам) 'auszehren vr <a> O
» кръвта на някого jmdm. das Blut
'aussaugen <a>; кукувица му е из¬
пила ума er ist nicht ganz bei 'Tröste
279
изплета
изпилян |ам, -аш (-ах) uv; изпил |я, -йш
(-йх) V 'feilen vt, 'abfeilen vt < а >
изпипам Т изпилвам
изпипан adj umg ge'lungen, gut ge'macht
изпйпв|ам, -аш (-ах) uv; изпйп|ам, -аш
(-ах) V umg gut 'machen vt, 'sorgfäl¬
tig 'machen
изпйр|ам, -аш (-ах) uv; из|пера, -переш
(-прах) V 'waschen vt < 4 >
изпйсаи adj 1. be'malt 2. (напълнен c
писане) 'vollgeschrieben 3. (поръчан)
be'slellt
излйсв|ам, -аш (-ах) uv; изпй|ша, -шеш
(-сах) V 1. (изрисувам) be'malen vt
2. (напълвам с писане) 'vollschreiben
vt < 23 а > 3. (правя пйсмена nopin-
ка) 'schriftlich bestellen vt <b> O
z болен 'einen Pati'enten entlassen
<3b>
изписване n nur sg Med Entlassung/17
изпйскв|ам, -аш (-ах) uv; изпйск|ам,
-аш (-ах) V 'aufkreischen vi <z/hb>,
'kreischen vi <hb>
йзпит m, -и pl 'Prüfung/17, Ex'amen
n 23; зрелостен ~ 'Reifeprüfung; no-
правйтелен ~ 'Nachprüfung; държавен
~ 'Staatsexamen
изпйт adj 'ausgezehrt
изпйтам | изпитвам
изпйтан adj er'probt, er'fahren
изпитани|e n, -я pl 1. 'Prüfung / 17
2. (нещастие) 'Heimsuchung / 17
изпитателен, -ни adj 1. 'prüfend, 'for¬
schend 2. (изследователски) 'For-
schungs-
нзпйтв|ам, -аш (-ах) uv; изпйт|ам, -аш
(-ах) v 1. 'prüfen vt; z студенти
Stu'denten 'prüfen 2. er'proben vt
< b >; z машйна 'eine Ma'schine
er'proben 3. (чувствувам) 'spüren vt,
emp'fmden vt <27b>
изпитван m, -и pl 'Prüfer m 4
йзпит|ен, -ни adj 'Prüfungs-; ~ на трес¬
ка 'Prüfungsangst /14
изпйч|ам, -аш (-ах) uv; из | пека, -печеш
(-пекох) V 1. (тесто) 'backen vt <4>
2. (месо) 'braten vt <3> 3. (кафе,
фъстъци) 'rösten vt О z занаят ein
'Handwerk 'meisterhaft er'lernen
<b>
изпйша | изписвам
изплав|ам, -аш (-ах) uv, v 1. an die
'Oberfläche 'kommen vi <33/sn>
2. (измъквам се) übertr umg sich aus
der Affäre 'ziehen vr <32, h-g>
3. (луна, облаци) her'aufziehen vi
< 32 a, h-gjsn >
'изплакв ам, -аш (-ах) uv; изплакн|а,
-еш (-ах) V 'ausspülen vt < а >
2изплакв|ам, -аш (-ах) uv; изпла|ча,
-чеш (-ках) v 1. 'losweinen vi < a/hb>
2. (c плач споделям) 'unter 'Tränen
be'richten vi <b/hb> (нещо von etw.
3)0 z си очйте sich die 'Augen
'ausweinen vr < a >; s ce sich 'aus¬
weinen
изплатя t изплащам
изплача t 2изштквам
изплашв|ам, -аш (-ах) uv; изплаш|а,
-иш (-их) V er'schrecken vr < b >; s се
er'schrecken vi < 16bjsn>
изплащ|ам, -аш (-ах) uv; изплат|я, -йш
(-йх) V 1. 'zahlen vt, 'auszahlen vt
<a>; z заплатата den Lohn 'aus¬
zahlen 2. (на части) 'abzahlen vt < a >
3. (дълг наведнъж) be'zahlen vt < b>;
s ce 'seine 'Schulden be'zahlen
изплащан|е n, -ия pl 1. 'Auszahlung/17
2. Hdl 'Teilzahlung / 17; на z auf
'Teilzahlung
изплев|ям, -яш (-ях) uv; изплев|я, -йш
(-йх) v 'jäten vt
нзплезв|ам, -аш (-ах) uv; изплез|я, -иш
(-их) V her'ausstecken vt < а >; * езйк
a) die 'Zunge her'ausstecken ('zeigen]
b) (от умора) übertr die 'Zunge hängt
mir her'aus; z ce die 'Zunge her'aus¬
stecken
изплесв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
изплесн|а се, -еш ce (-ax ce) v 1. 'ab¬
rutschen vi <a/sn> 2. übertr 'einen
'Fehler 'machen
изплескв|ам, -аш (-ax) uv; изплеск|ам,
-аш (-ах) V umg be'schmieren vt < b >
изплесна се ] изплесвам се
изплета | изплйтам
нзплисквам
280
изплнскв|ам, -аш (-ах) uv; изплйск|ам,
-аш (-ах) V 1. ver'schütten vt <Ь>
2. (при хвърляне във вода) 'aufsprit¬
zen vf < а > 3. (напрдеквам) be'sprit-
zen vf <b>
изллнт|ам, -аш (-ах) uv; из|плета,
-плетеш (-плетох) v 1. (с две игли)
'fertigstricken vf < а > 2. (с една игла)
'ferltghäkein vf < а > 3. (коса, слама)
zu 'Ende 'flechten vf < 17 >
изплув|ам, -аш (-ах) uv, v I. an die
'Oberfläche 'kommen vi < 33/sn >
2. (появявам се) erscheinen vi
<23b/sn>, 'auftauchen vi <ajsn>
3. (напредвам) 'vorwärtskommen vi
< 33 ajsn >
изллъзв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
изплъзн|а се, -сш се (-ах се) v 1. 'rut¬
schen vf <sn> (от aus 3), her-
'ausrutschen vi < a/sn > (от aus i),
ent'gleiten vi < 21 bjsn > (от нещо etw.
3) auch übertr 2. (измъквам се) übertr
entschlüpfen vi < Ъ/sn > (от нещо
etw. 3)
изплюв|ам, -аш (-ах) uv; изплю[я, -еш
(-х) V 'ausspucken vi <^ajhb> О той
изплю камъчето er hat die 'Katze
aus dem Sack gelassen
изплк>скв|ам, -аш (-ах) uv; изплюс-
к|ам, -аш (-ах) v umg 1. ver'schlingen vf
<27b> 2. (изпивам) 'aussaufen vf
<8a>
изплинцяв|ам, -аш (-ах) uv; изплющ|я,
-йш (-ях) v 'knallen vi <hb>
нзлляскв|ам, -аш (-ах) uv; изпляск|ам,
-аш (-ах) V 'klatschen vi <hb>
изповед /, -и pl 'Beichte / 16; übertr
Be'kenntnis п 27
изповедани|е п, -я pl = вероизпове¬
дание
нзпов6дни|к т, -ци pl 'Beichtvater т 4
изповядв|ам, -аш (-ах) uv; изповяд|ам,
-аш (-ах) V1. 'beichten vf, be'kennen vf
< 10 b > 2. (религия) sich be'kennen vr
(нещо zu etw. 3) 3. die 'Beichte 'abneh¬
men <16a> (някого jmdm.); s ce
'beichten vf <hb>
изпод adv 'unter... her'vor
използваемост f nur sg 'Nutzbarkeit /17
използв|ам, -аш (-ах) uv = използувам
използвач т, -и pl Schma'rotzer т 4
взп6лзув|ам, -аш (-ах) uv, v 1. 'nutzen vt
2. (извличам полза) 'ausnutzen vt
<a> 3. (употребявам) be'nutzen vf
<b> 4. (запълвам) 'ausfüllen vf
<a>
взаолзуваи|е n, -ия pl 'Nutzung /17
изполица f nur sg Hisl 'Halbpacht /17;
давам на ~ in 'Halbpacht 'geben vt
<15>;на - 'halbpart
изполичар (-ят) m, -и pl Hist 'Halb¬
pächter m 4
изпомпв|ам, -аш (-ах) uv; изп6мп|ам,
-аш (-ах) V 'auspumpen vt < а >
изпортв|ам, -аш (-ах) uv; изпорт|я, -иш
(-их) v umg ver'patzen vt < b >
изпоскв|ам, -аш (-ах) uv; изпоск|ам,
-аш (-ах) V her'auspuhlen vt < а >
изпотен adj 'schweißig, ver'schwitzt
нзпотяв|ам, -аш (-ах) uv; изпот|я, -йш
(-йх) V ins 'Schwitzen 'bringen vt
<24>; s ce 1. 'schwitzen vi <hb>
2. (стъкло, чаша) 'anlaufen vf
< 9 a/sn>, be'schlagen vf < 4 Ъ/sn >
изпотяваи|е n, -ия pl 1. 'Schwitzen n 23;
средство за « 'schweißtreibendes
'Mittel n 23 2. (стъкло, чаша) Be¬
'schlagen n 23, 'Anlaufen n 23
'изправел adj 1, 'aufrecht 'stehend, 'ste¬
hend 2. (прав) ge'rade
2нзправ|ен, -ни adj 1. 'fehlerfrei, funk¬
tionstüchtig 2. (човек) 'ordentlich
изпрввйтел|ен, -ни adj Er'ziehungs-,
'Besserungs-; s дом Erziehungsan¬
stalt/ 17
изправност / nur sg Funkti'onstüchtig-
keit /17, 'guter 'Zustand m 2; в ~ in
'Ordnung
изправ|ям, -яш (-ях) uv; изправ|я, -иш
(-их) v 1. (вдйгам)'heben vt < 14 >
2. (поставям) 'aufstellen vt <a>
3. (накарвам да стой прав) sich 'auf¬
stellen 'lassen vf <3jhb> ['hinstellen
'lassen] 4. (нещо криво) ge'radema-
chen vf <a> 5. (поправям) reparie¬
ren vf, in 'Ordnung 'bringen vf < 24 >
281
изпръхтявам
6. (грешки) verbessern vt <b>,
be'richtigen vr <b> O x някого
пред нещо jmdn. vor etw. 'stellen vr; «
пред съда vor Ge'richt 'stellen; s ce
1. sich 'aufrichten vr <a> 2. (за¬
ставам) sich ’hinstellen vr <a>, sich
'aufstellen vr <a>
изпражнения nur pl Exkre'mente n 20//?/,
Med Stuhl m 2
изпразв|ам, -аш (-ах) uv; изпразн|я, -иш
(-их) V 1.ent'leeren vt <b>, 'leeren vr
2. (помещение) 'freimachen vt <a>
3. (разтоварвам) ent'laden vt <4b>
O » пушка a) das Ge'wehr ent'laden
b) (стрелям) 'schießen vr <32>
изпразван|e n, -ия pl Entleerung/17 O
продавам апартамент c * 'eine
'Wohnung bezugsfertig ver'kaufen
нзлраскв|ам, -аш (-ах) uv; изпраск|ам,
-аш (-ах) V laut 'knacken vi <hb>
изпрашв|ам, -аш (-ах) uv; изпраш|а,
-иш (-их) V mit Staub be'decken vr
<b>
нзпращ|ам, -аш (-ах) uv; изпрат[я, -иш
(-их) V1. 'schicken vt, 'senden vr < 10 >
2. (придружавам) be'gleiten vt <b>
3. (при отпътуване) verabschieden vr
< b >; x ce ein'ander be'gleiten vr
изпрашан|е n, -ия pl 1. 'Sendung / 17,
'Absendung / 17 2. (придружаване)
Begleitung /17 3. (сбогуване) Ver-
’abschiedung /17
изпращач m, -и pl 1. 'Absender m 4
2. (при отпътуване) zur Verabschie¬
dung Erschienener m 7+
излращяв|ам, -аш (-ах) uv; изпращ|я,
-йш (-ях) V 'krachen vi <hb>, 'knak-
ken vi <hb>
изпреваря / nur sg: в ~ um die 'Wette
изпреварвам, -аш (-ах) uv; изпревар|я,
-иш (-их) V 1. (надминавам) über-
'holen vr <b> 2. (предварям)
zu'vorkommen vi < 33 г/sn > (някого
в нещо jmdm. bei etw. 5)
изпреварван |e n, -ия pl 1. Überholen n 23
2. (предваряне) Zu'vorkommen n 23
нзпревар|ям, -яш (-ях) uv - изпре¬
варвам
кзпрегиа t изпрягам
изпреда f изпрйдам
изпречи|ам, -аш (-ах) uv; изпреч а, -иш
(-их) v in den Weg 'stellen (нещо на od
пред някого jmdm. etw.); s се 1. sich
in den Weg 'stellen vr (пред някого
jmdm.) 2. (явявам cc) sich 'zeigen vr,
sich er'heben vr < 14b >
язпрйд|ам, -аш (-ах) uv; из|преда,
-предеш (-предох) v 'fertigspinnen vr
<26>
изприказв ам, -аш (-ах) uv; изприка|жа,
-жеш (-зах) v er'zählen vt < b >; x ce
sich 'aussprechen vr < 16a>
нзпрнпкв|ам, -аш (-ах) uv; изпрйпк|ам,
-аш (-ах) V 'hinlaufen vi <9аjsn>,
'hinspringen vi < 27 a./sn > (до zu 3)
изпрйщв|ам ce, -aui ce (-ax ce) uv;
изпрйщ|я се, -иш се (-их ce) v 'Aus¬
schlag be'kommen < 33 b >
излрйщван|е n, -ия pl 'Ausschlag m 2
изпрнщ ям се, -яш се (-ях cc) uv =
изпрйщвам ce
нзпрнщя ce f изпрйщвам ce
изпробвам, -аш (-ax) uv, v 1. 'ausprobie¬
ren vr < a >, er'proben vr < b > 2. (дре¬
хи) 'anprobieren vr < a >
нзпробван|е n, -ия pl 'Prüfung / 17,
Erprobung / 17
изпроводяк rn nur sg 'Abschiedsge¬
schenk n 20; на ~ zum 'Abschied
язпровожд|ам, -аш (-ax) uv; изпро¬
води, -иш (-их) V 1. verabschieden vr
< b > 2. (изпращам) 'schicken vr
изпросв|ам, -аш (-ax) uv; изпрос|я, -иш
(-их) V erbetteln vr < b >
нзлружв ам, -аш (-ах) uv; изпруж|а, -иш
(-их) V 'strecken vr, 'ausstrecken vr < а >;
s ce sich 'recken vr, sich 'strecken vr
изпръскв|ам, -аш (-ax) uv; изпръск|ам,
-аш (-ах) V 1. 'vollspritzen vr <а>
2. (течност) ver'spritzcn vt < b >
изпръхв|ам, -аш (-ах) uv; изпръхн|а,
-еш (-ах) V 'aufplatzen vr <а/sn>,
rauh 'werden vi < 18/sn>
изпръхнал adj 'aufgeplatzt, rauh
нзпръхтяв|ам, -аш (-ax) uv; изпръхт|я.
-йш (-ях) V 'schnauben vi <hb>
изпрягам
282
изпряг|ам, -аш (-ах) uv; изпрегн|а, -еш
(-ах) V 'ausspannen vt <а>
изпрягв|ам, -аш (-ах) uv = изпрягам
изпсув|ам, -аш (-ах) v 'fluchen vi <hb>
изпукв|ам, -аш (-ах) uv; изпук|ам, -аш
(-ах) V 1. 'knallen vi <hb> 2. (уми¬
рам) umg kre'pieren vi <sn>
изпулв|ам, -аш (-ах) uv; изпул]я, -иш
(-их) V 'aufreißen vt <23а>; ä очи
die 'Augen 'aufreißen; s ce die 'Augen
'aufreißen
излуск|ам, -аш (-ах) uv; изпусн|а, -еш
(-ах) V I. (да падне) 'fallen 'lassen vt
<2/hb> 2. (без да падне) 'los¬
lassen v/ <3а> 3. (да избяга) ent-
'wischen 'lassen 4. (влак, човек) ver-
'passen vt <b> 5. (сгода) sich ent-
'gehen 'lassen 6. (издавам) von sich
'geben vt <15>; s искри 'Funken
'sprühen vi; ä пара 'dampfen vi
<hb>; % cesichver'plappern vr <b>
изпухв|ам, -аш (-ах) uv; изпух|ам, -аш
(-ах) V 'ausklopfen vt <а>, 'aus¬
schütteln vt <a>
нзпухтявам, -аш (-ах) uv; изпухт|я,
-йш (-ях) V 'schnaufen vi < hb >
изпушв|ам, -аш (-ах) uv; изпуш|а, -иш
(-их) V 'rauchen vt, 'fertigrauchen vt
< а >, 'aufrauchen vt < a >
изпушкв|ам, -аш (-ах) uv; изпушк|ам,
-аш (-ах) V veralt 1. 'knallen vi <hb>
2. (куршуми) ver'schießen vr < 32 b >
изпущ|ам, -аш ( ах) uv = изпускам
изпъв|ам, -аш (-ах) uv; изпън|а, -еш
(-ах) V 1. (шия, тяло) 'recken vt
2. (ръка, крак) 'ausstrecken vt < а >
3. (струна) 'spannen vt
изпъваи|е и, -ия pl 'Spannung / 17,
'Anspannung /17
изпьжд[ам, -аш (-ах) uv; изпъд|я, -иш
(-их) v hin'ausjagen vt < а >, hin'aus-
werfen vt < 16 а >
изпъкв|ам, -аш (-ах) uv; изпъкн|а, -еш
(-ах) V 1. (издавам се) 'vorspringen vi
< 27 й/hb > 2. (очертавам се) sich 'ab¬
zeichnen vr <а> 3. (отличавам се)
her'vorstechen vi < 16 а/АЬ > (с durch
4). her'ausragen vi < а/hb > (с mit 5)
изпъкнал adj her'vorstehend
изпъкналост /, -и pl 'Vorsprung m 2
нзпълв!ам, -аш (-ах) uv; изпълн|я, -иш
(-их) v 1. (напълвам) 'füllen vt 2. (за¬
пълвам) 'ausfüllen vt <а> 3. iibertr
er'füllen vr < b >
изпълзявам, -аш (-ах) uv; изпълз|я,
-йш (-ях) V 1. (погледнато отвътре)
hin'auskriechen vi <32а/sn> 2. (по¬
гледнато отвън) her'auskriechen vi
<32 аjsn> 3. (изпод нещо) her'vor¬
kriechen vi <32 а/sn> 4. (до нещо)
'hinkriechen vi < 32 а/sn >, 'kriechen vi
< 22/sn > (до zu 3)
изпълком m, -и pl Abk Exekutivkomi¬
tee n 24
изпълнени|е n, -я pl 1. Erfüllung/17
2. (извършване) 'Ausführung / 17
3. Jur Vollstreckung / 17 4. Theat
'Aufführung /17; 'Darbietung /17
изпълним adj realisierbar
изпълнител (-ят) m, -и pl 1. Jur Voll¬
strecker m 4 auch übertr; съдебен ~
Gerichtsvollzieher ги 4 2. Theat, Mus
'Ausführender m 7+; (на роля) 'Dar¬
steller m 4
изпълнител |ен, -ни adj 1. 'ausführend;
Exekutiv-; s комитет Exekutivkomi¬
tee n 24; ä лист Jur Voll'streckungs-
bescheid ml; - ни органи 'ausführen¬
de Or'gane n 20/pl, Exekutive / 16;
- на власт Exekutive 2. (надежден)
verläßlich, 'zuverlässig
изпьлнителк|а /, -и pl Voll'streckerin
Я® ,
изпълнителност fnur sg 'Zuverlässigkeit
/17, Verläßlichkeit/17
изпълняв|ам, -аш (-ах) uv; изпълн|я,
-иш (-их) V 1. er'füllen vt <b>; «
плана den Plan er'füllen 2. (осъщест¬
вявам) 'ausführen vt < a >; е заповед
'einen Be'fehl 'ausführen 3. Mus 'ausfüh¬
ren, 'vortragen vt <4a> 4. Theat 'auf¬
führen vt <a>; (роля) 'darstellen vt
<a>; а роля'eine'Rolle'spielen
изпъли|ям, -яш (-ях) uv = изпълвам
изпъна | изпъвам
изпьпл|ям, -яш (-ях) uv; изпт»пл|я, -еш
283
наранен
(-ах) V 1. her'vorkrabbeln vi <ajhb>
2. (до нещо) 'hinkrabbeln vi < a/hb >,
'krabbeln vi <hb> (до zu 3)
изпърво umg и. изпървом adv zu'erst
излържв|ам, -аш (-ах) uv; изпърж[а,
-иш (-их) V 'braten vi < 3 >; добре х
gut 'durchbralen vt < 3 a >
изпърл|ям, -яш (-ях) uv; изпърл|я, -иш
(-их) v 'absengen vt < а >
изпърхв|ам, -аш (-ах) uv; изпърх|ам,
-аш (-ах) V 1. (кон) 'schnauben vi
<hb> 2. (пиле) 'flattern vi <hb>
изпъстр|ям, -яш (-ях) uv; изпъстр|я,
-иш (-их) V bunt 'färben vt ['sprenkeln
vr]
нзпъхтяв|ам, -аш (-ах) uv; изпъхт|я,
-йш (-ях) V 'aufstöhnen vi <ajhb>
излъчв ам, -аш (-ах) uv; изпъч|а, -иш
(-их) V her'vorstrecken vt < а >
изпъшквам, -аш (-ах) uv; изпъшк|ам,
-аш (-ах) V 'aufstöhnen vi <a/hb>,
'aufseufzen vi <ajhb>
изпъшкване n, -ия pl 'Stöhnen n 23,
'Seufzen n 23
изпяв|ам, -аш (-ах) uv; изп|ея, -ееш
(-ях) V 'singen vt <21 > О изпял си е
песента er hat 'ausgespielt
изработв|ам, -аш (-ах) uv; изработ|я,
-иш (-их) V 1. (направям) 'arbeiten vt
(от aus 3), 'anfertigen vt < а > (от aus
5) 2. (умствено) 'ausarbeiten vr < а >
3. (отработвам) 'abarbeilen vt < a >
4. (спечелвам) ver'dienen vt < b >; »
си sich er'arbeiten vr
изработване n nur sg 'Herstellung /17,
'Anfertigung/17
изработка / nur sg 'Ausführung / 17,
'Arbeit /17
изработя | изработвам
изравнени!е п, -я pl = изравняване
изравнйтел|ен, -ни adj 'ausgleichend.
'Ausgleichs-
изравняв|ам, -аш (-ах) uv; изравн|я,
-йш (-йх) V 1. (изглаждам) 'ebnen vr
2. (правя еднакъв) 'ausgleichen vt
<21 а>,'angleichen vt <21a> 3. (pe-
дйца) 'ausrichten vt < a > O x
сметка 'eine 'Rechnung begleichen
< 21b >; x със земята dem 'Erdbo¬
den 'gleichmachen vt <a>; s ce
1. sich 'angleichen vr 2. (настйгам
'einholen <a> (c някого jmdn.)
изравняване n nur sg 'Angleichung /17,
'Ausgleich m 1
нзрав|ям, -яш (-ях) uv; изров|я, -иш
(-их) V 1. 'ausgraben vt <4а> (от
aus 3) 2. (разравям) zer'wühlen vt
<b>
Израел m 'Israel n 24
израел|ец m, -ци pl Isra'eli m 6
израелски adj isra'elisch
изражд|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; изрод|я
се, -йш се (-йх ce) v 1. ent'arten vi
< bjsn > (в zu 3) 2. übertr 'ausarten vi
< а/sn > (в in 4, zu J)
израждан е n, -ия pl Ent'artung / 17
изражени1е n, -я pl 'Ausdruck m 2
израз m, -и pl 1. 'Ausdruck m 2; на
лицето Ge'sichtsausdruck; начин на
~ 'Ausdrucksweise /16 2. Math For¬
mel /16
йзраз|ен, -ни adj 1. 'Ausdrucks- 2. (из-
разйтелен) 'ausdrucksvoll
изразйтел (-ят) m, -и pl 'Sprecher m 4,
Ver'treler m 4
изразйтел |ен, -ни adj 'ausdrucksvoll
изразително adj mit 'Ausdruck
изразителност/nur sg 'Ausdruckskraft
/14
йзразност / nur sg 'Ausdrucksfähigkeit
/17
изразходвам, -аш (-ax) uv, v verbrau¬
chen vt <b>; (пари) 'ausgeben vt
< 15a>
изразходване n nur sg Ver'brauch m 1;
~ на енергия Energieverbrauch; ~
на материал Materialverbrauch; ~
на средства Ver'brauch von 'Mitteln
изразяв|ам, -аш (-ax) uv; израз|я, -йш
(-йх) V 'ausdrücken vt <а>; zum 'Aus¬
druck 'bringen v/ < 24 >; s ce sich
'ausdrücken vr
израилтян|ин m, -и pl Israe'lit m 8
израилтянк|а /, -и pl Israe'litin/ 18
израилтянски adj israe'litisch
изранен adj mit 'Wunden be'deckt
изранявам
284
израняв|ам, -аш (-ах) uv; изран|я, -йш
(-йх) V mit 'Wunden be'decken vt
<b>; s ce sich mit 'Wunden be¬
'decken vr
израсте 1ам, -аш (-ах) uv; израсн|а, -еш
( ах) od израст|а, -еш (израстох) v
1. 'wachsen vi <4/sn> auch iibertr
2. (прекарвам детството) 'aufwach¬
sen vi <4afsn> 3. (издигам ce) sich
er'heben vr < 14 b> 4. (развивам ce)
erwachsen vi < 4 bJsn > (от aus 3) O
~ ат ми криле iibertr mir 'wachsen
'Flügel
израсгь|к m, -ци pl 1. 'Auswuchs m 2
auch Med 2. (издънка) 'Schößling nt 1*
изревйв)ам, -аш (-ах) uv; изрев|а, -еш
(-ах) V 'losbrüllen vi < а fhb >, 'aufbrül¬
len vi <a./hb> auch iibertr
изредя t изреждам
изрежа t изрязвам
изрежд|ам, -аш (-ах) uv; изред|я, -йш
(-йх) V 1. die 'Runde 'machen (всички
bei 'allen) 2. (изброявам) 'aufzählen
vt < a > 3. (изказвам) 'hersagen vr
< a >; * ce i. (йдвам по ред) der 'Rei¬
he nach 'kommen vi <33/sn> 2. (явя¬
вам се по ред) der 'Reihe nach er¬
scheinen vi <23bjsn> 3. (изказвам
се по ред) der 'Reihe nach 'sprechen vi
< 16 /hb>
йзрез m nur sg Schnitt m I
изрезк|а fy -и pl 1. 'Abschnitt m 1
2. (извадка) 'Ausschnitt ml; x от
вестник 'Zeitungsausschnitt
изрека t изричам
изречени|е л, -я pl Gramm Salz m 2
изрив m, -и pl 'Ausschlag m 2
‘изривам, -аш (-ах) uv; изрй|я, -еш (-х)
V 1. 'ausgraben vt <4а> 2. (разра¬
вям) zer'wühlen vt < b >
2нзрйв|ам, -аш (-ах) uv; изрйн|а, -еш
(-ах) V1. 'wegschaufeln vt <а> 2. iibertr
hin'auswerfen vt <16>; s ce 'Aus¬
schlag be'kommen < 33 b >
нзрнгв|ам, -аш (-ах) uv; изрйгн|а, -еш
(-ах) V1. 'speien vt < 23 >, 'ausspeien vt
<23a> 2. (вулкан) 'ausbrechen vi
< 16 a /sn>
изршван|е n, -ия pl 1. 'Speien n 23
2. 'Ausbruch m 2; » на вулкан Vul-
'kanausbruch
изригна t изригвам
изрйна t 2изрйвам
нзрйнв1ам, -аш (-ах) uv - 2изривам
изрисувам, -аш (-ах) uv, v 1. 'fertig¬
malen vt < а >, 'fertigzeichnen vt < a >
2. (покрйвам c картини) be'malen vt
<b>; * ce sich 'abzeichnen vr <a>
изрита] ам, -аш (-ах) uv; изрйт|ам, -аш
(-ах) V hin'aussloßen vt < 34 а >
нзркч|ам, -аш (-ах) uv; из|река, -речеш
(-рекох, -рече) v 'aussprechen vr
< 16а>
изричаме п nur sg 'Aussprechen п 23jsg
изрич ен, -ни adj 'ausdrücklich
изрйя Т ‘изривам
изровя I изравям
изрод т, -и pl 'Mißgeburt / 17, iibertr
'Ausgeburt /17
изроден adj ent'artct
изродя ce t израждам се
изроив1ам, -аш (-ах) uv; изрон!я, -иш
(-их) V 1. (грозд) 'abbeeren vr <а>,
'rebeln vr 2, (клас) 'auskörnen vt < а >
3. (хляб) zer'bröckeln vr < b > 4. (под-
мйвам) ’auswaschen vt <4a>, unter- -
'spülen vr <b>; x ce 'wegrutschen
vr < a/sn >
изругав|ам, -аш (-ах) uv; изруга[я, -еш
(-х) V 'fluchen vi <hb>, 'schimpfen vi
<hb>; x някого jmdn.'ausschimp¬
fen <a>
нзрусяв|ам, -аш (-ах) uv; изрус|ея, -сеш
(-ях) V 'bleichen vr; (правя косата ру¬
са) blon'dieren vr
нзручав]ам, -аш (-ах) uv; изруч|а, -йш
(-ах) V 'aufbrummen vi < а/hb >, 'auf¬
heulen vi <a/hb>
нзръкопляскв|ам, -аш (-ах) uv; изръ¬
копляскам, -аш (-ах) v in die 'Hände
'klatschen vi <hb>
нзръмжав|ам, -аш (-ах) uv; изръмж|а,
-йш (-äx) v 'knurren vi <hb>, 'an¬
knurren vr <a>; x на някого jmdn.
'anknurren, jmdn.'anschnauzcn <a>
изръсв|ам, -аш (-ах) uv; изръс|я, -иш
285
изскубвам
(-их) V 1. (намокрям) be'sprengen vt
<b> 2. (посипвам) be'streuen vt
<b> 3. (свършвам) 'aufbrauchen vt
<a>
изръфам t изръфвам
кзръфан adj 'ausgefranst; (окъсан) zer-
'rissen, ver'schlissen
изръфв|ам, -am (-ax) uv; изръф|ам, -am
(-ax) v 'ausfransen vt < a>
наряд|ен, -ни adj 'ordentlich, 'einwand¬
frei
изрядко adv ab und zu
изрязв|ам, -аш (-ax) uv; из | режа, -режеш
(-рязах) V 1. (отрязвам) 'schneiden vt
<21, d-tt>, 'abschneiden vt <2la,
d-tt> 2. (отрязвам c трион) 'sägen vt,
'absägen vt <a> 3. (изработвам,
изкарвам c рязане) 'ausschneiden vt
< 21 a, d-tt > 4. (изработвам c трион)
'aussägen vt <a> 5. (нарязвам)
zer'schneiden vt <21 b, d—tt > 6. (на¬
рязвам c трион) zcr'sägen vt < b>; x
се (откроявам се) sich 'abzeichnen vr
<a>, sich 'abheben vr < 14a>
нзсвйрв!ам, -аш (-ax) uv; изсвйр|я, -иш
(-их) V1. (със свирка, с уста) 'pfeifen vt
<21 > 2. (рог) er'tönen vi < Ь/sn >
3. (изпълнявам) 'spielen vt; (за присъст-
вуващи) Vorspielen vt <a>; x нещо
на пиано etw. auf dem Kla'vier 'spielen
нзсвирваи|е n, -ия pl I. (c уста, със
свирка) Pfiff m 1 2. (изпълнение) Spiel
n 20
изсвиркв|ам, -аш (-ax) uv; изсвйрк|ам,
-аш (-ах) V 'pfeifen vt <21 >, 'einen
Pfiff 'ausstoßen < 34 a >
изсвиря t изсвирвам
нзседяв ам, -аш (-ax) uv; изсед|я, -йш
(-ях) v ver'bringen vt < 24 b >, her'um¬
sitzen vt <2Sla/hb>
изсека | изсичам
изсекв|ам, -аш (-ax) uv; изсекн[а, -еш
(-ах) V die 'Nase 'putzen (някого
jmdm.); * се sich die 'Nase 'putzen vr,
(sich) 'schneuzen vi <hb>
изселв|ам, -аш (-ax) uv; изсел(я, -иш
(-их) v 'aussiedeln vt <а/hb>; х се
von 'einem Ort 'wegziehen vi <32a,
h-g/sn >; (в друга страна) 'auswan¬
dern vi <ajsn>
изселваме n, -ия pl 'Aussiedelung /17;
(в друга страна) 'Auswanderung /17
изселни|к m, -ци pl 'Auswanderer m 4
изселниц|а f -и pl 'Auswanderin /18
изселнически adj 'Auswanderer-, 'Aus-
wanderungs-
изселя t изселвам
изсел[ям, -яш (-ях) uv = изселвам
изсйпв|ам, -аш (-ах) uv; изсйп|я, -еш
(-ах) V 'ausschütten vt <а>; (без да
искам) ver'schütten vt <b>; * се
1. (течност) her'auslaufen vi < 9 аjsn >
2. (предмети) her'ausfallen vi <3а/
sn > 3. (струпвам се) sich 'ansammeln
vr < a > 4. volkst (изкйлвам се) sich
'einen Bruch 'heben vt < 14 >
нзснч|ам, -аш (-ax) uv; из|сека, -сечеш
(-сякох, -сече) v 'schlagen vt < 4>; »
гората den Wald 'abholzen < а >; *
дървета 'Bäume 'fallen
изскач|ам, -аш (-ах) uv; изскоч|а, -иш
(-их) V 1. her'vorspringen vi < 27 а jsn >,
her'ausspringen vi < 27 &/sn > 2. (появя¬
вам се изведнъж) 'plötzlich 'auftauchen
vi < а/sn > 3. (издавам се, измъквам се)
her'vortreten vi < 15 а /sn >, her'austreten
vi <15a/sn>
изскимтяв(ам, -аш (-ax) uv; изскимт|я,
-йш (-ях) V 'anfangen vi < 2 а/hb > zu
'winseln
изскокв|ам, -аш (-ax) uv; изскокн|а,
-еш (-ах) V = изскачам
изскоча f изскачам
изскрибуцв|ам, -аш (-ах) uv; изскри-
буц|ам, -аш (-ах) v kurz 'knarren vi
<hb>, kurz 'quietschen vi <hb>
изскрилтяв|ам, -аш (-ax) uv; изскрип-
т|я, -йш(-ях) Vkurz 'knarren vi <hb>,
kurz 'knirschen vi <hb>
нзскръцв|ам, -аш (-ax) uv =
изскърцвам
‘HacKyönlaM, -аш (-ax) uv; изскубн|а,
-еш (-ах) V 'reißen vt <21 >, 'ausreißen
vt <21a>, her'ausreißen vt <21a>,
'losreißen vt <21a>; x ce sich'losrei¬
ßen vr
изскубвам
286
2изскубв|ам, -аш (-ах) uv; изскуб|я, -еш
(-ах) V her'ausreißen vr <21а>, her-
'ausrupfen vr <a>
изскубна t ‘изскубвам
изскубя t 2изскубвам
изскърцв|ам, -аш, ( ах) uv; изскърц|ам,
-аш (-ах) V 'knirschen vi <hb>
изследв|ам, -аш (-ах) uv untersuchen vt
< b >; (научен проблем) erforschen
vt < b>; (проверявам) über'prüfen vt
<b>
изследван |e и, -ия pl U nter'suchung/17,
Er'forschung / 17; (научно-изсле¬
дователска дейност) 'Forschung/17;
научно-приложни ~ ия 'angewandte
'Forschung; » то на едно произшес¬
твие die Untersuchung 'eines 'Vor¬
falls; ж то на океана die Er'forschung
des 'Ozeans; * то Fra космоса die
Er'forschung des 'Kosmos, 'Kosmos¬
forschung; публикувам s 'eine Un¬
tersuchung veröffentlichen < b >
изследван m, -и pl 'Forscher m 4, Er-
'forscher w 4
изследовател (-ят) m, -и pl 'Forscher
m 4, Erforscher m 4; - на Арктиката
'Arktisforscher
изследователк|а/ -и pl 'Forscherin/18
изследователски adj 'Forschungs-; ~
институт 'Forschungsinstitut n 20
изслужв|ам, -аш (-ах) uv; изслуж|а, -иш
(-их) V 'abdienen vt < а >
изслушв|ам, -аш (-ах) uv; изслуш|ам,
-аш (-ах) V 'anhören vt < а >
изсмйв ам се, -аш се (-ах се) uv; изсм|ея
се, -ееш се (-ях се) v 1. (избухвам в
смях) 'auflachen vi <&/hb> 2. (прис-
мйвам се) 'lachen vi <hb> (на 'über
4)
нзсмукв(ам, -аш (-ах) uv; изсму|ча,
-чеш (-ках) v 'aussaugen vt < а > auch
übertr O изсмукал го е из пръстите си
er hat es sich aus den 'Fingern ge'sogen
нзсмъркв!ам, -аш (-ах) uv; изсмърк|ам,
-аш (-ах) V 1. (нос) die 'Nase 'hochzie¬
hen < 32 a, h-g> 2. (емфие) Schnup¬
fen vi <hb> 3. (изразходвам емфие)
'aufbrauchen vt < a >; изсмърках
цяла кутия емфие ich 'habe 'eine 'gan¬
ze 'Dose 'Schnupftabak 'aufgebraucht
изстенв|ам, -аш (-ах) uv; изстен|а, -еш
(-ах) V 'aufstöhnen vi < г/hb >
изстйв|ам, -аш (-ах) uv; изстйн|а, -еш
(-ах) V 1. kalt 'werden vi <18/sn>,
'abkühlen vt <a>, er'kalten vi
< b/srt > auch übertr 2. (простудявам
се) sich er'kälten vr <b>
изстйнк|а / -и pl Er'kältung /17
изстйскв|ам, -аш (-ах) uv; изстйск|ам,
-аш (-ах) V 'ausdrücken vt < а >, 'aus¬
quetschen vt < a > O * някого като
лимон jmdn. wie 'eine Zi'trone 'aus¬
quetschen
нзстрадв|ам, -аш (-ах) uv; изстрадам,
-аш (-ах) v er'leiden vt <21 b, d—tt >
йзстрел m, -и pl Schuß m 2 0 давам ~
Schießen vt < 32 >, 'einen Schuß 'ab¬
geben < 15 a >
изстрелв|ам, -аш (-ах) uv; изстрел|ям,
-яш (-ях) VI. (давам йзстрел) ‘schießen
vt < 32 > 2. (изразходвам бойни прй-
паси) ver'schießen vt < 32 b > 3. (раке¬
та) Starten vt, 'abschießen vt < 32 a> O
той изстреля всйчките си патрони
übertr er hat sein 'Pulver ver'schossen
изстрелваме n, -ия pl 'Abschuß m 2; ä
на ракета Ra'ketenstart m 1 od 6
изстудявам, -аш (-ах) uv; изстуд|я,
-йш (-йх) V 'abkühlen vt < а >
изстудяваме п, -ия pl Abkühlung / 17
изстьпв|ам, -аш (-ах) uv; изстъп]я, -иш
(-их) V 'vortreten vi < 15 а/sn >, her-
'vortreten vi <15afsn>; s ct = из-
стъпвам
изстъпление n, -я pl 1. (крайна въз¬
буда) Rase'rei/17 2. (постъпка) 'Aus¬
schreitung/ 17
изстьпя t изсгьпвам
изстърга|ам, -аш (-ах) uv; изстър|жа,
-жеш (-гах) v 1. (изчйствам) 'abkrat¬
zen vr <а> 2. (изглаждам) 'abscha¬
ben vt <а> 3. (стрйвам) 'reiben vt
< 23 >, zer'reiben vr < 23b >
изсукв|ам, -аш (-ах) uv; изсу|ча, -чеш
(-ках) V1. (мляко) 'aussaugen vt < а >
2. (нйшки) 'wickeln vr
287
източен
изсумтяв|ам, -аш (-ах) uv; изсумт|я,
-йш (-ях) V 'prusten vr <hb>, 'schnau¬
fen vf <hb>
изсуча I изсуквам
изсушав|ам, -аш (-ах) uv; изсуш|а, -йш
(-йх) V 'trocknen vf; s пране die
'Wäsche'trocknen 'lassen vt <3/hb>;
at гъби 'Pilze 'trocknen; ss плодове
Obst 'dörren; ä блато 'einen Sumpf
'trockenlegen <a>
изсърбв1ам, -аш (-ах) uv; изсърб|ам,
-аш (-ах) V 1. (изпивам, изяждам)
'ausschlürfen vt <а> 2. (издавам сър-
бане) 'schlürfen vt
изсъскв|ам, -аш (-ах) uv; изсъск|ам,
-аш (-ах) v 'zischen vi <hb>
изсъхв ам, -аш (-ах) uv; изсъхн|а, -еш
(-ах) V 'austrocknen vi < аjsn >
изтеглйв adj 'dehnbar
изтегл|ям, -яш (-ях) uv; изтегл|я, -иш
(-их) V 1. (изваждам навън) 'ziehen vt
<32, h-g>, her'ausziehen vt <32a,
h-g >; * чекмеджето das 'Schubfach
her'ausziehen; ä колата от калта den
'Wagen aus dem Schlamm 'ziehen; *
нещо от водата etw. aus dem 'Wasser
'ziehen 2. (удължавам) 'langziehen vt
<32a, h-g>, 'strecken vt 3. (пари)
'abheben vt <14a>; s пари от
банката auf der Bank Geld 'abheben
4. (оттеглям) 'abziehen vt <32a,
h-g>, zu'rückziehen vt <32a, h-g>
5. (изстрадвам) er'leiden vr <21 b,
d-tt >, 'durchmachen vt < a >; s
се 1. (израствам тънък и висок) sich
'strecken vr 2. (оттеглям се) 'abziehen
vr
изтегна f изтягам
изтежко adv 1. (тромаво) 'schwerfällig
2. (c болка) 'schmerzlich 3. (автори¬
тетно) ge'wichtig
изтезав|ам, -аш (-ах) uv 'foltern vf,
'peinigen vt
изтезаваме и, -ия pl и. изтезани|е я, -я
pl 'Folterung /17
изтека | ‘изтйчам
изтйкв|ам, -аш (-ах) uv; изтйк|ам, -аш
(-ах) V hin'ausstoßen vt < 34 а >
изтнрв|ам, -аш (-ах) uv; изтйр|я, -иш
(-их) V ver'jagen vt < b >
изтнхо и. изтихом adv 'leise
‘изтйч|ам, -аш (-ах) uv; из|тека, -течеш
(-текох, -тече) v 1. (излйвам се) 'aus¬
taufen vi <9аfsn> 2. (извирам) ent¬
springen vi < 27 Ъ/sn > 3. (време) ver¬
gehen vr <13 Ъ/sn > 4. (срок) 'ablau¬
fen vi <9a/sn> O много вода изте¬
че от тогава seit'dem ist viel 'Wasser
die 'Elbe hin'untergeflossen
2 изтйчам t изтйчвам
изтйчв|ам, -аш (-ах) uv; изтйчам, -аш
(-ах) V 'laufen vi < 9/sn >
изтласкв|ам, -аш (-ах) uv; изтласк|ам,
-аш (-ах) V 'stoßen vf < 34 >; (навън)
hin'ausstoßen vt < 34 а >
изтласкван |е п, -ия pl 'Stoßen п 2ljsg
йзток т nur sg 'Osten т 4jsgt Ost; на ~
от im 'Osten von; Близкият ~ der
'Nahe 'Osten; Далечният ~ der 'Fer¬
ne 'Osten
изтопив|ам, -аш (-ах) uv; изтоп|я, -йш
(-йх) V 1. (мас) zer'laufen 'lassen vf
<3jhb> 2. (изяждам) 'auftunken vf
<a>
изтормозв|ам, -аш (-ах) uv; изтор-
моз[я, -иш (-их) V 1. (преча) 'stören
vf, ‘hemmen vf 2. (мъча) 'peinigen vt
източв|ам, -аш (-ах) uv; източ|а, -иш
(-их) V 1. (излйвам) 'ausschülten vf
< а >, 'ausgießen vt < 32 а >; (бг>чва)
'abzapfen vf <а> 2. (протягам)
'strecken vf 3. (сечиво) 'schärfen vf,
'schleifen vf <21 > 4. (тесто) 'ausrol¬
len vf <a>; * се I. (оттеглям се)
'abziehen vr <32a, h-g/sn> 2. (из¬
раствам на височина) in die 'Lange
'wachsen vf <4/sn>
йзточ|ен, -ни adj 'östlich, Ost-; в ~ на
посока in 'östliche ['östlicher] 'Rich¬
tung; » вятър 'Ostwind; ~ на Бъл¬
гария 'Ostbulgarien n 23 O * въпрос
Hist 'Balkanfrage /16, die orienta¬
lische 'Frage
източен adj 1. (течност) 'ausgegossen
2. (тесто) 'ausgerollt 3. (висок, тънък)
lang 'aufgeschossen, hoch ge'wachsen
източник
288
йзточни|к /и, -ци pl 'Quelle /16
източно adv 'östlich; ~ от 'östlich von
изтощав|ам, -аш (-ах) uv; изтощ|я, -йш
(-йх) V er'schöpfen vt < b >
изтощен adj er'schöpft
изтощение n nur sg и. изтощеност f nur
sg Erschöpfung / 17
изтощителен, -ни adj 'aufreibend,
'kräftezehrend
изтощя t изтощавам
изтравниче n, -та pl Bot 'Brauner 'Strei¬
fenfarn m 1
изтрав|ям, -яш (-ях) uv; изтров|я, -иш
(-их) v ver'giften vt < b >
изтрайв|ам, -аш (-ах) uv; изтра|я, -еш
(-ях) V 1. (понасям) 'aushalten vt
< 3 а > 2. (не се развалям) sich 'halten
vr <3>
изтракв]ам, -аш (-ах) uv; изтрак|ам,
-аш (-ах) V 'klappern vi <hb>, kurz
'klappern
изтрая t изтрайвам
изтреби)ам, -аш (-ах) uv; изтреб|я, -иш
(-их) V ver'nichten vt < b>, 'ausmerzen
vt <a>
изтребване n nur sg Verrichtung/1 1/sg
изтребител (-ят) m, -и pl 1. Ver'nichter
m 4 2. Mil 'Jagdflugzeug n 20
изтребител-бомбардировач m, -и pl
'Jagdbomber m 4
изтребйтел|ен, -ни adj 1. vernichtend
2. Mil 'Jagdflieger-; ~на авиация
'Jagdfliegerkräfte pl*
изтреблеии|е n, -я pl Vernichtung
/17/Jg
изтребя t изтребвам
изтрезняв|ам, -аш (-ах) uv; изтрезн|ея,
-ееш (-ях) V 'nüchtern 'werden vi
< 18 fsn> auch übertr
изтрезняване n nur sg 'Ausnüchtern
n 23; übertr Ernüchterung / 17
изтрепв|ам, -аш (-ах) uv; изтреп|я, -еш
(-ах) у er'schlagen vt < 4 b >
изтрещяв|ам, -аш (-ах) uv; изтрещ|я,
-йш (-ях) V 'krachen vi <hb>
изтривали | а /, -и pl 1. (бърсалка)
'Schuhabtreter m 4, 'Abstreicher m 4
2. (за къпане) 'Waschfleck m 1
изтрйв|ам, -аш (-ах) uv; изтрй|я, -еш
(-х) V 1. (изчиствам) 'abwischen vt
< а > 2. (обувки) 'abtreten vt < 15 а >
3. (заличавам) ver'wischen vt <b>
4. (c гума) 'wegradieren vt <a>
5. (изстъргвам) 'abkratzen vt <a> '
6. (избърсвам) 'abreiben vt < 23 a >
7. (изхабявам) 'abwetzen vt <a>,
'abtragen vt < 4 a >; * от лицето на
земята aus der Welt 'schaffen vt < 1 >;
ж се 1. (изхабявам се) sich 'abnutzen
vr <a> 2. (заличавам се) sich ver-
'wischen vr <b>
изтрит adj 'abgetragen, 'abgeschabt,
'schäbig; ~ и фрази 'abgedroschene
'Phrasen pl
кзтрйя f изтривам
изтровя | изтравям
изтропв|ам, -аш (-ах) uv; изтроп|ам,
-аш (-ах) V 'anklopfen w < a./hb >; (с
крак) 'aufstampfen vi < а/hb >
изтрополяв|ам, -аш (-ах) uv; из¬
тропала, -олйш (-олях) V 'poltern vi
<hb>, 'trampeln vi <hb>
нзтръгв[ам, -аш (-ах) uv; изтръг|на,
-неш (-нах) v I. (откъсвам) 'ausreißen
vt <21a>, her'ausreißen vt <21a>
2. (отнемам) ent'reißen vt <21b>,
'reißen vt < 21 >; ж нещо от ръцете
му etw. aus 'seinen 'Händen 'reißen od
etw. 'seinen 'Händen ent'reißen O ж
някого от беда jmdm. aus der Not
'helfen vi <16)hb>\ » нещо c ко¬
рените etw. mit der 'Wurzel 'ausrotten
<a>; « обещание от някого jmdm.
ein Versprechen 'abzwingen < 27 a >;
ä победата den Sieg er'ringen
< 27 b >; ж някого от смъртта jmdn.
dem Tod ent'reißen <21 b>; ж
съгласие 'eine 'Zusage ent'locken
<b> [er'zwingen <27b>]; ж при¬
знание ein Ge'ständnis ent'locken
[er'zwingen]; ж тайна от някого
jmdm. ein Ge'heimnis ent'locken; ж
усмивка от някого jmdm. ein 'Lächeln
ent'locken ['abringen < 27 a > ]; ж се
ent'rinnen vi < 26 b/sn >, cnt'kommen
vi < 33 b/sn > (от някого jmdm.) O
289
изтягам
въздишка се изтръгна от гърдите му
ein 'Seufzer ent'rang sich 'seiner Brust
изтръпв|ам, -аш (-ах) uv; изтръпва,
-еш (-ах) V 1. 'schaudern vi <hb>,
mich 'schaudert; » от ужас mich
'schaudert vor Ent'setzen 2. (ръка,
крак) 'einschtafen vi <3ajsn>; кра¬
кът ми е изтръпнал mein Bein ist
'eingeschlafen
изтръпваме л, -ия pl 'Schaudern n 23 (sg
изтръскв[ам, -аш (-ах) uv; изтръск|ам,
-аш (-ах) V 'schütteln vr
изтръшкв|ам, -аш (-ах) uv; изтръш¬
кам, -аш (-ах) V 'niederwerfen vt
<16а>, 'umwerfen vt <16а>, zu
'Boden 'werfen vt < 16 >
изтулв[ам, -аш (-ах) uv; изтуп|ам, -аш
(-ах) V 'ausklopfen vt <а>
изтъкав|ам, -аш (-ах) uv; нзтъ|ка, -чеш
(-ках) V 'weben vt <auch 14 >
изтькв|ам, -аш (-ах) uv; изтъкн|а, -еш
(-ах) V her'vorheben vr <14а>, be-
'tonen vt <b>
изтъкнат adj hervorragend
нзтълкув|ам, -аш (-ах) uv, v 'auslegen vt
< а >, interpre'tieren vt < d >, 'deuten vt
изтънея ] ‘изтънявам
нзтьико adv 1. (остро) scharf 2. (под¬
робно) aus'führlich
изтънчав|ам, -аш (-ах) uv; изтънч|а,
-йш (-йх) V1. (дъска) 'dünner 'machen
vt 2* (обноски) ver'feinem vt <b>
изт£ичв(ам,-аш(-ах)иу = изтънчавам
изтънчен adj 'auserlesen, verfeinert, raf¬
finiert
‘изтънявам, -аш (-ах) uv; изгьн|ея,
-ееш (-ях) V dünn 'werden vi <18 jsn>
гизтьняв|ам, -аш (-ах) uv; изгьн|я, -йш
(-йх) V = изтънчавам
изтъпанчв|ам, -аш (-ах) uv; изгьпанч|а,
-иш (-их) V in den 'Vordergrund
'rücken vt; s ce sich in den 'Vorder¬
grund 'rücken vr; sich 'aufpflanzen vr
<a> (пред vor i)
нзтъпкв|ам, -аш (-ах) uv; изтъп1ча,
-чеш (-ках) v zer'treten vt <15Ь>,
zer'stampfen vt < b >, 'niedertreten vr
< 15a>
изтърбушв|ам, -аш (-ах) uv; изтьрбуш|а,
-иш (-их) V 'ausweiden vt < а >
нзтървав|ам, -аш (-ах) uv; изтърв|а,
-еш (-ах) v 1. (изпускам) 'fallenlassen
vt < 3 а >, verlieren vt < 32 b > 2. übertr
(пропускам) ver'säumen vr <b>; s
ce sich ver'plappern vr < b >
изтъркал |ям, -яш (-ях) uv; изтъркол|я,
-йш (-йх) v 1. (премествам) 'rollen vt
2. (повалям) zu 'Boden 'zwingen vt
< 27 >; % се I. (премествам ce) 'rol¬
len vi <sn> 2. (минавам) ver'gehen vi
< 13b/s«>
изтъркам T изтърквам
изтъркан adj 'abgegriffen, 'abgewetzt;
übertr 'abgedroschen
изтьркв|ам, -аш (-ах) uv; изтърк|ам,
-аш (-ах) V 1, (с парцал) 'wischen vi,
'abwischen vt <a> 2. (c четка и пя¬
сък) 'scheuern vt, 'abscheuern vt < a >
3. (дрехи) 'abtragen vt < 4 a >, 'abwet¬
zen vt <a>
изтьрколв|ам, -аш (-ах) uv = изтър¬
калям
изтьрпяв|ам, -аш (-ах) uv; изтърп|я,
-йш (-ях) V 1. (претърпявам) er'leiden
vi <21 b, d—tt >, 'dulden vt 2. (из-
трайвам) er'tragen vt <4b>, 'aus¬
halten vi <3a>
нзтьрса|к m, -ци pl 'Nesthäkchen n 23
изтьрсв|ам, -аш (*ax) uv; изтърс|я, -иш
(-их) V I. (почйствам) 'schütteln vt,
'ausschütteln vt <a> 2. (изсипвам)
'ausschütten vi <a>; (грубо) 'hin¬
schmeißen vi <21 a> 3. (изпускам)
'fallenlassen vt < 3 a > 4. (казвам)
'ausplaudern vi < a > O s лулата die
'Pfeife 'ausklopfen <a>; z ce 1. (па¬
дам) 'fallen vi < 3/sn > 2. (появя¬
вам ce) 'auftauchen vi < a/s« >, 'ange¬
schneit 'kommen vi < 33/s«> 3. (из-
кйлвам ce) 'einen Bruch be'kommen
<33b>
изтьрчйв|ам, -аш (-ах) uv; изтърч|а,
-йш (-ах) V 'laufen vi < 9jsn >
изтят|ам, -аш (-ах) uv; изтегк|а, -еш
(-ах) V 'strecken vi; * се 1. (протягам
се) sich 'ausstrecken vr < а > 2. (ле-
19 Wtb. Bulg-Di.
изувам
290
жа изтегнат) lang 'liegen vi <31 /hb>
3. (лентяйствувам)'faulenzen vi <hb>
нзув|ам, -аш (-ах) uv; изу|я, -еш (-х) v
'ausziehen vt <32 a, h-g>; я обув¬
ките die 'Schuhe 'ausziehen; s чо¬
рапите die'Strümpfe'ausziehen; я ce
sich die 'Schuhe 'ausziehen vr
изумен adj er'slauni, ver'blüfft; (пора¬
зен) erschüttert; (слисан) be'stürzt
изумение n nur sg Verblüffung / 17/sg,
Be'stürzung fWfsg
изумено adv ver'blüfft, be'stürzt, er¬
schüttert
изуменост f nur sg Verblüffungf\l/sg,
Bestürzung / 17/sg, Erschütterung
/17
изумея t 2изумявам
изумйтел|ен, -ни adj erstaunlich
изумйтелност n nur sg Verblüffung
/17Jsg, 'Staunen n 23/sg
изумление n nur sg = изумение
изумруд m, -и pl Sma'ragd m 1
изумруден и. изумруд |ен, -ни adj
sma'ragden
‘нзумяв|ам, -аш (-ах) uv; изум|я, -йш
(*йх) V 1. (смайвам) er'staunen vt
< b >, in 'Staunen ver'setzen vt < b >;
(поразявам) erschüttern vt <b>;
(слйсвам) be Stürzen vr <b>; ver-
'blüffen vt <b> 2. (забравям) ver-
'gessen vt < 15 b >
2изумяв|ам, -аш (-ах) uv; изум|ея, -ееш
(-ях) V (обезумявам) ver'blöden vi
< b/sn >
изум|ял, -ели adj 'geistesschwach
изучав|ам, -аш (-ах) uv; изуч|а, -иш (-их)
V 1. еПсгпеп vr <b> 2. (студент)
stu'dieren vt <d> 3. (изследвам) un¬
tersuchen vr < b>, erforschen vt < b>
изучаван|e n, -ия pl 1. Erlernen n 23jsg;
я то на чужд език das Er'lernen 'einer
'Fremdsprache 2. Stu'dieren n 23Jsg,
'Studium n 28 3. (изследване) Un¬
tersuchung/17, Erforschung/17
изучв[ам, -аш (-ах) uv; изуч|а, -иш (-их)
V 1. (уча някого на нещо) 'lehren vr
2. (уча всичко) er'lernen vr <b>
3. (давам в училище) 'eine 'Ausbil¬
dung'geben <15>; изучих сина
си ich gab 'meinem Sohn 'eine 'Aus¬
bildung 4. (наблюдавам) stu'dieren vr
<d> 5. (изследвам) erforschen vr
<b>; s се (завършвам учението си)
'seine 'Ausbildung 'abschließen < 32 a >
изуя t изувам
изфабрикувам, -аш (-ах) uv, v fabri-
'zieren vt < d > auch übertr
изфирясв|ам, -аш (-ах) uv; изфиря¬
сам, -аш (-ах) V verSchwinden vi
< 27 Ъ/sn >
изфучав|ам, -аш (-ах) uv; изфуч|а, -йш
(-äx) V 1, Sausen vi <sn>, 'brausen vi
<hb> 2. (сумтя) 'schnaufen vi <hb>
3. (говоря сопнато) Schnauzen vi
<hb>
изфъфл|ям, -яш (-ях) uv; изфъфл|я, -еш
(-ах) v 'nuscheln vi <hb>
изхабен adj 1. (инструмент) 'abgenutzt;
(сечиво) stumpf 2. (развален) verdor¬
ben 3. (дрехи) 'abgetragen 4. übertr
(негоден) verbraucht
изхабяв|ам, -аш (-ах) uv; изхаб|я, -йш
(-йх) V 1. (инструмент) 'abnutzen vr
<а>; (сечиво) stumpf 'machen vt
2. (повреждам) beschädigen vr < b >;
(развалям) verderben vr < 16 b >,
ver'pfuschen vr <b> 3. (покварям)
verderben 4. (пропилявам) vergeu¬
den vt <b>
нзхайлазв|ам, -аш (-ах) uv; изхайлаз|я,
-иш (-их) V zum 'Faulpelz 'machen vr,
zum 'Faulpelz 'werden 'lassen vt
<3/hb>; z ce ein 'Faulpelz 'werden
vi < 18 /sn>
изхайманяв|ам, -аш (-ах) uv; изхай-
ман|я, -йш (-йх) v zum 'Taugenichts
'werden 'lassen vr < 3/hb >, zum 'Tau¬
genichts 'machen vr; z ce ein 'Tauge¬
nichts 'werden vi < 1 %/sn >
изхантв|ам, -аш (-ах) uv; изхайт|я, -иш
(-их) V zum 'Taugenichts 'werden
'lassen vt < 3/hb >, zum 'Taugenichts
'machen vt; ver'derben vt < 16 b >; z
ce ein 'Taugenichts 'werden vr < 18jsn>
изхапе |ам, -аш (-ах) uv; изхап|я, -еш
(-ах) V 'beißen vr, vi <21 /hb>
291
изцапвам
изхарчв|ам, -аш (-ах) uv; изхарч|а, -иш
(-их) V verbrauchen vt < b >, 'ausge¬
ben vt < 15 a >
нзхвръквам, -аш (-ах) uv; изхвръкн|а,
-еш (-ах) у 1. (излитам) 'wegfliegen vi
<32 аjsn> 2. (изтичам) 'laufen vi
<9/sn>; (изскачам) hin'ausspringen
vi <27 a/sn> 3. (откъсвам се) 'ab¬
springen vi < 27 a/sn > 4. übertr (пъдят
ме) hin'ausfliegen vi < 32 a/sn > O ~ a
ми из ума es ist mir 'völlig ent'fallen
нзхвърл|ям, -яш (-ях) uv; изхвърл|я,
-иш (-их) v 1. 'werfen vt <16>,
hin'auswerfen vt <l6a> 2. (отхвър¬
лям) ver'werfen vt < 16 b > 3. (на
брега) an Land 'spülen vt; z на
улицата übertr auf die 'Straße 'werfen
изхвърчавам, -am (-ax) uv = изхврък-
вам
изхвърчам, -аш (-ах) uv = изхвърквам
изхвърча|ам, -аш (-ах) uv = изхвърк¬
вам
изхитряв|ам, -аш (-ах) uv; изхйтр|я,
-иш (-их) у über'listen vt <b>; s се
'listig sein vi < B >, schlau 'vorgehen
vi <13 a/sn>
изхйтр|ям, -яш (-ях) uv = изхитрявам
изхленчв|ам, -аш (-ах) uv; изхленч|а,
-иш (-их) V 'anfangen vi <2аjhb> zu
'heulen, 'aufschluchzen vi < ajhb>
изхлйп|ам, -аш (-ax) v 'aufschluchzen vt
<a jhb>
изхлопвам, -аш (-ax) uv; изхлоп|ам,
-аш (-ах) V 'anfangen vi < 2 аjhb > zu
'klappern
нзхлузв|ам, -аш (-ax) uv; изхлузн|а,
-еш (-ах) V her'unterziehen vt <32 а,
h-g>; 'ziehen vt <32, h-g> (от aus
3); s се 1. (падам) 'ausrutschen vi
< a/sn > 2. (измъквам се) ent'gleiten vt
<21b/.sn>
изхлъзв|ам, -аш (-ax) uv = изхлузвам
изход т, -и pl 1. 'Ausgang т 2 2. (ре¬
шение) 'Ausweg m 1
изходатайствув|ам, -аш (-ах) uv, v
er'bitten vt <25 b>, durch 'Fürspra¬
che er'halten vt < 3 b >
йзход|ен, -ни adj 'Ausgangs-; s пункт
od -на точка 'Ausgangspunkt m 1;
-на база 'Ausgangsbasis /15а O
- на виза 'Ausreisevisum n 28 od 29
1изхожд|ам, -аш (-ax) uv; изход|я, -иш
(-их) V 1. 'laufen vt <9/sn>, 'gehen vi
< 1 ijsn > 2. (посещавам) 'aufsuchen
vt <a>
2изхожд|ам, -аш (-ax) uv 1. (произ¬
хождам) 'stammen vi < hb > (от aus 3)
2. übertr (произлизам) 'herrühren vi
<a./hb> (от aus 5, von 3) 3. (осно¬
вавам се на) 'ausgehen vi <13 afsn >;
той - а от това, че er geht 'davon aus,
daß
изхокв|ам, -аш (-ax) uv; изхбк|ам, -аш
(-ах) V 'ausschimpfen vt <а>, 'schel¬
ten vt, vt < 16jhb >
изхранв|ам, -аш (-ax) uv; изхран|я, -иш
(-их) V 1. (давам храна) er'nähren vt
<b> 2. (отглеждам) 'aufziehen vt
<32 a, h-g>; x се sich er'nähren vr,
das Brot ver'dienen < b >
изхрачв|ам, -аш (-ax) uv; изхрач|а, -иш
(-их) V 'ausspucken vt < а >, 'ausspeien
vt < 23 а >; s се 'ausspucken vi < a >,
'ausspeien vi <a>, 'spucken vi <hb>
изхриптяв|ам, -аш (-ax) uv; изхрипт|я,
-йш (-ях) V 'aufschluchzen vt <a./hb>
изхрупв|ам, -аш (-ах) uv; изхруп|ам,
-аш (-ах) V 'aufknabbern vt <а>
изхрупкв|ам, -аш (-ах) uv; изхрупк|ам,
-аш (-ах) V = изхрупвам
изхрускв|ам, -аш (-ах) uv; изхруск|ам,
-аш (-ах) V 'aufknabbern vt < а >
изхрущяв ам, -аш (-ах) uv; изхруш|я,
-йш (-ях) V kurz 'knirschen vt <hb>
изхълцв|ам, -аш (-ах) uv; изхълц|ам,
-аш (-ах) V1. 'aufstoßen vt < 34 а jhb >,
den 'Schluckauf be'kommen vt
<33b> 2. (хлипам) 'aufschluchzen vi
< а/hb >
изхърка|ам, -аш (-ax) uv; изхърк|ам,
-аш (-ах) V 'anfangen vt < 2 а/hb > zu
'schnarchen
изцапв|ам, -аш (-ах) uv; изцап|ам, -аш
(-ах) V 'schmutzig 'machen vt; (мажа)
be'klecksen vi <b/hb>; % се sich
'schmutzig 'machen vr
изцвилвам
292
изцвйлв|ам, -аш (-ах) uv; изцвйл|я, -иш
(-их) V 'aufwiehern vi < а/hb >
нзцедявам, -аш (-ах) uv = изцеждам
изцежд|ам, -аш (-ах) uv; изцед|я, -йш
(-йх) V 1. 'auspressen vt <а>, 'aus¬
wringen vt <27а>, 'ausdrücken vt
< а >; ж пране 'Wäsche 'auswringen;
ж лимон 'eine Zi'trone 'ausdrücken;
ж сок Saft 'auspressen 2. (бутйлка)
bis auf den 'letzten 'Tropfen 'leerma¬
chen v/ <a>
изцеждвн|е n, -ия pl 'Auspressen n 23/sg,
'Auswringen n 23jsg, 'Ausdrücken n
23/sg
изцеление n nur sg 'Heilung / 17,
Ge'nesung/17 /sg
изцелйтел (-ят) m, -и pl 'Heilender m7T
изцелйтел |ен, -ни adj 'heilend
изцеляв|ам, -аш (-ах) uv; изцел|я, -йш
(-йх) V 'heilen vt, ge'sundmachen vr
< a >, ku'rieren vt < d >
изцерйм adj 'heilbar
изцерймост/nur sg 'Heilbarkeit fll/sg
изцерйтел (-ят) m, -и pl = изцелйтел
изцеряв|ам, -аш (-ах) uv; изцер|я, -йш
(-йх) V 'heilen vr, ge'sund 'machen vt
изцъклен adj (стъкловйден) 'gläsern; c
~ и очй mit 'gläsernen 'Augen, mit
'gläsernem Blick
изцъкл|ям, -яш (-ях) uv; изцъкл|я, -иш
(-их) v (придавам стъкленостуден
блясък) 'glasig 'werden 'lassen vt
< 3/hb >; той ~ я очй a) 'seine 'Augen
'werden 'glasig b) (умйрам) seine 'Au¬
gen 'brechen; * се (придобйвам
стъкленостуден блясък) 'glasig 'werden
vt <18/sn>; очйтесе ~ ята)die 'Augen
'werden 'glasig b) (когато някой умйра)
die 'Augen 'brechen vi < \6/sn>
изцъркв|ам, -аш (-ах) uv; изцърк|ам,
-аш (-ах) V 'ausdrücken vt < а >
изцяло adv 'gänzlich, 'vollständig, ganz
und gar
изчади|е n, -я pl 'Ausgeburt / 17,
Ge'zücht n 20
изчакв|ам, -аш (-ах) uv; изчак|ам, -аш
(-ах) V 'warten vi <hb>; * някого
'warten auf jmdn.; 'abwarten vi < a/hb >
нзчезв|ам, -аш (-ах) uv; изчезн|а, -еш
(-ах) V ver'schwinden vi < 27 Ъ/sn >
изчезнал adj verschollen, verschwun¬
den
нзчепкв|ам, -аш (-ах) uv; изчспк|ам,
-аш (-ах) V 'durchhecheln vt <а>
изчервяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
изчерв|я се, -йш се (-йх се) v rot
'werden vi <\%jsn>, er'röten vi
<bjsn> O ~ йх се до уши ich
'wurde rot bis 'über die 'Ohren
изчервяване n nur sg Er'röten n 23/sg
изчерн[ям, -яш (-ях) uv; изчерн|я, -иш
(-их) v schwarz 'machen vt, 'schwär¬
zen vt
изчерпам | изчерпвам
изчерпан adj 1. er'schöpft 2. (книги)
ver'grifTen
изчерпателен, -ни adj er'schöpfend,
aus'führlich
изчерпателно adv er'schöpfend, aus¬
'führlich
изчерпателност/nur sg 'Vollständigkeit
/ 17/sg O c ~ er'schöpfend
изчерпв|ам, -аш (-ах) uv; изчерп|ам,
-аш (-ах) V 1. (течност) 'schöpfen vt,
'ausschöpfen vt < а > 2. (използувам)
'ausschöpfen 3. (тема, въпрос) erschöp¬
fen vt < b > <> » възможностите die
'Möglichkeiten 'ausschöpfen; » ce
sich er'schöpfen vr; (на изчерпване
съм) zur 'Neige 'gehen vi < I3jsn> O
кнйгата се изчерпи das Buch ist
ver'griffen
изчерп|ям, -яш (-ях) uv; изчерп|я, -иш
(-их) V = изчерпвам
изчеткв|ам, -аш (-ах) uv; изчетк|ам,
-аш (-ах) V 'ausbürslen vt <а>
изчисленн|е п, -я pl Berechnung /17
изчислителен, -ни adj 'Rechen-; ~ на
техника 'Rechentechnik /17; ж
център 'Rechenzentrum п 28
изчисляв|ам, -аш (-ах) uv; изчисл|я,
-йш (-йх) V 'ausrechnen vt <а>,
be'rechnen vt <b>
нзчйств|ам, -аш (-ах) uv; изчйст|я, -иш
(-их) V 1. 'reinigen vt 2. übertr (из¬
требвам) be'seitigen vt < b >
293
изящност
изчистване п nur sg 1. 'Reinigung/17
2. übertr (изтребване) Beseitigung/17
изчистен adj ge'reinigt, ge'säubert
изчистя t изчиствам
нзчйт|ам, -аш (-ах) uv; изIчета, -четеш
(-четох) V 'auslesen vt < 19 а >
нзчовъркв|ам, -аш (-ах) uv; изчовър-
к|ам, -аш (-ах) v her'ausstochern vt
<а>
изч6пл|я1и, -яш (-ях) uv; изчопл|я, -иш
(-их) V her'ausstochern vt < а >
нзчукв|ам, -аш (-ах) uv; изчук|ам, -аш
(-ах) V 1. (чукам) 'klopfen vi <hb>,
'anklopfen vi <a/hb> 2. (изваждам)
'ausklopfen vt < a >, her'ausklopfen vt
<a> 3. (изработвам) be'arbeiten vt
<b>
нзчурулйкв|ам, -аш (-ах) uv; изчуру-
лйк|ам, -аш (-ах) v 'zwitschern vi
<hb>
изшарв|ам, -аш (-ах) uv; изшар|я, -иш
(-их) V be'malen vt <b>; а се (от
дребна шарка) an 'Masern er'krankcn
vi <b/sn>, die 'Masern be'kommen
<33b>
изшйлв|ам, -аш (-ах) uv; изшйл|я, -иш
(-их) V spitz 'machen vt, 'anspitzen vt
<a>
изшйл|ям, -яш (-ях) uv = изшйлвам
изшумоляв|ам, -аш (-ах) uv; изшу-
мол|я, -йш (-ях) V 'rascheln vi
<hb>
изщав|ям, -яш (-ях) uv; изщав|я, -иш
(-их) V 'gerben vt
изщракв|ам, -аш (-ах) uv; изщрак|ам,
-аш (-ах) V 'schnappen vt; umg (фото¬
лента) 'verknipsen vt < b >
иащракван1е n, -ия pl 'Schnappen
n 23 jsg
изюдв|ам, -аш (-ах) uv; изюд|я, -иш
(-их) V über'vorteilen vt <b>,
über'tölpeln vt <b>, be'trüben vt
<40b> O а лице 'eine Gri'masse
'ziehen <32, h-g>, das Ge'sicht ver¬
liehen <32b, h-g>; s се 1. (пок-
варям) schlecht 'werden vi < 18jsn >
2. (надсмивам се) ver'lachen <b>
(над някого jmdn.)
изгоден adj ent'stellt, ver'zerrt
нзявйтел|ен, -ни adj: - но наклонение
Gramm 'Indikativ m 1
нзявлени|е n, -я pl Erklärung /17
изявяв[ам, -аш (-ах) uv; изяв|я, -йш
(-йх) V er'klären vt <Ъ>
изяд|ам, -аш (-ах) uv = изяждам
изйжд|ам, -аш (-ах) uv; из|ям, -ядеш
(-ядох) V I. (за човек) 'aufessen vt
< 15 а, 'aufgegessen > 2. (за животно)
'auffressen vt < 15 а > 3. (молцй)
zer'fressen vt < 15b> 4. (консумирам)
verbrauchen vt < b >, 'aufbrauchen vt
<a> 5. (прахосвам) ver'geuden vt
<b> 6. (присвоявам) sich 'aneignen
vt <a>; (крада) 'stehlen vt <20>
7. (погубвам) ins 'Unglück 'stürzen vt,
'unglücklich 'machen vt O а бой
'Prügel be'kommen < 33 b >; а плес¬
ница 'eine 'Ohrfeige 'einstecken < a >;
не се бой, няма да те изям hab 'keine
Angst, ich 'werde dich nicht 'fressen;
това му изяде главата das hat ihn den
Kopf ge'kostet; » букви (при нйсане)
'Buchstaben 'auslassen <3a>; a
срйчки (при говорене) 'Silben ver-
'schlucken < b >; » се (ядосвам се)
sich 'schrecklich 'ärgern vr (от 'über 4);
а се от гняв vor Zorn ver'gehen vi
< 13b/sn>
нзясненн|е n, -я pl 'Klärung /17
изяснявам, -аш (-ах) uv; изясн|я, -йш
(-йх) V klären vt; (обяснявам) er'klären
vt <b>; s се 1. (причйните излизат
наяве) sich 'klären vr, sich er'klären vr
2. (ставам ведър) sich 'aufheitern vr
<a>
изясняване n nur sg 'Klärung /17
изящ|ен, -ни adj schön, 'anmutig, 'aus¬
gesucht, er'lesen, ele'gant; а вкус
erlesener Ge'schmack m 2; - ни из¬
куства 'schöne 'Künste pl
нзяществ|о n, -a pl Ele'ganz / 17/sg,
'Schönheit / 17, 'Anmuligkeit / 17/sg,
Er'lesenheil fMjsg
изящно adv schön, 'anmutig, ele'gant
изящност / nur sg 'Schönheit / 17.
Ele'ganz /11/sg
икиндия
294
икиндйя / nur sg 'gegen 'Abend; по ~
'gegen 'Abend
икон|a f -и pl I'kone / 16
иконоб6р|ец nt, -ци />/ 'Bilderstürmer
m 4, Ikono'klasl ж 8
иконоборство n nur sg 'Bilderstürmerei
/ 17, Ikono'klasmus m 11
иконограф m, -u pll. (художник) I'konen-
maler m 1 2. (учен) Ikono'graph m 8
иконография / nur 5g 1. (иконопис)
I'konenmalerei /17 2. (наука) Ikono-
gra'ph ie / 16 a
иконографски adj ikono'graphisch
иконом m, -и pl 'Wirtschafter m 1,
Ver'walter ml
икономйз|ъм (-мът) m nur sg Ökono-
'mismus m 1
икономика / nur sg Öko'nomik /17; ~
на промишлеността Indu'strieökono-
mik; (народно стопанство) 'Volks¬
wirtschaft /1Ijsg
икономисвам, -аш (-ах) uv: иконо¬
мисам, -аш (-ах) V 'einsparen vt < а >
икономйст т, -и pl Öko'nom т 8, 'Wirt¬
schaftswissenschaftler т 4
икономйч|ен, -ни adj Ökonomisch;
(пестовен) 'sparsam
икономйчески adj ökonomisch
икономи |я / -и pl 1. Ökono'mie /16 a/sg;
политическа s politische Ökono'mie
2. (спестени средства) 'Einsparungen
/ 17/р/; х на материали Material¬
einsparung
икон0мк{а / -и pl Verwalterin / 18,
'Wirtschafterin / 18
иконопйс m, -и pl I'konenmalerei / 17
иконопйс[ец m, -ци pl I'konenmaler m 1
иконостас m, -и pl Ikono'stas nt, 'Bil¬
derwand /14
илй Konj 'oder; ~ ... ~ 'entweder ...
'oder; дали ... ~ ob... 'oder O един ~
друг der 'eine 'oder 'andere; много ~
малко so'viel es auch sei; така ~ така
so 'oder so
Илйнден m E'liastag m 1 (2. August)
илинденски adj E'liastag-; Илинденско
въстание Hist E'liastag-Aufstand m 2
(1903)
илюзи|я/, -и pl Illusion/17
илюзор|ен, -ни adj illu'sorisch
илюминаци|я /, -и pl Illumination /17
илюминйр|ам, -аш (-ах) uv, v illuminie¬
ren vt <d>
илюстратор m, -и pl Illustrator nt 9 a
илюстраци|я / -и pl Illustration /17
илюстрйр|ам, -аш (-ах) uv, v illustrie¬
ren vt < d >; (нагледно представям)
veranschaulichen vt <b>
илюстриран adj illustriert
илюстрован adj illustriert; - речник
'Bildwörterbuch и 22; ~ o списание
Illustrierte /19
йма unpers ohne Aorist ist, sind, es gibt;
на масата ~ ваза auf dem Tisch ist
'eine 'Vase; на масата ~ книги auf
dem Tisch sind 'Bücher; в града ~
опера in der Stadt gibt es 'eine 'Oper;
какво ~ ? was gibt es?; какво ново ~ ?
was gibt es 'Neues?; ~ време es ist
noch Zeit; ~ разлика es gibt 'einen
'Unterschied <> ~ опасност es
be'steht die Ge'fahr; ~ да чакаш da
kannst du 'lange 'warten; ~ защо es
gibt einen Grund; ~ -няма 'ungefähr;
~ си xac das 'fehlte noch; ~ ло едно
време es war 'einmal
йм|ам, -аш (-ах) uv I. 'haben vt
<A> 2. (смятам) 'halten vt <3>
(за für 4) 3. (съм) sein vi < B >; той
- а десет години er ist zehn 'Jahre alt
Ода - аш да вземаш! das denkst du
dir so!; x вземане-даване c някого
mit jmdm. zu tun 'haben; x грешка
sich 'irren vr; ~ айте добрината, моля
'haben Sie 'bitte die 'Güte; x думата
das Wort 'haben; x зъб на някого
jmdn. auf dem 'Kieker 'haben; x
интерес към нещо sich für etw. inter-
es'sieren vr <d>; x нещо общо c
някого etw. mit jmdm. ge'meinsam
'haben x нужда от нещо etw. 'brau¬
chen; x право на ein Recht'haben auf
4; x предвид нещо etw. berücksichti¬
gen <b>; x пръст в нещо 'seine
'Hände im Spiel 'haben; x работа c
някого mit jmdm. zu tun 'haben; x
295
импровизатор
сметка etw. ge'reicht mir zum 'Vorteil;
ж чест die 'Ehre 'haben; ж широко
сърце ein 'weites Herz 'haben;
колкото глас ж was 'meine 'Stimme
hält; колкото сила ж mit 'meiner
'ganzen Kraft; ж e ce nur pl 1. (оби¬
чаме се) sich 'lieben vr 2. (приятели
сме) sich gut ver'stehen vr < 10J b >,
be'freundel sein vi < B >
имймбаялдъ n nur sg in Öl ge'bratene und
mit Ge'müse ge'füllte Auber'ginen /16
нмам|ин m, -и pl I'mam m 6
имане n, -та pl 1. (имущество) Be'silz
m 1, 'Habe / 16/sg 2. (скрито
богатство) ver'borgener Schatz m 2
иманяр m, -и pl 'Schatzgräber m 4
иманярскн adj 'Schatzgräber-
ймеи, имена pl 1. 'Name w 7 а; в ~тона
моите приятели im 'Namen 'meiner
'Freunde; собствено ~ 'Eigenname;
лично ~ 'Vorname; бащино ~ 'Vaters¬
name; фамилно ~ Fa'milienname 2.
Gramm 'Nomen и; съществително ~
'Substantiv n Ю*; прилагателно ~
'Adjektiv n 20; числйтелно ~ Nu-
me'rale n 3. (репутация) Ruf m 1;
излиза ми ~ sich 'einen 'schlechten
Ruf er'werben < 16 b >
имен adj: ~ ден 'Namenstag m 1
ймен|ен, -ни adj 'Namens-, 'namentlich;
ж списък 'Namensverzeichnis n 27,
'namentliches Verzeichnis
имени е n, -я pl Be'silz m 1, Gut n 22,
'Grundbesitz
именит adj 'namhaft
нменйтел|ен, -ни adj Gramm 'Nomi¬
nativ- O ж падеж 'Nominativ m 1*
именни Ik m, -ци pl 1. (който има имен
ден) 'einer, der 'seinen 'Namenstag
'feiert 2. (формуляр) Personalbogen
m 4 od 5 3. (списък) 'Namensverzeich¬
nis n 27
йменниц|а f -и pl 'eine, die 'ihren
'Namenstag 'feiert
йменно adv 'eben, 'nämlich, ge'rade
именув|ам, -аш (-ах) uv 'nennen vt < 10 >;
s ce sich 'nennen vr, 'heißen vi < 22/hb >
имитатор m, -и pl Imi'tator m 9 a
имитаци|я / -и pl Imitati'on / 17,
'Nachahmung /17
имитйр|ам, -аш (-ах) uv imi'tieren vt
< d >, 'nachahmen vt < a >
имот m, -и pl Be'sitz m 1 O недвижим
~ Immobilien pl
имот|ен, -ни adj (заможен) be'gütert,
'wohlhabend, vermögend O ~ на
класа besitzende 'Klasse / 16
имотност/nur sg 'Wohlhabenheit/17jsg,
'Reichtum m 3
императив m, -и pl Gramm, Phil 'Impe¬
rativ m 1*
императив ен, -ни adj 1. Gramm 'impe¬
rativisch, 'Imperativ- 2. (безусловен)
'zwingend
император m, -и pl Impe'rator m 9 a
императорски adj des Impe'rators
императрйЩа /, -и pl Impera'torin /18
империалйз|ъм (-мът) m nur sg Impe¬
rialismus m 11 /sg
нмпериалйст m, -и pl Imperialist m 8
империалистически adj imperialistisch
импери я / -и pl Im'perium n 28, Reich
n 20
имперски adj Reichs-; Hist ~ съд
'Reichsgericht n 20
имперфект m, -и pl Gramm 'Imperfekt n 20
импозант|ен, -ни adj impo'sant
импонйр|ам, -аш (-ах) uv, v impo'nieren
vi <djhb> (на някого jmdm.), 'Ein¬
druck 'machen (на някого auf jmdn.)
импорт m nur sg Im'port m 1
импорт|ен, -ни adj Im'port-
импотент ен, -ни adj 'impotent
импотентност f nur sg 'Impotenz / 17
импрегнация/, -и pl Imprä'gnierung/17
импрегнйр|ам, -аш (-ах) uv, v imprä-
'gnieren vt <d>
импресарио m nur sg Impre'sario m 6
импреснонйз ъм (-мът) m nur sg Im¬
pressionismus m 11
импресионист m, -и pl Impressio'nist m 8
импресионистйч|ен, -ни и. импресио-
нистйчески adj impressionistisch
импреси|я/ -и pl Impressi'on / 17
импрнме я, -та pl Imprime m 6
импровизатор m, -и pl Improvisator m 9 a
импровизация
296
импровизация /, -и pl Improvisation /17
импровизирам, -аш (-ах) uv, v improvi-
'sieren vt <d>
импулс m, -и pl Im'puls m 1, 'Anstoß
m 2, 'Anregung/17; давам ~ Im'pulse
ver'leihen <23b>
импулсйв|ен, -ни adj impul'siv
импулсйр|ам, -аш (-ах) uv, v Im'pulse
verleihen <23b> (някого jmdm.), 'an¬
regen v/ < a >
имунизация/, -и pl Immunisierung /17
нмувнзйр|ам, -аш (-ах) uv, v immuni-
'siercn vi <d>
имунизиране n nur sg Immunisierung
/17
имунитет m nur sg Immuni'tät /
имуществен adj Be'sitz-
нмуществ|о n, -a pl Be'sitz m I
инак adv i. (другояче) 'anders, auf
'andere 'Weise 2. (в противен случай)
sonst O тъй и ~ so und so; тъй или ~
so 'oder so
йнак1ъв, -ви pron 'andere, ein 'anderer
инат 1. m nur sg 'Eigensinn m 1 jsg,
'Sturheit / 17, 'Dickköpfigkeit / 17,
Trotz m 1 ]sg; от - aus'Eigensinn, aus
'Sturheit 2. adj unv 'eigensinnig, 'dick¬
köpfig, stur; - човек ein 'eigensinni¬
ger ('sturer] Mensch m 8 O на - aus
Trotz
ииатчй|я /и, -и pl 'Dickkopf m 2
ннат|я се, -йш се (-йх се) uv 'eigensinnig
sein vi <В>, 'dickköpfig sein, 'trotzig
sein; (магаре) 'störrisch sein, 'bocken
vi <hb>
иначе adv = инак
инвалид m, -и pl Inva'lide m 7, 'Schwer¬
beschädigter m 1*\ място за -и
Platz m 2 für 'Schwerbeschädigte
инвалйд|ен, -ни adj Inva'liden-; ~ на
пенсия Invalidenrente /16
инвалидност/nur sg Invalidi'tät/17/sg,
'Arbeitsunfähigkeit fWjsg O пенсия
по ~ Invalidenrente /16
инвентар m nur sg Inven'tar n 20*; жив
~ 'lebendes Inven'tar; мъртъв - 'to¬
tes Inven'tar
инвентарен, -ни adj Inven'tar-
инвентаризаци|я /, -и pl Inventarisie¬
rung/ 17; Hdl Inven'tur /17
иивентаризйр|ам, -аш (-ах) uv, v in¬
ventarisieren vi <d>
янвенцн|я /, -и pl lnventi'on /17
инверси|я /, -и pl Inversion /17
инвестйр|ам, -аш (-ах) uv, v investie¬
ren vi <d>
инвестйран|е n, -ия pl Investierung /17
инвеститор m, -и pl 'Auftraggeber m 4,
Investträger m 4
инвестиционен, -ни adj Investiti'ons-;
~ на политика Investili'onspolitik/17
инвестйцн|я/, -и pl Investition /17
йндекс m, -и pl 'Index m 1
индианец m, -ци pl Indi'ancr m 4
нндианк|а /, -и pl Indianerin /18
индиански adj indi'anisch
индивид m, -и pl Individuum n 28
индивидуален, -ни adj individu'ell
индивидуализация / nur sg Individua¬
lisierung/ 17
индивидуализ|ъм (-мът) m nur sg Indi¬
vidualismus nt 11
индивидуалист m, -и pl Individualist m 8
ннднвидуалнстйч|ен, -ни u. иидивиду-
алнстическн adj individualistisch
индивидуалност /, -и pl Individualität
fll/sg
инд|йго n, -ига pl 1. (боя) 'Indigo m6od
n 24 2. (хартия за копйране) 'Koh¬
lepapier n 20*
ивдй|ец m, -йци pl 'Inder m 4
индйнск|н adj 'indisch; Индийски океан
der 'Indische 'Ozean m 1*0 ~ o орехче
Mus'katnuß / 14, Mus'kat m 1 /sg
индиферентен, -ни adj 'indifferent
индифербнтност f nur sg 'Indifferenz/17
Индия/'Indien n 23
нндоевропенскн adj 'indoeuropäisch
Индонезия /Indonesien n 23
нндонезй|ец m, -йци pl Indo'nesier m 4
нндонезййскн adj indo’nesisch
иидрише n, -та pl Bot 'Rosengeranie/16
нндуктйв|ен, -ни adj induk'tiv
индукционен, -ни adj Indukli'ons-; s
ток Indukti'onsstrom m 2; s апарат
Induktionsapparat m 2
297
иночески
индукци|я / -и pl Indukti'on /17
индус т, -и pl 'Inder т 4
индуск!а /, -и pl 'Inderin /18
индуски adj 'indisch, Tnder-
индустриал|ен, -ни adj industriell, In¬
dustrie-; ~ ни произведения Indu-
'strieerzeugnisse n 21jpl; * град In¬
dustriestadt /14; ~ни работници
Industriearbeiter m A/pl
индустриалец m, -ци pl Industrieller
m 1*
индустриализация / nur sg Industria¬
lisierung /17
нндустриализйр|ам, -аш (-ах) uv, v in¬
dustrialisieren vt <d>
индустриализиране n nur sg = индус¬
триализация
индустри|я/, -и pl Industrie/16 а; лека
« 'Leichtindustrie; тежка » 'Schwer¬
industrie
инерт|ен, -ни adj 1. Phys, Chem in'ert
2. übertr 'träge, 'inaktiv
инертност / nur sg 'Trägheit / 17/sg,
Tnaktivität /17
инерция / nur sg Phys 'Trägheit /17/sg;
no ~ nach dem'Trägheitsgesetz; ubertr
von selbst, aus Ge'wohnheit
инжектйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. vi 'eine
'Spritze 'geben < 15 > 2. vt 'einspritzen
vt <a>; Med 'spritzen vt
инжектиран |e n, -ия pl Med 'Spritzen
n 23/sg; 'Einspritzen n 23/sg
инжекционен, -ни adj Injekti’ons-, 'Ein¬
spritz-
инжекци[я / -и pl 1. Med Injekti'on
/17, 'Spritze/16 2. Tech 'Einspritzung
/17, Injekti'on
инженер m, -и pl Di'plomingenieur m 1 *,
Ingeni'eur
инженерен, -ни adj Ingeni'eur-; ~ ни
войски Mil Pio'niertruppen /1 b/pl
инженерство n nur sg 1. (професия)
Ingeni'eurberuf m 1 2. (учреждение)
Ingenieurbüro n 24
инициал m, -и pl 1. Buchw Inili'al n 20*
2. nur p/Initi'alen, 'Anfangsbuchstaben
m 7 a /pl
инициал |ен, -ни adj Initi'al-
иницнатйв|а /, -и pl Initia'tive / 16
иннциатйв|еи, -ни adj Initia'liv-; x ко¬
митет Initia'tivkomitee n 24
инициатор m, -и pl Initi'ator m 9 a
инициаторк|а f -и pl Initia'torin /18
инкасатор m, -и pl Kas'sierer m 4
инкасатори|a /, -и pl Kassiererin /18
ннкасйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'einkassie¬
ren vt < e >, kassieren vt < d >
инкасо n nur sg In'kasso n 24
инквизйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'foltern vt
инквизйтор m, -и pl Inquisitor m 9 a
ннквизйторски adj inquisi'lorisch
инквизиционен, -ни adj Inquisiti'ons-
инквизйци1я /, -и pl Inquisiti'on /17
инкогнито adv in'kognito
инкрнмннйр|ам, -аш (-ах) uv, v inkri-
mi'nieren vt <d>, für gesetzwidrig
er'klären vt <b>
инкрустаци|я/ -и pl Inkrustati'on/17;
(в дърво) In'tarsienarbeit / 17, In'tar-
sie /16
инкрустйр|ам, -аш (-ах) uv, v inkru¬
stieren vt <d>; (в дърво) 'einlegen vt
<a>
инкубатор m, -и pl 1. Landw
'Brutapparat m 1 2. (в лаборатория)
'Brutschrank m 2 3. Med Inku'bator
m 9a
инкубационен, -ни adj Inkubati'ons-;
ж период Inkubati'onszeit /17
иновер|ен, -ни adj 'andersgläubig
нновер|ец m, -ци pl 'Andersgläubiger
m 7 +
иноверк|а/, -и pl 'Andersgläubige /
нноверскн adj = иноверен
инозем|ец m, -ци pl = чужденец
нноземк|а / -и pl = чужденка
ино|к /и, -ци pl veralt Mönch nt 1
ннород ен, -ни adj 'anderer Nationa-
li'tät; - но население Be'völkerung
/17 'anderer Nationali'täl
иносказан|ие n, -ия pl 'Gleichnis n 27,
AJlego'rie /16a
иностран|ен, -ни adj = чуждестранен
инострйн|ец m, -ци pl = чужденец
иностранна /, -и pl = чужденка
иночески adj veralt Mönchs-
инсинуация
298
инсинуация / -и pl Insinuati'on /17
инспектйр|ам, -аш (-ах) uv, v inspizie¬
ren vt <d>
инспектор m, -и pl Inspektor m 9 a
инспекторк1а /. -и pl Inspek'torin /18
инспекторски adj Inspek'toren-
инспекцион1ен, -ни adj Inspekti'ons-
икспекци|я /, -и pl Inspektion /17
инспиратор m, -и pl Inspi'rator m 9 a
инспирйр|ам, -аш (-ах) uv, v inspirieren
vt <d>
инсталатор m, -и pl Installateur [.Лот]
m 1*
инсталацион|ен, -ни adj Installati'ons-
инсталаци|я/, -и pl Installation /17
инсталйр|ам, -аш (-ах) uv, v installie¬
ren vt < d >, mon'tieren vt < d >
инсталиране n, -ия p/Instal'lierung/17;
Mon'tage /16
ннстанцн|я f, -и pl In'stanz / 17
инстинкт m, -и pl In'stinkt ml; - за
самосъхранение 'Selbsterhaltungs¬
trieb m 1
инстинктйв|ен, -ни adj instink'liv
институт nt, -и pl 1. Institut n 20
2. (служба) Institution /17
институтски adj Insti'tuts-
институци|я /, -и pl Instituti'on /17
инструктаж m, -и pl — инструкция
инструктивен, -ни adj 1. Instrukti'ons-;
~ ни материали Instrukti'onsmale-
rialien n 3\/pl 2. (поучителен) in-
struk'tiv
инструктйр|ам, -аш (-ах) uv, v in¬
struieren vt <d>
инструктор m, -и pl Instrukteur [./t0:r]
m 1*
инструкторк1а / -и pl Instrukteurin
[..'t0:rin] /18
инструкторски adj Instruk'teur-
инструкцн|я /, -и pl Instrukti'on/17
инструмент nt, -и pl 1. Instru'ment n 20
auch Musi духов ~ 'Blasinstrument;
струнен -v 'Streichinstrument; ударен
~ 'Schlaginstrument 2. (за обработка)
'Werkzeug n 20 auch übertr
инструментален, -ни adj 1. Inslrumen-
'tal-; - на музика Instrumen'talmusik
/ 17/sg 2. Tech 'Werkzeugs ~ ни
машини 'Werkzeugmaschinen /16jpl
ннструменталйст nt, -и pl Mus Inslru-
mentaiist m 8
инструментаци|я /, -и pl Instrumentati'on
/17, Instrumentierung/ 17
инсулйн m nur sg Insuiin n 20*/sg
инсулинов adj Insu'lin-
ннсценйр[ам, -аш (-ах) «v, v insze'nieren
vt < d > auch übertr
инсценировк1а f, -и pl Inszenierung/17
интеграл m, -и pl Math Inte'gral n 20
интеграл|ен, -ни adj 1. Math Inte'gral-;
~ но смятане Integralrechnung / 17
2. übertr inte'gral; ~ на част inle'gra-
ler Bestandteil m 1
интелект m, -и pl Inteliekt m 1 /sg
интелектуал|ен, -ни adj intellektuell
интелектуалец nt, -ци pl Intellektueller
m 7+
интелектуалн а / -и pl Intellektuelle
/19
интелигент m, -и pl Intelligenzler m 4
интелигентен, -ни adj intelligent
интелигентност / nur sg Intelligenz
/17/Jg
интелигентски adj Inlelli'genzler-
интелигенция/nur sg Intelligenz fll/sg
интендант m, -и pl Mil Inten'dant m 8
интендантски adj Inten'danten-; ~
части Mil 'rückwärtige 'Dienste m \/pl
интендантства n, -a pl Mil Intendan-
'tur / 17, 'rückwärtige 'Dienste m 1 jpl
иитензйв|ен, -ни adj inten'siv
интензйвност f nur sg Intensi'tät /17/sg
интербригадйст m, -и pl 'Angehöriger
ml* der Internationalen Brigaden,
'Spanienkämpfer m 4
интервал m, -и pl 1. Inter'vall n 20
2. (разстояние) 'Abstand m 2
интервенйр|ам, -аш (-ах) uv, v interve¬
nieren v/ <djhb>
интервент m, -и pl Inter'vent m 8
ннтервентски adj Interventi'ons-
интервенци|я /, -и pl Intervention
/17
интервю n, -та pl Inter'view n 24;
вземам ~ interviewen < d > (от ня¬
299
инцидент
кого jmdn.); давам ~ ein Inter'view
'geben < 15 >
интервюйр|ам, -аш (-ах) uv, v inter¬
viewen vt <d>
интерес nt, -и pl Inter'esse n 26 (от an J)
интерес|ен, -ни adj interessant
интересувам, -am (-ax) uv interessieren
vt <d> (от, за für 4); s ce sich
interessieren vr (от für 4)
интермецо n nur sg Inter'mezzo n 24
auch iibertr
интернат m, -и pl Inter'nal n 20
интернационал m nur sg Internationale
/ 16/sg
интернационален, -ни adj 1. internatio¬
nalistisch 2. (международен) interna¬
tional
интернационализация / nur sg Interna-
tionali'sierung/ 17
интернационализирам, -аш (-ax) uv, v
internationalisieren vt <d>
интернационална|ъм (-мът) m nur sg
Internationalismus m II/sg
интернационалист m, -и pl Internatio-
na'list m 8
интернационалнстнческн adj interna-
tiona'listisch
интернйрам, -аш (-ax) uv, v inter'nieren
vt <d>
интернираме n, -ия pl Inter'nierung/17
интернист nt, -и pl Med Inter'nist m 8,
'Facharzt m 2 für 'innere 'Krank¬
heiten
ннтерннстк|а/, -и pl Med Inler'nistin
/ 18, 'Fachärztin / 18 für 'innere
'Krankheiten
интерпарламентарни, -ни adj interpar¬
lamentarisch; » съюз Inter¬
parlamentarische Uni'on /17
интерпелатор m, -и pl Interpellant m 8
интерпелаци|я/, -иpl Interpellation/17
интерпелйр|ам, -am (-ax) uv, v inter-
pel'licren vi <djhb>
интерпретатор m, -и pl Inter'pret m 8
интерпретация / -и pl Interpretati'on
/17
интерпретйр|ам, -аш (-ax) uv, v inter¬
pretieren vt <d>
интйм|ен, -ни adj intim
иитймнич|а, -иш (-йх) uv intim tun vi
<3%/hb>, vertraulich tun
интимност /, -и pl Intimität / 17
интонаци|я /, -и pl Intonati'on / 17/sg
ннтрнг|а f, -и pl Intrige /16
интригант m, -и pl Intri'ganl nt 8
иитригантк|а / -и pl Intri'gantin /18
нитригантскн adj intri'gantenhaft, In-
tri'ganten-
ннтрнгантств|о n, -a pl Intrigantentum
n 23/sg
интригувам, -аш (-ax) uv 1. intri'gieren
vi <djhb> 2. (заинтригувам) inter¬
essieren vt < d >, 'neugierig 'machen
vt
ннтрйжк|а/, -и pl 'kleine Intrige /16
интродукци|я/, -и pl Mus Introdukti'on
/П .
ннтунтйв|ен, -ни adj intuitiv
интуйци1я/, -и pl Intuiti'on / 17
инфектйр|ам, -аш (-ax) uv, v infizieren
vt <d>, 'anslecken vt <a>
инфекциозен, -ни adj infektiös, 'an¬
steckend
инфекци|я /, -и pl Infekti'on / 17
инфинитив m, -и pl 'Infinitiv m 1*
ннфииитйв|ен, -ни adj 'Infinitiv-, 'infi¬
nitivisch
ннфлацн|я /, -и p! Inflation /17
инфлуенца / nur sg Influ'enza /,
'Grippe /16
информатйв|ен, -ни adj informativ
информатор nt, -и pl Infor'mator m9 a
информационен, -ни adj Informations-;
~ но бюро Informationsbüro n 24; ä
бюлетин (радио) 'Nachrichtendienst
m 1
информаци|я /, -и pl Informati'on / 17;
(служба) 'Auskunft /14
ииформйр|ам, -аш (-ax) uv, v informie¬
ren vr <d>
инхалатор m, -и pl Inhalati'onsapparal
m 1
ннхалацн|я /, -и pl Inhalation / 17,
Inha'lieren n lljsg
инцидент w, -и pl Inzi'dent m I, 'Vorfall
m 2
инццдентен
300
инцидент|ен, -ки adj inzi'dent, 'beiläu¬
fig, 'zufällig
инцидентност / nur sg 'Zufälligkeit /17,
'Beiläufigkeit /17
ипотек|а /, -и pl Hypo'thek /17
япотекар|ен, -ни adj Hypo'theken-;
~на банка Hypo'thekenbank / 17;
* кредит Hypo'thek /17
ипотекирам, -аш (-ах) uv, у 'eine
Hypo'thek'aufnehmen <16а> (нещо
auf etw. 4)
ипотекмран|е n, -ия pl 'Aufnahme/16jsg
von Hypo'theken
ипотечен, -ни adj hypothekarisch
ипохбндрня / nur sg Hypochon'drie
/ 16 2,/sg
Ирак m I'rak m 1*
иракски adj i'rakisch
Иран m I ran m 1*
ирански adj i'ranisch
ираиионал|ен, -ни adj 'irrational; ~ но
число Math 'Irrationalzahl /17
ирационалйз|ъм (-мът) m nur sg Irratio¬
nalismus m 11 jsg
ирейл[ен, -ни adj 'irreal
иригатор nt, -и pl Irri'gator m 9 a
иригационен, -ни adj Irrigati'ons-
иркгацн|я/, -и pl (rrigati'on /17
ирис m, -и pl Anat 'Iris /, 'Regenbogen¬
haut /14
Ирландия / 'Irland n 20; Северна ~
'Nordirland
ирланд|ец m, -ци pl 'Ire m 7
ирландк|а /, -и pl 'Irin /18
ирландски adj i'risch
иронизйр|ам, -аш (-ах) uv, v ironisieren
v/ <d>
ироийч|ен, -ни и. иронйнески adj i'ro-
nisch
иронйчност / nur sg и. ирония / nur sg
Iro'nie /16 a
исихаз|ьм (-мът) m nur sg Hist, Rel
Hesy'chasmus m 11
иск (-vr) m, -ове pl Jur 'Klage / 16,
'Klageschrift /17
йск|ам, -аш (-ах) uv 1. 'wollen vr
< präs/sg will, willst, will > 2. (учтйво)
'mögen vt < 36 >; s е две чаши чай
wir 'möchten zwei 'Tassen Tee; не s
ich mag nicht 3. (изисквам) vergangen
vt < b >, 'fordern vt 4. (c иск, молба)
beantragen vr < b > 5, (правя необхо¬
дим) erfordern vt < b > O x думата
ums Wort 'bitten vt < 25 >; « сметка
някому jmdn. zur 'Rechenschaft
'ziehen < 32, h-g >; не x да зная sich
nicht 'kümmern vr; тъй те % so
ge'fallst du mir; s прошка um
Verzeihung 'bitten; x ръката на мо¬
миче um die Hand 'eines 'Mädchens
'bitten; х много zu'viel vergangen;
бих ~ ал да спя [ям] ich 'würde gern
'schlafen ['essen); - a ce es ist erforder¬
lich; ~ а ми ce ich 'möchte gern, ich
'hätte gern, ich will gern; x e ce nur pl
'heiraten 'wollen vt, vi <hb>
йскан|е n, -ия pl 1. 'Forderung /17 (на
nach 3) 2. (желание) Wunsch m 2 (на
nach 3) 3. Jur 'Antrag m 2 (на auf 4)
йсков adj Jur Klag-; ~ а молба 'Kla¬
geschrift/17
нск6н|ен, -ни adj alt'hergebracht, er-
'erbt; « враг 'Erbfeind m l
кскр|а/, -й pl 'Funken m 4, 'Funke m 7 a
auch übertr
нскрен adj 'ehrlich, 'aufrichtig
йскреиост / nur sg 'Ehrlichkeit / 17/sg,
'Aufrichtigkeit /17 /sg
искрйст adj 'funkelnd
яскряц|а / -и pl 'Fünkchen n 23 auch
übertr
искромет|ен, -ни adj - искрйст
искр[й, -йш (-йх) uv 'Funken 'sprühen vi
<hb>, 'funkeln vr <hb>; x ce 'fun¬
keln vi <hb>
искърски adj Tskar-; - пролом Tskar-
durchbruch m 2
ислям m nur sg 'Islam m 6jsg
йсо n nur sg Rel, Mus 'Beigesang ml O
държа му - mit ihm in die'selbe
'Kerbe 'hauen vt <ge'hauen>
Испания/ 'Spanien n 23
нспйк|ец m, -ци pl 'Spanier m 4
испанк|а / -и pl 'Spanierin /18
испанск|н adj 'spanisch
исполин m, -и pl 'Riese m 7
301
кабардисвам
исполйнски adj 'riesig
истерй|к m, -ци pl Hy'steriker m 4
истернк|а /, -и pl hy'sterischer 'Anfall
m 2
нстерйч|ен, -ни и. истерйчески adj
hy'sterisch
истерйчк|а /, -и pl Hy'sterikerin / 18
истери|я /, -и pl Hyste'rie /16 a auch
übertr
HCTHHla /, -и pl 'Wahrheit /17; азбучна
* 'Binsenwahrheit
йстин|ен, -ни adj = истински
истинност / nur sg Wahrhaftigkeit
/17/5*, 'Wahrheit/17
'йстннски adj 1. wahr, 'wirklich 2. (не¬
подправен) echt 3. (правилен) 'richtig
2йстнискн adv wahr'haftig, 'richtig
исторйз|ъм (-мът) m nur sg Historizität
/ 17, Geschichtlichkeit /17
историйк|а v, -и pl Hi'slörchen n 23,
Ge'schichtchen n 23
исторй|к m, -ци pl Historiker m 4
историограф m, -и pl Historio'graph
m 8, Geschichtsschreiber m 4
историография/nur sg Historiogra'phie
/ 16 a, Geschichtsschreibung /17
историографски adj historio'graphisch
историцйз!ъм (-мът) m nur sg Histo¬
rismus m 11, Historizismus m 11
исторйч|еи, -ни adj = исторически
исторически adj historisch, geschicht¬
lich; » материализъм historischer
Materialismus m 11; ~a граматика
historische Gram'matik/17; » факти
historische [ge'schichtliche] 'Tatsachen
/16/Я/
нсторйчк1а/ -и pl Historikerin/18
исторйчност / nur sg Historizität /17
истори|я f -и pl Ge’schichte/16; всеоб¬
ща ä allge'meine Ge'schichte; светов¬
на s 'Weltgeschichte; разправям ~ и
Ge'schichten er'zählen <b>
истукан m, -и pl 'Götzenbild n 21 O
гледам като ~ Starren vi <hb> wie
ein 'Ölgötze; стоя като ~ 'dastehen vi
<10‘ajhb> wie ein'Ölgötze
Италия / I'talien n 23
италнан|ец m, -ци pl Italiener m 4
италнанк|а/, -и pl Italienerin / 18
италиански adj italienisch
их Interj 1. (укор, отвращение) pfui
2. ach
йхаа Interj juch'he
йху Interj ju'hu
ишиас m nur sg 'Ischias/
ищах m nur sg untg 1. Appe'tit m 1;
отварям <v Appe'tit 'machen 2. (же¬
лание) Lust / 14/sg (за nach 3, auf 4)
ищ|ец m, -цй pl Jur 'Kläger m 4
ищц|а /, -й pl Jur 'Klägerin /18
Й
йезуйт m, -и pl Jesu'it m 8
йерархйч|ен, -ни и. йерархически adj
hierarchisch
Йерйрхи|я /, -и pl Hierarchie /16 а
йероглиф т, -и pl Hiero'glyphe /16
йероглйф|ен, -ни adj Hiero'glyphen-
йод (-ът) т nur sg Jod п 20/sg
йодов adj Jod-; ~ а тинктура 'Jodtink¬
tur /17
йодоформ m nur sg Jodo'form n 20*/sg
йон m, -и pl Гоп и 25
йонизацня / nur sg Ionisati'on /17/sg
йонизйр|ам, -аш (-ах) uv, v ionisieren vt
<d>
йот|а /, -и pl 'Jota n 24 auch übertr; ни
ä kein 'Jota
йотаикя / nur sg Ling Jo'tierung /17
K
каба adjunv 1. (нетраен) 'minderwertig;
~ плат 'minderwertiger Stoff m 12. (не-
стегнат) schlaff 3. (не издръжлив)
schlapp, verweichlicht; (дебел) 'aufge¬
dunsen; ~ човек 'Schlappschwanz m 2
кабардйсв|ам, -аш (-ах) uv; кабардйс|ам.
-аш (-ах) V 'aufgehen vi < 13 аfsn>
кабаре
302
кабаре п, -та pl Kaba'rett я 20, Bar/15
кабарет|ен, -ни adj Kaba'rett-; ~ на
певица 'Barsängerin /18
кабел т, -и pl 'Kabel я 23; телефонен ~
Tele'phonkabel
кабел ен adj 'Kabel-
кабйл adv volkst 'möglich; - съм in der
'Lage sein vi < B >; не e ~ es ist nicht
'möglich; да e ~ wenn es 'möglich
'wäre
кабин а/,-иpl l.Ka'bine /16 2.'Zelle
/16; телефонна ж Tele'phonzelle
'кабинет m, -и pl Kabi'nett я 20*;
(работна стая) 'Arbeitszimmer n 23;
зъболекарски ~ 'zahnärztliches Be-
'handlungszimmer; лекарски ~
'Sprechzimmer
2кабинет m, -и pl Pol Kabi'nett n 20*;
министерски - Mi'nislerkabinett
кабннет|ен, -ни adj Kabi'nett- O ж
учен 'Stubengelehrter m 7+
кабър m, -и pl 'Zwecke /16
кабърк а / -и pl 'Reißzwecke / 16
кавал m, -и pl 'Hirtenflöte / 16
кавалджй|я m, -и pl 'Flötenspieler m 4
кавалер m, -и pl 1. Kava'lier ml* auch
übertr 2. (при танцуване) 'Tanzpartner
m 4 3. (носител на орден) 'Ordensträ¬
ger m 4, 'Ritter m 4, Kava'lier
кавалерийски adj Kavalle'rie-; ~ полк
Kavalle'rieregiment n 20
кавалерист m, -и pl Kavalle'rist m 8
кавалерн|я / -и pl Kavalle'rie /16 a
1 кавалерски adj 'ritterlich
2кавалерски adv wie ein Kava'lier, ka¬
valiermäßig, 'ritterlich; държа се ж
sich wie ein Kava'lier ver'halten vr
< 3 Ъ/hb >, sich 'ritterlich ver'halten
кавалерств|о n, -a pl 'Ritterlichkeit/17
кавалерствув|ам, -аш (-ах) uv Kava'lier
sein vi <B>
кавг|а /, -й pl Streit m 1, Zank m 1
кавгаджй|я nt, -и pl 'Händelsucher m 4,
'Streithahn m 2
кавички nur pl 'Anführungsslriche
m 1 /pl; в ~ in 'Anführungsstrichen;
in 'Gänsefüßchen
Кавказ m 'Kaukasus m
кавказ|ец m, -ци pl Kau'kasier m 4
кавказки adj kau'kasisch
кадаиф m, -и pl 'Sirupkuchen m 4 mit
'Nüssen
кадастрален, -ни adj Ka'taster-
кадаст ър m, -ри pl Ka'taster m 4
кадет m, -и pl Ka'dett m 8
кадйлниц|а/ -и pl 'Weihrauchfaß n 22
кадифе n nur sg Samt m 1
кадифен adj 1. Samt-; 'samten; ~ a
рокля 'Samtkleid n 21, 'samtenes Kleid
2. (като кадифе) 'samtig; (мек като
кадифе) 'samtweich; ~ и очи 'Samlau-
gen п 30//?/; ~ глас 'samtweiche 'Stim¬
me /16
кадй|я т, -и pl 'Kadi т 6, 'Richter т 4
кадрйл т, -и pl Qua'drille /16
кадро я nur sg volkst 'Foto n 24; изли¬
зам на ~ auf dem 'Foto 'aussehen vi
< 19 a jhb>
кадров adj 'Kader-; - въпрос 'Kader¬
frage /16; ~ отдел 'Kaderabteilung
/17
кадрови к m, -ци pl 1. (началник на
отдел кадри) 'Kaderleiter т 4 2. (слу¬
жител на отдел кадри) 'Mitarbeiter
т 4 der 'Kaderabteilung 3. (квали¬
фициран работник) 'Stammkader т 4
кадън!а /, -и pl 'Türkenfrau /17
кадънк|а /, -и pl volkst 1. (градинско
цвете) Bot 'Klatschmohn т 1*2. (пти¬
ца) 'Stieglitz т 1
кад[ър т, -ри pl 1. 'Kader т 4; отдел
- ри 'Kaderabteilung /17 2. (филм)
'Aufnahme /16
кадър ен, -ни adj 'fähig, be'fähigt
кадърност f nur sg Be'fähigung / 17,
'Fähigkeit/17, Tüchtigkeit / 17
кад|я, -йш (-йх) uv 1. (тамян) 'weihräu¬
chern vi < Ъ/hb >, 'Weihrauch 'streuen
2. (димя) 'rauchen vi <hb>, 'qualmen
vi <hb> 3. (опушвам) ver'räuchern vt
< bjhb > O ж тамян на някого
übertr jmdn. be'weihräuchern vt
<bjhb>, jmdm. 'lobhudeln vt, vi
<hb>
кажа | казвам
каза|к m, -ци pl Ko'sak m 8
303
какофония
казан т, -и pl 'Kessel т 4
казанджййннц|а/, -и pl 'Kesselschmiede
/16
казанджййство п nur sg 'Kesselschmie¬
dehandwerk п 20*
казанджй|я nt, -и pl 'Kesselschmied т 1
казарм|а /, -и pl Ka'serne /16
казармен adj Ka'sernen-
казахски adj ka'sachisch
Казахстан nt Kasachstan п 23
казачк|а /, -и pl Ko'sakenfrau / 17,
Ko'sakin/ 18
казв|ам, -аш (-ах) uv; каж|а, -еш
(казах) V 1. 'sagen vt 2. (означавам)
be'sagen vt < b > 3. (показвам) 'zeigen
vt O здраве му кажи! а) (задовол¬
ство) 'alle 'Wetter! b) (примирение)
hol's der 'Teufel! кажи ro 'ungefähr;
кажй-речй 'ungefähr, fast; x думата
си 'seine 'Meinung 'sagen; ~ ат, че ...
man sagt, daß ...; es heißt, daß ...;
между нас казано 'unter uns ge'sagt;
няма що да се каже da kann man
nichts 'weiter 'sagen; право да си кажа
'offen ge'sagt; така да се каже so¬
zusagen; ще му кажа аз нему ich
'werde es ihm schon 'zeigen; ® ce nur
uv 'heißen vi <23/hb>; как се ~ ате?
wie 'heißen Sie?
казейи nt nur sg Kase'in n 24
казйн|о n, -a pl 1. (ресторант) Ka'sino
n 24 2. (игрален дом) 'Spielkasino n
казнон|ен, -ни adj 1. (от държавната
хазна) 'staatlich, vom Staat zur Ver'fii-
gung gestellt 2. (поддържан от власт¬
та) re'gierungsamtlich 3. (бюрокра¬
тичен) büro'kratisch; (формален)
for'mal
кай|к m, -ци pl 1. (лодка) Boot n 20,
Kahn nt 2 2. (шейна) 'Schlitten m 4
Kaimadjunv: ставам - sich 'einverstan¬
den er'klären vr <b>; ~ съм'einver¬
standen sein vi < B >
кайш ли, -и pl 'Riemen m 4
кайшк а /, -и pl 'Riemchen n 23; x за
часовник 'Armband n 22; x за
обувки 'Schuhband, 'Schnürsenkel m 4
кайм|а /, -й pl 'Hackfleisch n 20,
Ge'hacktes n 26+; (от говеждо) 'Scha¬
befleisch n 20
кайма|к m, -ци pl 1. (сметана) Rahm
ml,'Sahne / 16; бит ä 'Schlagsah¬
ne 2. (на кафе) Schaum m 2 0 обйрам
~ ка den Rahm 'abschöpfen < a >
каймаклйя adj unv mit Schaum; - кафе
'Kaffee m 6 mit Schaum
каймач|ен, -ни adj Rahm-, 'Sahne-
кайсй|ен, -йни adj Apri'kosen-
кайсй|я /, -и pl Apri'kose /16
как Konj, pron interr I, wie; - ce
казваш? wie heißt du?; внимавай ~
го правя аз paß auf, wie ich es 'mache
2. (защо) wa'rum; - не те видях
wa'rum 'habe ich dich nicht ge'sehen;
wie 'konnte es 'kommen, daß ich dich
nicht ge'sehen 'habe 3. (колко много)
wie sehr 4. (откакто) seit O ~ да ви
кажа wie soll ich Sagen; « да c
a) (криво-ляво) so recht und schlecht
b) (безразлйчно по какъв начин) 'ir¬
gendwie; ~ ~ um 'jeden Preis; ~ -
щяло wie ist es 'möglich; wie kann man;
кое- ~ 'irgendwie; - си [сте] wie geht es
dir ['Ihnen, euch]; няма ~ 'anders geht
es nicht, es bleibt nichts 'anderes 'übrig
как|а /, -и pl 1. (сестра) 'ältere 'Schwe¬
ster / 16 2. (по-възрастна жена od
девойка) 'Tante /16
какавйд|а /, -и pl Zool 'Puppe / 16
какаий|жа, -жеш (-зах) uv 1. (кокошка)
'gackern vi <hb> 2. (говоря неясно)
'stottern vt, 'stammeln vt, vi <hb>
какао n nur sg Ka'kao m 6
какаов adj Ka'kao-
какво pron interr was O - [и] да e was
es auch sei, 'irgendetwas; ~ не, ~ ли
не was nicht 'alles
какво-годе pron indef 'etwas
каквото pron rel 1. was 2. (както) wie O
~ и да e 'irgendetwas, was es auch sei
какин adj der 'älteren 'Schwester; - oto
дете das Kind и 21 der 'älteren 'Schwe¬
ster; у ~ и in der 'Wohnung der 'älteren
'Schwester
какофони|я/, -и pl Kakopho'nie/ 16a,
'Mißklang nt 2
както
304
както adv wie so wie <> ~ така и ...
so'wohl... als auch; ~ и да e wie dem
auch sei
кактус m, -и pl Bot 'Kaktus m 1 a
кактусов adj Kak'teen-
какъв, каква, какво, какви pron inten
was für ein, was für 'eine, was für ein,
was für O за ~ дявол? wo'zu denn?;
~ не, ~ ли не was nicht 'alles für; ~
да e ganz gleich, was für 'einer
какъв-годе, каква-годе, какво-годе,
каквй-годе pron indef 'irgendein, 'ir¬
gendeine, 'irgendein, 'irgendwelche
какъвто, каквато, каквото, каквйто
pron rel wie, so wie; ~ беше слаб и
изтощен, не можа да дигне товара so
schwach und er'schöpft, wie er war,
'konnte er die Last nicht 'heben O ~ и
was für ein; ~ ..., такъв и ... wie.... so
auch ...
кал / nur sg 1. Schlamm nt 1* 2. (мръ¬
сотия) Schmutz m 1 3. (утайка) 'Bo¬
densatz m 2 0 дадох си ~та под
ноктите ich 'habe selbst das 'Schwar¬
ze 'unter den 'Nägeln 'hergegeben;
измъквам някого от ~ та übertr
jmdn. aus der 'Gosse 'ziehen vt < 32 >;
лечебна ~ 'Heilschlamm nt; ушна ~
'Ohrenschmalz n 20; хвърлям ~ no
някого übertr jmdn. mit Schmutz
be'werfen vt <16b>
калабалъ|к m, -ци pl 'Menschenmenge
/16,'Durcheinander и 23, Ge'wimmel
n 23
кала|ен, -йни adj Zinn-
калай, калаят nt nur sg 1. Zinn n 20
2. (скарване) 'Schelte /16 0 тегля на
някого един ~ umg jmdn. 'ausschimp¬
fen vt < a >; ям [обирам] калая 'aus¬
geschimpft 'werden vi < 18/sn>
калайдйсв|ам, -аш (-ах) uv; калай-
дйс|ам, -аш (-ах) v I. ver'zinnen vt
<b> 2. umg (мъмря) 'ausschimpfen
v/ <a>
каламбур m, -и pl 'Wortspiel n 20*
калдъръм m nur sg 'Pflaster n 23, 'Kopf¬
steinpflaster
калдъръмен adj ge'pflastert
кале n, -та pl 1. (крепост) 'Festung /17
2. (развалини) verfallenes Ge'mäuer
n 23, Ru'ine /16
калевр|а/ -и pl veralt 'Halbschuh m 1*
калем m, -и pl 1. (молив от ка¬
мък) 'Griffel m 4, 'Schieferstift m 1
2. (молив) 'Bleistift m 1 3. (клонче)
'Pfropfreis n 21 O тегля ~ а а) (из¬
числявам) die 'Rechnung 'machen
<hb>, zu'sammenrechnen vt <a>
b) (задрасквам) 'durchstreichen vt
<2Ia>, 'streichen vt <21 >
’KinleH, -ни adj 1. (покрйт c кал)
'schlammig, mo'rastig 2. (изцапан c
кал) 'schlammbedeckt, 'schlammbe¬
spritzt 3. (мръсен) 'schmutzig auch
übertr O *ни бани 'Moorbäder n
22 /pl
2кален adj Ton-, 'irden; ~ а паница
'Tonschüssel /16
кален adj 1. (метал) ge'härtet 2. (който
не настйва лесно) 'abgehärtet 3. (из-
дръжлйв) ge'stählt
календар т, -и pl Ka'lender т 4
календарен, -ни adj Ka'lender-; - на
годйна Kalenderjahr п 20
калесв|ам, -аш (-ах) uv; калес[ам, -аш
(-ах) V 'einladen vt <4а> (на zu 3)
калйб|ър т, -ри pl 1. Ka'liber и 23
2. (жица) 'Durchmesser т 4 3. (ла¬
марина) 'Dicke /16, 'Stärke /16
калиграф т, -и pl Kalli'graph т 8,
'Schönschreiber т 4
калиграфия/nur sg Kalligra'phie/16 а
калнев adj 'Kalium-, Kali-; ~и соли
'Kalisalze п 20/pl
кали|й, -ят т nur sg 'Kalium п 23, 'Kali
п 24
калйлка / nur sg Tech 'Härtung / 17,
'Härten n 23
калимавк|а /, -и pl 'Priesterkappe/16;
хвърлям ~ ата umg übertr den 'Prie¬
sterrock 'ablegen vt <a>
кални|a /, -и pl Bot 1, (картоп) 'Schnee¬
ball m 2 2. (офика) 'Eberesche /16
калйна-малнна /, калйни-малйни pl =
калйнка
калйнк|а/, -и pl Zool Ma'rienkäfer m 4
305
камелня
калйнка-малйнка /, калйнки-малйнки
pl = калйнка
калк|ау, -и pl Ling 'Lehnübersetzung/17
'калкан т, -и р/ 'Brandmauer/ 16
2калкан т, -и pl Zool 'Scholle /16
калкулант т, -и pl Kalku'lator т 9 а
калкулация / -и pl Kalkulation / 17,
Berechnung / 17; предварителна £
'Voranschlag /и 2
калкулйр|ам, -аш (-ах) uv, v kalkulie¬
ren v/ <d>, be'rechnen vt <b>,
veranschlagen vt <b>
кални|к m, -ци pl 1. Kfz 'Kotflügel m 4
2. (велосипед) 'Schutzblech n 20
калолечеб|ен, -ни adj 'Moorheil-; ~ на
баня 'Moorbad и 22; ~ на станция
Sana'torium n 28, 'Moorbad
калолечение n nur sg 'Moorbäderbe¬
handlung /17
калорйч|ен, -ни adj Kalo'rienhaltig, ka¬
lorienreich
калоричност/nur sg Kalo'riengehalt m 1
калорйфер m, -иpl Tech 'Heizgerät n 20,
Raumluflerhitzer m 4
калори|я / -и pl Kalo'rie / 16 a; малка
s Kalo'rie, 'Gramm-Kalorie; голяма
£ 'Kilo-Kalorie
калпав adj schlecht; - човек 'Tauge¬
nichts m 1; (долнокачествен) 'minder¬
wertig, ver'pfuscht; - а работа ver-
'pfuschte 'Sache /16 0 ~ a napä
'Falschgeld n 21; не струва ~ грош
übertr 'keinen 'Pfifferling wert sein < B >
калпаво adv schlecht; работя ~ 'pfu¬
schen vi <hb>
калпазан|ин m, -и pl umg 1. (негодник)
'Taugenichts m 1 2. (мързелйвец)
'Faulpelz m 1
калпа к m. -ци pl 'Pelzmütze /16, 'Pelz¬
kappe/16 O накрйвям си ~ ка 'unbe¬
kümmert in den Tag hin'ein 'leben vi
< hb >; на ~ ка ми разправяй! umg
das kannst du 'deiner 'Großmutter
er'zählen!
калпакчн|я m. -и pl 'Mützenmacher m 4
калугер m, -и pl Mönch m 1
калугериц|а / -и pl Zool 'Kiebitz m 1
калугерк|а /, -и pl 'Nonne /16
калугерск|и adj Mönchs-; - o päco
'Mönchskutte / 16
калугер|я се, -йш се (-йх се) uv ins
'Kloster 'gehen vi < 13/sn >
калф|а /, -и pl Ge'seile m 7
калфенски adj Ge'sellen-; - йзпит Ge-
'sellenprüfung /17
калциев adj 'Kalzium-; ~ и соли 'Kal¬
ziumsalze n 20/pl
калци|н, -ят m nur sg 'Kalzium n 28
калъп m, -и /?/1. Form /17; леярски ~
'Gußform 2. 'Leisten m 4; обущарски
~ 'Schuhleisten 3. Stück n 20*; ~
сапун ein Stück 'Seife O no ~ nach
Scha'blone, 'über 'einen 'Leisten
калъф m, -и pl 1. 'Überzug m 2, Be'zug
m 2; ~ за възглавница 'Kopfkissen¬
bezug 2. Futte'ral n 20*; ~ за
очила 'Brillenfutteral; (чантичка) 'Ta¬
sche /16 3. (кутийка) Etu'i n 24; ~ за
очила'Brillenetui; - за цигулка'Gei¬
genkasten m 5
калъч m, -и pl veralt 'Säbel m 4 O
на ~ schief
каляв|ам, -аш (-ах) uv; кал|я, -йш (-йх)
V 1. (метал) 'härten vt 2. (физически)
'abhärten vt < а > 3. übertr 'stählen vr
кал | ям, -яш (-ях) uv be'schmutzen vt
< b > auch übertr
каляск|а / -и pl Ka'lesche / 16,
'Kutsche /16
кам|а / -й pl Dolch m 1
камар|а /, -и pl Pol 'Kammer/16; »
на депутатите Depu'tiertenkammer;
търговска a 'Handelskammer; Горна
£ 'Oberhaus n 20; Долна £ 'Unter¬
haus n 20
камар|а/ -и pl 'Haufen m 4; трупам на
£ auf 'einen 'Haufen 'werfen
камарйл|а / -и pl Kama'rilla/15 a
камб|а / -и pl 'Rosenpaprika m 6
камбан|а J, -и pl 'Glocke / 16; водо¬
лазна £ 'Taucherglocke /
камбанарй|я /, -и pl 'Glockenturm m 2
камбанен adj 'Glocken-; - звън 'Glok-
kenklang m 2
камгар|ен, -ни adj 'Kammgarn-
камели|я f -и pl Bot Ka'melie/ 16
20 Wtb. Bulg-Di.
каменар
306
каменар, -ят т, -и pl 'Steinbrucharbeiter
т 4
камен!ен, -ни adj 'steinern auch übertr,
Stein-; * век 'Steinzeit /17; ~ни
въглища 'Steinkohle /16; ~ на сол
'Steinsalz n 20
каменйиа / nur sg 'Steingut n 20
каменйнов adj 'Steingut-, 'Kachel-; - a
плочка 'Kachel/16; ~ а пещ 'Kachel¬
ofen m 5; ~ а тръба 'Steinzeugrohr
n 20, Ke'ramikrohr n 20
каменист adj 'steinig
каменлив adj = каменист
каменовъглен adj 'Steinkohlen-; ~ а мина
'Steinkohlenbergwerk n 20*
каменоделец m, -ци pl 1. (който
обработва камък) 'Steinmetz nt 1
2. (работник в кариера) 'Steinbruch¬
arbeiter m 4
каменоделство n nur sg 'Steinmetzhand¬
werk n 20
каменолом|ен adj 'Steinbruch-; - на
кариера 'Steinbruch nt 2
каменоломи|я /, -и pl 'Steinbruch m 2
каменотрошачк|а / -и pl 'Steinbrecher
m 4
камер1а/, -и pl 1. Tech, Anal 'Kammer
/ 16; компресионна « 'Druckkam¬
mer; хладйлна x 'Kühlkammer; сър¬
дечна x 'Herzkammer 2. Photo 'Ka¬
mera/15; фотографи ческа x 'Foto¬
apparat m 1, 'Kamera
камер|еи, -ни adj Mus, Tech 'Kammer-;
~ на музика 'Kammermusik /17; x
концерт 'Kammerkonzert n 20; ~ на
пеш 'Kammerofen m 5
камериер «i, -и pl 'Kammerdiener nt 4
камериерк!а/, -иpl 'Zimmermädchen n 23
камертон nt, -и pl Mus I. 'Kammerton
m 2 2. (уред) 'Stimmgabel /16
камйл|а /, -и pl Zool Ka'mel n 20
камйлск|и adj Ka'mel-; ~ а вълна Ka-
'melhaarwolle /16 0 - а птица Zoo/
Strauß nt 1
камнн!а/, -и pl Ka'min m 1*
камион nt, -и pl 'Lastkraftwagen m 4,
Lkw; * -самосвал 'Kipper m 4
камионетк!а /, -и pl 'kleiner 'Lastkraft¬
wagen m 4, 'Lieferwagen, 'Kleinlaster
m 4
камо ш/v, pro« interr volkst (къде) wo;
~ да wenn doch; - да е така wenn es
doch so 'wäre; ~ ли geschweige denn
кампани|я/, -и pl Kampagne [..'panpj
/16
камфор m nur sg 'Kampfer nt 4
камфоров adj 'Kampfer-; ~ а инжек¬
ция 'Kampferspritze /16
камшй]к m, -ци pl 'Peitsche / 16
камък nt, камъни pl Stein nt 1; безценен
- 'Edelstein; адски - 'Höllenstein;
бъбречен - 'Nierenstein; воденичен
~ 'Mühlstein;зелен ~ 'Eisenvitriol«! 1;
котлен ~ 'Kesselstein; крайъгълен ~
'Eckpfeiler «i 4; надгробен - 'Grab¬
stein; пробен ~ 'Prüfstein; син ~ 'Kup¬
fervitriol nt 1; точйлен - 'Schleifstein O
философски - Stein der'Weisen; да спи
зло под ~ ! mal den Teufel nicht an die
Wand! дърво и - се пукат es friert Stein
und Bein; - върху - не остана es blieb
kein Stein auf dem 'anderen; търся под
дьрвб и ~ 'überall 'suchen <hb>\
удрям на - auf Gra'nit 'beißen <21 jhh>
камъиа|к «i, -ци pl 1. (много камъни)
'Steinhaufen m 4, Ge'röll n 20 2. (мяс¬
то) 'Steinwüste /16
кап|а /, -и pl 'Kanne / 16, Krug nt 2
канава / nur sg I. 'Gitterstoff nt 1,
Stra'min nt I 2. übertr 'Grundidee
/16a
канаваца / nur sg 'Steifleinen n 23
канавк|а /, -и pl 'Graben nt 5; (покрай
шосе) 'Straßengraben
Канада / nur sg 'Kanada
канад|ец m, -ци pl Ka'nadier nt 4
канадски adj ka'nadisch
канал m, -и pl 1. Ka'nal m 2; напо¬
ителен ~ Bewässerungskanal; Вблго-
-донски ~ Wolga-Don-Kanal; Суец-
ки ~ 'Suezkanal; übertr по дипло¬
матически ~ и 'über diplo'matische
Ka'näle 2. (отвбдна тръба) 'Abfluß
m 2, 'Abflußrohr n 20 O пйкочен ~
'Harnröhre/16, 'Harnleiter nt 4; жлъ¬
чен ~ 'Gailengang nt 2
307
канче
каналджй|я т, -и pl Kanalisali'onsar-
beiter т 4
канал |ен, -ни adj Ka'nal-; - на система
Ka'nalsystem О по х ред auf dem
Instanzenweg
канализационен, -ни adj Kanalisa-
ti'ons-
канализация/ nur sg Kanalisation fl 7
каиализнр|ам, -am (-ax) v, uv kana¬
lisieren vt < d > auch übertr
канап m, -и pl 'Bindfaden m 5
канар|а/ -й pl Fels m 8, 'Steilfelsen m 4
канарйст adj 'felsig
канарче n, -та pl Zool Ka'narienvogel
m 5
кандидат m, -и pl 1. Kandi'dat m 8;
той е ~ за народен представител er
kandidiert als 'Volksvertreter; ~ на
науките Kandi'dat der 'Wissen¬
schaften (Dr.) 2. 'Heiratskandidat; ~
за женитба 'Heiratskandidat 3. (който
желае да бъде назначен или приет
някъде) Be'werber ш 4; * -студент
'Studienbewerber 4. (стажант) 'An¬
wärter w 4; * -учйтел 'Lehramtsan¬
wärter
кандидат |ен, -ни adj: ~ на лйста Kan¬
didatenliste /16
кандидатйр|ам, -am (-ах) uv, v als Kan¬
didaten 'aufstellen vt <a>; « ce
kandidieren vt <6/hb>
кандидатски adj Kandidaten-; ~ из¬
пит 'Aufnahmeprüfung / 17
кандидатствув|ам, -аш (-ax) uv, v
(кандидат съм) kandidieren (за für 4);
(желая да бъда приет) sich be'werben
(за für 4)
кандидатура / -и pl (кандидат съм)
Kandida'tur/ 17; (желание да бъда
приет) Be'werbung / 17; поставям
~ ата си kandidieren
кандйлниц|а / -и pl = кадилница
канднл|о п, -ä pl 1. Rel 'Ewiges Licht
и 21 2. Pe'troleumlicht п 21
кандйсв|ам, -аш (-ах) uv, кандйс|ам,
-аш (-ах) V sich zu'friedengeben vr
< 15 а >, sich 'abfinden vr < 27 a >,
sich 'einverstanden er'klären <bjhb>
кандърдйсв ам, -am (-ax) uv; кандър-
дйс|ам, -am (-ax) v über'reden vt < b >
'канела f nur sg (подправка) Zimt m 1
2канел|a/ -и pl 1. (на бъчва) Spund m 2
2. (на чешма) 'Wasserhahn m 2
канелен, -и adj Zimt-; - а миризма
'Zimtgeruch m 2
канибал m, -и pl Kanni'bale m 7, 'Men¬
schenfresser m 4
канон nt, -и pl 'Kanon m 6
канонерк|а/, -и pl Mil Ka'nonenboot
«20
кант m, -ове pl (па. дреха) 'Vorstoß m 2;
(на форма) 'Paspel / 16
кантар m, -и pl 'Waage /16
кантарджй|я m, -и pl 1. (който мери)
'Wiegemeister m 4 2. (който изработва
кантари) 'Waagenbauer m 4
кантарион m nur sg Bot: жълт ~
Jo'hanniskraut и 22; червен ~
Tausendgüldenkraut
кантат|а /, -и pl Mus Kan'tate / 16
кантианство n nur sg Phil Kanti'aner-
tum n 29
кантон m, -и pl 1. Eisenb 'Bahnwärter¬
häuschen и 23 2. (на шосе) 'Straßen¬
meisterei/ 17 3. (за трансформатор)
Transforma'torenslation / 17, 'Trafo¬
häuschen
кантонер m, -и pl I. Eisenb 'Bahnwärter
m 4 2. (на шосе) 'Slraßenmeister m 4,
'Straßenwärter
кантонерк|а/, -и pl 'Rollschrank m 2
кантор|а /, -и pl Kon'tor n 20, Bü'ro n 24
канцеларйст m, -и pl 1. Kanz'list m 8
2. übertr (бюрократ) Büro'krat m 8,
Bü'rohengst m 1
канцелария/ -и pl Kanz'lei/17, Bü'ro
n 24; Sekretariat n 20
канцеларски adj 1. Kanz'lei-, Bü'ro-;
канцеларски работи Bü'roarbeiten
fllpl; ~ принадлежности Bü'robe¬
darf m 1 2. übertr (бюрократйчен)
bürokratisch O - стил Kanzleistil
m 1, Be'amtensprache/16
канче n, -та pl Tasse/ 16; 'Becher m 4;
алумйниево ~ Alu'miniumbecher
m 4; войнишко ~ 'Kochgeschirr n 20
каня
308
кан[я, -иш (-их) иV 1. 'einladen vt
<4а>; * някого на гости jmdn.
zu Be'such 'einladen 2. (подканвам)
’aufTordern vr < a >; (подканвам no-
настойчиво) 'nötigen vr; » някого да
яде jmdn. zum 'Essen ['Zulangen] 'auf¬
fordern ('nötigen] 3. (предлагам) 'an¬
bieten vt <32a> (c нещо etw.); * ce
1. (възнамерявам) beabsichtigen vt
<b>, sich 'anschicken vr <a>
2. (заплашвам) 'drohen vi <hb> (на
някого jmdm.)
кап[а / -и pl 'Mütze/16, 'Kappe/16
капа|к m, -ци pl 1. (съд) 'Deckel m 4
2. (прозорец) 'Laden m 5, 'Fensterla¬
den
капан m, -и pl 'Falle/16 auch überir O
хвана се в ~ a übertr er ist in die 'Falle
ge'gangen
капандур|а /, -и pl 'Dachfenster n 23
капарйр|ам, -аш (-ах) uv, v eine 'Anzah¬
lung 'leisten, ein 'Handgeld 'geben
< 15 > (нещо für etw. 4)
капаро n nur sg 'Anzahlung/17; 'Hand¬
geld n 21, 'Aufgeld n 21
капацитет m, -и pl Kapazi'tät /17 auch
iibertr
капаче n, -та pl 1- 'Deckelchen и 23,
'kleiner 'Deckel m 4 2. Anat 'Knieschei-
be/16
капв|ам, -аш (-ах) uv; капн|а, -еш (-ах) v
1. 'tropfen vt <hb>, 'tröpfeln vi
<hb>; капки ~ ат 'Tropfen 'fallen; ни
капка дъжд не капна es fiel kein
'Tropfen 'Regen; z лекарството на
бучка захар die Arz'nei auf ein Stück
'Zucker 'tropfen ['tröpfeln] 2. (падам)
her'unterfallen vi <3a/sn>, 'fallen vi
<3/sn>; ~ ат листата die 'Blätter
'fallen 3. sich bis zur Erschöpfung
verausgaben vr < b/hb >; z от умо¬
ра, z за сън zum 'Umfallen ['Hinsin¬
ken] 'müde sein < B >
капелмайетор nt, -и pl Mil 'Leiter m 4
des Mu'sikkorps
капиляр m, -и pl 1. Anat Kapil'lare
/16 2. Phys Kapillarröhrchen n 23
капитал m, -и pl t. Kapi'tal n 20; банков
~ 'Bankkapital; индустриален ~ In¬
dustriekapital; монопблен ~ Mo¬
nopolkapital; оборот на капитала
Kapi'talzirkulation/17; оборотен ~
'Umlaufkapital; основен ~ 'Stamm¬
kapital, 'Grundkapital; постоянен ~
'fixes Kapi'tal; променлив ~ vari'ab-
les Kapi'tal; търговски ~ 'Handels¬
kapital; финансов ~ Finanzkapital
2. Kapi'tal, Ver'mögen, Be'sitz auch
übertr; налични ~и disponible Ka-
pi'talien O не правя ~ от това ich will
kein Kapi'tal 'daraus Schlagen
капитал|ен, -ни adj kapi'tal; - на грешка
kapi'taler 'Fehler m 4 0 ~ но строител¬
ство Produkti'onsmiUelbau m 1
калнталнз|ъм, -мът m nur sg Kapita¬
lismus m 1; монополен * Monopol¬
kapitalismus
капиталист m, -и pl Kapitalist m 8
капиталистически adj kapitalistisch
капмталовложеии|е n, -я pl Kapi'talan-
lage /16, Investition / 17
капитан m, -нрП. (в армията) 'Haupt¬
mann m 3 2. Mar, Sport Kapi'tän m 1
капитански adj 1. (в армията) 'Haupt¬
manns-; ~ пагони 'Hauptmannsschul¬
terstücke pl 2. Mar, Sport Kapi'täns-; ~
мбстик Mar Kom'mandobrücke /16
капитулация f nur sg Kapitulation /17
капитулирам, -аш (-ах) uv, v kapitu¬
lieren vi <d/hb>
капн|я / -и pl Bot 'längliche 'Paprika¬
schote/ 16
капк|а/, -и pl 'Tropfen m 4; на едри ~ и
in 'großen 'Tropfen; росни - и 'Tau¬
tropfen; ~ и пот 'Schweißperlen O z
no z 'Tropfen für'Tropfen; нйто една
s kein'einziger'Tropfen; до z bis auf
den 'letzten 'Tropfen; до последна z
кръв bis auf den 'letzten 'Blutstropfen;
като » wie ge'malt; wie aus dem Ei
ge'pellt; плат на *и ge'tüpfelter Stoff
m 1
капр|а /, -и pl 'Kutschbock m 2
каприз m, -и pl Laune / 16
капризен, -ни adj 'launisch, 'launen¬
haft, kaprizi'ös
309
каре
капрйзнич|а, -иш (-их) uv 'launenhaft
['launisch] sein
капсул m, -и pl 1. Mil 'Zündkapsel /16
2. Pharm 'Kapsel; ~ хинин 'Kapsel
Chi'nin
капсул|a /, -и pl = капсул
каптаж m, -и pl 'Wassersammelstelle/16
капчест adj 'tropfenförmig
капчу|к m, -ци pl 1. 'Traufe/16 2. (олук)
'Dachrinne /16 3. (водосточна тръба)
'Abflußrohr n 20
кал|я, -еш (-äx) uv 1. 'tropfen vi <hb>,
'tröpfeln vi <hb>; капки ~ ят 'Trop¬
fen 'fallen 2. (листа, плодове) 'fallen vi
<3jsn>, 'abfallen 3. (коса) 'ausfallen
vi < 3 &/sn > 4. (пропускам течност)
'undicht sein < B >
карабйн|а / -и pl Kara'biner m 4
каракачан|ин m, -и pl Karaka'tschane
m 7 ('Angehöriger 'eines 'Hirtenstam¬
mes auf dem 'Balkan)
караконджо n, -вци pl и. караконджул
m, -и pl 'Nachtgeist m 3 a,böser 'Geist
каракул m 1. (порода) Kara'kulschaf
n 20 2. (кожа) Kara'kulfell n 20;
Persi'aner m 4
кар|ам, -аш (-ax) uv 1. (гоня) 'treiben vt
< 23 >; а овцете на паша die 'Schafe
auf die 'Weide 'treiben 2. (c превозно
средство)'fahren vf <4>; а автомо¬
бил [лека кола] 'Auto 'fahren; a
велосипед [колело] 'Fahrrad 'fahren,
'radfahren vi <4ajsn>; а лодка
Boot 'fahren; а ски Ski 'fahren
3. (превозвам) 'fahren, transportie¬
ren vf < d >; а дърва Holz 'fahren
4. (заставям) veranlassen vf <b>,
'lassen vf < 3 >; (принуждавам) 'zwin¬
gen vf <27>; това го »a да се
замисли das veranlaßt [zwingt] ihn
zum 'Nachdenken; времето ни ~ а да
бързаме das 'Wetter ver'anlaßt
[zwingt] uns zur 'Eile; той ни ~ а да
го чакаме er läßt uns 'warten; ж
учениците да учат нещо наизуст die
'Schüler etw. 'auswendig 'lernen 'lassen
5. (привеждам в действие) 'antreiben
vf <23 a> 6. (действувам) 'handeln vi
<hb>; ~ ай, как го си знаеш mach,
wie du denkst 7. (продължавам) 'fort¬
fahren vf <4a>, 'weilermachen vf
< a >; ако ~ аме така, нищо няма да
излезе wenn wir so 'weilermachen,
wird nichts her'auskommen 8. (започ¬
вам) 'an fangen vf < 2 a >; детето - a
вече петата година das Kind ist schon
im 5. 'Lebensjahr; <* аме вече плана за
следващата година wir 'arbeiten
schon nach dem Plan für das 'nächste
Jahr C> ~ а ме на сън ich bin 'schläfrig;
» през просото (през пръсти] 'alle
'Fünfe ge'rade sein 'lassen; ж я recht
und schlecht 'leben <hb>
кар ам се, -аш се (-ах се) uv 'schelten vf,
vi <16jhb>, 'auszanken vf <a> (на
някого jmdn.), sich 'zanken vr (c
някого mit jmdm.)
карамел m, -и pl 1. (прегорена захар)
Kara'mel m 1 2. (бонбони) Kara'mel-
len
карамфил m, -и pl 1. Bot 'Nelke / 16
2. (подправка) Ge'würznelke
караниЩа /, -и pl Streit m 1, Zank m 1
карантйна/ nur sg Quarantäne / 16
карантйн|ен, -ни adj Quarantäne-;
~ на станция Iso'lierstation / 17
карантйя / nur sg lnne'reien / 17/pl
карат m, -и pl Ka'rat n 20
караул m nur sg 'Wache / 16; 'Posten
m 4; стоя на ~ 'Wache ['Posten]
'stehen < 10 a >; почетен - 'Ehren¬
wache
караул|ен, -ни adj Wach-; ~ на будка
'Wachhäuschen n 23; - на служба
'Wachdienst m 1
карбид m nur sg Karbid n 20
карбйд|ен, -ни adj Karbid-
карбйдк|а / -и pl Kar'bidlampe / 16
карбйт|ен, -ни adj = карбиден
карбуратор m, -и pl Tech Ver'gaser m 4
кардаш m, -и pl umg 'Bruderherz и.
'Bruder m 5
кардиограм|а/ -и pl Kardiogramm n 20
кардиоло|г m, -зи pl Med Kardio'loge
m 7, 'Herzspezialist m 1
каре n, -та pl 1. (четириъгълник) 'Vier-
кариер
310
eck « 20; (при плат) 'Karo и 24; плат
на карета ka'rierter Stoff т 1 2. (пехо¬
тен строй; група от четири души)
Kar'ree « 24 3. (месо) 'Rippenstück
и 20; свинско ~ 'Rippenstück vom
Schwein О библиографско ~ Im-
'pressum « 28
кариер т nur sg Karri'ere / 16, ge-
'streckter Ga'lopp m 1; препускам в ~
in ge'strecktem Ga'lopp 'reiten
<2l/hb>
‘карнер|а/. -и pl (каменоломна) 'Stein¬
bruch nt 2
2кариера / nur sg (бързо напредване,
професия) Karri'ere f 16, 'Laufbahn
/17 ‘
карнерйз|ъм, -мът m nur sg Karrieris¬
mus m 11
кариеристйч|ен, -ни adj karrieristisch
кариеристйческн adj = кариеристйчен
карикатур|а /, -и pl Karika'tur / 17
карикатурен, -ни adj karikaturistisch
карикатурист m, -и pl Karikalu'rist m 8
карнкатур|я, -йш (-йх) uv kari'kieren
vt <d>
кариран adj ka'riert
карнабйт m nur sg 'Blumenkohl m I
карнавал m nur sg 'Karneval m 1, 'Fa¬
sching m 1
карнавал1ен, -ни adj 'Karnevals-; z
бал 'Karnevalsball m 2; ~ на седмица
'Karnevalswoche /16
карнетк|а / -и pl 1. 'Abreißblock m 6
2. Verk 'Sammelfahrschein m 1
кар|о«,-ар/ Kart 'Karo «24, 'Schelle
/16; деветка z 'Karo Neun
каросер|ек, -ни adj Karosse'rie-
каросери|я / -и pl Karosse'rie /16 a
карстов adj Karst-; ~ а пещера 'Karst¬
höhle /16
карт|а / -и pl 'Karte /16; * на Европа
Eu'ropakarte; географска z 'Land¬
karte; релефна z Reliefkarte; або¬
наментна z 'Zeitkarte; пощенска z
'Postkarte; служебна x 'Dienstausweis
m 1; членска z 'Mitgliedskarte; ~ и за
игра 'Spielkarten; курортна z 'Ferien¬
scheck mb O играя c открити ~ и mit
'offenen 'Karten 'spielen <hb>\ откри¬
вам ~ ите си 'seine 'Karten 'aufdecken
< aIhb >; поставям [залагам] на една
* auf'eine 'Karte 'setzen <hb>
картел m, -и pl Kar'tell n 20
картечар m, -и pl Ma'schinengewehr-
schütze m 7
картеч|ен, -ни adj Mil MG-; Maschi¬
nengewehr-; * огън MG-'Feuer n 23
картечниц|а / -и pl Mil MG n, Ma¬
schinengewehr « 20; лека z 'leichtes
MG; тежка x Schweres MG
картйн|а / -и pl Bild «21; (живопис)
Ge'mälde « 23; акварелна z Aqua¬
rell «20; z c маслени бой 'Ölgemäl¬
de; кръвна z Med 'Blutbild
картйн|ен, -ни adj 1. 'bildhaft, 'anschau¬
lich; ~ но описание 'bildhafte ['an¬
schauliche] Be'schreibung 2. Ge'mälde-;
~ на галерия Ge'mäldegalerie /16 а
картинно adv 'bildhaft, 'anschaulich
картйиност/nur sg 'Bildhaftigkeit/17,
'Anschaulichkeit /17
картичк|а/, -и pl 'Kärtchen « 23, 'Karte
/ 16; илюстрована z 'Ansichtskarte;
визйтна z Visitenkarte
картографйчески adj karto'graphisch
картография/nur sg Kartogra'phie/16a
картографски adj = картографйчески
картоиграч m, -и pl 'Kartenspieler m 4,
'Spieler
картон m, -и pl 1. Kar'ton m 6 2. (в
картотека) Kar'teikarte /16
картоиаж m nur sg 1. (производство)
Karto'nagenproduktion/17 2. (изделия)
Karto'nage /16
картонен adj Kar'ton-, Papp-; ~ a
кутйя 'Pappschachtel / 16; Kar'ton
m 6; ~ а играчка 'Pappspielzeug и 20
O •v и кули übertr 'Luftschlösser pl
картоп m, -и pl Bot 'Schneeball m 2
картотек|а /, -и pl Karlo'thek / 17,
Kar'tei /17
картотеч|ен, -ни adj Kar'tei-; карто¬
течна кутйя Kar'teikasten m 5; z
каталог Kata'log m 1
картоф m, -и pl Kar'toffel/16; пюре от
~ и Kar'toffelmus
311
като
картофен adj Kar'toffel-; ~ а супа
Kar'toffelsuppe /16
каруц|а /, -и pl 1. 'Pferdewagen т 4,
'Fuhrwerk п 20 2. Eisenb Personen¬
wagen, Wag'gon т 6
каруцар т, -и pl 'Fuhrmann т 3, 'Kut¬
scher т 4
карфиол т 'Blumenkohl т 1
карфйц|а /, -и pl 1. (игла) 'Stecknadel
/16 2. (брошка) 'Brosche / 16,
'Nadel 3. (безопасна игла) 'Sicher¬
heitsnadel
кас1а/, -и pl 1. 'Kasse/16; огнеупорна
® 'feuerfeste 'Kasse; взаимоспомага¬
телна » 'Kasse der 'gegenseitigen
'Hilfe; спестовна s 'Sparkasse 2. (сан¬
дък) 'Kasten m 5; « бира 'Kasten Bier
3. (на прозорец) 'Fensterrahmen m 4;
(на врата) Türrahmen
касае се uv nur 3 Pers ohne Aorist es
be'trifft (за нещо etw.)
касаЩнн m, -и pl 1. 'Fleischer m 4
2. übertr (главорез) 'Henker m 4, 'Blut¬
hund m 1
Kacamnmla /, -и pl 1. Fleische'rei / 17,
'Schlächterladen m 5 2. übertr Ge'met-
zel n 23
касапски adj 'Fleischer-, 'Schlächter-;
~ нож 'Fleischermesser n 23
касация / Jur Kassati'on / 17, 'Urteils¬
aufhebung/ 17
касетк|а / -и pl Kas'sette/16
касетъч|ен, -ни adj Kassetten-
каснер m, -и pl Kas'sierer m 4
касиерк|а /, -и pl Kassiererin / 18
касир|ам, -аш (-ах) uv, v Jur für 'un¬
gültig er'klären vt < b >, 'aufheben vt
< 14a>
каснчк|а/, -и pl Kas'sette/16; спестов¬
на * 'Sparbüchse / 16
каск|а /, -и pl Helm nt 1
каскет m, -и pl 'Schirmmütze / 16;
спортен ~ 'Sportmütze
кастор m nur sg 1. (за шапка) Filz nt 1,
Ve'lour m 1 2. (за балтон) Ve'lour,
'dicker 'Wollstoff nt 1
касторен adj Filz-; ~ а шапка 'Filzhut
m 2 '
кастрнр|ам -аш (-ах) uv, v ka'strieren vt
<b>
кастрон m, -и pl 'Schüssel /16
к^стр|я, -иш (-их) му 1. be'schneiden
vt <21b>, 'abschneiden vt <21a>,
Stutzen vt 2. (мъмря) Schelten vt, vi
<\6/hb>, 'ausschimpfen vt <a>,
'anschnauzen vt <a>
‘кат adv = като
2кат m, -ове pl 1. (етаж) 'Etage / 16,
Stock ml 2. (пласт) Schicht /17 0 ~
дрехи 'Kleider pl zum 'Wechseln
катализатор m, -и pl Kataly'sator m 9 a
катало|г m, -зи pl Kata'log m 1
катан|ец m, -ци pl 'Vorhängeschloß
n 22
катар m, -и pl Med Ka'tarrh m 1
катастроф|а/, -и pl Kata'strophe/ 16;
Verk 'Unfall m 2
катастрофален, -ни adj katastrophal
катастрофирам, -am (-ax) uv, v ver-
'unglücken vi < b/sn >; (самолет) 'ab-
slürzen vi <а/5и>
категорйч|ен, -ни adj kate'gorisch
категори|я f -и pl Katego'rie /16 a
катедр1а/, -и pl 1. (маса) Ka'theder n 23
2. übertr (специалност, дисциплина)
'Lehrstuhl m 2
катедрал|а f, -и pl Kathe'drale/16
катер m, -и pl Mar Boot n 20; торпе¬
ден - Tor'pedoboot; патрулен ~
Patrouillenboot -
катерач m, -и pl 'Bergsteiger m 4,
Alpi'nist m 8
катериц|а /, -и pl Zool 'Eichhörnchen
n 23
катер|я се, -иш се (-их се) uv 1. 'klettern
vi <sn>; x по дървото auf dem
Baum her'umklettem <aJsn>; s на
върха auf den 'Gipfel 'klettern 2. übertr
'ansteigen vi <23ajsn>; шосето се
катереше по стръмнина die 'Land¬
straße stieg steil an
катет m, -и pl Math Kathete /16
катет |ър m, -ри pl Med Katheter m 4
катинар m, -и pl 'Vorhängeschloß n 22
катоadv\, (сравнение) wie; той мие ~
6autä er ist mir wie ein 'Vater; черно ~
катод
312
нощта schwarz wie die Nacht; nee ~
птйчка er singt wie ein 'Vögelchen;
хора ~ нас 'Leute wie wir; ~ напри¬
мер wie zum 'Beispiel 2. (в качеството
на) als; работя ~ учйтел als 'Lehrer
'arbeiten <hb>; той, ~ добър съсед,
ни помагаше als 'guter 'Nachbar half er
uns; ~ специалйст е ненадминат als
'Fachmann ist er unübertroffen 3. (за
посочване начина) in'dem; ядосвам
го, ~ постоянно му противореча ich
'ärgere ihn, in'dem ich ihm 'ständig
widerspreche 4. (и, същевременно)
und, in'dem; ах, йде! - извика тя, ~ се
затече да го посрещне „ach, er
kommt!“, rief sie und lief ihm ent'gegen
5. (когато) als; ~ идех, чух някой да
плаче als ich kam, 'hörte ich jmdn.
'weinen; ~ чу гласа му, гя се обърна
als sie'seine'Stimme 'hörte, 'drehte sie
sich um 6. (ако) wenn; ~ ти пречи
музиката, ще престана да свиря wenn
dich die Mu'sik stört, 'höre ich auf zu
'spielen 7. (след като) nach'dem; -
изпи чашата, си продължи разказа си
nach'dem er sein Glas 'ausgetrunken
'halte, 'setzte er 'seine Er'zählung fort O
~ че ли es scheint; als ob; ~ че ли
йде някой es scheint, daß jmd.
kommt; говори c мене така, - че
ли сме стари познати er spricht
mit mir, als ob wir 'alte Be'kannte
'wären; ~ почнеш [почнем] c 'ange¬
fangen bei; след - nach'dem; тъй ~
da, weil; щом - so'bald, als; (ако)
wenn
катод m nur sg Ka'thode /16
католй|к m, -ци pl Katholik m 8
католнцнз|ъм (-мът) m nur sg Katho¬
lizismus m 11
католически adj ka'tholisch
католншки adj ~ католически
каторга / nur sg 1. 'Zwangsarbeit /17
2. (затвор) 'Zuchthaus n 22 3. übertr
'Hundeleben n 23
каторж|ен, -ни adj 1. 'Zwangsarbeils-,
Zwangs-; ~ на работа 'Zwangsar¬
beit /17 2. 'Zuchthaus-; ж затвор
'Zuchthaus n 22 3. (мъчителен) 'peini¬
gend
каторжни |k m, -ци pl ein zu 'Zwangsar¬
beit Verurteilter m 7+, 'Zuchthäusler
m 4
катран m nur sg 1. Teer m 1 2. volkst
(пъкъл) 'Hölle / 16
катранен adj Тест-; - сапун 'Teerseife
/16
катранйсв1ам, -аш (-ах) uv; катранос|ам,
-аш (-ах) V 'teeren vt <hb>
катун m, -и pl Zigeunerlager n 23
катунар nt, -и pl Zigeuner m 4
катурв|ам, -аш (-ах) uv; катурн|а, -еш
(-ах) V 'umwerfen vt < 16 а >, 'umsto¬
ßen vt <34a>, zu Fall 'bringen vt
< 24 >; s ce 'umfallen vt < 3 a/sn >,
'umpurzeln vi <a/sn>
катур|ям, -яш (-ях) uv; катур|я, -иш
(-йх) v = катурвам
катър т, -и pl 'Maultier и 20
катьрски adj 'Maultier-
кауз|а /, -и pl 'Sache/16
каузал|ен, -ни adj kau'sal, 'ursächlich
каузалност f nur sg Kausali'tät / 17
каустик unv: сода ~ 'kaustische
'Soda /
каучук m nur sg 'Kautschuk m 1
каучуков adj 'Kautschuk-
кафе n, -таpl 1. 'Kaffeem6; » меланж
'Milchkaffee; турско ~ 'Kaffee auf
'türkisch; печено ~ ge'rösteter'Kaffee
2. (заведение) Ga'fe n 24
кафеджн|я m, -и pl 'Kaffeehausbesilzer
m 4
кафез m, -vipl 1. (за птици) 'Vogelbauer
n 23, 'Käfig m 1 2. (на прозорец)
'Fenstergitter n 23 3. (сандък) 'Stiege
/ 16, 'Lattenkiste /16
кафен adj 'Kaffee-; - а лъжичка 'Kaf¬
feelöffel m 4; ~ а чаша 'Kaffeetasse/16
кафене n, -та pl Ga'fe n 24, 'Kaffeehaus
n 22
кафенйче и, -та pl 'Kaffeekännchen n 23
кафе-сладкарниц1а / -и pl Ga'fe n 24
und Kondito'rei /17
кафяв adj braun
кахър m, -и pl umg 'Sorge/16, 'Kummer
313
квадрат
m 4; бели ~ и 'unnötige 'Sorgen pl; не
бери ~ ! mach dir 'keine 'Sorgen!
кахър|ен, -ни adj 'sorgenvoll, 'kummer¬
voll, be'sorgt, be'kümmert
кахър|я се, -йш се (-йх се) uw sich
'sorgen w, sich 'Sorgen 'machen
<hb> (за um 4)
кац|а /, -и pl Faß n 22, 'Bottich m 1
кац|ам, -aui (-ax) uv I. (птйца) sich
'niederlassen vr < 3 a >; (сядам) sich
'setzen vr 2. (самолет) 'landen vi <sn>
кацар (-ят) m, -и pl 'Faßbinder m 4,
'Böttcher m 4
кацв|ам, -аш (-ax) uv; кацн|а, -еш (-ах) v
1. (за птйца) sich 'niederlassen vr
< 3 а >; (сядам) sich 'setzen vr 2. (са¬
молет) 'landen vi <sn> 3. übertr
(разполагам се) sich 'niederlassen
качй t качвам
качама|к m, -ци pl 'Maisbrei m 1
качв|ам, -аш (-ax) uv; кач|а, -йш (-йх) v
1. (дигам) 'heben vt < 14 >, 'hoch¬
heben vt < 14 a >; « куфара в ба¬
гажника den 'Koffer ins Ge'päcknetz
'heben 2. (нося нагоре) hin'auftragen vt
<4a>; ft керемиди на покрива
'Dachziegel auf das Dach 'tragen
3. (товаря, настанявам) 'laden vt
< 4 >, Einladen vr < 4 a >, 'aufladen vt
<4a>; ft сандъците на камиона die
'Kisten auf den Lkw'laden; ft болния
в линейката den 'Kranken in den
'Krankenwagen 'laden 4. (цени) erhö¬
hen vr <b>; s се 1. (възлизам)
'steigen vi <23/sn>; em'porsleigen vi
< 23 a/sn >; (катеря се) 'klettern vi
<sn>; « се на върха auf den 'Gipfel
'steigen ['klettern]; s сена коня aufs
Pferd steigen, 'aufsilzen vi < 25 a/hb >;
s се на пети етаж in die 5. E'tage
steigen; » се по стълбището die
'Treppe hin'aufgehen < 13 ajsn > [hin-
'aufsteigen < 23 a/sn > ] 2. (влизам в
превозно средство) 'einsteigen; « се
на влака in den Zug 'einsteigen
<23a/j/i>; s се на трамвай in die
'Straßenbahn 'einsteigen; качвайте се!
'einsteigen! 3. (издигам се) 'steigen,
'ansteigen vi <23ajsn>; водата се
качва das 'Wasser steigt; цените се
качват die 'Preise 'steigen O ft се на
някого на главата jmdm. auf der
'Nase her’umtanzen < a/sn >
каче n, -та pl 'Fäßchen n 23
качествен adj 1. qualitativ; «и проме¬
ни qualita'tive Veränderungen 2. Qua-
li'läts-; - и показатели Quali'iats-
kennziffern; ~ контрол'Gütekontrol¬
le 3. (доброкачествен) qualita'tiv
'hochwertig, Quali'läts-; - и изделия
Quali'tätserzeugnissc
качествени|к m, -ци pl Quali'lätsar-
beiter m 4
качеств|о и, -a pl 1. Quali'tät / 17 auch
Phil; - Ото на продукцията die Qua-
li'täl der Erzeugnisse; високо s 'hohe
Quali'tät; първо s 'erste Quali'tät
2. (свойство) 'Eigenschaft /17; ценни
~ a 'wertvolle 'Eigenschaften; морал¬
ни ~ a mo'ralische 'Eigenschaften O в
~ Ото ми на in 'meiner 'Eigenschaft als
качулк1а f -и pl Ka'puze /16 0 след
дъжд ft nach'dem das Kind in den
'Brunnen ge'fallen ist
каш|а /, -и pl 1. Brei m 1 2. (неразбория)
Durcheinander n 23, 'Wirrwarr nt 1 O
парен ft духа ge'branntes Kind scheut
das 'Feuer
кашалот m, -и pl Zool 'Pottwal m 1
кашкав adj breiig; - хляб 'klitschiges
Brot n 20
кашкавал m, -и pl Balkan'hartkäse m 4
кашлица / nur sg 'Husten m 4; ма¬
гарешка <v Med 'Keuchhusten
кашлкж ам, -аш (-ax) uv umg 'hüsteln
vi <hb>
кашл|я, -еш (-ях) uv = кашлям
кашл|ям, -яш (-ях) uv 'husten vi <hb>;
(боледувам от кашлица) 'Husten 'ha¬
ben <А>
кают|а /, -и pl Ka'jüte /16
ка|я се, -еш се (-ях се) uv be'reuen (за
нещо etw. 4)
квадрант т, -и pl Qua'drant т 8
квадрат т, -и pl Qua'drat и 20; две на
- zwei hoch zwei
квадратен
314
квадрат|ен, -ни adj Qua'drat-; « ме¬
тър Quadratmeter л 23
квадратче п, -та pl 'Kästchen и 23,
'kleines 'Viereck л 20; на - та ge-
'kästelt
квак[ам, -аш (-ах) uv 'quaken vi <hb>
квалификационен, -ни adj Qualifi'zie-
rungs-
квалификация / nur sg Qualifizierung
/17
квалифицйр|ам, -аш (-ах) uv, v quali¬
fizieren vf; s ce sich qualifizieren vr
квалифиийран adj qualifiziert
квантитет m nur sg Ling Quanti'täl/17
квартал m, -и pl 1. 'Stadtviertel n 23;
жилищен - 'Wohnviertel 2. (предгра¬
дие) 'Vorstadtvierte!, 'Vorstadt /14
квартал|ек, -ни adj 1. 'Stadtviertel-;
— но събрание 'Einwohnerversamm¬
lung / 17 des 'Wohngebietes; ~на
организация 'Wohngebietsorganisa-
tion/17; » отговорник 'Abschnitts¬
bevollmächtigter m 7+ 2. (на пред¬
градие) 'Vorstadt-; - но кино 'Vor¬
stadtkino n 24
квартйр|а /, -и pl 1. (жилище) 'Woh¬
nung/ 17; (стая) 'Zimmer л 23 2. Mil
Quar'tier n 20
квартирант m, -и pl (наемател) 'Mieter
m 4; (пренаемател) 'Untermieter
квартйр|ен, -ни adj 'Wohnungs-; - на
крйза 'Wohnungsnot /14
квартирув1ам, -аш (-ах) uv 1. 'zeitweise
'wohnen vi <hb> 2. Mil Quar'tier
'nehmen vt < 16 >
кварц (-ът) m, -ове pl Quarz m 1
кварцов adj Quarz-; ~ а лампа 'Hö¬
hensonne /16
квас (-ът) m nur sg l. (мая) 'Sauerteig
m 1 2. (питие) Kwaß m 1
Ksäclfl, -иш (-йх) uv 1. (мокря) 'nässen vi
<hb> 2. (подквасвам) 'ansäuern vt
<a>
квачк|а /, -и pl l. 'Glucke / 16 2. Astr
'Siebengestirn n 20
квит adv: ~ съм c quitt sein mit 3
квнтаици|я /, -и pl 'Quittung /17 O
отрязвам някому ~ ята umg jmdn.
'abblitzen 'lassen; jmdm. eins 'husten
<hb>
квич|а, -йш (-äx) uv 'quieken vi <hb>
квичен|е и, -ия pl 'Quieken я 23
кебап m, -и pl 'Gulasch m 1
кебапче n, -та pl auf dem Grill zube¬
reitetes längliches Fleischröllchen Ke-
'baptsche и
кебапчййниц|а/, -и pl 'Grillrestaurant
n 24, 'Grillbar /15
кебапчй|я m, -и pl 1. (притежател) Be¬
sitzer m 4 'einer 'Grillstube 2. (готвач)
'Grillkoch m 2
кегелбан m nur sg 1. (игра) 'Kegeln n 23,
'Kegelspiel n 20 2. (място, приспо¬
собление) 'Kegelbahn /17
кегл1а /, -и pl 'Kegel m 4
кед|ър m, -ри pl Bot 'Zeder /16
ке|й (-ят) m, -йове pl Kai m 1
кекав adj 'schwächlich, 'weichlich
кекавост /nur sg 'Schwächlichkeit/17,
'Weichlichkeit /17
кекс (-ът) m, -ове pl 'Sandkuchen m 4,
'Napfkuchen
кел (-ят) m nur sg Grind m I, Schorf
m l O кйпва ми келят mich packt der
Zorn
келепйр m, -и pl umg 'Vorteil m I,
'Nutzen m 4 0 удрям ~ a 'nassauern
vi <hb>\ тук има ~ hier springt
'etwas raus
келепнрджй|я/ -и pl umg 'Nassauer m 4
келеш m, -и pl umg übertr 'räudiger
Hund m 1
келнер m, -и pl 'Kellner m 4, 'Ober m 4
келнерк|а /, -и pl 'Kellnerin /18
келнерски adj 'Kellner-
келяв adj 1. 'grindig 2. (местност) 'kärg¬
lich be'wachsen, kahl, nackt 3. (пре¬
зрян) 'räudig, 'dreckig
кенгур|у л, -a pl Zool Känguruh n 24
кепе л, -та pl 1. 'Kappe /16 2. Mil
'Käppi n 24 3. (барета) Ba'rett n 24
кепен|к m, -ци pl 'Fensterladen m 5
керамик]a f -и pl Ke'ramik /17
керамич|ен, -ни adj ke'ramisch
керван m, -и pl Kara'wane /16
керевйз m nur sg — целина
315
километражен
керемйд|а /, -и р! 'Dachziegel т 4
керемйденочервен adj 'ziegelrot
кесар (-ят) т, -и pl Hist 'Kaiser т 4
кесарев adj: ~ о сечение Med 'Kaiser¬
schnitt т 1
кесййк|а/, -и pl 1. (торбичка) 'Beutel¬
chen п 23, 'Täschchen п 23 2. (пликче)
'Tütchen п 23; книжна ж Pa'piertül-
chen
кесй|я/ -и pl 1. (торба) 'Beutel т 4 2. (за
парй) 'Geldbeutel 3. (плик) "Tüte / 16;
кнйжна ж. Pa'piertüte О змия се свй-
ла в - ята му er ist ein 'großer 'Geiz¬
kragen; развързвам - ята си sein Geld
'großzügig äusgeben <15a> [ver'pul-
vern < b > ]; стискам ~ ята си auf
'seinem 'Gelde 'sitzen <hb>
кестен m, -и pl Bot Ka'slanie / 16;
пйтомен ~ 'Edelkastanie; див ~
'Roßkastanie; печени ~ и ge'röstete
Ka'stanicn
кестенов adj Ka'stanien-; ~ а гора
Ka'stanienwald m 3
кестеняв adj braun, kastanienbraun
кеф (-ът) nt, -oaepl ge'nießerische 'Stim-
mung/17, Lust m 2, 'gute 'Laune/16
<C> гледай си кефа mach dir 'keine
'Sorgen!,zer'brich dir nicht den Kopf!;
дойде ми кефът Lust be'kommen
<33b>; за кефа на някого um die
'Launen von jmdm. zu be'friedigen;
ймам ~ Lust 'haben <A>; ~ мие
a) 'gute 'Laune 'haben; es macht mir
'Laune b) (иска ми се) Lust 'haben; на
~ съм in 'guter 'Laune sein <B>
кефал m, -и pl Zool 'Meeräsche /
кефв|а ми (-а ми) uv; кеф|не ми (-на ми)
V unpers Lust 'haben <А>, 'einfallen
vi < 3 a jsn >; той прави каквдто му
кефва er macht, was ihm ge'rade 'ein¬
fällt [wo'zu er ge'rade Lust hat]
кефлйя adj unv froh ge'launl, in 'gu¬
ter 'Stimmung; (малко пййнал) be-
'schwipst
кеха|я m, -й pl 1. 'Oberhirte ml 1. (гла¬
шатай) 'Ausrufer m 4, 'Dorfausrufer
3. (надзирател) 'Aufseher m 4
кехлибар m nur sg 'Bernstein m 1
кехлнбар|еи, -ни adj 1. 'Bernstein-;
~ ена броеница 'Bernsteinkette/16
2. (цвят) 'bernsteinfarben, 'goldgelb;
~ ено грозде 'goldgelbe 'Trauben pl
кибрйт m, -и pl 1. 'Streichhölzer pl,
'Zündhölzer pl; (кутйя) 'Schachtel /16
'Streichhölzer 2. (клечка) 'Streichholz
n 22
кибрйтен adj 'Streichholz-; ~ а клечка
'Streichholz n 22, 'Zündhölzchen n 23;
~a кутйя 'Streichholzschachtel / 16;
~ а фабрика 'Zündholzfabrik /17
кнбрнтлйя adj unv 'hitzköpfig, 'jähzor¬
nig
кикот m nur sg Gelächter n 23
кикот|я се, -иш се (-йх се) uv laut
'lachen vi <hb>
кйлв|ам, -аш (-ах) uv; кйлн|а, -еш (-ах)
V (назад) in den 'Nacken 'schieben
< 22/hb > ; (настранй) aufs Ohr 'setzen
<hb>; s ce 'schwanken vi <hb>,
'taumeln vi <sn>, 'torkeln vi <sn>
килер m, -и pl I. (за храна) 'Speisekam¬
mer /16 2. (за домакйнски предмети)
'Besen kammer
килй|еи, -йни adj 'Zellen-; ~ йно учй-
лище Hist 'Zellenschule/16, 'Kloster¬
schule
килййк|а /, -и pl 'Zelle /16
килйм m, -и pl 'Kelim m 6, 'Teppich m 1
килимар (-ят) m, -и pl 'Teppichweber
m 4
килимарство n nur sg 'Teppichweberei
/17
килй|я/, -и pl 'Zelle/16; затворническа
ä Ge'fängniszelle
кйлк|ам се, -аш ce (-ax ce) uv 'schwan¬
ken vi <hb>, 'torkeln vi < sn >, 'tau¬
meln vi <sn>
кйлна t кйлвам
кил|о и, -ä pl = килограм
киловат m, -и pl El Kilo'watt n 23
киловатчас m, -ове pl El Kilo'watt-
stunde /16
килограм m, -и pl Kilo'gramm n 23
километраж m, -и pl Kilo'meterzahl /17
километраж Ich, -ни adj Kilo'meter-; ж
стълб Kilo'metersiein m 1
километричен
316
километричен, -ни adj I. Kilo'meler-;
» стълб Kilo'melerstein т 1 2. übertr
kilo'meterlang, 'endlos; ж доклад
'endloser 'Vortrag m 2
километ|ър m, -ри pl Kilo'meler m 4
ким (-ът) m nur sg Boi 'Wiesenkümmel
m 4
кйм[ам, -аш (-ах) uv 'nicken vi <hb>
кймв|ам, -am (-ax) uv; кймн|а, -еш (-ах)
v 'nicken vj <hb>
кимион m nur sg 'Kümmel m 4
кимна I кимвам
кинематограф m, -и pl 'Filmvorführ-
apparat m 1
кинематографйчески adj kinemato'gra-
phisch
кинематографи|я / -и pl Kinemato-
gra'phie / 16 a; (производство на
филми) 'Filmproduktion / 17; (фил¬
мово дело) 'Filmwesen п 23
кинжал т, -и pl Dolch т 1
кйноп, кина/?/'Kino и 24; отивам на ~
ins 'Kino 'gehen vi < 13/sn>
киноапарат m, -и p/1. (прожекционен)
'Filmvorführapparal m 1 2. (снимачен)
'Filmkamera /15
киноапаратур|а/, -и pl 'Filmapparatur
/17
киноартйст m, -и pl 'Filmschauspieler
m 4
киновар m nur sg Zin'nober m 4
кннозвезд|а /, -й pl 'Filmstar m 6
киноизкуство n nur sg 'Filmkunst / 14
киноиндустрии /nur sg 'Filmindustrie
/16a
кинокамер[а /, -и pl 'Filmkamera /15
кннооператор m, -и pl 1. (които снима)
'Kameramann m 3 2. (който прожек-
тйра) 'Filmvorführer m 4
кннопреглед m, -и pl 'Wochenschau /17
кинопредставлени|е n, -я pl 'Filmvor¬
führung /17
кинопрожекция f, -и pl 'Filmvorfüh¬
rung/ 17
киносалон m, -и pl 'Kinosaal m 2
киностудио n nur sg 'Filmstudio n 24
кинотеат|ър m, -ри pl 'Lichtspieltheater
n 23, 'Filmtheater n 23
кинофилм m, -и pl Film m 1 *
кипарис m, -и pl Bot Zy'presse /16
кнпв|ам, -am (-ax) uv; кйпн|а, -еш
(-ax) v 1. (почвам да вря) 'anfangen vi
<2аjhb> zu 'kochen [zu 'wallen]
2. (изкипявам) 'überkochen vi
<ajsn>, 'überlaufen vi <9ajsn>
3. übertr (проявявам гняв) in Zorn
ge'raten vi < ЪЪ/sn >; s от яд vor Wut
'kochen vi <hb> 4. übertr (бушувам)
'toben vi <hb> 5. (вино) 'anfangen zu
fermen'tieren O кипва ми кръвта
mein Blut ge'rät in 'Wallung
кипеж m nur sg 1. 'Wallung/17, 'Sieden
n 23 2. (ферментация) 'Gärung / 17,
Fermentation /17 3. (размах)
Schwung m 2 4. (оживена дейност)
'Hitze / 16, 'Eifer m 4; в ~ а на
работата im 'Eifer der 'Arbeit
кипение n nur sg 'Sieden n 23, 'Wallen
n 23; точка на ~ 'Siedepunkt m I
кипна | кипвам
кйпр|я, -иш (-йх) uv 'schönmachen vi
< а >. zu'rechtmachen vt < a >, 'put¬
zen vt; s се 1. (гйздя се) sich 'feinma¬
chen vr < a > 2. (ходя напето) einher¬
stolzieren vi <a.jsn>
кип|я, -йш (-ях) uv 1. 'kochen vi <hb>,
wallen vi <hb> 2. (изкипявам) 'über¬
kochen vr < aJsn > 3. (бушувам) 'tosen
vi <hb> 4. übertr 'toben vi <hb>;
ж от гняв 'zornig sein < B>; s от яд
vor Wut 'kochen 5. (вино) fermen'tieren
vt <d> O врели-некипели 'unge¬
reimtes Zeug n 20*; ~ й ми кръвта
mein Blut ist in 'Wallung ge'raten
кираджй!я m, -и pl I. = квартирант
2. (превозвач) 'Fuhrmann m 3
Кнргйзня/Kirgisien n 23
киргизки adj kir'gisisch
кирилица / nur sg ky'rillische Schrift
/17, Ky'rilliza / 16
кирилски adj ky'rilüsch
кирй|я f -и pl 1. (наем) 'Miete / 16,
'Mietgeld и 21 2. (заплащане за пре¬
воз) 'Fuhrlohn т 2 3. (превоз) 'Lohn¬
fuhre /16
кйрк|а /, -и pl 'Hacke /16
317
кларнет
кирлйв adj ver'schmutzt, 'schmierig,
'schmutzig O изкарвам някому ~ ите
ризи jmds. 'schmutzige 'Wäsche vor
'allen 'Leuten 'waschen <4/hb>
кисел adj 1. 'sauer; ~ o зеле 'Sauerkraut
« 20; ~ и краставици 'sauere 'Gurken
/16jpl 2. (физиономия) 'sauer, 'sauer¬
töpfisch, 'griesgrämig, unlustig O ~ a
вода Mine'ralwasser «23; ~ o мляко
'Sauermilch / 12, 'Joghurt m 6
киселец nt nur sg Bot 'Sauerampfer m 4
кисел |ея, -ееш (-ях) uv 1. (имам кисел
вкус) 'sauer 'schmecken vi <hb>,
'sauer sein vi < B > 2. (ставам кисел)
'sauer 'werden vi < 18Isn >
киселин|а /, -й pl 'Säure / 16; сярна
s 'Schwefelsäure /; имам ~ й в
сто- маха 'Sodbrennen 'haben <A>
киселйн|ен, -ни adj 1. 'Säure-; ~ ни съе¬
динения 'Säureverbindungen / 17/pl
2. (съдържащ киселина) 'säurehal¬
tig
кйск|ам ce, -am ce (-ax ce) uv 'kichern vi
<hb>
кислород m nur sg Chem 'Sauerstoff m I
кислороден, -ни adj 'Wasserstoff-;
~ на вода Wasserstoffperoxid n 20,
Wasserstoffsuperoxid n 20
кйсн|а, -еш (-ax) uv 1. 'einweichen vt
< a > 2. (застоявам ce) her'umslehen
vi < 10'а/Л6>
кйст|а f -и pl Med 'Zyste /16
кит (-ът) m, -ове pl Zool Wal m 1
кита|ец nt, -йци pl Chi'nese m 7
Китай m 'China
китайк|а /, -и pl Chi'nesin/18
китайски adj chi'nesisch
китар а / -и pl Gi'tarre / 16
кйт|ен, -ни adj 1. (хубав) schön,
schmuck 2. (кйчест) 'buschig, dicht be-
'laubt 3. (разноцветен) 'farbenfroh
кйтк|а / -и pl 1. (снопче) Strauß m 2,
'Sträußchen n 23; (цветя) 'Blumen¬
strauß m; ä магданоз 'Sträußchen
'Petersilie 2. (горйчка) 'Wäldchen n 23
3. (сбйрка) 'Sammlung / 17 4. Anat
'Handgelenk n 20*
китов adj Wal-
китолов|ен, -ни adj Walfang-; е кораб
'Walfangschiff n 20
китоловец m, -ци pl 'Walfänger m 4
кйт|я, -иш (-йх) uv 'schmücken vt; %
кйтка ein 'Sträußchen 'winden vt < 27 >
кйфл|а f, -и pl 'Kipfel m 4, 'Hörnchen
«23 '
кихавица f nur sg 'Niesen n 23
кйх|ам, -am (-ax) uv; 'niesen vi <hb>
кнхв|ам, -am (-ax) uv; кйхн|а, -еш (-ах)
v 'niesen vi <hb>
кйч|а, -иш (-йх) uv 'schmücken vt; s ce
1. sich 'schmücken vr 2. (перча ce) sich
'brüsten vr
кйчест adj 1. (за дърво) dicht belaubt,
'buschig 2. (за цвете) voll, mit 'einer
'dichten 'Blüte
кйчур m, -и pl 'Büschel « 23; (коса)
'Strähne /16
кйша f nur sg 1. (време) 'naßkaltes
'Wetter « 23, 'Regenwetler « 2. (кал)
Matsch nt I; (сняг) 'Schneematsch m
кйшав adj 'regnerisch; (кален) 'matschig
клавиатур|а /, -и pl Klavia'tur / 17,
Tasta'tur /17
клавиш nt, -и pl 'Taste /16
клад|а / -и pl 'Scheiterhaufen m 4
клад а, -сш (кладох) uv 'schichten vt.
'aufschichten vt < a > O ж огън'Feuer
'anmachen vt <a>
кладен ец nt, -ци pl 1. 'Ziehbrunnen « 23
2. (извор) 'Quelle /16
клаксон nt. -и pl 'Hupe /16
клане и, -та pl 1. 'Schlachten « 23;
добйтък за ~ 'Schlachtvieh и 20
2. (масово избиване) Ge'metzel л 23
кланиц|а / -и pl 'Schlachthof т 2;
(малка сграда) 'Schlachthaus л 22
клан|ям се, -яш се (-ях се) uv 1. sich
ver'neigen vr <b>, sich ver'beugen vr
< b > (на, пред vor 3) 2. (угоднича)
'katzbuckeln vi <ajhb>
клап|а/, -и pl 1. Klappe/16; сърдечни
~и 'Herzklappen pl; ~и на флейта
'Klappen der 'Flöte 2. Ven'til и 20*;
предпазителна s 'Sicherheitsventil
клапан m, -и pl Ven'til « 20*
кларнет m, -и pl Klari'netle / 16
клас
318
‘клас (-ът) т, -ове pl (жито) 'Ähre/16
2клас (-ът) т, -овеpl 1. 'Klasse/16 auch
Bot, Zool 2. (учебна стая) 'Klassen¬
zimmer п 23
клас|а / -и pl 'Klasse / 16; работни¬
ческа « 'Arbeiterklasse /; първа «
Eisenb 'erste 'Klasse О от г übertr
'erster 'Klasse
клас|ен, -ни adj 'Klassen-; ~ на стая
'Klassenzimmer п 23; - на работа
'Klassenarbeit/17 О « als Substantiv
'Klassenlehrer m 4; ~ на als Substantiv
'Klassenlehrerin /18
класй|к tn, -ци pl 'Klassiker m 4
класика /nur sg 'Klassik /17
класйр|ам, -аш (-ах) uv pla'zieren vt
< d >; s ce sich pla'zieren vr
класйран|е n, -ия pl Sport Pla'zierung
/17; индивидуално «'Einzelwertung
/17; отборно «'Mannschaftswertung
класификация/, -и pl Klassifizierung
/17
класифицйр|ам, -аш (-ах) uv klassifi-
'zieren vr <d>
класицйз|ъм, (-мът) m nur sg Klassizis¬
mus tn 11
класйч|еи. -ни adj = класически
класйческ1и adj 'klassisch; - а литера¬
тура 'klassische Litera'tur /17; «
прймер 'klassisches 'Beispiel n 20; ~ a
борба Sport 'klassischer 'Ringkampf
m 2
клйсов adj 'Klassen-; ~a борба 'Klas¬
senkampf m 2
класовост /nur sg 'Klassencharakter m
класосъзнателен, -ни adj 'klassenbe¬
wußt
класьор m, -и pl 'Aktenständer m 4
клас|я, -йш (-йх) Mv 'Ähren 'ansetzen vt
<a>
клатушк|ам, -аш (-ах) uv 'schwenken vt,
'schaukeln vt, vi <hb>; * ce 'schwan¬
ken vi <hb>; (люлея ce) 'schaukeln vi;
(вървейки) 'torkeln vi <hb>, 'tau¬
meln vi <hb>
клат|я, -иш (-йх) uv I. (люлея) 'schau¬
keln vr; « люлката die 'Wiege 'schau¬
keln 2. (двйжа) 'schütteln vt; « глава
den Kopf 'schütteln; « дървото den
Baum 'schütteln; 'wackeln vi <hb>
(нещо mit etw. 5); « главата mit dem
Kopf 'wackeln 3. (махам) 'schwenken
vt; « шапката die 'Mütze 'schwen¬
ken 4. (разклащам) ins 'Wanken 'brin¬
gen v/ < 24 > O ä шапката на някого
übertr vor jmdm. 'katzbuckeln vi < a >;
« си краката übertr 'untätig her'um-
silzen vi <ajhb>, her'umlungern vi
<&lhb> ; s cel. (люлка) 'schaukeln
vi <hb> 2. (люлея ce) 'schwanken vi
<hb>, 'wanken vi <hb> 3. (не стоя
здраво) 'wackeln vi <hb>
клауз|а/, -и pl 'Klausel /16
клевет|а/, -й pl Verleumdung /17
клеветнн|к m, -ци pl Verleumder m 4
клеветнически adj verleumderisch
клеветничество n nur sg Verleumdung
Я7 , ,
клевет|я, -йш (-йх) mv verleumden vt
<b>
кле|й (-ят) m nur sg 1. Harz n 20 2. (ле¬
пило) Leim m 1
клейм|о n, -ä pl I. Hist 'Brandmal n 20
2. (печат) 'Stempel m 4 3. (позор)
'Schandfleck m 1 *, 'Schandmal n 20
клейм|я, -йш (-йх) uv 'brandmarken vt
клек (-ът) m, -ове pl Bot 'Bergkiefer
/16, 'Legföhre / 16, 'Latsche / 16
клекна | клякам
клен (-ът) m, -ове pl Bot 'Ahorn nt 1 *,
'Feldahorn
клепал|o n, -a pl 'Läutebrett n 21
клепач m, -и pl Anat 1. (кожица) Lid
n 21 2. (косми) 'Wimper / 16
клепв|ам, -аш (-ах) mv; клепн|а, -еш
(-ах) v 1. (коса) 'dengeln vt 2. (бия)
'schlagen vt, vi <3/hb>, 'klopfen vi
<hb> 3. (cклюн) 'klappern vi <hb>
4. (ушй) her'abhängen 'lassen vt < 3 >,
'hängen 'lassen
клепк|а / -и pl t клепач
клепна T клепвам
клепоух adj mit 'hängenden Ohren, mit
'Hängeohren; - o магаре ein 'Esel m 4
mit 'Hängeohren
клеп|я, -еш (-äx) mv 1. (коса) 'dengeln
319
клон
vt 2. (склюн) 'klappern vr <hb>
3. (клепало) 'schlagen vt < 3 >
клерикал|ен, -ни adj kleri'kal
клерикал йзъм (-мът) m nur sg Kleri-
ka'lismus m 11
клет adj 1. (нещастен) 'elend, 'unglück¬
lich 2. (проклет) ver'fluchl, ver'dammt
клетв|а /, -и pl 1. Schwur m 2, Eid m 1;
давам x за вярност den 'Treueid
'schwören v? <35/hb>; лъжлива x
'Meineid 2. (проклятие) Fluch m 2
клетвен adj 1. 'Eides- 2. 'eidesstattlich;
~a декларация 'eidesstattliche Er-
'klärung/17
клетволресгьпни к m, -ци pl 'Eidesver¬
letzer m 4; (дал лъжлива клетва)
'Meineidiger m?’’
клетк|а /, -и pl 1. (затворено поме¬
щение, кафез) 'Käfig m I* 2, Biol
'Zelle / 16 auch übertr
клетни|к m, -ци pl 'Elender ml*
клетъч|ен, -ни adj Biol Zell-; ~ на
структура 'Zellstruktur/17
клеч|а, -йш (-äx) uv 'hocken vi <hb>
клечк|а f -и pl 'Hölzchen n 23, Span
m 2; s за зъби 'Zahnstocher m 4;
кибритена x 'Streichholz n 22 O
голяма x übertr wng ein 'großes Tier
n 20
клещи nur pl 'Zange /16
клиент m, -и pl I. (купувач) 'Kunde m 8
2. Jur Kli'ent m 8
клиентела fnursg 1. (купувачи) 'Kund¬
schaft /17 2. Jur Klien'tel /17
клйзм|а/, -и pl Kli'stier n 20*. 'Einlauf
m 2
клйк|а/ -и pl 'Clique/16, 'Klüngel nt 4
клйм ам, -am (-ax) uv 1. 'nicken vi
<hb>; x на някого jmdm. 'zunicken
vi <ajhb> 2. (отпускам глава) den
Kopf 'sinken 'lassen < 3 >
клймат m, -и pl 'Klima n 24; морски
~ 'Seeklima; умерен - ge'mäßigtes
'Klima
клнматйч|ен, -ни adj kli'matisch, 'Kli¬
ma-; ~ на зона 'Klimazone / 16
климатйчески adj = климатичен
клймв|ам, -аш (-ах) uv; клймн[а, -еш
(-äx) V 1. 'nicken vi <hb> 2. (накло¬
нявам се) sich 'neigen vr
клин (-ът) т, -ове pl 1. Keil т 1*2. (вид
панталони) 'Keilhose/16 О ни в ~ ,
ни в ръкав das paßt überhaupt nicht
'hierher; - ~ избйва den 'Teufel mit
dem 'Beelzebub 'austreiben vt < 23 a >
клйи|ец m, -ци pl 'Hufnagel m 5 0 кова
~ци vor 'Kälte mit den 'Zähnen
'klappern vi <hb>
клнннк|а/ -и pl 'Klinik /17; кожна x
'Hautklinik; нервна x 'Nervenklinik;
очна x 'Augenklinik
клинйч|ен, -ни adj 'klinisch
клиновйд|ен, -ни adj 'keilförmig
клинообраз|ен, -ни adj: ~но писмо
'Keilschrift/17
клинопйс m, -и pl 'Keilschrift /17
клйнч|а, -иш (-йх) uv sich 'drücken vr
(от vor J)
клир (-ът) m nur sg 'Klerus m
клиринг m, -и pl 'Clearing n 23
клйрингов adj 'Clearing-
клйсав adj 'klitschig; (хляб) 'schliffig
клисар (-ят) m, -и pl 'Küster nt 4
клисур|а /, -и pl Schlucht /17
клише n, -та pl Kli'schee n 24
клишйр|ам, -аш (-ax) uv, v kli'schieren
vr <d>
клозет m, -и pl Klo'seü n 24
клок|ам, -аш (-ax) uv 1. 'gluckern vr
<hb>, 'glucksen vi <hb> 2. (вряща
течност) 'brodeln vr <hb> 3. (кло¬
коча) 'plätschern vi <hb>
клокв|ам, -аш (-ax) uv; клбкн|а, -еш
(-äx) v 1. 'gluckern vi <hb>, 'glucksen
vi < hb > 2. (при готвене) 'aufkochen
vt <a>
клокот m nur sg 'Plätschern n 23
клокот|я, -иш (-йх) uv = клокоча
клокоч|а, -иш (-йх) uv 1. 'plätschern vi
<hb> 2. (вряща течност) 'brodeln vr
< hb > auch übertr
клон (-ът) m, -и od -ове pl 1. (на дърво)
Zweig m 1, Ast m 2; übertr Zweig; ~ на
науката 'Wissenschaftszweig m 2. pl
nur -ове (филиал) 'Zweigstelle / 16:
пощенски - 'Postamt n 22
клонак
320
клока|к nt, -ци pl Ge'äst п 20
клонест adj ver'zweigt. ver'ästelt
клонк|а /, -и pl Zweig т 1, Ast /я 2
клонче и,-та р\ Zweig т 1, 'Ästchen
п 23; маслиново - 'Ölzweig т
клон|я, -йш (-йх) uv 1. sich 'neigen vr
2. übertr (ймам предпочитание) 'nei¬
gen vi <hb> (към, на zu 3)
кл6пк|а/, -Hp/'Falle/16; попадам в «
in 'eine 'Falle ge'raten vi <3b/sn>
клопотар nt, -и pl 'Glocke / 16, 'Kuh¬
glocke
клоун m, -и pl Clown [klaun] nt 6
клуб (-ът) m, -oBc pl Klub m 6
клуб|ен, -ни adj Klub-; ~ но помеще¬
ние 'Klubraum nt 2
клуп (-ът) nt, -ове pl 'Schlinge / 16
клъвв|ам, -am (-ax) uv; клъвн|а, -еш
(-äx) v 1. 'picken vt, vi <hb> 2. übertr
(жегвам) ver'letzen vt <b>
клъцв|ам, -аш (-ax) uv; клъцн|а, -еш
(-äx) v 1. (със секйра) 'hacken vr 2. (с
нож) 'schneiden vr, vr <2\jhb> 3. (c
клюн) 'picken vr, vi <hb>, 'aufpicken
vr < a > 4. (смачквам, разбйвам) zer-
'drücken vr < b >, zer'stoßen vt < 34 b >
5- (змия) 'beißen vr, vi < 21/hb> 6. (за¬
сягам) ver'letzen vr<b>
клюк|а / -и pl 1. Tratsch m 1, Klatsch
m I 2. (слух) Ge'rücht n 20
клюкар (-ят) nt, -и pl 1. 'Tratschmaul
n 22, 'Klatschbase /16 2. (който раз¬
пространява слухове) Gerüchtema¬
cher /п 4
клюкарк|а / -и pl 'Klatschbase / 16,
'Tratschtante /16
клюкарски adj Tratsch-; ~ разговори
Ge'tratsche n 23
клюкарство n nur sg Ge'tratsche n 23
клюкарствув|ам, -аш (-ax) uv 1. 'trat¬
schen vr <hb>, 'klatschen vi <hb>
2. (разпространявам слухове) Ge-
'rüchte ver'breiten vr <b>
клюм|ам, -аш (-ax) uv 1. (отпускам)
'hängen 'lassen vr <3> 2. (кимам)
'nicken vr <hb>
клюмв|ам, -аш (-ax) uv; клюмн|а, -еш
(-ах) V 1. (отпускам) 'hängen 'lassen vt
< 3 > 2. (увяхвам) ver'welken vr
<bjsn>, die 'Köpfe 'hängen 'lassen
3. übertr (изпадам в отчаяние) den
Kopf 'hängen 'lassen 4. (кимам) nik-
ken vr <hb>
клюн (-ът) nt, -ове pl 'Schnabel m 5
клюс|а /, -и pl 'Schlinge /16
ключ (-ът) nt, -ове pl 1. 'Schlüssel m 4;
държа под ~ ver'schlossen 'halten vt
< 3 >; апашки - 'Dietrich m 1*2. (за
отвйнтване) 'Schraubenschlüssel; френ¬
ски - Fran'zose nt 7; тръбен ~ 'Rohr¬
zange / 16 3. Mus 'Notenschlüssel
4. El 'Schalter m 4; електрически -
'Schalter
ключалк|а/ -и pl 1. (дупка) 'Schlüssel¬
loch n 22 2. (брава) Schloß n 22
ключар (-ят) m, -и pl 1. (шлосер)
'Schlosser m 4 2. (който пази клю¬
човете) Be'schließer nt 4
ключиц а / -и pl Anat 'Schlüsselbein
n 20*
ключов adj 'Schlüssel-; - а позиция
'Schlüsselposition /17
кляк[ам, -аш(-ах) uv; клек»|a, -еш (-äx)
v 1. sich 'hocken vr, sich 'kauern
vr 2. (отпадам) schlapp 'machen vi
<hb>
клякв|ам, -аш (-ax) uv = клякам
кмет (-ът) nt, -ове pl 'Bürgermeister nt 4;
главен - 'Oberbürgermeister т
кметнц|а / -и pl 1. (жена на кмет)
'Bürgermeistersfrau/17 2. (жена кмет)
'Bürgermeisterin /18
кметов adj 'Bürgermeister-
кметски adj 'Bürgermeister-
кметств|о п, -а pl(на село) 'Bürgermei¬
steramt п 22, Gemeindeamt п 22; (в
града) 'Rathaus п 22
кметув|ам, -аш (-ах) uv 'Bürgermeister
sein vi < В >
кингIа /, -и pl 1. Buch п 22 2. (хартйя)
Pa'pier п 20* 3. volkst (писмо) Brief т 1
О говоря като по * wie ein Buch
'reden vi <hb>\ настолна «'Hand¬
buch n\ оставам на « auf dem Pa'pier
'bleiben vi <23fsrt>
книговез|ец nt, -ци pl 'Buchbinder m 4
321
кога
книговезки adj 'Buchbinder-
книговезннЩа / -и pl BuchbindeTei /17
книговодител (-ят) т, -и pl 'Buchhalter
т 4
книговодйтелски adj 'Buchhalter-
книговодств|о и, -а pl 'Buchhaltung/17
книгоиздаване п, -ия pl Verlagswesen
п 23
книгоиздател (-ят) т, -и pl Ver'leger m 4
книгоиздателств |о п, -а р/ Ver'lag т 1*
книгообмен т, -и pl 'Buchaustausch т 1 *
книгопечатане п nur sg 'Buchdruck т 1 *
книголйс т, -и pl Bibliogra'phie /16 а
книгохранйлищ|е п, -а pl 1. (библи¬
отека) Biblio'thek/17 2. (склад) Ма-
ga'zin п 20*
книжа nur pl Pa'piere п 20*/pl; ценни
~ 'Wertpapiere
кннжар (-ят) т, -и pl 'Buchhändler т 4
книжарниц|а/ -и pl 'Buchhandlung/17
кннжарство п nur sg 'Buchhandel т 4
кнйж|ен, -ни adj 1. Pa'pier-; ~ ни па¬
ри Pa'piergeld п 21; ~ на фабрика Pa¬
pierfabrik / 17; ~на индустрия
Papierindustrie /16 а 2. Buch-; ж
фонд 'Buchfonds т; ж пазар 'Buch¬
markt т 2 3. 'stubengelehrt, 'lebens¬
fremd, 'angelesen; ~ ни знания 'Buch¬
stabengelehrtheit /17; ~ни изрази
'steife ['angelesene] 'Ausdrücke т 2/pl
кнйжк|а/,-иpl 1.'Büchlein п 23; Buch
п 22; членска ж 'Mitgliedsbuch п;
шофьорска ж 'Fahrerlaubnis /13;
спестовна ж 'Sparbuch п 2. (хар¬
тийка) Stück п 20* Papier 3. (брой на
списание) Heft п 20
кнйжнина / nur sg Litera'tur / 17,
'Schrifttum n 23 a
кнйжност / nur sg 'Buchstabengelehrt¬
heit /17, 'Lebensfremdheit / 17
книжбв|ен, -ни adj Litera'tur-, litera¬
risch; ж език Litera'tursprache /16
книжовни |к т, -ци pl Litera'turschaf-
fender m 7+, 'Schriftsteller m 4
книжовност / nur sg Litera'tur / 17,
'Schrifttum n 23 a
княгйн|я/ -и pl 1. 'Fürstin/18 2. (дъ¬
щеря) Prin'zessin /18
21 Wtb. Bulg-Di.
княжески adj 'fürstlich
княжеств|о n, -a pl 'Fürstentum n 22
княз (-ът) m, князе pl 1. Fürst m 8
2. (син) Prinz m 8
коалиционен, -ни adj Koaliti'ons-;
~ но правителство Koalitionsregie¬
rung/17
коалйци|я / -и pl Koaliti'on / 17
кобалт m nur sg 'Kobalt n 24
кобалтов adj 'Kobalt-
коб|ен, -ни adj 'unheildrohend, 'unheil¬
verkündend
кобйл|а /, -и pl 'Stute /16
кобйлиц|а /, -и pl 1. 'Tragjoch «20*,
'Tragstange / 16 2. (геранйло) 'Zieh¬
stange /16
кобйлск|н adj 'Stuten-; - o мляко
'Stutenmilch /17
кобр|а / -и pl Zool 'Kobra / 15
кобур m, -и pl Re'volvertasche /16
ков|а, -ein (-äx) hv 1. (желязо) 'schmie¬
den v/ 2. (гвоздей) 'einschlagen vt
<4a> 3. (камък, кон) be'schlagen vt
< 4 b > 4. (прикрепям) 'nageln vt, 'an¬
nageln vt < a > 5. (коса) 'dengeln vt
кован adj ge'schmiedet
ковар|ен, -ни adj 'hinterhältig, 'heim¬
tückisch
коварност/nur sg 'Hinterhältigkeit/17,
'Tücke/17
коварств|о n, -a pl 'Tücke/17, 'Hinter¬
list/17
ковач m, -и pl Schmied m 1
ковачество n nur sg 'Schmiedehandwerk
n 20
ковачниц|а f -и pl 'Schmiede / 16
ковашки adj 'Schmiede-; - чук'Schmie¬
dehammer m 4; ~ цех 'Schmiede /16
köbkoct f nur sg 'Schmiedbarkeit /17
ковче|г m, -зи pl 1. (ракла, сандък)
'Truhe /16 2. (за мъртвец) Sarg m 20
Ноев ж 'Arche / 16 'Noah
ковчеже n, -та pl Scha'tulle /16
ков|ък, -ки adj 'schmiedbar
ковьбр m, -и pl 'Wandteppich m 1 *
кога adv 1. wann; ~ ще тръгнем? wann
'werden wir 'aufbrechen?; кажи ми ~
ще пристигнем sag mir, wann wir
когато
322
'ankommen 'werden; не помня ~
е било ich kann mich nicht er'innern,
wann das war 2. (когато) wenn, als; ще
узнаеш ~ му е времето du wirst es
er'fahren, wenn die Zeit da'für gekom¬
men ist; можах да го позная чак ~ се
изправи ich 'konnte ihn erst er'kennen,
als er sich 'aufrichtete O още ~ schon
seit 'langem; още ~ съм станал ich
bin schon seil 'langem auf den 'Beinen;
~ и да e wann es auch 'immer sei; ~
как 'jedesmal; ~ ... ~ ... bald... bald ...
когато adv, Konj 1. wenn, als; ~ ме
повйкат, идвам веднага wenn man
mich ruft, 'komme ich so'fort; беше се
вече стъмнило, ~ пристигнахме es
war be'reits 'dunkel, als wir 'ankamen
2. (ако) wenn; «- времето е хубаво,
ние се събйраме в парка wenn das
'Wetter schön ist, 'treffen wir uns im
Park O ~ и да e wann es auch 'immer
sei, wann auch 'immer
когаш|ен, -ни adj von wann
код (-ът) m, -ове pl Code; пощенски
-v 'Postleitzahl /17
кодейн m nur sg Kode'in n 24
кодекс m, -и pl Gesetzbuch n 22, 'Kodex
ml; ~ на труда 'Arbeitsgesetzbuch n;
граждански - 'bürgerliches Gesetz¬
buch, Zivilgesetzbuch
коджа adj unveränderlich 1. (доста го¬
лям) 'ziemlich groß, recht groß 2. (дос¬
та много) 'ziemlich viel 3. (твърде)
sehr
коджвмитн adj unv = коджа
кодификация/, -и pl Kodifizierung/17
кодмфицйр|ам, -аш (-ах) uv, v kodifi-
'zieren v/ <d>
кой ... кое Konj bald ... bald ...; детето
кое играе, кое плаче bald spielt das
Kind, bald weint es
коефициент m, -и pl Koeffizient m 8
кож1а/, -и pt\. Haut/14; s на лицето
Ge'sichtshaut / 2. (одрана кожа
на животни с козината) Fell п 20
3. (обработена) 'Leder п 23; « за
обувки 'Schuhleder 4. (на плодове)
'Schale / 16 О излизам из ~ ата си
aus der Haut'fahren vi < 14jhb>\ s и
кости Haut und 'Knochen; не мога да
се побера в <* ата си sich nicht
be'ruhigen 'können < Зб/йб >; одрал
- ата на баща си er ist 'seinem 'Vater
wie aus dem Ge'sicht ge'schnittcn
кожар (-ят) m, -и pl 'Gerber m 4
кожарск|и adj 1. 'Gerber- 2. 'lederver¬
arbeitend, 'Lederverarbeilungs-; ~ a
промишленост 'lederverarbeitende
Industrie /16 a
кожарство n nur sg 1. (занятие на ко¬
жар) 'Gerberhandwerk n 20* 2. (об¬
работване на кожи) 'Lederverarbei-
tung/17
1к6ж|еи, -ни adj Haut-; - ни болести
'Hautkrankheiten / 17jpl\ - на кли¬
ника 'Hautklinik /17
2кожен adj 1. (от кожа без космите)
'Leder-, 'ledern; - и обувки 'Leder¬
schuhe т 1 /pl; ~ о палто 'Ledermantel
т 5 2. (от кожа с космите) Pelz-; Fell-;
~ о палто 'Pelzmantel т 5
кбжно-венерйчески adj\ - болести
'Haut- und Geschlechtskrankheiten
/17/р/
кожодер т, -и pl 'Leuteschinder т 4,
'Ausbeuter т 4, 'Blutsauger т 4
кожу|х т, -си pl I. (кожа, дреха) Pelz
т 1 2. (палто) 'Pelzmantel m 5 3. (яке)
'Pelzjacke /16
кожухар (-ят) т, -и pl 'Kürschner т 4
кожухарниц|а /, -и pl 'Kürschnerwerk¬
statt /14
кожухарски adj 'Kürschner-
кожухарство п nur sg 'Kürschnerhand¬
werk п 20*
кожухче п, -та pl 'Pelzjacke/16, Wams
п 22
коз (-ът) т, -ове pl Kart Trumpf т 2
auch übertr
коз|а/, -й pl 1. Zool 'Ziege/16; дива ж
'Gemse / 16 2. Sport Bock m 2
O от стара « яре ein ganz Durchtrie¬
bener m 7+
козар (-ят) m, -и pl 'Ziegenhirt m 8
козарегво n nur sg 'Ziegenzucht /17
коз|ел m, -лй pl 'Ziegenbock m 2
323
кола
козен adj 'Ziegenleder-, 'Ziegenfell-
к6з|и adj 'Ziegen-; ~ я брада Bot 'Klei¬
ner 'Sauerampfer m 4*, ~ я пътека
Ge'birgspfad m 1
коз|и се (-й се) uv nur 3. Pers 'zickein vi
<hb>
козина / nur sg Fell n 20
козирк|а /, -й pl 1. 'Mützenschirm m 1
2. (навес) 'Vordach n 22, 'Schutzdach n 22
козирог m nur sg Astr 'Steinbock m 2
козирув ам, -аш (-ах) uv, v Mil 'grüßen
v/, salu'üeren vi <d/hb>
козле n, -та pl 'Zicklein n 23
козметика / nur sg Kos'metik /17
козметйч|ен, -ни adj kos'metisch, Kos-
'metik-; ж салон Kos'metiksalon m 6
козни nur pl In'trigen/16/р/, 'Ränke pl*
козуна|к m, -ци pl 'Osterkuchen m 4
козунач|ен, -ни adj 'Kuchen-
козя к m, -ци pl 'Ziegenfellmatte /16
ко|й, -я, -е, -Й pron interr 1. nur sg wer
2. 'welcher, 'welche, 'welches, 'welche;
ж филм ще гледаш 'welchen Film
wirst du dir 'ansehen? коя кнйга ще
вземеш? 'welches Buch wirst du 'neh¬
men? ето ж 'eben 'dieser; ж да e wer es
auch sein mag; ж знае wer weiß; c
ж ум aus 'welchem 'Grunde; кое как
'irgendwie
който, която, което, който pron rel der,
die, das, die O ~ ми попадне wer mir
'zwischen die'Finger kommt; ~ идае
wer es auch sein mag
кок (-ът) m, -ове pl 'Haarknoten m 4
кокаин m nur sg Koka'in n 24
коканнйз|ъм (-мът) m nur sg Ko¬
kainismus m 11, Kokainsucht /14
кокал m, -и pl 'Knochen ml а; опрял е
ножът до ~ а das 'Wasser steht mir bis
zum 'Halse
кокален adj 'beinern
кбкалест adj 'knochig
кокалче n, -та pl 'Knöchelchen n 23
кокард|а /, -и pl Ko'karde / 17
кокет|ен, -ни adj ko'kett
кокетйр|ам, -аш (-ах) uv, v koket'tieren
vi <d jhb>
кокетк|а/ -и pl Ko'kette/16
кокетнич[а, -иш (-йх) uv koket'tieren vi
< d /hb >
кокетств о n, -a pl Kokette'rie /16 a
кокили nur pl 'Stelzen /16//?/
кокиче n, -та pl Bot 'Schneeglöckchen
n 23
коклюш m nur sg Med 'Keuchhusten m 4
кокон а / -и pl 'aufgetakeltes 'Frauen¬
zimmer n 23
кокорч|а се, -иш се (-йх се) uv 1. (птйца)
die 'Flügel [das Ge'fieder] 'spreizen vt
2. übertr (надувам се) sich 'spreizen
vr, sich 'aufblasen vr <3a> 3. (пуля
се) die 'Augen 'aufreißen vt <21a>
кокор я, -иш (-йх) uv: ж си очите die
'Augen 'aufreißen vr < 21 a >, 'starren
vi <hb>; s ce die 'Augen 'aufreißen,
'starren
кокосов adj 'Kokos-; ~ o масло 'Ko¬
kosfett n 20; ~ орех'Kokosnuß/14
кок6тк|а / -и pl Ko'kotte / 16
KOKOUiäp (-ят) m, -и pl 1. 'Hühnerhalter
m 4, 'Hühnerzüchter m4 2. (търговец)
Ge'flügelhändler m 4 3. (крадец) 'Ta¬
schendieb m 1
кокошарни|к m, -ци pl 'Hühnerstall m 2
кокош и adj 'Hühner-; O ~ а слепота
'Nachtblindheit/17; ж трън 'Hühner¬
auge n 30; ял ж крак umg übertr er
kann nicht den Mund 'halten, er ist
nicht verschwiegen
кокошк|а/, -и pl Huhn n 22, 'Henne/16;
водна ж Zool 'Bleßhuhn O лягам c
~ ите mit den 'Hühnern 'schlafen 'ge¬
hen < 13 /sn>
кокошничав adj nachtblind
кокс (-ът) m nur sg Koks m 1
коксов adj Koks-; - а пещ 'Koksofen
m 5
коктейл m, -и pl 'Cocktail m 6
кол (-ът) m, -ове pl Pfahl m 2, Pflock m 2
O от и от въже 'allerlei Ge'sindel
n 23
!кола /nur sg 1. (нишесте) 'Stärke/16
2. (лепйло) 'Kleister m 4
2кол|а /, -и pl 'Druckbogen m 4
кол|а /, -й pl 'Wagen m 4; лека ж
Personenkraftwagen m, Pkw m 6
колан
324
колан m, -и pl 1, (пояс) 'Gürtel т 4,
Gurt т 1; предпазен ~ 'Sicherheits¬
gurt 2. (ремък) 'Riemen т 4
колаиче и, -та pl 'Riemchen п 23
колар (-ят) т, -и pl 1. 'Fuhrmann т 3,
'Kutscher т 4 2. (който прави холй)
'Stellmacher т 4
коларск|и adj 1. 'Fuhrmanns- 2. 'Stell¬
macher-; ~ а работйлница 'Stellma-
cherwerkstalt / 14 3. Fuhr-; а път
'Fuhrweg m 1
колан m, -и pl = касапин
колб|а/, -и pl 'Kolben т 4
колбасар (-ят) т, -и pl 'Fleischer т 4,
'Wursthändler т 4
колбаси nur pl 'Wurstwaren / \6/pl
колбасннц|а /, -и pl 'Fleischerladen m
5, 'Wurstgeschäft n 20
колебани|е n, -я pl 1. 'Schwankung/17,
2. (двоумение) 'Schwanken n 23, 'Zö¬
gern n 23
колеба |я се, -еш се (-х се) uv 1. 'schwan¬
ken vi <hb>; (стрелка) 'ausschlagen
vi <4 z./hb> 2. (двоумя се) 'zögern vi
<hb>, 'zaudern vi <hb>
колеблив adj 'schwankend, 'unsicher
колеблйвост f nur sg 'Unentschlossen¬
heit /17
колег|а m, -и pl 1. Kollege m 7 a 2. (със-
тудент) Kommili'tone m 8
колегийл|ен, -ни adj kollegi'al
колегиалност /nur sg Kollegiali'tät /17
колеги|я /, -и pl Kol'legium n 28; ре¬
дакционна a Redaktionskollegium
Коледа/'Weihnachten n 2У
колед|ен, -ни adj 'Weihnachts-, 'weih¬
nachtlich; - но дърво 'Weihnachts¬
baum m 2; ~ на елха 'Weihnachlstan-
ne/16 ‘
коледув|ам, -аш (-ах) uv von Haus zu
Haus 'gehen < 13/sn > und 'Weih¬
nachtslieder 'singen < 27 >
колеж m, -и pl College n
колежк|а f -и pl 1. Kol'legin / 18
2. (състудентка) Kommili'tonin /18
колектйв m, -и pl Kollek'tiv n 20*;
заводски - Belegschaft /17
колектйвен, -ни adj kollek'tiv
колективизация / nur sg Kollektivie¬
rung/ 17
колективнзйр|ам, -аш (-ах) uv, v kol¬
lektivieren v/ <d>
колектнвйзъм (-мът) m nur sg Kol¬
lektivismus m 11
колектйвност / nur sg Kollektivität
/П
колекционер m, -и pl 'Sammler m 4
колекционерска adj 'Sammler-; ~a
сбирка 'Sammlung / 17
колекци|я /, -и pl 'Sammlung / 17,
Kollekti'on /17
колел о n, -a pl 1. Rad n 22; зъбчато
a 'Zahnrad n 2. (велосипед) 'Fahrrad
n\ карам a 'radfahren w < 4 ajsn > O
пето a 'fünftes Rad am 'Wagen; ще се
обърне - ото die 'Dinge 'werden sich
von Grund auf 'ändern
колелц|6 n, -ä pl 'Rädchen n 23
коленнч|а, -иш (-йх) uv 'knien vi <hb>\
(падам на колене) 'niederknien vi < я/hb,
sn>, auf die Knie 'fallen vi <3/sn>
коленчат adj ge'knickt, ge'bogen
колеснйц|а /, -и pl 1. Hist 'Streitwagen
m 4, 'Kampfwagen m 4 2. (украсена
кола) Ka'rosse / 16; погребална *
'Leichenwagen m 4
колет m, -и pl 'Postpaket n, Pa'ket n 20*
колет|ен, -ни adj Pa'ket-; - на служба
Pa'ketannahme/16 und -ausgabe/16
к6л|ец m, -ци pl Pfahl m 2, Pflock m 2
колйб|а / -и pl 'Hütte /16
колйби nur pl Ge'birgsdorf n 22
колие n, -та pl Kol'lier n 24, 'Halsband
n 22, 'Halskette/16
колйзи|я /, -и pl Kollisi'on /16
колики nur pl Med 'Kolik /17
колйт m nur sg Med Ko'litis / 13,
'Dickdarmentzündung /17
количествен adj 'quantitativ; ~ и изме¬
нения 'quantitative Veränderungen
/17//7/
колйчеств|о n, -a pl 1. Quantität / 17
auch Phil 2. (число) Zahl /173. (маса)
'Menge /16
колйчк|а/, -и pl 1. (за бебета) 'Kinder¬
wagen m 4; детска a'Kinderwagen
325
комар
2. (с две колела) 'Karren т 7 а
3. (с едно колело) 'Schubkarren
колко adv inlerr wie'viel; ~ е часът? wie
spät ist es?
колко-годе adv 'wenigstens 'etwas
колкото adv rel so'viel; давам ти ~
искаш ich 'gebe dir, so'viel du willst;
~ толкова je.... 'desto; ~ по-бър¬
зо, толкова по-добре je 'schneller,
'desto 'besser; - за парите was das
Geld be'trifft ...
коловоз m, -и pl 1. (гара) Gleis n 20
2. (път) 'Fuhrweg m 1, 'Wagenspur /16
колод|а / -и pl 'Kartenspiel n 20*
колодрум m, -и pl 'Radrennbahn /17
колоездач m, -и pl 1, 'Radfahrer m 4
2. Sport 'Radsportler m 4
колоездачен, -ни adj Rad-; ä пробег
на мира Sport 'Radfernfahrt /17 für
den 'Frieden, 'Friedensfahrt; ~ на
обикблка 'Radrundfahrt /17; - но
състезание 'Radrennen n 23
колон|а /, -и pl 1. (стълб) 'Säule/16
2. Typ Ko'lonne/16, 'Druckspalte/16
3. Mil Ko'lonne, 'Marschformation
/17 O пета ä 'fünfte Ko'lonne
колои|ен, -ни adj 'Säulen-; ~ на зала
'Säulensaal m 2
колониален, -ни adj Koloni'al-, kolo-
ni'al; « въпрос koloni'ale 'Frage/16;
~ на политйка Koloni'alpolitik /17
колонизатор m, -и pl Kolonisator m 9 a,
Kolonialherr m 8
колоиизаторск|н adj kolonisatorisch
колонизация/nur sg Koloni'sierung/17
колонизнр|ам, -аш (-ах) uv, v kolonisie¬
ren vt <d>
колоннст n, -и pl Kolo'nist m 8, 'Ansied¬
ler m 4
кол6ни|я /, -и pl Kolo'nie /16 a
колоратур|а/ -и pl Mus Koloratur/17
колоратур|ен, -ни adj Mus Koloratur-;
- но сопрано Koloratursopran m 1*
колорит m, -и pl Kolo'rit n 20*
колорит|ен, -ни adj 'farbenfreudig, 'far¬
big
колос m, -и pl Ko'loß m 1
колосал|ен, -ни adj kolos'sal
колосвам, -аш (-ах) uv; колос|ам, -аш
(-ах) V 'stärken vt
колофон т nur sg Kolo'phonium n 28;
~ за лъкове Kolo'phonium
колцина pron wie'viele
колчан m, -и pl 'Köcher m 4
колчем adv, Konj 'jedes Mal, wenn,
so'ofl, 'immer wenn
кол|я, -иш (-их od клах) uv 'schlachten
vt, vt <hb>; (убивам) töten vt, 'nie¬
dermachen vt <a/hb> O той коли,
той беси er hat zu bestimmen
]кол|яно n, -ена od -ене pl 1. Anal Knie
n 20* 2. Bot (на стебло) 'Knoten m 4
3. (тръба) 'Knierohr n 20 O мйсли
че, морето е до ~ ене er nimmt 'alles
auf die 'leichte 'Schulter
2коляно n nur sg 1. (род) Ge'schlecht
n 21 2. (потекло) 'Herkunft /14
комай adv wohl, fast
команд|а / -и pl 1. (заповед) Kom-
'mando n 24, Be'fehl m 1*; под ко¬
мандата на 'unter dem Be'fehl von
2. (отряд) Trupp m 6, 'Gruppe / 16;
'Mannschaft / 17, Besatzung/17 O
пожарна ä 'Feuerwehr/17
комаид|ен, -ни adj Kom'mando-
командйр m, -и pl Komman'deur m 1*
командировам, -аш (-ах) uv, v auf
'Dienstreise 'schicken vt
командировка /, -и pl 'Dienstreise
/16
командировъчен, -ни adj 'Dienstreise-;
~ ни пари 'Reisespesen pl, 'Tagegeld
n 21
командирски adj Komman'deurs-
командйт|ен, -ни adj: ~ но дружество
Kommanditgesellschaft /17
командув|ам, -аш (-ах) uv komman¬
dieren vt < d >, be'fehligen vt < b >
командуван|е n, -ия pl Mil Kom'mando
n 24; обединено « Vereinigtes 'Ober¬
kommando
командуващ adj als Subst Mil Kom¬
mandierender m 7+, Be'fehlshabender
m 7 +
‘комар m, -и pl Zool 'Mücke / 16;
маларйчен - 'Fiebermücke/
комар
326
2комйр т nur sg Ha'sardspiel n 20*;
играя на ~ Hasard 'spielen vt
комарджййски adj 'Spieler-
комарджййство n nur sg Ha'sard n 24
комарджй[я m, -и pl Ha'sardspieler m 4,
Hasar'deur m 1 *
комасация / nur sg 'Flächenzusammen-
legung/17
комасйр|ам, *аш (-ах) uv, v 'landwirt¬
schaftliche 'Nutzfläche Zusammenle¬
gen v/ <a>
комат m, -и pl Stück n 20 Brot
комбайн m, -и pl 'Mähdrescher m 4,
Kombine [.. 'bain]/16
комбайнер m, -и pl 'Mähdrescherfahrer
m 4, Kom'binefahrer m 4
комбайнов adj 'Mähdrescher-
комбинат m, -и pl Kombi'nat n 20;
химйчески - 'chemisches Kombi'nat;
домостройтелен ~ 'Wohnungsbau¬
kombinat
комбинаци6н1ен, -ни adj Kombi-
nati'ons-
комбннаци|я /, -и pl Kombination /17
комбинезон m, -и pl 1. (женска дреха)
'Unterrock m 2 2. (работна дреха)
Kombination /17; 'Overall m 6
комбинйр|ам, -аш (-ax) uv, v kombi¬
nieren vt <d>
комедиант m, -и pl Komödiant m 8
комеднйнтство n nur sg Komödian¬
tentum n 23
комеди|я /, -и pl Ko'mödie /16
комендант m, -и pl Komman'dant m 8
комендантски adj Komman'danten-
комеидйнтств|о n, -a pl Kommandan-
'tur/17
коментар nt, -и pl Kommen'tar m 1 *
коментарии nur pl Kommen'tar m 1 *
коментатор m, -и pl Kommen'tator
m 9a
коментйр|ам, -аш (-ax) uv, v kommen-
'tieren vt <d>
комерчески adj kommerziell
комет|а /, -и pl Ko'met m 8
комйз|ъм (-мът) m nur sg 'Komik / 17
комй[к m, -ци pl 'Komiker m 4
комин m, -и pl Ka'min m 1*; 'Schorn¬
stein m 1*; фабричен ~ Fa'brikschom-
stein, 'Esse /16
коминочистйч nt, -и pl 'Schornsteinfeger
m 4, 'Essenkehrer m 4
комисар (-ят) m, -и pl Kommis'sar m l*
комисарскн adj Kommis'sars-
KOMKcapcTBlo n, -a pl Kommissari'at n 20
KOMHCHÖHla /, -и pl Kommission / 17,
Provision /17
комисионен, -ни adj Kommissi'ons-
комисионер m, -и pl Kommissio'när m 4
комйси|я /, -и pl Kommission /17
комйт|а m, -и pl Hist 'Freiheitskämpfer
m 4, 'Freischärler m 4, Re'bell m 8
комитет m, -и pl Komitee n 24
комитетск|и adj Hist Komitee-; - o
събрание Versammlung/ 17 des Ko¬
mitees
комйч|ен, -ни adj komisch
комйчност / nur sg 'Komik /17
комкаfnursg 'Hostie/I6a, 'Abend¬
mahl n 20
комкв|ам, -аш (-ax) uv; комк|ам, -аш
(-ах) V Rel das 'Abendmahl verabrei¬
chen v/ <b>
комонйг|а / -и pl Bot 'Steinklee m 6
компакт|ен, -ни adj kom'pakt
компактност/nur sg Kom'pakihcit/17
компани|я /, -и pl\. Winselt (съдружие)
Kompa'nie / 16a 2. (група хора)
Gesellschaft / 17; весела s 'eine 'lu¬
stige Gesellschaft; за « zur Gesell¬
schaft; правя някому « jmdm. Ge¬
sellschaft 'leisten
компаньон m, -и pl Gesellschafter m 4,
Ge'fahrte m 7
компаньонка /, -и pl Gesellschafterin
/18, Ge'fährtin /18, Gesprächspartne¬
rin /18
компас m, -и pl 'Kompaß m 1
компенсация /, -и pl Kompensation
/17
компенсйр|ам, -аш (-ax) uv, v kom¬
pensieren vf <d>
компетент ен, -ни adj kompe'lent, 'zu¬
ständig
компетентност/nur sg Kompe'tenz/17,
'Zuständigkeit /17
327
конвоирам
компетенция /, -и pl Kompetenz /17
компилаци|я /, -и pl Kompilati'on /17
компнлпр|ам, -аш (-ах) г/v, v kompi-
'lieren vr <d>
комплекс ги, -и р/ Kom'plcx т 1;
жилищен ~ 'Wohnviertel п 23
комплексен, -ни adj Kom'plex-; ~ на
бригада Kom'plexbrigade /16
комплект т, -и pl Satz т 2, Garni'tur
/17; ~ бельо 'eine Garni'tur 'Wäsche
комплектен, -ни adj kom'plett
комплектувам, -аш (-ах) uv 1. (попъл¬
вам) komplet'tieren vt < d > 2. (съста¬
вям) zu'sammenstellen vt < а >
комплектуване п nur sg 1. (попълване)
Komplet'tieren п 23, Komplet'tierung
/17 2. (съставяне) Zusammenstellung
/17
компликаци|я / -и р/Komplikation /17
комплимент т, -и pl Kompli'ment п 20
комплицйр|ам, -аш (-ах) uv, v kom¬
plizieren vr < d >; e ce kompliziert
'werden vi <18/sn>
комплот m, -и pl Kom'plott n 20,
Ver'schwörung /17
композйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. Mus
kompo'nieren vt <d> 2. Eisenb zu¬
Sammenstellen vt < a >; x влак 'ei¬
nen Zug zu'sammenstellen
композитор m, -и pl Kompo'nist m 8
композйторски adj komposi'torisch; ~
талант kompositorisches Ta'lent n 20
композиционен, -ни adj komposi'to-
nSch; * ни недостатъци komposi'to-
rische 'Mängel pl
композйци|я/, -и pl 1. Kompositi'on /17
2. Eisenb Zug m 2; влакова x Zug
компонент m, -и pl Kompo'nente /16
компонйр|ам, -аш (-ах) uv, v = компо¬
зирам
komhöt m, -и pl Kom'pott n 20
компрес m, -и pl Kom'presse/16, 'Um¬
schlag m 2
компресор m, -и pl Kom'pressor m 9 a
компресор|ен, -ни adj KompresSoren-;
x чук 'Preßlufthammer m 5
компрометирам, -аш (-ах) uv, v kom-
promit'tieren vt < d >, 'bloßstellen vt
<a>; x ce sich kompromit'tieren vr,
sich 'bloßslellen vr
компромис m, -и pl Kompro'miß m 1 a;
правя ~ 'einen Kompro'miß 'einge¬
hen vr < 13 a/,vn>
компромисен, -ни adj Kompro'miß-;
~ но решение Kompro'mißlösung/17
комун|а/ -и pl Kom'mune /16; Париж¬
ка x Pa'riser Kom'mune
комунален, -ни adj kommu'nal; ~ но
строителство kommu'nales 'Bau¬
wesen n 23
комунар (-ят) m, -и pl Kommu'narde
m 1
комунйзъм (-мът) m nur sg Kom¬
munismus m 11
комуникационен, -ни adj Kommuni-
kati'ons-
комуникаци|я /, -и pl Kommunikation
/17
комунйст m, -и pl Kommu'nist m 8
комунистйчески adj kommunistisch
комунйстк|а/, -и pl Kommunistin/18
комфорт m, -и pl Komfort [,.'fo:r] m 6
комфортен, -ни adj komfortabel
комшйнк|а/, -и pl 'Nachbarin /18
КОМШЙЙСКИ adj 'nachbarlich
комшй|я m, -и pl 'Nachbar m 7
комюнике n, -та pl Kommunique
[..myni'ke:] n 24
кон (-ят) m, коне pl 1. Zool Pferd n 20
2. Schach 'Springer m 4 0 разигравам
си коня 'seinen 'Launen die 'Zügel
Schießen 'lassen vt <3>
кона]к m, -ци pl 1. Hist Ko'nak m l*
Amtssitz des türkischen Verwalters
2. (за пренощуване) 'Herberge /16
конвейер m, -и pl 'Fließband n 22
конвенционал m, -и pl internationaler
'Eisenbahnzug m 2
конвенционален, -ни adj 1. (условен,
общоприет) konventio'nell 2. (по спо¬
годба) vertraglich
конвенцн|я / -и pl Konventi'on / 17,
'Abkommen n 23
конвоен, -йни adj Ge'leit-
конвойр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (като
стража) als 'Wachmannschaft ['Wa-
конвой
328
che] be'gleiten vt <b> 2. (само¬
лети, кораби) Geleitschutz 'geben
vt < 15 >
kohböIh (-ят) m, -и pl 1. (попътна стра¬
жа) Be'wachung / 17, Begleitmann¬
schaft /17, 'Wachmannschaft /17; под
z 'unter Be'wachung 2. (самолети,
кораби) Ge'leitschutz m 1;под z mit
Ge'leitschutz
конвулсивен, -ни adj konvul siv
конвулси|я/, -и pl 'Zuckung/17, Kon-
vulsi'on /17
конгрйс nt, -и pl Kon'greß m 1; партиен
- Par'teitag m 1
конгрес|ен, -ни adj Kon'greß-; (отна¬
сящ се към партиен конгрес) Раг-
'teitags-; ~ ни решения Par'teitagsbe-
schlüsse nt 2Ipl
конгресйст т, -и pl Kongreßteilnehmer
т 4
кондензатор т, -и pl Konden'sator т 9а
коцдензйци|я /, -и pl Kondensati'on /17
кондензирам, -аш (-ах) uv, v konden¬
sieren vi <d>
кондор nt, -и pl Zool 'Kondor nt 1*
кондуктор nt, -и pl 'Schaffner nt 4
коневъд m, -и pl 'Pferdezüchter m 4
коневъд|ен, -ни adj 'Pferdezucht-; ~ на
ферма Ge'stüt n 20*
коневъдство n nur sg 'Pferdezucht / 17
конезавбд m, -и pl Ge'stüt n 20*
конекрад|ец nt, -ци pl 'Pferdedieb nt 1
Конго n 'Kongo m
конгойи|ец nt, -ци pl Kongolese nt 7
конгоаискн adj kongolesisch
к6н|ен, -ни adj 1. 'Pferde-; ~ ни състе¬
зания 'Pferderennen n 23; z спорт
'Pferdesport nt 1 2. (който язди) be-
'ritten; ~ на чета be'rittene Schar /16
кон|ец m, -цй pl 'Faden m 4, 'Zwirns¬
faden m O от игла до z von A bis Z;
обърквам ~ цйте 'alles durchein'an-
derbringen vt < 24 a >; това е шито c
бели - цй das ist 'eine 'durchsichti¬
ge 'Sache /16
конйческ!и adj 'konisch; ~o сечение
'konischer Schnitt m 1
конкрет|ен, -ни adj kon'kret
конкретизйр|ам, -аш (-ах) uv, v kon¬
kretisieren vf <d>
конкретизиране n nur sg Konkretisie¬
rung/ 17
конкретност/ nur sg Kon'kretheit / 17
конкубинат nt nur sg Konkubi'nat n 20
конкурент nt, -и pl Konkurrent nt 8
конкуренция /nur sg Konkurrenz/ 17
конкурйр|ам, -аш (-ах) uv, v Konkur¬
renz 'machen vt (някого jmdm. J); z
ce ein'ander Konkurrenz 'machen,
mitein'ander konkurrieren vi <d/hb>
конкурс m, -и pl 'Wettbewerb nt 1,
'Ausschreibung/! 7; обявявам ~ 'eine
'Ausschreibung verunstalten vt <b>;
явявам се на - an 'einer 'Ausschrei¬
bung 'teilnehmen vi <16ajhb>
конкурс|ен, -ни adj 'Wettbewerbs-,
'Ausschreibungs-; z изпит 'Aufnah¬
meprüfung/ 17
köhhh|k m, -ци pl 'Reiter m 4
конница / nur sg Reite'rei / 17, Kaval-
le'rie /16 a
коноп m nur sg Hanf m 1
конопен adj Hanf-; - o масло 'Hanföl
n 20*
консеквент|ен, -ни adj konse'quent
консерв|а /, -и pl Kon'serve /16; месна
z 'Reischkonserve; плодова z 'Obsl-
konserve
консервативен, -ни adj konserva'liv
консервативност / nur sg Konservati¬
vismus m 11
консерватйз|ъм (-мът) m nur sg Konser¬
vativismus m 11
консерватор m, -и pl Konservativer
m 1+
консерватори|я/, -и pl Konservatorium
n 31
консерв|ен, -ни adj Kon'serven-
консервйр|ам, -аш (-ах) uv, v konser¬
vieren vt <d>
консервйран adj konser'viert
конснгнаци|я/, -и pl Konsignati'on/17
консйлиум m, -и pl Konsilium n 28
köhckIh adj 'Pferde-; ~ а опашка 'Ro߬
schweif m 1; (фризура) 'Pferdeschwanz
m 2; ~ а подкова 'Hufeisen n 23 0 ~ a
329
контрабанда
муха Zool 'Dasselfliege/16; ~ а сила,
Abk kc Tech 'Pferdestärke /16, А bk PS
консолидирам, -аш (-ах) uv, v konso-
li'dieren vr < d >; x ce sich konsoli-
'dieren vr
коисоиаит m, -и pl Ling Konso'nant nt 8
консонант|ен, -ни adj Ling konso'nan-
lisch
конспект m, -и pl Kon'spekl m 1
конспект|ен, -ни adj kon'speklartig;
Kon'spekt-
конспнратйвен, -ни adj konspira'tiv
конспиратор m, -и pl Konspi'rator m9a.
Verschwörer nt 4
конспирации / -и pl Konspiration /17
конспирирам, -аш (-ах) uv, v kon¬
spirieren vi <djhb>
констант|а /, -и pl Konstante /16
констант|ен, -ни adj kon'stant; ~ на
величина konstante 'Größe / 16,
Konstante /16
констатаци|я /, -и pl 'Feststellung /17
констатяр|ам, -аш (-ах) uv, v konsta-
'tieren vt <d>, 'feststellen vr <a>
констелаци|я/, -и pl Konstellation/17
конституирам, -аш (-ах) uv, v kon¬
stituieren vr <d>
конституционен, -ни adj 1. konstitu¬
tionell; ~ на монархия konstitutio¬
nelle Monarchie /17 2. (отговаряш
на конституцията) verfassungsmä¬
ßig; ~ но право verfassungsmäßiges
Recht n 20
конституция /, -и pl Ver'fassung / 17,
auch Pol; Konstituti'on /17
конструнр|ам, -аш (-ах) uv, v konstru¬
ieren vr <d>
конструктивен, -ни adj konstruk'tiv
конструктивност / nur sg Konstrukti¬
vität/ 17
конструктор ги,-и pl Konslruk'leur m 1
конструкторск и adj Konstruktion-;
- o бюро Konstrukti'onsbüro n 24
конструкция/, -и pl Konstrukli'on/17
консул nt, -и pl 'Konsul m 10
консулства n, -a pl Konsuiat n 20
консулт m, -и pl Kon'silium n 28
консултант m, -и pl Konsuitant m 8
консултантски adj Konsultations-; -
часове Konsultati'onsstunden /16jpl
консултативен, -ни adj konsulta'tiv,
be'ratend; - на среща Konsulla'tiv-
treffen n 23; x комитет beratender
'Ausschuß
консултационен, -ни adj Konsultati-
'ons-
консултаця|я / -и pl Konsultati'on /17;
давам x 'eine Konsultati'on gewäh¬
ren vt <b>; лекарска x 'ärztliche
Konsultati'on
консултирам се, -аш ce (-ax ce) uv, v
konsuitieren vr <d> (cнякогоjmdn.)
консуматор m, -и pl Konsu'ment nt 8
консумация /nur sg Konsumti'on /17,
Verbrauch m 1
консумйр|ам, -аш (-ax) uv, v konsu¬
mieren vr <d>, verbrauchen vr
<b>
контакт nt, -и pl 1. El (допир на два
електрически проводника) Kon'takt
т 1;в ~ съм с in Kon'takt sein <В>
mit 3 auch übertr 2. El (приспособ¬
ление за присъединяване към елек¬
трическата мрежа) 'Steckdose/16
конте п, -та pl umg Geck nt 8
контейнер т, -и pl Container nt
контекст m, -и pl 'Kontext m 1; в ~ im
'Kontext, im Zusammenhang
контестаци|я /, -и pl 'Einspruch nt 2
контешкн adj 'geckenhaft
контингент nt, -и pl Kontingent n 20*
континент m, -и pl Kontinent nt 1 *
континентален, -ни adjkontinen'tal; x
климат Kontinentalklima n 24, 'Bin-
nenlandkhma n 24
контра adv 'kontra; - съм da'gegen
['kontra] sein < B >; npo и ~ für und
'wider; взимам - (при бръснене)
'gegen den Strich ra'siercn vt < d >
контраадмирал nt, -и pl 'Konteradmiral
m 1*
контраатак|а/, -и pl 'Gegenangriff m 1
контраатакувам, -аш (-ax) uv, v, 'einen
'Gegenangriff 'führen vr
контрабанд|а/, -и pl 1. (тайно пренасяне)
'Schmuggel m 4 2. (стоката) 'Schmuggel-
контрабанден
330
wäre/16 3. (предмети, който се взимат
тайно) 'heimlich ent'wendeles Gut п 22
О пробутвам нещо ~ etw. hin'ein-
schmuggeln vt <a>; минавам ä 'un¬
bemerkt 'durchkommen vi <33 a/sn>
контрабанден, -ни adj 'Schmuggel-,
geschmuggelt; ~ ни стоки geschmug¬
gelte 'Waren / 16/p/
контрабандирам, -аш (-ах) uv, v
Schmuggeln vt, vi <hb>
контрабандист m, -и pl 'Schmuggler m 4
контрабас m, -и pl 'Kontrabaß m 2
контрабасйст m, -и pl 'Baßgeiger m 4
контрагент m, -и pl ver'tragschließende
'Seite /16, Ver'tragspartner m 4
контракт m, -и pl Kon'trakl m 1
контрактув|ам, -аш (-ах) uv, v 'einen
Kon'trakt Schließen vt < 32 >
контракци|я /, -и pl Kontrakti'on /17
контра|мярка/, -мерки pl 'Gegenma߬
nahme /16
конгранасгьплени|е n, -я pl 'Gegenof¬
fensive /16
контраофанзйва / -и pl 'Gegenoffen¬
sive /16
контрапункт m, -ове pl 'Kontrapunkt m 1
контраразузнаване n nur sg Spiona¬
geabwehr / 17, 'Abwehrdienst m 1
контрареволюци6н|ен, -ни adj 'konter¬
revolutionär
контрареволюционер m, -и pl 'Konter¬
revolutionär m l*
контрареволюци я /, -и pl 'Konterrevo¬
lution /17
контраст m, -и pl Kon'trast m 1
контрастен, -ни adj Kon'trast-; ~ ни
цветове Kon'trastfarben /16jpl
контрастир ам, -аш (-ах) uv, v kon¬
trastieren vi <djhb>, 'einen Kon'trast
'bilden vt (c zu j)
контраудар m, -и pl 'Gegenschlag m 2
контрибуция/, -и pl Kontribution/17
контрдл m, -и pl Kon'lrolle / 16;
качествен ~ 'Gütekontrolle; общест¬
вен ~ gesellschaftliche ['öffentliche]
Kon'trolle
контрол а /, -и pl 1. Kon'trolle /16
2. (на билет) Kontrollabschnitt m 1
контрол ен, -ни adj Kon'troll-; ~ ни
цифри Kontrollziffern /16jpl
контролирам, -аш (-ах) uv, v kontrol¬
lieren vt <d>
контрольор m, -и pl Kontrolleur [..'lorr]
m 4
контузя |ам, -аш (-ах) uv; контуз|я, -иш
(-йх) V 'quetschen vt; контузих си
крака ich 'habe mir am Fuß 'eine
'Quetschung 'zugezogen; « ce sich
'eine 'Quetschung 'zufügen vr <a>
['zuziehen vt < 32 a > ]
контузи|я/, -и pl Med 'Quetschung/17
контур а /, -и pl Kon'turen /1 Ijpl
конт|я, -иш (-йх) uv 'putzen vt, 'anput¬
zen vt < a >; s ce sich 'putzen vr
конус m, -и pl 'Konus m, 'Kegel m 4
конус |ен, -ни adj 1. 'Konus-, 'Kegel-
2. (конусовйден) 'kegelförmig
конусовйд|ен, -ни adj 'kegelförmig
конусообразен, -ни adj 'kegelförmig,
'kegelartig
конфедерация /, -и pl Konföderation
/П
конфекция/ -и pl Konfektion / 17;
детска « 'Kinderkonfektion /
конферансие n, -та pl Conferen'cier m 6,
'Ansager m 4
конференция /, -и pl Konferenz / 17;
партийна ~ Par'teikonferenz
конфернр|ам, -аш (-ах) uv, v konfe'rie-
ren vi < d/hb >
конфет|а / -и pl Kon'fetti n 24
конфискация / -и pl Konfiszierung
/17, Beschlagnahme /16
конфискувам, -аш (-ах) uv konfiszie¬
ren vt < d >, beschlagnahmen vt < b >
конфитюр m, -и pl Konfitüre /16
конфлйкт m, -и pl Kon'flikt m 1
конфуз |ен, -ни adj 'peinlich; «■ но по¬
ложение 'eine 'peinliche Situati'on /17
конфуз 1я, -иш (-их) uv be'schämen vt
<b>, 'bloßstellen vt <a>; » ce
be'schämt sein < B >, sich Schämen vr
концентрат m, -и pl Konzen'trat n 20
концентраци6н|ен, -ни adj Konzen¬
trations-; * лагер, Abk концлагер
Konzentrati'onslager n 22, Abk KZ
331
коприва
концентрация f, -и pl Konzentrati¬
on/17
концентрир ам, -аш (-ах) uv, v konzen-
'trieren vt <d>
концентрйч|ен, -ни adj kon'zentrisch; ~ ни
xpiroBe kon'zentrische 'Kreise m 4pl
концепци|я /, -и pl Konzepti'on / 17
концерн m, -И pl Kon'zern m I
концерт m, -и pl Kon'zert n 20; камерен
- 'Kammerkonzert; симфоничен ~
Sinfo'niekonzert; отивам на * ins
Kon'zert'gehen <13jsn>
концерт|ен, -ни adj Kon'zert-; - на за¬
ла Kon'zertsaal m 2
концертмайстор m, -и pl Konzertmei¬
ster m 4
концесионен, -ни adj Konzessi'ons-
концеси|я/ -и pl Konzession /17
концлагер m, -и pl Konzentrati'onslager
n 22, Abk KZ
конче n, -та pl 1. (жребче) 'Füllen n 23,
'Fohlen n 23 2. (малък кон) 'Pferdchen
n 23 3. (пони) 'Pony n 24 O водно ~
Zoo! Li'belle /16
конюиктур1а/, -и pl Konjunk'tur / 17
конюнктурен, -ни adj Konjunk'tur-
конюшн|я /, -и pl 'Pferdestall m 2
kohhIk m, -ци pl Kognak ['konjak) m 6,
'Weinbrand m 1*
коняр (-ят) m, -и pl 1. (коневъд) 'Pferde¬
züchter m 4 2. (конегледач) 'Pferde¬
pfleger m 4 3. (ратай) 'Pferdeknecht
m 1 4. (пастир) 'Pferdehirt m 8
конярски adj 1. 'Pferdezüchter- 2. 'Pfer¬
depfleger- 3. 'Pferdeknecht- 4. 'Pferde¬
hirt-
коняч|ен, -ни adj Kognak- ['konjak-],
'Weinbrand-
коолератйв|ен, -ни adj kooperativ, ge-
'nossenschaftlich
кооператор m, -и pl Genossen¬
schaftler m 4
кооператори |a / -и pl Ge'nossen-
schaft(l)erin /18
коопераци|я/, -и pl 1. Kooperati'on/17
2. Genossenschaft / 17; трудово-
производйтелна ä , Abk ТПК Pro-
dukti'onsgenossenschaft / des 'Hand¬
werks, Abk PGH 3, (блок) 'Wohnblock
m 2
KoonepüpjaM, -аш (-ах) uv, v 1. (в тру¬
довия процес) koope'rieren vi
<d/hb>
коопериране n nur sg 1. (в производ¬
ството) Kooperati'on /17
коордниат|а / -и pl Koordi'nate /16
координатен, -ни adj Koordi'naien-;
~ на система Koordinatensystem n 20*
коордннйр[ам, -аш (-ах) uv, v koordi¬
nieren v/ <d>
коп|а f -й pl 'Heuschober m 4
копан f nur sg 'Hacken n 23
копач m, -и pl 1. (на полето) 'Feldar¬
beiter m 4 2. (миньор) 'Häuer m 4
3. (който копае) 'grabender Mann m 3
Konä|H, -еш (-x) uv 1. 'graben vt <4>
2. (изравям) 'ausgraben vt <4a>
3. (прекопавам) 'umgraben vt < 4 a >
<0 s гроб някому überir jmdm. das
Grab 'schaufeln
копеле n, -та pl 'Bastard m 1*
'к6пн|е п,-яр! (оръжие) Speer m I, auch
Sport, 'Lanze / 16, Spieß m l
2к6пи|е nt, -я pl 1. Ko'pie/ 16 a 2. Foto
'Abzug m 2 3. (при машинопис)
'Durchschlag m 2
копневйд|ен, -ни adj 'speerarlig, 'lanzen¬
förmig
копйр|ам, -аш (-ах) uv, v I. ko'pieren vt
2. Foto 'einen 'Abzug 'machen vt (нещо
von etw. 3) 3. (машинописно) 'durch¬
schreiben vi <22jhb> 4. übertr (под¬
ражавам) 'nachahmen vt < a >
копйр1ен, -ни adj Ko'picr-
копйтен, -ни adj 1. Huf-; ~ но животно
'Huftier n 20 2. als Subst копйтни Zool
'Huftiere pl
копйт|о «, -a pl Huf m 1
копк|а / -и pl 1. 'Spatenstich m 1
2. (дупка в леда) 'Eisloch n 22
копнеж m, -и pl 'Sehnsucht / 17, Ver¬
langen n 23 (за nach 5)
копн|ея, -ееш (-ях) uv sich 'sehnen vr,
verlangen vt < b > (за nach 3)
копрал|я/ -и pl 'Treibstachel m 4
копрйва /nur sg Boi 'Brennessel /16 0
копривен
332
мъртва - Bot Taubnessel /16; ще го
направя бъзе и ~ umg jmdn. zur
'Schnecke 'machen
‘копривен adj 'Brennessel-; - а чорба
'Brennesselsuppe /16
2копрнв|еи, -ни adj: ~ на треска 'Nes¬
selfieber n 23
копрнн|а /, -и pl 'Seide/16; изкуствена
z 'Kunstseide
копринен adj 1. 'seiden; - а рокля 'sei¬
denes Kleid «21; 'Seiden-; - а блуза
'Seidenbluse / 16 2. (подобен на
коприна) 'seidig; - а коса 'seidiges
Haar « 20 O - а буба Zool 'Seiden¬
raupe /16
копче n, -та pl Knopf m 2; секретно ~
'Druckknopf
копър m nur sg Bot Dill m 1 *
кор|а /, -й pl 1. (на дърво) 'Rinde /16;
земна s 'Erdrinde; z на хляб 'Brot¬
rinde; мозъчна z 'Hirnrinde 2. (на
плод) 'Schale /16 3. (пласт) Schicht
/16, 'Kruste 4. (лист тесто) 'Lage/16
О подхлъзна ме на динена z übertr
er hat mir ein Bein ge'stellt
кораб oi, -и pl Schiff n 20 auch Arch\
боен ~ 'Kampfschiff; космически ~
'Raumschiff; морски - 'Seeschiff;
пътнически - 'Fahrgastschiff; речен
~ 'Flußschiff
кораб|ен, -ни adj Schiffs-; ~ на мачта
'Schiflsmasl ot 9
корабокрушение «, -я pl 'Schiffbruch
m 2
корабоплаване n nur sg 'Schiffahrt /17
корабоплавателен, -ни adj 'Schiff-
fahrts-; z канал 'Schiffahrtskanal oi 2
корабостроене n nur sg 'Schiffbau m I,
'Schiffsbau
корабостроител (-ят) oi, -и pl 'Schiff¬
bauer ot 4
корабостроителен, -ни adj 'Schiffbau-;
z завод Werft /17, 'Schiffswerft
корабостроителнице/, -и pl Werft/17,
'Schiffswerft
корабостроителство « nur sg 'Schiffbau
m 1
кор&в adj 1. (твърд, жесток) hart
2. (здрав) zäh 3. (суров) rauh 4. (упо¬
рит) 'hartnäckig
коравина / nur sg 'Härte / 16
коравосърдеч|ен, -ни adj 'hartherzig
корал oi, -и pl Ko'ralle/16
коралов adj 1. Ko'rallen-; - остров
Ko'rallenriff n 20*; - а огърлица Ko-
'rallenketle / 16 2. (цвят) ko'rallenrol
корд|а /, -и pl 'Saite /16
кордон oi, -и pl 1. Kor'don ot 6, 'Posten¬
kette / 16 2. (ланец) 'Kettchen n 25,
'Kette
кореец «i, -йци pl Kore'aner m 4
корейски adj kore'anisch
коректен, -ни adj kor'rekt
коректност / nur sg Korrektheit /17
коректор oi, -и pl Kor'rektor oi 9 a
коректур|а /, -и pl Korrek'tur /17
коректур|ен, -ни adj Korrek'tur-; z
знак Korrek'turzeichen « 23
корекцн|я /, -и pl Korrek'tur / 17
корелаци1и /, -и pl Korrelation /17
корем oi, -и pl 1. Bauch m 2; лежа на
~ auf dem Bauch 'liegen vi < 13/hb>
2. umg (стомах) 'Magen oi 4; c празен
~ mit 'leerem 'Magen
коремен, -ни adj Bauch-; коремни
мускули 'Bauchmuskeln oi 10//?/; z
тиф Med 'Bauchtyphus oi 11
коремест adj 'dickbäuchig
корен oi, -и pl 1. 'Wurzel /16; - на
дърво 'Baumwurzel; ~ на зъб 'Zahn¬
wurzel /; ~ на косъм 'Haarwurzel /;
квадратен ~ Math Qua'dratwurzel /;
корените на злото die 'Wurzeln pl des
'Übels 2. (род) Ge'schlecht « 21,
Fa'milie /16; от добър ~ aus 'guter
Fa'milie 3. (растение) 'Pflanze /16 0
на корена му ряпа сея übertr den
'Kümmel aus dem 'Käse 'klauben;
пускам - и übertr 'Wurzeln 'schlagen
< 3 >; хващам - 'Wurzel 'fassen auch
übertr; на дърво без ~ не се качвам
Luft ['Wasser] hat 'keine 'Balken
корена|к oi, -ци pl 'Wurzelgeflecht n 20*
корен|ен, -ни adj 1. 'Wurzel- 2. (осно¬
вен) 'tiefgreifend; ~ ни промени 'tief¬
greifende Veränderungen pl O ~ на
333
космонавт
дума 'Stammwort п 22; ~ ни интереси
'Lebensinteressen pl; ~ но население
'alteingesessene Bevölkerung /17
кореняв|ам, -аш (-ах) uv; корен |я, -йш
(-йх) V ver'wurzeln vt <b>; « се
'wurzeln vi <blsn>
корени1 K m, -ци pl 'Alteingesessener
m 1*
коренячк|а / -и pl 'Alteingesessene /19
корепетитор m, -и pl Korrepe'titor m 9 a
кореспондент m, -и pl Korrespondent
m 8; специален ~ 'Sonderkorrespon¬
dent O член- ~ korrespondierendes
'Mitglied n 21
кореспондентски adj Korrespon'denien-
кореспонденцн|я/, -и pl Korrespondenz
/П
кореспондирам, -аш (-ах) uv, v korre¬
spondieren vi <dfhb>
Корея / Ko'rea
коригйр|ам, -аш (-ах) uv, v korri'gieren
vt <d>
коридор m, -и pl 'Korridor m 1*; (ход)
Gang m 2
корист/, -иpl 1. (изгода) 'Eigennutz m 2
2. (користолюбие) Ge'winnsucht /14
корнст|ен, -ни adj 1. 'eigennützig; - ни
интереси 'eigennützige Inter'essen;
- на цел 'eigennütziges Ziel n 20*
2. (алчен) ge'winnsüchtig
користолюбие adj gewinnsüchtig
користолюбие n nur sg Ge'winnsucht
/14
корйт|о n, -a pl 1. Trog ml; «за пране
'Waschtrog; дървено « 'Holztrog; »
за добитък 'Futtertrog 2. (издълбано
място) 'Mulde/16; речно « 'Flußbett
и 25
корифе|й (-ят) т, -и pl Kory'phäe /16
корйц|а/, -и pl 'Buchdeckel т 4, 'Buch¬
einband т 2
корй|я /, -и pl 'Wäldchen п 30
корк (-ът) т nur sg Kork т 1
корков adj Kork-; - дъб 'Korkeiche/16
кормйл|о п, -а pl (кола, кораб) 'Steuer
п 23 auch übertr; (мотор, велосипед)
'Lenker m 4; (кола) 'Lenkrad п 22
кормчн|я т, -и pl 'Steuermann т 3
корм|я, -иш (-йх) uv 'ausnehmen vt
< 16 а >
корнет т, -и pl Mus Kor'nett и 20
корнйз т, -и pl 1. Arch Sims т 1 2. (за
пердета) Gardinenleiste /16
корон|а/, -и р/'Krone/16; « на дърво
'Baumkrone
коронк|а/ -и pl 'Zahnkrone/16, 'Krone
коронясв|ам, -аш (-ах) uv; короняс|ам,
-аш (-ах) V 'krönen vt
корпус т, -и pl 1. Rumpf т 2, 'Körper
т 4; ~ на кораб 'Schiffskörper
2. Korps п auch Mil; офицерски ~
Offi'zierskorps; дипломатически ~
diplomatisches Korps
корпус|ен, -ни adj Korps-; « командир
'Korpskommandeur т 1 *
корсаж т, -и pl 'Mieder п 23
корсет т, -и pl Kor'selt п 20*
корт (-ът) т, -ове pl 'Tennisplatz т 2;
тенискортове 'Tennisplätze
корумпйр|ам, -аш (-ах) uv, v korrum¬
pieren vt <d>
корупци я /, -и pl Korrupti'on /17
кор|я, -йш (-йх) uv 'tadeln vt, 'schelten
vf, vi < \6/hb>
Woc (-ът) m, -ове pl Zool 'Amsel /16
2 кос adj ge'neigt, schräg
]кос|а /, -й pl Haar n 20, 'Haare pl O
настръхват ми - йте mir 'stehen die
'Haare zu 'Berge
2koc[ä /, -й pl (сечиво) 'Sense/16
косач m, -и pl 'Schnitter m 4
косачк а / -и pl 1. (жена) 'Schnitterin
/18 2. (машина) 'Mähmaschine
/16
косвен adj 'indirekt; - а реч 'indirekte
'Rede/16
косйтб|а / -и pl Mahd/17, 'Heuernte
/16
космат adj be'haart
космйч|ен, -ни adj 'kosmisch; - но про¬
странство 'kosmischer Raum m 2
космйчески adj 'kosmisch; ~ кораб
'Raumschiff n 20
космогония/nur sg Kosmogo'nie /16 a
космонавт m, -и pl Kosmo'naut m 8;
летец- ~ 'Fliegerkosmonaut
космонавтика
334
космонавтика / nur sg Kosmo'nautik
/17, 'Raumfahrt /17
космополит m, -и pl Kosmopolit m 8
космополитна|ъм (-мът) m nur sg Kos-
mopoli'tismus m 11
космополнтйч|ен, -ни adj kosmopo-
'litisch
космос m nur sg 'Kosmos nt
косо adv quer, schräg
кост/ -и pl 1. 'Knochen m 7a2, (на
рйба) 'Gräte / 16; рибена ~ 'Fisch¬
gräte O до мозъка на ~ ите bis aufs
Mark; мокър до и naß bis auf die
Haut; останал е кожа и ~ и er ist nur
noch Haut und 'Knochen; рибена ~
a) (десен) 'Fischgrätenmuster n 23
b) (доилен апарат) 'Fischgrätenmelk¬
sland m 2; слонова ~ 'Elfenbein n 20*
коств|ам, -аш (-ах) uv 'kosten vi
<hb>
костелив adj 1. 'knochig 2. (риба)
'grätig 3. (мършав) mit her'vorstehen-
den 'Knochen O - орех übertr 'eine
'harte Nuß
1кост|ен, -ни adj 'Knochen-; x мозък
'Knochenmark n 20; ~ на система
'Knochensystem n 20*; - на туберку¬
лоза 'Knochentuberkulose /16
2к6стен adj (направен от кост) 'knö¬
chern, 'beinern; - а дръжка 'beinerner
('knöcherner] Griff ml; ~ o брашно
'Knochenmehl n 20 O ~ а жаба volkst
'Schildkröte /16
костенурк|а/, -и pl Zool 'Schildkröte
/16
костйлк|а /, -и pl Kern m I, Stein m 1;
сливова x 'Pflaumen kern m
костница /, -и pl 'Beinhaus n 22
костув|ам, -аш (-ах) uv = коствам
костуем adj: костуема цена 'Selbstko¬
stenpreis т 1
костюм т, -и pl 1. (мт>жко облекло)
'Anzug т 2 2. (женско облекло)
Ko'stüm п 20* 3. (облекло) 'Kleidung
/ 17; бански ~ 'Badeanzug; исто¬
рически - и historische Ko'stüme;
карнавален ~ 'Karnevalskostüm;
театрален ~ The'aterkostüm
костюмйр|ам, -аш (-ах) uv, v kostü-
'mieren vt <d>
KocIbM nt, -ми pl 1. Haar n 20 2. (на
свиня) 'Borste/163, (козина) Fell n 20
O виси на x es hängt an 'einem Haar;
s да не падне от главата на няко¬
го daß mir 'niemandem ein Haar
ge'krümmt wird; настръхват ми
- мите übertr mir 'stehen die 'Haare
zu 'Berge; цепи - ъма übertr er ist ein
'Geizkragen
кос|я, -йш (-йх) uv 1. 'mähen vt 2. übertr
'hinraffen vt < a > ; x ce sich 'ärgern vr
котара|к m, -ци pl 'Kater m 4
к6тв|а /, -и pl Anker m 4; вдигам ä
den 'Anker 'lichten vr; стоя на x vor
'Anker 'liegen vi <31 /hb>; хвърлям
x vor 'Anker 'gehen vr < 13/sn >
коте n, -та pl 'Kätzchen n 25
кот|ел m, -лй pl 'Kessel m 4; парен x
'Dampfkessel
котелк|а /, -й pl 'Essenträger m 4
котери|я /, -и p/Kote'rie/lö a, 'Klüngel
m 4, 'Sippschaft /17
KÖTeuiKfH adj 'Katzen-; - и очи 'Kat¬
zenaugen n 30fpl O ~ o око Verk
'Rückstrahler m 4
котйл|о n, -a pl I. (място)'Brutstätte
/16, Nest n 21 auch übertr, змййско x
'Schlangennest 2. (животни от едно
раждане) Brut /17; (при живораж-
даши) Wurf т 2 3. übertr (пасмина)
Brut, Ge'sindel п 23
котйр|ам, -аш (-ах) uv, v ko'tieren vt
<d>
KÖTKja f -и pl Zool 'Katze/16; дива x
'Wildkatze / O обичат се като куче и
x sich wie Hund und 'Katze mit-
ein'ander ver'tragen vr <lb>; x no
гръб не пада übertr 'eine 'Katze fallt
'immer auf die 'Beine; локрйто мляко
~ и не лочат übertr 'Vorsicht ist die
'Mutter der Porzel'Iankiste; мина ми
x път mir ist 'eine 'schwarze 'Katze
'über den Weg ge'laufen
котк|ам, -аш (-ах) uv 1. (лаская) um¬
schmeicheln vr <b> 2. (дете) 'hät¬
scheln vt
335
краен
котлар (-ят) т, -и pl 1. (който
изработва котли) 'Kesselschmied т 1
2. (който обслужва парен котел)
'Kesselwart т 1
котле п, -та р/ 'Kessel nt 4
котлен adj 'Kessel-; ~ камък 'Kessel¬
stein т 1*
котловина /, -й pl 'Talkessel т 4
котлон т, -и pl 1. (електрически)
elektrischer 'Kocher m 4 2. (печка)
'Holzkohleofen т S
кот|я се, -иш се (-йх се) uv 'Junge
be'kommen vt <33b>, 'werfen vt
< 16>, 'Junge 'werfen
коф|а/, -и pl 'Eimer m 4, 'Kübel m 4; x
за смет 'Mülleimer m
кофар nt, -и pl 'Vorhängeschloß n 22
кофеин nt nur sg Koffe'in n 24
кофраж m, -и pl Ver'schalung/17
кофраж [ен, -ни adj Ver'schalungs-
кофражйст nt, -и pl Ver'schaler m 4
коцкар m, -и pl 1. 'Weiberheld nt 8, 'Schür¬
zenjäger m4 2. (уличник) 'Flegel nt 4
коцкарув|ам, -аш (-ах) uv den 'Frauen
['Weibern] 'nachstellen vi <ajhb>
коч (-ът) nt, -ове pl 'Schafbock m 2
кочан m, -и pl 1. (на царевица) 'Mais¬
kolben m4 2. (на зелка) Strunk m 2
3. (тефтерче) Block m 2; квитан¬
ционен ~ 'Quiltungsblock
KÖMKHfa /, -и pl 'Schweineslail m 2
кочияш m, -и pl umg 'Kutscher m 4
кош (-ът) m, -ове pl 1. Korb m 2; ~ за
бельо 'Wäschekorb; върбов ~ 'Wei¬
denkorb; (за отпадъци) Pa'pierkorb
2. (в мелница) 'Mahlkasten m 5 3. (на
мотоциклет) 'Beiwagen m 4, 'Seiten¬
wagen O гръден ~ Anat 'Brustkorb
кошара/, -и pl 'Schafpferch nt 1, Pferch
O докарвам вълка в ~ ата übertr
'Unheil 'stiften vt
кбшер m, -и pl 1. 'Bienenkorb m 2
2. (рой пчели) 'Bienenschwarm m 2
KotUMäp nt, -и pl 'Alptraum m 2
кошмар|ен, -ни adj be'klemmend, be¬
drückend; x сън 'böser Traum m 2,
'Alptraum
коишиц|а /, -и pl Korb m 2, 'Tragekorb
O оплете си ~ ата er hat sein 'Schäf¬
chen ins 'trockene ge'bracht
кошничар (-ят) m, -и pl 1. 'Korbmacher
m 4 2. (който продава) 'Korbhändler
nt 4
кошут(а/, -и pl 'Hirschkuh/14, poetisch
'Hindin/17
кошче и, -та pl 1. (за пеленаче) 'Baby¬
korb т 2, 'Körbchen п 23; бебешко ~
'Babykorb 2. (за отпадъци) Pa'pier¬
korb nt 2
кощунств о п, -а pl 'Schändung / 17,
Ent'weihung /17, 'Lästerung /17
крав|а /, -и pl Kuh / 14; млечна x
'Milchkuh; дойна x 'melkende Kuh,
'Milchkuh
крава|й (-ят)nt, -и/»/'Kringel т4 0на
x zu'sammengerolll, zu'sammenge-
ringelt
кравар (-ят) nt, -и pl 1. (кравевъд) 'Rin¬
derzüchter nt 4 2. (кравегледач) 'Rin¬
derpfleger w43. (пастйр) 'Rinderhirt m
8 4. (дояч) 'Melker m 4, 'Schweizer nt 4
краварни|к nt, -ци pl 'Kuhstall m 2,
'Rinderstall
краварск|и adj 'Rinder-; - а ферма
'Rinderfarm /17
кравешк|н adj Kuh-, 'Rinder-; ~ o
мляко'Kuhmilch /17; x porä'Rin¬
derhörner n 22/pl
крав|и adj 'Rinder-, Kuh-; ~ е мляко
'Kuhmilch/17; ~e масло 'Butter/17
кравнц|а/, -и pl Kuh/14 0 божа x a)
Zool Ma'rienkäfer m 4 b) übertr 'stiller,
bescheidener ['harmloser] Mensch nt 8
крад|£, -еш (крадох) uv 1. 'stehlen vt
<20> 2. (мома) ent'führen vt <b>
крвд|ец nt, -цй pl Dieb nt 1
крадешком adv 1. (тайно) 'heimlich
2. (предпазливо) ver'stohlen, 'vor¬
sichtig
крадл|а /, -и pl 'Diebin /18
крадлйв adj 1. 'diebisch 2. (предпазлив)
ver'stohlen, 'heimlich; ~ и погледи
verstohlene 'Blicke nt \/pl; ~ и стъпки
'schleichende 'Schritte m \jpl
кра|ен, -йни adj 1« (последен) 'letzte;
~ йната къща das 'letzte Haus;
краешник
336
- йният срок der 'letzte Termin; End-;
* резултат das'Endergebnis; « срок
der 'Endtermin m 2. (разположен в
покрайнините) 'äußere; ~ йни квар¬
тали 'äußere 'Stadtbezirke, 'äußere
'Stadtviertel 3. (пределен, изключи¬
телен) 'äußerste; ~ йният предел die
'äußerste 'Grenze; - йна необхо-
дймост die 'äußerste 'Notwendigkeit;
~ йна нужда 'äußerste Not; ~ йно
напрежение 'äußerste 'Anspannung; в
äs случай im 'äußersten Fall 4. (из¬
вънреден) 'außerordentlich; ~ йни
мерки 'außerordentliche 'Maßnahmen
S. (прекаден) ex'trem; ~ йната десни¬
ца Pol die ex'treme 'Rechte O ~ йно
време e es ist 'höchste Zeit
краешни|к m, -ци pl Ranft m 2, 'Ränft-
chen n 23
крае£гьл1ен, -ни adj = крайъгълен
кражб|а /, -и pl 'Diebstahl m 2
*кра|й m, -ища pl 1. 'Ende n 30; ® на
представлението 'Ende der 'Vorstel¬
lung; * на годината 'Jahresende;
тъжен % 'trauriges'Ende; s на тояга
'Stabende 2. (периферия, ръб) Rand
nt 3; на края на селото am 'Dorfrand,
am 'Rande des 'Dorfes; на края на
масата am 'Tischrand 3. (родина)
'Heimat/ 17; роден 35 ('engere] 'Hei¬
mat 4, (област) 'Gegend/17; в края на
краищата 'letzten 'Endes; на края ат
'Ende, 'endlich, 'schließlich; не му се
вйжда краят es ist kein 'Ende 'abzuse¬
hen; от 35 време seit eh und je; längst;
пускам му края a) die Zügel 'schießen
'lassen b) (тръгвам по лош път) auf
die 'schiefe 'Ebene ge'raten vi <3b/
sn>; едвам свързвам двата края
nicht das Salz zum Brot 'haben, kaum
das 'Nötigste zum 'Leben 'haben;
слагам s на нещо etw. ein 'Ende
'setzen; слагам « на живота си 'sei¬
nem 'Leben ein 'Ende 'setzen
2край adv 1. 'neben; - огъня'neben dem
'Feuer; вървя - него ich 'gehe 'neben
ihm 2. (покрай) längs; - реката längs
des'Flusses 3, an; минавам ~ къщата
му ich 'gehe an 'seinem Haus vor'bei; ~
огъня am 'Feuer
крайбрежен, -ни adj (крайморски)
'Küsten-; (крайречен) 'Ufer-; * град
'Küstenstadt /14; ~ но корабо¬
плаване 'Küstenschiffahrt/ 17; »-на
улица 'Uferstraße / 16; - но шосе
'Küstenstraße /16
крайбрежн|е п, -я pl 'Küste; Черно¬
морско 35 'Schwarzmeerküste /16
крайградски adj in der 'Nähe der Stadt
ge'legen
крайграничен, -ни adj Grenz-; ~ но
село 'Grenzdorf n 22
крайдунавски adj an der 'Donau ge¬
'legen; 'Donau-; ~ град 'Donaustadt
/М
краймори|е n, -я pl 'Meeresküste / 16,
'Seeküste
крайморск|и adj am Meer ge'legen; See-;
35 град 'Seestadt /14; ~ а улица
'Uferstraße /16
крайнк[к m, -ци pl Glied n 22; горен ®
Arm m 1; долен * Bein n 20; nur pl
'Gliedmaßen
крайно adv 'äußerst; - важно 'äußerst
'wichtig; аз съм - обйден ich bin
'äußerst ge'kränkt
крайност / -и pl 1. Ex'trem n 20*
2. (постъпка) ex'treme 'Handlungs¬
weise /163. (противоположност) 'Ge¬
gensatz m 2 0 изпадам в - ins
Ex'trem verfallen vi < 3 b/sn >; при¬
бягвам до ~ и zu ex'tremen 'Maßnah¬
men 'greifen vi <2\jhb>
крайпътен, -ни adj am 'Wegrand
be'findlich; Weg-; ~ на канавка 'Stra¬
ßengraben m 5
крайреч|ен, -ни adj am Fluß ge'legen
крайселски adj am 'Dorfrand ge'legen
[be'findlich]
крайцер m, -и pl Mar 'Kreuzer m 4;
броненосен - 'Panzerkreuzer
крайьгьл|ен, -ни adj Eck-; « камък
'Eckpfeiler m 4 auch übertr
крак (кракът) m, крака pl 1. (долен
крайник) Bein n 20; ~ на маса'Tisch¬
bein; ~ на стол 'Stuhlbein 2. (ходило
337
крах
от глезена до пръстите) Fuß О
вдигам на - mobilisieren vt
< d/hb >; вдигам на крака 'wieder auf
die 'Beine 'bringen vt <24/hb>; вървя
в ~ c някого mitjmdm. Schritt 'halten
vt < ijhb > auch übertr; вървя в ~ c
времето си mit der Zeit Schritt 'halten;
губя почва под краката си den 'Boden
'unter den 'Füßen verlieren <32 b>;
едйният му *св гроба mit 'einem
Bein im 'Grabe sein vi; затънал съм c
двата крака übertr das 'Wasser steht
mir bis zum 'Halse; йдвам някому на
крака übertr jmdm. 'seinen Re'spekt
be'kunden vt < b >; избивам до ~ bis
auf den 'letzten Mann 'umbringen vt
< 24 a >; измйраме до - bis auf den
'letzten Mann 'umkommen vi <33 а/
sn> [zu'grunde 'gehen vi <13/s«>];
марширувам [вървя] в ~ im 'Gleich¬
schritt marschieren auch übertr, на
лъжата краката са къси 'Lügen 'ha¬
ben 'kurze 'Beine; на ~ 'stehend, im
'Stehen; не подвйвам ~ übertr nicht
'ruhen vi <hb>; плюя си на краката
übertr 'Fersengeld 'geben vt <15>;
повличам ~ übertr den 'Anfang 'ma¬
chen; турям някому ~ übertr jmdm.
ein Bein 'stellen vt; ял кокоши ~
übertr er kann nicht den Mund 'halten
vt <3>
крал (-ят) m, крале pl 'König m 1 *
кралнц|а /, -и pl 'Königin /18
кралски adj 'königlich
кралств|о n, -a pl 'Königreich n 20*
]кран (-ът) m, -ове pl Hahn m 2; ~ на
чешма 'Wasserhahn
2кран (-ът) m, -ове pl Kran m 1*;
мостов ~ 'Laufkran
крант|а/, -и pl 'Mähre/16, 'Klepper m 4
красйв|ец m, -ци pl 'schöner ['hübscher]
Mann m 3 ['Bursche m 7], 'Schönheit
/17
красйвм||а /, -и pl 'Schönheit / 17.
'Schöne /16
красив adj schön
краснопйс m nur sg 'Schönschrift/17
красноречив adj bc'i cdt; ~ и факти
22 Wtb. Bulg-Dl.
be'redte 'Tatsachen / 16/pl; ~ док¬
ладчик be'redsamer Refe'rent m 8
красноречие n nur sg Beredsamkeit/17
Kpacorja /, -й pl 'Schönheit /17
краст|а /, -и pl 1. (при човека) 'Krätze/16
2. (при животни) 'Räude /16 3. übertr
umg (страст) Sucht / 14 4. übertr umg
(ругатня) 'räudiger Hund nt 1
крастав adj 1. (човек) 'krätzig 2. (жи¬
вотно) 'räudig auch übertr O ~ ите
магарета през девет байра се по душ-
ват gleich zu gleich ge'seilt sich gern
краставиц|а / -и pl 1. Bot 'Gurke /16;
кйсела ä 'saure 'Gurke 2. übertr umg
(глупости) 'Unfug!, 'Unsinn!, 'dum¬
mes Zeug! O кому продаваш тйя
краставици? willst du mich für dumm
ver'kaufen?
краставнч|ен, -ни adj 'Gurken-
крас|я, -йш (-йх) uv 'schmücken vt,
ver'schönen vt <b>
крат|ен, -ни adj Math 'teilbar; 20 е ~ но
на 5 20 ist durch 5 'teilbar
кратер m, -и pl 'Krater m 4
кратковременен, -ни adj 'kurzfristig,
kurz, vor'übergehend; ä престой
'kurzer [vorübergehender] 'Aufenthalt
m 1
краткосроч|ен, -ни adj 1. (краткотраен)
kurz; « курс 'Kurzlehrgang m 2 2. (c
кратък срок) 'kurzfristig; * заем
'kurzfristiger Kre'dit m 1 *
краткост / nur sg 'Kürze / 16; (кратко
траене) 'kurze 'Dauer/ 16
краткотраен, -йни adj kurz, vor'über¬
gehend; ж дъжд 'Regenschauer m 4;
» йни валежи Meteor 'Schauer
кратун|а /, -и pl 1. Bot 'Flaschenkürbis
m 1 a 2. (черпак) 'Schöpfkelle / 16
3. übertr (глава) umg 'Birne/16, 'Rübe
/16
крат|ък, -ки adj kurz; « път 'kurzer
Weg m 1; s живот 'kurzes 'Leben
n 23; « срок 'kurzer Ter'min m 1* O
ж член Gramm 'Kurzform / 17 des
Ar'tikels
крах (-ът) m, -ове pl Zu'sammenbruch
m 2; претърпявам ~ 'einen Zu'sam-
крача
338
menbruch er'leiden vr <21 b>, in die
'Brüche 'gehen vi <13/sn>
крач|а, -иш (-йх) uv 'schreiten vi
<l\/sn>
крач ен, -ни adj Tret-; mit Fußantrieb;
~ на шевна машина 'Nähmaschine
/16 mit 'Fußantrieb
крачк|а / -и pl Schritt m 1; две ~ и
напред zwei 'Schritte 'vorwärts; c
твърда « 'festen 'Schrittes O ä по
« Schrill für Schritt; на всяка » auf
Schritt und Tritt
крачол nt, -и pl 'Hosenbein n 20
креатур|а f -и pl Krea'tur /17
креват m, -и pl Bett n 25, 'Bettstelle/16
креват |ен, -ни adj Bett-; ~ на пружина
'Stahlmatratze /16
кред|а/, -и pl 'Kreide/16
кредит nt, -и pl Kre'dit m 1 *
кредит |ен, -ни adj Kre'dit-
кредитнрам, -аш (-ах) uv, v kredi'tieren
v/ <d>
кредитор nt, -и pl Kreditgeber m 4,
'Kreditor m 9 a
кредитоспособен, -ни adj kreditfähig
*крем (-ът) m, -ове pl Bot 'Lilie / 16;
(перуника) 'Schwertlilie
2крем (-ът) m, -ове pl 1. (ядене) 'Sü߬
speise/16; тортен ~ 'Tortenkrem/15;
(пудинг) 'Pudding m 6 2. (за мазане)
Krem /15; ~ за лице Ge'sichtskrem;
~ за обувки 'Schuhkrem
кремав adj 'cremefarben
крематорнум m, -и pl Krema'torium n 31
кремвнрш m, -и pl — кренвирш
кремъ|к m, -ци pl 'Feuerstein nt 1
кренвирш m, -и pl 'Wiener 'Würstchen
n 23
креп (-ът) nt, -ове pl Krepp m 6; ~ -
найлон 'Nylonkrepp, 'Nylon-Si'lastik
/
крепкост / nur sg 'Festigkeit /17
крепн|а, -еш (-äx) uv sich 'festigen vr,
er'starken vi <b/sn>
крепон m, -и pl Kre'pon m
крепост / -и pl 1. 'Festung / 17; übertr
'Bollwerk и 1; непристъпна ~ 'unein¬
nehmbare 'Festung; ~ на мира 'Boll¬
werk des 'Friedens 2. (укрепление)
Be'festigung /17
крепост|ен, -ни adj 1. 'Festungs-; « зид
'Festungsmauer/16 2. Hist 'leibeigen,
'hörig, 'Leibeigenschafts-; крепостно
право 'Leibeigenschaftsrecht n 20,
Feu'dalrecht n\ » селянин'leibeigener
'Bauer m 7; « строй 'Leibeigen-
schaflsordnung / 17 O » акт Jur
Be'sitzurkunde /16
крепостни|k nt, -ци pl Hist 'Leibeigener
m 7 +
крепостнически adj Hist ' Leibeigen¬
schafts-
крепостничество n nur sg Hist 'Leibei¬
genschaft /17
креп|ък, -ки adj fest, hart, stark; ~ ка
ракия 'starker Schnaps m 2; ~ ко вино
'schwerer Wein m 1
креп|я, -йш (-йх) uv 1. 'feslhalten vt
<3a>, 'stützen vt 2. (подпомагам)
unterstützen vr < b > 3. (поддържам
физйчески) auf den 'Beinen 'halten vr
<3> 4. (поддържам живота) am
'Leben er'halten vt <3b> S. (окура¬
жавам) Kraft [Mut] 'geben vt < 15 >;
ж cel. (задържам се) sich 'festhalten
vr 2. (опирам се) sich 'stützen vr (на auf
4) 3. (болен, стар човек) sich 'halten
vr, sich nicht 'unterkriegen 'lassen vr
<3a>
креслив adj 1. (писклив) schrill 2. (кой¬
то кряска) 'schreiend auch übertr, ~ a
реклама 'schreiende Re'klame /16
кресл|о n, -ä pl 'Sessel m 4
кресна t крясвам
кресчендо adv Mus crc'scendo
крет ам, -аш (-äx) uv sich 'schleppen vr,
'wanken vr <sn>; едвам ~ sich kaum
auf den 'Beinen 'halten vr < 3 >
кретен m, -и pl Kretin [..'te] m 6
крехчнна / nur sg 'zartes Fleisch n 20
крех|ък, -ки adj 1. zart; ~ ко здраве
'zarte Ge'sundheit /17; ~ ко месо
'zartes Fleisch n 20; ~ ка трева 'zartes
Gras n 22 2. leicht zer'brechlich; ~ ko
стъкло leicht zer'brechliches Glas n 22
O на ~ ка възраст im 'zarten 'Alter
339
кристализирам
крещ|я, -йш (-ях) uv 'schreien vt, vi
<2ЩЬ>
крив adj 1. krumm, ge'krümmt; - меч
ge'krümmtes Schwert 2. (изкривен)
schief; - а стена 'schiefe Wand/14
3. (несиметричен) 'unsymmetrisch,
'ungleich, schief 4. (неравен) 'uneben;
-а плоскост 'unebene 'Fläche/16
5. (погрешен) falsch; - а сметка 'fal¬
sche 'Rechnung / 17 6. (виновен)
schuld; - съм ich bin schuld O на -
път съм übertr auf dem 'falschen 'Weg
sein v/ < B>; тръгнал съм по - път
übertr vom 'rechten Weg 'abweichen vr
<21 aJsn>; - а (линия) Geom 'Kur¬
ve/
кривй|к m, -ци pl 'Knotenstock m 2; (на
пастир) 'Hirtenstab m 2, 'Krummstab
крйвв|ам, -aui (-ax) uv; крйвн[а, -еш
(-ах) v 1. 'abbiegen vi <32ajsn>,
'abweichen vi <21 a/s/i>; x отпътя
vom Weg 'abbiegen 2. (шапка) aufs
Ohr 'setzen vt
криво adv 1. (неправо) schief 2. (по¬
грешно) falsch O гледам на - scheel
'anschauen vt < a >; - -ляво so recht
und schlecht; - ми е а) (не съм
доволен) 'unzufrieden sein vi b) (теж¬
ко ми e) 'traurig sein
кривоглед adj 1. 'schielend 2. als Subst
'Schieläugiger m 7 +
кривогледство n nur sg 'Schieiäugigkeit
/17, 'Schielen n 23
кривокрак adj 'krummbeinig
криволйч|а, -иш (-йх) uv sich 'schlän¬
geln vr, sich 'winden vr <27 >
кривулйч|а, -иш (-йх) uv = криволича
крив[й, -йш (-йх) uv 1. (завйвам) 'krüm¬
men vt, 'biegen vt < 32 >; x врата си
den Hals 'biegen ['recken vr]; 'abbiegen
vi <32ajsn>; пътят криви наляво
der Weg biegt links ab 2. (извйвам)
ver'drehen vt < b >; « очйте си die
'Augen ver'drehen 3. (куцам) 'hinken
vi <hb> 4. (виня) be'schuldigen vt
<b> O x си душата übertr ein X
für ein U 'vormachen vr <a>; x
се 1. (извйвам се) sich 'biegen vr
2. (кълча се) sich 'winden vr <27 >
3. (изопачавам се) sich ver'zerren vr
< b > 4. (правя гримаси) Gri'massen
'schneiden vt <21>
криеница / nur sg Ver'steckspiel n 20*;
играя на - Ver'steck 'spielen vt
крйз|а f -и pl 'Krise/16; кабинетна ®
Regierungskrise; правйтелствена »
Regierungskrise; икономическа x
'Wirtschaftskrise
крйзис|ен, -ни adj 'Krisen-; - но поло¬
жение 'Krisensituation /17
крик (-ът) m, -ове pl 'Hebewinde / 16;
автомобилен - 'Wagenheber m 4
крилат adj 1. ge'flügelt 2. übertr (въо¬
душевен) be'flügelt
крил]о n, -ä od -epl 1. 'Flügel m4; s на
самолет 'Tragfläche/16; x на птйца
'Vogelflügel; x на врата'Türflügel; x
на сграда Ge'bäudeflügel; x на
вятърна мелница 'Windmühlenflügel
2. (закрйла) Schutz m 1, Be'schützer
m 4 <5 отрязвам - ата на някого
übertr jmdm. die 'Flügel 'stutzen;
пораснаха ми - ä übertr ich 'habe
'gleichsam 'Flügel be'kommen
криминал|ен, -ни adj 1. Krimi'nal-;
-но дело Kriminalistik /17; -на
полиция Kriminalpolizei /16 а; x
роман Kriminalroman m 1* 2. kri-
mi'nell; x престъпник krimineller
Ver'brecher m 4. Krimineller ml*
криминалйст m, -и pl Kriminalist m 8
криминалистика fnursg Kriminalistik
/17 '
крин (-ът) m, -ове pl Bot 'Lilie / 16
кристал m, -и pl 1, Min Kri'stall m 1*
auch übertr 2. (вид скъпоценно
стъкло) Kristallglas n 22
кристал|ен, -ни adj 1. Kri'stall-; -на
ваза Kri'stallvase / 16 2. kristallen,
kristallisch; (бистър) kristallklar
кристализаци я / -и pl Kristallisation
/П .
кристализирам, -аш (-ax) uv, v kristal¬
lisieren vt, vi <d/hb>; x ce übertr
sich kristallisieren vr, sich her'auskri-
stallisieren vr <d>
критерий
340
критери|й (-ят) т, -и р! Kri'terium п 31
крити|к т, -ци pl 'Kritiker т 4;
литературен а Litera'turkritiker
крйтик|а /, -и р! Kri'tik / 17; литера¬
турна а Litera'turkritik О не из¬
държа а es hält 'keiner Kri'tik stand;
не търпй a 'unter 'aller Kri'tik sein;
стой под всякаква a es ist 'unter
'aller Kri'tik
критикар (-ят) m, -и pl Kritikaster m 4,
'Krittler m 4
критнкарствув(ам, -am (-ax) uv'kritteln
vi <hb>
крнтнкув|ам, -аш (-ax) uv kritisieren vt
<d>
критйч|ен, -ни adj 'kritisch
критически adj — критичен
критичност/nur sg (ум) 'kritischer Geist
w За; (характер) 'kritischer Cha'rak-
ter m; (изостреност) 'kritische 'Schärfe
/16; (държане) 'kritische 'Haltung/17
крй1я, -еш (-x) uv 1. ver'stecken vt < b>,
ver'bergen vt <16b>; а пари Geld
ver'stecken (от vor S) 2. (затулвам)
be'decken vt <b>, ver'bergen; a
лицето си sein Ge'sicht ver'bergen
[be'decken] 3. (пазя в тайна) verheim¬
lichen vt <b> (от vor 3) 4. (тая)
'bergen vr < 16 >; а опасности
Ge'fahren 'bergen; а се 1. sich
ver'stecken vr, sich ver'bergen vr
2. übertr ver'borgen sein v», sich ver¬
'bergen
кробж m, -и pl 1. nur sg (на дреха)
Schnitt m 1 2. nur pl (планове) 'Pläne
m 2/pl, 'Absichten / 17//?/
кр6йк|а /, -и pl Schnitt m 1
крокодйл m, -и pl Zool Kroko'dil n 20*
крокодйлск|ис(# Kroko'dils-; ~акожа
Kroko'dilleder «23 O а сълзи Kro-
ko'dilstränen /16//»/
кром (-ът) m nur sg 'Chromleder n 23
кромйд m nur sg 'Zwiebeln / 16//»/;
~ -лук umg 'Zwiebeln
кромйден adj 'Zwiebel-; ~ а глава
'Zwiebel
крос (-ът) m, -ове pl Sport 1. (бягане)
'Waldlaufm 2 2. (c колело) Cross m la,
Querfeldeinrennen n 23 3. (c мото¬
циклет) Ge'ländefahrt / 17, 'Moto¬
Cross m
кротост / nur sg 'Sanftmut /17
кротув|ам, -аш (-ax) uv sich 'ruhig
ver'halten vr <3b>, zahm sein vi
<B>
крот|ък, -ки adj (тих) still, 'ruhig;
(хрйсим) zahm; (добродушен) 'gut¬
mütig; (мйрен) 'friedfertig
кро|я, -йш (-йх) uv 1. (режа плат)
'zuschneiden vt <21a> 2. (замислям)
'ausdenken vt. er'sinnen vt <26b>;
а планове a) 'Pläne 'schmieden vt
b) (нещо лошо) 'aushecken vr < a >
крояч m, -и pl 1. (шивач) 'Schneider m 4
2. (който само крой) 'Zuschneider m
круп|ен, -ни adj 1. groß; а писател
'großer 'Schriftsteller m 4 2. Groß-;
~ но земевладение 'Großgrundbesitz
ml; а капиталист 'Großkapitalisl
m 8; а акционер 'Großaktionär m 1 *
круш а / -и pl 1. (плод) 'Birne/16
2. (дърво) 'Birnbaum m 2 0 обирай си
~ ите! übertr ver'schwinde!; ver'dufte!;
mach, daß du 'fortkommst!
*крушк|а / -и pl 1. (плод) 'Birne / 16,
'kleine 'Birne, 'Birnchen n 23 2. (дърво)
'kleiner 'Birnbaum ml O има си а
опашка übertr das ist nicht so 'einfach;
da ist noch etw. zu be'denken
^pyoiKla /, -и pl El 'Glühbirne / 16;
електрйческа a 'Glühbirne
крушов adj 1. Birn-; <* o дърво 'Birn¬
baum m 2 2. 'Birnen-; ~ компот
'Birnenkompott n 20
крушовйд|ен, -ни adj 'birnenförmig
кръв/ кърви pl Blut n 20; преливам ~
Blut übertragen vt <4b>; дарявам
- Blut 'spenden vt; венозна ~
ve'nöses Blut; артериална - arte¬
rielles Blut; буйна ~ 'wildes ['hitziges,
'stürmisches] Blut O до последна
капка - bis auf den 'letzten 'Bluts¬
tropfen; дошла е работата до ~ es
kam zu 'blutigen Auseinandersetzun¬
gen; изпивам някому кръвта jmdn.
bis aufs Blut 'peinigen; кръвта вода не
341
кръст
става 'Menschenblut ist kein 'Wasser;
кръвта застива в жилите ми übertr
das Blut er'slarrt mir in den 'Adern;
кръвта му кипи übertr er strotzt vor
Ener'gie; смуча някому кръвта übertr
jmdn. 'aussaugen vt <a>; - капе от
сърцето ми übertr mein Herz 'blutet;
гледам на - umg 'böse [schief] 'anse¬
hen vf < 19 a>
кръв|ен, -ни adj Blut-; Bluts-; - но
налягане 'Blutdruck ml; - ни телца
'Blutkörperchen n 23; - на група
'Blutgruppe /16; -на картина 'Blut¬
bild «21; - но отмъщение 'Blutrache
/16; -но родство 'Blutsverwand¬
schaft / 17; O - на обида 'tödliche
Beleidigung/17; * враг 'Todfeind m 1;
- ни интереси 'Lebensinteressen « 30
кръвнйшки adj 'blutrünstig
кръвно adv 1. (крайно) 'äußerst 2. (до
смърт) 'tödlich; - обиден 'tödlich
be'leidigt
кръводарител (-ят) m, -и pl 'Blutspen¬
der m 4
кръвожад|ен, -ни adj 'blutdürstig, 'blut¬
rünstig
кръвоизлив m, -и pl 'Blutung /17
кръвоизлиянне n, -я pl 'Blutung / 17,
'Blutverlust m 2; силно « 'Blutsturz
m 2; вътрешно ä 'innere 'Blutung;
(под кожата) 'Bluterguß m 2
кръвонос ен, -ни adj 'Blutgefäß-; s съд
'Blutgefäß n 20; -на система Ge-
'fäßsystem n 20*
кръвообращение n nur sg 'Blutkreislauf
m 2
кръвопй|ец m, -йци pl 1. (убиец) 'Mör¬
der m 4 2. (угнетйтел) 'Blutsauger m 4
кръвопреливане n, -ия pl 'Bluttransfu¬
sion /17
кръвопролйт|ен, -ни adj 'opferreich,
'blutig
кръвопролитие n, -я pl 'Blutvergießen
и 23
кръвотечени е и, -я pl 'Blutung/17; ä
от носа 'Nasenbluten n 23
кръвясал adj 'blutunterlaufen; - и очи
'blutunterlaufene 'Augen n 30//?/
кръг (кръгът) m, -ове pl 1. Kreis m 1;
повърхност на - 'Fläche / 16 des
'Kreises; полярен - Po'larkreis; се¬
меен - Kreis der Fa'milie; литера¬
турни кръгове literarische 'Kreise
mlpl2. (сфера) Be'reich m 1; в кръга на
възможното im Be'reich des 'Mögli¬
chen 3. Sport 'Runde / 16; (футбол)
'Spieltag m 1
кръгло adv rund
кръглолйк adj mit 'rundem Ge'sicht,
'rundgesichtig; - а девойка ein 'Mäd¬
chen n 23 mit 'rundem Ge'sicht
кръговйд|ен, -ни adj 'kreisförmig
кръговрат m nur sg 'Kreislauf m 2
кръгозор m, -и pl Hori'zont m 1,
Gesichtskreis m 1
кръгом! adv kehrt!
кръгообраз|ен, -ни adj 'kreisförmig
крьгообращение n nur sg 'Kreislauf m 2
кръг|ъл, -ли adj 1. rund; - ла маса
'runder Tisch ml; - ло лице 'rundes
Ge'sicht«21 2.'ausgemacht; s идиот
ein 'ausgemachter Idi'ot m 8; a
невежа ein 'ausgemachter 'Dummkopf
m 2 0 кръгла цифра 'runde Zahl/17;
а сирак 'Vollwaise /19
кръж|а, -йш (-йх) uv 'kreisen vi <hb>
кръжо к m, -ци pl 'Zirkel m 4; лите¬
ратурен ä Litera'turzirkel
кръжоч|ен, -ни adj 'Zirkel-; - на рабо¬
та 'Zirkelarbeit /17
кръм|ен, -ни adj 'Futter-; - но цвекло
'Futterrübe /16; - ни култури
'Futterkulturen /1 Ijpl
кръпк!а /, -и pl 'Flicken m 4, Fleck
m 1*
'кръст (-ът) m, -ове pl Kreuz n 20; правя
- das Kreuz 'schlagen vf < 3 > O на
- 'kreuzweise, 'über Kreuz; турям -
на нещо 'einen 'Schlußstrich 'unter
etw.'ziehen < 32 >; Червен - 'Rotes
Kreuz n 20
2кръст (-ът) nt, -ове pl Anat Kreuz n 20;
боли ме - ът'Kreuzschmerzen'haben
vt < A >; гол до - a mit ent'blößtem
'Oberkörper; тънък в - a mit 'schlan¬
ker 'Taille
кръстат
342
кръстат adj 1. 'kreuzförmig 2. (квад¬
ратен) 'viereckig, qua'dratisch
кръст|ен, -ни adj Kreuz-; ж знак'Kreu¬
zeszeichen n 23
кръстец m, -цй pl 'Hocke/16, 'Puppe
/16
кръстни|к m, -ци pt 1. 'Pate m 7, 'Tauf¬
pate 2. (кум) 'Trauzeuge m 7
KpicTiumla/, -и pl I. 'Patin /18, 'Tauf¬
patin 2. (кума) 'Trauzeugin /18
кръстовйд|ен, -ни adj 'kreuzförmig
KpbCTÖBHUile n, -a pl 1. (на улица, на
път)'Kreuzung/17; улично ж 'Stra¬
ßenkreuzung 2. (от летви) 'Latten¬
kreuz п 20 3. (за елха) 'Weihnachts¬
baumständer т 4
кръстоносен, -ни adj: ж поход Hist
Kreuzzug т 2
кръстонос|еи т, -ци pl 1. Hist
'Kreuzritter m 4 2.Zool 'Kreuzspinne
/16
кръстообразен, -ни adj 'kreuzförmig
кръстопът m, -иша pl 1. 'Kreuzung/17;
(на улица, на шосе) 'Straßenkreuzung
/; (на междуселски път, на пътека)
'Wegkreuzung/; 'Kreuzweg т 1 2. übertr
'Scheideweg т; намирам се [стоя] на
- übertr am 'Scheideweg 'stehen vi
< 10a/A6>
кръстосам - кръстосвам
кръстосан adj ge'kreuzl O ~ огън
'Kreuzfeuern23; ~ разпит'Kreuzver¬
hör n 20*
кръстосв|ам, -аш (-ах) uv, кръстос|ам,
-аш (-ах) V1. (слагам на кръст) 'kreuz¬
weise überein'anderlegen vt < а >; ж
краката die 'Beine überein'anderschla-
gen vt <4a>; ж ръце die 'Arme
verschränken vt <b> 2. (пропъту¬
вам) kreuz und quer durch'reisen vt
<b>; ж улицата die 'Straße über-
'queren vt < b >; Mar 'kreuzen 3. (рас¬
тения, животни) 'kreuzen vt O ж
ръце übertr die 'Hände 'müßig in den
Schoß 'legen; ж се 1. sich 'kreuzen vr
2. (преплйтам се) sich ver'mischen
vr <b>
кръстосван m, -и pl 'Kreuzer m 4; тежък
~ 'schwerer 'Kreuzer; лек ~ 'leichter
'Kreuzer
кръстосва/, -и pl 'Kreuzung/17
кръстослбвии|а/ -и pl 'Kreuzworträtsel
n 23
кръстоцветен, -ни adj: ~ ни растения
Bot 'Kreuzblütler m 4
‘кръстя t кръщавам
2KpicT|H, -иш (-йх) uv das Kreuz 'ma¬
chen (някого 'über jmdm.); ж се sich
be'kreuzigen vr <b>
крът (-ът) m, -ове pl = кърт
кръчм|а/, -и pl 'Schenke /16, 'Kneipe
/16 O у мене е - ата ich 'gebe die
'nächste 'Runde
кръчмар (-ят) m, -и pl 'Schankwirt m 1,
'Gastwirt m 1
кръчмарк|а /, -и pl 'Wirtin /18
кръчмарски adj 'Gastwirts-
кръшв|ам, -аш (-ах) uv; кръшн|а, -еш
(-ах) v'abbiegen v/ < 32 afsn>; ж по
друга посока 'eine 'andere 'Richtung
'einschlagen vt <4a>
кръш|ен, -ни adj L (снага) schlank,
'biegsam, geschmeidig 2. (глас) 'klin¬
gend, hell 3. (хоро, игра) 'rhythmisch,
'lebhaft
кръшк[ам, -аш (-ах) uv sich 'drücken vr
Kpiuma | кръшвам
крмцав|ам, -аш (-ах) uv; кръст|я, -иш
(-йх) V 1. Rel 'taufen vr 2. (кръстник
съм) 'Pate 'stehen vi < 101 > (някого
bei jmdm. 3) 3. (давам име) be'nennen
vt < 10 b>, 'nennen vt
кръщ6л|ен, -ни adj: ~ но име 'Rufname
ш7а; ~ но свидетелство Ge'burtsur-
kunde /16
кръщелни|к nt, -ци pl 'Patenkind n 21
кръщелниц|а /, -и pl 'Patenkind n 21
кръщенб n, -та pl 'Taufe /16
кръщени1е n, -я pl 'Taufe /16 O бойно
ж 'Feuertaufe /
кряк|ам, -аш (-ах) uv 1. (жаба) 'quaken
vi <hb> 2. (гарга) 'krächzen vi <hb>
3. (гъски, патици) 'schnattern vi
<hb> 4. übertr (крещя) 'schreien vi
<23/hb>
крясв|ам, -аш (-ах) uv; креск|а, -еш
343
култивирам
(-ах) V1. 'kreischen vi <hb>, 'schreien
vi < 23 jhb > 2. (започвам да кряскам)
'anfangen vt <2a> zu 'kreischen [zu
'schreien]
кряск|ам, -аш (-ах) uv 'kreischen vi
<hb>, 'schreien vi <23/hb>
крясъ|к m, -ци pl 'Kreischen n 23,
Ge'kreisch n 23, Schrei m 1
ктитор m, -и pl 'Stifter m 4
куб (-ът) /м, -овеpl 'Kubus m 11, 'Würfel
m 4 0 повдигам на <* in die 'dritte
Po'tenz er'Jieben vt <14b>
Куба /'Kuba
кубатур|а /, -и pl 'Rauminhalt m 1
кубе n, -та pl 'Kuppel / 16
кубйз|ъм (-мът) m nur sg Ku'bismus m 11
кубй|к m, -ци pl 1. (кубически метър)
Ku'bikmeter n 23 2. Kfz umg Kubik¬
zentimeter
кубйн|ец m, -ци pl Ku'baner m 4
кубински adj ku'banisch
кубнч|ен, -ни adj 'kubisch, 'würfelförmig
кубйчески adj 'kubisch, 'würfelförmig;
Ku'bik-; ~ метър Ku'bikmeter n 23
кубче n, -та pl 1. Würfel m 4 2. nur pl
(играчка) 'Bauklötzchen n 23
куверт m, -и pl Kuvert [.,'ve.t] n 24,
'Tafelgedeck n 20*
куверт|а/, -и pl Mar Deck n 24
кувертюр|а f -и pl 'Bettdecke /16
кудкудяк|ам, -аш (-ах) uv 'gackern vi
<hb>
кудкудяч|а, -иш (-их) uv — кудкудя¬
кам
кук|а/, -ир/l. 'Haken/и 4; я за дрехи
'Kleiderhaken m; рибарска я 'Angel¬
haken т 2. (за плетене)'Stricknadel
/ 16; (за плетене с една кука)
'Häkelnadel /
кук|ам, -аш (-ах) uv 'Kuckuck 'rufen vi
<39/hb>
кукер m, -и pl 'Kuker m 4 maskierter
junger Bursche in der Karnevalszeit
кукл|а/, -и pl 1. 'Puppe/16 auch übertr
2. (марионетка) Mario'nette/16 auch
übertr •
куклен adj 'Puppen-; - театър 'Pup¬
pentheater n 23
кукленски adj 'puppenhaft, 'püppchen-
haft
кукув|ам, -аш (-ах) uv 'einsam 'leben,
al'lein 'leben vi < hb>
кукувйц|а /, -и plZool 'Kuckuck ml*0
изпила му * ума übertr er hat den
Ver'stand verloren
кукувйч|и adj 'Kuckucks-; ~ е яйце
'Kuckucksei n 21; Bot ~ а прежда
'Seide/16
кукумявк|а /, -и pl 'Eule /16
кукурйг|ам, -аш (-ах) uv 'krähen vi
<hb>
кукурйгу Int erj kikeri'ki
кукуруз m, -и pl Mais m 1
кукурузен adj Mais-; ~ o брашно
'Maismehl n 20*
кукурузни|к m, -ци pl 'Maisbrot n 20
кукурузороначк|а /, -и pl 'Maisent-
kömer m 4, 'Maisrebler m 4
кукуря|к m, -ци pl Bot 'Nieswurz
/17
кул|а /, -и pl Turm m 2; крепостна *
'Festungsturm; я за скокове'Sprung¬
turm; водоснабдителна я 'Wasser¬
turm; силажна я 'Silo т 6; часовни¬
кова я 'Uhrturm О градя въздушни
~ и 'Luftschlösser 'bauen
кула|к m, -ци pl 'Großbauer т 7, Ku'lak
т 8
кулашки adj 'Großbauern-, Ku'laken-
кулннар|ен, -ни adj kuli'narisch; ~ но
изкуство'Kochkunst/14; я магазин
Me'nüladen m 5
кулйс|а /, -и pl Ku'lisse/16; зад ~ ите
'hinter den Ku'lissen auch übertr
кулминационен, -ни adj Kulminati-
'ons-; ~ на точка 'Höhepunkt m 1
кулокран m, -ове pl 'Turmdrehkran m 1
култ (-ът) m, -ове pl Kult m 1; ~ на
огъня 'Feuerkult; ~ към личността
Personenkult O издигам в ~ 'einen
'Ehrenplatz 'einräumen vt < а > (нещо
3); ver'ehren vt < b >
култиватор m, -и pl Kulti'vator m 9 a,
'Grubber m 4
култнвйр|ам, -аш (-ах) uv kultivieren vt
<d> auch übertr
култов
344
култов adj 'kultisch; ~ и обреди
'kultische 'Riten т 11
култур|а /, -и pl Kul'tur/17; музикална
£ Musikkultur; окопни ~ и 'Hack¬
früchte/14/р/, 'Hackfruchtkulturen pl;
физическа £ 'Körperkultur
култур]ен, -ни adj 1. Kul'tur-, kultu'rell;
~ ният живот в нашия град das
Kul'turleben п 23 (kultu'relle 'Leben) in
'unserer Stadt; £ напредък kul¬
tureller 'Fortschritt m ! *; ~ ни нужди
kultu'relle Bedürfnisse n 21/pl; ~ на
революция Kurturrevolution /17; £
център а) (сграда) Kul'turzentrum
и 28 b) (средище) kultu'rclles 'Zen¬
trum 2. (c висока духовна култура)
kul'turvoll; водя £ живот ein
kul'turvolles 'Leben 'führen 3. (обра¬
зован) ge'bildet, intelli'gent; £ човек
ein ge'bildeter Mensch m 8 0 - ни
растения Kul'turpflanzen /161 pl
културно-политически adj kulturpo¬
litisch
културно-просвет|ен, -ни adj kultu'relle
'Bildungs-; ~ на дейност kultu'relle
'Bildungsarbeit / 17, kultu'relle 'Mas¬
senarbeit /
кум (кумът) m, -ове pl 1. 'Pate m 7;
2. (на сватба) 'Trauzeuge ml O пра¬
во, куме, та в очй geradeher'aus; ще
видим кой -, кой сват wir 'werden
schon 'sehen, wer Schuld [Recht] hat
кум|а /, -й pl 1. 'Patin /182. (на сватба)
'Trauzeugin /18
кум|6ц m, -цй pl: моят £ der Mann,
'dessen 'Trauzeuge ich war
кумир m, -и pl 'Götze m 7, 'Götzenbild
n 21; übertr I'dol n 20*, 'Abgott m 3
кумйц|а /, -и pl: моята £ die Frau,
'deren 'Trauzeuge ich war
кумов adj 1. (кръстников) 'Paten-
2. 'Trauzeugen- O от [за] ~ а срама
um den 'Anstand zu 'wahren; Кумова
слама volkst Astr 'Milchstraße/16
кумув|ам, -аш (-ах) uv (кум) 'Trauzeuge
sein vi < B >; (кума) 'Trauzeugin sein
кум|я се, -иш се (-йх се) uv still und
'ruhig 'dastehen vi < I0‘a/Aö>
кундура /, кундури pl 'derber 'Leder¬
schuh m 1
куп (-ът) m, -ове od -ища pl 1. 'Haufen
m 4; ~ дърва 'Holzhaufen; камъни
'Steinhaufen 2. (напластени предме¬
ти) 'Stapel m 4; ~ дъски'Bretterstapel
3. Stoß m 2; ~ кнйги ein Stoß 'Bücher;
~ тетрадки ein Stoß 'Hefte 4. (мно¬
жество) 'Menge / 16, 'Masse / 16,
'Vielzahl / 17; купища хора 'Men¬
schenmenge, 'Menschenmassen; ~
въпроси 'eine 'Menge 'Fragen; ~ ра¬
боти 'eine 'Menge 'Dinge O през - за
грош mit der 'linken Hand
куп|а/, -и pl 1. Kelch m 1, Po'kal m 1*;
сребърна £ 'Silberpokal m; преходна
£ 'Wanderpokal m 2. Kart Herz n 26,
Rot n 20*
купе n, -та pl 1. Eisenb Ab'teil n 20,
'Eisenbahnabteil, Cou'pe n 24; ~ за
пушачи 'Raucherabteil 2. (кола) Cou'pe
купел m, -и pl 'Taufbecken n 23
купешки adj ('fertig) ge'kauft, aus dem
'Laden; ~ хляб 'Bäckerbrot n 20 O ~
думи 'nachgeredeles Zeug n 20*,
'angelernte 'Phrasen /16//»/
купнщ|е n, -ъ.р11. (куп) 'großer 'Haufen
m 4; ~ а развалини 'Trümmerhaufen
2. (бунйще) 'Misthaufen, Kom'post-
haufen
куплет m, -и pl 1. Couplet [ku'ple:] n 24
2. (строфа) 'Strophe /16
купол /, -и pl 'Kuppel /16; небесен ~
'Himmelsgewölbe n 23
купол|а /, -и pl = купол
купол|ен, -ни adj 'Kuppel-
купом adv zu'sammen, auf 'einmal
купон m, -и pl 1. Fin Ku'pon m 6 2. (за
стол) 'Essenmarke /16 3. (на продо¬
волствена карта) 'Lebensmittelmarke
4. (отрязък) 'Abschnitt т 1
купон|ен, -ни adj Ku'pon- О - на сис¬
тема 'Lebensmittelrationierung /17;
Ratio'nierung
купув|ам, -аш (-ах) uv; куп|я, -иш (-их)
V 'kaufen vt, vi <hb>
купувач m, -и pl 'Käufer m 4
купувачи|a /, -и pl Käuferin /18
345
кусур
купчйн|а /, -и pl 1. 'Häufchen п 23; х
камъни ein 'Häufchen 'Steine 2. (нап¬
ластени предмети) 'Stapel т 4; Stoß
т 2; х дъски 'Bretterstapel; х вест¬
ници ein Stoß 'Zeitungen 3. (мно¬
жество) 'Anzahl /17; х хора 'eine
'Anzahl 'Menschen; на купчини in
'Gruppen
купя t купувам
курабй|я /, -и pl 'Teegebäck п 20,
Ge'bäck
кураж т nur sg Cou'rage/16, Mut m 1;
имам ~ Cou'rage'haben <A>,Mul
'haben; нямам ~ 'keine Cou'rage
'haben, 'keinen Mut 'haben; губя ~
den Mut verlieren vt <32b>
куражлия adj unv coura'giert, 'mutig,
kühn; ~ човек ein coura'gierter Mann
m 3
курднсв|ам, -aui (-ax) uv; курдйс|ам,
-аш (-ax) v 1. (часовник) 'aufziehen vt
< 32 а > 2. (тъкмя) zu'rechtmachen vt
<a> 3. (настанявам) 'aufstellen vt
<a>; x ce sich 'niederlassen vr
< 3 a >, sich 'breitmachen vr < a >
куриер m, -и pl Ku'rier m 4; 'Bote m 8
куриерски adj Ku'rier-
куриоз m, -и pl Kuri'osum n 29 O за ~
'spaßeshalber
куриоз|ен, -ни adj kuri'os
курни|к m, -ци pl 'Hühnerstall m 2
курорт m, -и pl 1. 'Kurort m 1; мбрски
'Seebad n 22; зимен ~ 'Winter¬
kurort; планински ~ Ge'birgskurort
2. (летовище) 'Sommerfrische /16 0
отивам на ~ zur Er'holung 'fahren vi
< 4 jsn >
кур6рт|ен, -ни adj 'Kurort-, Kur-; x
град 'Kurort ml; ~ но лечение 'Kur¬
behandlung /17; x сезон'Kursaison
/15; ~ но дело Er'holungswesen n 23
курортйст m, -и pl 1. 'Kurgast m 4,
Erholungsuchender m 7+, 'Urlauber
m 1 2. (на мбрски курорт) 'Badegast
3. (летовник) 'Sommerfrischler m 4
курс (-vr) m, -ове pl 1. (посока) Kurs
m 1, 'Richtung/17 auch übertr; взе¬
мам ~ на [към] Kurs 'nehmen < 16 >
auf 4; ~ ът на кораба der Kurs des
'Schiffes; революционен ~ revolutio¬
närer Kurs; ~ ът на външната поли¬
тика der 'außenpolitische Kurs 2. (рейс)
Tour /17, 'Strecke /16 3. (учебен курс)
'Kursus m, 'Lehrgang m 2; вечерен
- 'Abendlehrgang 4. (учебна годи¬
на) 'Studienjahr n 20; студент от пър¬
ви ~ Slu'dent m 8 des 1. 'Studienjahres
5. (лекционен курс) 'Vortragsreihe/16;
~ по кибернетика 'Vortragsreihe 'über
Kyber'netik 6. (учебник) 'Lehrbuch n 23;
~ по химия Che'mielehrbuch; основен
- 'Grundkurs 7. Fin 'Währungskurs,
Kurs O в курса на нещата съм auf dem
'laufenden sein vi < B >
курсив m nur sg Kur'siv/16; печатан в
- kur'siv ge'druckt
курсйв|ен, -ни adj kur'siv
курсист m, -и pl 1. (участвуващ в курс)
'Lehrgangsteilnehmer m 41. (студент)
Stu'dent m 8
курсов adj 1. 'Kursus-, 'Lehrgangs-; - a
програма Pro'gramm n 20* des
'Lehrgangs; ~ ръководител 'Lehr¬
gangsleiter m4 2. (във вуз) 'Studien¬
jahres-; ~ а работа 'Jahresarbeit /17
куртк|а / -и pl 'Uniformjacke /16
куршум m, -и pl 1. 'Kugel/16 2. volkst
(олово) Blei n 20 O c един ~ два
заека zwei 'Fliegen mit 'einer 'Klappe;
тегля ~ на някого jmdm. 'eine 'Kugel
durch den Kopf [in den Leib] 'jagen
куршумен adj 1. (оловен) 'bleiern
2. (оловносйв) 'bleigrau
кус|ам, -аш (-ax) uv volkst 'löffeln vt, vi
<hb>
кусв|ам, -аш (-ax) uv; кусн|а, -еш (-ах) v
'kosten vt
кускус m nur sg 'Eiergräupchen n 231 pl
кусна t кусвам
кусур m, -и pl 'Fehler m 4; 'Mangel m 5,
'Schwäche /16 O връзвам - на
някого jmdm. die 'Fehler nicht
'nachsehen 'können < 36 >; не му вър-
жй ~ nimm es nicht so 'tragisch; само
туй ми беше ~ ът das war mein
'einziger 'Fehler
кутийка
346
кутннк|а/, -и р\ 1. 'Schächtelchen п 23,
'kleine 'Schachtel / 16; картонена х
'Pappschächtelchen; кибритена х
'Streichholzschachtel 2. (от тенекия)
'Büchse/16 3. Bot 'Kapsel /16 О на
~ и ge'kästelt
кутй|я /, -и pl 1. 'Schachtel /16; карто¬
нена х 'Pappschachtel; цигарена х
Ziga'rettenschachtel; кибритена х
'Streichholzschachtel 2. (от тенекия)
'Büchse/16, 'Dose/16; консервена *
Konservendose; х за събиране по¬
мощи 'Sammelbüchse 3. (от дърво)
'Kiste / 16, 'Kasten т 5; * за писма
'Hausbriefkasten; пощенска х 'Brief¬
kasten
Kjrpe л, -та pl 'kleiner 'Finger т 4
кутре и, -та р/ 'Hündchen п 23
куфар w, -и pl 'Koffer т 4
кух adj 1. hohl 2. iibertr (безсъдържате-
лен) leer; ~ и фрази 'leere 'Phrasen
/ \6/pl О ~ а глава iibertr 'Hohlkopf
т 2
кухин|а / -й pl 1. 'Hohlraum т 2 2. Anat
'Höhle / 16; носна х 'Nasenhöhle;
очна х 'Augenhöhle
кухненск|и adj 'Küchen-; х съдове
'Küchengeschirr п 20*; ~ а печка
'Küchenherd т 1
кухн|я/, -и pl 'Küche/16; походна х
'Feldküche
куц adj lahm, 'hinkend; ~ на левия
крак lahm auf dem 'linken Bein
куц|ам, -аш (-ах) uv 1. 'hinken vi <hb>
(caufJ), 'lahmen vi <hb> (cmitJ)
2. iibertr 'hapern vi <hb> (c mit 3)
куцук|ам, -аш (-ах) uv ein 'wenig
'hinken vi <hb> (c auf 3)
куче n, -та pl Hund m 1; ловно ~
'Jagdhund; овчарско *- 'Schäferhund;
бясно ~ 'tollwütiger Hund O вървй
му като на бясно ~ тояга ihm geht
'alles da'neben; и ~ не го яде das
kann man 'keinem Hund 'anbieten;
~ тата си лаят, керванът си вървй die
'Hunde 'bellen, 'aber die Kara'wane
zieht weiter; мене ~ та ме яли mich
mag der 'Teufel 'holen; сляпо ~ Zool
'Blindmaus / 14; храни ~ да те лае
'Undank ist der Welt Lohn
кучешк|и adj 'Hunde-; « лай 'Hunde¬
gebell n 20; x живот iibertr 'Hunde¬
leben n 23; O ~ а тения Zool 'Hunde¬
bandwurm m 2; x зъби 'Eckzähne
m 2Ipl; ~o грозде Bot 'schwarzer
'Nachtschatten m 4
кучи adj 'Hunde-; ~ лай 'Hundegebell
n 20 O син 'Hundesohn m 2
куч|и се (-и се) uv nur 3. Pers 'Junge
'werfen vi <16>, 'Welpen 'werfen
кучк|а /, -и pl 1. 'Hündin /18 2. iibertr
'geiles Weib n 21
кушетк|а/ -и pl 'Liege/16, Chaiselon¬
gue [Je:z(a)'15:g] /16
къде adv 1. (място) wo; ~ живееш? wo
wohnst du? 2. (посока) wo'hin; ~
отиваш? wo'hin gehst du? 3. (далеч)
bei 'weitem; той е ~ по-умен er ist bei
'weitem 'klüger 4. Partikel (как така)
wie ... denn; ~ ти мога да дойда
wie 'sollte ich denn 'kommen 'können
5. volkst präp (около) 'gegen; ~ полу¬
нощ 'gegen 'Mitternacht 6. volkst (не¬
далече) in der 'Nähe; - морето in der
'Nähe des 'Meeres 7. volkst (при) zu;
ще дойда ~ вас ich 'werde zu euch
'kommen O до немай - 'über 'alle
'Maßen; - да e wo es auch 'immer sei;
- ... ~ bald ... bald; ~ не wo nicht
über'all; ~ ще му излезе краят? was
wird da'bei bloß her'auskommen?, was
wird das für ein 'Ende 'nehmen?; няма
~ es bleibt nichts 'anderes 'übrig; от
~ накъде mit 'welcher Berechtigung;
от немай ~ weil nichts 'anderes
'übrigbleibt
кьдел|я /, -и pl 'Rocken m 4
кьдето adv 1. (място) wo 2. (посока)
wo'hin O ~ и да e wo es auch 'immer sei
кьдр|а/, -и pl T къдрица
къдрав adj 1. 'lockig, ge'lockt, kraus;
~ а коса ge'locktes Haar n 20 2. (къд¬
рокос) mit ge'locktem Haar, ge'kräu-
selt; ~ o момче 'Junge m 4 mit ge¬
'locktem Haar; - o куче Hund m 1 mit
ge'kräuseltem Fell
347
къпина
кьдрйц|а /, -и pl 'Locke / 16
къдрокос adj ge'lockt, mit ge'locktem
Haar; ge'kräuselt; ~ o момче 'Junge
m 4 mit ge'locktem Haar, ~ o куче
Hund m 1 mit ge'kräuseltem Fell
кьдр|я, -иш (-йх) uv 'locken vt; ä
косата das Haar in 'Locken 'legen vt,
'kräuseln vt; ä ce sich 'locken vr, sich
'kräuseln vr
къклиц|а /, -и pl Bot 'Kornrade / 16
кькр|я, -etil (-äx) uv 1. 'gluckern vi
<hb>, '.brodeln vi <hb> 2. (вря)
'kochen vi <hb>
кълбест adj rund O ~ дим a) 'Rauch¬
wolken /16//?/ b) (на цигара) 'Rauch¬
ringe m \ Ipl
кълб о n, -ä od -ета pl 1. 'Kugel / 16;
земно ä 'Erdkugel /; ~ а дим
'Rauchwolken / 16//?/ 2. (прежда)
'Knäuel n 23 O на ж zu'sammen-
gerollt
кълбовйд|ен, -ни ^'kugelförmig, rund
кълбообраз|ен, -ни adj = кълбовиден
кълв|а, -еш (-äx) uv 1. 'picken vr, vi
< hb > 2. (зубря) 'bimsen vt, 'pauken v«
<hb>
кълвач nt, -и pl Zool Specht m 1
къл-къл-къл Interj gluck gluck
кълк|а/, -и pl 1. iron (човек) 'Schenkel
m 4 2. (животно) 'Keule /16
кълн (-ът) m, -ове pl Keim m 1
къли|а, -еш (-äx od клех) uv 'fluchen vi
<hb> (някого jmdm. 3), ver'fluchen
vt <b>, verwünschen vr <b>; ä
ce 'schwören vi <35//tb>, ge'loben
< b /hb >
кьлн|я, -йш (-йх) uv 'keimen vi
кълц|ам, -am (-ax) uv 1. (правя на
дребни парчета) zer'kleinern vt < b >;
(режа) in 'kleine 'Stücke 'schneiden vt
<21 >; (разбивам) zer'sloßen vt
<34b>; ä месо 'Hackfleisch 'ma¬
chen <hb> 2. (птйца) 'picken vr, vi
<hb> O s сол някому на главата
jmdn. her'unterputzen <ajhb>
кьлч|а, -иш (-йх) uv ver'renken vt < b >;
* ръце die 'Hände 'ringen vt < 27 >;
z ce sich ver'renken vr
кълчища nur pl Werg n 20/sg
кълчйщ|ен, -ни adj Werg-
към präp 1. zu; ~ върха zum 'Gipfel;
призовавам - борба zum Kampf
'aufrufen vr <39a>; преминавам ~
офанзйва zur Oflen'sive 'übergehen vi
< 13 afsn >; прибавям нещо ~ думи¬
те си elw. 'seinen 'Worten hin'zufügen
<a./hb> 2. nach 3; - къщи nach
'Hause; ~ София nach 'Soda 3. (око¬
ло) 'gegen 4\ ~ 8 часа 'gegen 8 Uhr; ~
края 'gegen 'Ende; ~ полунощ 'gegen
'Mitternacht; ~ средата 'ungefähr in
der 'Mitte 4. (блйзо до) in der 'Nähe;
живея - парка in der 'Nähe des
'Parkes 'wohnen vi < hb > 5. (спрямо)
gegen'über 3; чувствителен - обйди
emp'findsam gegen'über 'Kränkungen
6. an 4; привързвам някого ~ себе си
jmdn. an sich 'binden <21/hh> O до
~ 'gegen, 'ungefähr; до ~ средата
'ungefähr in der 'Milte
къмпинг m 'Camping n 24; (място)
'Campingplatz m 2
къна / nur sg 'Henna / 15
кьнк|а /, -й pl 1. 'Schlittschuh nt 1*;
летни - й 'Rollschuhe pl 2. Tech (за
качване по дървени стълбове)
'Steigeisen п 23
къносв|ам, -аш (-ах) uv; кънос|ам, -аш
(-ах) V mit 'Henna 'färben vr; ж се
(коса) sich das Haar mit 'Henna
'färben
къитеж m, -и pl 1. (ехтеж) 'Widerhall m,
Hall ml*2. (бумтеж) 'Dröhnen n 23
3. (звучене) "Tonen n 23, 'Klingen n 23
кьнт|я, -йш (-ях) uv 1. (ехтя) 'wider¬
hallen vi <a./hb>, 'hallen vr <hb>
2. (бумтя) 'dröhnen vi <hb> 3. (раз¬
насям ce) 'tönen vi <hb>, 'klingen vi
< 21/hb >, 'hallen
къпал ен, -ни adj 'Bade-
къпалн|я /, -и pl Bad n 22; лятна ж
'Freibad
къпан|е n, -ия pl 'Baden n 23
кьпйн|а /, -и pl 1. (храст) 'Brombeer¬
busch m 2, 'Brombeerstrauch m 3
2. (плод) 'Brombeere /16
къпя
348
кьп|я, -еш (-ах) uv 'baden vt; х се sich
'baden vr, 'baden vi O x се в пот in
Schweiß ge'badet sein < B >
кър (-ът) m, -шца pl 'Acker m 2, Feld
n 21
кървав adj 1. 'blutig 2. (кървавочервен)
'blutrot
кървавмЦа /, -и pl 'Blutwurst/14
кървавочервен adj 'blutrot
кьрв|я, -йш (-йх) uv 'bluten vi <hb>
кърджали я m, -и pl 'Kirdshali m
entlaufener türkischer Soldat Ende des
18. Jahrhunderts, der plündernd und
brandschatzend durch das Land zog
кьрк|ам, -аш (-ах) uv 1. (вода) 'gluckern
vi <hb> 2. (червата) 'knurren vi
<hb> 3. umg (ям) sich den Bauch
'vollschlagen vr <3a> 4. umg (пйя)
'saufen vi, vi <%)hb>
къркор|я, -иш (-йх) uv 1. (течност)
'gluckern vi <hb> 2. (червата) 'knur¬
ren vi <hb>
кърлеж m, -и pl 1. Zool 'Zecke/16
2. übertr 'Blutsauger m 4
'кърма f nur sg I. (храна за добитък)
'Futter n 23 2. (майчино мляко)
'Muttermilch /17
2кьрма / nur sg Mar Heck n 20
кърмаче n, -та pl 'Säugling m 2*
кърмачк|а f, -и pl 'stillende 'Mutter
/ 14a
кърмйлк|а /, -и pl 1. (за добйтък)
'Futter n 23 2. (майчино мляко) 'Mut¬
termilch /17
кърм|я, -иш (-йх) uv 1. (кърмаче) 'stillen
v/ 2. (добйтък) 'füttern vt 3. (от¬
хранвам) 'aufziehen vt <32a>,
'nähren vt
кърп|а f -и pl Tuch n 22; носна x
'Taschentuch n; x за лице 'Handtuch
n; x за прах 'Staubtuch n O имам ro
в x вързано es ist 'unter Dach und
Fach, es ist 'völlig 'sicher
кърпач m, -и pl 1. (обущар) 'Flick¬
schuster m 4 2. (шивач) 'Flickschneider
m 4
кърпеж nt, -и pl 'Flicken n 23, 'Aus¬
bessern n 23, 'Ausbesserung /17
кърпичк|а f -и pl 'Tüchlein n 24; (за нос)
Taschentuch n 22
кърп|я, -иш (-йх) uv I. 'dicken vt; (поп¬
равям) 'ausbessern vt < a > 2. (чора¬
пи, плетиво) 'stopfen vt
KbpcKjH adj Feld-; - а работа 'Feld¬
arbeit /17
кърт (-ът) m, -ове pl = къртйца
къртйц]а/, -и pl Zool 'Maulwurf m 2
къртичнн|а/, -и pl 'Maulwurfshaufen
m 4
кърт] и, -иш (-йх) Mv (чупя) 'brechen vt
<16>; (отделям) 'abbrechen vt
< 16a>; 'losbrechen vt < 16a >; (от¬
варям) 'aufbrechen vt < 16 a >
кърша, -иш (-их) uv 1. zer'brechen vt
< 16b>,'brechen vt < 16> 2.(прочйсг-
вам растения) ver'schneiden vt <21b>
O x ръце die 'Hände 'ringen vt < 27 >;
x снага sich ko'kett 'wiegen vr; «име
'Muskelschmerzen 'haben <A>
'къс (-ът) m, -ове pl Stück n 20*
1къс adj 1. kurz; къси крака 'kurze
'Beine n 20jpl; къса почйвка 'kurze
'Pause / 16; къси отговори 'kurze
['knappe] 'Antworten/17//?/ 2. (нисък)
klein O ~ и вълни 'Kurzwellen/16[pl;
~ o съединение 'Kurzschluß m 2
кьс|ам, -аш (-äx) uv 1. zer'reißen vt
<21b>; (откъсвам) 'abreißen vt
<21a> 2. (пиша слаби бележки)
'schlechte 'Noten 'geben <15>; (на
йзпит) 'durchfallen 'lassen vt <3>
3. (причинявам болхи) 'schmerzen vt,
vi <hb> O x от залъка си sich vom
'Munde 'absparen; x ce 1. 'reißen vi
<21 jsn> 2. übertr ver'gehen vi
< 13bjsn >; x се от смях vor 'Lachen
'bersten vi; x се от яд vor 'Ärger
'platzen vi <sn> O та се къса kenn¬
zeichnet Intensität od Maßlosigkeit der
Handlung; плаче, та се къса er weint
zum 'Steinerweichen; яде, та ce Kica er
ißt für drei; пие, та се къса er säuft wie
ein Loch; лъже, та се къса er lügt das
'Blaue vom 'Himmel her'unter
кйс|ен, -ни adj spät; - на вечер 'später
'Abend m 1*; x гост 'später Gast m 4
349
лабораторен
късмет т, -и pl 1. 'Kismet п 23,
'Schicksal п 20 2. (щастие) Glück п 20;
имам - Glück 'haben < А >; нямам
~ Pech 'haben
късметлия adj unv 1. 'glücklich 2. als
Subst m nur sg 'Glückspilz m 1
късно adv spät; рано или ~ Trüber
'oder 'später
къснозр6йк|а /, -и pl 'Obstbaum m 2,
'dessen 'Früchte erst spät 'reifen
късо adv kurz O на - kurz und 'bündig
късоврат adj 'kurzhalsig
късоглед adj 'kurzsichtig
късогледство n nur sg 'Kurzsichtigkeit
/17
късокрак adj 'kurzbeinig
късометражен, -ни ady. x филм
'Kurzfilm m 1*
късче n, -та pl 'Stückchen n 23
кът(-ът)ги, -овер/1. 'Ecke/16, 'Winkel
m 4 2. (местност) 'Gegend /17
кьт|ам, -аш (-ax) uv ver'bergen vt
<16b>, 'aufbewahren vt <c>
кът |ен, -ни adj'. « зъб 'Backenzahn m 2
кътни к m, -uh pl 'Backenzahn m 2
кътче n, -та pl 1. 'Ecke/16, 'Winkel m 4
2. (местност) 'Gegend /17
къч (-ът) m, -ове pl 'Hinterteil n 20
O хвърлям къчове 'ausschlagen vi
< 4 a/Ab >
къше|й (-ят) m, -и pl 'Stückchen n 23; ®
хляб ein 'Stückchen Brot
Kim|a /, -и pl 1. Haus n 22 2. (семейс¬
тво) Fa'milie/16 0 вдйгам ~ ата на
главата си das Haus auf den Kopf
'stellen; въртя - ата das Haus be¬
sorgen <b>
къщ|ен, -ни adj Haus-; 'häuslich; ~ на
работа 'Hausarbeit /17; ~ ни грижи
'häusliche 'Sorgen /16/pl
къщи adv: в ~ a) nach 'Hause; отивам
в ~ ich 'gehe hach 'Hause b) zu 'Hause;
в ~ съм ich bin zu 'Hause
кьщиц|а /, -и pl 'Häuschen n 23
къщовни|к w. -ци pl 'Hausherr m 8,
'fürsorglicher Fa'milienvater m 5
KbuiöBHNiila/, -и pl 'gute 'Hausfrau/16
кьщ^рк|а /, -и pl 'Hütte /16
кьопоолу n nur sg Auber'ginensalat m 1
кьорав adj blind O ударям - ото
'einen 'guten Fang machen <hb>\ ~ a
закуска volkst 'Vesper/16
кьосав adj 'bartlos
кьоше n, -та pl volkst 'Ecke / 16.
'Winkel m 4
кюлоти nur pl 'Schlüpfer m 4
кюмбе n, -та pl Ka'nonenofen m 5
кюмюр m nur sg volkst 'Kohle / 16;
дървен - 'Holzkohle; камен ~
'Steinkohle
кюмюрджн|я m, -и pl 'Köhler m 4
кюн1ец m, -ци pl 1, 'Ofenrohr n 20*
2. (водопровод) 'Rohr
кюп (-ът) m, -ове pl 'Tontopf m 2 0
слагам всички в един ~ 'alle 'über
'einen Kamm 'scheren < 14 >
кюспе и, -та pl 'Ölkuchen m 4
кютю|к m, -ци pl Klotz m 2 auch übertr
кюфте n, -та pl 'Fleischkloß m 2,
Bu'lette/16, Beefsteak (*_bi:fsle:k] n 24
кюч6|к m, -ци pl 'Bauchtanz m 2
кяр (-ът) m, -ове pl volkst Ge'winn m 1,
Ver'dienst m 1
кяр|я, -иш (-их) uv volkst ver'dienen vt
< bjhb >
Л
ла n nur sg Mus la, Ton a
лабиал ен, -ни adj Ling labi'al; ® звук
Labi'al m )*, Labi'allaut m 1
лабнализацяя / nur sg Ling Labiali-
'sierung/17
лабйл|ен, -ни adj la'bil
'лабиринт mt -и pl Laby'rinth n 20* auch
übertr
2лабирйнт m nur sg Anal (yxo Ohr)
Laby'rinth n 20*
лаборант m, -и pl 1. (в лаборатория)
Labo'rant m 8, La'borgehilfe m 7 2. (в
аптека) Apo'thekergehilfe m
лабораторен, -ни adj Labora'toriums-,
La'bor-
лаборатория
350
лаборатория /, -и pl Labora'torium
п 28, La'bor и 24
лава/m/г sg 'Lava /
лавандула / nur sg Bot La'vendel m 4
лйвв|ам, -аш (-ах) uv; лав|на, -еш (-ах) v
'anfangen vi <2ajhb> zu 'bellen [zu
'kläffen]
лавйн|а / -и pl La'wine /16 auch übertr
лавйр|ам, -аш (-ах) uv, v la'vieren vi
< d/hb >
лавниla/, -и pl 1. (на стена) 'Wandbrett
n 21 2. (в шкаф) Fach n 22; (етажерка)
Re'gal n 20* 3. (пейка) 'Sitzbank / 14
лавк а / -и pl 1. (продавница във
фабрика, казарма) Kan'line / 16
2. (дюкянче) 'Laden т 5 3. (будка)
Ki'osk т 1
лавкаджи|я т, -и pl 1. (на продавница
във фабрика, казарма) Kan'tinenwirt
nt 1 2. (на дюкянче) 'Ladeninhaber т 4
3. (на будка) Ki'oskverkäufer nt 4
лавна t лаввам
лавров adj 'Lorbeer-; - венец 'Lor¬
beerkranz ni 2; ~ лист'Lorbeerblatt
п 3
лав|ър т, -ри pl 1. (дърво) 'Lorbeerbaum
т 2 2. nur pl 'Lorbeeren т 9*/pl auch
übertr O почивам на - рите си auf
'seinen 'Lorbeeren 'ausruhen vi < zjhb >
лагер nt, -и pl 'Lager n 23 auch übertr;
Tech сачмен ~ 'Kugellager
лагер|ен, -ни adj 'Lager-
лагерув|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (на лагер
съм) im 'Lager sein vi <B> 2. Mil
(бивакувам) biwa'kieren vi <d/hb>
3. (живея в палатка) 'zelten vi <hb>
лади|я / -и pl Kahn nt 2, Boot n 20
лазарет nt, -и pl Laza'rett n 20
лазарет[ен, -ни adj Laza'rett-
лазарни|к nt, -ци pl scherzhaft
'Lebensjahr n 20, Lenz nt 1
лазешком adv 'kriechend
лазур m, -и pl A'zur m 1, 'Himmelsblau
n 20*
лазур|ен, -ни adj 'himmelblau, a'zurblau
лаз|я, -иш (-йх) Mv 1. 'kriechen vi
<23/sn> 2. (катеря се) 'klettern vi
<sn>, em'porsleigen vi <23ajsn>
3. übertr (път Weg) 'ansteigen vi
<23/sn> <> тръпки ме ~ ят mich
'schauert
лан|к nt, -ци pl 'Laie m 8, Dilet'tant nt 8
ла|й (-ят) m, -евеp/'Bellen n 20*, Ge'bell
n 20
ланк1а /, -и pl Bot Ka'mille /16
лайкучк|а f -и pl = лайка
лайнер m, -и pl umg 'Linienschiff n 20
лайн|о n, -a pl Kot m 1; говеждо *
'Kuhfladen m 4
лак (-ът) nt, -ове pl 1. Lack ml; ~ за
нокти 'Nagellack 2. (вид кожа) 'Lack¬
leder n 23
лаке|й (-ят) nt, -и pl La'kai nt 8 auch
übertr
лакейнич|а, -иш (-йх) uv 'liebedienern vi
<hb>
лакейнмчески adj = лакейски
лакейски adj La'kaien-, la'kaienhaft
лакейство n nur sg La'kaienlum n 23
лакейщин1а /, -и pl Liebedienerei / 17,
Krieche'rei f 17
лакерд|а /, -и pl Zool Lachs m 1
лакнр|ам, -аш (-ах) uv, v la'ckieren vt
<d>
лакировк|а /, -и pl La'ckierung / 17,
'Lackanstrich nt 1; übertr Schönfär¬
berei /17
лакировчи|к nt, -ци pl La'ckierer m 4;
übertr 'Schönfärber m 4
лакмус nt, -и pl Chent 'Lackmus m
лакмусов adj 'Lackmus-; - а хартйя
'Lackmuspapier n 20*
лаков adj Lack-
лаком adj 1. (който яде или пйе с
голяма стръв) 'gierig; (ненасйтен)
unersättlich; (много гладен) 'hei߬
hungrig 2. (алчен) 'gierig, be'gierig; -
съм за нещо be'gierig ['gierig] sein
<В> auf etw.; (алчен за имот)
'habgierig (за auf 4) 3. (лаком за
вкусни работи) 'naschhaft
лакомй|я /, -и pl 1. (голяма стръв при
ядене йли пйене) Gier /17; (глад)
'Heißhunger т 4; (ненасйтност) Un¬
ersättlichkeit /17 2. (алчност) Gier;
(алчност за имот)'Habgier/3. (не-
351
ластовичен
наситен човек) unersättlicher Mensch
т 8, 'Vielfraß m 1
лакомете[о п, -а pl 1. Ge'fräßigkeit/17,
'Heißhunger т 1*. Gier /17 2. (ядене)
'Leckerbissen т 4, Lecke'rei /17
лаком|я се, -йш се (-йх се) v 'gierig sein
v; < В > (за auf 4)
лаконйз|ъм (-мът) т, -ми pl Lako¬
nismus т 11
лаконйч|ен, -ни и. лаконйчески adj 1а-
' konisch
лакта / nur sg 'Schmelzkäse т 4
лак ът (-ътят) т, -ти pl 1. Anat
'Ellenbogen т 4 2. (мярка) 'Elle /16
лаладжи|я т, -и pl 'Schwätzer т 4
лалб и, -та pl Bot 'Tulpe / 16
лалугер т, -и pl Zool 'Ziesel т 4
лам|а /, -и pl Zool 'Lama п 24
ламарнн|а /, -и pl Blech п 20, 'Eisen¬
blech; цинкова ä 'Zinkblech и; черна
« 'Schwarzblech и
ламаринен adj Blech-, 'Eisenblech-; ~ а
печка Ka'nonenofen т 5
ламе п, -та pl Text Lame т 6
ламп|а/, -и pl 1. 'Lampe/16; газена »
Pe'troleumlampe; настолна ä 'Tisch¬
lampe; кварцова « 'Höhensonne/16
2. (радио 'Radio) 'Röhre / 16; ра¬
дио-» 'Radioröhre
лампаз т, -и pl Mil Lam' passen pl,
'Hosenstreifen m 4
ламлен adj 'Lampen-
лампери|я f -и pl 'Holzverkleidung/17
лампион m, -и pl Lampi'on m 6, La'terne
/16
ламтеж m, -и pl Be'gierde /16 (за
nach J)
ламт|я, -йш (-ях) uv be'gierig sein vi
<B> (за auf 4)
лам|я /, -и pl Myth 'Drachen ш 7a,
'Ungeheuer n 4 auch übertr O ям като
ä 'fressen vi <15jhh> wie eine
'neunköpfige 'Raupe
ланг|а f -и pl umg 'lange 'Gurke/16
ландшафт m, -и pl 'Landschaft/16
лан|ец m, -ци pl 'Uhrkette /16
лани adv 'voriges Jahr, im 'vorigen
[vergangenen] Jahr
лансйр|ам, -аш (-ах) uv, v lan'cieren vi
<d>
лански и. ланш ен, -ни adj 'vorjährig
лап|а / -и pl 'Tatze /16, 'Pfote /16
лапавиц|а /, -и pl 'Schneeregen m 4
лапад m nur sg Bot 'Ampfer m 4,
'Gartenampfer
лападов adj 'Ampfer-
лап|ам, -аш (-ах) uv 1. (гълтам лакомо)
'gierig [schnell] 'essen v/, vi < 15/hb >,
'schlingen vi <21jhb>, ver'schlingen vt
<27b> 2. (присвоявам непочтено)'raf¬
fen vt, 'schlucken vt, vi <hb> 3. (вярвам
на лъжи) 'alles 'glauben vt O » мухи
'Maulaffen 'feilhalten vt <3a>
лапв|ам, -аш (-ах) uv; лапн|а, -еш (-ах)
V hin'unterschlingen vt <27а>,
ver'schlingen vt <27b>
ларв а /, -и pl Zool 'Larve /16
ларингит nt, -и pl Med 'Kehlkopf¬
entzündung/17, Laryn'gitis/12
ласк|а /, -и pl 1. (милувка) Lieb'ko-
sung /17 2. (нежност) 'Zärtlichkeit
/ 17, 'Güte / 16; c бащинска s mit
'väterlicher 'Güte
ласкав adj 1. (нежен) 'zärtlich 2. (любе¬
зен) 'liebenswürdig, 'freundlich
ласкавост / nur sg 1. (нежност) 'Zärt¬
lichkeit /17 2. (любезност) 'Lie¬
benswürdigkeit / 17, 'Freundlichkeit
/17
ласкател (-ят) m, -и pl 'Schmeichler m 4
ласкателен, -ни adj 'schmeichlerisch,
'schmeichelnd; (нежен) 'zärtlich
ласкателк|а/, -и pl 'Schmeichlerin /18
ласкателства n, -apl Schmeichelei/17
ласка |я, -еш (-x) uv 1. (хваля)
'schmeicheln vi <hb> (някого jmdm.)
2. (милвам) lieb'kosen vt; « ce sich
'schmeicheln vr; » се от мисълта,
че ... mir 'schmeichelt der Ge'danke,
daß ...
ласо n, ласа pl 'Lasso n 24
ласти|к m, -ци pl 'Gummiband n 22
ластич|ен, -ни adj 'Gummi-; 'Gummi¬
band-; ж чорап E'lastikstrumpf m 2
ластовиц(а / -и pl 'Schwalbe /16
ластович|ен, -ни adj 'Schwalben-
ластовичка
352
ластовичк|а /, -и pl = ластовица
латвй|ец т, -йци pl 'Lette т 8
латвийски adj 'lettisch
Латвия / 'Lettland п 23
латентен, -ни adj la'tent
латери!а /, -и pl 'Drehorgel / 16,
'Leierkasten т 5
латернаджи|я /и, -и pl 'Drehorgelspieler
т 4, 'Leierkastenmann т 3
латиница / nur sg la'leinisches Alpha'bet
n 20, la'teinische Schrift / 17
лятйик|а /, -и pl Bot Kapuzinerkresse
/16
латински adj lateinisch; ~ език
La'lein n 24, La'teinisch n 26; Латйн-
ска Америка La'teinamerika
лауреат m, -и pl 'Preisträger m 4
лаурейтка/, -и pl 'Preisträgerin /18
лаф (-vr) m, -oae pl umg Wort n 20,
22; бош ~ Ge'schwatz n 20, 'leeres
Ge’redc n 23
лафет m, -и pl Mil La'fette /16
лачен adj 'Lackleder-; ~ и обувки
'Lackschuhe m \*/pl
ла|я, -еш (лаях) uv 'bellen vi <hb>;
кучетата си лаят, керванът си вър¬
ви die 'Hunde 'bellen, 'aber die Kara-
'wane zieht 'weiter
лебед m, -и pl Zool Schwan m 2
лебедов adj 'Schwanen-; ~a песен
'Schwanengesang m 2
лебервурст m, -и pl 'Leberwurst /14
леберкез m, -и pl 'Leberkäse m 4, Klops
m 1, 'Wiegebraten m 4
леблебй|я /, -и pl ge'röstete 'Kicher¬
erbsen /16 jpl
лев (левът) m, -ове pl Lew m 4, pl 'Lewa
левй|к m, -ци pl 'Linkshänder m 4; übertr
той e « er hat zwei 'linke 'Hände
левачк1а /, -и pl 'Linkshänderin /18
левент m, -и pl 1. 'stattlicher 'Bursche
m 7, 'stattlicher 'junger Mann m 3 2. als
adj 'stattlich
левйц|а /, -и pl 1, (кйтка)'linke Hand
/142. (крайник) 'linker Arm m 1 3. Pol
'Linke /19
левичар m, -и pl !. (привърженик на
политическата левица) 'Linker т 7
2. (левосектант) 'Linksradikaler т 7+,
Sek'tierer т 43. (левак) 'Linkshänder т 4
левичарски adj 'linksradikal, 'ultralink
левичарство п nur sg Pol 'Linksradika¬
lismus m 11, Sek'tierertum n 23
левосектант m, -и pl 'Linksradikaler
m 7+, Sek'tierer m 4
левосектаитски adj 'linksradikal, sek-
'liererisch
левосектантство n nur sg Pol 'Links¬
radikalismus mll, 'linkes Sek'lierer-
tum n 23
легален, -ни adj le'gal
легализация /, -и pl Pol Legalisierung
/17
легализирам, -am (-ax) uv, v legali¬
sieren v/ <d>
легално adv le'gal
легалност / nur sg Legali'tät /17
легацион|еи, -ни adj Ge'sandschafts-
легацн|я /, -и pl Gesandtschaft /17
леген m, -и pl 'Waschschüssel / 16,
'Waschbecken n 23, 'Becken
легеид|а /, -и pl Le'gende / 16
легендарни, -ни adj legen'där
легион m, -и pl Legi'on /17
легитимация/, -и pl Legitimati'on/16,
'Ausweis nt 1
легитнм|ен, -ни adj legi'tim
легитнмнр|ам се, -aut се (-ах се) uv, v
sich legitimieren vr <d>, sich 'aus¬
weisen vr <23a>
легл|о и, -ä pl 1. Bett n 25; походно «
'Feldbett; трябва да пазя леглото ich
muß das Bett 'hüten vt 2. (бърлога)
Tierhöhlc / 16; (гнездо) Nest n 21
3. (корито на река) 'Flußbett n
легна T лягам
легдвищ|е п, -а pl Tierhöhle/16, Bau
т 1; übertr 'Höhle /16
лед (ледът) т, ледове pl Eis п 20 auch
übertr
леден adjl. Eis-; ~ а висулка 'Eiszapfen
m 4; ~а планина 'Eisberg т 1
2. (студен) 'eisig, 'eiskalt auch übertr
леден|ея, -ееш (-ях) uv ge'frieren vi
< 32 Ъ/sn >, er'starren vi < Ъ/sn >
ледни|к m, -ци pl 'Gletscher m 4
353
лекторат
ледников adj 'Gletscher-; ~ период
Geol 'Eiszeit /17
ледовйт adj 1. Eis-; Северният ~ океан
'Nördliches 'Eismeer 2. (студен)
'eiskalt, 'eisig
ледоразбивач m, -и pl 'Eisbrecher m 4
ледоход m, -и pl 'Eisgang m 2
леж|а, -йш (-ах) uv 1. 'liegen vi
< 31 fhb > (in 3, auf 3) 2. (боледувам)
krank sein <B> (от an J); децата
~ ат болни die 'Kinder sind krank
3. я на яйцата 'brüten vi <hb>
4. (дреха 'Kleidung) 'passen vi
<hb>\ сакото ~ й като изляно
das 'Sakko paßt wie 'angegossen O
~ й ми на сърцето es liegt mir am
'Herzen; * в затвор im Ge'fängnis
'sitzen
лежешком adv 'liegend, im 'Liegen
лейк|a /, -и pl 'Gießkanne/16
лейтенант m, -и pl 'Leutnant m 6;
младши ~ 'Unterleutnant; старши
- 'Oberleutnant
‘лек (лекът) m, -ове pl Arz'nei / 17,
'Heilmittel n 23 O няма за ~ nicht ein
'Quentchen
2лек adj 1. leicht 2. (повърхностен)
'leichtfertig O лека атлетика Sport
'Leichtathletik/17; лека жена 'leichtes
'Mädchen n 23; лека индустрия
'Leichtindusliie/ 16 a; лека картечни¬
ца Mil 'leichtes Maschinengewehr
n 20*; лека нощ 'Gute Nacht; c леко
сърце 'leichten 'Herzens
лека-полека adv 'langsam, aü'mählich,
be'hutsam; **! 'immer 'sachte!
лекар (-ят) m, -и pl Arzt m 2; ветерина¬
рен - Tierarzt
лекарк а / -и pl 'Ärztin /18
лекарск|и adj 1. 'ärztlich; я преглед
'ärztliche Untersuchung/17; я над¬
зор 'ärztliche Kon'trolle /16; ~a
практика 'ärztliche 'Praxis / 17
2. Arzt-; я кабинет 'Arztzimmer n 23;
~ а практика 'Arztpraxis
.1екарств|о/1, -a pl Arz'nei/17, Medi'zin
/ 17, Medika'ment n 20*
леке/i, -та pl I. (петно) Fleck m 1
23 Wtb. Bulg-Di
2. (срам) 'Schandfleck m 3. (нахален
човек) 'Frechling m 1*
леко adv 1. leicht 2. (повърхностно)
'leichthin, 'leichtfertig O става ми ~
mir wird leicht ums Herz, mir wird froh
zu'mute; ~ ми e mir ist leicht ums
Herz, mir ist froh zu'mute
лекоатлет m, -и pl Sport 'Leichtathlet nt 8
лекоатлетика / nur sg Sport 'Leicht¬
athletik /17
лекоатлетически adj 'leichtathletisch,
'Leichtathletik-
лековер|ен, -ни adj 'leichtgläubig, ver-
'trauensselig
лековерие n nur sg 'Leichtgläubigkeit
/17, Vertrauensseligkeit/17
лековйт adj 'heilkräftig, 'heilend, 'heil¬
sam; ~ и билки 'Heilkräuter n 22jpl
лекомйслен adj 'leichtsinnig, 'leicht¬
fertig
лекомйслие n nur sg 'Leichtsinn m 1 *,
'Leichtfertigkeit /17
лекоирав|ен, -ни adj 'unsittlich, 'locker,
'lottrig
лекоиравие n nur sg 'Unsittlichkeit/17,
'lockere 'Sitten / 16/p/
лекоподвйж!ен, -ни adj be'weglich; (ко¬
ла) gut manövrierfähig
лекост f nur sg 'Leichtigkeit /17
лекота / nur sg 1. 'Leichtigkeit / 17;
(сръчност)/Ge'schicklichkeil 17, Ge¬
' wandheil /17 2. (душевно състояние)
'Unbeschwertheit /17 3. (лекомйслие)
'Leichtfertigkeit /17
лексика / nur sg Ling 'Lexik / 17,
'Wortschatz m 2, 'Wortgut n 22
лексикал|еи, -ни adj lexi'kalisch
лекснкография / nur sg Ling Lexiko-
gra'phie /16a
лексиколо|г m, -зи pl Ling Lexiko'loge
m 4
лексикология/nur sg Ling Lexikolo'gie
/16a
лексиколожки adj Ling lexiko'logisch,
Lexiko'logen-
лексйчески adj Ling lexi'kalisch
лектор m, -и pl 'Lektor m 9 a
лекторат m, -и pl Lekto'rat n 20
лекторски
354
лекторски adj Lekto'rats-, Lek'toren-
лекув|ам, -аш (-ах) uv be'handeln vt
<b>, ku'rieren vt <d>, 'heilen vt
auch iibertr; « се (на лечение съм)
sich be'handeln 'lassen vi < 3/hb >, in
'ärztlicher Behandlung sein <B>;
(оздравявам) sich ku'rieren vr <d>,
sich 'auskurieren vr <a>
лекуваи|е n, -ия pl 'ärztliche Behandlung
/17; (оздравяване) Ge'nesung /17
лекцибн|ен, -ни adj Lekti'ons-, 'Vorle-
sungs-; ~ на зала 'Hörsaal m 2
лекцн|я /, -и pl Lek'lion / 17, 'Vor¬
lesung / 17; встъпителна s 'Antritts¬
vorlesung /
леле Jnterj volkst 1. (удивление) o'ho!,
oh! 2. (уплаха 'Schrecken) o weh!; ~
варе, ~ боже, ~ маре o weh!
леле|я, -еш (-ях) uv 1. (блянове
'Wunschträume) hegen vt 2. iibertr
(нежен сън 'Schlummer) 'wiegen vt,
'kosen vt <hb>
лелин adj 1. der 'Tante gehörig, 'Tantes;
~ а къща das Haus n 22 der 'Tante
2. (галено обръщение на леля)
'Tantes 'Liebling « 1* 3. лелини (се¬
мейство) Haus n und Fa'milie/16 der
'Tante; отйвам у - и ich 'gehe zur
'Tante
лел|я /, -и pl 'Tante /16
лемеж m, -и pl 'Pflugschar n 20
лен m nur sg 1. Flachs« 1, Lein« 1
2. Text 'Leinen n 23
ленен adj 1. (растение) Flachs-, Lein-;
- o масло 'Leinöl n 20 2. Text 'Lei¬
nen-, 'leinen, 'linnen; - o платно
'Leinwand /14
ленив adj faul, 'träge
ленив|еи «, -im pl 1. 'Faulpelz « 1
2. Zool 'Faultier n 20
ленйвост f nur sg 'Faulheit/17, 'Trägheit
/17
леност/nur sg 'Faulheit /17, 'Trägheit
/17
лент|а /, -и pl Band n 22, 'Streifen « 4;
магнитофонна ä 'Tonband; филмо¬
ва * 'Filmstreifen, Film « 1*; тран¬
спортна ä Trans'portband
лентя|й (-ят) «, -и pl 'Faulpelz m 1,
'Müßiggänger m 4
лентянннч|а, -иш (-йх) uv = лентяйст-
вувам
лентяйство и nur sg 'Müßiggang m 2,
Faulenze Tei /17
лентяйствув|ам, -аш (-ах) uv 'faulenzen
vi <hb>, sich dem 'Müßiggang er-
'geben vr < 15 b>
леооард «, -и pl Zool Leo'pard « 8
леопардов adj Leo'parden-
лепв|ам, -аш (-ах) uv; лепн|а, -еш (-ах) v
'kleben vt, 'anklebcn vt <a>, 'auf¬
kleben vt <a> (на auf, an 4) O *
плесница [шамар] на някого jmdm.
'eine 'kleben
лепенк|а / -и pl 1. (етикет) Eti'kett n 20*;
(на пощенска пратка) 'Aufkleber т 4
2. (пластир) 'Wundpflaster n 23
3. (гумено парне за лепене на гума)
'Gummi fleck « 1 4. (материя за лепе¬
не) 'Klebestreifen « 4
лепил|о п, -а pl Leim « 1*, 'Kleber « 4,
'Kleister т 4
лепк[а /, -и pl 1. Bot 'Klebkraut п 22,
'Klettenabkraut 2. iibertr (натраплив
човек) 'Klette/16
лепкав adj 'klebrig
‘легата, -еш (-ах) uv 'klebrig sein < В >,
'klebenbleiben vi < 23 г/sn >, 'haften¬
bleiben vi <23a(sn>, fest ankleben
vt <a>
2лепна t лепвам
леп|я, -йш (-йх) uv 1. 'kleben vt; *
пощенската марка на писмото ich
'klebe die 'Briefmarke auf den Brief; ж
афиши Pla'kate 'kleben 2. (мажа)
ver'putzen vt <b>, ver'schmieren vt
<b> 3. (запушвам) 'zustopfen vt
< a >, ver'stopfen vt < b >
лес (лесът) m, лесове pl Wald m 3
лес|ец, -ни adj leicht, 'mühelos <0 ~ на
работа 'Kinderspiel!; моята е ~ на ich
bin gut dran
леск|а /, -й pl Bot 'Haselstrauch m 3
лескбв adj 'Hasel-; 'Haselnuß-; ~ а вил¬
ка 'Wünschelrute /16
леснин|6 /, -й pl 'Leichtigkeit /17; той
355
леярен
му търси ~ ата er bohrt das Brett
dort, wo es am 'dünnsten ist
лесниче|й (-ят) m, -и pl 'Förster m 4
лесничейски adj 'Förster-
лесничейств|о n, -a pl 1. (лесничейски
район) 'Forstrevier n 20* 2. (сграда)
Förste'rei/ 17
лесно adv leicht
леснодостъпен, -ни adj leicht 'zugänglich
леснозапалим adj leicht 'brennbar,
leicht ent'zündbar, 'feuergefährlich
леснот|а/, -й pl — леснина
лесовъд m, -и pl 'Forstwissenschaftler
m 4, 'Forstwirtschaftler m 4
лесовъд|ен, -ни adj 'forstwissenschaft¬
lich, 'forstwirtschaftlich
лесовъдство n nur sg 'Forstwissenschaft
/17, 'Forstwirtschaft/ 17
лесонасаждени|е n, -я pl 'Aufforstung/17
лесоопазване n nur sg 'Forstschutz n 20
лесотехнй|к m, -ци pl 'Forstingenieur
m 1*
летаргйч ен, -ни adj le'thargisch
летаргия/ nur sg Lethar'gie /16 a
летател|ен, -ни adj Flug-, 'fliegend
летв|а/, -и pl 'Latte / 16, 'Leiste /16
лете adv im 'Sommer, 'sommers
летеж m, -и pl Flug m 2
летен, лятна, летни adj 'Sommer-,
'sommerlich
лет|ец m, -цй pl 'Flieger m 4
летйщ е n, -a pl 'Flugplatz m 2
летлив adj Chem 'flüchtig
летлйвост fnursg Chem 'Flüchtigkeit
/17
лйтниц|а / -и pl I. (пшенйца) 'Som¬
merweizen mA2.pl (пролетни култу¬
ри) 'Sommerkulturen /17/р/
летоброене п, -ия pl 'Zeitrechnung/17
летовищ|е п, -а pl 'Sommerkurort т 1,
'Sommerfrische /16
летовнн|к т, -ци pl 'Sommergast т 2,
'Urlauber т 4
летовничк|а/, -и pl 'Sommerfrischlerin
/18, 'Urlauberin /18
летопйс т, -и pl 'Chronik / 17
летопйс|ен, -ни adj 'Chronik-, chroni¬
kalisch
леточислени|е л, -я pl = летоброене
летув|ам, -am (-äx) uv (отпуска) den
'Sommerurlaub ver'bringen vt < 24b >;
(лятото) den 'Sommer ver'bringen
летуван|е и, -ия pl 'Sommerurlaub m 1 *
лет|я, -йш (-ях) uv 'fliegen vf <32/sn>
auch übertr
лех|а /, -й pl 1. Gartenb Beet n 20
2. (мярка за площ) drei Arm I*
лечеб|ен, -ни adj 1. Heil-; ~ но средство
'Heilmittel n 23 2. 'heilkräftig; ~ на
вода 'heilkräftiges 'Wasser n 23
лечебниц|а f -и pl Ambula'torium n 28
лечебност / nur sg 'Heilkraft / 14
лечени е n, -я pl 1. (лекуване) Be¬
handlung / 17; амбулаторно s
ambu'lante Behandlung; ä в болни¬
ца statio'näre Behandlung 2. (на ку¬
рорт, в санаториум) Kur/17; банско
« 'Bäderkur
леш (-ът) т, -ове pl Aas п 20, Ka'daver
т 4
лешни|к т, -ци pl 'Haselnuß / 14
лешников adj 'Haselnuß-, 'Hasel-
лешояд т, -и pl Zool 'Geier т 4
’леща/nur sg Bot 'Linse/16; (варйво)
'Linsen O продавам за панйца ~ für
ein 'Linsengericht verschleudern vt
< b > [verkaufen vt < b > ]
2лещ|а /, -и pl Anat, Phys 'Linse /16
леща|к m, -ци pl 'Haselgebüsch n 20
лещарк|а / -и pl Zool 'Haselhuhn n 22
лещен adj 'Linsen-; - а чорба 'Linsen¬
suppe /16
лещенка / nur sg volkst 'Spitzpocken
/16jpl, 'Windpocken
лещообраз|ен, -ни adj 'linsenförmig
ле|я, -еш (лях) uv 1. 'gießen vt <32>;
» вода 'Wasser 'gießen; Tech ä сто¬
мана Stahl 'gießen; ä куршуми 'Ku¬
geln 'gießen 2. (проливам изобилно)
ver'gießen vt < 32 b >; s кръвта си
sein Blut ver'gießen 3. übertr (светлина
Licht) 'ausslrahlen vt < &/hb > ; « ce
strömen vi <sn>
леяр (-ят) m, -и pl 'Gießer m 4
леяр|ен, -ни adj Gieße'rei-; ~ на пещ
'Schmelzofen m 5; » цех'Gieße'rei/17
леярна
356
леярн1а/, -и pl Gieße'rei /17
леярски adj Gieße'rei-
*ли Partikel 1. steht in Fragesätzen nach
dem Wort, das bejaht oder verneint
werden soll ше дойдеш ~ ? wirst du
'kommen?; Петър ~ ще дойде? wird
'Peter 'kommen?; на Слънчев бряг ~
ще летуваш или на Златните пясъци?
wirst du den 'Sommerurlaub am
'Sonnenstrand 'oder am 'Goldenen Sand
ver'bringen? 2. zum Ausdruck längeren
Andauerns einer Handlung и той говори
~ говори ... und er 'redet und 'redet ...
O какво не was nicht 'alles; едва ~
kaum; едва ~ не fast, um ein Haar
гли Konj 1. (далй) ob; не зная, жив ~ е
още йли не ich weiß nicht, ob er noch
am 'Leben ist oder nicht; не зная - да
дойда ~ или не ich weiß nicht, ob ich
'kommen soll 'oder nicht 2. (ако) wenn,
falls 3. (щом, когато) wenn, so'bald;
почне ~ да вали wenn [so'bald] es
'anlangt zu 'regnen
либе и, -та pl (любим) 'Liebster m 1*;
(любима) 'Liebste /19
либел|а/ -и pl 1. Zool Li'belle /16
2. (водно равнило) 'Wasserwaage/16
либерал m, -и pl Liberaler w7’
либерал|ен, -ни adj libe'ral
лябералйз|ъм (-мът) m nur sg Libera¬
lismus m 11
либералинч|а, -иш (-их) uv (проявявам
отстъпчивост) Liberalismus an den
Tag 'legen; (позирам със свободолю¬
бив) sich libe'ral 'aufspielen vr < a >
либрет|о n, -a pl Li'bretto n 24
ливад[а /, -и pl 'Wiese /16
лйвв|ам, -atu (-ax) uv, лйвн|а, -еш (-ах)
v 'ausschütten vr < a >, 'ausgießen vt
< 32 a >, 'schütten vr, 'gießen vr < 32 >
O - а дъжд es be'ginnt in 'Strömen zu
'gießen
ливре1я/ -и pl Li'vree/ I6a
*лйг|а/, -и pl 1. (слюнка) 'Speichel m 6;
(при дете beim Kind) 'Seiber m 4
2. (слуз) Schleim m 1 O потекоха vyr
лигите mir läuft das 'Wasser im
'Munde zu'sammen
2лйга f nur sg Pol 'Liga/ 15
лигав adj 1. (слюнчен) 'Speichel-, mit
'Speichel be'deckl; (дете Kind)
'sabbernd, be'sabbert 2. (слузав) mit
Schleim be'deckt; (слузест) Schleim-,
'schleimig 3. übertr (аморфен) ge¬
staltlos, 'formlos 4. übertr (човек
Mensch) 'speichelleckerisch, 'schlei¬
mig
лйгавяц|а/, -и pl Anat 'Schleimhaut/14
лйгавни|к m, -ци pl 'Sabberlätzchen
n 23, Latz m 2
лнгав|я, -иш (-йх) uv be'sabbern vt
< b >, mit 'Speichel be'decken vr
<b>; * ce 1. 'sabbern vi <hb>,
'geifern vi <hb> 2. übertr sich lieb
Kind 'machen vr; sich 'anbiedern vr
< a >, schön tun vi < 3%/hb >
лнгатур|а f -и pl Ling, Mus, Typ
Liga'tur /17
лйгл[а f -и pl 'Schöntuerin / 18,
'Schmeichlerin /18
лигльо m, -вци pl 'Schöntuer m 4,
'Schmeichler m 4
лигнит ш, -и pl Lig'nit m 1
лнгнйт|ен, -ни adj Li'gnit-; ~ ни кафяви
въглища 'Braunkohle /16
лидер m, -и pl Pol Parteiführer m 4,
Leader ['li.da] m 4
лйж|а, -еш (лизах) uv 'lecken vr, 'ab¬
lecken vr < a >, 'auslecken vr < a >
лйзв|ам, -аш (-ax) uv; лйзн|а, -еш (-ах) v
'einmal ['mehrere 'Male nacheinander]
'lecken vr, vi <hb>
лизгар m, -и pl 'Spaten m 4
лик (ликът) m, ликове pl 1. (лице)
'Antlitz n 20, Ge'sicht «212. (портрет)
'Bildnis n 27, Por'träl n 24
лика/nur sg veralt 'Antlitz n 20, Ge'sicht
«21; двамата са ~-прилйка 'beide
'gleichen sich wie ein Ei dem 'anderen
ликвидационен, -ни adj Liquidati'ons-
ликвидаци|я /, -и pl I. Wirtsch Liqui¬
dation/ 17 2. nur sg Liquidierung/17,
Beseitigung/17
ликвидирам, -аш (-ax) uv, v liquidieren
vt <d>
лйк|о n, -a pl Bast m 1
357
лист
ликов adj Bast-
лнкув|ам, -аш (-ах) uv frohlocken vi
<hb>, 'jubeln vi <hb>, trium'phie-
ren vi <d/hb>
ликьор m, -и pl Li'kör m I *
лнкьорен adj Li'kör-
лилав adj 'lila
лнлилут m, -и pl Lilipu'taner m 4
лйли|я /, -и pl 'Lilie / 16; водна »
'Teichrose /16
лйля|к m, -i№ pl = люляк
лймб|а/, -и pl 'Haartolle / 16
лимон m, -и pl Zi'lrone / 16
лимонад|а / -и pl Limo'nade / 16
лимонаден adj Limo'naden-
лимонен adj 1. (цвят 'Farbe) zi'lronen-
gelb 2. (c качество на лимон) Zi'tro-
nen-; ~ а есенция Zitronenessenz/17
лимонов adj Zi'tronen-; ~ сок Zitro¬
nensaft m 2
лимонтузу n nur sg Zitronensäure /16
лнмузнн|а / -и pl Limou'sine / 16
лймфа / nur sg 'Lymphe /16
лимфатйч|ен, -ни adj lym'phalisch,
Lymph-; ~ на жлеза 'Lymphdrüse/16
лингвйст m, -и pl Lingu'ist m 8,
'Sprachwissenschaftler m 4
лингвйстика / nur sg Lingu'istik / 17,
'Sprachwissenschaft /17
лннгвистнч|ен, -ни adj lingu'istisch,
'sprachwissenschaftlich
лингвйстк|а /, -и pl 'Sprachwissen¬
schaftlerin /18
лине|ен, -йни adj 'Linien-; line'ar; z
кораб Mil 'Linienschiff n 20; « лист
Bot lan'zettliches Blatt n 3; x метър
'Metermaß n 20; ~ йна функция Math
line'are Funkti'on /17
линейк|а /, -и pl 'Krankenauto n 24,
'Krankenwagen m 4
лйни|я f -и pl 1. 'Linie / 16; права «
Ge'rade / 16; генерална z Gene¬
rallinie; гранична a 'Grenzlinie;
фронтова a 'Frontlinie; по бащин¬
ска a nach der 'väterlichen 'Linie; no
всички «и in 'jeder 'Hinsicht, auf
'allen 'Ebenen; (релси) Gleis n 20;
автобусна a 'Autobuslinie, 'Auto¬
busroute / 16; въжена a 'Schwe¬
bebahn/17; въздушна a 'Fluglinie,
'Flugroute; глуха a Eisenb totes
Gleis; железопътна a Eisenb 'Eisen¬
bahnlinie; телефонна a Tele'fon-
verbindung / 17; трамвайна a
'Straßenbahnlinie O пазя a auf die
'schlanke 'Linie 'achten 2. (черта)
Strich ml; под a Buchw 'Fußnote/16
3. (летвичка) Line'al n 20*
линолеум m, -и pl Li'noleum n 23
линотйл m, -и pl Typ 'Linotype/15
лннчув|ам, -аш (-äx) uv 'lynchen vt
лнп|а /, -й pl Bot 'Linde / 16
лйпов adj 'Linden-; - чай 'Linden¬
blütentee m 6
лйпса/nur sg 'Fehlen n 23, 'Mangel m 5;
no - на 'mangels 2
лйпсв|ам, -аш (-ах) uv; лйпс|ам, -аш
(-ах) V 1. (отсъствувам) 'fehlen vi
<hb> 2. (не достйгам) 'mangeln vi
<hb>; лйпсват ни средства es
'mangelt uns an 'Mitteln 3. (изгубвам
се) ab'handen 'kommen vi <33/sn>,
ver'schwindcn vi < 27 b/sn>
лйр|а /, -и pl 1. Mus 'Lyra /15 2. (на
трамвай) 'Stromabnehmer m 4 3. (na-
рйчна единица) 'Lira/15; англййска
ä 'englisches Pfund n 20
лирй|к m, -ци pl 'Lyriker m 4
лирика / nur sg 'Lyrik /17
лирйч|ен, -ни и. лирически adj 'lyrisch
лйса /: кума ~ Myth Ge'vatter т 4
Fuchs, 'Reinecke m 4 Fuchs
лйсв|ам, -аш (-ах) uv; лйсн|а, -еш (-äx) v
'ausschütten vt <a>, 'ausgießen vt
<32a>
лнсйц|а / -и pl Zool Fuchs m 2 auch
übertr
лисйч|н adj 1. Fuchs-; ~ а дупка
'Fuchsbau m 1; ~a кожа 'Fuchspelz
ml; ~a опашка'Fuchsschwanz m 2
2. (от ~ а кожа) 'Fuchspelz-; » кал¬
пак 'Fuchspelzmütze /16
лйсна t лйсвам
1лист (-ът) m, -ове od -и od листа pl Bot
Blatt n 3; дафйнов ~ Kochk 'Lor¬
beerblatt
лист
358
2лист (-ът) т, -ове od листа pl 1. Blatt
п 3, 'Bogen т 4; ~ хартия 'Bogen
[Blatt] Pa'pier; анкетен ~ 'Fragebo¬
gen т; вносен ~ 'Einzahlungsschein
т 1; изпълнйтелен ~ Voll’slreckungs-
befehl т 1*; открит ~ Passierschein
т ; пътен ~ 'Fahrauftrag т 2; тира¬
жен ~ Ge'winnliste/16; хвърчащ ~
'Flugblatt; übertr 'loses Blatt 2. Tech
'Platte / 16; медни листове 'Kupfer¬
bleche n 20 3. (за ястия) 'Speisekarte
/16
листа / nur sg 1. (избори) Kandida¬
tenliste /162. (ресторант) 'Speisekarte
/16
листаIk m, -ци pl Laub n 20, 'Blattwerk
n 20
лйст1ен, -ни adj Blatt-; ~ на дръжка
'Blattstiel m 1; ~ ни въшки Zool
Blattläuse /14/pl
лист о n, -a od лйсте pl volkst Blatt n 3
листовиден, -ни adj 'blattförmig,
'blattartig
листообразен, -ни adj 'blattförmig,
'blattartig
листопад m nur sg 'Laubfall m 2
лисугер m, -и pl 'Fuchsrüde m 1
Литва / 'Litauen n 23
лйгв|ам, -аш (-ax) uv; лйтн|а, -еш
(-äx) v 'fliegen vt. vi < 32/sn >, 'losflie¬
gen vi <32&/sn>, em'porfliegen vi
<32 a jsn>
литератор m, -и pl 1. (учен) Lilera-
'turwissenschaftler nt 4 2. (писател)
'Schriftsteller m 4
литератори |a /, -и pl 1. (учена) Litera-
'turwissenschaftlerin /18 2. (писател¬
ка) 'Schriftstellerin f 18
литераторски adj 1. (научен) litera-
'turwissenschaftlich 2. (писателски)
'schriftstellerisch
литератур|а f -и pl Litera'tur / 17;
художествена * 'schöngeistige Lile-
ra'tur
литературен, -ни adj literarisch; ж
език Litera'tursprache /16
литературознание и, -я pl Litera'tur-
wissenschaft /17
литна t литвам
литов|ец m, -ци pl 'Litauer m 4
литовски adj 'litauisch
литограф m, -и pl Litho'graph m 8
литографен, -ни adj litho'graphisch
литографирам, -аш (-ax) uv, v lilhogra-
'phieren vt <d>
лнтографнчески adj = литографен
литографи|я /, -и pl Lithogra'phie/16a,
'Steindruck m 1
литургн|я /, -и pl Litur'gie f 16 a
лйт]ър m, -ри pl 1. (мярка Maß) 'Liter
n 23 2. (съд Ge'fäß) 'Litermaß n 20
лйхв|а f, -и pl Zins m 9
лихвар (-ят) od лихвар! ин m, -и pl
'Wucherer m 4, 'Geldverleiher m 4
лихварски adj 'wucherisch, 'Wucher-
лихварство n nur sg 'Wucher m 4,
'Geldverleih m 1
лихвен adj Zins-
лихвоносен, -ни adj 'zinsbringend
лнц|е n, -ä pl l. Anat Ge'sicht n 21
2. (личност) Per'son /16 auch Gramm
3. (предна страна) 'Vorderseite / 16;
(външна страна) 'Außenseite; (лицева
страна на плата) die 'rechte 'Seite (des
'Stoffes) O в лицето на ... in der
Per'son von ..., in ...; ж c s von
'Angesicht zu'Angesicht; на ж съм ich
bin da ['anwesend]; юридическо ж
'Rechtsperson
лйцев adj 1. Anat Ge'sichts- 2. (преден)
'vordere; (връхен) 'obere; ~ а кожа
'Oberleder n 23
лиц£|й (-ят) m, -и pl Ly'zeum n 28
лицемер m, -и pl 'Heuchler m 4
лицемер! ен, -ни adj 'heuchlerisch
лицемери le n, -я pl Heuche'lei / 17
лицемерк|а / -и pl Heuchlerin / 18
лицемерност / nur sg Heuche'lei / 17,
Heuchlertum n 23
лицемер|я, -яш (-их) uv 'heucheln vi <hb>
лйч(а, -иш (-йх) uv 1. (бърша) 'weg¬
wischen vt < a >, 'abwischen vi < a >
2. (трия c гума) ra'dieren vi < d/hb >,
'wegradieren vt <tjhb>
лич|а, -йш (-äx) «v 1. (виждам се) 'sicht¬
bar [zu 'sehen] sein vi < B > 2. изпък¬
359
локален
вам her'ausragen vi < a.[hb >, 'auffallen
vi <3a./sn>
лнч|ен, -ни adj\. (собствен) persönlich;
~ на отговорност persönliche Ver-
'antwortung /17; « състав 'Ka¬
derbestand m 2, Belegschaft/17; ~ на
карта Personalausweis ml; ~ но мес-
тоимение Gramm Perso'nalpronomen
n 23 2. (хубав) Stattlich; (прочут)
be'rühmt
личйнк|а / -и pl Zool 'Larve / 16
лично adv. persönlich
лйчност / -и pl Persönlichkeit/17
лишав|ам, -аш (-ах) uv; лиша, -йш (-йх)
1. (вземам) ent'ziehen vt <32b>,
'nehmen vt <16>, 'wegnehmen vt
< 16 a> (някого от нещо jmdm. etw.
4)\ (ограбвам) be'rauben vt <b>,
'bringen vt <24> (някого от нещо
jmdn. um etw. 4) 2. (не давам)
'vorenthalten < 3 c > (някого от нещо
jmdm. etw. 4); » се 1. (нямам) ent-
'behren vt <b> (от нещо etw.)
2. (отказвам се) ver'zichten vi
<b/hb> (от нещо auf etw.)
лйше|й(-ят)m, -иpl Bot, Med'Flechte
/16
лйш[ен, -ни adj 'überflüssig, 'unnötig; за
ä път ein 'übriges Mal
лишени|е n, -я pl Ent'behrung / 17
лоб (-ът) m, -ове pl 1. (череп) 'Schädel
m 4 2. (чело) Stirn /17
лоб ен, -ни adj 1. (черепен) 'Schädel-
2. (челен) Stirn- O ~ но място 'To¬
desstätte / 16; (паметно място)
Ge'denkstätte
лобода / nur sg Bot 'Gartenmelde /16
лов (ловът) m nur sg 1. (ловуване) Jagd
/17 2. (дйвеч) Wild n 20, 'Jagdwild
3. (убит дйвеч) 'Jagdbeute/16; (хва¬
ната риба) Fang m 2
ловджийски adj 'Jäger-
ловджй|я m, -и pl = ловец
лов|ен, -ни adj Jagd-
лов|ец m, -цй pl 'Jäger m 4
ловкост/nur sg Geschicklichkeit/17
ловувам, -аш (-ах) uv 'jagen vt
лов|ък, -ки adj ge'schickt
лов|я, -йш (-йх) uv 1. (хващам) 'greifen
v/ < 21 >; er'greifen vt < 21b > 2. (ула¬
вям)'fangen vt <2>; ä рйба 'Fische
'fangen, 'fischen vt, vi <hb> 3. (ловя
рйба c въдица) 'angeln vt 4. (лову¬
вам) 'jagen vt
логаритмичен, -ни adj Math log-
a'rithmisch; ~ ни таблици Logarith¬
mentafel /16
логарйт|ъм (-мът) m, -ми pl Log¬
arithmus m 11
логик |a f -и pl 'Logik /17
логйч|ен, -ни и. логически adj 'logisch
логйчност / nur sg 'Logik /17
лодк|а /, -и pl Boot n 20, Kahn m 2
лодкар (-ят) m, -и pl 1. (който води
лодка) 'Bootsmann m 3 2. (на сал)
'Fährmann 3. (гребец) 'Ruderer т 4
лоен adj 'talgig, Talg-
лож|а /, -и pl 1. 'Loge / 16 2. Mil
Ge'wehrschaft m 2
ложе n nur sg Bett n 25
лоз|а/, -й pl 'Rebstock m 2, 'Weinstock m
лозар (-ят) m, -и pl 'Weinbauer m 4,
'Winzer m 4
лозарк|а /, -и pl 'Winzerin /18
лозарск|и adj 1. (който се отнася до
лозар)/ 'Winzer-, 'Weinbauern-; ~ о
село 'Weinbauerndorf п 22 2. (който се
отнася до лоза) 'Reben-, Wein-; »
ножици'Rebenschere/16; х център
'Weinbauzentrum п 28
лозарство п nur sg 'Weinbau т 1
лоз|е п, лозя pl 'Weinanpfianzung/ 17,
'Weinberg т 1 О намерих се в небра¬
но * ich bin in 'eine 'unangenehme
['peinliche] 'Lage ge'raten
лознйц|а /, -и pl 'Rebengeländer n 23,
'Weinlaube /16
лозов adj Wein-, 'Reben-; ~ и сърмй
'Weinblattrouladen /16/р/
лозунг m, -и pl 1. (призив) 'Losung/17
2. (плакат) Transpa'rent n 20
лой / nur sg Talg m 1
локал m,-и pl 'Gaststätte /16, Lo'kal
n 20*
локал |ен, -ни adj 'örtlich be'grenzt,
lo'kal
локализирам
360
локализйр|ам, -аш (-ах) uv, v lokali¬
sieren vt < d >
локаут m, -и pl 'Massenaussperrung
/17, 'Aussperrung
локв|а /, -и pl 'Pfütze /16
локомотив m, -и pl Lokomo'live / 16;
дизелов - 'Diesellok/15; парен ~
'Dampflokotnotive; електрически ~
E-Lok
локум m, -и pl 'ge'leeartige 'Zuckerware
/16
лом (-ът) m, -ове pl 'Brechstange/16
ломлйв adj 'brüchig
ломлнвост / nur sg 'Brüchigkeit /17
лом6т1я, -иш (-йх) uv 1. (говоря неяс¬
но) 'stammeln vt, vi <hb>, 'undeut¬
lich 'sprechen vi <16> 2. (брътвя)
'schwätzen vi <hb>
лом|я, -йш (-йх) uv 'brechen vt < 16>,
zer'brechen vt < 16b>, zer'schlagen vt
<4b>
Лондон m'London
лбно n nur sg Schoß m 2
лопат|а/, -и pH. 'Schaufel/16; c « да
ги рйнсш in 'Hülle und 'Fülle 2. (лиз¬
гар) 'Spaten m 4 3. (гребло)'Ruder
n 23
лопатар (-ят) nt, -и pl Zool 1. (елен)
'Damhirsch m 1 2. (птица) 'Löfller
m 4
лооатк|а/, -и pl l. 'kleine 'Schaufel/16
('Schippe /16] 2. Anat 'Schulterblatt
n 22
лос (*ът) nt, -ове pl Elch m
лост (-ът) m, -ове pl 1. 'Hebel m 4, (прът)
'Hebebaum m 2 2. Sport Reck n 20*
лотарй|еи, -йни adj 'Lotterie-; s билет
Lotte'rielos n 20
лотари!я/, -и pl Lotte'rie/16 а; парич¬
но-предметна s Geld- und 'Sach¬
wertlotterie
лотос m, -и pl 'Lotosblume /16
лоч|а, -иш (-йх) uv 'schlecken vt, 'auf¬
lecken vt <a>, 'schlürfen vt, vi <hb>
auch übertr
лош adj 1. schlecht 2. (зъл) 'böse
3. (развален) ver'dorben 4. (неприя-
ich) 'übel O държа ~ езйк срещу
някого 'gegen jmdn. 'boshafte 'Reden
'führen vt; лоши езици 'böse 'Zungen
/ 16/pl; лоши очй 'böser Blick m 1;
тръгвам по ~ път auf die 'schiefe
Bahn ge'raten vi < 3 Ъ/sn >
лошав adj = лош
лошо adv schlecht; 'böse; - мие mir ist
schlecht O нека мие «! 'unberufen!
лошокачествен adj 'minderwertig, von
'niederer ['schlechter] Quali'tät
лошот|а /, -й pl 'Schlechtigkeit /17
лошотй|я / -и pl 1. (лошота, лоша
проява) 'Schlechtigkeit/17 2. (нещас¬
тие) 'Böses n 26+, 'Schlimmes n 26+
лоял|ев, -ни adj lo'yal
лоялност f nur sg Loyali'tät /17
луд adj 1. (безумен) 'wahnsinnig,
ver'rückt 2. (нспредпазлйв) 'leichtsin¬
nig, 'unüberlegt 3. (буен) wild, 'toll¬
köpfig, 'ausgelassen O луда глава
'Tollkopf nt 2; луди парй 'wahnsin¬
niges Geld n 21, 'wahnsinnige 'Summen
fl6/pl; ~ съм по някого nach jmdm.
ver'rückt sein < B >
лудетин|а /, -и pl 1. 'Tollkopf m 2
2. (дете) 'Wildfang m 2
лудешки adj 1. (безумен) ver'rückt
2. (буен) toll, wild, 'ausgelassen
луде|я, -еш (лудях) uv 1. (луд съм)
ver'rückt sein <B> 2. (буйствувам)
'toben vi <hb> 3. toll sein <B> (no
някого auf jmdn.), sich 'sehnen vr (no
някого nach jmdm.)
л£динц|а / -и pl 'Irrenanstalt / 17
лудорй|я /, -и pl 'Narrenstreich m 1
лудост / nur sg 'Wahnsinn m 1 *
лудув|ам, -аш (-äx) uv 'toben vi <hb>;
(деца) um'hertollen vi <hb>
лужнчйннн m, -и pl 'Sorbe m 1
лужншкн adj 'sorbisch, 'Lausitzer; ~
език 'Sorbisch n 23; - сърбин 'Sorbe
m 7
лук (-ът) m nur sg 'Zwiebel /16, 'Zwie¬
beln pl; пресен - 'junge 'Zwiebeln;
стар - 'Winterzwiebeln; бял [чеснов]
~ 'Knoblauch m 1, праз - 'Porree
nt 6 O ни ~ ял, ни » мирисал sein
'Name ist 'Hase, er weiß von nichts
361
лъжла
лукав adj 1. ver'schlagen, 'tückisch, 'hin¬
terlistig 2. (дяволит) ver'schmitzt
лукавство n nur sg 1. Verschlagenheit
/17, 'Tücke/17, 'Hinterhältigkeit /17
2. (дяволйтост) Verschmitztheit /17
луканк|а /, -и pl 'Dauerwurst / 'harte
Wurst /14
луков adj 'Zwiebel- O ~ а глава
a) 'Zwiebel /16 b) übertr 'Strohkopf
m 2, 'Hanswurst m 1*
луковиц|а / -и pl Bot 'Zwiebel /16
лукович|ен, гни adj 'Zwiebel-; ~ ни рас¬
тения 'Zwiebelpflanzen/ 16/р/, 'Zwie¬
belgewächse n 20/д/
лукс (-ът) m nur sg 'Luxus m
лукс6з|ен, -ни adj luxuri'ös
лул|а / -й pl 'Tabakspfeife/16, 'Pfeife
/ 16 O « тютюн не струва es ist
'keinen 'Pfifferling wert
лумв|ам, -am (-ax) uv, лумн|а. -еш
(-äx) v 'aufflackern vi <a fhb>,
em'porschlagen vi < ajhb, sn >
лумпенпролетариат m nur sg 'Lumpen¬
proletariat n 20
лун|а /, -й pl Mond m 1
лунатйзъм (-мът) m nur sg Med
'Mondsucht / 14, Somnambulismus
m II
лунатик m, -ци pl 'Mondsüchtiger m7+,
Somnam'bule m 7, 'Nachtwandler m 4
лунатичен, -ни adj 'mondsüchtig, som-
nam'bul, 'schlafwandlerisch
лун|ен, -ни adj Mond-
л^нест adj = луничав
лунйц|а /, -и pl 'Sommersprosse /16
луничав adj 'sommersprossig
луничк|а / -и pl = лунйца
луп|а /, -и pl Phys 'Lupe /16
луп|ам, -аш (-ax) uv 'schlagen vt, vi
<3/hb>, 'klopfen vt, vi <hb>, 'po¬
chen vi <hb>
лупв|ам, -аш (-ax) uv; лупн|а, -еш (-äx)
v 'plumpsen vi <sn>
лупинг m, -и pl 'Looping m 6
лупна ] лупвам
лустро n nur sg 1. (блясък) Glanz m 1
auch übertr 2. (маса за лъскане) 'Putz¬
mittel n 23, Poli'lur /17
лут|ам се, -аш се (-ах се) uv 1. (ходя без
цел) hin und her 'gehen vi <13 a/sn >,
um'herstreifen vi <a/sn> 2. (изгуб¬
вам се) sich ver'irren vr < bjhb >,
um'herirren vi < а/sn >
лутаниц|а / -и pl Durcheinander n 23,
Hin und Her n
лутьр m nur sg 'Otterfell n 20
лунен adj 'Zwiebel-
лъв (лъвът) m, -ове pl 'Löwe m 7
лъвнща / -и pl 'Löwin /18
лъвски adj 'Löwen-; ~ пай 'Löwenan¬
teil m l*
лъ|жа, -жеш (-rax) uv 'lügen vi
<40/A6>; 'schwindeln vi <hb>\ be-
'lügen vt <40b>; be'schwindeln vt
<b> (някого jmdn.) O лъже окото
der Schein trügt; s ce sich 'irren vr,
sich 'täuschen vr
лъж|а/ -й /»/'Lüge/16, 'Schwindel m 4,
Be'trug m 1 O дебела » 'faustdicke
'Lüge; излезе на s es er'wies sich als
'unwahr; без s 'ohne 'Schwindel,
'ernsthaft
лъжедемократйч|ен, -ни adj 'pseudode¬
mokratisch
лъженаук|а /, -и pl 'Pseudowissenschafl
/17 .
лъжеяауч|ен, -ни adj 'pseudowissen¬
schaftlich
лъжесвидетел (-ят) m, -и pl 'falscher
'Zeuge m 7
лъжесвидетелк|а /, -и pl 'falsche 'Zeu-
gin/18
лъжесвидетелств|о n, -a pl 'falsche
'Aussage /16
лъжесвидетелствув|ам, -аш (-ax) uv
'falsches 'Zeugnis 'ablegen < a >
льж|ец m, -цй pl 'Lügner m 4
лъжнц|а / -и pl 'Löffel m 4; чаена *
'Teelöffel; супена * 'Suppenlöffel;
(черпйк) 'Schöpflöffel, 'Schöpfkelle/16
лъжйчк|а /, -и pl 1. (лъжйца) 'Löffel-
chen n 23 2. Anat 'Magengrube /16 0
попова ж Zool 'Kaulquappe / 16
лъжнчни|к m, -ци pl 'Löffelkasten m 5
льжл|а/, -и pl 'Lügnerin/18, ver'logenc
Frau/17
лъжлив
362
лъжлив adj falsch, 'lügnerisch, ver'logen
лъжльо m, *вци pl 'Lügenpeter m 4
лък (*ът) m, -ове pl 'Bogen m 4 auch Mus
лък|а /, -й pl 'Wiesenland n 22, 'Flu߬
wiesen /16 jpl
лъкатуш а, -иш (-йх) uv sich 'winden vr
< 27 >, sich 'schlängeln vr
лъкатуш|еи, -ни adj ge'wunden, 'kur¬
venreich, 'schlängelnd
лъков adj 1. 'Bogen- 2. Mus Streich-;
- и инструменти 'Streichinstru¬
mente n 20jpl
лъсв|ам, -аш (-ах) uv; лъсн|а, -еш (-ах) v
'glänzen vi, vt <hb>
лъскав adj 'glänzend
лъскавин|а/, -йpl Glanz m 1, Poli'tur/17
лъск ам, -аш (-äx) uv 'glänzen vi, vt
<hb>
лъсна t лъсвам
лъх (лъхът) m, -ове pl 1. (повяване)
'Windhauch m 1, Hauch m 1, 'Lüftchen
n 23 2. (миризма) Duft m 2, Ge'ruch
m 2
лъх ам, -аш (-ах) uv 1. (вятър Wind)
'wehen vi <hb> 2. (мириша) 'riechen
vi < 22/hb > (на nach 3); лъха ме на
чесън 'Knoblauchgeruch т 2 schlägt
mir ent'gegen 3. (излъчвам) 'ausstrah¬
len vt < a>
лъхв|ам, -аш (-ах) uv; лйхн|а, -еш (-ах)
V 'wehen vi <hb>
лъхт|й, -йш (-ях) uv 1. (излъчвам се)
'wehen vi <hb>, 'strömen vi <sn>
2. (мириша) 'riechen vi < 22/hb>,
'duften vi < hb>
лъч (лъчът) m, лъчи pl Strahl m 9
лъчезар ен, -ни adj 'strahlend
лъчеизпускан|е и, -ия pl Phys 'Strahlung
/17
лъчист adj 'strahlend
лъщ|я, -йш (-ях) uv 'glänzen vi <hb>,
'blitzen vi <hb>, 'leuchten vi <hb>
льос (-ът) m nur sg Geol Löß m 1 a
любвеобилен, -ни 'liebevoll, 'liebreich
любе n, -та pl = либе
любез|ен, -ни adj 'liebenswürdig
любезния ]a, -иш (-йх) uv lieb [schön] tun
vi < 38 i/hb > (c mit 3)
любезност/, -и pl 'Liebenswürdigkeit
/17
любеннц|а /, -и pl 'Wassermelone /16
любим adj ge'liebt, liebst
любйм|ец m, -ци pl 'Liebling m 1*
любймк[а /, -и pl 'Liebling m 1*
любйтел (-ят) m, -и pl 'Liebhaber m 4,
'Laie m 8, Ama'teur ml*;- -артист
'Laienschauspieler m 4
любителски adj 'Liebhaber-, 'Laien-,
Ama'teur-
люббв / nur sg 'Liebe /16; обяснявам
сея ~ 'seine 'Liebe er'klären
любов|ен, -ни adj 'Liebes-
любовни |к m, -ци pl Ge'liebter m 7+,
'Liebhaber m 4
любовннц|а/, -и pl Ge'liebte/19, 'Lieb¬
haberin /18
любознателен, -ни adj 'wissensdurstig,
'wißbegierig
любознателност / nur sg 'Wissensdurst
m 1, 'Wißbegierde /16
любопит ен, -ни adj 1. 'neugierig 2. (ин¬
тересен) interessant
любопитство n nur sg 'Neugier /16
любопйтствув[ам, -аш (-ах) uv 'neugie¬
rig sein < B >
любув ам се, -аш се (-ах се) uv sich
er'freuen vr <b>, sich er'götzen vr
< b> (на an J); ge'nießen vt <32b>
(на нешо etw. 4)
люб|я, -иш (-йх) uv 'lieben vt
люде nur pl 'Leute pl, 'Menschen m üjpl
людояд|ец m, -ци pl 'Menschenfresser
m 4, Kanni'bale m 7
людскн adj 1. (човешки) 'menschlich
2. volkst (чужд) fremd
Люксембург m 'Luxemburg
люл|ея, -ееш (-ях) uv 1. (клатя в люлка)
'wiegen vt 2. (клатя насам-натам)
'schaukeln vt, vi <hb>; (клоните die
'Zweige) hin und her be'wegen vr < b >
3. (приспивам) 'einschläfern vt < a >,
'einwiegen vt <a>
люлк|а/, -и pl 1. (легло за бебе; място
на произход) 'Wiege / 16 2. (прис¬
пособление за люлеене) 'Schaukel
/16 3. (клймушка) 'Wippe / 16
363
магазинерски
люля|к т, -ци pl 'Flieder т 4
люляков adj 'Flieder-
люпйлн|я /, -и pl 'Brutanlage / 16,
'Brutofen т 5
люп|я, -иш (-йх) uv 1. (мътя) 'brüten vi
<hb>, 'ausbrüten vt < a > 2. (беля)
'schälen vt
люсп|а /, -и pl 1. (рогова пластинка)
'Schuppe /16 2. (кора) 'Schale /16
люспест adj 'schuppig be'schuppt
лют adj 1. scharf, 'beißend; ~ пушек
'beißender Rauch m 1; ~ студ'grim¬
mige 'Kälte / 16; люта жега 'starke
'Hitze / 16; люти болки 'heftige
'Schmerzen m 9jpl 2. (мъчйтелен)
'quälend 3. (зъл) 'böse, 'zornig 4. (сви¬
реп) 'grausam; (спрйхав) 'jähzornig
лютениц|а / -и pl Pü'ree n 24 aus
'Paprika und To'maten mit 'Zwie¬
beln
лютеран /и, -и pl Luthe'raner m 4
лютерански adj lu'therisch
лютеранство n nur sg 'Luthertum n 23
лютив adj scharf, 'beißend
лютивнна / nur sg 'Schärfe /16
лютнков adj: ~и растения Bot 'Hah¬
nenfußgewächse n 20/pl
лютика / nur sg = лютивина
лютиче n, -та pl Bot 'Hahnenfuß m 2
лютн|я / -и pl 'Laute /16
лютост/nur sg 'Schärfe/16, 'Heftigkeit
/П
лют|я, -йш (-ях) MV 'beißen vi < 21 jhb >,
'brennen vi < \Qjhb>\ » ce sich 'är¬
gern vr, sich 'aufregen vr < a >, 'zornig
sein <B>
люцерн|а /, -и pl Bot Lu'zerne /16
люцернов adj Lu'zerne-
люшв|ам, -аш (-ах) uv; люшн|а, -еш
(-ах) V - люшкам
люшк|ам, -аш (-ах) uv 'schaukeln vr, vi
<hb>, 'wiegen vr, 'schwanken 'ma¬
chen, be'wegen vt <b>; « ce sich
'wiegen vr, 'schwanken, 'schaukeln
лющ|я, -иш (-йх) mv 1. (кора 'Rinde,
'Schale) 'abschälen vr < a >, 'schälen
vr 2. (орехи 'Nüsse) 'aufschlagen vt
<4a>, 'öffnen vr 3. (грах 'Erbsen)
ent'hülsen vr <b> 4. (боя 'Farbe)
'abkratzen vr <a>
ляв, леви adj 'linke
ляво adv links; крйво- ~ so recht und
schlecht
ляг|ам, -аш (-ах) mv; легн|а, -еш (-ах) v
1. sich 'legen vr, sich 'niederlegen vr
<a/hb>; ä болен krank 'werden vi
< 18/sn> 2. (дрехи 'Kleidung) 'sitzen
vr <hb>, 'passen vi <hb>; » си sich
'schlafen 'legen vr, zu Bett 'gehen vi
< \ 3/sn>
лястовиц|а / -и pl 'Schwalbe / 16
лястовичи adj 'Schwalben-
лястовичк|а/, -и pl Schwalbe /16
лято л, лета pl 1. 'Sommer m 4 2. veralt
(годйна) Jahr n 20 O сиромашко ~
Alt'weibersommer m 4
лятос adv 1. (през миналото лято) im
vergangenen 'Sommer 2. (през пред¬
стоящото лято) 'kommenden ['diesen]
'Sommer
M
ма Partikel zur Verstärkung von Ausru¬
fen und Imperativen in der Anrede gut
bekannter Frauen, unübersetzbar, umg;
Мдлено ма! [he,] Mi'lena!
мавзоле|й (-ят) m, -и pl Mauso'Ieum
n 28
мавританскн adj 'mauretanisch
мавруд m, -и pl Mawrud m 4
маврудов adj Mawrüd-
мав|ър m, -ри pl 'Maure m 8
магазйн m, -и pl 1. Hdl Ge'schäft n 20,
Verkaufsstelle /16, 'Laden m 5; уни¬
версален ~ 'Kaufhaus n 22 2. (пис¬
толет Pi'stole, пушка Ge'wehr) Ma-
ga'zin n 20*
магазинаж m nur sg 'Lagerungsgebüh¬
ren / \ ljpl, 'Aufbewahrungsgebühren
flpl
магазинер m, -и pl 'Lagerverwalter m 4
магазинерски adj 'Lagerverwalter-
магазин
364
магазй|я /, -и pl 'Lagerhaus п 22, 'Lager¬
raum т 2, 'Lager п 23, 'Speicher го 4
магаре п, -та pl 1. Zool 'Esel го 4 омсЛ
übertr 2. (подложка) Bock го 2,
(подложка за рязане на дърва) 'Säge¬
bock го 3. Mus Sieg го 1
магаренц|е п, -а pl 'Eselchen п 23
магарешк|и adj 'Esels-; ~ а кашлица
Med 'Keuchhusten го 4; а бодил
'Distel/16
магарйц|а /, -и /?/ 'Eselin /18
магарй|я /, -и pl Ese'lei / 17
магданоз го nur sg Peter'silie / 16
магданозов adj Peter'silien-
магерннца /, -и pl 'Klosterküche/16
магесан adj - магьосан
магесни|к nt, -ци pl = магьосник
магесниц|а /, -и pl = магьосница
магистрална /, -и pl Magi'slrale / 16,
'Hauptverkehrsader /16
магистрал ен, -ни adj 'Hauptverkehrs-
магистрат го, -и pl Magistrat го 1
магистратура/, -и pl Magi'stratur /17
магйст|ър го, -ри pl Ma'gister го 4
магистърски adj Ma'gister-
магйч|ен, -ни adj = магически
магйчески adj 'magisch
магй1я /, -и pl Ma'gie /16 а
магма/nur sg 'Magma п 28 а
магнат т, -и pl Ma'gnat т 8
магнезиев adj Ma'gnesium-
магнези|й (-ят) т nur sg Ma'gnesium
п 28
магнезйт т nur sg Magne'sit nt 1
магнетнчески adj ma'gnetisch
магнйт nt, -и pl Ma'gnet nt 1*
магнйт|ен, -на adj Ma'gnet-, ma'gne¬
tisch; - но отклонение ma'gnetische
'Abweichung / 17, Deklinati'on / 17;
~на стрелка Ma'gnetnadel /16; s
полюс ma'gnetischer Pol nt 1*,
Ma'gnetpol; ~ но поле ma'gnetisches
Feld n 21, Ma'gnetfeld
магнитизйр|ам, -am (-ax) uv, i» ma¬
gnetisieren vf <d>
магнитофон nt, -иpl 'Tonbandgerät n 20,
Magneto'phon n 20*
магнитофон |ен, -ни adj 'Tonband-; %
апарат 'Tonbandgerät n 20; ~ на
лента 'Tonband n 22
магн6ли|я/, -и pl Bot Ma'gnolie/16
магьосан adj ver'zaubert
магьосв|ам, -am (-ax) uv, магьос|ам,
-am (-ax) v 1. ver'zaubern vt <b>
be'hexen vt < b > 2. übertr (обайвам)
be'zaubern vt <b>
магь6сни|к m, -ци pl 'Zauberer nt 4
магьосника /. -и pl 'Zauberin /18
магьбснически adj 'Zauber-
магьосничеств|о n, -a pl Zaube'rei /17,
Hexe'rei /17, 'schwarze Kunst /14
мадам/od мадам) а/, -и pl Ма'dam /15
Мадейра /Ma'deira
маджар|нн m, -и pl 'Ungar nt 8
маджарк|а /, -и pl 'Ungarin /18
маджарски adj 'ungarisch
маджун m, -и pl 1. (сироп) 'Sirup m 1 *
2. (за облепване) Kitt nt 1*
маджунйр[ам, -am (-ax) uv, v 'kitten vt
мадои|а/, -и pl Ma'donna /15 a
маестро nt nur sg Ma'estro nt 6
ма|жа, -жеш (-зах) uv 1. 'schmieren vt;
£ филия хляб c масло 'eine
'Butterschnitte 'schmieren; (c крем, c
мехлем) 'einkremen vt <a>, 'ein¬
fetten vt < a >, 'einsalben v* < a >; »
обувки 'Schuhe 'einkremen; * пода c
подово масло den 'Fußboden 'ölen;
x c паркетин 'bohnern vt; * c
катран 'teeren vt 2. (c хоросан)
ver'putzen vt < b> 3. (варосвам) 'kal¬
ken v/, 'tünchen vf 4. (c боя) 'streichen
vt <21 >
мажор unv Mus Dur n
мажор|ен, -ни adj; Mus Dur-; - на гама
Dur-Tonleiter /16
мажоритарен, -ни adj; ~ на система
Pol 'Mehrheitswahl /17
мажорно adv I. Mus in Dur 2. übertr
'freudig
маз|а/ -й pl = мазе
мазач го, -и pl Bauw 'Putzer го 4
мазв|ам, -am (-ax) uv; мазн|а, -еш (-ах)
V be'streichen vt < 21 b >
мазе n, -та pl 'Keller w 4
маз)ен, -ни adj 1. (тлъст) fett 2. (наца-
365
майчин
пан с мазнина) 'fettig 3. (мръсен)
'schmutzig, 'schmierig 4. (лепкав)
'klebrig, dick 5. iibertr (гладък) glatt
6. iibertr (угоднически) 'schmeichle¬
risch, 'liebedienerisch O мазна Гана
ein 'schmieriger Mensch m 8,
'Schmeichler m 4, 'Liebediener m 4
мазялк|а /, -и pl Bauw Putz m 1 auch
iibertr
мазйло «, мазила pl Po'made/16, Krem
/15
мазна t мазвам
мазнн|к m, -ци pl 'Schmeichler m 4,
'schmieriger Kerl m 1 *
мазнин[а/, -й pl Fett « 20; животински
~ й 'tierische 'Fette; растителни ~ й
'Pflanzenfette
мазн|я се, -иш се (-их се) uv 1. (угодни¬
ча, докарвам се) sich 'an biedern vr
<a>, sich lieb Kind 'machen vr (на
някого bei jmdm.) 2. (лицемеря) 'heu¬
cheln vi <hb> (на някого vor jmdm.)
мазол m, -и pl (елин) 'Schwiele/16; (no
краката) 'Hühnerauge n 20 O настъп¬
вам по ~a някого jmdm. auf die
'Hühneraugen 'treten vi < 15/sn>
мазолест adj 'schwielig
мазурк|а /, -и pl Ma'zurka /15
мазут m nur sg Ma'sut n 20
'шАтпиг sgMaim I; Първи ~ 'Erster
Mai
гмаЙ Partikel wohl, vielleicht, wie es
scheint; ~ че идат wie es scheint,
'kommen sie; - това няма да стане
das wird wohl nichts 'werden
майк|аf -и pl 1. 'Mutter/14 a auch iibertr,
я земя 'Mutter 'Erde 2. (маминото)
mein Kind «213. Zool 'Muttertier n 20;
свиня я 'Mutterschwein и 20 4. volkst
Ka'pital «310 дете в я проплаква es
ist nicht mehr zu er'tragen; сега му е
ята jetzt ist der 'richtige Mo'ment
da'für, това му е я та dar'auf kommt es
jetzt an; ти баща, ти я du bist 'meine
('unsere] 'einzige 'Hoffnung; я му
стара! ver'fluchl und 'zugenäht!
маймун|а / -и pl 'Affe m 7; човекопо¬
добна я 'Menschenaffe
маймунски adj 'Affen-
майонез|а / -и pl Mayon'naise /16
майор m, -и pl Ma'jor m 1 *
майорски adj Ma'jors-
майск|и adj Mai-, 'Maien-; ~а нощ
'Maiennacht /14
майстор m, -и pl 1. (отличен специа-
лйст; ръководител; творец на изкус¬
твото) 'Meister m4; - в професията
си ein'Meister'seines'Faches; - стру¬
гар er fahrener 'Dreher m 4, 'Meister¬
dreher; (специалист, познавач) 'Fach¬
mann m 3; старите ~ и а) (творци
на изкуството) die 'alten 'Meister pl
b) (опитни специалйсти) die erfahre¬
nen 'Fachleute pl, ~ на спорта 'Mei¬
ster des Sports; ** -певец 'Meistersin¬
ger m 4 2. (занаятчйя) 'Handwerker,
'Meister 3. (стройтел) 'Baumeister O
~ съм по [в] нещо etw. aus dem Effeff
be'herrschen < Ъ/hb >; ~ а го показва
работата му am 'Werke er'kennt man
den 'Meister; няма го ~ a das kommt
nicht in 'Frage
майсторй|я f -и pl 'Meisterschaft / 17,
Geschicklichkeit /17
майсторк|а/ -и pl 'Meisterin /18
майсторск|и adj 1. (изкусен, опитен)
'meisterhaft 2. 'Meister-; ~o свиде¬
телство 'Meisterbrief m I
майсторство « nur sg 'Meisterschaft/17,
Geschicklichkeit /17
майстор! а, -йш (-йх) uv umg 'anfertigen
vt <a>
майтап m, -и pl umg Scherz m 1, Spaß m 2,
(Flachs m 1 O вземам някого на ~ mit
jmdm. 'seinen Scherz 'treiben vt < 23 >
майтапчн|я m, -и pl 'Spaßmacher m 4,
'Spaßvogel m 5, 'Witzbold m 1
майтап|я се, -иш се (-йх се) uv 'scherzen
vi <hb>, 'seinen Spaß 'treiben vt
< 23 > (c mit 3)
майчин adj 1. 'mütterlich; ~ а милувка
'mütterliche Lieb'kosung/17; - имот
'mütterlicher Be'sitz m 1, Be'sitz der
'Mutter 2. 'Mutter-; ~ а благословия
'Muttersegen m 4; ~ o мляко 'Mutter¬
milch /17 0 ~ син umg 'Taugenichts
майчински
366
т !; изказвам ~ото си мляко 'alles
bis ins 'letzte 'aussagen <alhb>; ~
дом Entbindungsheim n 20; сине ~ !
umg 'Söhnchen!, 'Bürschchen!
майчииск1и 1. 'Mutter-; ~a любов
'Mutterliebe / 16 2. 'mütterlich; x
грижи 'mütterliche 'Fürsorge /16; x
ласки 'mütterliche 'Zärtlichkeit /17
майчинство n nur sg 'Mutterschaft/17;
отпуск по - 'Schwangerschaftsurlaub
m I*
майчиц|а /, -и pl 'Mütterchen n 23
мак (-ът) m, -ове pl Mohn m 1*
макар 1. Konj ~ и, ~ че, ~ да, ~ и да
wenn auch, wenn gleich, ob'wohl 2. adv
'wenigstens; кажи ~ една дума 'sage
doch 'wenigstens ein Wort 3. Partikel
(дано) 'hoffentlich; (вмреки) 'trotz¬
dem
макар|а/, -й pl 1. 'Spule/16, 'Rolle/16
2. (скрипец) 'Aufzug m 2, 'Rolle
макарони nur pl Makka'roni pl
макед6н1ец m, -ци pl Make'donier m 4.
Mazedonier m 4
Македония / Makedonien n 23, Ma¬
zedonien n 23
македонски adj makedonisch, maze¬
donisch
макет m, -и pl 1. (проект) Ent'wurf
m 2 2. (изображение) Modell n 20*
3. Buchw 'Probedruck ml 4. (имита¬
ция) At'trappe /16
макет]ен, -ни adj Modell-
маков adj Mohn-
максима /, -и pl Ma'xime /16
максимален, -ни adj Maxi'mal-, ma-
xi'mal, Höchst-, 'höchste; ~ ни темпе¬
ратури 'Höchsttemperaturen/17
м&ксимум m nur sg 1. 'Maximum n 29
2. adv maxi'mal, 'höchstens
малага f nur sg 'Malaga
мала|к m, -ци pl ('männliches) 'Büffel¬
kalb n 22, 'männliches 'Jungtier n 20
малакиЩя/, -и pl 'weibliches 'Büffelkalb
n 22, 'weibliches 'Jungtier n 20
маларйч1ен, -ни ad/Ma'laria-; ж комар
Zool Ma'lariamücke /16
малари|я /, -и pl Med Ma'laria /15
малахйт m nur sg Geol Mala'chit m 1*
малахйтов adj 1. (минерален) Ma¬
la'chit- 2. (c цвят на малахйт) ma-
la'chitgrün, sma'ragdgrün
малйн|а / -и pl Bot 1. (храст) 'Himbeer¬
strauch nt 2 2. (плод) 'Himbeere /16
малинов adj 'Himbeer-
малииовк|а/, -и pl 'Himbeerlikör m 1 *
малко adv 'wenig, ein 'wenig, 'etwas,
ein 'bißchen O без ~ um ein Haar,
fast; за ~ um ein Haar, fast; ~ no ~
nach und nach; ни най- ~ nicht im
geringsten; преди - vor 'kurzem
малоброен, -йни adj 'wenig, nicht
'zahlreich
маловажен, -ни adj 'weniger 'wichtig,
'unwichtig, 'unbedeutend, 'nebensäch¬
lich
маловажност / nur sg 'Nebensächlich¬
keit /17
малов|ереи, -ярна, -ерни adj 'mi߬
trauisch, 'ungläubig
маловерне n nur sg 'Mißtrauen n 23,
'Ungläubigkeit /17
маловод|ен, -ни adj 'wasserarm
маловр^т|ен, -ни adj « малолетен
малограмотен, -ни adj nur 'wenig des
'Lesens und 'Schreibens 'kundig, 'unge¬
bildet
малограмотиост/nursg 'Halbanalpha¬
betentum n 23
малодушен, -ни adj 'kleinmütig,
'furchtsam
малодушие n nur sg 'Kleinmut m 1,
'Kleinmütigkeit /17
малоимотен, -ни adj be'silzarm
малокръвен, -ни adj 'blutarm auch
übertr
малокръвие n nur sg 'Blutarmut / 12,
Anä'mie / 16 a auch übertr
малокултурен, -ни adj 'ungebildet, 'un¬
gehobelt
малолетен, -ни adj 'minderjährig, 'un¬
mündig
малолетие n nur sg = малолетство
малолетство n nur sg 'Minderjährigkeit
/17, 'Unmündigkeit /17
маломерен, -ни adj mit zu ge'ringen
367
мандраджия
Dimensionen; » парцел zu 'kleine
['unbrauchbare] Par'zelle / 16
малообразован adj 'ungebildet, 'halbge¬
bildet
малообразованост / nur sg 'Unbildung
/17, 'Halbbildung/17
малотра|ен, -йни adj kurz, nicht 'dau¬
erhaft, 'kurzlebig
малоум[ен, -ни adj 'schwachsinnig
малоумие n nur sg 'Schwachsinn m 1 *
малоценен, -ни adj 'minderwertig
малоценност/nur sg 'Minderwertigkeit
/ 17; комплекс на - 'Minderwertig¬
keitskomplex m 1
малочйслен adj — малоброен
малтретирам, -аш (-ах) uv, v mal-
trä'tieren vf, miß'handeln vt < b >
малц (-ът) m nur sg Malz n 20
малцина adv 'wenige, 'eine ge'ringe 'An¬
zahl /17; ~ мъже 'eine ge'ringe 'An¬
zahl von 'Männern
малцннств|о n, -ä pl 'Minderheit / 16,
'Minderzahl/17; национално « na¬
tionale 'Minderheit
малцов adj Malz-
малчуган m, -и pl umg 'Junge m 4,
Knirps m 1, 'Bengel m 4
мал|ък, -хи adj 1. klein; когато беше £
als er klein war; по-малкият брат der
'kleinere ['jüngere] 'Bruder m 5 2. (не¬
значителен) ge'ring 3. (къс) kurz O ep
» Ling 'kleines Jer n 24, 'vorderer
reduzierter Vo'kal m 1; (съвременен
български език) 'Weichheitszeichen
n 23; Малката мечка Astr 'Kleiner Bar
m 8; ~ ko име 'Vorname m 7 a; « сечко
'Februar m I*; от » von klein auf
мама/ииг sg l.'Mama /15, 'Mutter
/ 14 a 2. (обръщение към детето)
мами, мама mein Kind п 21 3. (на
мама) 'М utters
маматарк|а / и. манатарк|а /, -и pl
'Steinpilz т 1
мамин adj 1. (на мама) 'Mamas,
'Mutters 2. (обръщение към децата
'Anrede für die 'Kinder) маминият
mein 'Junge m 4, mein Sohn m 2;
мамината 'meine 'Tochter / 14 a;
маминото mein Kind и 21; мами¬
ните 'meine 'Kinder pl O ~ син
'Muttersöhnchen n 23 3. мамини
(домът и семейството на мама) Haus
п 22 und Fa'milie/16 der 'Mutter
мамонт m, -и pl Zool 'Mammut n 24
мамул m, -и pl volkst 'Maiskolben m 4
мам{я, -иш (-йх) uv 1. (лъжа) 'täuschen
vt 2. (животно Tier) 'anlocken vt < a >
3. übertr (привличам) 'locken vt, vi
<hb> 4. übertr (изневерявам) 'untreu
'werden vi <18/sn> (някого jmdm.),
be'lrügen vt, vi < 40 bjhb >; s ce sich
'täuschen vr
мана / nur sg 'Falscher 'Mehltau m 1*
манастир m, -и pl 'Kloster n 5; Рилски
~ 'Rilakloster
манастирски adj 'Kloster-
манаф m od манафин m, -и pH. veralt
'Türke m 8 aus Klein'asien 2. übertr
vulg (хомосексуалйст) Homosexuel¬
ler m 7+ , 'Homo m 6
мангал m, -и pl 'Kohlebecken n 23
манган m nur sg Man'gan n 24
манганови^Man'gan-; ~ а руда Man-
'ganerz n 20
манго m, -вци pl verächtl Zi'geuner m 4
мандал|о n, -a pl 'Türriegel m 4
мандарин m, -и pl Hist Manda'rin m 1 *
мандарин|a/ -и pl Bot Manda'rine/16
мандйт m, -и pl Man'dat n 20
мандатен, -ни adj Man'dats-; ~ на
комисия Man'datsprüfungskommis-
sion /17
мандатьбр m, -и pl Manda'tar m 8,
Beauftragter m 7+, Bevollmächtigter
m T
мандж|а/, -и pl 'Essen n 23, 'Speise/16,
Ge'rieht n 20
мандолйн|а/, -и pl Mus Mando'line/16
мандолнн1ен, -ни adj Mando'linen-
мандр|а / -и pl Senne'rei/17 'Sennhütte
/16; Molke'rei /17
мандраджийски adj Senne'rei-, Mol-
ke'rei-
мавдраджи|я nt, -и pl 'Senner m 4 Be¬
wirtschafter m 4 'einer 'kleinen Mol¬
ke'rei
маневра
368
маневр|а/, -и pl 1. Ma'növer п 23 auch
überir 2. Eisenb Ran'gieren n 20*
маневрен adj 1. Ma'növer- 2. Ran'gier-;
- локомотив Ran'gierlok n 24
маневрйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. ma¬
növrieren vi <d/hb> 2. Eisenb ran-
'gieren vi <d/hb>
манеж m, -и pl Ma'nege/16; 'Reitbahn
/16, 'Reitschule /16
манекен m, -и pl 1. (витрина) Mo'dell-
puppe /16 2. (шивач) 'Schnei¬
derpuppe 3. (модно ревю) 'Manne¬
quin n 24, 'Vorführdame/16 4. übertr
(фигурант) 'Strohpuppe / 16, Mario-
'nctle /16
манерк|а / -и pl 'Feldflasche / 16,
'Trinkflasche
манна [K m, -ци pl Be'sessener m 7%
'manischer Mensch m 8
маниачески adj 'manisch, be'sessen
маниачк|а/ -и pl Besessene/19, 'mani¬
sche Frau /17
маниер m, -и pl Ma'nier /17
маниер|ен, -ни adj manie'riert
маниернич|а, -иш (-йх) uv manie'riert
tun vi <2S/hb>, sich unnatürlich
[ge'spreizt, ge'künstelt] ver'halten vr
<3b>
маниерност f nur sg Manieriertheit /
маникюр m, -и pl Mani'küre / 16
манипулация /, -и pl Manipulati'on
/16, 'Handhabung /17, 'Zurichtung
/17, Be'arbeitung/17
маннлулйр|ам, -аш (-ах) uv, v ma¬
nipulieren vt <d>, be'arbeiten vr
< b >, 'zurichten vt < a >, 'handhaben
vt
маиифактура / nur sg 1. (ръчно тъка¬
ни изделия) 'Web- und 'Wirkwaren
/16/pl 2. (текстилни изделия) Textil¬
waren, Manufak'turwaren 3. Hist
(предприятие) Manufaktur / 17
манифактур ен, -ни adj Manufak'tur-
маннфактурист m, -и pl Manufaktu'rist
m 8
манифест m, -и pl Mani'fest n 20*
манифестант m, -и pl Demonstrant m 8
манифестация /, -и pl 1. Demonstra¬
tion /17; първомайска % 'Maide¬
monstration 2. übertr Manifestation/17,
'Kundgebung /17, Bekundung /17
манифестйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. de¬
monstrieren vi < djhb > 2. übertr ma¬
nifestieren vt <d>, be'kunden vt
<b>
манн|я / -и pl Ma'nie / 16 a; ~ на
преследване Verfolgungswahn m 1
манкнр|ам, -аш (-ах) uv, v sich 'drücken
vr (от von J)
манлнхерк|а/ -и pl Mil 'Mannlicherge¬
wehr n 20*
маномет|ър m, -ри pl Mano'meter n 23
маносв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
манос|ам се, -аш се (-ах се) v vom
'Falschen Brand be'fallen 'werden vi
< 18 jsn>
мансард|а /, -и pl Man'sarde /16
мансард|ен, -ни adj Man'sarden-
манталитет m nur sg Mentalität /17
мантн|я/, -и pl 'Umhang m 2
мант|о n, -ä pl 'Damensommermantel
m 5
маншет m, -и pl Man'schette/16
маншон m, -и pl Muff m 2
маран я/ -й pl 1. (жега) 'Schwüle /16,
'Hitze /16 2. (трептение на въздуха)
'Flimmern n 23 der Luft
маргарин m nur sg Marga'rine /16
маргаринов adj Marga'rine-
маргарит m nur sg 'Perle /16,'Perlen
Pl
маргарнт|ен, -ни adj 'Perlen-
маргарйтк|а / -и pl Bot 'Weiße 'Wu¬
cherblume /16, Marge'rite /16
мари Partikel umg wird der Anrede von
Frauen zugefügv. ~ жено! Frau!
марйна/nur sg Ma'rine/16, 'Flotte/16
марннов|ам, -аш (-ах) uv, v marinieren
vt <d>
маринован adj mariniert; ~ и чушки
mari'nierte 'Paprikaschoten /16//»/
марионет|ен, -ни adj Mario'netten-
марионетка / -и pl Mario'nette /16
марк|а/, -и pl 1. 'Marke/16; пощенска
ж 'Briefmarke; фабрична » Fa'brik-
marke 2. Fin Mark /
369
маслар
маркиз т, -и pl Mar'quis т
маркйз|а /, -и pl Mar'quise/16
маркизет т, -и pl Marki'sette т
маркизетен adj Marki'sett-
маркйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (обозна¬
чавам) mar'kieren vr < d >, 'kennzeich¬
nen v/; ж пътя den Weg mar'kieren
['kennzeichnen] 2. Hdl (поставям фаб¬
ричен знак) mit dem Fa'brikzeichen
ver'sehen vt < 19 b > 3. Hdl (поставям
цената) 'auszeichnen vt <a>; »
стока 'eine 'Ware 'auszeichnen 4. (кел¬
нер 'Kellner) umg 'bongen vi <hb>;
(на автоматичната каса auf der Re¬
gistrierkasse) 'drücken vi <hb>
марксйз|ъм (-мът) m nur sg Marxismus
m 11
марксист m, -и pl Mar'xist tn 8
марксйстк а /, -и pl Mar'xistin / 18
марксйстк|и adj marxistisch
марксйчески adj marxistisch
маркуч m, -и pl Schlauch m 2
марл|я /, -и pl Ver'bandmull m 1
мармалад m, -и pl Marme'lade /16
мармеладен adj Marme'laden-
мародер m, -и pl Marodeur [..'doir] m 1 *
мародерствув|ам, -am (-ax) uv maro-
'dieren vi <d/hb>
Марс m nur sg Astr Mars m
марсилеза / nur sg Marseil'laise /
мароканец m, -ци pl Marokkaner m 4
марокански adj marokkanisch
Мароко n Ma'rokko
март m nur sg März m 1
мартениц|а/ -и pl rot-weißes Anhängsel,
das man am 1. März nach Volksbrauch
mit besten Wünschen für die Gesundheit
überreicht, 'Marteniza /
мартенски adj März-
мартйнк|а f -и pl Mar'tinigewehr n 20*
марул|я f, -и pl Bot 'Gartenlattich m 1*,
'Gartensalal m 1
марципан m, -и pl 'Marzipan n 20*
марципанов adj 'Marzipan-
’марш (-ът) m, -ове pl Marsch m 2 auch
Mus
2марш Interj: ходом ~ ! im 'Gleich¬
schritt - marsch!; бегом ~ ! im 'Lauf¬
schritt - marsch!; кръгом ~! kehrt -
marsch!
маршал m, -и pl 'Marschall m 2
маршалски adj 'Marschall-; ~ жезъл
'Marschallstab m 2
маршировк|а f, -и pl Marschieren n 23,
Marsch m 2
марширув|ам, -am (-ax) uv mar'schieren
vi <djhb>
маршов adj Marsch-; ~ а стъпка
'Marschschritt m 1
маршрут m, -и pl 'Marschroute / 16,
'Reiseroute
мар{я, -иш (-йх) uv: не s nicht be'ach-
ten v/ < b > (за нещо ctw.), 'gleichgül¬
tig sein < В > (за нещо gegen'über 3)
мас / nur sg Fett n 20, Schmalz n 20
‘мас|а/, -и pl (мебел) Tisch m 1
‘Macia j\ -и pl (вещество, множество)
'Masse / 16
масаж m, -и pl Mas'sage /16
масажйр|ам, -аш (-ax) uv, v mas'sieren
v/ <d>
масажйст m, -и pl Mas'seur m 1*
масажйстк|а j, -и pl Mas'seuse f 16
масал m, -и pl umg Witz m 1
масйв m, -и pl Mas'siv n 20*
масйв|ен, -ни adj mas'siv
масйвност / nur sg Massivi'täl / 17
маск|а / -и pl 'Maske /16; посмъртна
a 'Totenmaske; противогазова «
'Gasmaske O свалям ~ ата някому
jmdm. die 'Maske vom Ge'sicht 'reißen
< 21 >; бал c маски 'Maskenball m 2
маскар|а /, -й pl 'Frechling m 1*,
'schamloser Kerl m 1 * O направих го
мат и » umg ich 'habe ihn zur 'Minna
ge'macht
маскар|я, -йш (-йх) uv be'schämen vt
<b>; mit 'Schande be'decken vt
<b>
маскйр|ам, -аш (-ax) uv, v maskieren vt
< d >; Mil 'tarnen vt\ ä ce sich mas¬
kieren vr; Mil sich 'tarnen vr
маскнровк|а / -и pl Verkleidung / 17,
Maskierung / 17; Mil 'Tarnung / 17
маскировъч|ен, -ни adj Mil Tarn-
маслар (-ят) m, -и pl 'Butterhändler m 4
24 Wtb. Bulg-Dl
масларски
370
масларски adj 'Butter-
маслен adj 1. (от краве od биволско
масло) 'Butter-; ~а торта 'Butter¬
torte /16 2. (съдържащ много
мазнина) fett; ~ о сирене fetter 'Käse
т 4; ~ о мляко 'fette Milch / 17
3. Fett-; ~ о петно 'Fettfleck m l 4. (от
олио od минерално масло) Ö1-; - а
боя 'Ölfarbe /16; ~ а картина 'Ölge¬
mälde «23; ~ о петно 'Ölfleck т 1 *
5. (присъщ на олио) 'ölig; - блясък
'öliger Glanz m 1
масленйц|а / -и pl 'Ölkanne /16
масленк|а /, -и р/1. Kochk 'Butterkeks
т 1 2. Bot 'Butterpilz т 1
масленост / nur sg 'Fettgehalt т 1 *
маслйн|а / -и pl O'live /16
маслйнен adj O'liven-; - о клонче 'Öl¬
zweig т 1
маслйнов adj O'liven-; - о масло
O'livenöl п 20*; ~ о клонче 'Ölzweig
т 1
масло п, масла pl 1. (млечен продукт)
' Butter/17; прясно - 'frische'Butter;
биволско - 'Büffelbutter; краве ~
' Kuh butter 2. (олио; минерално -)
Ö1 п 20*; етерни масла ä'therische
'öle; машинно ~ Ma'schinenöl; ро¬
зово «V 'Rosenöl; слънчогледово ~
'Sonnenblumenöl 3. Fett п 20; рас¬
тително - 'Pflanzenfett 4. Tran т I;
рибено - Lebertran О ще му светя
маслото ich 'werde ihn ins 'Jenseits
befördern; всичко върви по мед и ~
'alles geht glatt; 'alles ist in 'Butter
маслобойн|а / -и pl 'Ölmühle / 16,
'Ölpresse /16
маслода|ен, -йни adj 'ölhaltig, Ö1-;
~ йни растения 'Ölpflanzen / 16//>/;
~ йни култури 'Ölsaaten /17//?/
масов adj 'Massen-; - а организация
'Massenorganisation /17
масовнзацмя fnur sg 'Einbeziehung/17
der 'breiten 'Massen; ~ на селското
стопанство 'durchgehende Verge¬
nossenschaftlichung / 17 der 'Land¬
wirtschaft
масовизнр|ам, -am (-ax) uv, v die
'breiten 'Massen 'einbeziehen vt
< 32 b >; s селското стопанство die
'durchgehende Vergenossenschaftli¬
chung 'durchführen vt < a >; « ce für
die 'breiten 'Massen 'zugänglich 'wer¬
den v/ < 18/s«>
масовй{к m, -ци pl Funktionär nt 1 * für
'massenpolitische 'Arbeit
масово adv 'massenhaft, in 'großen
'Massen
масовост / nur sg 'Breite /16
масраф m, -и pl voikst 'Ausgabe / 16,
'Kosten pl
маст[еи, -ни adj Fett-
масти nur pl 'tierische 'Fette n 20//?/
мастйк!а /, -и pl Ma'stika m 6, 'Anis¬
schnaps m 2
мастилен adj 'Tinten-
мастйлниц|а / -и pl 'Tintenfaß n 22
мастйло n, мастила pl Tinte / 16;
симпатично ~ Ge'heimtinte; (поли¬
графия) 'Farbe /16
масур m, -и pl 1. (макара) 'Spule/16
2. Bot (стебло) 'Stengel m 4, Stiel m 1
3. (царевичен плод) 'Maiskolben m 4
4. (коса) 'Locke /16
маещаб m od машйб m, -и рГ Maßstab m 2
масълце n, масълца pl 'Butler/17
мат m nur sg Schach Matt n 20; давам ~
Matt 'bieten vt < 32 >
математй|к m, -ци pl Mathe'matiker m 4
математика fnur sg Mathematik /17
математнч|ен, -ни adj = математи¬
чески
математически adj mathe'matisch
математйчк|а /, -и pl Mathe'matikerin
/18 •’
матер!ен, -ни adj 'Mutter-; « език
'Muttersprache /16
материал m, -и pl Materi'al «31; учебен
~ 'Lehrstoff m 1; строителни ~ и
'Baumaterial
материален, -ни adj materiell; *
стимул maleri'eller 'Anreiz m 1
материализъм (-мът) m nur sg Mate¬
rialismus m 11; диалектйчески a
dialektischer Materialismus; истори¬
чески ~ historischer Materialismus
371
маша
материалйст т, -и pl Matcria'list т 8
материалистйч1ен, -ни adj materiali¬
stisch
материалистически adj = материа-
листйчен
матери|к т, -ци pl 'Festland п 22,
Konii'nent m 1 *
матерн|я/ *и pl 1. Phil Ma'terie/16
2. (вещество) Materi'al п 31 3. Text
Stoff т I 0 учебна & 'Lehrstoff
матерк|а /, -и pl = манерка
матйр1ам, -аш (-ах) uv mat'tieren vt
<d>
матк|а / -и pl 1. Anat Ge'bärmutter
/ 14 a 2. (пчела) 'Bienenkönigin /18
матов adj matt
маточин а /, -и pl Bot Me'lisse /16
маточ|ен, -ни adj 1. Anat 'Uterus-,
Ge'bärmutter- 2. (пчеларство) 'Köni¬
ginnen-
матра|к nt, -ци pl 'Stahlmatratze
матриархал|ен, -ни adj matriarchalisch
матрнархат nt nur sg Matriar'chat n 20*
матрйц|а/, -и pl Ma'trize/16
матрос m, -и pl Ma'trose m 7
матроски adj Ma'trosen-
матура/nur sg Abi'tur n 20*, 'Reifeprü¬
fung/ 17
матуритетен, -ни adj Abi'tur-
маузер nt, -и pl 'Mauserpistole /16
маузерк|а f, -и p! 'Mausergewehr n 20*
махагбн m, -и pl Maha'goni n 24
махагонов adj Maha'goni-
махал|а/, -й pl (град) 'Stadtviertel n 23;
(село) 'Viertel n 23; горна s 'Ober¬
dorf n 22
махален!ец nt, -ци pl 'Nachbar m 7;
'Mitbewohner m 4 im 'Viertel
махаленк|а /, -и pl 'Nachbarin / 18,
'Mitbewohnerin /18 im 'Viertel
махал£нск|и adj 'Stadtviertel- O ~ o
свидетелство 'Leumundszeugnis n 27
махал Io n, -a pl 'Pendel n 23
мах|ам, -аш (-ах) uv 1. (клатя, движа)
'schwingen vt <27>, 'schwenken vt;
той ~ а знамето er schwenkt die 'Fah¬
ne; 'winken vi <hb>, той -«ас кърпа
er winkt mit dem Tuch; той ~a c
ръка er winkt mit der Hand; 'wedeln
vi <hb>; x опашката mit dem
Schwanz 'wedeln
махан|а/, -й pl volkst 'Fehler nt 4
махарадж|а f, -й pl Maha'radscha m 6
махв|ам, -аш (-ах) uv; махн|а, -еш (-ах)
у 1. (клатя, двйжа) 'schwingen vt
<27>, 'winken vi <hb> 2. (бия)
'schlagen vt <3> 3. (отстранявам)
beseitigen vt < b > 4. (свалям) 'abneh¬
men vt < 16 a>
махленски adj =■ махаленски
махмудй1я / -и pl 'Goldstück n 20*
махмуз m, -и pl 'Spore /16
махмурлп|я, -и adj nur m und pl umg
ver'katert; - съм ich 'habe 'einen
'Kater
махмурлук m nur sg 'Kater m 4, 'Kat¬
zenjammer m 4
махна f махвам
махов adj\ ~ o колело 'Schwungrad
n 22 '
маховй|к m, -ци pl 'Schwungrad n 22
махорка / nur sg Ma'chorka nt 4
мац|ам, -аш (-ах) uv be'schmieren vt
<b> (нещо c нещо etw. mit etw. i),
'schmieren vt (нещо на нещо etw. auf
etw. 4)
макв|ам, -аш (-ах) uv; мацн|а, -еш (-ах)
V be'schmieren vt < b > (нещо c нещо
etw. mit etw. J), 'schmieren vt (нещо на
нещо etw. auf etw. 4)
мач (-ът) m, -ове pl Spiel n 20*,'Wett¬
kampf m 2; футболен - 'Fußballspiel;
волейболен - 'Volleyballwettkampf
мачк|а /, -и pl = котка
мачк|ам, -аш (-ах) uv I. (омачквам)
'quetschen vt, 'drücken vt, vi <hb>;
(хартия Pa'pier) zer'knüllen vt < b >;
(облекло 'Kleidung) zer'knittern vt
<b> 2. (смачквам) zer'quetschen vt
<b>; (c крака mit dem Fuß) zer-
'treten vt < 15 b >; (плодове Obst)
'pressen vt, ent'saften vt < b > 3. übertr
(угнетявам) be'drücken vt < b >;
(народ Volk) unterdrücken vt < b >
мачт‘а /, -и pl Mast m I
маш|а /, -й pl 1. (за печка)'Ofenzange
машина
372
/ 16, 'Ofengabel / 16 2. (за косата)
'Haarzange 3. überir (оръдие) 'Werk¬
zeug п 20
машйн|а / -и pl 1. Ma'schine / 16;
земеделска « 'landwirtschaftliche
Ma'schine; дьждовална s Be'riese-
lungsanlage / 16; шевна » 'Nähma¬
schine; пишеща ж 'Schreibmaschine;
а за месо 'Fleischwolf т 2 2. (лека
кола) Personenauto п 24 3. volkst
(локомотив) Lokomo'live/16 4. (печ¬
ка) 'Küchenherd т 1
машинал|ен, -ни adj me'chanisch, 'un¬
bewußt
машинално adv me'chanisch, 'unbewußt
машинария / nur sg Maschinerie /16 a
машинаци|я f -и pl Machinati'on / 17
машйн|ен, -ни adj Maschinen-; а ин¬
женер Maschinenbauingenieur m 1*;
~ но масло Ma'schinenöl n 20*
машинизация /nur sg 'Ausrüstung /17
mit Maschinen
машинизйр|ам, -аш (-ах) uv mit Ma¬
schinen 'ausrüsten vt <a>
машинист т. -и pl Maschi'nist m 8; (на
локомотив) Lokomo'tivführer m 4
машиийстк1а /, -и pl Maschi'nistin / 18
машинно-трактор1ен, -ни adj: ~ на
станция, A bk MTC Ma'schinen-und-
Trak'loren-Stati'on /17, Abk MTS
машннознание n nur sg Maschinenkun¬
de / 16
машинопис m nur sg Maschinenschrei¬
ben n 23
машянопйс|ен, -ни adj maschinenge¬
schrieben; ~ на страница 'Schreibma¬
schinenseite /16
машинопйс|ец nt, -ци pl Ma'schinen-
schreiber m 4
машннопйск|а / -и pl Stenoty'pistin /18
машиностроене n nur sg Ma'schinenbau
m 1
машииостроение n nur sg = машино¬
строене
мащаб m, -и pl = маеща6
мащерка / nur sg Bot 'Thymian nt 1 *
мащех|а/, -и pl 'Stiefmutter/14a auch
übertr
мащянски adj Stiefmütterlich
ма1я, -еш (-ях) uv 'aufhalten vt < 3 a >;
ж ce 'zögern vi <hb>, 'zaudern vi
<hb>, 'warten vi <hb>
мая / nur sg 'Hefe /16
мая|к m, -ци pl 'Leuchtturm nt 2,
'Leuchtfeuer n 13
маясъл nt nur sg — хеморойди
мебел f -и pl 'Möbel n 23; мека ~
'Polstermöbel
мебел|ен, -ни adj'Möbel-; ~ на фабри¬
ка 'Möbelfabrik /17
мебелйр|ам, -аш (-ах) uv, vmö'blieren vt
<d>
мебелйран adj mö'blierl
мебелировк|а /, -и pl 'Einrichtung /17,
'Wohnungseinrichtung/, Mobili'ar n 20*
мебелйст nt, -и pl 'Möbeltischler nt 4
мегаломания / nur sg 'Größenwahn
nt I*
мегдан m, -и pl Platz nt 2 0 деля - c
някого mit jmdm. 'wetteifern vi
<hb>; излйза на ~ ans 'Tageslicht
'kommen vi <33/sn>
‘мед (медът) nt nur sg 'Honig nt 1* O
върви ми по ~ и масло es geht bei mir
wie ge'schmiert, bei mir klappt 'alles
2мед / nur sg 'Kupfer n 4
медал nt, -и pl Me'daille/16; златен ~
'Goldmedaille
медальон m, -и pl Medaillon [..dal'joq]
n 24
‘меден adj 'Honig-; (сладък) 'honigsüß;
(мелодичен) me'lodisch, süß O ~
месец 'Flitterwochen /16//?/
2мед!ен, -ни adj 'Kupfer-, 'kupfern;
~ на епоха 'Kupferzeit / 17
медй|к nt, -ци pl Mediziner m 4;
(студент) Medizinstudent nt 8
медикамент nt, -и pl Medika'ment n 20*
медицйна/nur sg Medizin/17; съдебна
~ Ge'richlsmedizin
медицйнск|и adj 1. medizinisch; ж
факултет medizinische Fakuität /17
2. (лекарски) 'ärztlich; ~ а помощ
'ärztliche'Hilfe/16; - o свидетелство
'ärztliches At'test «20; ~ а сестра od
медсестра 'Krankenschwester /16
373
меланхолен
медйчк|а /, -и pl Medi'zinerin / 18;
(студентка) Medizinstudentin /18
медни|к т, -ци pl od менци pl 'Kupfer¬
kessel т 4
медночервен adj 'kupferfarben
медовина/nur sg Met m 1, 'Honigwein
m 1
медонос|ен, -ни adj 'honigspendend
медуз|а f -и pl Zool Me'duse / 16,
'Qualle/16
межд|а/, -й pl 'Feldrain m 1 *, 'Flurgren¬
ze /16
междиЦа f -й pl 'Zwischenraum m 2,
'Abstand m 2
междйЦен, -ни adj 'Zwischen-; ~ но
разстояние 'Abstand m 2
между präp I. 'zwischen; той сяда ~
мене и сестра ми er setzt sich 'zwi¬
schen mich und 'meine 'Schwester; той
седи ~ мене и сестра ми er sitzt
'zwischen mir und 'meiner 'Schwe¬
ster; отношенията ~ двете държави
die Beziehungen 'zwischen 'beiden
'Staaten; ~ 6 и 7 ч. 'zwischen 6 und 7
Uhr; разликата ~ мене и тебе der
'Unterschied m 1 'zwischen mir und dir
2. (всред) 'unter; ~ децата 'unter
(den) 'Kindern; - хората 'unter (den)
'Leuten ['Menschen]; разпределям
нещо - всички etw. 'unter 'alle 'auf¬
teilen vi < a >; ~ нас казано 'unter
uns ge'sagt; ~ четири очи 'unter vier
'Augen; ~ другото 'unter 'anderem
O ~ това in'zwischen; ~ впрочем
'übrigens
междувременно adv inzwischen
междуградски adj: * разговор Tel
'Ferngespräch и 20; ~ o шосе
'Fem(verkehrs)straße /16
междудържавен, -ни adj 'zwischen¬
staatlich
междуметие и, -я pl Gramm Inter¬
jektion /17
международен, -ни adj internatio'nal
междуособ|ен, -ни adj 'innere; ~ни
борби 'innere 'Kämpfe m 2jpl\ ~ на
война 'Bürgerkrieg m 1
междуособица /, -и pl 1. (вътрешни
борби) 'innere Auseinandersetzungen
/ 17jpl 2. (размирици) 'innere 'Unru¬
hen / 16jpl 3. (гражданска война)
'Bürgerkrieg m 1
междупланет|ен, -ни adj interplane'tar
междуправйтелствен adj: ~ а комисия
ge'meinsame Re'gierungskommission
/17
междуселищ|ен, -ни adj: « път 'Land¬
straße / 16, Ver'bindungsstraße; ~ но
набиране Tel 'Selbstwählfernsprech¬
verkehr m 1; Ж разговор Tel 'Fern¬
gespräch n 20
междуселски adj: - път Feldweg m 1
междусъюзнически adj: Междусъюз¬
ническа война 2. 'Balkankrieg m 1
(1913)
междучасЦе n, -я pl 'Pause / 16; голя¬
мото » 'große 'Pause
мезе n, -та pl 'Zuspeise / 16 zum Wein
oder Schnaps, 'Gabelbissen m 4 0
взеха ме на - man hat 'seinen Scherz
mit mir ge'trieben
мек adj weich; (нежен) zart; ~ o време
'mildes 'Wetter m 4; ~ а мебел 'Pol¬
stermöbel «23; ~ а шапка Hut m 2
мекйц|а/, -и pl eine Art 'Krapfen m 4
мекичар (-ят) m, -и pl 'Krapfenbäcker
m 4
мекичарннц|а/, -и pl 'Krapfenbäckerei
/17 , ,
меко adv weich; (леко) mild; (нежно)
zart
мекост/nur sg 'Weichheit /17
мекосърдеч|ен, -ни adj 'weichherzig
мекота / nur sg = мекост
мекотел|о n, -и pl Zool 'Weichtier n 20
мекошав adj (слаб физически) ver¬
weichlicht, 'schwächlich; (слаб ду¬
шевно) weich, 'nachgiebig
мекошавост / nur sg 'Nachgiebigkeit
/17; 'Weichlichkeit/17
мексикан|ец m, -ци pl Mexi'kaner m 4
мексикански adj mexi'kanisch
Мексико л 'Mexiko
меланж m nur sg Me’lange /16; (кафе c
мляко) 'Milchkaffee m 6
меланхол|ен, -ни adj melancholisch
меланхолии
374
меланхолй|к т, -ци pl Melan'choliker
т 4
меланхоличен, -ни adj melancholisch
меланхолйчески adj = меланхоличен
меланхолйчк1а /, -и pl Melan'cholikerin
/18
мелаихолйчност f nur sg Melancholie
/16а, 'Schwermütigkeit/17
меланхолия f nur sg Melancho'lie/16a,
'Schwermut /17
меласа / nur sg Me'lasse /16
мелез m, -и р/ 1. Biol 'Bastard m 1*,
Hy'bride 2. (човек) 'Mischling m 1 *
мелез|ен, -ни adj 'Bastard-
мелиоратнвен, -ни и. мелиорационен,
-ни adj Meliorati'ons-
мелнорация /, -и р! Melioration /17
мйлниц|а/,-иp/'MühIe/16; вятърна ж
'Windmühle; водна ж 'Wassermühle
мелннчйр (-ят) т, -и pl 'Müller т 4
мелничарски adj 'Müller-
мелннч]ен, -ни adj Mühl-; ж камък
'Mühlstein т 1
мелодйчен, -ни adj me'lodisch
мелоди|я /, -и pl Melo'die/16 а
мелодрам|а /, -и pl Melo'drama п 28 а
мелодраматйч|еи, -ни adj melodrama¬
tisch
мел|я, -еш (млях) uv 1. 'mahlen vt
2. übertr (говоря) 'reden vi <hb>,
'quasseln vi <hb>, 'quatschen vi
<hb>
мембран[а /, -и pl Mem'bran /17
мемоар m. -и pl 1. (изложение) Me-
'moire n 24, 'Denkschrift /17 2. nur pl
(спомени) Me'moiren pl, Erinnerun¬
gen fV/pI
мемоар|ен, -ни adj Me'moiren-
меморандум m, -и pl Memo'randum
n 28
менажери|я /, -и pt Menage'rie /16 a
менгеме n, -та pl 'Schraubstock m 2
менз!а /, -и pl 'Mensa /17
мензур|а/, -и pl Men'sur / 17
менингйт m nur sg Med 'Hirnhautent¬
zündung/ 17
менйтба/nur sg Gramm Flexi'on / 17
менйтелниЩа /, -и pl Fin 'Wechsel m 4
менлйв adj veränderlich
менструация f -и pl Med Menstruati-
'on /17
мента / nur sg Bot 'Pfefferminze / 16
ментов adj ’Pfefferminz-
ментовк а/, -и pl 'Pfefferminzlikör m 1 *
ментол m nur sg Men'thol n 23
менует m, -и pl Menu'ett n 20
меицн T медник
менче n, -та pl 'kleiner 'Kupferkessel m 4
меншевйз|ъм (-мът) m nur sg Pol Men-
sche'wismus m 11
меншевншки adj Pol mensche'wistisch
мето «, -та pl Me'nü n 24, 'Speisenfolge
/16
мен|я, -йш (-йх) uv (изменям, проме¬
ням) 'ändern vt, ver'ändern vt < b >;
(обменям) 'wechseln vt; меня пари
Geld 'wechseln; (разменям) 'tauschen
vt, Austauschen vt <a>; ж се sich
'ändern vr, sich ver'ändern vr
мер[а / -й pl Ge'meindeweide / 16,
Ge'meindewiese /16
мера(к m, -ци pl (желание) 'Herzens¬
wunsch m 2; (грижлйвост) 'Hingabe
/16, 'Sorgfalt/17
мераклй|я m, -и pl I. 'Liebhaber m 4,
Freund ml; - за песни Freund des
Ge'sanges, 'Liederfreund 2. (грижлив
човек) 'sorgfältiger [gewissenhafter]
Mensch m 8
мерач m, -и pl 1. (земемер) 'Landver¬
messer m 4, Ver'messer 2. Mil Richtka¬
nonier m I*, 'Richtschütze m 7
мер ен, -ни adj 1. Maß-; ~ на единица
'Maßeinheit / 17 2. (равномерен)
'gleichmäßig, 'rhythmisch
мержел|ея се, -ееш се (-ях се) uv 'schim¬
mern vt, 'undeutlich zu 'sehen sein
<B>
мерзав|ец m, -ци pl Schuft m 1, 'Schurke
m 7
мерзост/, -и pl 'Niederträchtigkeit/17,
'Schurkenstreich m 1, 'Schuftigkeit /17
мерз|ък, -ки adj 'abstoßend, 'nieder¬
trächtig, 'schuftig
меридиан m, -и pl Meridi'an m 1 *
мернлк|а/, -и pl 1. (мерило) Maß n 20,
375
местоположение
'Maßstab m 2 2. (метър) 'Metermaß w;
(метални грамове) Ge'wicht п 20
мерйл|ои, -аplMaß« 20, 'Maßstabт 2;
übertr Kri'terium п 31
меринос т, -и pl Me'rinoschaf п 20
мериносов adj Me'rino-
мермер т, -и pl = мрамор
мерни|к т, -ци pl 1. Mil Vi'sier п 20*
2. übertr (взискателност) 'Ansprüche
т 2/pl, 'Anforderungen /17//?/ вдигам
~ ка 'höhere 'Anforderungen 'stellen
vt
меродав(ен, -ни adj 'maßgebend, 'ein¬
flußreich
меродй|я /, -и pl Ge'würzkraut n 22 O
на всяко гърне « 'einer, der über'all
'seine 'Nase hin'einsteckt
мероприятие n, -я pl 'Maßnahme/16
мерсй Partikel umg 'danke
мер|я, -иш (-йх) uv 1. (големина Größe)
'messen vt < 15 > 2. (тегло Ge'wicht)
'wiegen vt <32>, 'wägen vt <6>;
übertr x си думите 'seine 'Worte
'abwägen 3. (пробвам) 'anprobieren vt
<a> 4. (целя се) 'zielen vi <hb>;
(оръжие 'Waffe) 'treffen vt <16>
5. übertr (възнамерявам) hin'auswol-
len vi <a/AA>, beabsichtigen vt
<b>; x се 1. (сравнявам се) sich
'messen vr, sich vergleichen vr
< 21 b/Ab > (c mi 13)2. (съревновавам
се) 'wetteifern vi <hb> (c mit 3)
3. (прицелвам се) zielen vi <hb>
месал m, -и pl Tuch n 22; (трапеза Tafel)
'Tafeltuch, 'Tischtuch
месар (-ят) m od месар[ин m, -и pl
1. 'Fleischer m 4 2. (любител на месо)
'Fleischesser m 4
месарниЩа / -и pl Fleische'rei / 17,
'Fleischerladen m 5, 'Fleischwarenge¬
schäft n 20
месарски adj 'Fleischer-; ~ занаят
'Fleischerhandwerk n 20
месарство n nur sg 'Fleischerhandwerk
n 20
мес|ен, -ни adj Fleisch-; ~ни произ¬
ведения 'Fleischwaren /16//?/ O ~ ни
заговезни der 'letzte 'Abend vor der
'ersten 'Fastenwoche 'während der
'Osterzeit
месест adj 'fleischig
месец m, -и pl 1. 'Monat m 1*2. (луна)
Mond m 1
месеч|ен, -ни adj 1. 'monatlich, 'Mo¬
nats-; ~ но списание 'Monats¬
zeitschrift /17 2. Mond-; ~ на свет¬
лина 'Mondlicht n 21
месечина / nur sg 1. (лунаХМоп0 m 1
2. (лунна светлина) 'Mondschein m 1;
no ~ im 'Mondschein
месечко m nur sg Mond m 1
месечни|к m, -циpl 'Monatszeitschrift/17
месинг m nur sg 'Messing n 23
месингов adj 'Messing-
меснат adj = месест
мес|о л, -ä pl 1. Fleisch n 20 2. nur pl
'Körper m4 3. (плод Frucht) 'Frucht¬
fleisch O пушечно s Ka'nonenfutter
n 23
месода[ен, -йни adj Fleisch-
месокомбинат m, -и pl 'Schlachthof m 2
месопродавннц|а /, -и pl 'Fleisch- und
'Wurstwarengeschäft и 20
месояд|ен, -ни adj 'fleischfressend
мест|ен, -ни adj 1. 'örtlich, lo'kal; ~ на
упойка 'örtliche Be'täubung / 17;
2. (тукашен) 'einheimisch, 'hiesig;
~ но производство 'einheimisches
Erzeugnis «27 O s жител 'Einwoh¬
ner m 4; * печат Lo'kalpresse / 16;
~ но име 'Ortsname m 7 a;» падеж
Gramm 'Lokativ m 1*
местност / -и pl 'Gegend /17, Ge'lände
n 23; (място) Ort m 1
местожителство n nur sg 'Wohnort m 1,
'Wohnsitz m 1
местоймен|ен, -ни adj Gramm prono-
mi'nal
местоимени|е n, -я pl Gramm Pro'nomen
n 23
местоназначение n, -я pl Bestim¬
mungsort m 1
местообитани|е n, -я pl Zool Ver'brei-
tungsgebiet n 20
местоположение л, -я pl Lage /16.
'Ortslage
местопребиваване
376
местопребиваване п, -ия pl 'Aufent¬
haltsort т 1
местопрестъпление п, -я pl Tatort т 1
местопроюшеспм|е л, -я pl (при
несполука) 'Unglücksort т 1, 'Unglücks¬
stelle / 16; (при събитие) Ort des
Ge'schehens; (при престъпление) Tatort
месторождеин|е л, -я pl Ge'burtsort т I
мест|я, -иш (-йх) uv (поставям на
друго място) woandershin 'stellen vt-,
(слагам на друго място) woanders¬
hin 'legen v/; (маса Tisch) ver'rücken vt
<b>; (мебели 'Möbel) 'umstellen vt
' < b > O s квартирата си 'umziehen
vt <32a>; ä на друга служба an
'eine 'andere 'Dienststelle ver'setzen vt
< b >; s лагера das 'Lager ver'legen
vt < b >; s се 1. (движа се) 'rücken vi
<hb>, sich be'wegen vr < b > 2. (слу¬
жител) ver'setzt 'werden vi <18jsn>
3. (сменявам жилището) 'umziehen vi
< 32 a jsn >; (сменявам местожи¬
телството) ver'ziehen vi < 32 b/sn >
мес|я, -иш (-их) uv 1. (тесто) 'kneten vr;
(хляб) be'reiten vt < b> 2. (смесвам)
'mischen vt 3. (въвличам) 'einbeziehen
vt < 32 c > 4. (бъркам) verwechseln vr
<b> (c някого mit jmdm.); « cesich
'einmischen vr <a>
мет|а, -еш (метох) uv 'fegen vt, 'kehren vr
метйл m, -и pl Me'tall n 20*; бла¬
городни ~ и 'Edelmetalle; цветни ~ и
'Buntmetalle; черни - и 'Eisenmetalle
метал|ев, -ни adj 1. Me'tall-; ~ на ин¬
дустрия Metallindustrie /16 а 2. (при¬
същ на метал) me'tallisch; übertr ~ ен
глас me'tallische 'Stimme /16
металв|к т, -ци pl Me'tallarbeiter т 4
металнч|ен, -ни adj — металически
металически adj 1. (от метал) Me'tall-;
2. (с качества на метал) me'tallisch
3. übertr (лъскав) 'glänzend; (звънлив)
'klingend
металодобйв|ен, -ни adj me'tallerzeu-
gend; ~ на индустрия me'tallerzeu-
gende Industrie /16 а
металояд т, -и pl Melallo'id л 20*,
'Nichtmetall п 20*
металонд1ен, -ни adj 'Nichtmetall-
металолеяр т, -и pl 'Gießer т 4
металолеярниц|а /, -и pl Gießc'rei /17
металообработвател|ен, -ни adj me¬
tallverarbeitend; - на индустрия me¬
tallverarbeitende Industrie /16 а
металоработнн|к т, -ци pl Metallar¬
beiter т 4
металорежещ adj: ~ и машини 'span¬
abhebende Maschinen
металур|г т, -зи pl Metal'lurg т 8
металургичен, -ни adj = металур-
гйчески
металургнческн adj metal'lurgisch
металурга |я / -и pl Metallur'gie /16 а;
цветн|а ä 'Nichteisenmetallurgie;
черна s 'Eisenmetallurgie, 'Schwarz¬
metallurgie
метаморфоз|а /, -и pl Metamorphose
/16
'метан т nur sg Chem Methan л 20
2метан т, -и pl Ver'bcugung/17, 'Bück¬
ling m 1*; (в клекнало положение)
'Kniefall т 2
метатез|а /, -и pl Gramm Metathese
/16
метафязн|к т, -ци pl Meta'physiker т 4
метафизика f nur sg Metaphy'sik /17
метафнзич|ен, -ни adj meta'physisch
метафнзйчески adj = метафизичен
метафор|а / -и pl Metapher /16
метафорич|ев, -ни adj meta'phorisch
метач т, -и pl 1. 'Feger т 4; (на
улицата) 'Straßenkehrer т 4 1. Sport
(на диск) 'Diskuswerfer т 4; (на
копие) 'Speerwerfer т 4
метачк|а /, -и pl 'Kehrfrau /17
метеж т, -и pl 'Aufstand т 2, 'Aufruhr
т 1, Meute'rei /17
метеж |ея, -ни adj 'aufrührerisch, 'auf¬
ständisch, 'meuterisch
метежни|к m, -ци pl 'Aufrührer m 4,
'Aufständischer ml*, 'Meuterer m 4
метбжнетески adj = метежен
метеор m, -и pl Mete'or m 1 *
метеорит m, -и pl Meteo'rit m 1*
метеорол6[г m, -зи pl Meteoro'loge m 8
метеорологичен, -ни adj meteoro'lo-
377
мечка
gisch; «* на служба meteorologischer
Dienst т 1
метеорологйческн adj ~ метеороло-
гйчен
метеорология/nur sg Meteorologe/16 а
метеороложки adj meteorologisch
метис т, -и pl Me'stize т 8
метл|а /, -й pl 1. 'Besen т 4 2. Bot
'Mohrenhirse / 16, Sorghum-'Hirse /,
'Durrha /15 0 захарна x Bot ’Zuk-
kerhirse; ше играе ~ ата es wird die
'Rute 'tanzen
метлар nt, -и pl Besenmacher m 4,
'Besenbinder m 4
метл|ея се, -ееш се (-ях се) uv 'untätig
hin und her 'streifen vj <sn>, her-
'umstrolchen vi <z./sn>
метлйчин|а/, -и pl Bot 'Kornblume/16
метна t мятам и. мятвам
метод nt, -и pl Me'lhodc /16
методй|к nt, -ци pl Me'thodiker nt 4
методик|а /, -и pl Me'thodik /17
методйст m, -и pl 1. (методик) Me¬
thodiker nt 4 2. Rel Metho'dist m 8
методистки adj metho'distisch
методйч|еи, -ни adj methodisch
методически adj = методйчен
методйчност / nur sg methodisches
Her'angehen n 23, Methodik /17
методологйч|еи, -ни adj methodolo¬
gisch
методологи|я /, -и pl Methodologe
/16a
метонйми|я /, »и pl Metony'mie /16 a
мето|х nt, -си pl 'kleines 'Kloster n 23 a
метрйж m, -и pl 'Meterzahl /17
метрес|а /, -и pl Mätresse /16
м£трик|а /, -и pl 'Metrik /17
метрйч|еи, -ни adj 'metrisch; ~ на сис¬
тема 'metrisches Sy'stem n 20*
метрйческ|н adj: - 0 стихосложение
'metrischer 'Versbau ml; ~a кнйга
'Kirchenbuch n 22
метр|о n, -ä pl 'Untergrundbahn / 17,
'Metro /15
метров adj 'Meter-, ein 'Meter lang
метроном m, -и pl 'Taktmesser m 5,
Metro'nom n 20*
метрополи|я /, -и pl Metro'pole /16
мет|ър m, -ри pl 1. 'Meter n 23; квад¬
ратен x Qua'dratmeter; кубичен x
Ku'bikmeter 2. (прйбор) 'Metermaß
n 20; (дървен сгъваем) 'Schmiege /16
3. umg (квадратен ») Qua'drat¬
meter
мех (мехът) m, мехове pl — мях
мехаи1а/, -й pl 'Schenke/16, 'Wirtshaus
n 22
механджй!я m, -и pl 'Schankwirt nt I,
'Gastwirt m 1
механизатор m, -и pl Mechani'sator
m 9a
механизация /; -и pl Mechanisierung
/17
механизйр|ам, -аш (-ах) uv, v mecha¬
nisieren vt < d >; x се (ставам
полусъзнателно) me'chanisch (auto-
'matisch] er'folgen vi < bjsn >
механйз!ъм (-мът) m, -ми pl Mecha-
'nismus m II, Getriebe n 23
механя|к nt, -ци pl Me'chaniker m 4
механика /nur sg Me'chanik /17; фина
- 'Feinmechanik
механйч|еи, -ни adj me'chanisch
мехлем m, -и pl 'Salbe/16, 'Balsam m I *
мехур m, -и pl 'Blase /16; Anat пйко-
чен - 'Harnblase; жлъчен ~ 'Gallen¬
blase; сапунен ~ 'Seifenblase auch
übertr
мехурест adj 'blasenartig
мец|а/, -и pl: баба ~ 'Meister m 4 Petz
мецви1а /, -и pl = меца
мецанйн nt, -и pl 'Zwischengeschoß n 1,
Mezza'nin n 23
мецосолран|о n, -и pl Mus 'Mezzosopran
m 1*
меч (-ът) m, -ове pl Schwert n 21
мече n, -та pl 'Bärenkind «21, 'kleiner
Bär m 8
мечешки adj 'Bären-
мечи adj — мечешки
мечк|а /, -и pl 1. Zool Bär nt 8; бяла
x 'Eisbär 2. (играчка) 'Teddybär
3. übertr (трбмав човек) 'Tolpatsch
m 1*4. Astr Голямата x der 'Große
Bär; Малката s der 'Kleine Bär
мечкар
378
мечкйр nt, -и pl 'Bärenführer т 4
мечовйд|ен, -ни adj 'schwertförmig
мечо|к т, -ци pl 'Bärenmännchen п 23
мечт|а /, -й pl Traum т 2; (желание)
'Wunschtraum
мечтани!е п, -я pl Träume'rei /17
мечтател (-ят) т, -и pl 'Träumer т 4
мечтател|ен, -ни adj 'träumerisch, ver-
'träumt
мечтателски adj 'Träumer-, 'träume¬
risch
мечт]ая, -аеш (-äx) uv 'träumen vt, vi
<hb>
меш|ам, -аш (-äx) uv 'mischen vt; « ce
sich 'einmischen vr <a>
мешано n nur sg 1. (колбаси) 'Auf¬
schnitt w 1* 2. (порция скара) Ge-
'mischtes n 26 vom Grill
мивк|а f -и pl 1. (умивалник) 'Wasch¬
becken n 23 2. (кърпа) 'Waschfleck ml*
миг(-ът)m,-ове pl 'Augenblick ml*;
в ~ а) (тутакси) so'fort, gleich b)
(изведнъж) so'fort; за ~ а) (за кратко
време) für 'einen 'Augenblick b) (ту¬
такси) so'fort c) (изведнъж) 'plötzlich;
- -два 'einige 'Augenblicke
мнг|ам, -аш (-ах) uv 1. (очи) 'blinzeln vi
<hb>, 'zwinkern vi <hb> O окото
му не мига er zuckt mit 'keiner
'Wimper 2. (намйгвам) 'zublinzeln vi
<a/Ab> (на някого jmdm.) 3. (свещ
'Kerze, светлина Licht) 'flackern vi
<hb> 4. (мигач 'Blinker) 'blinken vi
<hb>, 'Blinkzeichen 'geben vt < 15 >
мигар Partikel 1. (нима) 'etwa, denn;
мигар не е знаяла? hat sie es 'etwa
[denn] nicht ge'wußt? 2. (в такъв слу¬
чай) dann, da, in dem Fall
мигач m, -и pl Anat 1. (клепач) 'Augen¬
lid n, Lid n 21 2. (мигли) 'Wimpern
/16/р/ 3. Kfz 'Blinkleuchte/16, 'Blink¬
licht n 21
мйгв|ам, -аш (-ах) uv; мйгн|а, -еш (-ах)
V1. (очи) 'blinzeln vi <hb>, 'zwinkern
vi <hb>, mit der 'Wimper 'zucken vi
<hb>; очйте му мйгнаха od той
мйгна er 'zuckte mit den 'Wimpern C>
без да мигна übertr 'ohne mit der
'Wimper zu 'zucken, 'ohne 'eine 'Mie¬
ne zu ver'ziehen < 32 b/hb> 2. (на¬
мйгвам) 'zuzwinkern vi <a/hb> (на
някого jmdm.) 3. (заспйвам) 'ein¬
schlafen vi <a/sn>, die 'Augen 'zuma¬
chen vt <a>
мйгл|а /, -и pl 'Wimper /16
мигна f мйгвам
мигновен adj 1. (траещ едйн миг)
augenblicklich, 'blitzschnell 2. (внеза¬
пен) 'plötzlich
мигновени |e n, -я pl 'Augenblick m 1
мигом adv 1. (за миг) für 'einen
'Augenblick, 'einen 'Augenblick lang
2. (изведнъж) 'plötzlich
миграци|я/, -и pl Migration/17, 'Wan¬
derung/17,'Umsiedelung/17; s на
птици 'Vogelwanderung/
мигрена / nur sg Mi'gräne /16
мигрйр[ам, -аш (-ах) uv, v 'umsiedeln vi
< ajsn>, 'wandern vi <sn>, den 'Auf¬
enthaltsort ver'ändern < b >
мнд!а /, -и pl Zool 'Muschel /16
миден adj 'Muschel-; *■> а черупка 'Mu¬
schelschale /16
миж|а, -йш (-äx) uv 'blinzeln vi <hb>,
die 'Augen zu'sammenkneifen <21a>;
(лампа 'Lampe) 'flackern vi <hb>
мижешком adv mit geschlossenen
'Augen
мижитурк[а/, -и pl 'Jammerlappen m 4,
Null /17
мизаитрбп m, -и pl Misan'throp m 8,
'Menschenfeind m I
мнзантропия/nursg Misanthro'pie /16 a
мизантропски adj misan'thropisch
мизер|ен, -ни adj 1. (беден) 'armselig,
'jämmerlich; (недостатъчен) 'kärglich;
(окаян) 'elend 2. (отвратйтелен) 'ab¬
stoßend
мизери|я/, -ир/1. (сиромашйя) 'Elend
n 20*, 'Armut/12, Not/14 2. (долна
постъпка) 'Unheil n 20; върша - и
'Unheil 'anrichten <a>
мизерни Ik m, -ци pl umg er'bärmlicher
['unwürdiger, 'schlechter] Mensch m 8
мизерствув|ам, -аш (-ах) uv in 'Armut
[Not, 'Elend] 'leben vi <hb>
379
мина
мнзерув|ам, -аш (-ах) uv = мизер-
ствувам
мизийски adj 'mösisch; Мизийска
равнина 'Mösische 'Ebene /16
Мизия /'Mösien
микроб т, -и pl Mi'krobe /16
микроб [ен, -ни adj Mi'kroben-
мйкробиоло|г т, -зи pl 'Mikrobiologe
т 7
микробиологичен, -ни adj mikrobiolo¬
gisch
микробиология /nur sg 'Mikrobiologie
/16а
микромет|ър т, -ри pl 1. (при мик¬
роскоп) Mikro'meter п 23 2. (уред във
вид на винт) 'Meßschraube/16
микрон т, -и pl 'Mikron п 24
микроорганизъм (-мът) т, -ми pl Mi¬
kroorganismus т 11
микроскоп т, -и pl Mikro'skop п 20
микроскопйч|ен, -ни adj mikroskopisch
микроскопйчески adj = микроскопи¬
чен
микрофон т, -и pl Mikro'phon п 20
мйкроязовйр т, -и pl 'Mikroialsperre
/16, 'Mikrostaubecken п 23
мил adj lieb О правя ~ и очй някому
jmdm. 'schöne 'Augen 'machen
мйлв|ам, -аш (-ах) uv 'streicheln vt,
lieb'kosen vt
мил[ея, -ееш (-ях) uv (обйчам) 'liebha¬
ben v/ <A, a> (за някого jmdn.);
(копнея) sich 'sehnen vr (за някого
nach jmdm.); (грижа се) sich 'sorgen vr
(за нещо um etw.); (жаля) 'trauern vi
<hb> (за някого um jmdn.)
милиард m, -и pl Milliarde /16
милиарден, -ни adj Milliarden-
милиардер m, -и pl Milliar'där m 1 *
милигрйм m, -ове pl Milli'gramm n 20*
милиметров adj Milli'meter-
милимет|ър nt, -ри pl Millimeter n 23
милйнк|а/, -и pl 'Käsepastete/16
милион w, -и pl Milli'on / 17
милион|ен, -ни adj Milli'onen-
милионер m, -и pl Millio'när m 1*
милнон£рк|а /, -и pl Millio'närin /18
мнлиоиерски adj Miflio'närs-
милитаризация f nur sg Militarisierung
/17 '
милитаризнр|ам, -аш (-ах) uv, v milita¬
risieren vr <d>
милнтарйз|ъм (-мът) m nur sg Mi¬
litarismus m 11
мнлитарйст m, -и pl Militarist m 8
милнтаристйч|ен, -ни и. милитарнстн-
чески militaristisch
мйлич]ък, -ки adj lieb
мйлно adv lieb; (жално) 'traurig, 'in¬
brünstig
миловйд|ен, -ни adj 'lieblich, 'liebevoll
миловйдност / nur sg Lieblichkeit / 17,
'Schönheit /17
милолйк adj schön, 'lieblich
милосерд[ен, -ни adj = милосърден
милост /, -wpl 1. (състрадание) 'Mitleid
n 20* (за für 4) 2. (милосърдие)
Barm'herzigkeil/17 3. (прошка) 'Gna¬
de/16; (помилване) Begnadigung/17
4. (умиление) 'Rührung/17 5. veralt
od iron Ваша ~ 'Euer 'Gnaden; моя
- 'meine 'Wenigkeit
милостив adj 'mitleidig, barm'herzig,
'gnädig
милостиня fnur sg 'Almosen n 23
милосьрд|ен, -ни adj barm'herzig,
mildtätig; - на сестра 'Kran¬
kenschwester /16
милосърдие n nur sg Barm'herzigkeit
/ 17, 'Mitleid n 20*
милувк|а /, -и pl Lieb'kosung/17
мйл|я /, -и pl 'Meile / 16; морска ж
'Seemeile
мймик|а j, -и pl 'Mimik /17, Ge'sichls-
ausdruck m 2, Ge'bärdenspiel n 20*
мимйкрня/nur sg Biol 'Mimikry /15
мимически adj 'mimisch
мимоз|а/, -и pl Mi'mose/ 16
мимолет|ен, -ни adj schnell vergäng¬
lich, 'kurzlebig, 'flüchtig, vorüberge¬
hend
мимоход|ен, -ни adj 'flüchtig, 'zufällig
мимоходом adv neben'bei, 'beiläufig;
(минавайки) im Vorbeigehen
мйн|а /, -и pl 1. Bergb 'Bergwerk n 20*,
'Grube/16; каменовъглена ж 'Stein-
минавам
380
kohlenbergwerk 2. Mil 'Mine / 16;
(миномет Gra'natwerfer) 'Wurfgra¬
nate/ 16
минав|ам, -am (-ax) uv; мйн|а, -еш (-ах)
v 1. (ходя пеша) vor'beigehen vi
< 13 a/sn >, vor'übergehen vi < 13 а/
sn> (покрай някого od нещо an
jmdm. od etw.); (тичам) vor'beilaufen
vi <9alsn>; (c превозно средство)
vor'beifahren vi <lafsn>, vor'über-
fahren vi < 1 a/sn > (покрай an 3);
(летя) vor'beifliegen vi <32&jsn>
2. (посещавам) 'aufsuchen vt <a>,
be'suchen vt <b> (покрай някого
jmdn. ), vor'beikommen vi <33a/5«>
(покрай някого bei jmdm.) 3. (път
'Straße, ЖП-лйния 'Eisenbahnlinie)
'führen vi <hb> (през durch 4); (река
Fluß) 'fließen vi < 32/sn > 4. (отмина¬
вам) zu'rücklassen vt <3a>, 'hinter
sich 'lassen vt < 3 >; (изминавам) zu-
'rücklegen vt <3a>; ж дълъг път
'einen 'langen Weg zu'rücklegen 5. (пре¬
косявам) über'queren vt < b >, über¬
schreiten vt <21 b> (през нещо etw.);
ж през улицата die 'Straße
über'queren; ж през реката den Fluß
über'queren 6. (изтичам, махвам се)
vor'beigehen v» <13a/sn>, ver'gehen
vi <13 b/sn >; времето ~ a die Zeit
ver'geht; минаха младежките години
die 'Jugendzeit ist ver'flossen; бол¬
ките минаха die 'Schmerzen sind
vergangen 7. (протичам) verlaufen
vi < 9 Ъ/sn >; пътуването - а едно¬
образно die 'Reise ver'Iäuft 'einförmig;
(прекарвам) ver'bringen vt <24b>
8. (прониквам) durch'dringen vt
< 27 b >, hin'durchgehen vi <13 а/
sn > (през durch 4), слънчевите лъчи
~ат през прозореца die 'Sonnen¬
strahlen 'fallen durch das 'Fenster
9. (преминавам) 'übergehen, 'über¬
wechseln; ж към друг въпрос zu
'einer 'anderen 'Frage 'übergehen vi
< 13 a/sn>; ж на друга работа 'eine
'andere 'Arbeit 'aufnehmen <a>;
ver'setzt 'werden vi <18/sn>; иму¬
ществото му мина в нейните ръце
sein Be'sitz ging in 'ihre 'Hände 'über;
ж към друга тема das 'Thema
'wechseln, zu 'einem 'anderen 'Thema
'übergehen; едно химическо съеди¬
нение ~ а в друго 'eine 'chemische
Verbindung geht in 'eine 'andere 'über
10. ver'setzt 'werden vi <18/sn>;
ученикът ~ а от пети за шести клас
der 'Schüler wird aus der 5. in die 6.
'Klasse ver'setzt 11. (разглеждам)
be'handeln vt, 'durchnehmen vt; ж
учебния материал wir 'nehmen den
'Lehrstoff durch 12. (смятам се)
'gelten vi < 16/hb> (за als /); той ~ a
за умен мъж er gilt als 'kluger
Mann 13. (измамвам) be'trügen vt
<40b/hb>, über'vorteilen vt <b> O
думата ми ~ a man hört auf mich; ж
в нелегалност in die Illegali'tät 'gehen
vi < \ 3/sn>; -ами през главата es
geht mir durch den Kopf; - а ми през
ума es geht mir durch den Sinn; мина
ми котка път mir ist ein 'schwarzer
'Kater 'über den Weg ge'laufen; няма
да мине es wird nicht 'gehen, es wird
nichts 'werden; от мене да мине mei¬
netwegen
минаван|е п, -ия pl 1. Vor'beigehen п 23,
Vor'übergehen п 23, Vor'beifahren п 23
2. (ход) Ver'lauf т 2 3. 'Durchgehen
п 23; място за ж Platz т 2 zum
'Durchgehen, 'Durchgang т 2 4.
Verletzung /17; ж от пети в шести
клас Verletzung von der 5. in die 6.
'Klasse 5. (преминаване) 'Übergang m
2 0 на ж a) im Vor'beigehen, beim
Vor'beikommen b) болките ми са на
ж 'meine 'Schmerzen 'gehen schon
'wieder vor'bei
минал ad) vergangen, ver'flossen, vor-
'beigegangen; ~ а година vergange¬
nes Jahr n 20, 'Vorjahr n; по-миналият
път das 'vorletzte Mal n 20; - o време
Gramm Vergangenheit / 17, Prä'te-
ritum n 29
минало n nur sg Vergangenheit /17
миналогодишен, -ни adj 'vorjährig
381
мир
мипаре п, -та pl Mina'reu п 20*
миидер т, -и pl 'Sitzbank/14, 'Wandso¬
fa п 24
мйи|ен, -ни adj 1. Bergb 'Bergbau-; *
инженер 'Bergbauingenieur т 1*;
~ ни проучвания 'bergmännische
Erkundungen / 17/р/; ~ но дело
'Bergbau ml*; - на галерия 'Stollen
т 4 2. Mil 'Minen-; - но поле 'Minen¬
feld т 8; ~ но заграждение 'Mi¬
nensperre /16
минерал т, -и pl Mine'ral п 20*
минерал!ен, -ни adj 1. Mine'ral-; - ни
извори Mineralquellen / 16/р/; ~ на
вода Mine'ralwasser п 23 2. minera¬
lisch; - ни вещества mineralische
'Stoffe т 1 *//>/; z произход mine¬
ralischer 'Ursprung m 2
мннерало|г m, -зи pl Mineraloge m 8
минералогия/лиг sg Mineralo'gie/16 a
минералогйчески и. минераложки adj
minera'logisch
минзухар m, -и pl Bot 'Krokus m la
мнниатюр m,-upl Minia'turausgabe /16
миииатюрк/, -и pl Kunst Minia'lur/17
миниатюрен, -ни adj Minia'lur-
минимал1ен, -ни adj minimal, Mini-
'mal-
мйннмум 1. m nur sg 'Minimum n 29;
екзистенц- - Exi'stenzminimum 2. adv
umg 'mindestens
MHNitplaM, -aut <-ax) uv, v Mil ver'minen
vt <b>
мнннстерск|и adj Mi'nister-, ministe¬
riell; ~ а криза Regierungskrise /16;
z съвет Mi'nisterrat m 1
министерствЮ n, -apl Ministerium n 28;
z на външните работи Ministerium
für 'Auswärtige 'Angelegenheiten; ä
на вътрешните работи Ministerium
des 'Innern
миннст|ър m, -ри pl Mi'nister m 4;
z-председател Ministerpräsident
m 8; пълномощен z bevollmächtig¬
ter Mi'nister
миномет m, -и pl Mil Gra'natwerfer m 4
минометчи|к m, -ци pl Mil Gra'natwer-
ferschütze m 7
MHHOHÖcleii m, -ци pl Mil Tor'pedoboot
n 20; ескадрен z Torpedobootzerstö¬
rer m 4
минотърсач m, -и pl Mil (уред) 'Mi¬
nensuchgerät и 20*
минохвъргачка/, -и pl Mil Gra'natwer-
fer m 4
миночистач m, -и pl Mil 'Minenräum¬
boot n 20
миночистач |ен, -ни adj 'Minensuch-
минувач m, -и pl Pas'sani m 8, 'Fußgän¬
ger m 4
микувачк|а /, -и pl Pas'santin / 18,
'Fußgängerin /18
минус w, -и pl 1. (математически знак
—) 'minus 2. (название на математи¬
ческия знак -) 'Minuszeichen п 23
3. (отрицателна величина) 'Minuswert
т 1 4. (недостатък, мйнусова точка)
'Minus п 5. (липса) 'Manko п 24
минут|а/-Hp/Mi'nute/16 О на ~ата
so'fort, auf der 'Stelle; от s на s von
Mi'nute zu Minute
минутки, -ни adj momen'tan, augen¬
blicklich
мннутк|а / -и pl Mi'nute / 16, Mi-
'nütchen n 23
]MHHb6p in, -и pl Bergb 'Bergmann m 5
2мииьор m Mus Moll n
мииьоркн, -ни adj 1. Mus Moll-; ~ на
гама Moll-Tonleiter / 16 2. übertr
(печален) 'schwermütig, melancholisch
миньорск)н adj 'Bergmanns-; ~ а лам¬
пичка 'Grubenlampe /16
миокардит m nur sg Med 'Herzmuskel¬
entzündung/ 17
мир (мирът) m nur sg 1. 'Frieden m 7 a;
борба за ~ 'Friedenskampf m 2;
траен - 'dauerhafter 'Frieden; лагер
на ~ ä 'Friedenslager n 23; сключвам
~ 'Frieden Schließen <32> 2. (спо¬
койствие) 'Ruhe /16 0 оставям ня¬
кого на - ä jmdn. in 'Frieden ('Ruhe]
'lassen < 3 >; само ~ да e daß es nur
'keinen Zank und Streit gibt 3. vera.lt
(свят) Welt/16; славянски - 'Slawen¬
welt; растителен ~ 'Pflanzenwelt;
животински ~ 'Tierwelt
мираж
382
мираж т, -и pl (в пустиня) 'Fata Мог-
'gana / 'Luftspiegelung / 17; übertr
'Trugbild n 21
мираж|еи, -ни ad/Trug-; visio'när; ~ ни
видения 'Trugbilder n 21 jpl
мир|еи, -ни adj 1. 'friedlich; x живот
'friedliches 'Leben n 23; ~ но съв¬
местно съществуване 'friedliche 'Ko¬
existenz /17 2. 'Friedens-; ~ на
програма 'Friedensprogramm n 20*;
x договор 'Friedensvertrag m 2;
~на политика 'Friedenspolitik/17
3. (миролюбив) 'friedliebend 4. (тих)
'ruhig 5. (послушен) ge'horsam
миризлив adj 1. (c приятен дъх) 'wohl¬
riechend, 'duftend 2. (c неприятен дъх)
'übelriechend, 'stinkend
миризм|аf, -Й pl Ge'ruch m 2; хубава x
'Wohlgeruch, Duft m 2; лоша x
Ge'stank m 2, 'schlechter Ge'ruch
мйрис m nur sg = миризма
мирйсане nnursg = миризма O не
е цвете за ~ übertr ein 'sauberes
'Früchtchen
мирйш|а, -еш (мирисах) uv, 'riechen vi
< 32/hb > (на nach 3); (приятно) 'duf¬
ten vi <hb>; (неприятно) 'stinken vi
<21lhb> O ни лук ял, ни лук
мирисал er stellt sich dumm
мирно adv (тихо) 'friedlich, 'ruhig;
(послушно) 'artig, ge'horsam; (миро¬
любиво) 'friedliebend O -1 Mil 'still¬
gestanden!
мирновременен, -ни adj 'Friedens-
мяроглбд m nur sg 'Weltanschauung
/17
мнроглед|ен, -ни adj 'weltanschaulich
мирол!об|ец m, -ци pl 'Friedensfreund
m 1, 'Friedenskämpfer m 4
миролюбйв adj 'friedliebend; - а поли¬
тика 'Friedenspolitik /17
миролюбив n nur sg 'Friedensliebe /16;
(мирно разположение) 'Friedfertig¬
keit / 17
миропомазан adj Rel ge'Ölt, ge'salbt
миропомазвам, -аш (-ах) uv; миро-
пома(жа, -жеш (-зах) v Rel 'ölen vt,
'salben v/
миротвор|ен, -ни adj 'friedliebend, 'frie¬
densbringend
MHpoTBÖpleu m, *ци pl 'Friedensstifter
m 4
мирски adj 'weltlich
мирт (-ът) m, -ове pl Bot 'Myrte /16
мирув|ам, -аш (-ах) uv (послушен съм)
'artig ['folgsam] sein <B>; (спокоен
съм) still sein; (кротувам) sich 'ruhig
ver'halten vr <3b>, 'Ruhe 'geben;
(стоя настрана) sich her'aushalten vr
<3a>
мирян|ин m, -и pl Rel 'Laie m 8
мирясв|ам, -аш (-ах) uv; миряс|ам, -аш
(-ах) V umg 'Ruhe 'geben vt < 15 >, sich
be'ruhigen vr <b>, still 'werden vi
< 18 /sn >
мисионер m, -и pl - мисионер
мисионер m, -и pl Missio'nar m 1*
мисионерство n nur sg Missio'narstätig-
keit /17
мисйрк|а/, -и pl volkst 'Pute / 16
мйси|я /, -и pl Missi'on /17
мискет m nur sg Mis’ket w 6
мнекетов adj Mis'ket*
мискйн m od мискйн|ин m, -и pl volkst
Ha'lunke m 1, Lump m 8, 'Saukerl m 1 *
MHCKHHKla /, -и pl volkst Ha'lunke m 7,
'Schurkin /18
мискйнскн adj volkst Halunken-,
'Schurken-
мйслен adj 1, (въображаем) ge'dank-
lich; ~ а представа ge'dankliche 'Vor¬
stellung / 17 2. ge'dacht; ~a линия
ge'dachte 'Linie / 16 3. (неизказан)
'unausgesprochen; ~ o пожелание
'unausgesprochener Wunsch m 2
мйслене n nur sg 'Denken n 23
мйслено adv in Ge'danken
мислим adj (въображаем) ge'dacht;
(допустим) 'zulässig, 'denkbar
мислйтел (-ят) т, -и pl 'Denker m 4
мислов|ен, -ни adj Denk-; x процес
'Denkprozeß m 1
мисловност / nur sg 'Denkart / 17,
Mentali'tät/ 17
мйсл|я, -иш (-йх) uv 1. 'denken vi <hb>
(за an 4, 'über 4), (размишлявам)
383
мия
'nachdenken vi < a/hb> (за 'über 4);
x над нещо 'über etw. 'grübeln vi
<hb>; (предполагам) 'meinen w
<hb> (за von 3, 'über 4), 'glauben vi
<hb> 2. (кроя) 'ausdenken vt <a>
(за нещо od нещо etw.) 3. (възна¬
мерявам) ge'denken vi < b/hb> (да ...
zu ...) 4. (грижа се) sich 'sorgen vr (за
um 4); x някого volkst sich um
jmdn. 'sorgen 5. (считам) volkst 'halten
< 3/hb> (някого о</нещо за jmdn. od
etw. für 4) O мисли му! denk dar'an!;
du kannst 'etwas erleben! x добро
някому jmdm. 'alles 'Gute 'wünschen;
не му x nicht dar'an 'denken; x ee
sich 'halten vr < 3 > (за für 4)
мистериоз ен, -ни adj mysteri'ös
мистъри|я / -и pl My'sterium n 28
mhctAik m, -ци pl 'Mystiker m 4
мистика f nur sg 'Mystik /17
мнстнфикатор m, -и p/Mystifi'zierer m 4
мистификация/, -и pl Mystifikati'on
/17
мистицйз|ъм (-мът) m nur sg Mysti¬
zismus m 11
мистич ен, -ни adj 'mystisch
мистйчески adj = мистичен
мистрй | я/, -и р/' K eile/16,' M a urerkelle
мйс|ъл / -ли pl Ge'danke nt 7 а;
(мислене) 'Denken п 23; volkst (гри¬
жа) 'Sorge/16 0 вдавам се [потъвам]
в ~ли in Ge'danken ver'sinken vi
< 27 Ъ/sn >; минава ми мисълта mir
geht der Ge'danke durch den Kopf;
това ме навежда на мисълта ... das
bringt mich auf den Ge'danken ...;
помирявам се c мисълта sich mit
dem Ge'danken 'abfinden <27a>;
разменяме мисли Ge'danken Austau¬
schen < a >; събирам мислите си 'sei¬
ne Ge'danken zu'sammennehmen
< 16a>
мит (-ът) m, -ове pl 'Mythe / 16,
'Mythos m
мйтинг m, -и pl 'Kundgebung / 17,
'Meeting n 24
митйч|ен, -ни и. митически adj 'my¬
thisch
мйтк|ам, -аш (-ах) uv um'herstrolchen vi
<a jsn>
мйтниц|а / -и pl 'Zollbehörde / 16,
'Zollamt n 22
митничар m, -и pl 'Zollbeamter m 7 +
мнтничарски adj Zoll-, 'Zollbeamten-,
'Zöllner-
мйтнич ен, -ни adj = митнически
мйтническ|и adj Zoll-; x власти 'Zoll¬
behörden / 16/pl; ~ а декларация
'Zollerklärung /17; x преглед 'Zoll¬
kontrolle /16
мито n, мита pl Zoll m 2; вносно ~
'Einfuhrzoll
мнтоло|г m, -зи pl Mytho'loge m 4,
'Mythenforscher m 4
митологйч ен, -ни и. митологйчески adj
mytho'logisch
митология fnur sg 1. Mytholo'gie/16 a;
гръцка «X 'griechische Mytholo'gie
2. (наука) 'Mythenforschung/ 17
митоложки adj mytho'logisch
митрополит m, -и pl Metropolit m 8,
'Erzbischof m 2
митрополн|я /, -и pl = метрополия
мйчман m, -и pl Mil 'Obermeister m 4
мишелов m, -и pl Zool 'Mäusebussard m 1
мишелови |a / -и pl 'Mausefalle /16
мншеморка / лиг sg 'Mäusegift n 20,
Ar'senik n 23
мишен|а/ -и pl 'Zielscheibe/16
мйш|и adj 'Mäuse-; ~ а дупка 'Mäuse¬
loch n 22
мйшк|а /, -и pl Maus/14; мокър като
x naß wie 'eine ge'badete Maus
мйш-маш m nur sg 1. (бъркотйя)
'Durcheinander n 23, 'Drunter und
'Drüber n 2. (ястие) 'Rührei n 21 mit
'Käse, 'Paprikaschoten und To'maten
мйшниц|а/, -и pl Anat 'Oberarm m 1 O
под x 'unter der 'Achsel; хващам
някого под x sich bei jmdn. 'einhän¬
gen vr <5a>
mhuiöIk m, -ци pl 'Mäuserich m 1 *
мй|я, -еш (-x) uv 'waschen vt <4>;
'spülen vt; x ръцете die 'Hände 'wa¬
schen vt; x съдове Ge'schirr 'spülen:
x ce sich 'waschen vr
мияч
384
мияч т, -и р! 1. (на съдове) Ge'schirr-
wäscher т 4, Ge' schirrspüler т 4 2. (на
подове) 'Fußbodenvväscher
миячк|а /, -и pl 1. (на съдове) Ge-
'schirrwäscherin/I8, Ge'schirrspülerin
/18 2. (чистачка) 'Reinigungsfrau/17
млад adj jung; (младежки) 'jugendlich
O младият der 'junge Mann m 3;
младата die 'Junge /19; младите die
'Jungen m 8jpl, die 'Jugend/17; на -и
години in 'jungen 'Jahren; - и зелен
jung und 'unerfahren; старо и ~o alt
und jung; ~a булка 'jungverheiratete
Frau/17
'младеж m, -и pl 'junger 'Bursche m 7,
'junger Mann m 3; nur pl 'junge 'Leute
/>/, 'Jugendliche pl
2младеж j nur sg 'Jugend / 17
младежк|и adj 1. 'jugendlich; « въз¬
торг 'jugendlicher 'Überschwang m 4
2. 'Jugend-
младе|я, -еш (-ях) uv jung 'bleiben vi
<23jsn>, jung 'aussehen vi < 19 а/
hb>; s ce sich jung 'fühlen vr, jung
'bleiben
младинй nur pl 'Jugend/17, 'Jugendzeit
/17, 'Jugendjahre n 2Qjpl; на ~ in der
'Jugendzeit
младич|ък, -ки adj jung
младоженец т, -ци pl 1. (в деня на
сватбата) 'Bräutigam т 1*; nur pl
'Brautleute pl 2. (женен отскоро)
'Jungvermählter m 7+, 'Jungverhei¬
rateter ml*; nur pl (женени отскоро)
'Jungverheiratete pl, 'junges 'Ehepaar
n 20
младоженк|а f -и pl 1. (в деня на
сватбата) Braut / 14 2. (омъжена
отскоро) 'Jungverheiratete / 19/pl,
'Neuvermählte /19jpl, 'junge Frau /27
младоженски adj 'Jungvermählten-,
'Hochzeits-
младо|к m, -ци pl 'Bäumchen n 23,
'Sprößling m 4
младолйк adj jung 'aussehend, jung von
'Angesicht
младост /nur sg 'Jugend /17; (млади¬
нй) 'Jugendjahre n 20//)/; (качество на
млад) 'Jugendfrische /16
младши adj 'Unter-; ~ по служба
'Dienstjüngerer ml*; - по звание
'Rangniederer ml*; ~ лейтенант
'Unterleutnant m 6
млат|я, -иш (-йх) uv 'schlagen vt < 3 >
млекар (-ят) m, -и pl 'Milchmann m 3,
'Milchverkäufer m 4
млекарк|а / -и pl 'Milchfrau / 17,
'Milchverkäuferin /18
млекарниц|а/ -и pl 'Milchgeschäft n 20,
'Milchladen m 5, Molke'reiwarenge-
schäft
млекарски adj Molke'rei-
млекарство n nur sg 'Milchwirtschaft
/16
млекода|ен, -йни adj 'milchgebend;
-йна крава 'Milchkuh / 14
м леко дайност/ nur sg 'Milchertrag m 2,
'Milchleistung /17
млекодобнв m nur sg 'Milchertrag m 2,
'Milchleistung /17
млекомер m, -и pl Landw Laktoden-
si'meter n 23, 'Milchwaage /16, 'Milch¬
spindel /16
млеконадо|й (-ят) m nur sg 'Milchlei¬
stung/17
млекопитаещ|о n, -и pl 'Säugetier n 20*
млекопреработване n nur sg 'Milchver¬
arbeitung/17
млекопреработвателен, -ни ad/'Milch-
verarbeitungs-
млекопронзводнтел (-ят) m, -и pl
'Milchproduzent m 8
млекосъбирателен, -ни adj: ~ пункт,
а център 'Milchsammelstelle /16
млекоцентрала /, -и pl Molke'rei /17
млеч|ен,-ни 1. Milch-; « бар'Milchbar
/15; -на диета 'Milchdiät/ 17; -на
жлеза 'Milchdrüse /16; - ни зъби
'Milchzähne m 2jpl, 'Milchgebiß n 27;
- на крава 'Milchkuh/14; - ни про¬
дукти 'Milchprodukte n 20//>/, Mol-
ke'reierzeugnisse n 21 jpl; « шоколад
'Vollmilchschokolade / 16 2. (млеко-
даен) 'milchreich; кравата е -на die
Kuh gibt viel Milch 3. 'milchig; (при
растения bei 'Pflanzen) » сок 'mil-
385
многократен
chiger Saft m 2, Milch/17 4. (бял)
'milchweiß; ~но стъкло 'Milchglas n
22 O Astr Млечен път 'Milchstraße /
16
млечк|а/ -и pl Bot 'Wolfsmilch /17
млечниц|а/ -и pl 'Reizker m 4; отровна
ж 'Birkenreizker m
млечнобял m, -ели pl 'milchweiß, 'mil¬
chigweiß
млечност /nur sg 'Milchleistung / 17
мливар nt, -и pl 'Mahlkunde m 8
млък Int erj schweig
млъквам, -aui (-ax) uv; млъкн|а, -еш
(-ах) v ver'stummen vi <bjsn>, 'an¬
fangen vi <2ajhb> zu 'schweigen,
'schweigen vi <23/hb>
мляко n, млека pl Milch/17; прясно ~
'Frischmilch; обезмаслено ~ 'Mager¬
milch; кисело «. 'Joghurt m 6 0 на¬
карвам някого да изкаже и майчи¬
ното си - jmdn. zum 'Reden 'bringen
< 24 >; aus jmdm. 'alles her'ausquet-
schen < a >; миришат му устата на
~ er ist noch naß [grün, nicht 'trocken]
'hinter den 'Ohren; от пиле ~ има es
gibt 'alles, was das Herz be'gehrt
млян, млени adj ge'mahlen; ~o кафе
ge'mahlener 'Kaffee m 6; ~ пипер ge-
'mahlener 'Pfeffer m 4; -o месо 'Hack¬
fleisch n 20; (говеждо) Ge'schabtes n 26 ^
млясв[ам, -аш (-ax) uv; млясн|а, -еш
(-ах) V 'schmatzen vi <hb>
мляск|ам, -аш (-ах) uv 'schmatzen vi
<hb>
млясна | млясвам
мнение п, -я pl 'Meinung / 17, 'Auf¬
fassung/17, 'Ansicht/17; обществено
ж 'öffentliche 'Meinung О на ж съм,
че ... ich bin der 'Meinung, daß ...;
според моето ж , по мое ж 'meiner
'Meinung nach
мним adj 'angeblich, 'scheinbar, 'Pseudo-
мнйтел|ен, -ни adj 'argwöhnisch, 'mi߬
trauisch
мнйтелност / nur sg 'Argwohn m 1,
'Mißtrauen n 23
мнбго adv 1. (голямо количество) viel;
- работа viel'Arbeit / 17; ~ хора
25 Wtb. Buig-Di.
'viele 'Leute pl; многото хора die
'vielen 'Leute; за ~ години! auf 'viele
'Jahre!; ~ здраве! 'viele 'Grüße!; ~ - ~
viel; без да му мисля ~ ~ 'ohne viel
zu über'lcgen; твърде - a) sehr viel b)
(прекадено) zu viel 2. (твърде) sehr; ~
добър sehr gut; ~ добре! sehr gut!; ~
малко sehr 'wenig; ~ млад човек ein
sehr 'junger Mensch nt 8; обичам ~
sehr 'liebhaben vt <A, a> [gern 'ha¬
ben vi < А, a > ]
многобрачие n nur sg Polyga'mie /16a
многоброен, -йни adj 'zahlreich
многобронност / nur sg 'Vielzahl /17
многовеков|ен, -ни adj jahrhundertealt
многовретенен, -ни adj: ~ но обслуж¬
ване 'Mehrmaschinenbedienung / 17
in der Spinne'rei
многоглав adj 'vielköpfig
многогласен, -ни adj 'vielstimmig
многодетен, -ни adj 'kinderreich
многодетство n nur sg 'Kinderreichtum
nt 3
много дневен, -ни adj 'mehrtägig, 'tage¬
lang
многогодйшен, -ни 'langjährig, 'jah¬
relang, 'mehrjährig
многоезйчен, -ни adj 'mehrsprachig
многоетажен, -ни adj 'mehrstöckig
многожелан adj 'heißersehnt, er'sehnt
многоженство n nursg Polyga'mie /16 a,
'Vielweiberei /17
многозаслужил adj sehr ver'dient, sehr
ver'dienstvol!
много звучен, -ни adj 'vielstimmig
многознайни|к m, -ци pl 'Alleswisser
nt 4, 'Besserwisser
многознайниц|а / -и pl 'Alleswisserin
/18, 'Besserwisserin
многозначен, -ни adj 1. Math 'mehrstel¬
lig; ~ но число 'mehrstellige Zahl /17
2. Ling poly'sem
многозначителен, -ни adj 'vielsagend,
bedeutungsvoll
многоимот|ен, -ни adj 'wohlhabend
многокрак adj 'vielbeinig
многократен, -ни adj 'vielfach, 'mehr¬
mals, wieder'holt
многократност
386
многократност fnursg 'Häufigkeit /17,
'Mehrmaligkeit /17
многолет|ен, -ни adj = многогодишен
многолйк adj 'vielgestaltig, 'mannig¬
faltig
многолнст!ен, -ни adj 'vielblättrig,
'blaureich
многолюден, -ни adj be'lebt; ä град
'dichtbevölkerte Stadl /14; - но съб¬
рание 'vielköpfige Versammlung/17;
- на улица be'lebte 'Straße /16
многомашйнни|к m, -ци pl 'Arbeiter m 4,
der 'mehrere Maschinen be'dient
многомилмон!ен, -ни adj Milli'onen-
многом1жие n nur sg Polyan'drie /16 a,
'Vielmännerei /17
многонационален, -ни adj 'multinatio¬
nal
многообем|ен, -ни adj 'umfangreich, vo-
lumi'nös
многообразен, -ни adj 'mannigfaltig,
'vielgestaltig, 'vielfältig
многообразие n nur sg 'Mannigfaltigkeit
/17, 'Vielfalt/12
многоочакаан adj 'langerwartet
многосрйч|ен, -ни adj 'mehrsilbig
многостаиоч|ен, -ни adj 'Mehrmaschi¬
nen-
многостаночни|к m, -ци pl 'Arbeiter m 4,
der 'mehrere 'Webstühle be'dient
миогостея m, -и pl Math 'Vielflach n 20*,
Poly'eder n 23
многостен|ен, -ни adj 'vielflächig, 'viel-
wändig
многострадален, -ни adj 'leidgeprüft,
'unglücklich
многостранен, -на adj 1. Math 'viel¬
seitig auch übertr; -на дейност
'vielseitige 'Tätigkeit/17 2. 'multilate¬
ral; « договор 'multilateraler Ver'trag
m 2*
многострйнност fnursg 'Vielseitigkeit
/П
многотиражки, -ни adj mit 'großer
'Auflage; -но издание 'Ausgabe /16
mit 'hoher 'Auflage
многоткражк|а/ -и pl Be'triebszeitung
/17
многотомIен, -ни adj 'mehrbändig
многотонаж|ен, -ни adj mit 'hoher
Ton'nage
многотон|ен, -ни adj 'tonnenschwer;
(многотонажен) mit 'hoher Ton'nage
мкоготочи|е n, -я pl 'Auslassungspunkte
m \jpl
миоготра|ен, -йни adj 'dauerhaft
многотьрпелнв adj ge'duldig; - човек
ein Mann m 3 [Mensch nt 8] mit 'En¬
gelsgeduld
миогоуважаем adj 'hochverehrt, sehr
ge'ehrt
многохиляден, -ни adj 'vieltausend¬
köpfig
многоцветен, -ни adj 'vielfarbig, bunt
многоцнфрен adj\ -o число 'mehrstel¬
lige Zahl/17
многочасов adj 'vielstündig, 'stunden¬
lang
многочйслен adj 'zahlreich
многочисленост / nur sg 'Vielzahl / 17,
'Anzahl /17, 'Menge /16
многочлен m, -и pl Math Poly'nom n 20*
многочленен, -ни adj 'vielgliedrig; -но
семейство 'große ['vielköpfige] Fa'mi-
lie/16
многоъгълен, -ни adj 'vieleckig
многоъгълник m, -ци pl Math 'Vieleck
n 20*
множ|а, -йш (-йх) uv vermehren vt
< b >, vervielfältigen vt < b >; « ce
sich ver'mehren vr
множествен adj: -o число Gramm 'Plu¬
ral m 1*, 'Mehrzahl /17
множественост / nur sg 'Vielheit /17
множеств|о n, -a pl 'Menge / 16, 'Viel¬
zahl/17
множимо n nur sg Math Multipli'kand
m 8
множител (-ят) m, -и pl Math Multi¬
plikator m 9 a
множко adv 'etwas zu'viel
мнозйна пит indef 'viele
mho3hhctb|ö n, -ä pl 'Mehrheit /17
мобнл m, -и pl - мебел
мобилизационен, -ни adj Mo'bilma-
chungs-
387
молив
мобилизация / -и pl Mil Mo'bilma-
chung/ 17; übertr Mobilisierung /17
мобилизйр|ам, -аш (-ах) uv, v Mil
mo'bilmachen vi <a/hb>; übertr mo¬
bilisieren w, vi <dfhb>
мобилизйран adj mobilisiert
мобилйр|ам,-аш(-ах)иу, v= мебелирам
мобилйран adj = мебелйран
мобилировк1а /, -и pl = мебелировка
мо|га, -жеш (можах) uv 'können
<3b/hb>: (имам право) 'dürfen vi
<41 fhb>
могйл|а/, -и pl 'Hügel m 4; (гроб) 'Grab¬
hügel; братска ж 'Massengrab n 22
могъщ adj ge'wallig, 'mächtig, 'wuchtig
могьществ|о n, -a pl Macht/14, Ge'walt
/17
могъщо adv 'mächtig, ge'waltig, 'wuch¬
tig
мод|а /, -и pl 'Mode/ 16
модел nt, -и pl Mo'dell n 20*
моделйр|ам, -аш (-ах) uv, v modellieren
vr <d>
мод|ен, -ни adj 1. 'Mode-; ~но ревю
'Modenschau / 17 2. 'modisch; -но
облекло 'modische 'Kleidung / 17
модерато n nur sg Mode'rato n 24
мод£р|ен, -ни adj mo'dern
модернизйр|ам, -аш (-ах) uv, v moder-
ni'sieren vt <d>
модеряйз!ъм (-мът) m nur sg Moder-
'nismus m 11
модернйст m, -и pl Moder'nist m 8
модерннстйч|еи, -ни adj moder'nistisch
модерно adv mo'dern
модйст m, -и pl 'Putzmacher m 4
модйстк|а/, -и pl Mo'distin/18, 'Putz¬
macherin /18
модификация /, -и pl Modifikati'on/17
модифицйр|ам, -аш (-ах) uv, v modi¬
fizieren vt <d>
модулаци я / -и pl Modulaii'on /17
модулйр|ам, -аш (-ах) uv modu'lieren
v/, vi <d/hb>
моему pron pers unv: no ~ 'meiner
'Meinung nach
може unpers 1. (~ бй) viel'leicht; ~
време да нямат viel'leicht 'haben sie
'keine Zeit 2. (има възможност) man
kann, es ist 'möglich; тъмно е, вече не
~ да се работи es ist 'dunkel, man
kann nicht mehr 'arbeiten 3. (бйва,
позволено e) man darf, es ist er'laubt,
esistge'slattet, ~ ли да вляза? darf ich
'eintreten?
мозанч|ен, -ни adj 1. Mosa'ik- 2. mosa¬
ikartig
мозайк|а/, -и pl Mosa'ik n 20*
мозъ|к m, -ци pl 1. Ge'hirn n 20*; главен
ж 'Großhirn n 20* 2. 'Knochenmark
n 20; гръбначен ж 'Rückenmark;
костен ж 'Knochenmark O до ~ ка
на костите durch Mark und Bein
мбзъч|ен, -ни adj Ge'hirn-; ~ но
сътресение Ge'hirnerschütterung /17
мо|й, -я, -е; -и pron poss mein, 'meine,
mein, 'meine; моето das 'Meine n 26;
Боже ж ! mein Gott!; на ж гръб auf
'meinen 'Buckel; на мое ймс auf 'mei¬
nen 'Namen; на мое място an 'meiner
'Stelle
мокрота f nur sg 'Feuchtigkeit /17
мокр|я, -иш (-йх) uv naß 'machen vt,
be'feuchten vt <b>, be'nelzen vt
<b>; сълзи ~ят лицето й 'Tränen
be'nelzen ihr Ge'sicht
мок|ър, -ри adj naß O ж до кости naß
bis auf die Haut
молб|а /, -й pl 'Bitte /16; (прошение)
'Bittgesuch n 20*; (заявление) 'Antrag
m 2 0 удрям на ж sich aufs 'Bitten
veriegen vr < b >
Молдавия /'Moldau/16, Moldawien
n 23
молдавски adj 'moldauisch
молдован|ин m, -и pl 'Moldauer m 4
1 молебен m, -и pl 'Bittgebet n 20*;
благодарствен - 'Dankgebet
2молеб|ен, -ни adj 'bittend
молекул|а /, -и pl Mole'kül n 20*
молекул|ен, -ни adj Moleku'lar-; ~ но
тегло Molekulargewicht n 20
молекулярен, -ни adj = молекулен
мол|ец m, -цй pl 'Motte / 16
мблив m, -и pl 'Bleistift m 1; цветен ~
'Farbstift, 'Buntstift; син ~ 'Blaustift;
моливен
388
химически ~ Ko'pierstift; червен ~
'Rotstift
молив|ен, -ни adj 'Bleistift-
молйтв|а /, -и pl Rel Ge'bet п 20*
молитвен adj Ge'bet-
молнтвенн|к nt, -ци pl Ge'betbuch п 22
молител (-ят) т, -и pl 'Bittsteller т 4
мол|я, -иш (-йх) uv 'bitten vt <25>
(за um 4)\ ж ! 'bitte!; ж се 1. (моля)
'bitten; моля Ви се ich 'bitte Sie
2. (молйтствуаам) 'beten vi <hb>
(на zu 3)
молясва (-a) uv, моляс|а, (-a) v nur
3. Pers von 'Motten zer'fressen 'wer¬
den vi < 18/jtt >
мом|а / -й pl l. 'Mädchen n 23, 'Jung¬
frau /17 2. (невеста) Braut /14
момбнт m. -и pl 1. (определено време)
Mo'ment m 1, 'Zeitpunkt m 1 2. (миг)
Augen'blick m I O използувам ~a die
'günstige Ge'legenheit beim 'Schopfe
'packen
моментал|ен, -ни adj 1. augen'blicklich,
so'fortig 2. Mo'ment-; ~ на снймка
Foto 'Schnappschuß m 2
момент |ен, -ни adj momen'tan, vor¬
übergehend
мом|ея се, -ееш се (-ях се) uv im 'hei¬
ratsfähigen 'Alter sein <B>
момин adj 'jungfräulich, 'Jungfrauen-,
'Mädchen- O момини pl volkst Haus n
22 und 'Angehörige nt l+/pl der Braut;
- а сълза Bot 'Maiglöckchen n 23
момйнски adj 'jungfräulich, 'mädchen¬
haft
момйнство n nur sg 'Mädchenzeit / 17;
(целомт»дрие) 'Jungfräulichkeit /17
момйц|а /, -и pl Anat Ge'kröse n 23
момйче n, -та pl 'Mädchen n 23
момйченн|е n, -a pl 'kleines 'Mädchen
n 23
момйчешки adj 'mädchenhaft, 'Mäd¬
chen-
mömko m nur sg 'Jüngling nt 1*
момков adj 'Burschen-, 'Jünglings- O
момкови pl volkst Haus n 22 und
'Angehörige ml* jpl des 'Bräutigams
момув|ам, -am (-ax) uv im 'heiratsfä¬
higen 'Alter sein < B >
момче n, -та pl 1. (дете) 'Knabe m 7,
'Junge m 4 2. (момък) 'Bursche m 7,
'junger Mann m 3 3. (прислужник)
'Dienstjunge m 4
момченц|е n, -a pl ‘Büblein n 23, 'Knäb-
lein n 23, 'kleiner 'Junge m 4
момчетия nur pl 'Jungenschar / 16;
улични ~ 'Straßenjungen m 4/pl
момчешки adj 'jungenhaft, 'Jungen-,
'Knaben-
момчурля|к m, -циpi'kräftiger 'Bursche
m 7
момък m, момци pl 'Bursche m 7,
'Jüngling m 1*, 'junger Mann m 3;
(младоженец) 'Bräutigam nt 1*
монар|х m, -си pl Mo'narch m 8
монархии|ъм (-мът) m nur sg Mo¬
narchismus m 11
монархист m, -и pl Monarchist m 8
монархйч|ен, -ни adj monarchisch
монархия /nur sg Monarchie /17
монаршескн adj Mo'narchen-
монастйр nt, -и pl = манастир
MOHalx m, -си pl Mönch m 1
монахйи|я /, -и pl 'Nonne /16
монашеск|к adj 1. 'mönchisch; ~o пове¬
дение 'mönchisches Ver'halten n 23
2. Mönchs-; ~o лице 'Mönchsgesicht n
21
монашество n nur sg 1. (начин на
живот) 'Mönchstum n 23, 'Kloslerle-
ben n 23 2. (монасите) 'Mönchstum n
монгол|ец m, -ци pl Mon'gole m 8
Монголия /Mongo'lei /12
монг0лк|а /, -и pl Mon'golin / 18
монголски adj mon'golisch
монет|а / -и pl 'Münze/16, 'Geldstück
n 20* O übertr национална ж na¬
tionale 'Währung / 17; разменна ж
übertr 'Wechselmünze
монетарннц1а /, -и pl 'Münzamt n 22
монет1ен, -ни adj Münz-; ж двор
'Münzhof m 2, 'Münzaml n 22
моногамия / nur sg Monoga'mie /16 a
монограм m, -и pl Mono'gramm n 20*
монографйч|ен, -ни adj mono'graphisch
монографи|я / -и pl Monogra'phie /16a
389
морзов
монок ъл (-ълът) т, -ли pl Mo'nokel
п 20*
монолит т, -и pl Mono'lith т 1
монолит[ен, -ни adj mono'lithisch
моноло|г т, -зи pl Mono'log т 1*
монологйч|ен, -ни adj monologisch
моноплан т, -и pl Flugw 'Eindecker tn 4
монопол m, -и pl Mono'pol n 20*
монопол |ен, -ни adj Mono'pol-
монополизйр|ам, -аш (-ах) uv, v mono¬
polisieren v/ <d>
монополист m, -и pl Monopolist m 8,
Monopolkapitalist m 8
монополистйч|ен, -ни adj = монополи¬
стически
монополистйчески adj monopolistisch;
- капитализъм Monopolkapitalis¬
mus m 11
монотейз|ъм (-мът) m nur sg Mono-
the'ismus m 11
монотейст m, -и pl Monothe'ist m 8
монотенстйчен, -ни adj monothe'istisch
монотон|ен, -ни adj mono'ton, 'einför¬
mig
монотонност /nur sg Monoto'nie/16 a
монтаж m, -и pl Mon'tage / 16
монтаж|ен, -ни adj Mon'tage-; ~на als
Subst Mon'tagewerkstatt /14
монтажни|к m, -ци pl Mon'teur m 1*,
Montagearbeiter m 4
монтнр|ам, -аш (-ах) uv, v montieren vt
<d>
монтьор m, -и pl Monteur ml*
монтьорство n nur sg Monteurberuf w 1
монумент m, -и pl Monu'menl n 20*
монументален, -ни adj monumental
монументалност / nur sg Monumenta¬
lität/ 17
мор (-ът) m nur sg 'Seuche /16
морав adj 'lila, vio'lett O Мораво рогче
Bot Mutterkorn n 22
морав|а /, -и pl 'Wiese/16, 'Rasen m 4
морал m nur sg Mo'ral /17 0 чета ~
някому jmdm. die Le'viten 'lesen vt
<19>
морал|ен, -ни adj mo'ralisch
морализнрам, -аш (-ах) uv, v morali¬
sieren v/ <d>
моралист m, -и pl Moralist m 8
моралност / nur sg Moralität / 17,
'Sittlichkeit /17
MÖprfa /, -и pl 'Leichenhaus n 22, 'Lei¬
chenschauhaus
морд|а/, -и pl 'Schnauze/16; übertr vulg
'Fresse /16
море n, -та pl Meer n 20, See / 16;
затворено ~ geschlossenes Meer,
'Binnenmeer; открито ~ 'offenes
Meer; Черно ~ 'Schwarzes Meer;
Средиземно ~ 'Mittelmeer; Кас¬
пийско -v 'Kaspisee, 'Kaspisches
Meer; Балтийско ~ 'Ostsee; übertr
(голямо количество) Meer, 'Unmen¬
ge/ 16; ~ от светлина 'Lichtermeer;
~ от хора 'Menschenmeer; от
кръв Meer von Blut; (простор) 'Weite
/16; «v от ниви die 'Weite der 'Felder
O капка в ■»то ein 'Tropfen auf den
'heißen Stein; ~то му е до колене er
hält 'alles für ein 'Kinderspiel, er nimmt
'alles auf die 'leichte 'Schulter; на
открито ~ auf 'offener ['hoher] See
море Partikel volkst 1. wird der Anrede
hinzugefügt: ~ Иване! I'wan! he
l'wan! 2. (закана Drohung) ~ ти... he
du, ... 3. (абе, не) 'aber nein 4. (при
колебание) tja ...
м6р|ен, -ни adj 'müde, er'schöpft;
(уморителен) 'anstrengend; (нежен)
'liebevoll, 'gütig; « поглед 'gütiger
Blick m 1
морен |a /, -и pl Mo'räne /16
мореплаване n nur sg 'Seefahrt / 17,
'Seeschiffahrt /17
мореплавател (-ят) w, -и pl 'Seefahrer
m 4
мореплавател|ен, -ни adj 'Seefahrls-;
~ни съдове 'Hochseeschiffe n 20/pl
мореплавателски adj (присъщ на
мореплавател) 'Seemanns-; (присъщ
на мореплаването) 'Seeschiffahrts-,
'Seefahrts-; ~ компас'Schiffskompaß
т 1
морж (-ът) т, -ове pl Zool 'Walroß п 20
моржов adj 'Walroß-
морзов adj 'Morse-; ~ апарат 'Morse-
мори
390
apparat т 1; ~а азбука 'Morsealpha¬
bet п 20
мори Partikel = море
морков т, -и pl 'Möhre/16, 'Mohrrübe
/16, Ka'rolte/16
морск и adj 'Meeres-, See- O ~a болест
'Seekrankheit / 17; ~a звезда Zool
'Seestern ml; *o свинче Zool 'Meer¬
schweinchen n 23; ~o равнище 'Mee¬
resspiegel m 4
мортйра /, -и pl Mil 'Mörser m 4
морун|а/ -и pl Zool 'Hausen m 4
морфем а /, -и pl Mor'phem n 20*
морфин tn nur sg 'Morphium n 28
морфинйз|ъм (-мът) m nur sg Mor¬
phinismus m 11, 'Morphiumsucht/14
морфинйст m, -и pl Morphi'nist m 8
морфологичен, -ни adj morphologisch
морфологйчески adj = морфологичен
морфология/nur sg Morpholo'gie/16 a
моря|к nt, -ци pl 'Seemann m 3, Ma'trose
m 7
моряшки adj 'Seemanns-, Ma'trosen-
Москва /'Moskau
москбв|ец m, -ци pl 'Moskauer m 4
mock6bck|h adj 'Moskauer; ~o време
'Moskauer Zeit/17
мост(-ът) m, -ове pl 'Brücke /16
auch Zahnmedizin, Sport; понтонен ~
Pon'tonbrücke; капитански ~ Mar
Kom'mandobrücke O ставам ~ ня¬
кому jmdm. als 'Sprungbrett 'dienen
vi <hb>
möcthk m nur sg Mar Kom'mandobrük-
ke/16
мостов od мостови adj 'Brücken-
мостр а / -и pl 'Muster n 23; « без
стойност Hdl 'Muster ohne Wert
мострен adj 'Muster-; ~ панаир 'Mu¬
stermesse /16
мота|я, -еш (-x) uv 1. (прежда, канап)
'aufwickeln vt <a>, 'aufspulen vt
<a> 2, (ръце, крака) um'herschlen-
kern vt <a>, nicht 'ruhighalten vt
<3a> 3. (разтакам) in die 'Länge
'ziehen vt <32> 4. (л4жа) an der
'Nase her'umführen vt <a>; s ce
1. (въртя ce) hin und her 'laufen vi
<9/sn>; (бавя ce) her'umtrödeln vt
<a> 2. (клатя ce) her'umschlenkern
v/ <a>
мотйв m, -и pl Mo'tiv n 20*
мотнвйр|ам, -am (-ax) uv, v moli'vieren
v/ <d>
мотйк|а / -и pl 'Hacke /16
moto n nur sg 'Motto n 24
мотовйл|а /, -и pl = мотовилка
мотовилк а / -и pl 'Haspel / 16
мотолев|я, -иш (-йх) uv volkst 'nuscheln
v/ <hb>
мотопед m, -и pl 'Moped n 24
мотор m, -и pl 1. (двигател) 'Motor
m 9 a 2. (мотоциклет) 'Motorrad n 22
MOTÖplen, -ни adj 1, 'Motor-; ~на лодка
'Motorboot n 20 2. Physiol mo'torisch,
Be'wegungs-
моторетк|а /, -и pl Kfz 'Moped n 24
моторизация/nur sg Motorisierung/17
моторизйр|ам, -am (-ax) uv, v motori-
'sieren vt < d >
моторизиран adj motorisiert
моторйст m, -и pl 1. (мотоциклетист)
'Motorradfahrer m 4 2. (състезател)
'Motorsportler m 4
моторниц а / -и pl 'Motorboot n 20
моторолер m, -и pl Kfz 'Motorroller m 4
мотоспбрт m nur sg 'Motorsport m 1
мотосъстезани[е m, -я pl Sport 'Motor¬
sportveranstaltung/ 17, 'Motorradren¬
nen n 23
мотоциклет m, -и pl 'Motorrad n 22
мотоциклетен, -ни adj 'Motorrad-;
~но състезание 'Motorradrennen n 23
мотоциклетист m, -и pl 'Motorradfah¬
rer m 4
мотоцйк|ъл (-ълът) m, -ли pl = мото¬
циклет
мотрйс|а/, -и pl Verk 'Triebwagen m 4,
'Motorwagen in 4
мохамеданин m, -и pl Mohamme'daner
m 4
мохамедани|a/, -и pl Mohammedane¬
rin /18
мохамедански adj mohammedanisch
мохамеданство n nur sg 'Islam nt 6
мочур m, -и pl Mo'rast m I, Sumpf m 2
391
мрънкам
мочурищ|е п, -а pl Mo'rast т 1, Sumpf
т 9
мочурлив adj mo'rastig, 'sumpfig
мошени|к т, -ци pl 'Gauner т 4, 'Schur¬
ke т 7, Schuft т 1
мошеннческн adj 'gaunerisch, 'schur¬
kisch, 'schuftig
мошеничеств|о «, -a pl Gaune'rei / 17,
Schurkerei / 17, 'Schuftigkeit /17
мош£ннчк|а /, -и pl 'Gaunerin / 18
мощ f nur sg Macht / 14, Kraft / 14,
'Stärke/16, Ge'walt/17
MÖiuleti, -ни adj 'mächtig, 'kraftvoll,
ge'waltig
мощи nur pl Ge'beine n 20/pl, Re'liquien
/16/я/
мощност /nur sg 1. (мощ) Macht/14
2. Tech 'Leistung /17, Kapazi'tät / 17
мр|а, -еш (-ях) v 'sterben vi < 16jsn>
мравешки adj 'Ameisen-; überlr 'emsig;
~ труд 'emsige 'Arbeit /17
мравк а /, -и pl Zool 'Ameise/16 O на
x път не минава er kann 'keiner
'Fliege 'etwas zu'leide tun; ~и ме
лазят mich über'läuft 'eine 'Gänsehaut
мравчия |k nt, -ци pl 1. (жилище на
мравки) 'Ameisenhaufen m 42. (мрав¬
ките) 'Ameisenvolk n 22 3. übertr
(голямо множество) Ge'wimmel «23
мравчен adj 'Ameisen-; ~a киселина
'Ameisensäure /16
мраз (-ът) m, -ове pl Frost m 2 0 Дядо
Мраз 'Großväterchen n 23 Frost
мразовйт adj 'frostig, 'eiskalt, 'eisig
мразоустойчйв adj 'frostbeständig,
'frostresistent
мразоустойчйвост / nur sg 'Frostresi¬
stenz/ 17
мраз|я, -иш (-йх) uv 'hassen vt
мрак (-ът) m nur sg 'Finsternis / 13,
'Dunkel n 23
мракобесие n nur sg Obskurantismus
«i 11, 'Dunkelmännertum n 23
мракобесии|к m, -ци pl Obsku'rant m 8,
Reaktionär m 1*
мракобеснически adj reaktionär
мракобесннчество n nur sg = мрако¬
бесие
мрамор m, -и pl 'Marmor m 1*
мрамор|ен, -ни adj 'Marmor-
мрач|ен, -ни adj 'finster, 'düster auch
übertr
мрачина /nur sg 'Finsternis /13, 'Dun¬
kelheit /17
мрачно adv 'finster, 'düster
мрачност / nur sg 'Finsterkeit / 17,
'Düsterkeit /17 auch übertr
*мреж|а /, -и pl Netz « 20; » за рйба
'Fischnetz; x за коса 'Haarnetz; Verk
железопътна s 'Eisenbahnnetz; Mil
телена s 'Stacheldrahtverhau m 1;
Heil търговска x 'Handelsnetz
2мреж|а, -иш (-йх) uv 1. (кърпя) 'stopfen
vf 2. übertr (покривам) be'decken vt
< b >; s се: мрежат ми се очйте mir
'flimmert es vor den 'Augen
мрежест adj 'netzartig
мрьвк!а /, -и pl 'Fleischstück n 20*;
übertr 'Häppchen n 23
мръдв|ам, -am (-ax) uv; мръдн|а, -еш
(-ах) v 1. vi sich 'rühren vr, sich be-
'wegen vr <b>; нйкой не мръдна
'niemand 'rührte sich 2. (отивам за
малко) auf 'einen Sprung 'gehen vi
<13/sn>; ще мръдна до комшйята
ich 'gehe mal auf 'einen Sprung zum
'Nachbarn 3. be'wegen vt < a >, 'rüh¬
ren vt; не мога да мръдна десния си
крак ich kann 'meinen 'rechten Fuß
nicht 'rühren 4. (отмествам) bei’seile
'rücken vi <hb> O не x пръста си за
нещо für etw. 'keinen 'Finger krumm
'machen vt; той е мръднал er ist
ver'rückt ge'worden
мръзн|а, -еш (-ax) uv 'frieren vi
<yi/hb>; (замръзвам) er'frieren vi
< b/hb >
мрък|ва (-ва) uv; мрък|не (-на) v unpers
es 'dunkelt; es wird 'Abend
мръкване n nur sg 'Abenddämmerung
/17; на ~ in der'abendlichen'Dunkel¬
heit, in der 'Abenddämmerung
мрьнк|ам, -аш (-ax) uv 1. 'brummen vr,
vi <hb>, 'nuscheln vt, vi <hb>
2. (одумвам) be'reden vf < b > (против
някого jmdn.) 3. (хленча) in den 'Ohren
мръсен
392
'liegen vi <3\jhb> (на някого jmdm.)
4. (котка 'Katze) 'schnurren vi <hb>
мръс|ен, -ни adj 'schmutzig, 'dreckig
auch übertr
мрьснй|к m, -ци pl 'Dreckskerl m, 'unan¬
ständiger ('unflätiger] Kerl m 1*, Schuft
m I
мръсница /, -и pl Dirne /16
MpbCOTNlfl /, -и pl 1. (нечистотия)
Schmutz m I, 'Unrat m 1, Dreck m 1*
2. übertr 'Schuftigkeit /17 0 върша
-и 'unanständige 'Dinge 'treiben vt
<23>
мръщ|я, -иш (-йх) uv 'runzeln vt; ж
челото die Stirn 'runzeln ['krauszie¬
hen]; « лицето das Ge'sicht ver'ziehen
<32b>; x ce das Ge'sicht ver'ziehen,
die Stirn 'runzeln
мряна/, мрени pl Zool 'Flußbarbe/16
муд|ен, -ни adj 'langsam, 'schwerfällig,
'träge
мудност / nur sg 'Langsamkeit / 17,
'Schwerfälligkeit / 17, 'Trägheit /17
муз|а f -и pl 'Muse / 16
музе|ен, -йни adj I. Mu'seums- 2. muse-
'al; - йна рядкост muse'ale 'Seltenheit
/17
музе[й (-ят) m, -и pl Mu'seum n 28
музика/nur sg I. Mu'sik /17; вокална
- Vo'kalmusik; инструментална -
Instrumentalmusik 2, (духов оркес¬
тър) 'Blaskapelle /16
музикал|ен, -ни adj 1. Mu'sik-; s
инструмент Musikinstrument n 20;
музикални издания Musi'kalien pl;
музикално творчество Musikschaf¬
fen n 23 2. (дарба Be'gabung) musi¬
kalisch, musikbegabt 3. (мелодичен)
me'lodisch, musikalisch
музикалност/nur sg Musikali’tät/17;
(мелодйчност) 'Wohlklang m 1
музикант nt, -и pl 'Musiker m 4; volkst
Musikant m 8
музикантк!а /, -и pl 'Musikerin /18
музикантски adj 'Musiker-; volkst
Musi'kanten-
музиколо|г nt, -зи pl Musikwissen¬
schaftler nt 4
мукав|й /, -й pl 'Pappe /16
мукавен adj 'pappen, Papp-; ~a кутия
'Pappschachtel /16, Kar'ton m 6
мук|ам, -аш (-ах) uv 'muhen vi <hb>,
muh 'rufen vi < 39jhb >
мулат m, -и pl Mu'latte m 1
мулатк|а / -и pl Mu'lattin /18
муле «, -та pl 'Maulesel m; übertr
(глупак) 'Esel m 4
мулетар nt, -и pl 'Mauleseltreiber m 4,
Maultiertreiber m 4
мулешк|и adj: c -а издръжливост mit
der 'Ausdauer 'eines 'Maulesels
муми|и/, -и pl 'Mumie/16
мундир m, -и pl 'Uniform/17, Mon'tur
/16
мундщу(к m, -ци pl 1. Mus 'Mundstück
n 20 2. (част на юзда) Kan'dare /16,
Ge'biO n 27 3. (цигара Ziga'rette)
'Mundstück
муницион|ен, -ни adj Muniti'ons-
муниции nur pl Muniti'on /17
мур|а/, -и pl Bol 'Bergkiefer/16; 'Pinie
/16
мурафбт m, -и pl (майсторство) Kunst
/ 14, 'Kunststück n 20*; (умение)
Ge’schick n 20
мургав adj 'dunkelbraun, ge'bräunt;
- o лице ge’bräuntes ('braunge¬
branntes] Ge'sicht n 21
мургавииа /nur sg 'Bräune /16
мусак|а /, -й pl Musa'ka/ Gemüseaujlauf
mit Hackfleisch
муселин m nur sg Text Musse'lin m 1*
муск(а /, -й pl Amu'lett n 20, 'Talisman
m 1*
мускал m, -иpl 'Rosenölfläschchen n 23,
Fla'kon m 6
мускул m, -и pl 'Muskel m 10
мускулатура / nur sg Muskula'tur / 17
мускул|ен, -ни adj 'Muskel-; -на
треска 'Muskelkater m 4; -на ин¬
жекция intramuskuläre Injekli'on
/17
мускулест adj musku'lös
муста|к m, -ци pl 'Schnurrbart m 2 0
смея се под x 'schmunzeln vi <hb>
мустакат adj 'schnauzbärtig
393
мъгла
мустачки nur pl 'Schnurrbärtchen n 23
мус|я се, -иш се (-йх се) uv 1. 'zornig
das Ge'sicht ver'ziehen vt <32b>,
das Ge'sicht in 'Zornesfalten 'legen
2. übertr (небе 'Himmel) sich 'eintrü¬
ben vr <a>
мутолев|я, -иш (-йх) uv = мотолевя
мутр1а / -и pl 'Fratze /16 O правя
~и 'Fratzen [Gri'massen] 'schneiden
<2\/hb>
муф|я / -и pl Tech 'Muffe / 16
муфта 1. /nur sg 'etwas 'Kostenloses
n 26 2. adv um'sonst, gc'schenkt
муфтаджи|я nt, -и pl 'Nassauer m 4
мух|а/, -й/»/'Fliege/16; Sport 'Fliegen¬
gewicht n 20 O влязла му е ж в
главата er hat sich etw. in den Kopf
ge'setzt; лапам ~й 'Maulaffen 'feil¬
halten <3>; пускам « на някого
jmdm. etw. in den Kopf 'setzen
мухл|а/ -и pl 'Trine /16
мухльо m, -вци pl 'Tölpel m 4, 'Trottel
nt 4; (безличен човек) 'uninteressanter
['farbloser] Mensch m 8
мухляса |ам, -am (-ax) uv; мухляс|ам,
-am (-ax) v 'schimmeln vi <hb>,
ver'schimmeln vi <hb>, 'Schimmel
'ansetzen vi < h/hb> auch übertr
мухоловк|а / -и pl 'Fliegenfänger nt 4
мухом6рк1а/, -и pl Bot 'Fliegenpilz nt 1
мухъл m nur sg 'Schimmel m 4, 'Schim¬
melpilze m \jpl; 'Moder m 4 auch
übertr, 'Fäulnis /13
муцуна/,-ир/1.'Schnauze /16, Maul
n 22 2. übertr (мутра) 'Fratze /16
муцунест adj: ~ nee Hund m 1 mit'einer
'großen 'Schnauze
муч[а, -йш (-äx) uv 'muhen vi <hb>,
muh 'rufen vi < 39/hb >
муш|а, -иш (-йх) uv 1. (c нож mit dem
'Messer) 'stechen vr < 16 >; (боцвам)
'pieken vt 2. (c рогата mit den 'Hör¬
nern) 'stoßen vt, vi <34jhb> 3. (пъ¬
хам, скривам) hin'einstecken vt < a >;
s се 1. (скрйвам се) hin'einschlüpfen
vi <a/sn>, hin'einkriechen vi
<32ajsn> 2. (ходя насам-натам
търсейки) her'umkriechen vt
< 32 a/sn >, her'umsuchen vi < a/hb >
3. (бъркам се) 'seine 'Nase hin'ein¬
stecken
мушам|а / -й pl 1. (платно) 'Wachstuch
n 20, 'Wachstuchdecke/16 2. (връхна
дреха) 'Regenmantel nt 5 3. (пластир)
'Pflaster n 23
мушамен adj 'Wachst uch-
мушамйчк|а f -и pl 'Wundpflaster n 23
мушв|ам, -am (-ax) uv; мушн|а, -еш
(-ax) v !. (c ножа mit dem 'Messer)
'stechen vr < 16 >; (боцвам) 'pieken vt
2. (скрйвам) hin'einstecken vt <a>
3. (c рогата mit den 'Hörnern) 'stoßen
vr, vi < 34/A6 >; s ce hin'einschlüpfen
vt <a/sn>, hin'einkriechen vi
< 32 a Isn >
мушйц|а /, -и pl 'kleine 'Fliege/16
мушйчк1а / -и pl - мушица
мушк|а / -и pl Mil Korn n 23
мушк|ам, -am (-ax) uv 1. (c ножа mit
dem 'Messer) 'stechen vt < 16 >;
(боцвам) 'pieken vr 2. (c рогата mit
den 'Hörnern) 'stoßen vr, vi < 34/hb >
3. (пъхам, скрйвам) hin'einstecken
vr < a >; « се 1. (скрйвам ce) hin'ein¬
schlüpfen vt <a/sn>, hin'einkriechen
vi < 32 а./sn> 2. (търсейки ходя на-
сам-натйм) um'herkriechen vi
< 32 a/sn >, her'umsuchen vt < afhb >
3. übertr (бъркам ce) 'seine 'Nase
hin'einstecken
мушкат|о n, -a pl Bot Pelar'gonie / 16,
GeTanie /16
мушморо|к nt, -ци pl volkst 'Duck¬
mäuser m 4, 'Heimlichtuer m 4
мушмул|а /, -и pl Bot 'Mispel /16
мушна t м.ушвам
мъгл|а /, -й pl 1. 'Nebel m 4; мъглата
пада der 'Nebel senkt sich 2. (облаци)
'Wolken/16/p/; « от дим'Rauchwol¬
ken; « от прах 'Staubwolken 3. (тъм¬
нота) 'Dunkelheit / 17, 'Dunkel n 23;
ходя като в * übertr im 'Dunklen
'tappen vi <sn> 4. (забърканост)
übertr Ver'wirrung / 17, 'Durcheinan¬
der n 23 5. übertr (тъга) 'Trauer / 17.
Schmerz nt 9
мъглея се
394
мъгл|ея се, -ееш се (-ях се) uv wie 'Nebel
'aussehen vi < 19a/hb>, 'trübe 'aus¬
sehen
мъглив adj 1. 'neblig, 'dunstig, 'diesig,
'trübe; ~ прозорец 'trübes 'Fenstern
23; ~a светлина 'trübes Licht «21;
2. übertr (неясен) 'unklar, verschwom¬
men, 'nebelhaft
мъгливо adv 'unklar, ver'schwommen,
'trübe
мъглявост / nur sg Meteor 'Nebel m 4,
'Nebelbildung / 17; übertr (неясност)
'Nebelhaftigkeit/17, Verschwommen¬
heit /17
мъгловйт adj 'neblig, 'diesig
мъгляв adj — мъглив
мъглявина/ -й pl 1. Meteor 'Nebel m 4,
'Nebelbildung / 17; übertr (неясност)
'Nebelhaftigkeit/17, Verschwommen¬
heit 2. Astr 'Nebel, 'Sternnebel
мъглявост / nur sg — мъглявост
‘мъдрец m, -й pl 'Weiser m 1'
‘мъдрец m, -й pl Anat 'Weisheitszahn
m 2
мъдрослови|е n, -я pl 'Weisheit / 16,
'weiser 'Ausspruch m 2, Sen'tenz / 17
мъдрост / -и pl 'Weisheit / 16
мъдрув|ам, -am (-ax) uv 'klügeln vi
<hb>, 'lange hin und her über'legen
vi <b/hb>, her'umphilosophieren vi
< e/hb >
мъдр|я се, -иш се (-их се) uv (държа се
мъдро и смирено) sich klug und
be'scheiden ver'hallen vr <3bjhb>;
(стоя смирено) 'ruhig 'dastehen vi
< \01ajhb>
мъд ър, -ри adj 'weise, klug, be'dächtig
мъж (-ът) m, -e pl Mann m 3; (съпруг)
'Ehemann, 'Gatte m 7; държавен ~
'Staalsman
мъжаг|а m, -и pl 'Hüne m 7
мъждел|ея, -ееш (-ях) uv 'glimmen vi
<28jhb>, 'flackern vi <hb>, 'trübe
'schimmern vi <hb>\ s се = мерже-
лея се
мъжделнв adj matt, schwach, 'trübe
мъжд|ея, -ееш (-ях) uv = мъжделея
мъждйв adj = мъжделйв
мъждук|ам, -аш (-ах) uv 'flackern vi
<hb>
мъжд|я, -йш (-ях) uv = мъжделея
мъжемразк|а / -и pl 'Männerfeindin
/18
мъжествен adj 'mannhaft, 'mutig, kühn
мъжественост /nur sg 'Mannhaftigkeit
/17, Mut m 1, 'Kühnheit/17
мъжество n nur sg 'Kühnheit/17, Mut
m 1
мъжец m nur sg Anat 'Zäpfchen n 23
мъжкар (-ят) m, -и pl 'männliches Tier
n 20, 'Männchen n 23
мъжкаран|а / -и pl 'Mannweib n 21
мъжкарк|а /, -и pl = мъжкарана
мъжк|н adj 1. 'männlich; 'Männer-;
'Herren-; ~o животно 'männliches
Tier «20; ä глас'Männerstimme/16;
ж костюм 'Herrenanzug m 2 2. (мъ¬
жествен) 'mannhaft, kühn O s род
Gramm 'männliches Ge'schlecht «21,
'maskulin
мъжов adj des 'Ehemannes; ~a роднй-
на Verwandter m 7+ des 'Mannes
мъзг|а/, -й pl 'Baumsaft m 2
мък|а /, -и pl 1. (страдание) Qual /17,
Schmerz «»9, Pein / 17, Leid « 20
2. (пъкъл) volkst 'Hölle/16 3. (усйлие)
'Mühe/16, 'Anstrengung/17; c « mit
'großer 'Mühe 4. (придобйто c труд)
übertr 'mühsam Erarbeitetes « 26+ O
Танталови -и 'Tantalusqualen pl
мъкн|а, -еш (-ax) uv 1. (влача със себе
си, водя със себе си) mit sich
'schleppen, mit sich her'umschleppen
2. (отмъквам) 'fortschleppen vt < a >
3. (нося тежко) 'schleppen vt 4. (из¬
мъквам) her'auszerren vt <a>; s ce
1. (ходя c усйлие) sich 'schleppen vr
2. (дни 'Tage, време Zeit) sich 'hin¬
schleppen vr < a >, sich 'hinziehen vr
< 32 a > 3. (движа ce) sich her'umlrei-
ben vr < 23 а > (c някого mit jmdm.)
4. (имам любовни връзки ein 'Liebes¬
verhältnis 'haben) 'gehen vi < 13/sn>
(c някого mit jmdm.)
мълв|а/, -й pl 1. (слух) Ge'rüchl и 20*,
Ge'rede « 23 2. (шум от гласове)
395
мъртвешки
'Stimmenlärm т 1*, 'Stimmengewirr
п 20*
мълвеж т, -и pl 'Slimmenlärm т 1*,
'Stimmengewirr п 20*
мълв|я, -йш (-ях) uv 'flüstern vr, w
<hb>; ~и се, че ... es geht das
GeTücht, daß ...
мълком adv 'schweigend, 'leise, still
мълни|ен, -йни adj 'blitzend; (много
бърз) 'blitzschnell
мълниенос|ен, -ни adj 1. (гръмoносен)
Ge'witter-;. * облак Ge'wittcrwolke
/ 2. (светкавичен) 'blitzartig,
'blitzschnell O s поглед 'blitzender
Blick m 1
мълни|я/, -и pl Blitz m 1
мълча, -йш (-äx) uv 'schweigen v;
<23 fhb>
мълчалив adj 'schweigsam, 'wortkarg;
(неоживен) still, 'schweigend; (ням)
stumm; ~ поглед 'stummer Blick m 1
мълчалив|eu m, -ци pl 'schweigsamer
['wortkarger] Mensch m 8
мълчаливо adv 'schweigend, still, stumm,
'schweigsam
мълчалйвост j'nur sg 'Schweigsamkeit
/17
мълчание n nur sg 'Schweigen n 23
мълчешката и. мълчешком adv 'schwei¬
gend, 'stillschweigend
MiMpeHje /?, -ия pl 'Tadel m 4, 'Rüge/16
мъмр|я, -иш (-йх) uv 1. 'tadeln vr, 'rügen
vt; 2. (мърморя) 'nuscheln vr, vi
<hb>, 'murmeln vt, vi <hb>
мън|а, -еш (-äx) uv (коноп Hanf)
'schwingen vt <27 >
мъналк|а /, -и pl 'Flachsbreche /16
мънинки adj 'kleine nur pl
мънйст|о n, -a pl 'Perle / 16
мънйче n, -та pl 'Hündchen n 23
мъннч|ък, -ки adj klein, 'winzig
мънк]ам, -am (-ax) uv 'stammeln vt, vi
<hb>
мърд ам, -аш (-äx) uv 1. vi (движа се)
sich 'rühren vr, sich be'wegen vr
2. (движа) be'wegen vt; ~ устни die
'Lippen be'wegen 3. umg (противя се)
sich 'sträuben vr 4. (напускам мястото
си) 'weggehen v/ <13 afsn > (от von 3),
'seinen Platz ver'lassen vr <3b>; не
мърдай оттук! rühr dich nicht von der
'Stelle!; % ce si<ih be'wegen, sich 'rüh¬
ren
мързел m nur sg 'Faulheit f 17, 'Trägheit
/17, 'Unlust /14 ‘
мързелан m, -овци pl 'Faulpelz m 1
мързелан|а/, -и pl 'faule ['träge] Frau
/17
мързелйв adj faul, 'träge
мързелйв|ец m, -ци pl ~ мързелан
мързелйвк|а / -и pl = мъp^eлäнa
мързелйвост / nur sg 'Faulheit / 17,
'Trägheit /17
мързй ме (мързя ме) uv unpers 'keine
Lust 'haben < A >, zu faul sein < B >;
- да работя zu faul sein zum 'Ar¬
beiten
мърк|ам, -аш (-ax) uv (котка 'Katze)
'schnurren vi; (мърморя) 'brummen vt,
'murmeln vt
мърльо m, -вци pl 'Schmutzfink m 8,
'Liederjan m 1 *
мърляв adj 'schmutzig, 'unsauber
мйрл|ям, -яш (-ях) uv = мърся
мърморко m, -вци pl 'Meckerer m 4
мърмор|я, -иш (-их) uv 1. (говоря
неясно) 'murmeln vt, vi <hb>, 'brum¬
men vi <hb>, 'nuscheln vr, vi <hb>
2. (говоря c укор) 'murren vi <hb>,
'schelten vt, vi < \6/hb>, 'seinen 'Un¬
willen 'kundtun vr < 38 a > 3. (досйж-
дам c укори) 'meckern vi <hb>, 'nör¬
geln vi < hb>
мърсув|ам, -аш (-ax) uv 'unanständige
'Dinge 'treiben vr <23jhb>
мърс|я, -йш (-йх) 1. be'schmutzen vt
<b>; ver'schmutzen vr <b>; s
дрехите die 'Kleidung be'schmutzen;
ä водата das 'Wasser ver'schmutzen
2. übertr (скверня) be'schmutzen, be-
'sudeln vr < b > 3. volkst (ям блйжно
през пости) 'während der 'Fastenzeit
Fleisch 'essen < 15 >
мърт]вец m, -ъвцй pl 'Toter m 7+
мъртвешк|и adj 'Toten-; 'totengleich;
~ а тишинй Toten'stille /16
мъртвило
396
мъртвйл|о и, -а pl 'Leblosigkeit / 17,
'Friedhofsruhe / 16, 'Öde / 16, Le-
thar'gie /16 а
мъртво adv tot O живо и ~ 'alle
мъртвороден adj 'totgeboren
м4рт|ъв, -ви adj tot; übertr 'leblos O
~ва коприва Bot 'Taubnessel / 16;
~ва природа 'anorganische Na'lur /
17; ~ва тишина Toten'stille/16, 'Gra¬
besstille; «»BO пространство 'toter
'Winkel m 4; ä инвентар 'totes
Inven'tar n 20*; z капитал 'totes
Kapi'tal n 31; ни жив ни z 'weder tot
noch le'bendig
мърш|а / -и pl 1. (труп на умряло
животно) Ka'daver т 4, Aas п 20
2. (слабо животно) 'Kümmerling т 1 *
О няма стадо без z es gibt in 'jeder
'Herde ein 'schwarzes Schaf
мършав adj dürr, 'mager auch übertr
мършав|ея, -ееш (-ях) uv 'abmagern vi
< а/sn >
мършавииа f nur sg 'Magerkeit /17
мършавост / nur sg = мършавина
мършояд1ен, -ни adj 'aasfressend
мършойд|ец m, -ци pl Zool 'Aasfresser
m 4
‘мъст f nur sg (отплата) 'Rache / 16,
Vergeltung / 17
*мъст/nur sg (непрекипяло вино) Most
m 1
мьстйтел (-ят) m, -и pl 'Rächer nt 4
мъст|я, -йш (-йх) «V sich 'rächen vr (на
an 3, за für 4)
мътеж rn-ftur sg 'Bodensatz m 2
мът|ен, -ни adj 1. (вода 'Wasser, стъкло
Glas, светлина Licht) 'trübe 2. (звук
Ton) dumpf 3. (смътен) 'unklar O
ловя риба в - на вода im 'Trüben
Tischen vi <hb>; ~ ни времена 'un¬
ruhige 'Zeiten / \ljpl
мътеница / nur sg 'Buttermilch / 14;
(айран) ver'dünnter 'Joghurt nt 6
мътилк а / -и pl 1. (мътна течност)
'trübe 'Flüssigkeit / 17 2. (утайка)
'Bodensatz «2 3. übertr (бърканица)
'Durcheinander« 23
мътйл[о «, -a pl 1. (полог) 'Brutnest n 21
2. (пйлета) Brut /17
мътно adv 'unklar, 'trübe
*мът|я, -иш (-йх) mV 'trüben vr; übertr
(смущавам) 'stören vt, 'trüben O s
водата някому jmdm. 'Steine in den
Weg 'legen
2мът|я, -иш (-йх) uv (птйца) 'brüten vi
<hb> auch übertr (мйсля бавно) O
~ и се нещо es braut sich etw.
zu'sammen, es ist etw. im 'Anzug
мъх (мъхът) m, мъхове pl 1. Moos w 20
2. (дребни косми) Flaum m 1
мъхав adj I. (канарй Felsblock) 'moos¬
bedeckt, be'moost, 'moosig 2. (покрит
c дребни косми) 'flaumig
мъхнат adj = мъхав
мъховйд|ен, -ни adj 'moosartig
мъч|а, -иш (-их) MV 'quälen vr, 'peinigen
vt; s cel. (страдам) sich 'quälen vr,
'leiden vi <21 jhb> 2. (правя усилие)
sich be'mühen vr < b >; (трудя се) sich
'mühen vr, sich 'plagen vr
мъч!еи, -ни adj schwer, 'schwierig,
'mühsam O » човек 'schwieriger
Mensch nt 8
мъчени |e и, -я pl (мъка) Qual / 17;
(мъчене) 'Folter /16, 'Marter/16
мъчеий|к m, -ци pl 'Märtyrer nt 4
мъченйц|а /, -и pl 'Märtyrerin /18
мъченически adj 'Märtyrer-
мъченйчеств|о n, -a pl 'Märtyrertum
n 22, Mar'tyrium n 28
мъченйшки adj = мъченически
мъчнлиш|е и, -a pl 'Foltcrhölle /16
мъчител (-ят) m, -и pl 'Peiniger m 4
мъчител|ен, -ни adj 'qualvoll, 'quälend
мгьчйтелно adv 'quälend, 'qualvoll
м1чно adv schwer, 'schwierig, 'mühsam
O «* ми e mir ist 'traurig zu'mute,
mir ist schwer ums Herz
мъчнодостьп|ен, -ни adj schwer 'zu¬
gänglich
мъчнонзлечйм adj schwer 'heilbar
мъчноподвйж|ен, -ни adj 'schwerfällig,
'unbeweglich auch übertr
мъчиоподвйжност / nur sg 'Schwerfäl¬
ligkeit /17, 'Unbeweglichkeit/17 auch
übertr
397
мяу
мъчнопроходнм adj schwer 'zugäng¬
lich, kaum 'gangbar
мъчнопроходймост fnur sg 'Unzugäng¬
lichkeit /17
1игьчиотй|я /, -и pl 'Hindernis n 27,
'Schwierigkeit /17
мюлк m, -ове pl volkst Immo'bilien pl
мюсюлман|ии m, -и pl 'Muselmann m 3
мюсюлмански adj 'muselmanisch, 'mu¬
selmännisch
мюфтй|я m, -и pl 'Mufti m 6
мющерйя m, -и pl 'Kunde m 8, 'Käufer
m 4
мяз|ам, -am (-ax) uv volkst 'ähneln vi
<hb>,'ähnlichsein <В> (на някого
jmdm.)
мяра/, мери pl Maß n 20 O без ~ 'ohne
Maß, 'maßlos; пряко ~ та 'unmäßig
мярв|ам се, -аш се (-ах се) uv; мярна се,
мернеш се (мярнах се) v 'auftauchen
vi <&/sn>, 'sichtbar 'werden vi
< 18 jsn>
мярка f мерки pl 1. Maß n 20
2. (мероприятие) 'Maßnahme /16 0
вземам мерки 'Maßnahmen 'treffen vt
<16>
мярк|ам, -аш (-ax) uv; мярна, мернеш
(мярнах od мернах) v 'wollen vt, vi
<hb>, beabsichtigen vr <b>, sich
'anschicken vr <a>; я се'auftauchen
vi < a/s« >, sich 'sehen 'lassen vr < 3 >,
'sichtbar 'werden vi < 18/sn>
мярна T мяркам
място n, места pl 1. Platz m 2, Ort m 1,
'Stelle /16; ~ за сядане 'Sitzplatz;
няма ~ es ist kein Platz; сборно -
'Sammelplatz; тясно ~ 'schmale 'Stel¬
le; на това - an'dieser'Stelle; стръм¬
но ~ 'steile 'Stelle 2. Stätte/16;
лобно ~ Ge'denkstätte 3. (имот)
'Grundstück n 20*, Land n 22 4. (длъж¬
ност, положение) 'Stellung / 17,
(служба) 'Posten m 4 5. (откъс) 'Ab¬
schnitt m 1, Pas'sage / 16, 'Stelle O
volkst женя се на добро - es bei der
'Heirat gut 'treffen vt <16>, in 'eine
'gute Fa'milie 'einheiraten vi < ajhb >;
болно ~ 'wunder Punkt m 1; дойде
ми сърце на ~ 'wunschlos 'glücklich
sein <B>; зная си мястото ich weiß,
was mir 'zukommt; на места 'stellen¬
weise, 'örtlich; на ~ am 'rechten Ort
[Platz]; на ~ то си съм ich 'handle, wie
es sein muß; на челно ~ übertr in der
'ersten 'Reihe, an 'führender 'Stelle;
населено - 'Ortschaft / 17; не ме
сдържа на едно ~ es hält mich nicht
an 'einem Platz; отходно ~ Klo'seü
n 24; поставям някого на ~то му
jmdn. in 'seine 'Schranken 'weisen
< 23/Л6 >; тъпча на едно ~ auf der
'Stelle 'treten vi < \ 5/sn>; хващам ~
Ergebnisse 'zeitigen
мят|ам, -аш (-ax) uv; метн|а, -еш (-ах) v
1. (хвърлям) 'werfen vt <16>,
'schleudern vt; x диск 'Diskus 'werfen
2. (движа насам-натам) um'her-
schleudern vr < a >; вятърът - а лис¬
тата der Wind weht die 'Blätter
um'her 3. (простирам) 'ausbreiten vt
< a > 4. übertr (излъгвам) 'übers Ohr
'hauen vi <hb> O x хляб във
фурната Brot in den 'Backofen schie¬
ben <32>; я се 1. (лягам) sich
'hinwerfen vr < 19a>; (от болки vor
'Schmerzen) sich hin und her 'wer¬
fen vr 2.: x се на кон sich aufs Pferd
'schwingen vr < 27 >, 'aufsitzen vi
<2Sa./hb> 3. (мязам) 'ähneln vi
<hb>, 'ähnlich sein < В> (на някого
jmdm.)
мятан |e n, -ия pl 'Werfen n 23, 'Schleu¬
dern «23; x диск Sport 'Diskuswerfen
мятв|ам, -аш (-ax) uv; метн|а, -еш (-ах)
V 1. (хвърлям) 'schleudern vr, 'werfen
vr < 16 > 2. (движа насам-натам) hin-
und 'herschleudern vt < a >, hin- und
'herzerren vt <a> 3. (простирам)
'ausbreiten vt <a>, 'aufbängen vr
<a>; я се 1. (лягам) sich 'hinwerfen
vr <19a>; (от болка vor Schmerz)
sich hin- und 'herwerfen vr < 19 a >;
sich hin- und 'herdrehen vr < a > 2. x
се на кон sich aufs Pferd 'schwingen vr
< 27 >, 'aufsitzen vi < 25 a/A6 >
мяу int erj mi'au!
мяукам
398
мяук|ам, -аш (-ах) и. мяуч|а, -еш
(мяуках) uv mi'auen vi <hb>
мях (мехът) т, мехове pl 1. (тудум)
Schlauch т 2 2. (духало) 'Blasebalg
т 23. übertr (корем) 'Schmerbauch т 2
н
на präp I. signalisiert Genitiv- oder Dativ¬
beziehung колата ~ брат ми der 'Wa¬
gen 'meines 'Bruders; покривът ~
къщата das Dach des 'Hauses; песента
- славея das Lied der 'Nachtigall;
стихотворенията ~ Ботев die Ge¬
richte 'Botews; изпълнението ~ за¬
дачите die Erfüllung der 'Aufgaben;
миенето ~ съдовете das 'Waschen
des Ge'schirrs, das Ge'schirrwaschen;
песента - славей das Lied 'einer
'Nachtigall; решаването ~ задачи
das 'Lösen von 'Aufgaben; писането
- писма das 'Schreiben von 'Briefen;
даваме ~ всички wir 'geben 'allen;
той казва ~ приятеля си er 'sagt zu
'seinem Freund; показваме ~ гос¬
тите града wir 'zeigen den 'Gästen die
Stadt; случва се и ~ възрастни да ...
espas'siert auch Erwachsenen, daß ...;
~ детето е студено dem Kind ist es
kalt; момичето е топло dem Mäd¬
chen ist es warm; ~ жената е лошо der
Frau ist es schlecht; това е приятно ~
нас das ist uns 'angenehm 2. auf weist
auf den Ort той седи ~ стола er sitzt
auf dem Stuhl; - масата има цветя
auf dem Tisch 'stehen 'Blumen; пиша
- пйшеша машина ich 'schreibe auf
der'Schreibmaschine; свиря ~ пиано
ich 'spiele auf dem Kla'vier; срещам ro
~ улицата ich 'treffe ihn auf der
'Straße; weist auf die Richtung сядаме
~ пейка wir 'setzen uns auf'eine Bank;
излизам ~ улицата ich 'gehe auf die
'Straße hin'aus; отивам ~ пощата ich
'gehe auf die Post; ходим ~ лов wir
'gehen auf Jagd; отиваме ~ работа
wir 'gehen auf'Arbeit; изкачваме се ~
върха wir ‘steigen auf den 'Gipfel;
слагаме тенджерата - огъня wir
'stellen den Topf auf das 'Feuer 3. Ort,
Zeit an прекарвам отпуска си ~
море ich ver'bringe 'meinen 'Urlaub
am Meer; картината виси ~ стената
das Bild hängt an der Wand; той стой
~ прозореца er steht am 'Fenster; ~
днешния ден am 'heutigen 'Tage; три
пъти - ден 'dreimal am Tag; - 24
май am 24. Mai; weist auf die Richtung
отивам - море ich 'fahre ans Meer;
заканвам палтото ~ закачалката ich
'hänge den 'Mantel an den 'Kleiderha¬
ken 4. in; weist auf den Ort, die Zeit ~
изток im 'Osten; стоя ~ течение ich
'stehe im Zug; ~ старини im 'Alter;
zeigt die Richtung ходим ~ училище
wir 'gehen in die 'Schule; отиваме ~
концерт wir 'gehen ins Kon'zert;
отиваме ~ театър wir 'gehen ins
The'ater; отиваме - кино wir 'gehen
ins 'Kino; превеждам ~ български
ich über'setze ins Bul'garische 5. (при)
beim; ~ излизане beim Hin'ausgehen;
~ прощаване beim 'Abschied 6. nach;
мирйше ~ ракия es riecht nach
Schnaps 7. zu; отйвам - събрание ich
'gehe zur Versammlung; отиваме ~
мйтинг wir 'gehen zur 'Kundgebung;
изтегляме се ~ съвещание wir 'zie¬
hen uns zur Be'ratung zu'rück 8. bei der
Altersangabe аз съм ~ четйридесет
години ich bin 'vierzig 'Jahre all;
детето e - пет години das Kind ist
fünf 'Jahre alt O деля ~ три durch
drei 'teilen [dividieren]; три ~ нула
drei zu null; веднъж ~ три години
'einmal 'aller drei 'Jahre; ~ всеки се
падат по пет марки auf 'jeden 'kom¬
men fünf Mark; - човек pro Per'son;
умножавам ~ три mit drei multi¬
plizieren; защо ми е ~ мене? wo'zu
'brauche ich das? играем - криеница
wir 'spielen Ver'steck; какво му е ~
него? was hat er nur? млад - години
jung an 'Jahren; - всяка цена um
399
набирам
'jeden Preis; ~ вода и хляб bei‘Wasser
und Brot; -v гладно сърце auf
'nüchternen 'Magen; -» добър път!
'gute 'Reise!; ~ здраве! zum Wohl!,
Prost!; ~ какво прилича това? was ist
das für 'eine Art? ~ ръка mit der
Hand; ~ сйла mit Ge'walt; ~ тясно
съм in der 'Klemme 'stecken <hb>\
~ твой риск auf 'deine 'eigene
Ge'fahr; ~ шега im Scherz; пада му се
~ него das geschieht ihm recht;
преструвам се ~ болен sich krank
'stellen <hb>‘, постъпвам ~ работа
'eine 'Arbeit 'antreten < 15a/A6>; хо¬
дя ~ покупки 'einkaufen 'gehen
< 13/.sn>; ходя ~ разходка spa'zie-
ren 'gehen; уча някого - занаят
jmdn. ein 'Handwerk 'lehren; щедър
съм ~ думи 'großzügig mit 'Worten
sein <Bjsn>
на Partikel umg 1. (вземи) da hast du; ~
ти боибонче! da hast du 'ein Bon'bon!
2.(eTo)da; - виж ръцете ми! da, sieh
dir 'meine 'Hände an! O ама ~ ! 'aber
denkst du! 'aber hat sich was! ето ~
da; - ти на тебе сега! da hast du die
Be'scherung!
набав(ям, -яш (-ях) uv, набав|я, -иш
(-их) V 1. be'sorgen vt <b>, be'schaf¬
fen v/ < b > 2. (наваксвам) 'aufholen
v/ <a>
набарв|ам, -аш (-ах) uv набар|ам, -аш
(-ах) V er'tasten vt < b >
набе|г m, -зи od -ra pl 1. 'Überfall m 2,
'Einfall m 2 2. (атака) 'Angriff m 1
набеден adj 1. (неоснователно обви¬
нен) 'unschuldig verdächtigt, zu 'Un¬
recht be'schuldigt 2. (мним) vermeint¬
lich; ~ поет vermeintlicher 'Dichter
m 4
наб6дренн]к m, -ци pl 'Hüftleder n 23
набедяв|ам, -аш (-ах) uv; набед|я, -йш
(-йх) у zu 'Unrecht be'schuldigen vt
<b>, verleumden vt <b>
набеждав|ам, -аш (-ах) uv = набедя¬
вам
набелв|ам, -аш (-ах) uv; набел|я, -иш
(-их) V 1. (лицето) 'schminken vt, 'pu¬
dern vt 2. (картофи, плодове) 'schälen
vt
набелязв|ам, -аш (-ах) uv; набел|ежа,
-ежиш (-язах od -ежих) v 1. (озна¬
чавам) markieren vt < d >, 'kenn¬
zeichnen vt 2. (определям) bestimmen
vr <b>; 'vorsehen vt < 19a> 3. (ски-
цйрам) skiz'zieren vt <d> 4. (изла¬
гам в общи черти) um'reißen vt
< 21 b >, skiz'zieren, 'darlegen vt < a >
набера | набирам
набесняв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
набесн1ея се, -ееш се (-ях се) v 1. sich
'austoben vr <a>, 'rasen vr <hb>,
'loben v/ <hb> 2. (деца) 'tollen vi
<hb>, sich 'austollen vr < a >
набйв|ам, -аш (-ах) uv; набй|я, -еш (-х) v
1. (нанасям бой) ver'prügeln vr < b >
2. (надвйвам) be'siegen vt <b>,
'schlagen vt <4> 3. (зачуквам, заби¬
вам) 'einschlagen vt <4a >; той наби
гвоздей в дъската er schlug 'einen
'Nagel in das Brett 4. (забучвам)
'aufspießen vr <a>; s на кол 'pfäh¬
len vt 5. (утъпквам) 'festtreten vr
<15a>; » пръстта die'Erde'fest¬
treten 6. (натъртвам) 'aufschlagen vr
< 4 a >; ябълките са набйти die 'Äp¬
fel sind 'aufgeschlagen 7. 'wundreiben
vr <23a>, 'wundlaufen vr <9a>;
набих си петйте ich 'habe mir die
'Fersen 'wundgerieben; s си крака¬
та ich 'laufe mir die 'Füße wund O
« някому нещо в главата jmdm.
etw. 'einhämmem <a> ['eintrichiern
<a>]; Ж някому нещо в очите
jmdm. etw. vor 'Augen 'halten <3>
набнр|ам, -аш (-ах) uv; каб|ера, -ереш
(-päx) v 1. (прибйрам) 'ernten vr; (от¬
късвам) 'pflücken vr; » плодове Obst
'pflücken ['ernten]; ä ябълки 'Äpfel
'pflücken; s череши 'Kirschen
'pflücken; x боровинки 'Heidelbee¬
ren 'pflücken 2. (събирам) ‘lesen vr
< 19 >, 'sammeln vr; x грозде Wein
'lesen; * картофи Kar'toffeln 'lesen
['sammeln]; x боровинки 'Heidelbee¬
ren 'sammeln 3. iibertr (натрупвам,
набиране
400
придобивам) 'sammeln, ge'winnen vt
< 26 b>; x опит Erfahrung 'sam¬
meln; * сили 'Kräfte 'sammeln; x
привърженици 'Anhänger 'sammeln
(ge'winnen] 4. (плат) 'reihen vt S. Typ
'setzen vt 6. (загноявам) 'eitern vt,
<hb> O x страх sich'ängstigen vr,
'Ängste 'ausstehen <a/hb>; x студ
'jämmerlich 'frieren vi <32/A6>; ä
телефонен номер 'eine Tele'fonnum-
mer 'wählen; « ядове sich 'aufregen vr
<a>, sich her'umärgern vr <a>
набиран!e n, -ия pl 1. (прибиране)
'Ernten n 23; (откъсване) 'Pflücken
« 23; » на ябълки 'Äpfelpflücken; x
на плодове 'Obsternte / 16 2. (съби¬
ране) 'Lesen « 23; 'Sammeln и 23; * на
картофи Kar'toffelnlesen; * на гроз¬
де 'Weinlese f 16 3. (придобиване)
'Sammeln n 23; Ge'winnen n 23; «
на знания 'Sammeln von 'Wissen; s
на привърженици 'Sammeln
[Ge'winnen] von 'Anhängern 4. (плат)
'Reihen n 23, 'Anreihen n 23 5. Typ
'Selzen n 23 6. (загнояваие) 'Eitern n
23 O ~ ето на телефонен номер das
'Wählen n 23 'einer Tele'fonnummer
набиран m, -и pl = словослагател
набйт adj 1, (плътно пълнен) 'vollge¬
stopft; ~ а торба 'vollgestopfter
'Beutel m 4 2. (повърхност) 'festge¬
treten, 'festgestampft; ~ път 'festge¬
tretener Weg ml; ~ а пръст 'festge¬
stampfte 'Erde / 16 3. (тъкан) dicht,
dicht ge'webt; ~ плат 'dichter (dicht
ge'webter] Stoff m 4. (грозд, кочан)
voll; клас 'volle 'Ähre / 16 5.
(човек) ge'drungen, 'stämmig,
unter'setzt; — а фигура 'stämmige
[untersetzte, ge'drungene] Fi'gur / 6.
(повреден) 'aufgeschlagen, 'angeschla¬
gen; 'fleckig; ~ а ябълка 'fleckiger
'Apfel 7. (който е ял бой) ver'prügelt
O имам ■*' o око ein 'sicheres 'Auge
'haben <A>, ein 'scharfes 'Auge
'haben, 'einen 'sicheren Blick 'haben
набйтост f nur sg 1. (плътност) 'Dichte
/16 2. (на окото) 'Schärfe /16
набйя f набивам
иаближйв|ам, -аш (-ах) uv; наближ|а,
-йш (-йх) V sich 'nähern vr,
'kommen vi < 33/sn >, her'ankommen
vi < 33 a/s« >, 'nahen vi <hb>; - аме
гората od до гората wir 'nähern uns
dem Wald; ~ ат празниците die 'Fei¬
ertage 'nahen; - а лятото der 'Som¬
mer kommt; есента ~ а своя край der
Herbst 'nähert sich 'seinem 'Ende; ~ a
обяд cs geht auf'Mittag; ~ а пет часа
es geht auf fünf Uhr; - а коледа es
naht 'Weihnachten; ~ а краят es geht
dem 'Ende zu
наближаване n nur sg Her'ankommen
n 23; ~ то на срока das Her'ankom¬
men des Ter'mins
наблйзко, наблизо adv in der 'Nähe
наблъскаiaM, -am (-ax) uv; наблъск|ам,
аш (-ах) 1. hin'einstoßen vt <34a>,
hin'einschieben vt <32a>, 'stoßen vt
< 34 >, 'schieben vt < 32 >; той отво¬
ри вратата и ни наблъска вътре er
'öffnete die Tür und stieß [schob] uns
hin'ein; той ни наблъска в стаята
er schob uns in das 'Zimmer 2. (в
препълнено помещение) hin'ein-
zwängen vt <a>, hin'einstopfen vt
<a>, zu'sammenpferchen vt <a>;
x хора в малко помещение 'Leute in
'einem 'kleinen Raum zu'sam¬
menpferchen, 'Leute in 'einen 'kleinen
Raum hin'einstopfen [hin'einzwängen]
3. (торба, чанта) hin'einstopfen,
hin'einstecken vt < a >; 'vollstopfen vt
< a >; x бельото в куфара die 'Wä¬
sche in den 'Koffer hin'einstopfen; x
куфара den 'Koffer 'vollstopfen; 4.
umg (бия) ver'prügeln vt < b >; s ce
umg (наяждам ce) sich den Bauch
'vollschlagen < 4 ü/hb >
наблюдавам, -аш (-ax) uv 1. beob¬
achten vt <b> 2. (следя за нечии
действия)über'wachen vt <b> 3. (ръ¬
ководя) 'leiten vt
наблюдаван |e n, -ия pl 1. Be'obachten
n 23 2. Überwachung / 17 3. (ръко¬
водство) 'Leitung /17
401
набраздявам
наблюдател (-ят) т, -vipll. Beobachter
т 4 2. (зрйтел) Be'trachter т 4
наблюдателен, -ни adj 1. (внимате¬
лен)'scharfsichtig; ä поглед'scharfer
Blick 2. Be'obachtungs-; £ пункт Ве-
'obachtungspunkt ml; £ пост Ве-
’obachtungsposten т 4
наблюдателниЩа /, -и pl (пункт)
Be'obachtungspunkt т 1; (кула) Be¬
obachtungsturm т 2, 'Wachturm т 2;
метеорологическа £ 'Wetterwarte
/16
наблюдателност / nur sg 'Scharfblick
т 1, Beobachtungsgabe /16
наблюденн|е п, -я pl 1. Beobachtung
/ 17 2. (следене за нечии действия)
Überwachung / 17 О поставен съм
под £ sich 'unter Überwachung
[Beobachtung] be'fmden < 27 b[hb >
наблнг)ам, -am (-ax) uv; наблегн|а, -еш
(-ах) v 1. (натискам) 'drücken v( (на
auf, 'gegen 4) 2. (подчертавам) her-
'vorheben vt <14a>, unterstreichen
vt <21 b>, be'lonen vt <b> (на
нещо etw.); den 'Nachdruck 'legen
<hb> (на нещо auf etw.); * на
обстоятелството den 'Umstand her-
'vorheben [be'tonen, unterstreichen],
den 'Nachdruck auf den 'Umstand
'legen 3. (произнасям натъртено)
be'tonen, mit 'Nachdruck 'sprechen
< 16/Л6 >; * на всяка дума 'jedes
Wort mit 'Nachdruck 'sprechen
наблйган|е n, -ия pl Be'tonen n 23,
Her'vorheben n 23, Unterstreichen
n 23
набожд|ам, -am (-ax) uv; набод|а, -ein
(набодох) v 1. (бода на много мес¬
та) an 'mehreren 'Stellen 'stechen
<16jhb>, zer'stechen vt <16b>,
an 'mehreren 'Stellen hin'einstechen
< I6z/hb>; пчелите ме набодоха die
'Bienen 'haben mich an 'mehreren
'Stellen ge'stochen; тръните ми набо¬
доха краката die 'Dornen 'haben mir
die 'Beine zer'stochen; майката ~ а на
няколко места тестото die 'Mutter
sticht an 'mehreren 'Stellen in den
Teig 2. (дигам) 'aufspießen vt <a>,
'aufgabeln vt <a>, 'aufnehmen vt
<a>; « снопи c вилата mit der
'Gabel 'Garben 'aufnehmen; £ парче
месо c вилицата ein Stück Fleisch auf
die 'Gabel 'spießen <hb> ['stecken
<hb>); £ c рогата mit den'Hörnern
'aufspießen <z.jhb> 3. (забождам)
'stecken, 'anstecken vt <a> 4. (нара¬
нявам) 'stechen vt < 16 >; набодох си
пръста ich 'habe mich in den 'Finger
ge'stochen 5, (посаждам) 'pflanzen vt,
'stecken 6. (месо със сланина) 'spicken
vt 7. (брада, растения) 'sprießen vi
<32 /sn>
наббж|ен, -ни adj fromm
набожност / nur sg 'Frömmigkeit /17
набозав|ам се, -аш се (-ах се) uv; набо-
за| я се, -еш се (-х се) v sich satt 'trinken
vi < 27/hb >, sich satt 'saugen vi
наболяв(а (-a) uv; наболи (-я) v, nur 3.
Pers. ab und zu weh tun, ab und zu
'schmerzen <hb>; ~ ме главата mir
tut ab und zu der Kopf weh, mir
schmerzt der Kopf
набол|ял, -ели adj 1. (който боли)
'schmerzend 2. übertr 'schmcrzerfüllt,
'leidgeprüft; «o сърце 'schmerzer¬
fülltes Herz n; £ а душа 'leidgeprüfte
'Seele/163. übertr 'brennend, aktu'ell;
£ въпрос 'brennende 'Frage
набор m, -и pl I. 'Jahrgang m 2; от кой
- си? was bist du für ein 'Jahrgang?, in
'welchem Jahr bist du ge'boren?; ние
сме един - wir sind 'gleichaltrig, wir
sind im 'selben Jahr ge'boren 2. Typ
Satz m 2, 'Schriftsatz m 2 3. (ситни
гънки) 'Fältchen n 23; пола c ~
ge'riehener Rock m 2
набор!ен, -ни adj 1. 'Einberufungs-;
- на комисия 'Einberufungskommis¬
sion /17; £ пункт'Einberufungsort
m 1 2. Typ Satz-
набраздеи adj 1. (нива) mit 'Furchen
be'deckt, durch'furcht 2. (лице) mit
'Runzeln be'deckt, von 'Runzeln
durch'zogen
набраздявам, -аш (-ax) uv; набразд|я,
26 Wtb. Bulg-Di.
набраздяване
402
-йш (-йх) V1. 'furchen vr, 'Furchen 'ziehen
< 32/ЛА >; тракторът ~ а нивата der
Traktor zieht 'Furchen 'über den 'Acker
2. (лице) mit 'Runzeln be'decken <b/
hb>, zerfurchen vt <b>
набраздяваме n, -ия pl 1. (нива)
DurchTurchen n 23 2. (лице) 'Runzlig¬
werden n 23
набрашняв|ам, -аш (-ах) uv; на-
брашн|я, -йш (-йх) V mit Mehl be-
'släuben < Ъ/hb >
наброяв|ам, -аш (-ах) uv; набро|я, -йш
(-йх) V 1. (заплащам) 'zahlen vt,
be'zahlen vr < b >; s на ръка in die
Hand 'zahlen 2. (броя, съдържам)
'zählen vt; селото ~ а хиляда жители
das Dorf zählt 'tausend 'Einwohner
набрулв|ам, -аш (-ах) uv; набрул|я, -иш
(-их) V 1. (орехи) her'unterschlagen vr
<4а> 2. (круши) 'schütteln vr, her-
'unterschütteln vr < a > 3. (вятър) zer-
'zausen vr <b>
набрътв|ям, -яш (-ях) uv; набрътв|я,
-иш (-их) v viel 'schwätzen vi <hb>,
viel 'plappern vr <hb>, viel 'quatschen
vr <hb>; z ce sich 'ausquatschen
<a/AA>
набр4чкам | набръчквам
набр!чкан adj 'faltig, 'runzlig
набръчка |ам, -аш (-ах) uv; набръчк|ам,
-аш (-ах) V in 'Falten 'legen vt, 'runzeln
vt; той - а чело er legt 'seine Stirn in
'Falten, er 'runzelt die Stirn
набръчкваме n, -ия pl 'Runzeln n 23
набръщолев|ям, -яш (-ях) uv; набръ-
щолев|я, -иш (-их) v viel 'schwatzen vi
<hb>, viel 'plappern vi <hb>; z ce
sich 'ausquatschen vr
набутвам, -аш (-ах) uv; набут|ам, -аш
(-ах) V 1. 'schieben vr <32>, hin-
'einschieben vr <32a>, 'stecken vt,
hin'einstecken vr <a>; z всичко b
чекмеджето 'alles in das 'Schubfach
'stecken ['schieben]; той набута всич¬
ко в джоба er 'steckte [schob] 'alles in
die 'Tasche 2. (пипам, откривам)
er'tasten vr <b>, 'finden vr <27>,
'spüren vr
иабухв|ам, -аш (-ах) uv; набух|ам, -аш
(-ах) V 1. (набивам, натупвам) 'aus¬
klopfen vr <а> 2. (натъпквам) 'voll¬
stopfen vr <а>
набучв|ам, -аш (-ах) uv; набуч|а, -иш
(-их) V 1. (набождам) 'aufspießen vr
<а>; X на кол 'pfählen vt 1. (за¬
бождам) 'stecken vt; набучиха стрък¬
чета на шапките си sie 'steckten ‘Zwei¬
ge an 'ihre 'Mützen
иабъбв|ам, -аш (-ах) uv; набъбн|а, -еш
(-ах) v 1. 'schwellen vr < 17/j/?>, 'an¬
schwellen vr <\lzjsn>; жилите му
набъбнаха 'seine 'Adern 'schwollen
an; пъпките ~ aTdie 'Knospen 'schwel¬
len 2. 'quellen vr < 17jsn >; бобът - a
във водата die 'Bohnen 'quellen im
'Wasser 3. 'aufgehen vi < 13 a/sn>;
тестото - a der Teig geht auf
набъбр|ям, -яш (-ях) uv; набъбр|я, -еш
(-ах) V viel er'zählen vt <b> (на
някого jmdm.); 'einrcden vr <a/hb>
(на някого auf jmdn.); z ce sich
'ausreden vr < a >, sich 'ausquatschen
vr <a>
набърже adv = набързо
набързо adv 1. schnell, 'eilig; приготвям
ce - sich schnell zu'recht 'machen
<hb>; тръгвам - 'eilig 'aufbrechen
2. 'kurzerhand; решавам ce ~ sich
'kurzerhand entscheiden < 23 Ъ/hb >
набъркв|ам, -аш (-ах) uv; набърк|ам,
-аш (-ах) V 1. (течност, смес) 'umrüh¬
ren vt <а> 2. (тесто) 'anrühren vt
< а> 3. (смесвам) 'mischen vt 4. (ро¬
вя) her'umwühlen vi < а/Аb >, her'um-
stöbern vi < a/A6 > 5. (обърквам)
durchein'anderbringen vt <24a>
6. umg (замесвам) hin'einziehen vr
<32a>; набъркаха и мене в тая
работа man hat auch mich in die
'Sache hin'eingezogen
набърчв|ам, -аш (-ах) uv; набърч|а, -иш
(-их) V in 'Falten 'legen vr; (чело)
'runzeln vr
набъхтв|ам, -аш (-ах) uv; набъхт|я, -еш
(-ах) V ver’prügeln vt < b >, ver'hauen
vt <b>
403
навеждам
наважд|ам, -аш (-ах) uv; навад|я, -иш
(-их) V volkst be'wässern vt < Ь >
навакса|ам, -аш (-ах) uv; навакс|ам,
-аш (-ах) V 1. (смогвам) 'mitkom¬
men VI <33 а/$«>, 'nachkommen vi
<33аjsn> 2. 'aulholen vt <a>;
влакът - а закъснението der Zug holt
die Verspätung auf 3. (догонвам) 'ein¬
holen vt < a >; ä другите die 'ande¬
ren 'einholen 4. (допълням нещо
пропуснато) 'nachholen vt < a >; x
пропуснатите уроци die ver'säumten
Lekti'onen 'nachholen
иавалмц|а /, -и pl 'Menschenmenge /16,
'Menschenandrang m 2, Ge'dränge
n 23
навалй|ва, (-ва) uv; навал|й (-я) v nur 3.
Pers. 1. (сняг) 'zuschneien vi < ajhb >,
be'decken vt < b >; (пада много сняг)
stark ‘schneien vi <hb>; снегът
наваля лехата der Schnee be'deckte
das Beet ['schneite das Beet zu] 2. (дъжд)
stark 'regnen vi <hb>, 'vollregnen vt
<a>
навал|ям, -яш (-ях) uv; навал|я, -йш
(-йх) V 1. (навеждам) 'neigen vt 2. (сли¬
зам) hin'abgehen vi <13 а /sn>,
hin'untergehen vi <13ajsn> 3. (на¬
трупвам се) sich 'drängen vr 4. (ра¬
ботя усилено) 'angestrengt 'arbeiten vi
<hb>
наваряв|ам, -аш (-ах) uv; навар|я, -йш
(-йх) V 1. 'kochen vt; х много ястия
'viele Ge'richte 'kochen 2. (произ¬
веждам чрез варене) 'brennen vt
< 10jhb >; x ракия Schnaps 'brennen
навдйг|ам» -аш (-ах) uv; навдйгн|а, -еш
(-ах) V 1. 'aufheben vt < 14а>, 'hoch¬
heben vt < 14 а >, 'heben vt <14>;
той - на товара от пода er hob die
Last vom 'Boden auf; той ~ на куфара
er hob den 'Koffer hoch; тя - на глава
sie hob den Kopf 2. (събйрам,
пренасям) 'mitnehmen vt < a > O x
глас die 'Stimme er'heben < 14 b >; s
се 1. sich er'heben; там се ~ а висока
планина dort er'hebl sich ein 'hohes
Ge'birge; x се на борба sich zum
Kampf er'heben; той се навдйгна от
стола er er'hob sich vom Stuhl 2. (ста¬
вам) 'aufstehen vi < zjsn> 3. (местя се
пб-високо) 'steigen vi <23jsn>, 'hö¬
her 'steigen; водата се - a das 'Wasser
steigt 4. (прозвучавам) er'lönen vi
< b/sn >; високо се - а песента laut
er'tönl das Lied 5. (чувства) über'kom-
men vt <33b>, 'packen vr; в гърдйте
му се - а страшна злоба ihn über-
'komml 'schreckliche Wut; в душата
му се ~ а умиление ihn packt die
'Rührung O навдйгна се вик es er'hob
sich ein Schrei; навдйгна се врява
es er'hob sich ein 'Stimmengewirr;
навдйгна се вой es er'hob sich ein
Ge'heul
наведй t навеждам
наведен adj ge'neigt, gc'beugt
наведнаж adv = наведнъж
наведнъж adv 1. (на едйн път) auf
'einmal; изяждам вейчко ~ 'alles auf
'einmal 'aufessen 2. (едновременно)
'gleichzeitig, auf 'einmal; всички
стават - 'alle 'stehen 'gleichzeitig [auf
'einmal] auf 3. (внезапно) 'plötzlich,
auf 'einmal
навежд|ам, -аш (-ах) uv; нав|еда, -едеш
(-едох) V 1. (натискам) her'unterdrük-
ken vt <а>; (дърпам) her'unterzie-
hen vt <32a>; x клона den Ast
her'unterziehen; (пускам) 'senken vt;
x главата den Kopf 'senken ['sinken
'lassen < 3/hb > ] 2. (довеждам) 'brin¬
gen vt < 24 >; това ме - а на мисълта
das bringt mich auf den Ge'danken; x
към заключението zur 'Schlußfolge¬
rung 'bringen O * очй die 'Augen
'niederschlagen <4ajhb>; x глава
над нещо sich in etw. ver'tiefen; x
ужас Ent'setzen her'vorrufen <39 а/
hb> ; x се 1. (превйвам се надолу)
sich 'bücken vr 1. (правя поклон) sich
ver'neigen vr < b >, sich 'beugen vr
3. (навън) sich hin'auslehnen vr < a >;
x се през прозореца sich zum 'Fen¬
ster hin'auslehnen; не се ~ ай навън!
nicht hin'auslehnen! 4. (предмети) sich
навеждане
404
'neigen vr; Ж се на една страна sich
nach 'einer 'Seite neigen
навеждан [е n, -ия pl (натискане)
Her'unierdrücken n 23; (дърпане)
Her'unterziehen n 23; (пускане) 'Sen¬
ken n 23: (на странй) 'Neigen n 23
наве|й (-ят) m, -и p! Er'innerung f 17,
'Anklang m 2, Reminiszenz/17
навеки adv für 'immer, auf 'ewig
навес m, -и pl 'Vordach n 22, 'Schutzdach
навесв|ам, -аш (-ах) uv; навес|я, -иш
(-их) V ’aulbängen vr <а>
навестяв | ам, -аш (-ах) uv; навест|я, -йш
(-йх) V be'suchen vr < b >
навбсям, -яш (*ях) uv; навес|я, -иш
(-их) v = навесвам
навехна | навяхвам
иавечерв|ам се, -аш се (-ах се) uv; на¬
вечер! ям се, -яш се (-ях се) v 1. (нах-
ранвам се добре) gut zu 'Abend 'essen
< !5/hb>, sich zum 'Abend 'satt essen
< 15 a > 2. (свършвам c вечерята) das
'Abendessen be'enden <b>
навечерие n nur sg 'Vorabend m 1 * auch
übenr\ в ~ то на am 'Vorabend 2
навея t навявам
иавзем|ам, -аш (-ах) о</навзйм|ам, -аш
(-ах) uv; навзе)ма, -меш (-х) v viel
'nehmen vr <16>
иавйв|ам, -аш (*ax) uv; навй(я, -еш (-х) v
1. (намотавам) 'aufwickeln vr <а>,
'wickeln vr; ж вълна на кълбо 'Wolle
zu 'einem 'Knäuel 'wickeln 2. (c ключ)
'aufziehen vr <32a>; ж часовника
die Uhr 'aufziehen 3. (завйнтвам)
'festschrauben vr <a>, 'anziehen vr
< 32 a > 4. volkst (навяхвам) verstau¬
chen vr < b >; навих си крака ich 'habe
mir den Fuß ver'staucht O ж на пръст
um den'Finger'wickeln; ж врат'einen
'Trotzkopf'aufsetzen < a./hb >
навйвк|а/, -и pl 1, (на макара) 'Wick¬
lung/ 17 2. Tech (нарез) Ge'winde n 23
навигатор m, -и pl Navi'gator m 9 a
навигационен, -ни adj Navigati'ons-
навнгация / nur sg Navigation / 17
навйжд ам, -аш (-ах) uv; нав|йдя,
-йдиш (-идях) V be'suchen vr <b>
иави|к m, -ци pl Ge'wohnheit /17
‘навиквам, -аш (-ах) uv; навик|ам, -аш
(-ах) v 1. (карам се) 'schellen vr,
vr <16jhb>, 'ausschimpfen vr <a>
2. (обвинявам) be'schuldigen vr <b>
2иавйкв|ам, -аш (-ах) uv; навйкн|а, -еш
(-ах) V sich ge'wohnen vr < b >; ж на
точност sich an 'Pünktlichkeit ge'woh¬
nen; навйкнал съм да спя след обяд
ich 'habe mich dar'an ge'wöhnt, nach
dem 'Essen zu 'schlafen
навилнйв|ам се, -аш се (-ах се) uv; на-
вилн|ея се, -ееш се (-ях се) v 1. (буря)
sich 'austoben vr <а>, 'wüten vr
<hb>, 'rasen vr <hb> 2. (деца) sich
'austoben, sich 'austollen vr < a >
1навйр|ам, -аш (-ах) uv; навр|а, -еш
(-ях) у hin'einstecken vr < а >; 'stecken
vr; ж ръката в дупката die Hand in
das Loch hin'einstecken ['stecken] O
ж някому нещо в очите jmdm. etw.
'ständig 'Vorhalten <3a/A6>; ж
някому нещо под носа jmdm. etw.
'unter die'Nase'halten <3jhb> ['rei¬
ben <23jhb>), ä си носа някъде
irgend'wo 'seine 'Nase hin'einstecken;
s се 1. (мушкам се) sich 'zwängen vr
(в in 4, под 'unter 4), 'kriechen vi
< 32jsn > (в in 4, под 'unter 4), sich
hin'einzwängen vr <a> (в in 4),
'hin'einkriechen vi <32a/sn> (в in 4)
2. (натрапвам се) sich'aufdrängen vr
< a >; той постоянно ми се - a er
drangt sich mir 'ständig auf; (угоднича)
'liebedienern vr <hb>, her'umschar-
wenzeln vr < e/A6 >; той се ~ а около
шефа er 'liebedienert vor dem Chef, er.
schar'wenzelt um den Chef her'um O
ж се в очите на някого а) (очебиен
съм) jmdm. 'auffallen vi <3аjsn>,
jmdm. ins 'Auge 'fallen < 3/sn > b) (на¬
хално, неприятно) jmds. 'Aufmerk¬
samkeit auf sich 'lenken <hb>, sich
'auffällig be'nehmen <bjhb>
2навкр|ам, -аш (-ах) uv; навр|я, -йш
(-ях) V dick 'kochen vr <hb>, beim
'Kochen 'quellen vi < \ljsn>
навйрв[ам, -аш (-ах) uv; навйр|я, -иш
405
навличам
(-их) V L (издигам) 'hochheben vt
< 14 а >, 'hochhalten vt < 3 а >; «
тоягата den Stab 'hochheben ['hoch¬
halten] 2. (уши) 'spitzen vt; кучето
~ а ушите der Hund spitzt die
'Ohren 3. (вдигам към устата) 'anset¬
zen vt < a >; той ~ а стомната er setzt
den Krug an O s глава [нос] den
Kopf [die 'Nase] 'hochtragen; % ce
sich 'aufrichlen vr <a>
навйр|ям, -яш (-ях) uv = навйрвам
навйр[ям се, -яш се (-ях се) uv; навйр|я
се, -иш се (-их се) v volkst sich mit
'Wasser 'füllen vr; канавката се ~ и c
вода der 'Graben 'füllte sich mit
'Wasser
навйсв|ам, -аш (-ах) uv; навйсн|а, -еш
(-ах) V 1. (вися) 'hängen v/ <5jhb>
2. (навеждам) her'unterdrücken vt
<a>; her'unterziehen vt <32a>; »
клоните die 'Zweige her'unterdrücken
3. übertr(нещастие)'drohen vi <hb>,
sich zu'sammenziehen vr <32a>;
беда ~ а над главите ни ein 'Unglück
zieht sich 'über 'unseren 'Köpfen
zu'sammen; z ce sich 'neigen vr,
her'unterhängen vi <5a/hb>
нависоко adv 1. hoch; летя ~ hoch
'fliegen vi <32jsn> 2. (c висок глас)
laut 3. übertr (надменно) überheblich,
'aufgeblasen; държа ce ~ überheblich
sein <B/sn>
навйя t навивам
навкйрв|ам, -am (-ах) uv; навкар|ам,
-аш (-ах) v 1. hin'einbringen vt
<24a>; (водя) hin'einführen vt
<a>, (гоня) hin'einjagen vt <a>,
hin'eintreiben vt <23a>; (тласкам)
hin'einstoßen vt <34a>; (пъхам)
hin'einstecken vt <a> 2. (ставам
причина) 'stürzen vt; 'bringen vt
<24>; ä някого в дългове [раз¬
носки] jmdn. in 'Schulden ['Ausgaben]
'stürzen; » в неприятности някого
jmdn. in 'Unannehmlichkeiten 'stürzen
навлажн!ея, -ееш (-ях) v feucht 'wer¬
den vi <]%/sn>
навлажнявам, -аш (-ах) uv; навлажн|я,
-йш (-йх) V 'anfeuchten vt < а >, feucht
'machen vt
навлека | навличам
иавлйз|ам, -аш (-ах) uv; нав)ляза,
-лезеш (-лязох) v 1. 'eintreten vi
< 15 г/sn >, 'treten vi < 15/sn >; гос¬
тите ~ ат в салона die 'Gäste 'treten in
den Saal; младежите ~ ат в живота
die 'Jugendlichen 'treten ins 'Leben
(ein); ~ аме в нов етап на развитие
wir 'treten in 'eine 'neue Ent'wick-
lungsetappe (ein) 2. (влизам вътре,
погледнато отвън) hin'eingehen vi
< 13 ajsn >, hin'eintreten vi < 15 a jsn>;
(погледнато отвътре) her'einkommen
vi <33a/sn>, her'eintreten vi
<15ajsn> 3. (прониквам) 'eindringen
vi <27a/sn>; 'dringen vi < 21jsn>;
светлината ~ а през прозореца das
Licht dringt durch das 'Fenster (ein);
техниката и науката ~ ат в бита ни
'Technik und 'Wissenschaft 'dringen in
'unseren 'Alllag ein
навлйч|ам, -аш (-ах) uv; нав|лека,
-лечеш (-лякох) v I. (домъквам)
'schleppen vt; той ~а много кал в
стаята er schleppt viel Schmutz in
das 'Zimmer; той - а много гости в
къщата er schleppt 'viele 'Gäste ins
Haus; (погледнато отвън) hin'ein-
schleppen vt < a >; той - а много кал
er schleppt viel Schmutz hin'ein;
(погледнато отвътре) her'einschlep-
pen vt < a >; (река) 'anspülen vt < a >,
'spülen vt 2. (обличам) 'überziehen vt
<32a>; той навлече ризата er zog
das Hemd 'über 3. (причинявам)
be'reiten vt < b >, machen vt; ~ аме
му много неприятности wir be'reiten
ihm 'viele 'Unannehmlichkeiten; « си
sich 'zuziehen vr < 32 a >; s си нас-
тйнка sich 'eine Erkältung 'zuziehen;
« си омразата на някого sich jmds.
Haß 'zuziehen; z ce 1. utng (обличам
ce) sich dick 'anziehen vr < 32 a >, viel
'anziehen 2. umg (домъквам ce) 'kom¬
men vi <33(sn>, 'ankommen vi
<33a/sn>; навлякоха ми се много
навло
406
гости zu mir sind 'eine 'Menge 'Gäste
ge'kommen
навло n, навла pl 'Frachtgebühr / 17,
Fracht/17
навляза | навлизам
иавиас|ям, -яш (-ях) uv; нав|неса,
-несеш (-несох) v 1. 'tragen vt <4> (в
in 4); (погледнато отвътре) her'ein-
tragen vt < 4 а > (в in 4); (погледнато
отвън) hin'eintragen vt < 4 а > 2. Hdl
'einführen vt < а >, importieren vt
< d > 3. Firt 'einzahlen vt < a >
наводнени|e n, -я pl Überschwemmung
/ 17, 'Hochwasser n 23
наводняв|ам, -аш (-ах) uv; наводн|я,
-йш (-йх) V 1. überschwemmen vt
< b >; über'fluten vt < b > auch übertr;
реката ~ а долината der Fluß über-
'flutetdasTal; ä пазара със стоки den
Markt mit 'Waren überschwemmen
2. (мъгла) über'ziehen vt < 32 b >
навозвам, -аш (-ах) uv; навоз|я, -иш
(•их) V 'fahren vt <4>; * се ge'nug
'fahren vt < 4jsn >; навозихме се на
въртележката wir sind ge'nug Ka-
rus'sel ge'fahren
наво|й (*ят) m, -и pl 1. 'Wickelgamasche
/16 2. (навуща) Fußwickel m 4
навоняв|ам, -аш (-ах) uv; навон|ея, -ееш
(-ях) V schlecht 'riechen vt < yijhb >, ein
'wenig 'stinken vt <21jhb> O месото
~ a das Reisch ist 'angegangen, das
Reisch be'ginnt schlecht zu 'werden
навом>в|ам се, -аш се (-ах се) uv ge'nug
'kämpfen vi <hb>, bis zum 'Überdruß
'kämpfen
иавпряг|ам, -аш (-ах) uv; навпрегн|а,
-еш (-ах) v 1. (добйтък) 'einspannen
vt < а >; (каруца) 'anspannen vt < а >
2. übertr 'anspannen; х силите си
'seine 'Kräfte 'anspannen
навра t ‘навирам
навред adv über'all
наврежд1ам, -аш (-ах) uv; навред|я, -йш
(-йх) V 1. (нанасям вреда) 'schaden vt
<hb> (на някого jmdm.), 'Schaden
'zufügen <a/hb> (на някого jmdm.)
2. (рана) 'reizen vt, 'aufkratzen vt
<a>; s се 1. sich 'schaden, sich
'Schaden 'zufügen 2. (рана) 'wieder
'aufbrechen vt <16 a/s« >
иавреждан|е n, -ия pl 1. (вреда) 'Schädi¬
gung/ 17 2. (рана) 'Aufkratzen n 23,
'Öffnen n 23
навреме adv 1. zur 'rechten Zeit, 'recht¬
zeitig; (точно) 'pünktlich; ще стйгнем
~ wir 'werden 'rechtzeitig ['pünktlich]
'ankommen 2. (в подходящ момент)
zu gelegener Zeit, gelegen; идваш
тъкмо ~ du kommst mir ge'legen
[wie ge'rufen]
навремен|ея, -ни adj 'rechtzeitig; - на
помощ 'rechtzeitige 'Hilfe /16; - на
мярка 'rechtzeitige 'Maßnahme /16
навремени adv von Zeit zu Zeit, ab und
zu, hin und 'wieder
навременност / nur sg 1. 'Rechtzeitigkeit
/17 2. Aktuali'tät /17
навременяв|ам, -аш (-ах) uv; навре-
мен|я, -йш (-йх) V volles11. her'ankom¬
men vt <33 a/s« >; 'kommen vt
<33/stt>; 'nahen vi <hb>; часът - a
die 'Stunde kommt her'an 2. (бремен¬
на жена) vor der Ent'bindung 'stehen
наврещ|я се, -йш се (-ях се) v 1. (коза)
ge'nug 'meckern vi <hb> 2. (дете)
ge'nug 'schreien vt < 22>jhb >, sich
'ausschreien vr <23a>
навръх adv 1. (горе на върха) auf dem
'Gipfel, auf der 'Spitze; ~ планината
auf dem 'Gipfel des Ge'birges; ~
скалата auf der 'Spitze des 'Felsens; ~
кулата 'oben auf dem Turm, auf der
'Spitze des 'Turmes 2. (на самия ден)
am; am Tag 2; ~ коледа am 'Weih¬
nachtstag; - Великден am 'Tage des
'Osterfestes
навря T ‘навирам
наврякв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
навряк|ам се, -аш се (-ах се) v 1. (жаба)
ge'nug ' quaken vt <hb>, sich 'aus¬
quaken vr <a> 2. übertr ge'nug 'quä¬
ken vt <hb>, sich 'ausquäken vr < a >
навряскв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
навряск|ам се, -аш се (-ах се) v ge'nug
'schreien vi <23/hb>, ge'nug 'krei-
407
навявам
sehen vi <hb>, sich 'heiser 'schreien
['kreischen]
навсъде adv = навсякъде
навсякъде adv 'überall
навтйкв|ам, -am (-ax) uv; навтйк ам,
-am (-ax) v 'stecken (в in 4, зад 'hinter
4, под 'unter 4), (вътре) hin'einstecken
(в in 4)
навуща nur pl 'Fußwickel m 4/pl
навъжд|ам, -am (-ax) uv; навъд|я, -иш
(-их) v 'züchten vr, 'aufzüchten vt
< a >; s' ce sich ver'mehren vr < b >
навън adv 1. (място) 'draußen; - вали
дъжд 'draußen 'regnet es 2. (посока)
hin'aus, nach 'draußen; ~! hin'aus!
излизам ~ ich 'gehe hin'aus; (поглед¬
нато отвън) her'aus; той идва ~ er
kommt her'aus; нещо стърчи ~ 'etwas
ragt her'aus 3. (накъм външната страна)
nach 'außen; краката му бяха извити ~
'seine 'Füße 'waren nach 'außen ge'bogen
навънка adv = навън
навървя I навървям
навърв|я се, -йш се (-ях се) v sich 'müde
'gehen < \3/sn>, sich 'müde 'laufen
< 9/sn >, ge'nug 'laufen
навърв|ям, -яш (-ях) uv; навърв|я, -иш
(-их) v 'auffädeln vt <a>; (в игла)
'einfädeln vr <a>
навъртал |ям, -яш (-ях) v 1. (търкалям)
'wälzen vr 2. (събарям) 'niederwerfen
vt <16a>; ss ce her'umliegen vi
< 31 a/hb>, sich 'wälzen
навързв|ам, -am (-ax) uv; навър|жа,
-жеш (-зах) v 1. 'binden vt <27>; x
снопи 'Garben 'binden 2. (денкове)
'schnüren vr 3. (пленник) 'fesseln vr
4. (завързвам) 'anbinden vr < 27 a >,
'festbinden vr < 27 а > (за an 4) 5. Bot
Frucht 'ansetzen < a >
навърлув|ам се, -аш ce (-ax ce) v
1. ge'nügend 'wüten vi <hb>, sich
'austoben vr <a> 2. (болест) gras-
'sieren vi <d/hb>
навърт|ам ce, -am ce (-ax ce) uv;
навърт|я се, -йш се (-ях ce) v (отри¬
цателно) her'umscharwenzeln < e/hb >;
той все се ~ а около мене er schar-
'wenzelt 'immer um mich her'um; sein
(около някого um jmdn.); вйнаги ce
~ аше около него er war immer um ihn
her'um; (дебна) um'lauern vr < b >; той
се - аше около къщата er umlauerte
das Haus
иавършав|ам, -аш (-ax) uv; навърш|а,
-йш (-ах) od навърш|ея, -ееш (-ах) v
'ausdreschen vr < 16 а >, 'dreschen vr
< 16>
навърша |ам, -am (-ax) uv; навърш|а,
-иш (-их) V voll'enden vr < b >, 'wer¬
den vi < 18/sn>; той навърши трйй-
сет и пет годйни er vollendete das
'fünfunddreißigste 'Lebensjahr, er
'wurde 'fünfunddreißig
навършея | навършавам
навъсв|ам, -аш (-ax) uv; навъс|я, -иш
(-их) V ver'ziehen vr <32b>; х
лицето das Ge'sicht ver'ziehen; х
устата den Mund ver'ziehen; x
челото die Stirn 'runzeln; x веждите
die 'Augenbrauen zu'sammenziehen
<32a>; s cel.ein'finsteres Ge'sicht
'ziehen < 32 >, das Ge'sicht ver'ziehen
2. übertr sich be'decken vr < b >, sich
'eintrüben vr <a>; небето се навъси
der 'Himmel be'deckle sich ['trübte sich
ein]
навъсен adj 1. (лице, човек) 'finster,
'mürrisch 2. (чело) ge'runzelt 3. (небе)
be'deckt, trüb
навъсено adv 'finster, 'mürrisch; гледам
го ~ ihn 'mürrisch 'ansehen
навъся t навъсвам
навътре adv 1. (място) dar'in, 'drinnen;
~ в двора 'drinnen im Hof 2. (посо¬
ка) hin'ein, nach 'innen; влйзам ~ ich
'gehe hin'ein; (погледнато отвътре)
her'ein; нещо стърчй - etw. ragt
her'ein [nach 'innen]; той идва - er
kommt her'ein O не го вземай ~!
nimm es nicht so schwer!
навяв|ам, -am (-ax) uv; нав|ея, -ееш
(-ях) v 1. 'wehen vi <hb>, 'anwehen vt
< a > 2. übertr 'wecken vr; нещо ~ a
тъжни мйсли etw. weckt 'traurige
Ge'danken
навярно
408
навйрно adv 'sicherlich, wahrscheinlich,
wohl
навяхв|ам, -аш (-ах) uv; навехн|а, -еш
(-ах) V ver'slauchen vt <b>
нагйжд|ам, -аш (-ах) uv; нагод|я, -йш
(-йх) V 1. (нагласявам) 'richten vt,
'anpassen vt < а >, 'einstellen vt < а >;
* живота към условията das 'Leben
den Bedingungen 'anpassen [nach den
Bedingungen 'einrichten]; (правя да
пасва) 'anpassen; (правя да се побйра
в нещо) 'einpassen vt <а>; (тъкмя)
zu'rechtrücken vt <а>; ä възглав¬
ницата das 'Kopfkissen zu'rechtrük-
ken 2. (приготвям) 'vorbereiten vt
<c>, zu'rechtmachen vt <a>; *
нещо според вкуса ми etw. nach 'mei¬
nem Ge'schmack 'richten 3. (погрйж-
вам се) sich Sorgen vr, sich 'kümmern
vr (някого um jmdn.); s се 1. sich
'anpassen, sich 'richten; ~ се според
обстоятелствата sich nach den 'Um¬
ständen 'richten, sich den 'Umständen
'anpassen 2. (правя така, както е
удобно на някого) recht 'machen vt;
той му се ~ а er macht es ihm recht
нагаждане и, -ия pl 1. (приспо¬
собяване) 'Anpassen n 23, 'Anpassung
/172. (приготвяне) 'Vorbereitung/17,
Zu'rechtmachen n 23
нагазв|ам, -аш (-ах) uv; нагаз|я, -иш
(-их) V 1. (ходя) 'gehen vt <13jsn>;
~ аме тревата wir gehen durch das
Gras; (вода) 'waten vt <sn>; ~ аме
реката wir 'waten durch den Fluß; (по¬
падам) ge'raten vt < 3 b/sn > auch übertr
2. umg (болест) be'fallen vt <3b>,
'heimsuchen vt < a >; болест ме нагази
mich be'fiel 'eine 'Krankheit, mich
'suchte 'eine 'Krankheit heim
нагалв|ам се, -аш се (-ах се) uv; нагал|я
се, -иш се (-нх се) v ge'nug umschmei¬
cheln vt <b> (в някого jmdn.)
иагав /и, -и pl Na'gantrevolver т 4,
'Trommelrevolver
нагар m, -и pl 1. (при оръжие) 'Pul¬
verschleim т 1 2. (сажди) 'Rußspur
/17
нагарч|ам, -аш (-ах) uv; нагори | а, -йш
(-äx) V'etwas'bitterSchmecken <hh>
нагар!ям, -яш (-ях) uv; нагор[я, -йш
(-йх) V 'anbrennen vt < 10 а >
нагдето Konj = накъдето
нагйзв|ам, -аш (-ах) uv; нагйзн|а, -еш
(-ах) V durch'näßt 'werden < 18/sn >,
naß 'werden; нагйзнал vor 'Nässe
'triefend
нагйздв|ам, -аш (-ах) uv; нагйзд|я, -иш
(-их) V Schmücken vt, 'putzen vt
нагнзден adj ge'schmückl, ge'putzt, zu¬
' rechtgemacht
нагиздя t нагйздвам
нагйзд|ям, -яш (-ях) uv; нагйзд|я, -иш
(-их) V = нагйздвам
нагнзна | нагйзвам
нйглава adv. излйзам ~ с някого mit
jmds. 'Dickschädel 'fertigwerden vt
< 18а/зл>
нагладув|ам се, -аш се (-ах се) v viel
'hungern vt <hb>, ge'nügend 'hun¬
gern
наглад|я, -иш (-их) v 'bügeln vt, 'plätten
vt
иаглас|а /, -и pl 1. (нареждане) Zu-
'rechlmachen n 23 2. (средство) 'Mittel
n 23 3. (уговорка) 'Abmachung /17
нагласен adj 1. (нареден) zu'rechtge-
machl 2. (уговорен) 'abgemacht;
(отрицателно) 'abgekartet; това е ~ a
работа das ist ein 'abgekartetes Spiel
нагласяв|ам, -аш (-ах) uv; наглас|я,
-йш (-йх) v 1. (приготвям) zu'rechtma¬
chen vt <а>, 'anrichten vt <а>;
нагласихме всичко за йзлет wir
'machten 'alles für den 'Ausflug
zu'recht; « масата den Tisch 'an¬
richten 2. (уред) 'einstellen vt <a>;
(музикален инструмент) Stimmen vt
3. (мероприятие) arran'gieren vt, ver¬
unstalten vt <b>; « вечер 'einen
'Abend ver'anstalten [arran'gieren]
4. (поставям в хубаво положение)
zu'rechtrücken vt <a>; ä възглав¬
ницата das 'Kopfkissen zu'rechtrücken
5. (нагйздвам) 'anputzen vt <a>,
zu'rechtmachen vt <a> 6. (песен)
409
награда
cr'sinnen vf <26b>, 'ausdenken vt
<10a> O хубаво x някого wng
jmdn. schon 'zurichten; es jmdm. ge'hö-
rig 'geben < 15 >; s ce 1. (нареждам
се) sich 'einrichten vr < a > 2. (уговарям
cc) sich ver'abreden, sich 'absprechen (c
mit 3) O всйчко се ~ а чудесно 'alles
klappt wie am 'Schnürchen
наглас|ям, -яш (-ях) uv = нагласявам
наглед т nur sg 'Anschauung / 17,
'Augenschein m I; от собствен ~ aus
'eigener 'Anschauung
наглед adv dem 'Anschein nach, dem
'Augenschein nach; 'äußerlich; това
само ~ е така das ist nur dem 'An¬
schein nach so
нагледам се T наглеждам се
нагледв|ам, -аш (-ах) uv = наг леждам
нагл6д|ен, -ни adj 'anschaulich О ~ на
агитация 'Sichtwerbung / 17, 'Sicht¬
agitation /17
нагледня|к т, -ци pl 'Aufseher т 4
нагледно adv 'anschaulich
нагледност / nur sg 'Anschaulichkeit
/17
наглежд|ам, -аш (-ах) uv sich 'sorgen vr,
sich 'kümmern vr (нещо um etw.);
beaufsichtigen vt <b>
яагл£жд|ам се, -аш се (-ах се) uv;
наглед|ам се, -аш се (-ах се) v sich satt
'sehen <19fhb>, sich satt 'schauen
<hb>, ge'nügend 'sehen, ge'nügend
'schauen
наглез|в се, -иш се (-их се) v sich
('mächtig) 'zieren vr
нагло adv 'unverschämt, dreist
наглост /nur sg 'Unverschämtheit /17,
'Dreistigkeit /17
нагнй|ва (-ва) uv; нагн|йе (-Й) v nur 3.
Pers. 'anfaulen vi <a/sn>
нагнояв|ам, -аш (-ах) uv; нагно|я, -йш
(-йх) V 'eitern vi <hb>
вагиоясв|ам, -аш (-ах) uv; нагнояс|ам,
-аш (-ах) V - нагноявам
иаговйр|ям, -яш (-ях) uv; наговор|я,
-иш (-их) V1. (придумвам) über'reden
vt <b> 2. (говоря много) zu'sam-
menreden vt <a>, da'herreden vt
<a> (на някого jmdm. gegen’über);
s ce sich 'absprechen vr < 16 a>
наговорвам, -аш (-ах) uv = наговарям
наговор|я се, -иш се (-их се) v
1. t наговарям 2. sich satt 'reden
<hb>, sich 'ausrcden vr <a>
нагодя | нагаждам
нагодяв|ам, -аш (-ах) uv = нагаждам
иаголемяв!ам, -аш (-ах) uv; наго-
лем|ея, -ееш (-ях) v 'größer 'werden
vi <18/sn>; x ce'hochmütig'wer¬
den
нагон m nur sg Trieb m I, In'stinkl m 1
нагонаIbm, -аш (-ах) uv; нагон1я, -иш
(-их) v 1. (вкарвам) hin'eintreiben vt
<23а> 2. (падя) 'fortjagen vt <а>
нагоре adv 1. nach 'oben 2. (по наклон)
hin'auf; 'aufwärts auch übertr; от 100
лева - von 100 'Lewa 'aufwärts
иагор|ен, -ни adj = нанагорен
нагорещяв|ам, -аш (-ах) uv; нагорещ|я,
-йш (-йх) V er'hitzen vt <b>; s се
heiß 'werden < 18/sn>, sich er'hitzen
HaröpHHUile n, -a pl — нанагорнише
нагорчйв|ам, -аш (-ах) uv = нагарчам
нагоряв|ам, -аш (-ах) uv = нагарям
нагосподарув|ам се, -аш се (-ах се) v zur
Ge'nüge 'herrschen <hb>
нагостяв|ам, -аш (-ах) uv; нагост|я,
-йш (-йх) V be'wirten vt
наготв|ям, -яш (-ях) uv; наготв|я, -иш
(-их) V 'zubereiten vt < а >
наготово adv von selbst О чакам ~
dar'auf 'warten, daß 'einem 'alles auf
dem Präsen'tierteller ge'boten wird;
поднасям му нещо - ihm etw. auf
dem Präsen'tierteller 'darbieten; всйч¬
ко му йдва ~ 'alles fliegt ihm zu;
нйшонейдва - es kommt nichts von
selbst
нагощав|ам, -аш (-ах) uv = наго-
стявам
нагояв|ам, -аш (-ах) uv; наго|я, -йш
(-йх) V 'fettfüttern vt < а >, 'mästen vt
паграбв|ам, -аш (-ах) uv; награб[я, -иш
(-их) V zu'sammenraflen vt < а >; *
се ge'nug zu'sammenraffen
наград|а /, -и pl 1. Preis т 1;
награждавам
410
Национална * Nationalpreis; при¬
съждам му « ihm 'einen Preis ver¬
leihen <23b> ['zusprechen <16a>];
спечелвам първа ä den 'ersten Preis
gc'winnen <26bjhb> 2. (отличие)
'Auszeichnung / 17; висока ж 'eine
'hohe 'Auszeichnung
награждйв|ам, -аш (>ax) uv; наград|я,
-йш (-йх) V 'auszeichnen vt < а > (с mit
3)
награждавам]« п, -ия р! 'Auszeichnung
/17
яагракв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
награк|ам се, -аш се (-ах се) v sich satt
'krächzen vi <hb>
награмадяв|ам, -аш (-ах) uv; награ-
мад|я, -йш (-йх) V 'aufhäufen vt <а>
награняв|а (-а) uv; награн|й (-й) v nur 3.
Pers. leicht 'ranzig sein < Bjsn >
награфяв|ам, -аш (-ах) uv; награф|я,
-йш (-йх) V in 'Spalten 'einteilen
< &/hb >
награчв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
награч|а се, -иш се (-их се) v *
награкзам се
нагр6бв|ам, -аш (-ах) uv; нагреб|а, -еш
(-äx) vl. er'greifen vt <21b>; » шепа
зърна 'eine 'Handvoll 'Körner er'grei-
fen 2. (течност) 'schöpfen vi; * ce
1. (течност) sich satt 'schöpfen 2. (пред¬
мети) sich satt 'scheffeln 3. (c лодка)
sich satt ['müde] 'rüdem <hb>
нагревател (-ят) m, -и pl 'Heizelement
n 20; (бързовар) Tauchsieder m 4
нагревател |ен, -ни adj Heiz-; « уред
'Heizgerät n 20
нагрея t нагрявам
нагрйб|ам, -аш (-ах) uv = нагребвам
нагрнзв|ам, -аш (-ах) uv; наг|риза,
-ризеш (-рйзах) v 'anknabbern vt
< а >; е се sich satt 'knabbern
иагрубяв|ам, -аш (-ах) uv; нагруб|я,
-йш (-йх) V 'Grobheiten 'sagen <hb>
(някого jmdm.), beleidigen vt < b >
нагрубяваме и, -ия pl Beleidigung/17,
Beschimpfung /17
нагрузка/nur sg Belastung/17
пагръднн|к m, -ци pl 1. 'Vorhemd n 25
2. (предница) 'Vorderteil nt 1 3. (в
хамута) 'Brustblatt n 22
нагряв|ам, -аш (-ах) uv; нагр|ея, -ееш
(-ях) V ’anwärmen vt <а>, warm
'machen vt
наг|рявка/, -ревки pl Med Be'strahlung
/17
нагугукв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
нагугук|ам се, -аш ce (-ax ce) v sich
'müde [satt] 'gurren < hb >
нагукв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; нагу-
к|ам се, -аш се (-ах се) v = нагу-
гуквам се
иагуля|я се, -еш се (-х се) v zur Ge'nüge
'zechen vi <hb>
нагъв ам, -аш (-ax) uv; нагън|а, -еш
(-ах) v 1. (сгъвам) zu'sammenlegen vt
<а>, zu'sammenfalten vt 2. (смач¬
квам) zer'kniltem vi <b>, zu'sam-
menknitlern vt <a> 3. umg (при¬
нуждавам) mit Druck da'zu 'bringen
< 24/hb > 4. umg (ям) 'futtern vi; e ce
sich in 'Falten 'legen vr
наг|ъл, -ли adj 'unverfroren, frech, 'un¬
verschämt
нагьлтв|ам, -аш (-ax) uv; нагълт|ам,
-аш (-ах) V ver'schlingen vt < 27 b >;
s ce 1. ge'nügend 'schlucken vt (c
нещо etw.) 2. (наям се лакомо) sich
'vollfressen vr < 15 a >
нагьлчав|ам, -аш (-ax) uv; нагълч|а,
-йш (-ах) v 'ausschimpfen vi < а >; s
се zur Ge'nüge 'schimpfen
нагъна t нагъвам
нагънат adj ge'faltet
нагърбв|ам, -аш (-ах) uv; нагърб|я, -иш
(-их) V1. sich auf den 'Rücken 'laden vt
<4>, auf den 'Rücken 'nehmen vt
< 16> 2. übertr 'auftragen vi <4a>;
s ce 1. auf sich 'nehmen (c нещо etw.)
2. = нагърбушвам ce
нагьрбушв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
нагърбуш|а се, -иш се (-их ce) v 'einen
'Buckel 'machen <hb>, sich nach
vorn 'beugen vr
нагърбя f нагърбвам
нагьрб|ям, -яш (-ях) uv = нагърбвам
нагърчв!ам, -аш (-ах) uv; нагърч|а, -иш
411
надвисявам
(-их) V zu'sammenknittern vr <а>,
zer'knittern v/ < b >; s ce 'faltig 'wer¬
den < 1 &jsn >
над Konj 'über (5 od 4)\ юнак -
юнаците der 'größte Held 'unter den
'Helden; задача ~ задачите die
'wichtigste 'Aufgabe 'unter 'allen 'Auf¬
gaben; злодейство ~ 'Frevel 'gegen
(4); правя усилие ~ себе си sich selbst
über'winden vr < 27 b >; вземам връх
~ нещо etw. über'winden; работя ~
нещо an etw. 'arbeiten vi <hb>;
треперя ~ нещо 'alle 'Hände 'über
etw. 'halten < 3jhb >; смилявам ce ~
някого jmdrn. 'Gnade er'weisen
< 23 bjhb >; надсмивам се ~ някого
jmdn. ver'lachen < bjhb >
надав|ам, -аш (-ах) uv; на|дам, -дадеш
(-дадох) V 1. 'hingeben vt <15а>
2. (вик, вой) 'ausstoßen vt <34а>
3. (плат) verlängern vt <b> О s
глас 'seine 'Stimme er'tönen 'lassen
< 3jhb >; % yxö die 'Ohren 'spitzen
надалеко adv = надалече
надалеч adv = надалече
надалече adv weit, fern, in der [die] 'Ferne
надали Partikel kaum
надам f надавам
надарен adj 1. be'schenkt 2. (c дарба)
be'gabt
надареност / nur sg Be'gabung / 17
надаряв|ам, -аш (-ах) uv; надар|я, -йш
(-йх) V 1. be'schenken vr <b> 2. (c
дарба) 'ausstatten vt < a > (c mit 3);
'geben vt < 15 >, 'schenken vr (някого
c нещо jmdm. etw.)
надбавк|а /, -и pl 'Zulage/16, 'Zuschlag
m 2
надборв|ам, -аш (-ах) uv; надбор|я, -иш
(-их) V be'siegen vr < b >; s ce mit-
ein'ander 'ringen vi <21/hb>
надбързв|ам, -аш (-ах) uv; надбърз|ам,
-аш (-ах) V über'holen vt < b >; % се
um die 'Wette 'eilen < sn >
надбягв|ам, -аш (-ах) uv; надбяг|ам,
-аш (-ах) v über'holen vr < b >; s ce
um die 'Wette 'laufen < 9/sn >, 'einen
'Wettlauf'machen <hb>
надбягван [е n, -ия pl 'Wettlauf m 2;
Sport 'Rennen n 23; конни ~ ия 'Pfer¬
derennen
надварв|ам, -аш (-ах) uv; надвар|я, -иш
(-их) V = надминавам
надве adv 1. (счупено) ent'zwei 2. (на
две части) in zwei 'Teile О думата му
~ не става mit ihm ist nicht zu 'spa¬
ßen; моята e ~ 'meine 'Sache ist noch
nicht 'sicher; превивам ce ~ sich
zu'sammenkrümmen
надве-натри adv 'oberflächlich
надвесв|ам, -аш (-ах) uv; надвес|я, -иш
(-их) V 1. (навеждам) 'neigen vr 2. (ос¬
тавям да виси) 'hängen 'lassen vr < 3 >;
s се 1. sich 'beugen vr, sich 'neigen
2. (за покрив, скала) 'Überhängen vi
< 5 zjhb >
надвесен adj 1. ge'beugl, ge'neigt 2. (пок¬
рив, скали) 'überhängend
надвеся f надвесвам
надвес|ям, -яш (-ях) uv = надвесвам
надвечер adv 'gegen 'Abend
надвзем|ам, -аш (-ах) uv; надвзе|ма,
-меш (-х) V zu viel 'nehmen vt < 16 >
надвзйм]ам, -аш (-ах) uv = надвземам
надвйв|ам, -аш (-ах) uv; надвй|я, -еш
(-х) V 1, über'winden vr <27b>, be-
'wältigen vt <b> 2. (побеждавам)
be'siegen vr <b>
надвйкв|ам, -аш (-ах) uv; надвйк|ам,
-аш (-ах) V über'schreien vt < 23 b >;
s ce sich 'gegenseitig über'schreien
]надвнсв ам, -аш (-ах) uv; надвйсн|а,
-еш (-ах) V 1. (предмети) 'Überhängen
vi < 5 а jhb > 2. (хора) sich 'beugen vr;
ä на проздреца sich aus dem 'Fenster
'beugen 3. (облаци, буря) her'aufzie-
hen vi <32 a/s« > auch übertr; не¬
щастие ~ а над къщата му ein 'Un¬
glück zieht über 'seinem Haus her'auf
[braut sich 'über 'seinem Haus zusam¬
men]
2надвисв|ам, -аш (-ах) uv; надвйс|я,
-иш (-их) V = надвесвам; s се =
^адвйсвам
надвнсяв|ам, -аш (-ах) uv; надвис|я,
-йш (-йх) V = надвишавам
надвишавам
412
надвишав|аму -аш (-ах) uv; надвиш|а,
-йш (-йх) V 1. Überträgen vt <b>
2. übertr über'steigen vt < 23 b >, über-
'treffen vt < 16 b>
надвнас|ям, -яш (-ях) uv; надви|ecä,
-есеш (-ecox) v 1. (парй) zu viel 'ein¬
zahlen vt < a > 2. (стока) zu viel 'ein¬
bringen vt <24a> *
надгрея f надгрявам
надгроб|ен, -ни adj Grab-; ж камък
'Grabstein ml; ~ на реч 'Grabrede
/16
надгряв|ам, -аш (-ах) uv; надгр!ея, -ееш
(-ях) у 'besser 'scheinen vi <23/hb>
['leuchten vi <hb>] (нещо als etw.)
наддав|ам, -аш (-ах) uv; над!дам,
-дадеш (-дадох) v 1. zu viel 'geben vt
<15>; дадох им и наддадох ich
'habe 'ihnen ge'geben und zu viel
ge'geben 2. (търг) über'bielen < 32 b >,
'bieten <32jhb>, 'mitbieten <32a/
hb> 3. (удължавам) verlängern vt
<b> 4. (разширявам) er'weitem vt
<b>, 'weiter 'machen <hb> 5. (на
тегло) 'zunehmen vi < 16a/AA>
наддаваи|е я, -ия pi 1. (търг) Versteige¬
rung/17, Aukti'on/17; търг c явно ж
'öffentliche Versteigerung 2. (пред¬
лагане повече) Über'bieten n 23
наддам t наддавам
надделяв|ам, -аш (-ах) uv; надделея,
-ееш (-ях) V 1. über'winden vt <27 b>
(над някого od нещо jmdn. od etw.)
2. (превъзхождам) über'wiegen vi
<32b lhb>
наддумв|ам, -аш (-ах) uv; наддум|ам,
-аш (-ах) V im 'Sprechen über'treffen vt
< 16b>; s ce um die 'Wette 'reden vi
<hb>
иадебеля | 2 надебелявам
1надебелйв|ам, -аш (-ах) uv; наде-
бел|ея, -ееш (-ях) v 1. (ставам дебел)
dick 'werden vi < 18/$«> 2. (ставам
по-дебел) 'dicker 'werden 3. (подувам
се) 'anschwellen vi <17 a/s« >
2надебеляв|ам, -аш (-ах) uv; надебел|я,
-йш (-йх) V 'dicker 'machen vt < 18 >,
ver'dicken vt <b>
надебеляваме «, -ия pi 1. 'Dickwerden
n 23 2. (подуване, надебелено място)
'Schwellung /17
надежд|а /, -и pl 'Hoffnung / 17 (в, за
auf 4)
надежд|ен, -ни adj 'zuverlässig
наденнц|а /, -и pl 'Knackwurst /14
иадето Konj = накъдето
иаде|я се, -еш се (-ях се) uv 'hoffen vt, vi
наджавкв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
наджавк|ам се, -аш се (-ах се) v sich
'sattbeJlen vr <a>, sich 'ausbellen
надживявам, -аш (-ах) uv; наджив|ея,
-ееш (-ях) V über'leben (с um 4)
наджьнв|ам, -аш (-ах) uv; наджън|а,
-еш (-ах) v 'besser ['schneller] 'ernten vt
<hb> (някого als jmd.); x ceumdie
'Wette 'ernten
надзвезд|ен, -ни adj 'sterncnweit
надзем|ам, -аш (-ах) uv; надзс|ма, -меш
(-х) V = надвземам
надзем|ен, -ни adj 'überirdisch
надзйм|ам, -аш (-ах) uv - надвземам
надзнрав|ам, -аш (-ах) uv beaufsichti¬
gen vt <b>
надзирател (-ят) т, -и pl 'Aufseher т 4
надзирателк|а /, -и pl 'Aufseherin /18
надзнрателски adj 'Aufseher-
надзор т nur sg 'Aufsicht / 17,
Kontrolle/16
иадзория|к m, -ци pi - надзирател
надзорютески adj — надзнрателски
надзорннчество п nur sg Beaufsichti¬
gung/ 17
надзърв|ам, -аш (-ах) uv; надзърн|а,
-еш (-ах) V 'einen Blick 'werfen
< 16/Аb>
надзъртам, -аш (-ах) uv 'einen Blick
'werfen <16/AA>
надивяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
надив|я се, -йш се (-йх се) v zur
Ge'nüge 'staunen vr
надйг|ам, -аш (-ах) uv; надйгк|а, -еш
(-ах) V 1. (вдигам малко) 'anheben vt
< 14 а > 2. (вдйгам нависоко) 'hochhe¬
ben vt <14а> 3. (събйрам) zu'sam-
menraffen vt <а> 4. (глас) 'heben vt
<14>; х се 1. (извисявам се) sich
413
падничарски
er'heben vr <14b> 2. (движа се
нагоре) 'steigen vi <23 jsn>, sich 'heben
vr < 14 > 3. (ставам, въставам) 'aufste¬
hen vi <a/sn>, sich er'heben 4. (ста¬
вам по-силен) sich verstärken vr <b>
5. (чувам се) zu 'hören sein < B jsn >
6. (чувствувам се) 'wachsen vi <4jsn>
O той им се ~ a er er'hebt sich 'über
sie
надиграя!ам, -аш (-ах) uv; надигра|я,
-еш (-х) V 1. beim Spiel be'siegen vr
< b > 2. Sport be'siegen 3. (танц) beim
Tanz 'Sieger 'bleiben vi <23/sn>
(някого 'über jmdn.); s се 1. um die
'Wette 'spielen <hb> 2. Sport im
'Wettkampf'stehen vi <hb> 3. (танц)
um die 'Wette 'tanzen vi <hb>
надиплен adj 1. in 'Falten ge'legt
2. (сдйплен) zu'sammengelegt
надйпл|ям, -яш (-ях) uv; надйпл|я, -иш
(-их) v 1. in 'Falten 'legen vt 2. (сгъвам)
zu'sammenlegen vr < a >, zu'sammen-
falten vt <a>; * ce sich in 'Falten
'legen, sich 'falten
надйре adv volkst 1. (място) 'hinten
2. (посока) nach 'hinten
надйшв|ам се, -аш ce (-ax cc) uv;
надйш|ам се, -аш ce (-ax ce) v sich
'sattatmen vr < a >; sich 'vollatmen vr
<a>
кадкласов adj 'über den 'Klassen Ste¬
hend, nicht 'klassenmäßig bestimmt
надколен|ен, -ни adj 'Oberschenkel-
надкорем|ен, -ни adj 'über dem Bauch
be'findlich
надк6ст|ен, -ни adj 'Knochen-; ~ на
ципа 'Knochenhaut /14
надк6стниц|а /, -и pl Anat 'Knochen¬
haut /14
надлежен, -ни adj 'zuständig
надлежно adv von 'zuständiger 'Seite
[In'stanz]
надлез m, -и pl Verk Überführung /17;
'Hochstraße /16
надльгв|ам, -аш (-ax) uv; надлъ|жа,
-жеш (-rax) v im 'Lügen über'treffen vr
< 16 b >; s ce um die 'Wette 'lügen vi
< 40/hb>
на длъж adv der 'Länge nach, längs O ~
и нашйр weit und breit
иадлгьжа f надлъгвам
надлъж|ен, -ни adj Längs-; % разрез
'Längsschnitt m 1
надмен|ен, -ни adj überheblich, 'hoch¬
näsig ^
надменност / nur sg Überheblichkeit
/17, 'Hochnäsigkeit /17
надмерв|ам, -аш (-ax) uv; надмср|я,
-иш (-их) V zu viel 'messen < 15/hb >,
beim 'Messen zu'viel her'ausbekom-
men <33c/A6>
надметна f надмятам
надмннав]ам, -аш (-ax) uv; надмйн|а,
-еш (-ах) у 1. (при движение) über-
'holen vt < b > auch übertr 2. (надрас¬
твам) über'treffen vt <16b> auch
übertr; това - а всички очаквания das
über'trifft 'alle Erwartungen; » no
брой in der 'Anzahl über'treffen; »
себе си sich selbst über'treffen 3. (no-
голям съм) über'ragen vr <b>
надминаваме n, -ия pl 1. Über'holen
n 23 2. übertr Über'treffen n 23
надмогв|ам, -аш (-ax) uv; надмогн|а,
-еш (-ах) V über'winden vr < 27 b >
надморск|и adj 'Meeres-; ~ а височина
'Höhe /16 'über dem 'Meeresspiegel
надмощие n nur sg Überlegenheit /17
надмят|ям, -аш (-ax) uv; надметн|а,
-еш (-ах) V beim 'Werfen über'treffen vr
< 16 b>
надннкв|ам, -аш (-ax) uv; наднйкн|а,
-еш (-ах) V1. (надзървам) 'einen Blick
'werfen < 16>, 'lugen vi <hb> 2. (про¬
никвам) 'eindringen vi < 27 а/sn >,
hin'einschauen vi <&/hb> 3. (показвам
ce) her'vorlugen vi < а/hb >
надниц|а/ -и pl 'Tagelohn m 2
наднич|ам, -аш (-ax) uv; наднйкн|а, -еш
(-ах) v 1. (в нещо) hin'einschauen vi
<hb> 2. (показвам се) her'vorlu¬
gen vi <а/hb>, her'vorschauen vi
< a/hb >
надничар (-ят) m, -и pl 'Tagelöhner m 4
надничари[a/ -и pl 'Tagelöhnerin / IS
падничарски adj Tagelöhner-
надничарство
414
надничарство п nur sg Tagelöhnerarbeit
/17
наднич|ен, -ни adj Tagelohn-
наднормен adj 'über die Norm; ~ o
производство Produktion / 17 'über
die Norm
наднормени|k nt, -ци pl 'Arbeiter
m 4, der die Norm 'ständig 'überer¬
füllt
надоблач|ен, -ни adj 'über den 'Wolken
be'findlich
надовежд|ам, -am (-ax) uv; надо|веда,
-ведеш (-ведох) v umg her'beischlep-
pen vi <a>
надовлйч|ам, -am (-ax) uv; надов|лека,
-лечеш (-лякох) v her'beischleppen vt
< a > auch übertr
надо|й (-ят) m nur sg 'Milchertrag m 2
надойв1ам, -am (-ax) uv = надоявам
надойда | надохождам
надокарв|ам, -am (-ах) uv; надокар|ам,
-am (-ах) v 'herschleppen vt <a>,
'herbringen vt <24a>
надоле adv = надолу
надолнищ|е n, -a pl = нанадолните
надолу adv 1. (посока) hin'unter, hin'ab,
nach 'unten; nö-~ 'weiter hin'unter
[hin'ab, nach 'unten]; най- - am 'weite¬
sten hin'unter [hin'ab, nach 'unten]; соча
~ nach 'unten 'zeigen; слизам ~ hin-
'untersteigen vi < 23 a/sn >, hin'absleigen
vi <2ia/sn>; движа се по реката ~
fluß abwärts 'gehen vi < 13/s«> 2. (мяс¬
то) 'unten; nö- ~ 'weiter 'unten; най¬
"> am 'weitesten 'unten O обръщам c
главата - auf den Kopf 'stellen vt
надомъкв|ам, -am (-ax) uv; надо-
мъкн|а, -еш (-ax) v = надовлйчам; е
се 'angerannt 'kommen <33/sn>
надоаас|ям, -яш (-ях) uv; надо|неса,
-несеш (-несох) v 'angeschleppt 'brin¬
gen <24 jhb>
надохажд|ам, -am (-ax) uv = надо-
хождам
надохожд|ам, -am (-ах) uv; над|ойда,
-ойдеш (-ойдох) V 'angelaufen 'kom¬
men <33 /sn>
надояв|ам, -am (-ах) uv; надо|я, -йш
(-йх) V 1. 'melken vt, vi <12jhb>
2. (бебе) 'stillen vt
надпартй|ен, -йни adj 'überparteilich
надпея | надпявам
надпнв|ам, -am (-ах) uv; надпй|я, -еш
(-х) V beim 'Trinken über'treffen vt
<I6b> ..
надпис nt, -и pl I. (заглавие) 'Über¬
schrift/! 7 2. (на камък) 'Inschrift /17
3. (на фирма, пакет) 'Aufschrift /17
4. (филм) 'Untertitel т 4
надпнсв|ам, -am (-ах) uv; надпй|ша,
-шеш (-сах) v 1. beschriften vi <b>;
« плйка die A'dresse auf den 'Um¬
schlag 'schreiben < 23 > 2. (сметки) zu
viel 'aufschreiben vt < 23 a >
надпиша | надписвам
надпия t надпйвам
надплащ|ам, -am (-ax) uv; надплат|я,
-йш (-йх) V zu viel be'zahlen vi < b >
(нещо für etw.)
надплувв|ам, -am (-ax) uv; надплув|ам,
-am (-ax) v beim 'Schwimmen be'siegen
vi <b>
надпревара/nur sg 'Wettstreit m 1; в ~
um die 'Wette
надпреварвам, -am (-ax) uv; надпре-
вар|я, -иш (-их) v über'holen vt <b>;
s ce 'wetteifern vi <hb> (за um 4)
надпреварван |e n, -ия pl 'Wetteifern n 23
надпреваря t надпреварвам
надпревар|ям, -яш (-ях) uv = надпре¬
варвам
надпрепускв|ам, -am (-ах) uv; надпре-
пуск|ам, -am (-ах) v 1. (при езда) um
die 'Wette 'reiten vi <21 /sn> 2. (коне)
um die 'Wette galop'pieren vi <djsn>
3. (хора) um die 'Wette 'rennen vi
<10/sw>, ein 'Wettrennen verun¬
stalten vi <b>
надприказв|ам, -am (-ax) uv; надпри-
ка|жа, -жеш (-зах) v = наддумвам
надпяв|ам, -am (-ах) uv; надп|ея, -ееш
(-ях) v beim 'Singen über'treffen vi
< 16 b >
надпяван|e n, -ия pl 'Sängerwettstreit
m 1
надработв|ам, -am (-ax) uv; надра-
415
надупчвам
бот|я, -иш (-их) V bei der 'Arbeit
über'lreffen vt < 16 b >
надраскв|ам, -аш (-ах) uv, надраск|ам,
-аш (-ах) od надра|щя, -щеш (-сках) v
1. (с резки) zer'kratzen vt <b> 2. (с
молив) be'kritzeln vt <b> 3. (напис¬
вам) 'hinkritzeln vt < а >
надраствам, -аш (-ах) uv; над|раста,
-растеш (-растох) v 1, 'größer 'werden
< 18/sn> (някого als jmd.) 2. übertr
über'treffen vt <16b>, über'holen vt
<b>; надрасъл е времето си er ist
'seiner Zeit vor'aus
издращя f надрасквам
надребнявам, -аш (-ах) uv; надребн|я,
-йш (-йх) V = надробявам
надремв|ам се, -аш се (-ах се) uv =
надрямвам се
надремя се | надрямвам се
надробяв|ам, -аш (-ах) uv; надроб|я,
-йш (-йх) V 1. zer'kleinern vt <b>;
(нещо роиливо) zer'krümeln vt <b>
2. (попара) 'einbrocken vt <a>;
каквото си надробил, това ще
сърбаш was du dir 'eingebrockt hast,
mußt du auch 'auslöffeln; s ce in
'kleine 'Stücke zer'fallen <36/sn>\
(нещо ронлйво) zer'bröckeln vi
< Ъ/sn >
надрусв|ам, -аш (-ах) uv; надрус|ам, -аш
(-ах) V1. (плодове) her'unterschütteln vt
<а> 2. (друсам много) 'durch¬
schütteln vt < а >; s се vom 'Schütteln
ge'nug be'kommen <33 b/hb>
надрускв|ам, -аш (-ах) uv; надруск|ам,
-аш (-ах) V = надрусвам
надрънкв|ам, -аш (-ах) uv; надрънк|ам,
-аш (-ах) V umg da'herreden vt < а >,
er'zählen vt; s се 1. (със звънец) vom
'Klingeln ge'nug be'kommen < 33 b/
hb> 2. (c друг предмет) vom Ge-
'klapper ge'nug be'kommen 3. (на-
приказвам ce) umg sich 'ausquatschen
vr <a>
надрямв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
над|ремя се, -ремеш се (-рямах ce) v
ge'nug 'schlummern vi <hb>
надсвйрв|ам, -аш (-ax) uv; надсвйр|я,
-иш (-их) V im Musi'zieren über'treffen
vt < 16 b>
надскач|ам, -аш (-ax) uv; надскоч|а,
-иш (-их) V überschreiten vt <21 b>
надскачв|ам, -аш (-ах) uv; надскач|ам,
-аш (-ах) V 'weiter 'springen vi
<21jsn> (някого als jmd.); s ce
'Wettspringen 'machen vt
надсмйв|ам се, -аш ce, (-ax ce) uv;
надсм]ея се, -ееш се (-ях ce) v 'ausla¬
chen vt <a> (над od на някого jmdn.)
надстроеч|ен, -ни adj Phil 'Überbau-
надстройк|а /, -и pl 1. Arch 'aufge-
slockter Ge'bäudeteil m 12. (надстроя¬
ване) 'Aufstocken n 23 3. Phil 'Über¬
bau m 1
надстроявам, -аш (-ax) uv; надстро|я,
-йш (-йх) V 'aufstocken vt < а >
надтежав|ам, -аш (ах) uv; надтеж|а,
-йш (-ах) V 'schwerer sein < Ъ/sn >
['werden <18/s«>]
надтнчв|ам, -аш (-ах) uv; надтйч|ам, -аш
(-ах) v 'schneller 'rennen vi <10jsn>
['laufen vi < 9jsn > ] (някого als jmd.)
иадув|ам, -аш (-ax) uv; наду|я, -еш (-х) v
1. (с уста) 'aufblasen vt < 3 а > 2. (с
помпа) 'aufpumpen vt <а> 3. (вя¬
тър) 'blähen vt, 'aufblähen vt <a>
4. (устни) 'schürzen vt 5. (преувелича¬
вам) 'aufbauschen vt <a> 6. (под¬
стрекавам) 'aufhetzen vt <a> O 8
гайдата 'losheulen vi < a/hb >; ~ а ме
смях [на смях] das 'Lachen kommt mir
an; s ce 1. sich 'aufplustern vr <a>
auch übertr, птицата се ~ a der 'Vogel
'plustert sich auf; 8 се от гордост sich
vor Stolz 'aufplustern 2. (подувам ce)
'schwellen vi < \l/sn >, dick 'werden vi
< 18/sn > 3. (сърдя ce) sich 'aufblasen
O 8 се c нещо sich auf etw. 4 etw.
'einbilden vr <a>; надула ми се е
главата mir brummt der 'Schädel
надумв|ам, -аш (-ax) uv; надум|ам, -аш
(-ах) V 1. (натяквам) 'Vorhaltungen
'machen (някому jmdm.) 2. (убежда¬
вам) über'reden vt <b>
надупчв|ам, -аш (-ах) uv; надупч|а, -иш
(-их) V durch'löchem vt < b >; s се
надут
416
'Löcher be'kommen < 33 bjhb>
надут adj 1. (c уста) 'aufgeblasen auch
übertr 2. (издут) 'aufgebläht; * корем
'aufgeblähter Leib m 3 a 3. (подут)
ge'schwollen; ~ крак ge'schwollenes
Bein n 20 4. (платно) ge'schwellt
5. (животно, високомерен) 'aufgeplu¬
stert
надуто adv 'aufgeplustert, 'großtuerisch
иадутост / nur sg 'Aufgeblasenheit /17,
Großtuc'rei /17
надухв|ам, -аш (-ах) uv; надух|ам, -аш
(-ах) V 1. (вятър) 'umwehen vr <а>
2. (вдухвам) 'einblasen vt < 3 а >
иадушв|ам, -аш (-ах) uv; надуш|а, -иш
(-их) V 1. 'Witterung be'kommen
<33bfhb> (някого od нещо von
jmdm. odetw.) auch übertr 2. (досещам
се) Wind be'kommen (някого od не¬
що von jmdm. od etw.)
надуя I надувам
надхвърлим, -яш (-ях) uv; надхвърл|я,
-иш (-их) V 1. (при хвърляне) 'weiter
'werfen (някого als jmd.) 2. (премина¬
вам) überschreiten vt <21b>; «
петдесетте годйни die 'Fünfziger
über'schreiten; s границите die
'Grenzen überschreiten 3. (надмина¬
вам) über'treffen vt < 16 b >; * очак¬
ванията die Erwartungen über'tref-
fen; z заплануваните цели die
ge'planten 'Ziele über'treffen O ä
рамките на нещо den 'Rahmen von
etw. 'sprengen; това - я силите ми
das geht 'über 'meine 'Kräfte; s ce um
die 'Welte 'werfen < 16jhb>
надхитрявам, -аш (-ах) uv = надхит¬
рям
надхйтр|ям, -яш (-ях) uv; надхитр|я,
-йш (-йх) V überlisten vt < b >; s се
sich 'gegenseitig über'lisicn
надценк а /, -и pl 'Aufschlag m 2,
'Zuschlag m 2
надценявам, -аш (-ах) uv; надцен|я,
-йш (-йх) V über'schätzen vt <b>
надшйв|ам, -аш (-ах) uv; надшй|я, -еш
(-х) V 1. 'aufnähen vt <а> (нещо auf
etw.) 2, 'besser 'nähen vt (някого als
jmd.); s ce um die 'Wette 'nähen
надьлбав|ам, -аш (-ах) uv; надълба|я,
-еш (-х) V 1. (с копане) zer'graben vr
< 4 b > 2. (със свредел) zer'bohren vt
<b> 3. (c острие) zer'kratzen v/
<b>
надълбоко adv tief
надълго adv 1. а) (място) der 'Län¬
ge nach b) (посока) in die 'Länge
2. (време) 'langatmig <> ~ и наши¬
роко des 'Langen und 'Breiten
иадъив|ам се, -аш ce (-ax ce) uv надън|я
се, -иш се (-их ce) v umg sich 'richtig
satt 'essen < \ 5/hb>
надърдбрвам, -аш (-ax) uv; надър-
дор|я, -иш (-их) v da'herschwatzen vi
<а/hb>; s се sich 'ausschwatzen vr
<a>
иадъхв|ам, -аш (-ax) uv; надъх|ам, -аш
(-ах) v 1, (стъкло) 'anhauchen vt < а >,
'hauchen vi < hb > (нещо auf etw.)
2. (внушавам) sugge'rieren vt (някого
jmdm.) 3. (въодушевявам) be'geistern
vt < b >, inspi'rieren vt < d > 4. (нами¬
рисвам) leicht 'riechen vi < 32/hb >
надяв|ам, -аш (-ax) uv; над|яна, -енеш
(-янах) V 1. (облйчам) 'überziehen vt
<32а> 2. (обувам) 'anziehen vt
< 32 а > 3. (на врат или рамо) 'um¬
hängen vr <а> 4. (набучвам) 'auf¬
slecken vt <а>
надяв|ам се, -аш се (-ах се) uv 1. hoffen
(на auf) 2. (разчитам) Seine 'Hoffnung
'setzen < hb > (на in, auf 4) O да му се
не надяваш es ist kaum zu 'glauben
надяжд|ам, -аш (-ax) uv; над|ям, -ядеш
(-ядох) V im 'Essen über'treffen vr
<b>
надялв|ам, -аш (-ax) uv; надял|ам, -аш
(-ах) v 1. (трески) Schnitzen vr 2. (дъс-
кй) be'hauen vr < b >, 'glätten vt
надялкв|ам, -аш (-ax) uv; надялк|ам,
-аш (-ах) v * надялвам
надям Т надяждам
надясно adv 1. (място) rechts 2. (посо¬
ка) nach rechts
наеднаж adv = наведнъж
наедно adv zu'sammen
417
назад
наедньж adv - наведнъж
наедряв|ам, -аш (-ах) uv; наедр|ея, -ееш
(-ях) V 1. 'größer 'werden vi < 1 ü/sn >;
(ставам по-обемист) an 'Umfang 'zu¬
nehmen vi <16ajhb> 2. (хора) 'grö¬
ßer und 'kräftiger 'werden
наежв|ам, -аш (-ах) uv; наеж|а, -иш
(-их) V'reizen vi <hh>; s се 1.(косми,
бодли) sich 'sträuben vr 2. (животни)
das Fell 'sträuben; (таралеж) sich
zu'sammenrollen vr < a >; (птица) sich
'aufplustern vr < a > 3. übertr 'wütend
'werden vi < 18/sn>
наежен adj 1. 'struppig 2. übertr 'wider¬
borstig, 'böse
наелектризйрв|ам, -аш (-ах) uv; на-
електризйр|ам, -аш (-ах) v elektri'sie-
ren vt <d>
наем m, -Kpl 1. 'Miete/16 2. (недвижи¬
ми имоти) Pacht/17 O живея под ~
zur 'Miete 'wohnen vi <hb>; взимам
под ~ 'mieten vt
наем|ам, -аш (-ах) uv; нае|ма, -меш (-х)
V 1. 'mieten vt; (недвижими имоти)
'pachten vr 2. (работници) 'einstellen
vt 3. (войници) 'werben vr < 16 >, in
Sold 'nehmen vr < 16 > 4. (за немо¬
рални действия) 'dingen vr; s ce
über'nehmen vr <b> (c нещо elw.);
be'reit sein <Bfsn> (да zu 3); 'sich
da'ranmachen vr <a>
наемател (-ят) m, -и pi 1. 'Mieter m 4
2. (на недвижими имоти) 'Pächter m 4
наематели|a /, -и pl 1. 'Mieterin/18
2. (на недвижими имоти) 'Pächterin
/18
иаемателски adj 1. 'Mieter- 2. (недви¬
жими имоти) Pacht-, 'Pächter-
наем|ен, -ни adj Lohn-; Mil 'Söldner-;
* работник 'Lohnarbeiter m 4; x
труд 'Lohnarbeit /17; *» на армия
'Söldnerarmee /16
наемни|к m, -ци pl 'Söldner m 4
наемническ|и adj 'Söldner-; - а армия
'Söldnerarmee /16
наемодател (-ят) m, -и pl 1. Vermieter
m 2. (недвижими имоти) Verpächter
m 4
наергенув|ам се, -аш ce (-ax ce) v das
'Junggesellenleben 'auskosten < а/ hb >
наесен adv im 'kommenden Herbst
нает adj 1. ge'mietet 2. (недвижими
имоти) ge'pachtet 3. (за неморални
действия) ge'dungen 4. (за работа)
'eingestellt
нажабурв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
нажабур|я се, -иш се (-их се) v 1. sich
den Mund 'ausspülen vr < a > 2. (до
насйта) zur Ge'nüge den Mund 'spülen
нажабуркв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
нажабурк|ам се, -аш ce (-ax ce) v =
нажабурвам ce
иажадув|ам се, -аш ce (-ax ce) v ge'nug
'dürsten vi <hb>
нажалвам се, -аш ce (-ax ce) uv; на¬
жали се, -иш се (-их се) v ge'nug
'trauern vi <hb>
нажален adj 'traurig, be'trübt
нажаля ce t нажалвам ce
нажаляв|ам, -аш (-ax) uv; нажал|я, -йш
(-йх) V be'trüben vr <b>, 'traurig
'machen vt; s ce be'trübt ['traurig]
'werden vi < 18/sn>
нажежавам, аш (-ax) uv; нажеж|а, -йш
(-йх) V 'glühend heiß 'werden 'lassen vt
< 3 >, zum 'Glühen 'bringen vr < 24 >
иажежаван|е n, -ия pl 'Glühen n 23
нажежен adj 'glühend heiß
наживяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; на-
жив|ея се, -ееш се (-ях се) v 1. sein
'Leben ge'nießen <32b> 2. (живея
достатъчно) ge'nug 'leben vi <hb>
нажулв|ам, -аш (-ax) uv; нажул|я, -иш
(-их) v 1. 'aufreiben vt <23а> 2. (на-
тьрквам) 'einreiben vr <23а> 3. (ка¬
рам се ) übertr 'ausschimpfen vr < а >;
з се umg sich 'vollaufen 'lassen
< 3/hb >
нажьнв[ам, -аш (-ax) uv; нажън|а, -еш
(-ах) v 'einbringen vr < 24 а >, 'ernten
vt
назад adv 1. (в обратна посока, обрат¬
но) zurück 2. (към задната страна)
nach 'hinten 3. (отзад) volkst 'hinten
4. (заднешком) 'rückwärts О взимам
си думите ~ das Ge'sagte zu'rückneh-
21 Wtb. Bulg-Dl.
назадничав
418
men < 16а>; ходя ~ -напред hin-
und her 'laufen vi < 9/sn >; не оставам
~ nicht zu'rückbleiben vi <23 a/sn>;
тръгнало ми e ~ mit mir geht es
'rückwärts
назадничав adj 'rückschrittlich, 'rück¬
ständig
назадничавост fnur sg 'Rückschrittlich¬
keit /17, 'Rückständigkeit /17
назал|ен, -ни adj Ling na'sai, Na'sal-
название n, -я pl 1. Bezeichnung /17
2. (име) 'Name m 7 a 3. veralt
(заглавие) Titel m 4
наздраве Interj 1. 'prosit!, zum Wohl!
2. (на ядене) wohl be'komm's!, 'guten
Appe'tit! 3. (при кихане) Ge'sundheit!
наздрйвиц|а /, -и pl 'Trinkspruch m 2;
вдигам » 'einen 'Trinkspruch 'aus¬
bringen <24afhb> (за auf 4); пия »
das Glas er'heben < 14b> (за auf 4)
наземи adv volkst 1. (място) auf der
'Erde 2. (посока) auf die 'Erde
назндав|ам, -аш (-ах) uv be'lehren vt
<b>, unter'weisen vt <23b>, er-
'bauen vt <b>
назидйни|е n, -я pl Belehrung / 17,
Unterweisung / 17, 'Lehre / 16, Er-
'bauung/17; за ж a) zur Belehrung,
als 'Lehre b) (за сплашване) zur 'Ab¬
schreckung
назндател|ен, -ни adj belehrend, 'lehr¬
reich, er'baulich
назидателност / nur sg Er'baulichkeit
/П
назначав|ам, -аш (-ах) uv; назнач|а,
-йш (-йх) V 1. (взимам на служба)
'einstellen vt < а > (някого нещо [за
нещо] jmdn. als etw.) 2. (избирам)
'einsetzen vt <a> (някого нещо [за
нещо] jmdn. als etw.) 3. (на ръководна
функция) er'nennen vt < 10 b > (нещо
[за нещо] zu etw.) 4. (насрочвам)
'ansetzen vt <a>, 'anberaumen vt
<a> (за für 4)\ s ce umg 'eingestellt
'werden <18jsn>
назначаван |e n, -ия pl 1. 'Einstellung/17
(за als) 2. (на ръководна функция)
Er'nennung/17 (за zu 3)
назначени|е n, -я pl 1. = назначаване
2. (предназначение) Bestimmung/17,
Zweck m 1
наз6бв|ам се, -аш се (-ах се) uv; на¬
зобам се, -аш се (-ах се) v sich satt
'fressen vt < 15 >
иазобяв]ам, -аш (-ах) uv; назоб|я, -йш
(-йх) V 'füttern vt
назовав|ам, -аш (-ах) uv; назов|а, -еш
(-äx) v 'nennen vt < 10 >
назорв]ам, -аш (-ах) uv; назор|я, -иш
(-их) V umg 'unter Druck 'setzen vt
назор|ям, -яш (-ях) uv = назорвам
назряв|ам, -аш (-ах) uv; назр|ея, -ееш
(-ях) V her'anreifen vi <а/sn> auch
übertr, reif'werden <18/jh>
назрял, назрели adj 1. fast reif 2. übertr
her'angereift, zu 'lösende; назрели
условия her'angereifte Bedingungen;
~ въпрос 'eine zu 'lösende 'Frage
назубр|ям, -яш (-ях) uv; назубр|я, -иш
(-их) v umg sich 'einpauken vt < a >
назъбв|ам, -аш (-ах) uv; назъб|я, -иш
(-их) V 'zähnen vt, 'zacken vt
назъбел adj ge'zähnt, ge'zackt, 'zackig;
~ o колело 'Zahnrad n 22; - край
ge'zähnter [ge'zackter] Rand m 3; ~ и
скали 'zackige 'Felsen m Ajpl
назъбя t назъбвам
■азъб|нм, -яш (-ях) uv — наз!бвам
назърв|ам, -аш (-ах) uv; назърн|а, -еш
(-ах) V = надзървам
назърт|ам, -аш (-ах) uv - надзъртам
назяпв!ам се, -аш се (-ах се) uv;
назяп|ам се; -аш се (-ах се) v ge'nug
'Maulaffen'feilhalten < 3&jhb >
найв|ен, -ни adj na'iv
нанвни|к m, -ци pl na'iver Mensch m 8,
'Einfaltspinsel m 4
найвниц [a / -и pl Na'ive /16
найвно adv na'iv
найвност /, -и pl Naivi'tät /17
нанграв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
наигра|я се, -еш ce (-x ce) v 1. sich satt
'spielen <hb>, ge'nug 'spielen 2. (танц)
ge'nug 'tanzen vi <hb> 3. Sport ge'nug
'turnen vi <hb>
наизважд|ам, -аш (-ax) uv; наизвад|я,
419
накатервам се
-иш (-их) V1. her'ausziehen vr < 32 а >
(от aus 3) 2. (билети) sich in 'Mengen
besorgen vt <b> 3. (изнасям) in
'Mengen 'bringen vt <24>
наизвежд|ам, -am (-ax) uv; наизв|еда,
-едеш (-едох) v 1. her'ausführen vt
<a> 2. (заключения) 'ableiten vt
<a>
наизкарв|ам, -аш (-ax) uv, наизкар|ам,
•аш (-ах) V1. her'ausziehen vt < 32 а >
(от aus 3) 2. (наизвеждам) her'ausfüh-
ren vt < а > 3. (c гонене) her'austrei-
ben vt <23a>
наизлйз|а (-a) uv; наизле|зе (-зе) v nur
3. Pers her'ausströmen vi <z/sn>,
her'auskommen vi <33afsn>
наизнас|ям, -яш (-ях) uv; наизн|еса,
-есеш (-ecox) v her'ausbringen vt
<24a>
наизскачв|а (-a) uv; наизскач|а (-a) od
наизскоч|и (-и) v nur 3. Pers her'aus-
gesprungen 'kommen <33/sn>
наизуст adv 1. 'auswendig 2. übertr (без
да зная) umg 'ohne Be'scheid zu 'wis¬
sen, 'ohne etw. da'von zu ver'slehen
наименовани е n, -я pl 1. = название
2. (даване име) 'Namensgebung /17
нанменувТам, -аш (-ах) uv 1. bezeichnen
vt <b>, be'nennen vt < 10b> 2. (из¬
говарям) 'nennen vt <10>
наистина adv 1. 'wirklich 2. (в действи¬
телност) in 'Wirklichkeit 3. (вметна¬
то) wahr'haftig 4. (в съчетание c но)
zwar; времето - изглежда хубаво,
но прогнозата е за дъжд das 'Wetter
ist zwar schön, 'aber man hat 'Regen
'angesagt
най-вече adv am 'meisten, 'meistens
нййда t намирам
найлон m nur sg 1. 'Nylon n 2. (пласт¬
маса) umg 'Kunststoff m 1
найлонов adj 1. 'Nylon- 2. (пластмасов)
umg 'Kunststoff-
най-накрай adv 1. 'schließlich 2. (най-
накрая) am 'Ende, zu'letzt, zu 'aller¬
letzt
най-напред adv 1. zu'erst 2. (преди всич¬
ко) vor 'allem
най-сетне adv 1. 'endlich 2. (като пос¬
ледно) zu'letzt
накадяв|ам, -аш (-ax) uv; накад|я, -иш
(-йх) V 'weihräuchern vt
накажа | 12 наказвам
наказани|е п, -я pl 'Strafe / 16 auch
übertr, назидателно « exemplarische
'Strafe; излежавам ж то си 'seine
'Strafe 'absitzen <afhb>; опрощение
на s то 'Straferlaß nt 2; смъртно ä
'Todesstrafe; под страх на « bei'Stra¬
fe; за s zur 'Strafe; това е истинско
»! das ist 'eine 'wahre 'Strafe!
наказател|ен, -ни adj Straf-; ж закон
'Strafgesetz n 20; - но право 'Straf¬
recht n 20; » кодекс 'Strafgesetzbuch
n 22; « удар Sport 'Strafstoß m 2
]наказв|ам, -аш (-ax) uv; нака|жа, -жеш
(-зах) V bestrafen vt < b >, 'strafen vt
auch übertr; s ce sich her’umquälen vr
<a>
2наказв1ам, -аш (-ax) uv; нака|жа, -жеш
(-зах) V = наговарям
наказуем adj 'strafbar; - а постъпка
'strafbare 'Handlung / 17
накалв|ам, -аш (-ах) uv; накал|ям, -яш
(-ях) v mit Schlamm be'schmutzen vt
<b>
накаив|ам, -аш (-ax) uv; накан|я, -иш
(-их) V1. 'einladen vt <4а>, 'laden vt
< 4 >; ж се sich 'anschicken vr < а >,
beabsichtigen vr <b>
накапв|ам, -аш (-ax) uv; накап|я, -еш
(-ах) V1. 'tropfen vt, be'träufeln vt 2. (c
пръски) be'spritzen vr
накарв|ам, -аш (-ax) uv; накар|ам, -аш
(-ах) v 1. veranlassen vt <b>, 'lassen
vr < 3 > 2. (принуждавам) 'zwingen vt
< 27 >; s ce 'ausschimpfen vr < a >
(на някого jmdn.)
накастр|ям, -яш (-ях) uv; накастр|я,
-иш (-их) V 1. 'schneiden vr <21>,
zu'rechtschneiden vr <21a> 2. (на-
хоквам) umg die 'Meinung 'sagen
(някого jmdm.), 'ausschimpfen vr
<a>
накатерв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
накатер|я се, -иш се (-их ce) v hin-
иакатранявам
420
'auflclettern vi <a./sn>, 'klettern vi
<sn>
накатраняв|ам, -am (-ax) uw; нака-
тран|я, -йш (-йх) v mit Teer beschmie¬
ren vr < b >, 'teeren vt
накацв|ам, -atu (-ax) uv; накац|ам, -am
(-ax) v sich 'niederlassen vr < 3 a >
накйчв|ам, -am (-ax) uv; накач|а, -йш
(-йх) v 1. 'aufhängen vr <a> 2. be-
'hängen vt < b >, 'vollhängen vt < a >;
s ce be'steigen vt < 23 b >
накачулв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv;
накачул|я се, -иш се (-их ce) v 1. 'eine
Ka'puze 'aufsetzen < a > 2. (струпвам
ce) umg sich 'drängen vr
накачул|ям се, -яш се (-ях ce) uv =
накачулвам ce
накашл|ям се, -яш се (-ях ce) uv;
накашл1я ce, -eiu ce (-ax ce) v sich
'aushusten vr <a>
наквасв|ам, -am (-ax) uv; наквас|я, -иш
(-их) v be'netzen vt < b >
наквасям, -яш (-ях) uv = наквасвам
наквичав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
наквич|а се, -йш се (-ах се) v sich
'ausquieken vr <а>
какнпр|ям, -яш (-ях) uv; накйпр|я, -иш
(-их) V schön 'machen vt, 'putzen vt,
Schmücken vt
накмив|ам, -am (-ax) uv; накип|я, -йш
(-ях) v 1. (чувство) 'aufwallen vi
<a/sn> 2. (човек) 'kochen vi <hb> ;
z от гняв vor Wut 'kochen O ~ами
mir läuft die 'Galle 'über
накирлйв|ям, -яш (-ях) uv; накирлйв|я,
-иш (-их) v Schmutzig (Speckig] 'ma¬
chen vr; s ce 'speckig 'werden vi
< 18 jsn>
накйсв|ам, -аш (-ax) uv; накйсн|а, -еш
(-ах) V 'einweichen vt < а >
накиселяв|ам, -аш (-ах) uv; накисел|ея,
-ееш (-ях) v ein 'bißchen Säuerlich sein
< B, sn >
накйск|ам се, -аш се (-ах се) v sich
'auskichern vr <а>
накисна | накисвам
накит т, -и pl Schmuck т 1, 'Schmuck¬
stück п 20
накйтв|ам, -аш (-ах) uv; накйт|я, -иш
(-их) V 1. (с кйтки) mit 'Blumensträu߬
chen Schmücken vt 2. Schmücken,
hübsch 'machen vr
накйх|ам се, -аш ce (-ax ce) v sich
'ausniesen vr <a>
накнчв|ам, -аш (-ax) uv; накйч|а, -иш
(-их) V Schmücken vt
накичурв|ам, -аш (-ах) uv; накичур|я,
-иш (-их) V in 'Strähnen 'legen vt
наклажд|ам, -аш (-ах) uv; нак|лада,
-ладеш (-ладох) v 'Feuer 'anmachen
<а>, 'anzünden vr <а>
иаклеветв|ам, -аш (-ах) uv = накле-
ветявам
наклеветяв|ам, -аш (-ах) uv\ накле¬
ветя, -йш (-йх) V 1. verleumden vr
<b> 2. (обаждам) denun'zieren vr
<d>
наклепв|ам, -аш (-ax) uv; наклеп|я, -еш
(-ах) v 1. (коса) 'dengeln vt 2. (наклеве-
тявам) umg übertr 'anschwärzen vt
<a>
наклон m, -и pl 'Neigung/17, Ge'falle
n 23
Чшклонен adj 1. (път) 'abschüssig
2. (покрив, площ) schräg 3. (наведен)
ge'neigt, ge'senkt 4. (плоскост) schief
O движа се по ~ ата плоскост sich
auf die Schiefe Bahn be'geben
2наклон|ен, -ни adj ge'neigt (към zu 5);
s съм към 'eine 'Neigung 'haben
< Ajhb > zu 3; ge'neigt sein zu
наклонение n, -я pl Gramm Modus m;
изявйтелно s 'Indikativ m 1;
повелйтелно z 'Imperativ m 1;
подчинйтелно z 'Konjunktiv m 1;
условно z Konditio'nal m 1
наклонност f, -и pl 'Neigung/17 (към
zu J)
наклонявам, -аш (-ax) uv; наклон|я,
-йш (-йх) V 1. 'neigen vt 2. (слънце,
луна) Sinken vi <27/sn>
наклопв|ам, -аш (-ах) uv; наклоп|ам,
-аш (-ах) V umg 'anschwärzen vr <а>
иаклякв|ам, -аш (-ах) uv; накляк|ам,
-аш (-ах) V sich 'hinkauern vt <а>
иаковав|ам, -аш (-ах) uv; наков |а, -еш
421
накървавявам
(-ах) V1. (с пирони) 'annageln vt < а>
2. (набивам) 'einschlagen vt <4а>
наковалн|я/, -и pl 'Amboß т 1; между
чуки * 'zwischen'Hammerund'Am¬
boß
накокорв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
накокор|я се, -иш се (-их се) v die
'Augen weit'aufreißen <2Ia/AA>
накокорчв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
накокорч|а се, -иш се (-их се) v sich
'aufplustern vr < а > auch übertr
накокор|ям се, -яш се (-ях се) uv =
накокорвам се
наколв|ам, -аш (-ах) uv; нак|оля, -олиш
(-лах od -олих) V 'schlachten vt
накол|ен, -ни adj Pfahl-; ~ ни жилища
'Pfahlbauten т \/pl
наколенйчв|ам, -аш (-ах) uv; нако-
ленйч[а, -иш (-их) v sich hin'knien vr
<a>
накол£нни|к m, -ци pl 1. Sport Knie¬
schutz m 1 2. Hist 'Kniestück «20
3. volkst 'Beinkleid n 21
накоитв|ам, -аш (-ах) uv; наконт|я, -иш
(-их) V her'ausputzen vt <а>; s се
sich her'ausputzen, sich gut 'anziehen
vr <32a>
накопав|ам, -аш (-ах) uv; накопая, -еш
(-х) V 1. (издьлбавам) 'ausgraben vt
<4а> 2. (прекопавам) 'umgraben vt
<4а>
накосяв|ам, -аш (-ах) uv; накос|я, -йш
(-йх) V 'abmähen vt <а>
нак|рада се, -радеш се (-радох се) v
ge'nug zu'sammenstehlen vt <20a>
накрадв|ам, -аш (-ах) uv; нак|рада,
-радеш (-радох) v zu'sammenstehlen
vt <20а>
накрай adv 1. (накрая) am 'Ende; ~
село am 'Ende des 'Dorfes 2. (най-
сетне) 'schließlich
накратко adv kurz
накрещяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
накрещ|я се, -йш се (-ях се) v ge'nug
'schreien vt <23/Аб>
накривее ми | накривява ми
накриво adv 1. schief, schräg 2. (погреш¬
но) ver'kehrt О гледам някого ~
jmdn. schief 'ansehen < 19а >; всичко
вървй - 'alles geht schief
иакрнвяв|ам, -аш (-ах) uv; накрив|я,
-йш (-йх) V schief 'aufsetzen vt < а >,
schief 'setzen vt O «си шапката
übertr 'alle 'fünfe ge'rade sein 'lassen
<3Jhb>; кому ще накривйш 'nie¬
mand wird sich 'deshalb 'graue 'Haare
'wachsen 'lassen
накривяв|а ми (-а ми) uv; накрив|ее ми
(-я ми) V mir ist 'schwermütig zu-
'mute, ich 'fühle mich nicht wohl
накрйв|ям, -яш (-ях) uv = накривявам
накрояв|ам, -аш (-ах) uv; накро|я, -йш
(-йх) v 'zuschneiden vt < 21 а >
накръст adv 1. 'über Kreuz 2. (на всйч-
ки посоки) kreuz und quer
накръстбсв|ам, -аш (-ах) uv; накръс-
тос|ам, -аш (-ах) v 'über Kreuz 'legen
vt
накукурйгв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
накукурйг|ам се, -аш се (-ах се) v
ge'nug 'krähen vt <hb>
накуп adv 1. (при събйране) auf 'einen
'Haufen 2. (при стоене) auf 'einem
'Haufen
иак^пв|ам, -аш (-ах) uv = какупувам
накупув|ам, -аш (-ах) uv; накуп|я, -иш
(-их) V 'einkaufen vt < а >, zu'sammen-
kaufen vt <а>
накусв|ам, -аш (-ах) uv; накус|я, -иш
(-их) V pro'bieren vt, 'kosten vt
иакуцв|ам, -аш (-ах) uv leicht 'hinken vi
<hb>
накъде adv wo'hin auch als Konj O няма
« 'keinen 'anderen 'Ausweg 'haben
< Ajhb >; откъде-« inwie'fern, wie'so
накьдбто Konj wo'hin
накъдр|ям, -яш (-ях) uv; накъдр|я, -иш
(-их) V 'locken vt, in 'Wellen 'legen vt
накьлвав|ам, -аш (-ах) uv; какълв|а,
-еш (-ах) v 'anhacken vt < а >, 'anpicken
vt <а> з се sich satt 'picken <hb>
накьлцв|ам, -аш (-ах) uv; накълц|ам, -аш
(-ах) V 'hacken vi <hb>, zer'hacken vt
<b>, zer'kleinem vt <b>
накървавяв|ам, -аш (-ах) uv; накър-
вав|я, -йш (-йх) V 'blutig 'machen vt
накърквам се
422
накъркв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
накърк|ам се, -аш се (-ах се) v umg 1.
(ям) sich 'vollessen vr < 15 а > 2. (пия)
sich 'vollaufen 'lassen <3jhb>
накърм!ям, -яш (-ях) uv; накърм|я, -иш
(-их) v 'stillen vr
накърнен adj ver'lelzl; ~ o достойнство
ver'letzle 'Würde f 16
накърняв|ам, -аш (-ах) uv; накърн|я,
-йш (-йх) V ver'letzen vt < b >
накъртв|ам, -аш (-ах) uv; накърт|я, -иш
(-их) V zu'sammenhacken vt < а >
накършв|ам, -аш (-ах) uv; накърш|а,
-иш (-их) V 'brechen vt < 16 >, 'abbre¬
chen vt < 16 а >
накъсв|ам, -аш (-ах) uv; накъс1ам, -аш
(-ах) V1. zer'reißen vt < 21 b > 2. (наби¬
рам) 'pflücken vr; s се zer'reißen vi
<2\b/sn>
накъсо adv = накратко
налав|ям, -яш (-ях) uv; налов|я, -йш
(-йх) V 'fangen vt <2>; (риба с въ¬
дица) 'angeln vt, vi <hb>; s се sich
'anfassen vr <a>
налаг|ам, -аш (-ах) uv; налбж|а, -иш
(-их) V 1. (напластявам) 'legen vt,
'einlegen vt < а >; » зеле Kraut 'einle¬
gen 2. (на рана) 'auflegen vt < a >; ж
мокри кърпи на челото od челото с
мокри кърпи 'feuchte 'Tücher auf die
Stirn 'legen 3. (задача) übertragen vt
<4b> (на някого jmdm.) 4. (глоба,
данък, наказание) 'auferlegen vt
< c >, be'legen vt < b >; « глоба на
някого jmdm. 'eine 'Strafe 'auferlegen
odjmdn. mit 'einer 'Strafe be'legen
5. (прокарвам насилствено) 'durch¬
setzen vt < a >; ä волята си 'seinen
'Willen 'durchsetzen 6. (изйсквам)
vergangen vt <b>, erfordern vt
<b>; това ~a das ver'langt, das
erfordert 7. (бия) ver'prügeln vt < b >;
s cel. (ставам известен od признат)
be'kannt 'werden vi <18/sn>, 'aner¬
kannt 'werden 2. (ставам необходим)
sich 'notwendig 'machen vt, sich als
'notwendig er'weisen vr < 23 b >,
er'forderlich sein vi < B > 3. (прокар¬
вам своята воля) sich 'durchsetzen vr
4. (надделявам) sich 'aufdrängen vr
<a>
налайв|ам се, -аш се (-ах се) uv; нала|я
се, -еш се (-ях се) v sich 'ausbellen vr
налапв|ам, -аш (-ах) uv; налап|ам, -аш
(-ах) V 'schnappen vr; s се umg sich
satt 'essen vr <15, ge'gessen >, sich
den Bauch 'vollschlagen vr < a >
налбантнн m, -и pl 'Hufschmied m 1
налбантниц|а/, -и pl 'Hufschmiede/16,
'Schmiede
налегна ] 2налягам
належав|ам се, -аш се (-ах се) uv; належ|а
се, -йш се (-ах се) v 'faulenzen vi <hb>
належащ adj 'dringend, 'unumgänglich
налеп m, -и pl Be'lag m 1
налепвам, -аш (-ах) uv; налеп |я, -йш
(-йх) v be'kleben vt <b> (с mit 3);
'kleben vr; » се 'festkleben vi < a/hb >
налеп|ям, -яш (-ях) uv = налепвам
налетяв|ам, -аш (-ах) uv = налйтам
налея t налйвам
нали Partikel I. (при запитване, когато
се очаква потвърждение) nicht wahr,
doch, doch wohl; ще дойдеш, ~ ? du
kommst doch, nicht wahr?; ~ ще
дойдеш? du wirst doch wohl 'kom¬
men? 2. (за потвърждаване, засйл-
ване, възражение) doch; ~ се измих?
ich 'habe mich doch ge'waschen!
налив ам, -аш (-ах) uv; нал|ея, -ееш
(-ях) V 1. 'eingießen vr < 32 а >; (на
трапеза) 'einschenken vt <а>; 'gie¬
ßen vt < 32 > (в in 4) 2. (плод) 'reifen vi
<sn>, 'saftig 'werden vi <18/sn> O
» масло в огъня Öl ins 'Feuer 'gießen;
ж вода във воденйцата на някого
'Wasser auf jmds. 'Mühle 'gießen; s ce
1. (пйя много) sich 'vollsaufen vr < 8,
f-ff>, sich 'vollaufen 'lassen vo
<3jhb>; » се c вйно sich mit Wein
'vollaufen 'lassen 2. (чувство) er'füllt
werden vi < 18/.w> (c von 3) 3. (плод)
'saftig 'werden O очите ми се ~ ат c
кръв das Blut schießt mir vor Zorn ins
Ge'sicht; очите ми се ~ ат mir 'schie¬
ßen die 'Tränen in die 'Augen
423
налягам
налйв|ен, -ни adj vom Faß; - на бира
Bier п 20 vom Faß, 'Faßbier; ~но
вино Wein т 1 vom Faß, 'offener Wein
налигав|ям, -яш (-ях) uv; налигав|я,
-иш (-их) у be'sabbem vt <b>,
'vollsabbern vt <a>; s ce sich be-
'sabbern vr, sich 'vollsabbern vr
налйзв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv; налй|жа
се, -жеш се (-зах ce) v 1. 'lecken vr, sich
satt 'lecken vr 2. umg (напивам ce),
sich be'trinken vr < 27 b >, sich be'sau-
fen vr <8, f—ff >
налйскв|ам, -аш (-ax) uv; налиск|ам,
-аш (-ах) V be'spritzen vr < b >
налйт|ам, -аш (-ах) uv; налет|я, -йш
(-ях) V 1. (нападам като летя) sich
'stürzen vr (на auf 4), 'herfallen vi
< 3 a/sn > (върху, на 'über 4) 2. (спус¬
кам ce) sich 'stürzen (нещо auf elw. 4),
über'fallen <3b> (нещо etw.) 3.
(натъквам се, попадам) 'stoßen vr
< 34 > (на auf 4), ge'raten vi < Vojsn >
(на in 4, auf 4) O ~ аме един на друг
übereinander 'herfallen; все ~ а на
бой er ist ein 'Raufbold
налйч|ен, -ни adj vor'handen, zur
Ver'fügung 'stehend O « състав 'Ist-
bestand ml; - ни пари 'Bargeld n 21
налйчи|е n, -я pl Vor'handensein n 23/sg
налйчност / nur sg Vor'handensein n
22/sg; Be'stand m 2; касова ~
'Kassenbestand
наловя t налавям
налбггл, -зид/'Abgabe/16, 'Steuer/16
наложа t налагам
наложен adj 1. (данък, наказание) 'auf¬
erlegt 2, (възложен) Überträgen
3. (прокаран) 'durchgesetzt О ~ пла¬
теж per 'Nachnahme
наложйтел|ен, -ни adj er'forderlich
наложйтелност / nur sg Erforderlich¬
keit/17, 'Notwendigkeit /17, Verbind¬
lichkeit /17
наложниц|а /, -и pl Konku'bine / 16,
Mä'tresse /16
наложничество n nur sg Konkubi'nat
n 20
налокв|ам, -аш (-ax) uv; налок|ам, -аш
(-ах) od налоч|а, -иш (-их) v 'schlecken
vt < hb >; s ce sich satt 'schlecken vr
наломйв|ам, -аш (-ax) uv; налом|я, -йш
(-йх) V 'brechen vt < 16 >
г а • _
налоча у налоквам
налудничав adj ver'schroben, verdreht,
'tollköpfig
налудничавост/nur sg Verschrobenheit
f\ljsg, Verdrehtheit f\ljsg, 'Tollheit
f'Vsg
налудув|ам ce, -am ce (-ax ce) v sich
'austoben vr <a>
1налучв|ам, -аш (-ax) uv; налуч|а, -иш
(-их) v = налучквам
2налучв|ам, -аш (-ах) uv; налуч|а, -иш
(-их) V (слагам лук) 'Zwiebel 'beigeben
< 15 а >; налучил съм ръцете си die
'Hände 'riechen nach 'Zwiebeln
калучкв|ам, -аш (-ax) uv; налучк|ам,
-аш (-ах) V 1. (намирам) 'finden vr
<21 > 2. (загатвам)er'raten vr <3 b>
3. (попадам) verfallen vr < 3 b/sn >,
'stoßen vi < 24/sn > (нещо auf etw. 4)
налучкван е n, -ия pl 1. (намиране)
'Finden n 23jsg 2. (загатване) Er'raten
n 23jsg 3. (попадане) 'Stoßen n 23/sg
налче n, -та pl 'Schuheisen n 23, 'Absatz¬
eisen
налъм m, -и pl 'Holzsandale /16,
Holzpantine /16
налюбв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
налюб|я се, -иш се (-их ce) v sich satt
'lieben vr
налюбув|ам се, -аш ce (-ax ce) v sich zur
Ge'nüge er'freuen vr < b >
налюляв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
налюл|ея се, -ееш се (-ях ce) v zur
Ge'nüge 'schaukeln vi <hb>
налютен adj ver'ärgert, er'zümt, 'wütend
налютяв|ам, -аш (-ax) uv; налют|я, -йш
(-йх) V scharf 'würzen vt
наляво adv links, nach links
Залягам | налягвам
2наляг|ам, -аш (-ax) uv; налегн|а, -еш
(-ах) V 1. (натискам) 'drücken vi
<hb> (нещо auf od an od 'gegen
etw. 4) 2. (връхлйтам) über'fallen vt
<3b>, 'heimsuchen vt <a>; болест
налягане
424
ме налегна 'eine 'Krankheit über'fiel
mich ['suchte mich heim] 3. übertr
Druck 'ausüben <a> (нещо auf etw.
4) O x си парцалите den Schwanz
'einziehen < 32 a, h-g >
наляган |e n, -ия pl Druck m l/sg;
атмосферно x 'Luftdruck; кръвно
x 'Blutdruck
налягв|ам, -am (-ax) uv; наляг|ам, -am
(-ax) v sich 'legen vr, sich 'hinlegen vr
<a>
намагнитизйр|ам, -am (-ax) uv, v ma-
gneti'sieren vt <d>
намазв|ам, -аш (-ax) uv; нама|жа, -жеш
(-зах) V 1. 'fetten vt; (със смазка)
'schmieren vt, 'fetten, 'ölen vt; (c
масло, олио) 'einfetten vt <a>
2. (боядисвам) be'malen vt <b>,
'streichen vt <21 > 3. (гримирам)
'schminken vt
намален adj er'mäßigt, ver'kürzt, ver¬
hindert, redu'ziert
намалени |e n, -я pl 1. (снижаване) 'Sen¬
kung/17; x на цените'Preissenkung
2. (отстъпка) Ermäßigung/17; билет
c x er'mäßigte 'Fahrkarte / 16
3. Verhinderung / 17, Verkürzung
/17, Redu'zierung/17; x на работ¬
ната седмица Verkürzung der 'Ar¬
beitswoche 4. (отслабване) 'Nach¬
lassen n 23jsg; x на облачността
Bewölkungsrückgang m 2
‘намалявам, -am (-ax) uv; намал|ея,
-ееш (-ях) v 'kleiner 'werden vi
<18/sn>, 'weniger 'werden, 'abneh¬
men vt < 16a./hb >
2намаляв|ам, -аш (-ax) uv; намал|я,
-йш (-йх) v 1. (правя по-малък)
verkleinern vt <b> 2. (правя по-
кратък) ver'kürzen vt <b> 3. re¬
duzieren vt < d >, verringern vt < b >
4. (цени) her'absetzen vt < a >, 'senken
vt
намаляван|е n, -ия pl Verhinderung
/17, Verkürzung / 17, Redu'zierung
/17; r на работната седмица
Verkürzung der 'Arbeitswoche; x на
въоръжените сйли Redu'zierung der
'Streitkräfte O x на напрежението
Pol Entspannung /17
намацв|ам, -аш (-ax) uv; намац|ам, -аш
(-ах) V be'schmieren vt < b >
намачкв|ам, -аш (-ах) uv; намачк|ам,
-аш (-ах) V zer'knittern vt < b >
наме|к т, -ци pl 'Andeutung /17, 'An¬
spielung/17 (за auf 4)
намекв|ам, -аш (-ах) uv; намекн|а, -еш
(-ах) V 'anspielen vi < а/hb > (за нещо
auf etw. 4). 'andeuten < а > (за нещо
etw.)
намекван|е п, -ия р! = намек
намекна \ намеквам
намерени|е п, -я pl 'Absicht / 17
намеря | намирам
намес|а/, -и pl 'Einmischung/17
намесв|ам, -аш (-ах) uv; намес|я, -иш
(-их) v 1. (вплйтам) hin'einziehen
< 32 а, h-g> (някого в нещо jmdn. in
etw. 4) 2. (смесвам) ver'wechseln vt
<b> 3. (тесто) be'reiten vt <b>,
'kneten vt; x ce sich 'einmischen vr
<a>
намесван|e n, -ия pl 'Einmischung /17
наместв|ам, -аш (-ax) uv; намест|я, -иш
(-их) V zu'rechtrücken vt <а>; (кост)
'einrenken vt < а >; s се sich 'nieder¬
lassen vr <3a>
наместнн|к nt, -ци pl Hist 'Statthalter
m 4; кметски x der mit den 'Aufgaben
'eines 'Bürgermeisters Be'traute m 7
наместнически adj 'Statthalter-
наместничество n nur sg Statthalte'rei
/17
наместо präp statt; ~ него statt 'seiner;
~ да statt zu
намест|ям, -яш (-ях) uv = намествам
намеся f намесвам
намета | намйтам
наметал|о п, -а pl и. наметк|а / -и pl
'Umhang т 2
наметна | намятам
намйг|ам, -аш (-ах) uv; намйгн|а, -еш
(-ах) V 'zwinkern vi <hb>, 'zublinzeln
vi < а/hb > (на някого jmdm.), mit den
'Augen ein 'Zeichen 'geben < 15 > (на
някого jmdm.)
425
намятам
намйгв|ам, -аш (-ах) uv — намигам
намнгван|е п, -ия pl 'Zwinkern п 23/sg,
'Augenblinzeln п 23jsg
намигна | намигам
намннав|ам, -аш (-ах) uv; намйн|а, -еш
(-ах) V vor'beikommen vi <33 а(sn>
(към някого bei jmdm.), be'suchen
< b> (y od към някого jmdn.)
намннаван|е и, -ия pl Be'such т 1
намйр|ам, -аш (-ах) uv; намер|я, -иш
(-их) od найд|а, -еш (-ох) v 1. 'finden
vt <27 > 2. (заварвам) 'vorfinden vt
<27a> O добре намерил! Antwort
auf »добре дошъл« »'Herzlich will¬
kommen«; намери си майстора er hat
'seinen 'Meister ge'funden; не мога да
си намеря място ich kann mich gar
nicht be'ruhigen; не x мира 'keine
'Ruhe 'finden; s се 1. sich be'finden vr
<27b> 2. (пребивавам) sich 'auf¬
halten vr < 3 a > 3. volkst (раждам се)
ge'boren 'werden vi < 18jsn > O наме¬
рих се в чудо ich war mit 'meinem
La'tein am 'Ende; x се между два
огъня 'zwischen zwei 'Feuern 'stehen vi
< 10*/A6>; x се между чук и
наковалня in der 'Zwickmühle 'sitzen
vi < saß, ge’sessen /hb >; zwischen
Baum und 'Borke 'stecken vi <hb>\
x се на приказка 'schwätzen vi
<hb> \ x се на тясно in der 'Klemme
'sitzen
намирйсв|ам, -аш (-ах) uv; намирй|ша,
-шеш (-сах) v 'riechen vi < 32/hb>, ein
'wenig 'riechen
намнсл|ям, -яш (-ях) uv; намйсл|я, -иш
(-их) v beabsichtigen vt < b >, 'Vorha¬
ben vt <A, a>
намйт|ам, -аш (-ах) uv; на|мета, -ме¬
теш (-метох) V zu'sammenkehren vt
< а >, zu'sammenfegcn vt < а >
намокр|ям, -яш (-ях) uv; намокр|я, -иш
(-их) V be'feuchten vt <b>, 'an¬
feuchten vt < а >; s се feucht 'werden
vi < 18 jsn >
нам6рднн|к m, «ци pl 'Maulkorb m 2,
'Beißkorb
намотав|ам, -аш (-ах) uv; намота |я,
-еш (-х) V 'wickeln vt, 'aufwickeln vt
<a>
намотк|а /, -и pl 'Wickelung /17
камразв|ам, -аш (-ах) uv; намраз|я,
-иш (-их) v 'hassen vt
намразяв|ам, -аш (-ах) uv = намраз¬
вам
намръщв|ам, -аш (-ах) uv; намръщ|я,
-иш (-их) V 'runzeln vt, in 'Falten
'ziehen vt <32, h-g>; » се 1. (чело)
die Stirn in 'Falten 'legen; (лице) ein
'finsteres Ge'sicht 'machen 2. übertr
sich ver'düstern vr < b >
намръщен adj 'finster
намръщеност f nur sg 'finsteres 'Ausse¬
hen n 23/sg
намръщя | намръщвам
намръщ(ям, -яш (-ях) uv = намръщ¬
вам
иамусв|ам се, -аш се (-ах се) uv; намус|я
се, -иш се (-их се) v = намръщвам се
намусен adj = намръщен
намусеност / nur sg = намръщеност
намушв|ам, -аш (-ах) uv; намуш|а, -иш
(-их) V 1. (пробождам) 'stechen vt
< 16 >, durchstechen vt < 16 >, durch¬
stoßen vt < 16b> 2. (c рога) 'stoßen vt
< 34 >, 'aufspießen vt < a > 3. (вкар¬
вам) 'stecken vt
намушкв|ам, -аш (-ах) uv; намушк|ам,
-аш (-ах) V = намушвам
намъкв|ам, -аш (-ах) uv; намъкн|а, -еш
(-ах) v 'schleppen vt; * се sich 'zwän¬
gen vr
намърдв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
намърд|ам се, -аш се (-ах се) v sich
'zwängen vr, sich hin'einzwängen vr
<a>
намърморв1ам се, -аш се (-ах се) uv;
намърмор|я се, -иш се (-их се) v zur
Ge'nüge 'schwätzen vi <hb>
намърсяв]ам, -аш (-ах) uv; намърс|я,
-йш (-йх) V be'schmutzen vt <b>,
'schmutzig 'machen vt
намъчв!ам се, -аш се (-ах се) uv;
намъч|а се, -иш се (-их се) v sich zur
Ge'nüge 'quälen vr
иамят|ам, -аш (-ах) uv; наметн|а, -еш
намятка
426
(-ах) V 'Überwerfen vt <16а>; s се
'anziehen vt < 32 a, h-g>, 'Überwerfen
(c нещо etw.)
нам|ятка /, -етки pl = наметало
нанагоре adv berg'auf, berg'an
нанагор|ен, -ни adj 1. 'ansteigend; пътят
e £ der Weg führt berg'an 2. überir
'schwierig
ианаг6рншц|е n, -a pl 'steiler Hang m 2,
'Steigung / 17
нанагорно adv 1. berg'auf 2. übertr
'schwierig
нанадол|ен, -ни adj berg'ab, пътят e
« der Weg führt berg'ab
нанадолнит е n, -a pl 'Abhang m 2
нанадолно и. нанадолу adv berg'ab
наназад adv zu'rück; 'rückwärts
нанапред adv nach vorn, 'vorwärts
нанасам adv 'hierher
нанас1ям, -яш (-ях) uv; на|неса, -нессш
(-несох) V 1. (вкарвам) 'tragen vt
<4>, hin'eintragen vt <4а> 2. (от¬
белязвам, вписвам) 'eintragen vt
<4а> 3. (слагам отгоре) 'auftragen
V/ <4а> 4. (причинявам) 'zufügen vt
<а>; £ щети 'Schaden 'zufügen
5. (река) 'anschwemmen vt < а > О £
удар 'einen Schlag ver'setzen < b >; £
се 'einziehen vt < 32 a, h-gjsn >
нане m nur sg 1. (бате) 'älterer 'Bruder
m 5 2. (прозвище на селянин) 'Bauer
m 7, Ge'vatter m 7
наненде adv = нанякъде
нанеса j нанасям
нани Interj schlaf, schlaf ein
нанижа t нанйзвам
наниз m, -и pl 'Kette /16; ~ от бисери
'Perlenkette
наийзв|ам, -аш (-ах) uv; нани жа, -жеш
(-зах) V 'auffädeln vt, auf 'eine Schnur
'ziehen vt < 32, h-g >
наникъде adv 'nirgendwohin
нанйс1ам, -аш (-ах) uv = нанасям
нанк|ам, -аш (-ах) uv 'schlafen vi
<3jhb>, 'schlummern vi <hb>
наново adv aufs 'neue, er'neut
нанос m, -и pl 'Anschwemmung /17
нанос |ен, -ни adj 'angeschwemmt
нанякъде adv 'irgendwohin
наобикал|ям, -яш (-ях) uv; наобикол|я,
-йш (-йх) V 1. (заставам наоколо)
um'geben vt < 15 b >, um'ringen vt
<b> 2. (разглеждам, обхождам)
'abgehen vt <13 a/sn >, be'gehen vt
< 13b>
наоблйч|ам, -аш (-ах) uv; наоб|лека,
-лечеш (-лякох) v 'anziehen vt < 32 а,
h-g >; s се sich viel 'anziehen vr
наобядв|ам се, -аш се (-ах се) v zu
'Mittag 'essen vi < 15, ge'gessen/hb >
наоколо adv 'ringsum, 'ringsumher,
'ringsherum
наопаки adv 1. (на обратната страна)
'umgekehrt; (на неправилната стра¬
на) ver'kehrt; обувам чорапа ~ den
Strumpf ver'kehrt 'anziehen <32 а,
h-g> 2. (неправилно) ver'kehrt;
falsch; разбирам нещо ~ etw.
ver'kehrt [falsch] ver'stehen < 101b>
3. (напротив) im 'Gegenteil O обръ¬
щам къщата ~ das Haus auf den
Kopf 'stellen
наостр|ям, -яш (-ях) uv; наостр|я, -иш
(-их) V 1. (инструмент за рязане)
'schärfen vt 2. (островърхи инстру¬
менти, молив) 'spitzen vt 3. (насъс-
квам) 'aufhetzen vt < а >, 'aufstacheln
vr < а > О £ уши die 'Ohren 'spit¬
zen
на6чнн|к т, -ци pl 'Scheuklappe / 16
auch übertr
напад т nur sg 'Ausfall m 2
напада | нападна
напад|ам, -аш (-ах) uv; нападн|а, -еш
(-ах) V1. über'fallen vt < 3b >, 'angrei¬
fen vt <21a> 2. (c думи)'herfallen
vi <3ajsn> (някого 'über jmdn.)
3. Sport 'angreifen, 'stürmen vt
нападател (-ят) m, -и pl 1. 'Angreifer m 4
2. Sport 'Stürmer m 4
нападател ен, -ни adj 'Angriffs-
нападателк|а / -и pl 'Angreiferin / 18
нападв|а (-a) uv; напад|а (-a) v nur 3.
Pers her'unterfallen vi < За.jsn >
напалени [е n, -я pl 1. 'Angriff m 1
2. Sport Sturm m 2
427
напирам
нападк|а/, -и pl 'Angriff т 1, 'Anschul¬
digung/17
нападна | нападам
напазарув ам, -аш (-ах) v 'Einkäufe
'tätigen, 'einkaufen vt < a >
напакостяв|ам, -аш (-ах) uv; напа¬
костя, -йш (-йх) V 'Schaden 'zufügen
< а > (на някого jmdm.)
напалв|ам, -аш (-ах) uv; напал|я, -иш
(-их) V 'anzünden vt < а >
напал|ям, -яш (-ях) uv = напалвам
напапв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
напап|ам се, -аш се (-ах се) v sich satt
'essen vr < 15a, satt ge'gessen >, sich
den Bauch 'vollschlagen vr <a>
напарв|ам, -аш (-ах) uv; напар|я, -иш
(-их) V1. (стоплям) 'wärmen vt 2. (onäp-
вам) ver'brennen vt < 10b> 3. (c коп-
рйва)'brennen vi < \0/hb>; s ceübertr
sich die 'Finger ver'brennen vr
напарфюмйр|ам, -аш (-ах) v parfü'mie-
ren vt <d >; « ce sich parfü'mieren vr
напарфюмйран adj parfü'miert
напаря | напарвам
напар|ям, -яш (-ях) uv = напарвам
напасв1ам, -аш (-ах) uv; наIпаса, -па¬
сеш (-пасох) V zur Ge'nüge 'weiden vr
<hb>; sich satt 'weiden 'lassen
< 3/hb>; s ce zur Ge'nüge 'weiden vi
напаст /, -и pl 'Übel n 23, 'Plage / 16
напатв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; напат|я
се, -иш се (-их ce) v ge'nügend er'leiden
vt <21b, d-tt>, viel 'ausstehen vt
< 101a>, viel 'durchmachen vt <a>
напев m, -и pl Melo'die /16a
напев|ен, -ни adj 1. me'lodisch 2. (про¬
точен) 'langgezogen
напевно adv 1. me'lodisch 2. (про¬
точено) 'langgezogen
напевност / nur sg 'singender 'Tonfall
m 2
напека | напйчам
наперв|ам, -аш (-ax) uv; напер|я, -иш
(-их) v 'strecken vr; * плещите die
'Schultern 'strecken О а ушй die
'Ohren 'spitzen; » се sich 'aufblasen vr
< 3 a >, sich 'spreizen vr, 'dicke tun vi
<3S/hb>
напердашв|ам, -аш (-ax) uv; напер¬
даша, -иш (-их) V ver'prügeln vr < b >
наперен adj 1. (бодър) stramm 2. (из¬
правно облечен) fesch 3. (надут) 'auf¬
geblasen, überheblich 4. (суетен) 'eitel
5. (със самочувствие) sehr 'selbstbe¬
wußt
напереност / nur sg 'Aufgeblasenheit
/ \l/sg, Überheblichkeit/ 17
иаперчв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
наперч|а се, -иш се (-их ce) v 'großtun
vi < 38a/AA>
наперя t напервам
напет adj 1. (гйздав) schmuck 2. (стро¬
ен) schick, fesch, flott 3. (хубав) schön
напето adv schmuck, fesch, forsch
напетост/nur sg Schick m 1 /sg, 'Schön¬
heit /17
напечатв|ам, -аш (-ax) uv; напечат|ам,
-аш (-ах) od напечат|я, -иш (-их) v
'drucken vr; (с пйшеща машина) mit
der 'Schreibmaschine 'schreiben vt, vi
<23/hb>
напечелв|ам, -аш (-ax) uv; напечел|я,
-иш (-их) V viel ver'dienen vt < b >
напечен adj 1. (нагрят) er'hitzt 2. übertr
ge'spannt; положението e ~ o die 'La¬
ge ist ge'spannt, es ist 'dicke Luft
напйв|ам, -аш (-ax) uv; напй|я, -еш (-х) v
1. (пйя малко) ein 'wenig 'trinken vt
<27>, 'nippen vi <hb> (нещо von
etw. 3) 2. (правя да стане пиян)
be'trunken 'machen vr 3. (напоявам)
'tränken vr; s ce 1. sich be'trinken vr
<27b> 2. (поемам влага) sich 'voll¬
saugen vr < 8 a, auch schwach >
напйвк|а/, -ир/1. (наздравица) 'Trink¬
spruch m 2 2. (напйтка) Ge'tränk n 20
напикав|ам, -аш (-ax) uv; напика|я, -еш
(-х) V 'vollpinkeln vr < а >, 'vollpissen
vr <а>
напипвам, -аш (-ах) uv; напйп|ам, -аш
(-ах) V 1. (намйрам с пипане) 'tasten
vi <hb>, er'tasten vr <b>, er'fühlen
vr <b> 2. (натъквам ce) stoßen vi
<34/sn> (нещо auf etw. 4) 3. (хва¬
щам) zu 'fassen be'kommen vr < 33b >
напйр[ам, -аш (-ax) uv; нап|ра, -реш
написвам
428
(-рях) V 1. (натискам) 'drücken vi
<hb> (нещо odна нещо auf etw. 4),
sich 'stemmen vr (no od срещу нещо
'gegen etw. 4) 2. (стремя се към опре¬
делено място) sich 'drängen vr; (нас¬
тъпвам) 'Vordringen vi <27ajsn>,
sich 'vorwärtsdrängen vr <a>; (про¬
бивам си път) sich Bahn 'brechen vt
<16> 3. (настоявам) be'stehen vt
< 10‘b>, 'Nachdruck 'legen (на нещо
auf etw. 4) O времето ~ a die Zeit
drängt; сълзите ~ ат в очите ми die
'Tränen 'steigen mir in die 'Augen;
чувствата ме ~ ат die Ge'fühle
über'wältigen mich
напйсв!ам, -аш (-ах) uv; напй|ша, -шеш
(-сах) V 'schreiben vt < 23/hb >
напнтк1а /, -и pl Ge'tränk п 20 О
спйртни ~ и Spiritu'osen pl
напнч|ам, -аш (-ах) uv; на1пека, -печеш
(-пекох) V 1. (хляб) 'backen vt <4>
2. (слънце) er'hitzen vt <b>; слън¬
цето ~а die 'Sonne brennt [sengt,
glüht]; s се 1. (нагрявам се) sich
er'wärmen vr < b > 2. (правя слънче¬
ва баня) sich in der 'Sonne 'braten
'lassen vi <3/bb>
напиша | написвам
наплакв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
напла|ча се, -чеш се (-ках се) v sich
'ausweinen vr <а>
напластявам, -аш (-ах) uv; напласт|я,
-йш (-йх) V 'aufschichten vt < а >; я
се 1. 'aufgeschichtet 'werden vi <18/
sn >, sich 'ablagem vr < a > 2. übertr
sich 'ansammeln vr < a >, sich 'auftür¬
men vr <a>
наплат m, -и pl 'Radfelge/16
наплатя се f наплащам се
наплача се f наплаквам се
паплашв|ам, -аш (-ах) uv; наплаш!а,
-иш (-их) v Angst 'einjagen <а>
(някого jmdm.), 'einschüchtern vt
< а >; я се es mit der Angst zu tun
be'kommen vt <33b>
наплашен adj 'eingeschüchtert, er-
'schreckt
наплащ|ам се, -аш се (-ах се) uv;
наплат|я се, -йш се (-йх се) v 'auszah¬
len <а> (снякогоjmdn.),'abrechnen
vt < а > (с някого mit jmdm.)
наплескв!ам, -аш (-ах) uv; наплеск|ам,
-аш (-ах) V 1. (измацвам) be'kleckem vt
< b >, be'schmieren vt < b > 2. übertr
(надумвам) 'sagen vt, 'schleudern vt
3. (давам плесници) 'ohrfeigen vt
<b>
наплив m nur sg 'Andrang m 2/sg
наплйскв|ам, -аш (-ах) uv; наплйск|ам,
-аш (-ах) V be'spritzen vt <b>
наплйт|ам, -аш (-ах) uv; нап|лета, -летеш
(-летох) v 1. (с две куки) 'stricken vt 2. (с
една кука) 'häkeln vt 3. (плета още към
нещо плетено) 'anstricken vt <а>
4. (сплитам) 'flechten vt < 17 >
наплодяв!ам се, -аш се (-ах се) uv;
наплод|я се, -йш се (-йх се) v sich
vermehren vr <b>
напложд|ам се, -аш се (-ах се) uv =
наплодявам се
наплув|ам се, -аш се (-ах се) v zur
Ge'nüge 'schwimmen vi < 26jsn >
напл|Ьв|ам, -аш (-ах) uv; наплю]я, -еш
(-х) V 1, 'anspucken vt <а>, be'spuk-
ken vt <b> 2. (муха) 'Eier 'ablegen
<a>
наллюнчв|ам, -аш (-ах) uv; наплюнч|а,
-иш (-их) V mit 'Spucke 'anfeuchten vt
<a>
няплюскв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
наплюск|ам се, -аш се (-ах се) v
1. (преяждам) sich den Bauch
'vollschlagen vr < а >, sich 'vollfressen
vr < 15a > 2. (напйвам се) sich 'vollau-
fen 'lassen vr <3/hb>, sich be'saufen
vr < 8, f-ff >
напляскв|ам, -аш (-ах) uv; напляск|ам,
-аш (-ах) V ver'prügeln vt < b >
наподобяв|ам, -аш (-ах) uv; наподоб|я,
-йш (-йх) V 1. (прилйчам) 'ähneln vi
<hb>, 'ähnlich sein vi < В> (някого
jmdm.) 2. (подражавам) 'nachahmen
< а > (някого jmdn.)
напойтел|ен, -ни adj Be'wässerungs-; я
канал Be'wässerungskanal m 2*\ ~ на
система Bewässerungssystem и 20*
429
напрежение
напо|й (-ят) т, -и pl Tränke / 16
напойв|ам, -аш (-ах) uv — напоявам
напокон adv 'schließlich, 'endlich,
'letzten 'Endes
напокрйв|ам, -аш (-ах) uv; напокрй|я,
-еш (-х) V 'abdecken vr < а >
наполеон т, -и pl Zwanzig'frankstück
п 20, Napoleon'dor т 1
наполовина adv zur 'Hälfte
напомн|ям, -яш (-ях) uv; напомн|я, -иш
(-их) V 1. er'innern <b> (някого за
нещо jmdn. an etw. 4) 2. (приличам)
'ähnlich sein vi < В > (някого jmdm.)
напор nt, -и pl Drang m 2/sg, Druck
m 1 /sg, 'Drängen n 22/sg
напоследък adv 'unlängst, 'kürzlich
напосоки adv aufs Ge'ratewohl
напостйл|ам, -аш (-ах) uv; напостел|я,
-иш (-их) V 'ausbreiten vr < а >
напояв|ам, -аш (-ах) uv; напо|я, -йш
(-йх) V 1. (давам пйене) 'reichlich zu
'trinken 'geben vr < b > 2. (животно)
'tränken vr 3. (градйна, нйви) be-
'wässern vr < b >; s се 1. (поемам
влага) sich 'vollsaugen vr <8a, auch
schwach> 2. (изпълвам се) sich
er'füllen vr <b>
напояван |e n, -ия pl 1. (животни)
'Tränken n 23jsg 2. (градйна, поле)
Be'wässern n 23/sg
напра t напирам
напран |a / -и pl 1. (изработване) 'An-
fertigung/172.(построяване) Baum l
3. (изделие) 'Arbeit /17, Erzeugnis
n 27
направление n, -я pl 'Richtung /17
направлявам, -аш (-ах) uv orien'tieren
vr < d >, 'richten vr
направо adv 1. (точно напред) gera-
de'aus 2. (без отбйване) ge'radewegs
3. (непосредно) di'rekt 4. (без извър¬
тания) 'ohne 'Umschweife
направяв|ам, -аш (-ах) uv = направ¬
лявам
направ|ям, -яш (-ях) uv; направ|я, -иш
(-их) v I. 'machen vr, tun vr <38>
2. (изработвам) 'anfertigen vt <a>
3. (построявам) er'bauen vr <b>
4. (накарвам) veranlassen vt < b > O
ще го ~ я за смях пред хората ich
'werde ihn vor den 'Leuten 'lächerlich
'machen; той ще ~ и 50 годйни er
wird 50 'Jahre; ще ~ я нещо на нещо
etw. zu etw. 'machen; s се 1. (прес¬
трувам се) sich ver'stellen vr <b>;
той се ~ и на болен er 'stellte sich
krank 2. (ставам) 'werden (на zu 3)
напраз|ен, -ни adj ver'geblich, 'zwecklos
напразно adv um'sonst, 'zwecklos
напразнув|ам се, -аш се (-ах се) v zur
Ge'nüge 'feiern vt
напрашв|ам, -аш (-ах) uv; напраш|а,
-иш (-их) V 1, mit Staub be'decken vt
< b > 2. Bot be'stäuben vr < b >
напращяв|ам, -аш (-ах) uv; напращ|я,
-йш (-йх) V 'bersten vr < 16jsn >, 'strot¬
zen vi <hb> (от vor 3)
напрегна t напрягам
напрегнат adj 1. ge'spannt 2. übertr
'angespannt
напрегнатост / nur sg 'Angespanntheit
flVsg
напред adv 1. 'vorwärts; вървя ~ ich
'gehe 'vorwärts; ~ към нови успехи!
'vorwärts zu 'neuen Er'folgen! 2. nach
vorn, vor; излез - ! komm vor!, komm
nach vorn! 3. (първом) erst O ча¬
совникът вървй ~ die Uhr geht vor;
за ~ von jetzt ab; no- - zu'erst; най-
~ zuallererst; ~ -назад hin und her
напредв|ам, -аш (-ах) uv; напредн|а,
-еш (-ах) V 1. vor'ankommen vi
<33аjsn> sich 'vorwärtsbewegen vr
<c> 2. übertr 'Fortschritte 'machen,
vor'ankommen
напреде adv 1. 'vorwärts, nach vorn
2. vor; - ми vor mir; ~ ни vor uns
напредна T напредвам
напреднал adj 'fortgeschritten
напредничав adj 'fortschrittlich
напредничавост/nur sg 'Fortschrittlich¬
keit /17/sg
напредък nt nur sg 'Fortschritt m 1
напрежени|е n, -я pl 1. (напрегната
дейност) 'Anspannung/17; c крайно
ä mit 'äußerster 'Anspannung 2. (на-
напреки
430
прегнато състояние) 'Spannung / 17
auch El; намаляване на жто Pol
Entspannung / 17; високо х El
'Hochspannung /17
напреки adv 1. quer 2. (направо) quer-
feld'ein
напреч|ен, -ни adj Quer-; x разрез
'Querschnitt m 1
наприказвам, -аш (-ах) uv; напри-
ка|жа, -жеш (-зах) v 'vollschwätzen
<а> (на някого jmdn.); е се zur
Ge'nüge er'zählen vt < b >, sich 'aus¬
schwatzen vr <a>
например Partikel zum 'Beispiel
напролет adv 1. (през идната пролет)
im 'kommenden 'Frühjahr 2. (през
пролетта) im 'Frühjahr, im 'Frühling
напротив adv im 'Gegenteil
напръскв|ам, -аш (-ах) uv; напръск|ам,
-аш (-ах) V be'spritzen vr < b >
капръстнв|к m, -ци pl 'Fingerhut m 2
напряг|ам, -аш (-ах) uv; напрег|на, -еш
(-ах) V 'anspannen vt < а >; х се sich
'anstrengen vr <а>
напсув|ам,-аш(-ах) v'fluchen vi <hb>
(някого auf jmdn.)
напудр|ям, -яш (-ях) uv; напудр|я, -иш
(-их) V 'einpudern vt < а >
напук adv zum Trotz; ~ на някого
jmdm. zum Trotz
напукам ] напуквам
напукан adj 'rissig, 'aufgesprungen
напукв|ам, -аш (-ах) uv; напук|ам, -аш
(-ах) V zum 'Bersten 'bringen vr < 24 >;
x се 'springen vi <21/sn>, 'rissig
'werden vr < 1 &/sn >
налуск|ам, -аш (-ах) uv; напусн|а, -еш
(-ах) v verlassen vt <3b>
напусто adv 'sinnlos, um'sonst
напухв|ам, -аш (-ах) uv; напух|ам,
-аш (-ах) V ver'hauen vr <b, ver-
'hauen >
напуию|ам, -аш (-ах) uv; напуш|а, -иш
(-их) V 1. (турям нещо на пушек)
'räuchern vr <hb> 2. (напълням с
пушек) 'vollräuchern vr <а>; (с
тютюнев пушек) 'vollrauchen vr
< а >; ~ а ме смях 'einen 'Lachanfall
be'kommen < 33b >; x се zur Ge¬
'nüge 'rauchen vr <hb>
напущ|ам, -аш (-ах) uv = напускам
напъв|ам, -аш (-ах) uv; напън|а, -еш
(-ах) V 1. (напирам) 'anwachsen vr
<Azjsn> 2. (напрягам) 'anspannen
vt <а>; х се sich 'anstrengen vr
<а>
напъжд|ам, -аш (-ах) uv; напъд|я, -иш
(-их) V 1. ver'jagen vr <b> 2. volkst
'treiben vr <23>
напълв|ам, -аш (-ах) uv; напълн|я, -иш
(-их) V 'füllen vr, bis oben hin 'füllen <0
x главата някому jmdn. zur Ver-
'nunft 'bringen <24>
напълнея f напълнявам
напълно adv 'völlig, 'vollkommen
напълня | напълвам
на(гьлняв|ам, -аш (-ах) uv; напълк|ея,
-ееш (-ях) V dick 'werden vr < 18/w>,
'zunehmen vi < 16/hb >
напълн|ям, -яш (-ях) uv = напълвам
напън m, -и pl 'Anstrengung / 17,
'Kraftanslrengung
напъна | напъвам
напъпв|ам, -аш (-ах) uv; напъп|я, -иш
(-их) V 'Knospen 'treiben < 23 >
напържв|ам, -аш (-ах) uv; напърж|а,
-иш (-их) V 'braten vr <3/hb>
напъстр нм, -яш (-ях) uv; напъстр|я,
-иш (-их) V bunt 'machen vt
напътв|ам, -аш (-ах) uv; напът|я, -иш
(-их) V den Weg 'weisen < 23 > (някого
jmdm.) auch übertr, unter'weisen vt
< 23b >; x ce sich auf den Weg 'ma¬
chen vr (към zu 3)
напътван je и, -ия pl Unterweisung /17
напъти adv 'manchmal, von Zeit zu
Zeit, hin und 'wieder
иапьтствея adj unter'weisend
напътствие n, -я pl Unterweisung /17
напътствув|ам, -аш (-ах) uv unter¬
'weisen vt <23b>
напъхв|ам, -аш (-ах) uv; напъх|ам, -аш
(-ах) V 'stecken vt
иапяв|ам си, -аш си (-ах си) uv vor sich
hin 'singen vr, vi <27jhb>, 'trällern vr,
vi <hb>
431
наричам
нар(-ът) т, -ове pl 1. (легло) 'Pritsche
/16 2. Bot Gra'natapfel т 5
наравно adv (на една височина, на една
линия) in 'gleicher 'Höhe, 'neben;
вървя - c нея ich 'gehe 'neben ihr;
сривам нещо ~ c земята etw. dem
'Erdboden 'gleichmachen <a>; (в
еднаква степен) gleich, gleicherma¬
ßen; на жената се осигуряват права
~ с мъжа der Frau 'werden die 'glei¬
chen 'Rechte ge'sicherl wie dem Mann;
той ме поставя ~ c нея er setzt mich
ihr gleich
нарадв|ам се, -аш се (-ах се) v sich
ge'nug 'freuen vr (на някого an
jmdm.); (на близък човек) sich 'sattse¬
hen vr < 19 а > (на an 3) O не мога да
се нарадвам ich weiß mich vor 'Freude
nicht zu 'lassen
нарамв|ам, -аш (-ах) uv; нарам|я, -иш
(-их) V 'schultern vt
нар&мък т nur sg 'Bündel n 23; ~
дърва 'Bündel Holz
нарамя t нарамвам
наранен adj ver'wundet; ver'letzt auch
übertr
нараняв|ам, -am (-ax) uv; наран|я, -иш
(-йх) v ver'wunden vt < b >; ver'letzen
vt < b > auch übertr
нараняван |e n, -ия pl Verletzung /17
нарасте|ам, -аш (-ax) uv; нарасн|а, -еш
(-ах) od нар|аста, -астеш (-астох) v
'anwachsen vi <4аjsn>; Wirtsch sich
er'höhen vr <b> (cum'/)
нарасл»|к m, -ци pl 'Auswuchs m 2
наргнлб n, -та pl Nargi'leh /15 od n 24,
'Wasserpfeife /16
наред adv 1. (един след друг) der 'Reihe
nach 2. (заедно) zu'sammen (c mit 3)
O години ~ 'viele 'Jahre hin'durch,
'jahrelang; месеци ~ 'viele 'Monate
hin'durch, 'monatelang; дни - 'tage¬
lang; всичко e ~ 'alles ist in'Ordnung
наредб|а / -и pl 1. (заповед) 'Anord¬
nung/17, 'Anweisung/17, Verfügung
/17 2. (правилник) 'Vorschrift /17
3. (обзавеждане) 'Einrichtung /17
4. (ред) 'Anordnung
нареден adj 1. (заповядан) 'angeordnet
2. (предписан) 'vorgeschrieben 3. (об¬
заведен) 'eingerichtet 4. (поставен)
'angeordnet, 'aufgestellt
наредя | нареждам
нарежа f нарязвам
нарежд|ам, -аш (-ах) uv; наред|я, -йш
(-йх) V 1. (подреждам) 'anordnen vt
<а>, 'aufstellen vt <а> 2. (раз-
требвам) 'aufräumen vt <а> 3. (за¬
повядвам) 'anordnen, ver'fügen vt
< b > 4. (уреждам) in 'Ordnung 'brin¬
gen v/ < 24 > 5. (настанявам) 'unler-
bringen vr < 24 a > 6. (оплаквам) be-
'klagen vt < b >, 'einen 'Toten be'kla-
gen O хубаво ще го наредя! dem
'werde ich es 'gründlich 'geben!; ще я
наредим das 'bringen wir in 'Ordnung;
8 се 1. (заставам в ред) sich 'aufstel¬
len vr <a>, sich 'einreihen vr <a>,
sich in 'eine 'Reihe 'stellen vr 2.
(обзавеждам се, настанявам се) sich
'einrichten vr < a > 3. (осигурявам си
добри условия) sich das 'Leben 'ein¬
richten O кой както се нареди wie
man sich 'bettet, so schläft man
нареждан|е л, -ия pl 'Anordnung / 17,
'Anweisung/17, Verfügung/17; по ж
на auf 'Anordnung 2 od von 3; до
второ ж bis auf 'weiteres
нйрез m, -и pl Ge'winde n 23
нарека! наричам
нар6чн|е и, -я pl 1. Gramm Ad'verb n 31
2. Ling (говор) 'Mundart /17
нарйв|ам, -аш (-ax) uv; нарйн|а, -еш
(-ах) v 'aufschütten vr <а>
нарисув|ам, -аш (-ах) v 'zeichnen vr, (с
боя) 'malen vr, 'aufzeichnen vr <a>,
'aufmalen vt <a>
нарицателен, -ни adj: ~ но йме Gramm
Appella'tiv n 20, 'Gattungsname ml а
нарйч|ам, -аш (-ax) uv; на|река, -речеш
(-рекох) V 1. (назовавам, окачествя¬
вам)'nennen vt < 10 > 2. (определям)
bestimmen vr < b > (за für 4) 3. volkst
(оплаквам) 'klagen vr, be'klagen vt
<b> 4. (орйсвам) 'wahrsagen vr, vi
<a/hb> O нарекъл съм го за тебе
наркоза
432
das 'habe ich dir 'zugedacht; z ce
1. (именувам ce) 'heißen vi <22jhb>
2. (намирам предлог) 'einen 'Vor¬
wand 'finden < 27 > (за für 4)
наркоз|а / -и pl Nar'kose /16
наркоман т, -и pl 'Rauschgiftsüchtiger
m 7 +
наркомания / nur sg 'Rauschgiftsucht
/14
наркотизйр|ам, -aui (-ax) uv Med nar-
koti'sieren vt <d>, be'läuben vt
<b>; * ce 'rauschgiftsüchtig sein v;
<B>
наркотн|к m, -ци pl 1. A/e^Nar'kotikum
n 29 2. = наркоман
иаркотйч|ен, -ни и. наркотйчески adj
nar'kotisch
наробув|ам се, -аш се (-ах се) v vom
'Sklavendasein ge'nug 'haben < A >
наров adj Gra'natapfel-
народ nt, -и pl I. Volk n 22 2. (навалица)
'Menschenmenge /16
народ|ен, -ни adj 1. Volks-; *
представител 'Volksvertreter m 4,
'Abgeordneter m 7+2. des 'Volkes;
~ но дело 'Sache / 16 des 'Volkes
3. (свързан c народа) 'volksverbunden
O Народно събрание 'Volksver¬
sammlung / 17 (bulgarisches Parla-
'ment); Българска ~ на банка Bul¬
garische Natio'nalbank /17; Народен
театър Natio'nalthealer n 23; - ни
цени umg 'volkstümliche 'Preise m l/pl
нар6днн|к m, -ци pl Hist 'Volkstümler
m 4
народннческн adj Hist 'vollkstümle-
risch, 'Volkstümler-
народнмчество n nur sg Hist 'Volkstüm¬
lerbewegung/17
народнодемократични, -ни и. народно¬
демократически adj 'volksdemokratisch
народност /, -и pl 1. Nationali'tät /17
2. (близост до народа) 'Volksverbun¬
denheit /1 Ijsg
народностен, -ни adj 1. Nationali'tä-
ten-; « въпрос Nationali'tätenfrage
/16 2. (народен) Volks- O - на при¬
надлежност Nationali'tät / 17
иароднй|к nt, -ци pl Hist 'Mitglied n 21
der sog. 'Volkspartei
народовластие n nur sg 'Volksmacht /14
народовластннчески adj demokratisch
народолюбйв adj 'volksverbunden
народонаселение n nur sg Be'völkerung
/17
народоосвободйтел|ен, -ни adj natio-
'nale Be'freiungs-; - ни борби natio-
'nale Be'freiungskampfe m 2/pl
народолйс / nur sg Ethnogra'phie / 16a
иародополез|ен, -ни adj dem 'Volke 'die¬
nend; ~ но дело 'eine 'Sache/16, die
dem 'Volke dient (die für das Volk
'nützlich ist]
народоука/nur sg Ethnogra'phie/16 a
наронв|ам, -аш (-ax) uv; нарон|я, -иш
(-их) V 1. (грозд) 'abbeeren vt <а>,
'rebeln vt 2. (царевица, клас) 'auskör¬
nen vt < а > 3. (хляб) zer'bröckeln vt
<b>; (слагайки в супа od мляко)
'einbrocken vt <а>
паросяв|ам, -аш (-ах) uv; нарос|я, -йш
(-йх) у 1. (с роса) mit Tau be'decken
vt <b> [be'netzen vt <b>] 2. (на¬
влажнявам) be'feuchten vt <b>,
be'netzen
иароч|ен, -ни adj 1. (специален) be¬
sondere, spezi'ell, Spezi'al-; (извън¬
реден) 'Sonder- 2. (умишлен) absicht¬
lich
нарочно adv 1. (умйшлено) absichtlich,
mit Absicht 2. (специално) spezi'ell
наройв|а ce (-a ce) uv; наро|й се (-Й ce) v
nur 3. Pers. 'schwärmen vi <hb>
иаругав|ам, -аш (-ax) uv; нару-
га|я, -еш (-х) у be'schimpfen vt
<b>, 'ausschimpfen vt <a>,
'schelten vt <\6jhb>, 'ausschelten vt
< 16a>
нарушавам, -аш (-ax) uv; наруш|а, -йш
(-йх) v 1. ver'letzen vt < b >, ver'stoßen
vi <34b/hb>; z закона das Ge'setz
verletzen, 'gegen das Ge'setz ver¬
stoßen; z границата die 'Grenze
ver'letzen; ä въздушното прос¬
транство den 'Luftraum ver'letzen 2.
(развалям) 'brechen vt < 16 >; z
433
насапунисвам
договор 'einen Ver'trag 'brechen; x
клетва 'einen Eid 'brechen 3. (сму¬
щавам) 'stören v/; x тишината die
'Ruhe'stören; x обществения ред die
'öffentliche 'Ordnung 'stören
нарушаван|е n, -ия pl 1. Verletzung
/17; » на закона Ge'setzesverletzung
2. Bruch m 2; x на договор Ver'lrags-
bruch 3. (смущение) 'Störung /17
нарушени|е n, -я pl 1. Verletzung /17,
Übertretung/17, Ver'stoß nt 2; x на
закона Ge'setzesverletzung, Geset¬
zesübertretung 2. Bruch nt 2; x на
договор Ver'tragsbruch 3. (смущение)
'Störung /17
нарушител (-ят) m, -и pl 1. Ver'letzer
m 4, Über'treter m 4; на закона
Ge'setzesverletzer, Ge'setzesübertreter
2. (който смущава) 'Störer m 4 O ~
на договор Ver'tragsbrüchiger nt 1+;
~ на клетва 'Eidbrüchiger 7+
нарцис /и, -и pl Bot Nar'zisse /16
наръгв|ам, -аш (-ах) uv; наръг|ам, -аш
(-ах) V 'stoßen vt < 34 >
наръкн adv 1. (по-близо) bei der Hand
2. (по-удобно) be'quemer
наръсв|ам, -аш (-ах) uv; наръс|я, -иш
(-их) V 1. (попръскам) be'spritzen vt
<b> 2. (посипвам) be'streuen vt
<Ъ>
uapiclHM, -яш (-ях) uv = наръсвам
наръфв|ам, -аш (-ах) uv; наръф|ам, -аш
(-ах) V 1. (разпокъсвам) zer'reißen vt
< 21b > 2. (откъсвам) 'ab'reißen vt
<21a>
наръч m nur sg 'Armvoll nt l/sg; -
дърва ein 'Armvoll Holz
наръч|еи, -ни adj 1. (наличен) vorhan¬
den 2. (удобен) 'handlich
наръчнн|к nt, -ци pl 'Handbuch n 22
нарбд nt, -и pl 1. (в производството)
Produktionsauflage /16; (в селското
стопанство) Soll n 24, 'Ablieferungs¬
soll 2. (определено количество стоки)
'Zuteilung / 17 3. Mil Dienst nt 1,
Komman'dierung/17 O назначавам
- Mil zum Dienst 'abkommandieren
Г/ <e>
нарядко adv 1. (на големи разстояния)
in 'großen 'Abständen, ab und an
2. (рядко) 'selten
нарязв|ам, -аш (-ах) uv; на|режа, -ре¬
жеш (-рязах) V 1. (с нож, ножица)
'schneiden vt <21, d—tt >, zerschnei¬
den vt < 21 b, d-tt>, 'aufschneiden vt
< 21 a, d-lt >; « хляба das Brot 'auf¬
schneiden 2. (c трион) 'sägen vt,
zer'sägen vt <b> 3. Ge'winde'schnei¬
den; s винт Ge'winde auf 'eine
'Schraube 'schneiden 4. übertr (скар¬
вам се) 'ausschelten vt <16a>, aus¬
schimpfen vt <a>; x ce umg sich
be'saufen vr < 8b, f—ff >
насажд|ам, -аш (-ах) uv; насад|я, -йш
(-йх) V 1. 'pflanzen vt, 'anpflanzen vt
< a >, 'auspflanzen vt < a >, 'anbauen
v/ < a >, 'stecken vt; x цветя 'Blumen
'pflanzen; * дърво 'einen Baum
'pflanzen ('anpflanzen]; » тютюн'Ta¬
bak 'anpflanzen ['anbauen]; x разсад
'Setzlinge 'auspflanzen; * картофи
Kaftoffeln 'stecken; s грах 'Erbsen
'stecken 2. (площ) be'pflanzen vt
< b >, be'bauen vt < b > (c mit J)
3. (разпространявам) verbreiten vt
<b>; x заблуди 'Irrtümer ver-
'breiten 4. (внедрявам) 'einbürgern vt
< a >, 'einführen vt < a >
насаждан|e n, -ияpl 1. 'Pflanzen n 23/sg,
'Anpflanzen n 23/sg, 'Stecken « 23/sg
2. (площ) Be'bauen n 23/sg, Be'pflan¬
zen n 23/sg 3. übertr 'Einbürgern
n 23/sg, Verbreiten n 23/sg
насаждени |e n, -я pl Be'stand m 2,
Kul'tur/17; зеленчуково ä Ge'müse-
kultur; трайно x 'Dauerkultur
насАм adv 1. (към мене) 'hierher, her;
ела ~! komm 'hierher od komm her!
2. (тук) hier; какво ново йма - ? was
gibt es hier 'Neues? O от година ~
seit 'einem Jahr; от няколко дни ~
seit 'einigen 'Tagen; - -натам hin und
her
насаме adv 'unter vier 'Augen
насапунйсв|ам, -аш (-ах) uv; насапу-
нйс1ам, -аш (-ах) v = насапунявам
28 Wtb. Bulg-Dt
насапунявам
434
иасапуияв|ам, *аш (-ах) uv; насапун|я,
-йш (-йх) V 'einseifen vt <а>
насвйткв[ам се, -аш се (-ах се) uv;
насвятк|ам се, -аш се (-ах се) v umg
sich be'saufen vr < 8b, f-ff >
насека | насйчам
насеком|о n, -и pl In'sekt n 25
насекомойд|ен, -ни adj in'sektenfres-
send
населв|ам, -аш (-ах) uv; насел!я, -иш
(-их) V 'ansiedeln vt <а>
населван|е п, -ия pl 'Ansiedlung /17
населен adj be'siedell; гъсто - dicht
be'siedelt О - о място а) (град) Stadt
/14 b) (село) Dorf п 22
населени]е п, -я pl Be'völkerung /17
населяв|ам, -аш (-ах) uv be'wohnen vt
<b>
насетне adv 1. ab; от този ден ~ von
'diesem Tag ab 2. (по-късно) 'später,
dann
насея t насявам
насйла adv 1. mit Ge'walt, ge'waltsam
2. (едва) mit Müh und Not
иасйлв|ам, -аш (-ах) uv; насйл[я, -иш
(-их) V 1. (принуждавам) 'zwingen vt
<27 > 2. (упражнявам натиск)
'zusetzen vt <а> (някого jmdm.)
3. (отварям насйла) 'aufbrechen vt
<16а> 4. (употребявам сила)
Ge'walt 'an wenden < 10а, auch
schwach > 5. (изнасилвам) ver¬
gewaltigen vt < b >; s ce sich 'zwin¬
gen vr
наснли|е и, -я pl 1. Ge'walt / 17
2. (беззаконие) Gewalttätigkeit / 17
3. (принуда) Zwang m 1 jsg
насилни к m, -ци pl Gewalttäter m 4
насилнически adj gewalttätig
насйляичество n nur sg Gewalttätigkeit
/П
насилствен adj 1. Zwangs-; ~ и мерки
'Zwangsmaßnahmen / \6/sg 2. ge'wall-
sam; ~ а смърт gewaltsamer Tod
m 1 /sg
насилствено adv mit Ge'walt, ge¬
waltsam
иасйл|ям, -яш (-ях) uv = насилвам
насип m, -и pl 1. (на шосе, железопът¬
на лйния, река) Damm т 2 2. (за
запълване) 'Aufschüttung/17 3. (прег¬
рада) Wall т 2
иасйпв|ам, -аш (-ах) uv; насйп|я, -еш
(-ах) v 1. 'schütten vr; (течност) 'eingie¬
ßen vr < 32а > 2. (правя насип) 'auf¬
schütten vr <а>
насита /nur sg 'Sättigung/17, 'Sattsein
n 23tsg
насйтв|ам, -аш (-ах) uv - насйщам
насйтен adj 1. satt, ge'sättigl 2. (раз¬
твор) ge'sättigl, satu'riert 3. übertr
durchdrungen, 'inhaltsvoll
наситеност / nur sg 1. (на разтвор)
'Sättigung / 17, Saturati'on / 17
2. (съдържателност) Ge'halt nt 1
насйтн|ям, -яш (-ях) uv; насйтн|я, -иш
(-их) v zer'kleinern vt < b >
насйтя I насйщам
насйч|ам, -аш (-ах) uv; на|сека, -сечеш
(-сякох) V1. (определено количество)
'hacken vr 2. (на парчета) zer'hacken vr
<b>
насйщ|ам, -аш (-ах) uv; насйт|я, -иш
(-их) v 1. 'sättigen vr 2. übertr (задово¬
лявам) be'friedigen vr <b>, zu'frie-
denstellen vt < a > 3. (разтвор)
satu'rieren vt <d>, 'sättigen <> x
глада си ich 'stille 'meinen 'Hunger; x
жаждата си ich 'stille 'meinen Durst;
s ce 1. sich 'sättigen vr, satt 'werden vi
<li/sn> 2. (задоволявам ce) sich
zu'friedengeben vr < 15a > 3. (гледам
до насита) sich satt 'sehen vi < 19/AA >
(на нещо an etw. 3)0 s се на нещо
'einer 'Sache 'über Werden
наскачв|ам, -аш (-ах) uv; наскоч|а, -иш
(-их) V 'springen vi < 21jsn >
наскйтв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
наскйт|ам се, -аш се (-ах се) v zur
Ge'nüge um'herlaufen vi <9ajsn>,
zur Ge'nüge um'herwandern vi
< a /sn >
наскбро adv 1. (неотдавна) 'neulich,
'kürzlich, vor 'kurzem 2. (подир мал¬
ко) bald, in 'Kürze; ~ след това bald
da'nach, kur/ dar'auf
435
насмитам
наскоча t наскачвам
наскубвам, -аш (-ах) uv; наскуб|я, -еш
(-ах) V 'rupfen vt
наскърбено adv 1. be'trübt, 'traurig
2. (обиден) ge'kränkt, beleidigt
наскърбяв|ам, -аш (-ах) uv; наскьрб|я,
-йш (-йх) V 1. be'trüben vt <b>
2. (обйждам) 'kränken vt, beleidigen
vt <b>; s се 1. 'traurig 'werden vi
< 18jsn > 2. (обйждам се) sich belei¬
digt 'fühlen vr, ge'kränkt sein vi < B >
наслагв|ам, -аш (-ах) uv; наслаг|ам,
-аш (-ах) V od насл6ж|а, -иш (-их)
'auflegen vr <а>
наслад|а /, -и pl Ge'nuß т 2
наслаждав ам, -аш (-ах) uv; наелад|я,
-йш (-йх) V er'freuen vt < b >; s се
ge'nießen <32b> (от нещо etw.), sich
er'freuen vr (от an 3)
наслаждени е n, -я pl Ge'nuß m 2
наследен adj ge'erbt; übertr er'erbt
наследи|e n, -я pl 'Erbe n 30/sg
наследни|к m, -ци pl 1. 'Erbe ml 2. (син)
'Stammhalter m 4 3. (заместник)
'Nachfolger m 4 4. (продължйтел)
'Fortsetzer m 4
наследника /, -и pl 1. 'Erbin / 18
2. (заместничка) 'Nachfolgerin /18
3. (продължйтелка) 'Fortsetzerin/18
наследннческн adj Erb-
наследодател (-ят) m, -и pl 'Erblasser
m 4
наследствен adj Erb-, 'erblich; ~ имот
'Erbbesitz m 1; ~ o право 'Erbrecht
и 20; ~ и заложби 'Erbanlagen/16/pl;
~ o предразположение 'erbliche
Veranlagung /17
наследственост / nur sg 1. (способност
за предаване на физйчески и духовни
особености на потомството) 'Erb¬
lichkeit / 17/sg 2. (предаване на
физйчески и духовни способности
на потомството) Ver'erbung/17/sg О
по ~ 'erblich
наследете|о п, -а pl 'Erbe п 30/sg, 'Erb¬
schaft / 17, Hinterlassenschaft / 17;
културно х kulturelles 'Erbe O пре¬
давам по * ver'erben vt <b>
наследяв|ам, -аш (-ах) uv; наслед|я,
-йш (-йх) V1. (получавам наследство)
'erben vr 2. (замествам) der 'Nachfol¬
ger sein vi <B> (някого jmds.)
наследяван|е п, -ия pl 1. 'Erben п 23/sg
2. (заместване) 'Nachfolge /16
наслйз|ам, -аш (-ах) uv; нас|ляза,
-лезеш (-лязох) v der 'Reihe nach
her'absteigen vi <23ajsn>
наслов m nur sg 'Überschrift /17, 'Titel
m 4
наслов ен, -ни adj 'Titel-; - на стра¬
ница 'Titelseite /16
наслоени |e n, -я pl Schicht /17
насложа t наслагвам
наслойк|а /, -и pl = наслоение
наслояв|ам, -аш (-ах) uv; насло|я, -йш
(-йх) V 'schichten vt; Geol 'ablagern vt
<a>
наслояван|e n, -ия pl 'Ablagerung / 17,
'Schichtung /17
наслука adv 1. (както се случи) aufs
Ge'ratewohl 2. (ловджййски поздрав)
'Weidmanns Heil
наслуки adv aufs Ge'ratewohl, auf gut
Glück
наслушв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
наслуш|ам се, -аш се (-ах се) v zur
Ge'nüge sich 'anhören vt <a>, sich
satt 'hören vt
наслюнчв|ам, -аш (-ах) uv; наслюнч|а,
-иш (-их) V mit 'Speichel 'anfeuchten vt
<a>
наемалко adv umg um ein Haar, fast,
'beinahe
насмешк|а / -и pl Spott m 1 /sg,
Spötte'lei /17
насмешлив adj 'spöttisch
насмешливост / nur sg Spott m 1 /sg
на]смея се, -смееш се (-смях се) v (до
наейта) sich 'lotlachen vr <а>
насмйв|ам се, -аш се (-ах се) uv; на|смея
се, -смееш се (-смях се) v 'spotten vi
<hb>, 'spötteln vi <hb> (на някого
'über jmdn.)
насмйт|ам, -аш (-ах) uv; нас [мета,
-метеш (-метох) v zu'sammenfegen vt
< а >, zu'sammenkehren vt < а >
насмогвам
436
насмогв|ам, -аш (-ах) uv; насмогн|а,
-еш (*ах) V 1. (успявам) es 'schaffen
vf 2. (надмогвам) 'fertig 'werden vi
<18/sn> (на mit 3), be'wältigen vf
<b>
насмоляв|ам, -аш (-ах) uv; насмол|я,
-йш (*йх) v 'pichen vt
насмукв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
насму|ча се, -чеш се (-ках се) v 1. sich
'voilsaugen vr <8a, auch schwach >
2. umg (напивам се) sich 'vollaufen
'lassen vr <3/hb>, sich be’saufen vr
<8b, r-fT>
насмъдяв|ам, -аш (-ах) uv 'brennen vf
< 1 Q/hb >, 'jucken vt, vi <hb>; ~ a
ме es juckt mich
насмъркв ам се, -аш се (-ах се) uv;
насмърк|ам се, -аш се (-ах се) v 1. zur
Ge'nüge 'schnupfen vi <hb> 2. umg
(напивам cc) sich be'saufen vr <8b,
f-ff>
HacÖKja /, -и pl 'Richtung /17
масоляв|ам, -аш (-ах) uv; насол|я, -йш
(-йх) V 1. 'salzen vt, 'ausreichend 'salzen
2. übertr (нахоквам) 'einheizen vi
<z/hb> (някого jmdm.)
насополйв|ям, -яш (-ях) uv;
насополйв|я, -иш (-их) v mit Rotz
be'schmieren vt <b>
насочв|ам, -аш (-ах) uv; насоч|а, -иш
(-их) V 1. 'richten vt, 'lenken v/; z
погледа си към някого ich 'richte
['lenke] den Blick auf jmdn.; *
вниманието си към някого ich 'richte
['lenke] 'meine 'Aufmerksamkeit auf
jmdn.; z крачките си към нещо ich
'lenke 'meine 'Schritte zu etw. 2. (пътя)
den Weg 'weisen <23>; » пътя на
някого ich 'weise jmdm. den Weg
3. (пращам) 'schicken vt (към zu 3),
ver'weisen vr < 23b > (към някого od
нещо an jmdn. od auf etw. 4) 4. (давам
наставления) unter'weisen vt <23b>
5. (ориентирам) orientieren vt < d >;
s ce 1. (тръгвам) sich be'geben vr
< 15b > (към някого od нещо zu
jmdm. odetw.) 2. (ориентирам ce) sich
orientieren vr (към auf 4) 3. (обръщам
ce) sich zu'wenden vr < 10a, auch
schwach >; насочих се към него ich
'wandte mich ihm zu
насоченост / nur sg Orientierung /17
иаспнв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; насп)я
се, -йш ce (-ax ce) v 'ausschlafen vt
< 3a >, sich 'ausschlafen vr
насттан|с n, -ияpl 'Ausschlafen n 23/sg
наспоред präp 1. (според) entspre¬
chend, ge'mäß; ~ условията den
'Umständen entsprechend [ge'mäß]
2. (успоредно) nebeneinander
наспоряв|ам, -аш (-ax) uv; наспор|я,
-йш (-их) V in 'Hülle und 'Fülle 'geben
vt <15>
наспротй präp 1. (в сравнение) im
Vergleich zu; ~ вчера im Vergleich zu
'gestern; ~ него im Vergleich zu [mit]
ihm 2. (според) entsprechend
наспя ce f наспивам ce
насред 1. präp in'mitten, 'mitten in; ~
селото in'mitten des 'Dorfes, 'mitten
im Dorf 2. adv (в средата) in der 'Mitte
насреша adv 1. (разположен на проти¬
воположната страна) gegen'über, auf
der gegenüberliegenden 'Seite 2. (от
отсрещната страна) ent'gegen; - ни
идват хора uns 'kommen 'Leute
entgegen <0 аз съм ~ ich über'nehme
die Verantwortung, ich 'stehe 'dafür
ge'rade; не можеш да му излезеш -
mit ihm kannst du es nicht 'aufnehmen
насрещ|ен, -ни adj 1. (разположен
отсреща) gegenüberliegend 2. (който
йде срещу нас) 'Gegen-; z вятър
'Gegenwind т 1
наср6чв|ам, -аш (-ах) uv; насроч|а, -иш
(-их) V 'anberaumen vt < а >, 'ansetzen
vt <а>
taacraalaM, -аш (-ах) uv (изправям се)
'aufstehen vi <10 а(sn >, sich er'heben
vr < 14b >
2настав|ам, -аш (-ax) uv; настан|а, -еш
(-ах) v (врбме, състояние) 'kommen vi
<33fsn>, 'nahen vi <hb>; (започ¬
вам) be'ginnen vi <hb>
наставен adj unter'wiesen, be'lehrt
настави!а/, -и pl 1. Gramm 'Suffix n 20
437
настояване
2. volkst (нещо добавено) 'Ansatz т 2,
'Ansatzstück п 20
наставление и, -я pl Unter'Weisung
/17, Belehrung /17
наставни|к m, -ци pl Er'zieher m 4,
'Lehrer m 4; класен ж 'Klassenlehrer
наставииц|а /, -и pl Er'zieherin / 18,
'Lehrerin /18
наставнически adj 1. Er'zieher-; ~
задължения Er'zieherpflichten flpl
2. (назидателен) belehrend; ~ тон
belehrender Ton m 2
наставннчеств[о n, -a pl Erziehungsar¬
beit /1Ijsg
иастав|ям, -яш (-ях) uv; настав|я, -иш
(-их) V 1. (удължавам) verlängern vt
<b>; (уголемявам) ver'größern vt
<b> 2. (в разговор) hin'zufügen vt
<a> 3. (поучавам) unter'weisen vt
< 23b >, be'lehren vt < b >
настанявам, -аш (-ax) uv; настан|я,
-йш (-йх) v 1. 'unterbringen vt < 24 a>
2. (осигурявам жйлище) 'eine
'Wohnung ver'schafTen < b > (някого
jmdm.) 3. (във временна квартйра)
'einquartieren vt <e> 4, (на рабо¬
та) 'eine 'Stelle ver'schafTen (някого
jmdm.); ä се 1. (сядам; установявам
се в селище) sich 'niederlassen vr
< 3 а > 2. (в жйлище) 'eine 'Wohnung
be'ziehen <32b, h-g> 3. (на вре¬
менна квартйра) sich 'einquartieren
vr, 'Unterkunft 'finden <27 > 4. (на
работа, на служба) 'eine 'Stelle 'finden
настаняваме и, -ия pl 1. 'Unterbringung
2. (нанасяне) Be'ziehen n IZjsg, 'Ein¬
ziehen n 23/sg; ж на ново жйлище
das Be'ziehen 'einer 'neuen 'Wohnung
od das 'Einziehen in 'eine 'neue
'Wohnung 3. (на работа) 'Einstellung
/17
настеля | настилам
настйв|ам, -аш (-ах) uv; настйн|а, -еш
(-ах) V sich er'kälten vr < b >
настю'|ам, -аш (-ах) uv; настйгн|а, -еш
(-ах) v !. (догонвам) 'einholen vt < а>
2. volkst (наближавам) sich 'nähern vr;
ж село П. ich 'nähere mich dem Dorf
P 3. (връхлйтам) her'einbrechen vi
< 16a jsn>
настйл|ам, -аш (-ax) uv; на|стеля,
-стелеш (-стлах) v 1. (покрйвам) be-
'decken vt < b > 2. (разгръщам) 'aus¬
breiten v/ <а> О ж улица 'einen
'Straßenbelag 'auftragen <4а>; ж
улица с павета 'eine 'Straße 'pflastern;
ж пода с дюшеме den 'Fußboden
'dielen; ж стената с плочки die Wand
mit'Fliesen be'legen <b>; ж пода c
килйми den 'Fußboden mit 'Teppichen
'auslegen <a>
настйлк|а/ -и pl 1. (пласт) Schicht/17
2. (на улица, шосе) 'Straßenbeiag т 1;
асфалтова ж As'phaltdecke /16
настйна | настивам
настйнка /, -и pl Er'kältung /17
иастойни1к /и, -ци pl 'Vormund т 1 od 3
настойниц|а /, -и pl 'Vormund т 1 od 3
настойнически adj 'Vormunds-
настойннчеств|о и, -а pl 'Vormundschaft
/17
настойчйв adj 1. 'hartnäckig, be'harrlich;
- човек ein 'hartnäckiger Mensch m 8
2. (настоятелен) 'nachdrücklich, 'ein¬
dringlich, 'dringend; ~ а молба 'ein¬
dringliche ['dringende] 'Bitte/16
настойчйво adv 1. 'hartnäckig, be'harr¬
lich 2. (настоятелно) 'eindringlich, mit
'Nachdruck
вастойчйвост / nursg 1. 'Hartnäckigkeit
fMjsg, Beharrlichkeit /17/sg 2. (нас¬
тоятелност) 'Eindringlichkeit /17/sg,
'Nachdruck m 1 /sg
наст6л!ен, -ни adj Tisch-; ~ на лампа
'Tischlampe/16 0 - на книга 'Hand¬
buch n 22
настояв|ам, -аш (-ax) uv; насто|я, -йш
(-ях) V 1. be'stehen vi < I0lb/hb >,
beharren vi < Ъ/hb >; ж на мнението
си ich be'stehe [beharre] auf 'meiner
'Meinung; ж на правото си ich
be'stehe auf 'meinem Recht 2. (за¬
лягам) sich 'kümmern vr, 'Sorge 'tra¬
gen <4> (за um 4)
настоявай|e и, -ия pl 'Drängen n 23/sg,
Be'treiben n 23jsg, Veranlassen n
настоятел
438
23/sg; по негово ж auf sein 'Drängen
[Be'treiben] hin od auf 'seine Veran¬
lassung
настоятел (-ят) m, -и pl veralt: учи¬
лищен -v 'Schulvorsieher m 4, 'Mit¬
glied n 21 des 'Schulvorstandes; цър¬
ковен ~ 'Kirchenvorsteher, 'Mitglied
des 'Kirchenvorstandes
настоятел|ен, -ни adj 'eindringlich,
'dringend, 'nachdrücklich
настоятелно adv 'eindringlich, 'nach¬
drücklich, mit 'Nachdruck
настоятелност f nur sg 'Eindringlichkeit
/ 17/sg, 'Nachdruck m 1 jsg
настоятелств|о и, -a pl 'Vorstand m 2
настоящ adj 1. (сегашен) 'gegenwärtig,
'derzeitig 2. (намиращ се пред нас)
'vorliegend; ~ а статия 'vorliegender
Ar'tikel т 4 3. (истински) echt, wahr,
'wirklich, 'richtig
настояще n nur sg 'Gegenwart /
настрад|ам се, -аш се (-ах се) v viel
er'leiden vi < 21 b, d-lt>, ge'nug
er'leiden
настрана adv 1. zur 'Seite, auf die 'Seite,
bei'seite; отивам ~ ich 'gehe zur 'Seite
[bei'seite]; гледам ~ ich 'schaue zur
'Seite [bei'seite]; дърпам някого ~ ich
'ziehe jmdn. zur 'Seite [auf die 'Seite]
2. (намирам се * ) 'abseits, ent'fernt;
селото е ~ от шосето das Dorf liegt
'abseits der 'Fernstraße O държа се
[стоя] - от нещо sich 'abseits [fern]
'halten vr < 3 > von etw., 'abseits 'ste¬
hen vi < 101 /hb> von etw.; отделям
пари ~ Geld auf die'Seite'legen, Geld
auf die 'hohe 'Kante 'legen; шегата ~ !
Scherz bei'seite!
настрани adv = настрана
настроен adj 1. (имам настроение) ge¬
launt, ge'slimmt 2. (музикален ин¬
струмент) ge'stimmt 3. (склонен) ~
съм 'aufgelegt sein (за für 4, zu 3) <0> ~
съм добре към него ich bin ihm gut
ge'sinnt; той е - против мене er hat
etw. 'gegen mich
настроение n, -я pl 'Stimmung / 17;
(склонност)'Laune/16; без ж съм
ich bin nicht in 'Stimmung; в ж съм
ich bin in 'Stimmung; имам ж ich
'habe 'Stimmung, ich 'habe 'gute
'Laune
иастройв|ам, -аш (-ах) mv; настро|я,
-иш (-их) V 1. (музикален инстру¬
мент) 'stimmen vr 2. (довеждам в
настроение) 'stimmen vr, in 'Stim¬
mung ver'setzen vr < b >; * някого
тъжно jmdn. 'traurig 'stimmen; ж
някого весело jmdn. froh 'stimmen
3. (възбуждам неприятни чувства)
'einnehmen <16a> (някого срещу
някого jmdn. 'gegen jmdn.); (на-
съсквам) 'aufwiegeln vr < a > 4. (въз¬
буждам добри чувства) 'einnehmen
(някого за някого jmdn. für jmdn.); ж
се sich 'einstimmen vr <a> (за auf 4)
настръхв|ам, -аш (-ах) mv; настръхва,
-еш (-ах) V I. sich 'sträuben vr; кучето
настръхна dem Hund 'sträubte sich
das Fell; косите ~ ат die 'Haare 'sträu¬
ben sich 2. (за птица) 'plustern vr,
sich 'aufpluslem vr <a>; врабчето
настръхна der Spatz 'plusterte sein
Ge'fieder, der Spatz 'plusterte sich auf
3. 'sträuben vr; кучето настръхна der
Hund 'sträubte sein Fell; петелът
настръхна der Hahn 'sträubte 'seine
'Federn; таралежът ~ a der 'Igel
sträubt 'seine 'Stacheln 4. (изпитвам
ужас) sich enl'setzen vr < b > (от über
4, vor 3), er'schauern vi <bjsn> (от
vor 3) 5. (обхваща ме злоба) in Wut
ge'raten vi < 3bfsn >, 'rasend 'werden
vi <18/s/i> vor Zorn O косата ми
настръхна mir 'stehen die 'Haare zu
'Berge
настудув|ам се, -аш се (-ах се) v zur
Ge'nüge 'frieren vi < 32jhb >
настъпател|ен, -ни adj offen'siv;
(движещ се напред) 'Vorwärts-; - на
война Offensivkrieg ml; -но дви¬
жение 'Vorwärtsbewegung /17
настъпателност/nur sg 'Vorwärtsbewe¬
gung/17
настьпв|ам, -аш (-ах) uv; настъп|я,
-иш (-их) V 1. (стъпвам) 'treten
439
нататък
у/ <15/sn>, vt (нещо auf etw. 4)
2. (годишен сезон, ера, период) 'an¬
brechen vi <16ajsn> 3. (тишина,
оживление, смут) 'eintreten vi
< 15а/sn> 4. (нощ) 'her'einbrechen vi
<16ajsn> 5. Mil (напредвам) 'vor¬
stoßen vi < 34 a/sn >, 'vorrücken vi
< a/sn >; (нападам) 'angreifen vt
<21 a> O ® някого по крака übertr
jmdm. auf die 'Zehen 'treten
настъпван|e n, -ия pl 1. (стъпване)
'Treten n23/sg 2. 'Anbruch m 2; ® на
нова ера 'Anbruch 'einer 'neuen Zeit
3. 'Einbruch m 2; « на нощта 'Ein¬
bruch der Nacht; ж на зимата 'Ein¬
bruch des 'Winters 4. Mil 'Vorrücken
n 23/sg, 'Vorstoßen n 23/sg
настъплени е и, -я pl Offen'sive / 16;
минавам в » zur Offen'sive 'überge¬
hen vi <13 a/sn >
настъпя t настъпвам
настьп|ям, -яш (-ях) uv = настъпвам
настървен adj 1. 'gierig (за auf 4)
2. (насъскан) 'aufgewiegelt, 'aufgesta¬
chelt, 'aufgereizt
настървение n nur sg Gier / O c ~
'gierig
настървеност / nur sg Gier /
настървяв|ам, -am (-ax) uv; настърв|я,
-йш (-йх) v 'aufstacheln vt < a >, 'auf¬
hetzen vt <a>, 'aufwiegeln vt <a>,
'wütend 'machen vt; (куче) scharf 'ma¬
chen; « се 1. (обхваща ме злоба)
'wütend 'werden vi < 18jsn> 2. (при¬
страстявам се към нещо) 'gierig sein
vi < B>, 'gieren vi <hb> (за, на nach
3, auf 4)
настърган adj ge'rieben
настъргв|ам, -аш (-ax) uv; настър жа,
-жеш (-гах) v 'reiben vt < 23 >
насукв|ам, -аш (-ах) uv; насу|ча, -чеш
(-ках) V 'wickeln vt, 'aufwickeln vt
< а >; s се sich satt 'saugen vr < 8,
auch schwach>, sich satt 'trinken vr
<27 >
насушав|ам, -аш (-ax) uv; насуш|а, -йш
(-йх) V 'trocknen vt
насъбйр|ам, -аш (-ах) uv; насъб|ера,
-ереш (-päx) v 'einsammeln vt <а>,
'aufsammeln vt < а >; * се sich 'an¬
sammeln vr <a>
насъблнч|ам, -аш (-ax) uv; насъб|ле-
ка, -лечеш (-лякох) v 'anziehen vt
<32 а, h-g>
насълзен adj mit 'Tränen in den 'Augen;
c ~ и очй mit 'Tränen in den 'Augen
насълзяв|ам, -аш (-ax) uv; насълз|я,
-йш (-йх) V = просълзявам
насън adv (когато спя) im Schlaf;
(когато сънувам) im Traum
насърбв|ам се, -аш се (-ах се) uv; на-
сърб|ам се, -аш се (-ах се) v 1. (нах-
ранвам се) sich 'sattessen vr <15,
'satlgegessen > 2. (напивам се) sich
be'trinken vr <27b>
насърчав|ам, -аш (-ax) uv; насърч|а,
-йш (-йх) V er'muntern vt < b >, 'an¬
spornen <a> (някого jmdn.), Mut
'machen (някого jmdm.); (подпо¬
магам) 'fördern vt
насърчаван |e n, -ия pl 'Ansporn m 1 /sg,
Er'munterung / 17; (подпомагане)
'Förderung / 11/sg
насърчени |e n, -я pl 'Ansporn m 1 jsg,
Er'munterung / 17; (подпомагане)
'Förderung/ \l/sg
насърчйтел (-ят) m, -и pl 'Förderer m 4
насърчйтел|ен, -ни adj er'munternd,
'anspornend; (подпомагащ) 'fördernd
насъскв|ам, -аш (-ax) uv; насъск|ам,
-аш (-ах) V 'aufhetzen vt < а >
насъщ|ен, -ни adj 'lebensnotwendig,
'dringend; ~ на задача 'dringende
'Aufgabe/16 О « хляб das'tägliche
Brot п 20
насяв|ам, -аш (-ах) uv; нас|ея, -ееш (-ях
od -еях) V 'säen vt, 'aussäen vt < а >
насядв|ам, -аш (-ах) uv; насяд|ам, -аш
(-ах) V sich 'setzen vr, sich 'niederlassen
vr <3a>
натам adv (посока) 'dorthin; (място)
dort O насам- ~ hin und her
натйтьк adv 1. (натам) 'dorthin, dort
2. ab, aus; от тук ~ von hier ab [aus];
от гората ~ vom Wald aus 3. an, ab;
отднес - von'heute an, ab'heute <> и
нататъшен
440
така ~ , АЬк и т. н. und so 'weiter, Abk
usw.; от сега ~ von jetzt ab; no- ~
'weiter; чети по- ~! lies 'weiter!; ела
по- ~ komm 'weiter!
нататъшен, -ни adj 1. (разположен
нататък) ent'femter ge'legen, 'weiter
hin ge'legen 2. по- я 'weiter; по- ~ ни
подробности 'weitere 'Einzelheiten
fMIpl
натегв|ам, -аш (-ах) uv; натегн|а,
-еш (-ах) V 1. (обтягам) 'spannen vt
2. (ставам тежък) schwer 'werden vi
< 18/sn > auch übertr; главата на-
тегна der Kopf 'wurde schwer; кра¬
ката натегнаха die 'Beine 'wurden
schwer 3. (климам на една страна)
sich auf 'eine 'Seite 'neigen vr
натегна j натегвам, натягам
натегнат adj 'angespannt, ge'spannt
auch übertr; положението e ~ o die
'Lage ist 'angespannt [ge'spannt]; ~ a
работа 'angespannte 'Arbeit /17
натегнатост f nur sg 'Spannung / 17,
Gespanntheit fMjsg
натежав|ам, -аш (-ах) uv; натеж|а, -йш
(-ах) v 'schwerer 'werden vi <18/sn>
auch übertr, краката ~ ат die 'Füße
'werden schwer
натякв|ам, -аш (-ах) uv; натйк|ам, -аш
(-ах) V 'stecken vt ö ще те я в миша
дупка ich 'werde dich in die 'Klemme
'treiben <23>
натйрв|ам, -аш (-ах) uv; натйр|я, -иш
(-их) V ver'jagen vt < b>, ver'treiben vt
<23b>; (на паша) auf die 'Weide
'treiben vt <23>
нагйр{ям, -яш (-ях) uv = натнрвам
натйсв|ам, -аш (-ах) uv; натйсн|а, -еш
(-ах) V 'drücken vt
натиск т nur sg Druck m 1 {sg; упраж¬
нявам ~ Druck 'ausüben <a>
натйск|ам, -аш (-ах) uv 1. 'drücken vt;
2. übertr Druck 'ausüben < a >; s ce
~1. (в навалица, в трамвая) sich 'drän¬
geln vr, sich 'drängen vr 2. übertr
(натрапвам ce) sich 'aufdrängen vr
< а > (на някого jmdm.)
натискан^ n, -ия pl 1. (натиск) Druck m
1 lsg 2. (в навалица) 'Drängeln n 23/sg
3. (натрапване) 'Anbiedern n 23 /sg
натисна | натйсвам
натласкв|ам, -аш (-ах) uv; натласк|ам,
-аш (-ах) V hin'einstoßen vt <34а>,
hin'einschieben vt <32а>
натлъстяв|ам, -аш (-ах) uv; натлъст|ея,
-ееш (-ях) V dick [fett] 'werden vi
< 18 jsn >
иатовйрв|ам, -аш (-ах) uv; натовар|я,
-иш (-их) V 1. (товаря) be'laden vt
<4b>, 'aufladen vt <4a>; я
колата c нещо den 'Wagen mit etw.
be'laden; я стоката die 'Ware 'aufla¬
den 2. umg übertr (възлагам) beauf¬
tragen vr <b> (c mit 3); (c много
задачи) be'lasten vr <b>; s ce
1. (товаря ce) be'laden 'werden vi
<18jsn> (c mit 3) 2. umg übertr
(заемам ce) über'nehmen < 16 b > (c
нещо etw.)
натоварван |e n, -ия pl 1. (на кола)
Be'laden n 23/sg 2. (на товар) Ver¬
laden n 23/sg 3. (възлагане) Über¬
tragung /17 4. (на машйни и агре¬
гати; заетост) Betastung/17, 'Ausla¬
stung/17; пълно я Tech 'volle 'Ausla¬
stung; върхово я 'Spitzenbelastung,
'Höchstbelastung
натовареност / nur sg Betastung / 17,
'Auslastung/17
натовар|ям, -яш (-ях) uv = натовар¬
вам
аат6ал|ям, -яш (-ях) uv; натопл|я, -иш
(-их) V er'wärmen vt < b >
натопйв|ам, -аш (-ах) uv; натоп|я, -йш
(-йх) V1. (слагам във вода) 'tauchen vr
2. (пране) 'einweichen vt < а > 3. (на¬
мокрям) 'anfeuchten vr <а> 4. (во¬
сък, сняг) 'schmelzen vt <auch 17 >
5. (мас) zertaufen 'lassen vr <3/hb>
наторяв|ам, -аш (-ах) uv; натор|я, -йш
(-йх) V 'düngen vr
наторйван|е п, -ия pl 'Düngung /17
наточвам, -аш (-ах) uv; наточ|а,
-иш (-их) V 1. (течност) 'eingießen vt
< 32 а >; (вино) 'einschenken vr < а >;
(от бъчва) 'zapfen vr 2. (сечиво, нож)
441
натькавам
'schleifen vr <21 >, 'schärfen vt
3. (тесто) 'ausrollen vt <a>; x ce
hinterein'ander 'gehen vi < 13/sn>
натрака 1ам, -аш (-ах) uv; натрак|ам,
-аш (>ах) V schnell 'tippen vt, her'unter-
tippen vt <a>
натрапв|ам, -аш (-ах) uv; натрап|я, -иш
(-их) V 'aufdrängen vt < а > (на някого
jmdm.); х се sich 'aufdrängen vr (на
някого jmdm.)
натрапят adj 'zudringlich, 'aufdring¬
lich
натрапим |к m, -ци pl 'zudringlicher
Mann т 3
натрапиш|а/, -и pl 'zudringliche Frau
/И
натрйпничав adj 'zudringlich, 'aufdring¬
lich
натрапнически adj zu'dringlich
натрапчив adj 'zudringlich, 'aufdring¬
lich; ~ а миризма 'aufdringlicher
Ge'ruch m 2
натрапчивостf nur sg 'Zudringlichkeit
/17, 'Aufdringlichkeit /17
натри adv: надве- - ruck, zuck
иатрйв|ам, -аш (-ах) uv; натри|я, -еш
(-х) V 'reiben vt < 23 >, 'einreiben vt
<23a>
натриев adj 'Natrium-
иатрий m nur sg 'Natrium n 20*/sg
натрйя t натривам
натрошав|ам, -аш (-ах) uv; натрош|а,
-ти (-йх) v 1. zer'stückeln vt <b>,
zer'kleinern vt <b> 2. (хляб) zerkrü¬
meln vt <b>, zer'bröckeln vt <b>
натроша |ам, -аш (-ах) uv = натроша-
вам
натрупв|ам, -аш (-ах) uv; натруп|ам,
-аш (-ах) V 1, (накуп) 'aufhäufen vt
<а>, 'anhäufen vt <а> 2. (богат¬
ства, опит) 'sammeln vt 3. (капитал)
akkumulieren vt О ~ а голям сняг es
'bildet sich 'eine 'dicke 'Schneedecke;
X се 1. (хора) sich ver'sammeln vr
< b > (около um 4, пред vor 3) 2. sich
'anhäufen vr auch iibertr
натрупвая|е n, -ия pl 1. 'Anhäufung
/ 17 2. (на хора)'Ansammlung/17
3. Politök Akkumulation/17; първо¬
начално ж на капитала 'ursprüngli¬
che Akkumulation des Kapitals
натруфв|ам, -аш (-ах) uv; натруф|я,
-иш (-их) V 'putzen vt, 'anputzen vt
< a >; 'aufputzen vt < a >
натруфен adj 1. 'aufgeputzt 2. iron 'auf¬
gedonnert
натръшкв|ам, -аш (-ах) uv; на-
TpiiiiKlaM. -аш (-ах) v 'hinstrecken vt
<a>, zu 'Boden 'schleudern vt, 'nie-
denverfen vt < 16 a > auch iibertr; %
ce sich 'hinwerfen vr < 16 a >, sich lang
'legen vr
натряскв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
натряск|ам се, -аш ce (-ax ce) v sich
be'saufen vr < 8b, f-ff>
натупв|ам, -аш (-ax) uv; натуп|ам, -аш
(-ах) v ver'sohlen vt < b >, ver'prügeln
vt <b>
натур|а /, -и pl Na'tur / 11/sg; no s
'seiner Na'tur nach, von Na'tur aus;
рисувам от x nach der Na'tur 'zeich¬
nen vt ['malen vt]; плащам в s in
Naturalien 'zahlen vt
натурал|ен, -ни adj 1. (естествен)
natu'rell, echt 2. Politök Natu'ral-;
- но стопанство Naturalwirtschaft
/17
натурализация/nur sg Naturali'sierung
/17
натурализирам, -аш (-ax) uv, v natura¬
lisieren vt <d>
натурална|ъм (-мът) m nur sg Natu¬
ralismus m 11 /sg
натуралнст m, -и pl Naturalist m 8
натуралнстнч |ен, -ни и. натурали-
стнчески adj naturalistisch
натуралност/nur sg 'Echtheit f\l/sg
натурфилософня / nur sg Phil Na'tur-
philosophie /16 a
натьжав|ам, -аш (-ax) uv; натъж|а, -йш
(-йх) V be'trüben vt <b>, 'traurig
'machen vt; x ce 'traurig 'werden vt
< 18/sn >
натъжен adj be'trübt, 'traurig
натькав|ам, -аш (-ax) uv; натъ|ка,
-чеш (-ках) v 'weben vt <auch 14 >
натъквам
442
натъкв|ам, -аш (-ах) uv; натъкн|а, -еш
(-ах) V1. 'aufspießen vt <а>, 'spießen
vt (на auf 4) 2. übertr 'stoßen vt < 34>
(на auf 4)\ * ce 'stoßen vi < 34/sn >
(на auf 4)
натькмяв|ам, -аш (-ах) uv; натъкм|я,
-йш (-йх) V1. zu'rechtmachen vr < а >
2. (настройвам) 'einrichten vt <а>
3. (приспособявам) 'anpassen vt
< а > 4. (настанявам) 'unterbringen vt
<24а>
натълк»|ам, -аш (-ах) uv; натъп|ча,
-чеш (-ках) v 1. 'stopfen vt (в in 4),
hin'einstopfen vr <a> (в in 4) 2. (c
крака) 'stampfen vt (в in 4) 3. (на¬
пълвам) 'vollstopfen vt < a > (c mit 3)
4. (вкарвам) hin'einstecken vr <a> (в
in 4), 'stecken vt (в in 4)\ s ce umg sich
'vollstopfen vr
натьркалв|ам, -аш (-ах) uv; изтър¬
калям, -яш (-ях) od натъркол|я, -йш
(-йх) V 1. 'hinrollen vt <а>, 'hinwäl¬
zen vr < а > 2. übertr (повалям) 'hin-
slrecken vr < a >; a ce sich 'hinlegen
vr <a>, sich 'hinwerfen vr <16a>;
натъркаляли ca ce sie 'liegen her'um
катъркулвам, -аш (-ах) uv = натър-
калвам
натъртв|ам, -аш (-ах) uv; натърт|я, -иш
(-их) V 1. Med (с удар) 'prellen vr; (с
притйскане) 'quetschen vt 2. (плод)
'anschlagen vr <4а> 3. (наблягам)
'Nachdruck 'legen (на auf 4), mit
'Nachdruck 'aussprechen vr <16a>
('sagen vr]
натъртен adj 1. Med (от удар) ge'prellt,
(от притйскане) ge'quetscht; - o als
Subst 'Prellung /17, 'Quetschung/17
2. (плод) 'angeschlagen 3. (глас) 'nach¬
drücklich
натъртено adv 'nachdrücklich
натюрморт m, -и pl Mal 'Stilleben n 23
натяг|ам, -аш (-ах) uv; натегн|а, -еш
(-ах) V1. schwer 'werden vi <18/sn>
2. (везни) 'schwerer sein vi <B>,
'sinken vi < 21/sn > 3. (гайки) 'festzie¬
hen vr <32a, h-g> 4. (пружина)
'spannen vr
натякв|ам, -аш (-ах) uv; натякн|а, -еш
(-ах) V 'vorwerfen vr < 16а>
натясно adv be'engt О намирам се ~
in der 'Klemme sein vi <B>; пос¬
тавям някого - jmdn. in die 'Enge
'treiben vr < 23 >, jmdn. in 'Schwierig¬
keiten 'bringen vt < 24 >
наук|а /, -и pl 'Wissenschaft / 17;
Академия на - ите Akade'mie /16 а
der 'Wissenschaften
наум adv im Kopf, im Ge'dächtnis; чета
~ 'lautlos 'lesen vr < 19 >; смятам ~
im Kopf 'rechnen vr, 'kopfrechnen vt
<a>; две ~ 'merke zwei; ймам си
нещо ~ etw.'vorhaben <A, a>,etw.
im Sinn 'haben < A >
наумяв|ам, -аш (-ах) uv; наум|я, -йш
(-йх) V 1. sich 'vornehmen vr < 16a>
2. (припомням) er'innern <b> (ня¬
кому нещо jmdn. an etw. 4)
научав ам, -аш (-ах) uv; науч|а, -иш
(-их) V 1. 'lernen vr; » наизуст 'aus¬
wendig 'lernen; s роля 'eine 'Rolle
'lernen ['einstudieren <e>] 2. (про¬
фесия, специалност) er'lernen vt
< b > 3. (узнавам) er'fahren vr < 4 b >
4. (обучавам) 'lehren (някого нещо
jmdn. etw. 4) 5. (навиквам) ge'wöhnen
<b> (някого на нещо jmdn. an etw.
4) O ще те науча аз тебе! ich 'werde
es dir schon 'beibringen!; s ce sich
ge'wöhnen vr (на an 4)
науч|ен, -ни adj 'wissenschaftlich; «
сътрудник 'wissenschaftlicher 'Mitar¬
beiter m 4 O s работник 'Wissen¬
schaftler m 4
научно adv 'wissenschaftlich
научноизследователски adj 'wissen¬
schaftliche 'Forschungs-; « институт
'wissenschaftliches Insti'tut n 20, 'For¬
schungsinstitut; ~a работа 'wissen¬
schaftliche 'Forschungsarbeit /17
научнопопуляр ен, -ни adj populär¬
wissenschaftlich
научност / nur sg 'Wissenschaftlichkeit
/17/sg
научнофантастнч|ен, -ни adj u'topisch
наушни|к m, -ци pl 'Ohrenklappen
443
национален
/ 16jpl; (без шапка) 'Ohrenschützer
т 4, 'Ohrenwärmer т 4
нафора / nur sg Rel 'Hostie /16
нафт (-ът) nt nur sg и. нафта f nur sg
1. (нефт) 'Erdöl n 20 2. (за горене)
'Heizöl n 20
нафталйн m Naphtha'lin n 20*/sg
нафталйнен и. нафталинов adj Naph-
tha'lin-
нафтов adj 1. Chem 'Erdöl', Öl-
2. 'Heizöl-; -а печка 'Ölheizung/17,
'Ofen m 5 mit 'Ölheizung 3. (дизелов)
'Diesel-
нафтошнсти nur pl Min 'Ölschiefer m 4
иахакан adj dreist, 'ausgekocht
нахал m, -и pl — нахалник
нахал|ен, -ни adj 'unverschämt, frech
нахални |k m, -ни pl 'unverschämter Kerl
m 1
нахйлниц|а/ -и pl 'unverschämtes Weib
n 21
нахалнич|а, -иш (-их) uv 'unverschämt
sein vi <B>
нахалност / nur sg 'Unverschämtheit
/П
нахалост adv umg um'sonst
нахалство n nur sg 'Unverschämtheit
/17
нахапв|ам, -am (-ax) uv; нахап|я, -еш
(-ах) v 1. 'anbeißen vt <2la> 2. (на
много места) 'beißen v/ < 21 >, zer-
'beißen vt <21b>
нахвърл|ям, *яш (-ях) uv; нахвърл|я,
-иш (-их) v 1. (натрупвам) 'aufhäufen
vt < а > 2. (разхвърлям) 'hinwerfen vt
< 16 а >, her'umwerfen vt < 16 a > 3.
skiz'zieren vt; ft скица 'eine 'Skizze
'machen; « ce sich stürzen vr (в in 4,
върху auf 4)
нахлув|ам, -аш (-ax) uv; нахлу|я, -еш
(-х) V 1. 'eindringen vi < 27a/sn>,
'einströmen vi < ajsn > 2. (враг) 'ein¬
fallen vi <3a/s«> 3. (кръв, сълзи)
'steigen vi <23 jsn>; кръвта - а в
главата ми das Blut steigt mir zu
'Kopfe; сълзи - ат в очите ми die
'Tränen 'steigen mir in die 'Augen O
мисли [спомени] ~ ат в главата ми
Ge'danken [Erinnerungen] 'drängen
sich in 'meinem Kopf
нахлузвам, -аш (-ax) uv; нахлуз|я, -иш
(-их) V 'überziehen vi <32 а, h-g>,
'überstreifen vt <a>; ft чехли на
краката си in Pan'toffeln 'schlüpfen vi
<sn>; x шапката die 'Mütze [den
Hut] 'aufstülpen < a >
нахлуз|ям, -яш (-ях) uv = нахлузвам
нахлупв|ам, -аш (-ах) uv; нахлуп|я, -иш
(-их) V 'aufstülpen vt < а >, 'stülpen vt
(на auf 4); « до веждите in die Stirne
'ziehen vt < 32, h - g >
нахлуп|ям, -яш (-ях) uv = нахлупвам
находшц|е п, -а pl 'Fundstätte /16
находк|а /, -и pl Fund т 1
находчив adj 'findig; (при отговор)
'schlagfertig
находчиво adv ge'schickt
находчивост/nur sg 'Findigkeit/11/sg,
Ge'schick n 20/sg
нахокв|а1И, -аш (-ax) uv; нахок[ам, -аш
(-ах) v 'ausschimpfen vt < а >, 'auszan¬
ken vt < а >, 'schelten vt < 16 >
нахраив|ам, -аш(-ах) uv; нахран|я, -иш
(-их) V 1. zu 'essen 'geben vt <15>
(някого jmdm.), be'wirten 2. (живот¬
ни) 'füttern vt, 'Futter 'geben (c mit
3); s ce sich satt 'essen v/ < 15;
ge'gessen>; (животни) sich satt
'fressen vr < 15>
нахут m nur sg Bot 'Kichererbsen
/ЩР1 '
нахълта|ам, -аш (-ах) uv; нахълт1ам,
-аш (-ах) V 'eindringen vi <27 а/sn>
нацапв|ам, -аш (-ах) uv; нацап|ам,
-аш (-ах) V 1, be'schmutzen vt <Ь>
2. übertr verunglimpfen vt <b>
нацепв|ам, -аш (-ax) uv; нацеп|я, -иш
(-их) V zer'kleinern vt < b >, 'spalten vt;
я дърва Holz zer'kleinern ['spalten];
ft дъската на няколко места das
Brett an 'mehreren 'Stellen 'spalten; s
ce 'reißen vi <21/4« >
нацйз|ъм, (-мът) m nur sg Hist, Pol
Na'zismus m 11/sg
национал[ен, -ни adj natio'nal; x
доход Politök Nationaleinkommen
национализация
444
п 2i/sg; ~ на принадлежност Natio-
nali'tät /17
национализация / nur sg Nationalisie¬
rung/ 17, Verstaatlichung /17
национализирам, -аш (-ах) uv, v natio¬
nalisieren vt < d >, verstaatlichen vt
<b>
национализъм (-мът) m nur sg Natio¬
nalismus m 11 /sg
националист m, -и pl Nationalist m 8
националистйч|ен, -ни и. националис¬
тически adj nationalistisch
нацноналноосвободител|ен, -ни adj na¬
tionale Be'freiungs-; ~ на борба na¬
tionaler Be'freiungskampf m 2; ~ но
движение natio'nale Befreiungsbewe¬
gung/17
националност/ -и pl Nationali'täl/17
нацйст m, -и pl Pol 'Nazi m 6
нацистки adj Pol na'zistisch, 'Nazi-
нацн|я/, -и p/Nati'on/16; Организация
на обединените нации, А bk ООН
Organisation / 17 der Vereinten
Nationen, Abk UNO
нацупв|ам, -аш (-ах) uv; нацуп|я, -иш
(-их) V umg: ж устни 'einen 'Schmoll-
mund 'machen, ein Ge'sicht 'ziehen
<32, h-g>; s ce ein Ge'sicht'ziehen,
'schmollen vi <hb>
нацупеи adj 'mürrisch, finster, 'mi߬
mutig
нацепено adv mürrisch, 'mißmutig
нацупеност / nur sg 'Mißmut m 1 /sg,
'Übellaunigkeit /17
нацупя t нацупвам
нацьфтяв|ам, -аш (-ах) uv; нацъфт!я,
-йш (-ях) V voll er'blühen vi < bJsn >,
'aufblühen vi < &/sn >; нацъфтял in
'voller 'Blüte 'stehend
нацяло adv im 'ganzen, ganz
начал|ен, -ни adj 'Anfangs-; ~ но учи¬
лище 'Unterstufe /16
начални|к m, -ци pl Chef m 6, 'Leiter
m 4, 'Vorgesetzter m 7+; ж -отдел
Ab'teilungsleiter; ж-влак 'Zugführer
m 4; ж гара 'Bahnhofsvorsteher m 4;
ж -цех Be'triebsleiter; Ab'teilungs¬
leiter; ж -щаб Mil 'Stabschef
началнически adj 'Leiter-, Chef-, 'Vor¬
gesetzten-
началннчк|а/, -и pl 'Chefin /18, 'Leite¬
rin /18, 'Vorgesetzte /19
начал|о n, -a pl I. nur sg 'Anfang m 2,
Be'ginn m 1 /sg; от самото ж von
'Anfang an; в ~ ото на април 'Anfang
A'pril; полагам ж за нещо den
'Grundstein für etw. 'legen 2. (основа)
meist pl 'Grundlage /16; на коопе¬
ративни ~ i auf genossenschaftlicher
'Grundlage 3. Prin'zip n 20* od 31;
ръководно ж 'Grundprinzip,'Grund¬
satz m 2; по ж im Prin'zip, 'grundsätz¬
lich
началств!о n, -a pl umg 'Leitung / 17
началствув|ам, -аш (-ах) uv 'eine 'lei¬
tende 'Stellung 'einnehmen <16 a>,
Chef sein vi < B >
начев[ам, -аш (-ах) uv; начен|а, -еш
(-ах) V volkst be'ginnen vt < 26 b > O
ж сладкиша den 'Kuchen 'anschnei¬
den <21a, d-tl>; ж ново буре ein
'neues Faß 'anstechen < 16 a>
начело adv an der 'Spitze ; ~ c ...
mit... an der 'Spitze
начена | начевам
наченки nur pl 'Anfänge m 2jpl, 'Ur¬
sprung m 2
начервяв|ам, -аш (-ах) uv; начерв|я,
-йш (-йх) V rot 'malen vt, rot 'machen
vt; ж си устните sich die 'Lippen
'schminken vr; ж си бузите Rouge
'auflegen < a >; s ce sich 'schminken
начерн|ям, -яш (-ях) uv; начерн|я, -иш
(-их) V 1.'schwärzen vt, schwarz 'ma¬
chen vt 2. übertr 'anschwärzen vt < a >
иачертйв|ам, -аш (-ах) uv; начерта |я,
-еш (-х) v 1. 'zeichnen vr, 'fertigzeich¬
nen vt <a> 2. skiz'zieren vt 3. (план,
задачи) 'vorzeichnen vt <a>, umrei¬
ßen vt <21b>, ent'werfen vt< 16b>
иачертаии|е n, -я pl Bild n 21
начертая } начертавам
начесв|ам, -аш (-ах) uv; наче|ша, -шеш
(-сах) V 1. 'kratzen vt 2. (реша) 'käm¬
men vt 3. übertr umg (наругавам) den
Kopf'waschen <4>
445
нашироко
наместо adv 1. (по време) 'häufig, oft
2. (по място) dicht beieinander
начет т nur sg Еш'Fehl betrag m 2
начета | начитам
начетен adj 1. ge'bildet, be'lesen 2. Fin
mit 'einem 'Fehlbetrag belastet
начетеност f nur sg Be'lesenheit /17/sg
начин m, -npll. 'Weise/16, Art/17 und
'Weise; по такъв ~ auf 'diese 'Weise;
по никой ~ auf 'keinen Fall, auf
'keinerlei'Weise; по друг ~ auf'ande¬
re 'Weise; ~ на производство Pro¬
duktionsweise; ~ на употреба Ge-
'brauchsanweisung /17 2. Me'thode
/16, Verfahren n 23
начинаещ adj be'ginnend; als Subst 'An¬
fänger m 4
начинани|е n, -я pl 'Vorhaben n 23,
Unter'nehmung / 17, Initia'tive /16
начинател|ен, -ни adj Gramm 'inchoativ
начйт|ам, -аш (-ах) mv; на|чета, -четеш
(-четох) V 1. Fin' einen 'Fehlbetrag
'feststellen < а > (някого bei jmdm.)
2. volkst (наброявам) 'hinzählen
vt <a>
начудв|ам се, -аш се (-ах се) mv; на-
чуд|я се, -иш се (-их се) v 'staunen vi
<hb> (на 'über 4); не мога да му се
начудя aus dem 'Staunen dar'über
['über ihn] gar nicht her'auskommen
v/ <33 a/sn>
начукв|ам, -аш (-ах) mv; начук|ам, -аш
(-ах) V 1. 'einschlagen vt (в in 4)
2. (надробявам) zer'klopfen vt <b>
начумерв|ам, -аш (-ах) mv; начумер|я,
-иш (-их) V 'runzeln vr; ~ се die Stirn
'runzeln, ein 'mürrisches Ge'sicht 'ma¬
chen; небето се начумери der 'Himmel
hat sich ver'finstert
начумерен adj 'mürrisch, 'finster
начумер|ям, -яш (-ях) mv = начумер-
вам
начупв|ам -аш (-ах) uv; начуп|я, -иш
(-Hx)vl.in 'Stücke 'brechen vr<16>
2. (нещо неначенато) 'anbrechen vt
< 16 a> 3. (правя на чупки) 'brechen
начупен adj ge'brochen
начуп|ям, -яш (-ях) mv = начупвам
наш, -и pron poss 'unser; ~ ите die
'Unsrigen; на ~ гръб auf'unsere'Kos¬
ten; на ~ е място an 'unserer 'Stelle;
не е ~ а работа das ist nicht 'unsere
'Sache, das geht uns nichts an
нашарв|ам, -аш (-ах) mv; нашар|я, -иш
(-их) V 1. bunt be'malen vt <b>
2. (бия) grün und blau 'schlagen vt
nauiäpiHM, -яш (-ях) uv = нашарвам
нашен|ец m, -ци pl 'Landsmann m 3,
'einer von uns
нашенк|а / -и pl Landsmännin / 18,
'eine von uns
нашенск|и adj 'heimatlich; no % nach
'unserem Brauch; той говори по ж er
spricht in 'unserem Dia'lekt; в ^ o bei
uns zu 'Hause
нашенско n nur sg 'unsere 'Heimat fll/sg
нашепв|ам, -аш (-ах) uv; нашепк|а, -еш
(-ах) V 'flüstern vt; 'zuflüstern <a>
(някому нещо jmdm. etw.)
нашествени|к m, -ци pl 'Eindringling
m 1 *,pl Invasoren
нашестви|е n, -я pl 'Einfall m 2, 'Überfall
m 2, 'Eindringen n 23/sg, Invasi'on/17
нашйбв|ам, -аш (-ах) mv; нашйб|ам,
-аш (-ах) V 1. 'auspeitschen vt <а>,
ver'prügeln vt <b> 2. (натъпквам)
'vollstopfen vt <a>; ä ceumg 1. (ям)
sich 'vollfressen vr < 15 a > 2. (пия)
sich 'vollaufen 'lassen vr <3jhb>
нашив m nur sg volkst Sticke'rei / 17
нашйв|ам, -аш (-ах) uv; нашй|я, -еш (-х)
V 1. 'nähen vt 2. volkst (бродирам)
'sticken vt, be'sticken vt < b >
нашйвк|а/ -и pl 'Litze/16, 'Tresse/16
auch Mil; pl Mil Effekten pl
нашййни|к m, -ци pl 'Halsband n 22
нашйр adv in die 'Breite; надлъж и ~
weit und breit
нашироко adv 1. weit 2. (в помещение)
ge'räumig 3. (подробно) des 'langen
und 'breiten 4. (навсякъде) in 'großem
'Umfang, über'all O живея ~ auf
'großem 'Fuße 'leben vt <hb>; харча
~ großzügig mit dem Geld 'umgehen
vi < 13/i« >; надълго и ~ des'langen
und 'breiten
нашумявам
446
нашумяв|ам, -аш (-ах) uv; нашум|я,
-йш (-ях) V 'Aufsehen er'regen < b >;
нашумяла пиеса 'Aufsehen erregen¬
des Stück n 20
нашъпв1ам, -аш (-ах) uv; нашъпн|а, -еш
(-ах) V = нашепвам
нащрек adv auf der Hut; - съм auf der
Hut sein v/ < B >
нащръквам, -аш (-ах) uv; нащръкн|а.
-еш (-ах) V sich 'sträuben vr
нащърбен adj 'schartig; (стъкло) 'an¬
geschlagen
нащърбяв|ам, -аш (-ах) uv; нащърб|я,
-йш (-йх) V 'schartig 'machen vt\ (стък¬
ло) 'anschlagen vi < 4 а >
наигьрб|ям, -яш (-ях) uv = нащър-
бявам
наяве adv 'wirklich; излизам ~ an den
Tag 'kommen vi < 33/sw >
наяден adj 'angebissen; - зъб 'fauler
Zahn m 2, Zahn mit 'einem Loch
наяжд|ам, -аш (-ах) uv; на|ям, -ядеш
(-ядох) V 1. (отхапвам) 'anbeißen vr
< 21а > 2. (вземам от ядене) 'anfan¬
gen vi < 2 аjhb > zu 'essen (нещо von
etw. 3); « се 1. (човек) sich satt 'essen
vr <15; ge'ge$sen>; (животно) sich
satt 'fressen vr < 15 > 2. umg (зъб)
'anfangen zu 'faulen
наяждан|е n, -ия pl 'Sattessen n 23/sg
наякв|ам, -am (-ax) uv; наякн|а, -еш
(-ах) v 1. (ставам силен) stark 'werden
vi <18jsn> 2. volkst (раста) 'groß
'werden, 'wachsen vi < 4/sn >
наям t наяждам
не Partikel 1. (като отговор на въпрос)
nein; студент ли си? - . bist du Stu-
'dent? nein. 2. (при отричане на част
на изречението) nicht; той ~ говори
добре er spricht nicht gut 3. (във
връзка с неопределйтелен член) kein;
той ~ е добър ученик er ist kein 'guter
'Schüler O едва ли - 'beinahe, fast;
~ тй е работа a) das geht dich nichts
an b) (при учудване) das kannst du dir
nicht'vorstellen; ~ щеш ли'plötzlich;
съвсем ~ ganz und gar nicht, auf
'keinen Fall
неапетйт|ен, -ни adj 'unappetitlich
не|бе n, -беса pl 'Himmel m 4; звездно
x 'Sternenhimmel; x то се заоблача-
ва der 'Himmel be'zieht [be'wölkt] sich;
ясно x 'klarer 'Himmel; разлика от
x то до земята 'himmelweiter 'Unter¬
schied; възнасям до х то in den 'Him¬
mel 'heben vt <14>; като гръм от
ясно х wie ein Blitz aus 'heiterem
'Himmel; като че от x то падна er ist
wie vom 'Himmel ge'fallen; в седмото
x im 'siebenten 'Himmel; под открй-
то x 'unter 'freiem 'Himmel
неб|ен, -ни adj Ling 'Gaumen-, pala'tal;
~ ни съгласни pala'tale Konso-
'nanten m 8 jpl
небес|еи, -ни adj 1. 'Himmels-; ä свод
Himmelsgewölbe n 23; ~ но тяло
'Himmelskörper m 4; ~ на механика
'Himmelsmechanik f\ljsg\ ~но цар¬
ство 'Himmelreich n 20 2. (цвят) 'him¬
melblau 3. (прекрасен) 'himmlisch
небесносин adj 'himmelblau
небетшекер m nur sg 'Kandiszucker m
4/sg
небивал adj nicht ge'sehen, nicht ’dage-
wesen
небнвалиц|а /, -и pl Phantasterei / 17;
разказвам ~ и die 'unwahrscheinlich¬
sten 'Dinge er'zählen < b >
небйл adj: бйли и ~ и 'wahre und er-
'fundene; als Subst било и ~ o 'Mögli¬
ches und 'Unmögliches
небитие n nur sg Phil 'Nichtsein n 23/sg,
Nichts n
неблаговйд|ен, -ни adj 'unschön
неблагодар|ен, -ни adj 'undankbar
неблагодарни|к m, -ци pl 'undankbarer
Mensch m 8
неблагодарниц[а / -и pl 'undankbare
Frau/17
неблагодарност f nur sg 'Undank
m 1 jsg, 'Undankbarkeit /1 Ijsg
неблагозвучен, -ни adj 'mißtönend,
'mißklingend
неблагозвучие n nur sg 'Mißklang m 2
неблагонадежден, -ни adj 'unzuver¬
lässig
447
невменяемост
неблагонадеждност / nur sg 'Unzuver¬
lässigkeil / П/sg
неблагонамерен adj 'übelwollend, 'un¬
lauter
неблагополучия, -ни adj 'mißlich, 'un¬
günstig
неблагоприлйч|ен, -ни adj ‘unschicklich,
'ungehörig, 'unanständig
неблагоприлячн|е n, -я pl 'Unanständig¬
keit / 17/sg, 'Unschicklichkeit / 17/sg
неблагоприят ен, -ни adj 'ungünstig
неблагоразумия, -ни adj 'unvernünftig
неблагоразумие n nur sg 'Unvernunft
/12/*
неблагороден, -ни adj 'unedel, 'unfein,
'unehrenhaft O - ни метали 'Nicht¬
edelmetalle n 20 */pl
неблагоскл6н|ен, -ни adj nicht 'wohl¬
wollend
неблагосклонност / nur sg ‘Fehlen
n 23/sg von 'Wohlwollen
небо n, небеса pl - небе
небоеспособ ен, -ни adj nicht 'kampf¬
fähig, 'kampfunfähig
небоеспособност / nur sg 'Kampfun/a-
higkeit /17 /sg
небосвод m nur sg и. небосклон m nur sg
'Himmelszelt n 20
небостъргач nt, -и pl 'Wolkenkratzer m 4
небран adj nicht 'abgeerntet O нами¬
рам се в - o лозе übertr in der 'Tinte
'sitzen vi <saß, ge'sessen/Aö>
небреж|ен, -ни adj 1. 'nachlässig
2. (снизходителен) herablassend
небрежност / nur sg 'Nachlässigkeit
/17/*
иебръснат adj 'unrasiert
небце n, -та pl 'Gaumen m 4
неваж|ен, -ни adj 'unwichtig
невалнд1ен, -ни adj 'ungültig
неведение n nur sg = неосведоменост
иеведиаж и. неведнъж adv nicht nur
'einmal, öfter
неведом adj 'unverständlich, ge'heimnis-
voll
невеж adj 'ungebildet, ‘unwissend
иевеж|а/, -и pV Unwissender m 7+ {f\ 9),
'Ungebildeter m 7 + (f 19); Igno'rant m 8
невежествен adj = невеж
невежество n nur sg 'Unwissenheit
/ 17/jg, 'Ungebildetheit / 17/*; Igno-
'rantentum n 23/sg
невежлнв adj 'unhöflich
иевежлнвост f nur sg 'Unhöflichkcit /17
невен m, -и pl 'Ringelblume /16
не|вереи, -вярна, -верни adj I. 'un¬
richtig, 'unwahr, falsch; - вярно дви¬
жение 'falsche Be'wegung /17 2. (не¬
сигурен) 'unsicher 3. (коварен) 'heim¬
tückisch 4. (изневеряваш) 'untreu,
'treulos O - верни Тома 'ungläubiger
'Thomas
неверие n nur sg 'Unglaube rn 7a/*
неверни| кт, -цир/l. 'Ungläubiger m7+
2. (който изневерява) 'Treuloser m7+
неверност / nur sg I. 'Unrichtigkeit
/ 17/* 2. (ненадеждност) 'Unzuver¬
lässigkeit / 17/* 3. (изневяра) 'Un¬
treue /16/*
невероят|еи, -ни adj 'unwahrscheinlich
невероятност / nur sg 'Unwahrschein¬
lichkeit /11/sg
невесел adj 'mißmutig, 'unlustig
невеста /, -и pl I. (при сватба) Braut
/14 2. (млада жена) 'junge Frau/17
3. (съпруга) Frau
невестулка /, -и pl 'Wiesel n 23
иеветествен adj nicht 'stofflich, 'un¬
körperlich
иевзискател|еи, -ни adj 1. 'anspruchslos
2. (не строг) nicht streng
невзискателност / nur sg 'Anspruchs¬
losigkeit /17 /sg
невзрач|ен, -ни adj 'unansehnlich
иевзрачност f nur sg 'Unansehnlichkeit
/17/*
невиделица /: из ~ od от - 'unver¬
hofft, 'unerwartet
невйдим adj 'unsichtbar
невиждан adj 1. nie 'dagewesen 2. (учуд¬
ващ) erstaunlich
невйи|ен, -ни adj 'unschuldig
невйяност f nur sg 'Unschuld / 17/sg
невменяем adj ‘unzurechnungsfähig
невменяемост/nur sg 'Unzurechnungs¬
fähigkeit /17/sg
невмешателство
448
невмешателство п пит 5g Nichteinmi¬
schung/ 17(в in 4)
невнимание п nursg 'Unaufmerksamkeit
/17/sg,'Unachtsamkeit/17; по ~ aus
Ver'sehen
невнимателен, -ни adj 'unaufmerksam,
'unachtsam
невнимателност / nur sg — невнимание
невнят|ен,-ни adj 'undeutlich
невол|ен, -ни adj 1. 'unwillkürlich, 'unge¬
wollt 2. volksi (нещастен) 'unglücklich
неволник m, -ци pl 1. 'Unglücklicher
w7f2. (затворник) 'Gefangener m 7+
неволнишки adj Ge'fangenen-
неволно adj 'unwillkürlich, 'ohne es zu
'wollen
невол|я/,-и/?/'Unglück «20, 'Notlage
/16, Be'drängnis/13,Not/I4 Ono »
'notgedrungen
невралгйч|ен, -ни adj neu'ralgisch auch
übertr; ~ на точка neu’ralgischer
Punkt m 1
невралгйчност / nur sg neu'ralgischer
Cha'rakler; c ~ neu'ralgisch
невралгм|я/, -и pl Neural’gie/ 16a
неврастенй|к nt, -ци pl Neurasth'eniker
m 4
неврастении|ен, -ни adj neurasth'enisch
неврастенйч|ка /, -и pl Neurasth'enike-
rin /18
неврастения f nur sg Neurasthe'nie/16a
невредйм adj 'unversehrt
невредймост / nur sg 'Unversehrtheit
/17/sg
невредни|к m, -ци pl volkst 'Taugenichts
nt 1
невреля-некипели nur pl umg 'dummes
Zeug n 20
невроз|а/, -и pl Neu'rose /16
невроло|г m, -зи pl Neuro'loge m 7
неврологичен, -ни adj neurologisch
неврология fnur sg Neurolo'gie /16 a jsg
невропатоло{г m, -зи pl Neuropatho-
'löge nt 7
невропатологнч|ен, -ни adj neuropa-
tho'logisch
невропатология / nur sg Neuropatho-
lo'gie /16 a/sg
невръст|еи, -ни adj 'minderjährig, klein
невъзвратим adj unwiederbringlich,
unersetzlich
невъзвращен|ец m, -ци pl Emi’grant
m 8, 'Flüchtling nt 1*
невъздържан adj 1. (избухлив) 'unbe¬
herrscht 2. (неограничен) 'unmäßig,
'haltlos O имам ~ език 'eine 'lose
'Zunge 'haben <A>
невъздържание n nur sg 'Unmäöigkeit
/17Sg, 'Haltlosigkeit / 17/sg
невъздържаност / nur sg 1. (избухлй-
вост) 'Unbeherrschtheit /17/sg 2. (нео-
граниченост) 'Unmäßigkeit / \ljsg,
'Haltlosigkeit /17 jsg
невъзмож|сн, -ни adj 'unmöglich auch
übertr
невъзможност / nur sg 'Unmöglichkeit
flVsg
невъзмутим adj unerschütterlich, ge¬
lassen
иевъзмутймост / nur sg Uner'schütter-
lichkeit / 17/sg, Gelassenheit /17jsg
невъзпитан adj 'ungezogen, schlecht er-
'zogen, 'unerzogen
невъзпйгганост /nur sg 'Ungezogenheit
/17, 'Unerzogenheit/17/5g
невъзлрнемчйв adj 1. nicht 'aufnahme¬
fähig, begriffsstutzig 2. Med im'mun
/(за 'gegen 4)
невъзпрнемчнвост / nur sg 1. Begriffs¬
stutzigkeit/ 17 2. A/edlmmuni'tät/(за
'gegen 4)
невъобразйм adj 'unvorstellbar, un-
'denkbar
невъоръжен adj 'unbewaffnet O c ~ o
око mit 'bloßem 'Auge
невяра /nur sg 'Unglaube nt 7 a
невярване n nur sg 'Unglaube m 7a; за
~ e es ist nicht zu 'glauben
невярност / nur sg 1. 'Unrichtigkeit
/ 17, 'Falschheit / 17 2. (изневяра)
'Untreue / 16/sg
нев|яста / -ести pl = невеста
нега / nur sg 'Wonne /16
негасен adj 'ungelöscht; ~ а вар 'unge¬
löschter Kalk m 1
негатив m, -и pl 'Negativ « 20*
449
недоброжелател
негатив|ен, -ни adj 'negativ
негатйвност / nur sg Negativi'tät /17
негде adv = няхъде
негладкост /, -и pl 'Unebenheit / 17
неглад!ък, -ки adj 'uneben
негласен, -ни adj I. 'unausgesprochen
2. (таен) 'heimlich
негласно adv 1. 'schweigend 2. (тайно)
'heimlich
неглиже adv 1. im Negli'ge, nicht 'ange¬
zogen 2. als Subst Negli'ge n 24, 'Mor¬
genrock m .2
неглнжйр|ам, -am (-ax) uv, v vernach¬
lässigen vt <b>
негов pron pass sein; ~ а милост Hist
'Seine 'Gnaden
негод|ен, -ни adj I. untauglich (за für 4)
2. (неупотребяем) 'unbrauchbar, un¬
benutzbar (за für 4) O x за ядене
[пиене] ungenießbar; x за военна
служба ’wehrdienstuntauglich; х за
работа 'arbeitsunfähig
негодни|к т, -ци pl 1. 'Taugenichts т 1
2. (неспособен) 'Nichtsnutz т 1
нег6дниц|а /, -и pl = негодник
негодност/nur sg 1. 'Untauglichkeit/17
2. (негоден за употреба) 'Unbrauch¬
barkeit /17, 'Unbenutzbarkeit /17
негодув|ам, -аш (-ах) uv em'pört
[ent'rüstetj sein vi <B> (от 'über 4)
негодуваме и, -ия pl = негодувание
негодувание п, -я pl Em'pörung / 17,
Ent'rüstung f 17/sg
негодй|й (- ят) т, -и pl 'Taugenichts т 1,
Ha'lunke т 7
негол|ям, -еми adj nicht sehr groß
негостолюбив и. негостоприемен, -ни
adj 'ungastlich, 'unwirtlich
неграмотен, - ни adj 1. des 'Lesens und
'Schreibens 'unkundig 2. (прост) übertr
'ungebildet, primi'tiv 3. als Subst 'Anal¬
phabet m 8
неграмотност / nur sg 1. Analpha'be-
tentum n 22*/sg 2. übertr 'Unwissenheit
/17/sg, 'Unbildung /17
нег|ър m, -ри pl 'Neger m 4
иегьрк)а /, -и pl 'Negerin / 18
негърски adj 'Neger-
негърче n, -та pl 'Negerlein n 23
недав|ен, -ни u. недавнаш|ен, -ни adj
'neuerlich
недалеко, недалеч и. недалече adv 'un¬
weit, in der 'Nähe, nicht fern
недалеч|ен, -ни adj nicht fern
недалновиден, -ни adj nicht 'weit¬
sichtig, 'kurzsichtig
недвижим adj 'unbeweglich; - имот
Immo'bilien pl
недвижимост/nur sg ' U nbeweglichkei t
f\7/sg
недвусмислен adj 'unzweideutig
недвусмисленост / nur sg 'Unzwei¬
deutigkeit /17
неде[ен, -йни adj 'inaktiv
недееспособен, -ни adj akti'onsunfähig,
'handl ungsunfahig
недей sg, -те pl 1. tu [tut] es nicht 2. als
Partikel zur Bildung negierter Impera¬
tivformen: ~ да спиш! schlaf nicht!
недействителен, -ни adj 1. (неистинен)
'unwirklich 2. (невалйден) 'ungültig,
'nichtig; обявявам за x für 'ungültig
['nichtig] er'klären vt < b >
неделен, -ни adj 'sonntäglich, 'Sonn¬
tags-; x ден 'Sonntag m 1*
неделикатен, -ни adj nicht sehr deli'kat
[be'hutsam]
неделим adj 1. (неотделим) untrenn¬
bar; -v а част unbrennbarer Bestand¬
teil m 1 2. (неразделим) 'unteilbar
неделимост / nur sg 'Unteilbarkeit
f 17/sg
неделник m, -ци pl Rel 'Predigten¬
sammlung/ 17
недел]я/, -и pl\. 'Sonntag m 1 * 2. volkst
(седмица) 'Woche /16
недеятел|ен, -ни adj = недеен
недисциплиниран adj 'undiszipliniert
неднсцнплннйраиост/nur sg 'Undiszip¬
liniertheit /17
недоблнжйм adj un'nahbar
недобре adv 1. nicht gut; чувствувам се
- ich 'fühle mich nicht besonders gut
2. (не съвсем) nicht ganz
недоброжелател (-ят) m, -и pl ein 'mi߬
günstig gestimmter Mensch m 8
29 Wtb. Bulg-Dt.
недоброжелателен
450
недоброжелател|еи, -ни 'mißgünstig
недоброжелателств[о и, -а pl 'Mißgunst
/17/5* ,
недоброкачествен adj 'minderwertig,
von 'minderer Quali'tät
недоброкачественост / nur sg 'Minder¬
wertigkeit / 17/5*
недобросъвестен, -ни adj 1. (човек)
'unzuverlässig 2. (работа) 'nachlässig,
ge'schludert
недобросъвестност / nur sg 1. (човек)
'Unzuverlässigkeit / 17 2. (работа)
'Nachlässigkeit / 17, 'Ungenauigkeit
/17
иедоб|ър, -ри adj 1. (лош) schlecht, nicht
gut 2. (зъл) 'böse, 'schlecht 3. (чув¬
ство) 'ungut
недовери|е n nur sg 'Mißtrauen n 23/sg,
'Argwohn m 1 jsg
недоверчив adj 'mißtrauisch, 'arg¬
wöhnisch
недоверчивост f nur sg 'Mißtrauen
n 23/5*, 'Argwohn m 1 /sg
недовйжд|ам, -аш (-ах) uv; недо|вйдя,
-видиш (-видях) V nicht gut 'sehen
'können vt <36fhb>
недоволен, -ни adj 'unzufrieden (от
mit 3)
недоволник m, -ци pl 'ewig 'Unzufrie¬
dener ml*
недоволнице/, -и pl 'ewig 'Unzufriede¬
ne/ 19
недов6лств|о n, -a pl 'Unzufriedenheit
/ 17/r* (от mit 3)
недоволствув|ам, -аш (-ах) uv 'unzu¬
frieden sein vi < В > (от mit 3)
недов|рял, -рели adj nicht gar
недовършен adj 'unvollendet, nicht
'fertig
недоглед|ен, -ни adj unübersehbar
недоглеждам, -аш (-ах) uv; недог-
лед|ам, -аш (-ах) v 1. nicht 'sehen vt
< 19 >, nicht be'merken vt < b > 2. (не
внимавам) nicht 'aufpassen vi < a >
недоглеждаме и, -ия pl 'Unauf¬
merksamkeit/ 17/5*, Ver'sehen n 23; no
s aus Ver'sehen, aus 'Unaufmerksam¬
keit
недодялан adj 1. nicht zu 'Ende bearbei¬
tet 2. übertr 'ungehobelt; дърво ~ o
'ungehobelter Klotz m 2
недодяланост/лиг sg 'Ungehobeltheit
/17/5*, 'Grobheit/17
недоз|рял, -рели adj 'unreif
недоязказаи adj 1. nicht zu 'Ende
gesprochen 2. übertr 'halbgesprochen
недоймъ|к m, -ци pl 'Mangel m 5
недоказан adj 'unbewiesen, nicht
be'wiesen
иедоказаност / nur sg 'Unbewiesenheit
/17/5*; Jur 'Mangel m 5 an Be'weisen;
no ~ 'wegen Mangels an Be'weisen
недокоснат adj unberührt
недоловим adj kaum 'spürbar
недомислен adj 'unbedacht, nicht zu
'Ende ge'dacht
недомисли|е n, -я pl 'Unbedachtheit
/17/5*
недомлъвк|а / -и pl 'Andeutung /17
недоносен adj 1. nicht ganz 'aus¬
getragen; ~o дете 'Frühgeburt/17
2. (дреха) nicht ganz 'abgetragen
недоносче n, -та pl 1. Frühgeburt /17
2. übertr 'totgeborenes Kind n 21
недооценк| а /, -и pl Unter'schätzung/17
недооценяв|ам, -аш (-ах) uv; недооце-
н|я, -йш (-йх) у nicht 'richtig 'einschät¬
zen vt <a>, unter'schätzen vt <b>
недопечен adj 1. (тесто) nicht ‘durch¬
gebacken 2. (кафе, фъстъци) nicht
'durchgeröstet 3. (месо) nicht durch¬
gebraten
недопнеан adj nicht zu 'Ende geschrie¬
ben
недопит adj nicht 'ausgetrunken
недопустим adj 'unzulässig
недопустимост/nur sg 'Unzulässigkeit
/17/5*
недоразбран adj 'unverstanden, nicht
'richtig ver'standen
недоразвит adj 1. nicht voll ent'wickelt
2. (неразвит) 'unterentwickelt
недоразумение n, -я pl 'Mißverständnis
n 27
недорас|ъл, -ли adj 1. noch nicht
ge'nügend ge'wachsen 2. übertr nicht
451
нежа
ge'wachsen, zu klein
недосегаем adj unerreichbar
недосетлйв adj begriffsstutzig, 'schwer¬
fällig
недосетлйвост / nur sg Begriffsstutzig¬
keit/ П/sg
недосещан|е n, -ия pl 'Mangel nt 5 an
'Scharfsinn, Begriffsstutzigkeit f\l/sg
недоспал adj 'unausgeschlafen
недоепйване n 'Mangel m 5 an Schlaf
недостагь|к m, -ци pl 1. (сла-
6ocT)'Mangel m 5 2. (грешка) 'Fehler
m 43. (несъвършенство) 'Unvollkom¬
menheit / 17/sg 4. (липса) 'Fehlen
n 23/sg 5. Fin 'Fehlbetrag m 2
недостатъчен, -ни adj 1. 'ungenügend
2. (със слабости) 'mangelhaft
недостатъчност / nur sg 'Mangel m 5
(на an 4), 'Fehlen n 23/sg
недостиг m nur sg 1. 'Mangel m 5 (на an
4)2. Fin 'Fehlbetrag m 2, 'Defizit n 20*
недостйг|ам, -аш (-ах) uv nicht 'ausrei¬
chen vZ < a/hb > O нещо ми ~a etw.
fehlt mir
недостижйм adj ~ недосегаем
недостижймост / nur sg 'Unerreichbar¬
keit fil/sg
недостовер|ен, -ни adj 'unglaubhaft
недостоверност / nur sg 'Zweifelhaftig¬
keit f\l/sg, 'Unglaubhaftigkeit/Mjsg
недостоен, -йни adj 'unwürdig (за 2)
недостойно adv 'unwürdig
недостъпен, -ни adj 1. (непристъпен)
'unzugänglich 2. (въздържан) un'nah-
bar 3. (неразбираем) 'unverständlich
4. Hdl unerschwinglich; ~ на цена
unerschwinglicher Preis m 1
недостъпност / nur sg 1. (непристъп¬
ност) 'Unzugänglichkeit / 17/sg
2. (въздържаност) Unnahbarkeit
/ ll/sg 3. (неразбираемост) 'Unver¬
ständlichkeit / 17/5g 4. Hdl Uner¬
schwinglichkeit /17/sg
недоумение n nur sg 1. Be'fremden n
23/sg 2. (учудване) 'Staunen n 23/sg;
изпитвам - Be'fremden emp'finden
<27b>, 'staunen v/ <hb>3. (колеба¬
ние) 'Schwanken n 23/sg, 'Zweifel m 4
недоумявам, -аш (-ах) uv 1, be'fremdet
sein vZ <B> 2. (учудвам се) 'staunen
vZ <hb>, sich 'wundern vr 3. (колебая
се) 'schwanken vZ <hb>
недоумяване n nur sg = недоумение
недоучен adj halb ge'bildet, nicht 'fertig
'ausgebildet
недохранен adj 'unterernährt
недочув|ам, -аш (-ах) uv; недочу|я, -еш
(-х) V 'schwerhörig sein vZ <B>,
schlecht 'hören vZ <hb>
недочул adj: чул- ~ er hat es 'läuten
'hören, aber nicht zu'sammenschlagen
недочуя Iнедочувам
недояжд|ам си, -аш си (-ах си) uv;
недо|ям си, -ядеш си (-ядох си) v sich
nicht 'satt essen vr < 15, 'satt gegessen >
недояждан|е n, -ия pl 'schlechte Er'näh-
rung/17/sg; Med 'Unterernährung; от
ä 'wegen 'Unterernährung
не доям сн t не дояж дам си
недра nur pl Schoß m 2; 'Inneres n 26+/sg
auch übertr
недружелюбен, -ни adj 'unfreundlich,
nicht 'umgänglich
недружелюбност/nur sg 'U nfreundlich-
keit /17
недъ|г m, -зи pl Ge'brechen n 23 auch
übertr
недъгав adj ge'brechlich
недъгавост / nur sg Gebrechlichkeit
fWsg
недълготра1ен, -йни adj 1. nicht 'dauer¬
haft 2. (което се разваля бързо) nicht
'lange 'haltbar
неедиак|ъв, -ви adj 'ungleich, 'verschie¬
denartig
нееднократен, -ни adj wiederholt
нееднократно adv wiederholt, 'mehr¬
mals, nicht nur 'einmal
нееднороден, -ни adj 'ungleich, ver¬
schiedenartig
неестествен adj 1. 'unnatürlich auch
übertr 2. (неистински) 'unecht
неестественост f nur sg 'Unnatürlichkeit
/17
неестетйч|ен, -ни adj 'unästhetisch
неж|а, -иш (-йх) uv Streicheln vt.
нежелан
452
umschmeicheln vt <b>
нежелан adj 'unerwünscht
нежелание n nur sg 'Unlust/12, 'Wider¬
wille nt 7 a jsg
нежелателен, -ни adj 'unerwünscht,
'unliebsam
нежели Konj veralt als; als ob; an'stelle
неж|ен, -ни adj 1. zart; ~ на кожа 'zarte
Haut/14; ~ но здраве 'zarte Gesund¬
heit /1 7/sgi ~ но момиче 'zartes 'Mäd¬
chen n 23; s пол 'zartes Ge'schlecht n 21
2. (ласкав) 'zärtlich; « съпруг 'zärtli¬
cher 'Ehemann m 3 O ~ на възраст
'zartes ' Kindesaller n 23
неженен adj 'unverheiratet, 'ledig auch
amtl
нежианеспос6б|ен, -ни adj 'lebensunfä¬
hig
нежизнеспособност f nur sg 'Lebensun¬
fähigkeit /17 jsg
иежнт m nur sg volkst 1. Bot Porst m 1
2. Myth 'Wandergeist m 3 a
нежнич|а, -иш (-их) uv Schmusen vi
<hb>
нежност /, -и/>/ 1. 'Zartheit f\7/sg
2. (ласкавост) 'Zärtlichkeit /17
иезабав|ен, -ни adj 'unverzüglich
незабвен adj = незабравим
незабележим adj 'unmerklich
пезабележймо adv 'unmerklich, kaum
Spürbar
незабележйтел|ен, -ни adj 'nicht auffal¬
lend, durch nichts 'auffallend
незабелязан adj 'unbemerkt
незабравим adj 'unvergeßlich
незабравк|а/ -и pl Bot Vergißmein¬
nicht n 20
незавиден, -ни adj nicht beneidenswert
незавйсим adj 'unabhängig
незавйсимо adv 'unabhängig; ~ от
това, че... 'unabhängig 'davon, daß...,
'abgesehen 'davon, daß ...
независимост fnur sg 'Unabhängigkeit
/17/5*
незавършен adj 'unvollendet
незавършеност/nur sg 'Unvollendetheit
/17/sg, 'Unvollkommenheit /17/sg
незадоволен adj 'unbefriedigt
незадоволеност / nur sg 'Unbefriedigt¬
sein n 23/sg
незадоволйтел|ен, -ни adj 'unbefriedi¬
gend
незадоволство n nur sg 'Unzufrieden¬
heit/ 17/sg
незадължйтел|ен, -ни adj 1. (доброво¬
лен) 'freiwillig 2. (учебни предмети)
nicht obliga'torisch, fakulta'tiv 3. Hdl
'unverbindlich
незает adj 1. (място) 'unbesetzt, frei
2. (човек) nicht beschäftigt, frei
незаетост / nur sg 'Nichtbeschäftigung
/17/sg
незаздрав|ял, -ели adj nicht ge'heilt,
nicht ver'wachsen; «а рана 'offene
'Wunde/16
незаинтересован adj 'uninteressiert (от
an J)
незаинтересованост / nur sg 'Uninte¬
ressiertheit/ 17/sg (от an 4)
незакон|ен, -ни adj 'ungesetzlich; Jur
illegi'tim; ~ но дете veralt 'uneheliches
Kind n 21
незаконно adv 'ungesetzlich
незаконност / nur sg 'Ungesetzlichkeit
/П
незаконороден adj veralt 'unehelich
незаличим adj 'unauslöschlich
незаменйм adj unersetzlich, unersetz¬
bar
незанимател|ен, -ни adj 'uninteressant,
'langweilig
незапалим adj 'nicht 'brennbar, 'feu¬
erfest; ~ а материя 'feuerfestes Mate-
ri'al n 31
незаплануван adj 'außerplanmäßig
незапомнен adj 'unvordenklich, 'uralt;
от ~ и времена aus 'unvordenklichen
'Zeiten
незасегнат adj 1. 'unberührt auch übertr
2. (невредйм) 'unversehrt
незаслужен adj L 'unverdient 2. (без
вина) 'unverschuldet
незаслужено adv 1. 'unverdient 2. (не¬
винно) 'unschuldig
незачнт|ам, -аш (-ax) uv, незач|ета,
-етеш (-етох) v miß'achten vt <b>,
453
неизчерпаем
'nichtachten vt < а >
незачитане п nur sg 'Nichtachtung /
Mjsg, 'Mißachtung
незащитен adj 'ungeschützt, 'schutzlos;
~ от вятъра nicht 'windgeschützt
незван adj 'ungerufen, 'ungeladen
нездрав adj 'ungesund
нездравословен, -ни adj gesundheits¬
schädlich, 'ungesund
иезем|ен, -ни adj 'überirdisch, 'himm¬
lisch
незлобйв adj 'gutmütig
незна|еи, -йни ud/'unbekannt; ~ йният
войн der 'unbekannte So'ldat m 8
незнайност f nur sg 'Ungewißheit/1 Ijsg
незиаии|е я, -я pl 'Unwissenheit f Mjsg,
'Unkenntnis / 13/sg; по [поради] *
aus 'Unwissenheit, 'unwissentlich
незначйтел|ен, -ни adj 'unbedeutend,
belanglos, geringfügig
незр|ял, -ели adj 'unreif
незрялост /nur sg 'Unreife f 16
неизбежен, -ни adj 'unvermeidlich, 'un¬
vermeidbar, 'unausweichlich
неизбежност/nur sg 'Unvermeidbarkeit
/17/sg, 'Unausweichlichkeit /17jsg
неизбродйм adj 'endlos
неизброим adj 'zahllos
неизвестен, -ни adj 'unbekannt; ~ но
als Sübst Math 'Unbekannte /19
неизвестност /, -и pl 'Ungewißheit /
17/sg; в ~ съм ver'schoüen sein vi
<B>
неизгоден, -ни adj 'ungünstig
неиздържан adj nicht gelungen, nicht
gut ge'macht
ненаказан adj 1. nicht 'ausgesprochen,
'unausgesprochen 2. (нейзказен) 'un¬
sagbar
нейзказен, -ни adj 'unsagbar
неизкореним adj fest ver'wurzelt *
неизлечим adj 'unheilbar
нензлечймост / nur sg 'Unheilbarkeit /
17 jsg
неизличим adj = незаличим
неизменен, -ни adj 1. 'unveränderlich,
beständig; übertr unabänderlich
2. Math konstant
неизменен adj 'unverändert
неизменим adj 'unveränderlich
неизменност f nur sg 'Unveränderlicll-
keit/17/sg; übertr Unab'änderlichkeit /
17/sg
неизменяем adj = неизменим
неизмерим adj 1. un'meßbar 2. übertr
unermeßlich
неизмерймост f nur sg übertr Uner'meß-
lichkeil / 17/sg
‘неи:1н6с|ен, -ни adj Hdl 'unvorteilhaft,
'nachteilig
2неизн6сен adj noch nicht 'abgetragen,
nicht 'abgenutzt
неизпйтан adj t. (чувство) noch nicht
er'lebt 2. (ученик) noch nicht ge'prüft
3. Tech noch nicht er'probt
неизползван adj 'unbenutzt, 'ungenutzt
неизправ|ен, -ни adj 1. be'schädigt,
ka’pult 2. (човек) nicht ge'wissenhaft
неизправност/nur sg beschädigter 'Zu¬
stand m 2; нещо ев ~ etw. ist nicht in
'Ordnung
неизпълнени|е л, -я pl 1. 'Nichterfüllung
/ 17/sg 2. (неизвършване) Unter¬
lassung/ 17
неизпълним adj 1. unerfüllbar 2. (неиз-
вършим) nicht 'ausführbar
неизразим adj 'unaussprechlich, unsag¬
bar
неизразймост / nur sg UnSagbarkeit /
17 /sg
неизразителен, -ни adj nicht 'aus¬
drucksvoll, 'ausdruckslos
неизразйтелиост / nur sg 'Ausdrucks-
losigkeit / iljsg
неизречен adj = неизказан
неизследван adj nicht er'forscht, 'uner¬
forscht
неизтосцен adj 'unerschöpft, nicht
erSchöpft
неизтощйм adj unerschöpflich; (човек)
unverwüstlich
неизцелйм и. неизцерйм adj — неизле¬
чим
неизцернмост/nur sg = нензлечймост
неизчерпаем adj unerschöpflich, un¬
versiegbar
неизчерпателен
454
неизчерпател|ен, -ни 'unvollständig,
nicht erschöpfend
неизчислим adj 'unzählig, un'zählbar
неизяснен adj 'ungeklärt
неимоверен, -ни adj un'glaublich, 'un¬
wahrscheinlich
неимовериост / nur sg ’Unwahrschein-
lichkeit /17 /sg
не|аш, -йна, -йно, -йни pron poss ihr
неннтерес|еи, «ни adj 'uninteressant
нейскрен adj 'unaufrichtig
неискреност / nur sg 'Unaufrichtigkeit
/17/sg
нейстин|а /, *и pl 'Unwahrheit/17jsg
неистов adj 'stürmisch, 'ungestüm
нейде adv — някъде
нейсе Partikel nun ja
нека Partikel zur Bildung von Imperativ¬
formen: - влезе 'möge er her'einkom-
men; - да отйдем laß [laßt] uns 'hinge¬
hen; - само да посмее! soll er es nur
'wagen!; - дойде утре er soll 'morgen
'kommen; така - да бъде so sei es
некадърен, -ни adj 'unfähig
некадърни|к m, -ци pl 'Stümper m 4,
'unfähiger Mensch m 8
некадърност/, -и pl 'Unfähigkeit/11 jsg
неканен adj 'ungeladen, 'ungebeten
неквалифннйран adj 'unqualißziert
неколкогодйш|еи, -ни adj 'mehrjährig
неколкоднев|ен, -ни adj 'mehrtägig
неколкократен adj 'mehrfach
неколкокрйтио adv ‘mehrmals
иеколкомесечен, -ни adj 'mehrmonatig
неколкостотин adj 'mehrere 'Hundert
неколкочасов adj 'mehrstündig
неколцина пит 'einige, 'mehrere
некомпетентен, -ни adj 'inkompetent
некооперйран adj nicht vergenossen¬
schaftlicht
некоректен, -ни adj 'unkorrekt
некоректност / nur sg 'Unkorrektheit
/ 17/jg
некороновак adj 'ungekrönt
некраейв adj 'unschön
некреднтоспос0б|ен, -ни adj kreditun¬
fähig
некроло[г m, -зи pl I. 'Nachruf m I,
'Nekro'log m l* 2. (съобщение за
умрял) 'Todesanzeige /16
нскропол m, -и pl Nekro'pole /16
нектар m nur sg 'Nektar m 1 */sg
некултурни, -ни adj 'unkultiviert,
kul'turlos, 'ungebildet
нелегал|еи, -ни adj 'illegal
нелегалност / nur sg Illegali'tät /; ми¬
навам в - in die Illegali'tät 'gehen
vi < 13 /sn>
нелеп adj 'unsinnig, 'sinnlos
нелепост f nur sg 'Unsinn m I /sg, 'Sinn¬
losigkeit /17
неловко adj 'peinlich, ver'legen; - мие
es ist mir 'peinlich, ich bin ver'legen
неловкост f nur sg I, Verlegenheit /
17/sg-, c тези думи той причини
всеобща - mit 'diesen 'Worten
be'wirkte er 'allgemeine Verlegenheit
2. 'Peinlichkeit / \l/sg; той разбра
- та на положението си er be'griff die
'Peinlichkeit 'seiner 'Lage 3. (несръч-
ност) 'Ungeschicktheit f \ljsg
нелов|ък, -ки adj 1. (несръчен) 'unge¬
schickt 2. (неудобен) 'peinlich
нелогйч|ен, -ни adj 'unlogisch
иелогйчност / nur sg 'Unlogisches n
26+/sg
иелойл|ен, -ни adj 'illoyal, 'nicht loyal
нелюбез|ен, -ни adj 'unfreundlich
нелюбезност f nur sg 'Unfreundlichkeit
/17
нелюбйм adj 'ungeliebt
немаи-какво adv: от - aus 'Langeweile
немай-къде adv: до - bis 'dorthinaus;
от -weil es nicht 'anders gehl, weil
man nicht 'anders kann
немалко adv nicht 'wenig
немара f nur sg = небрежност
немарксистки adj 'unmarxistisch
немарлив adj = небрежен
немарлйвост f nur sg = небрежност
немйр|н, -иш (-йх) uv sich nicht 'küm¬
mern vr (за um 4)
нем|ец m, -ци pl 'Deutscher ml*
нем|ея, -ееш (-ях) uv 'schweigen vi
<23/hb> stumm sein vi <B>
немйл adj 'ungeliebt, ver'lassen; - -не-
455
необозрим
драг ver'stoßen, 'heimatlos
немилост / nur sg 'Ungnade / 16jsg;
изпадам в ~ in 'Ungnade 'fallen vt
< 3 a fsn >
немилостив adj 'unbarmherzig
неминуем adj 'unvermeidlich, 'unum¬
gänglich
немйр|ен, -ни adj 'unruhig, 'ausgelassen,
'lebhaft, 'quecksilbrig
немйрни|к m, -ци pl 'unruhiger Geist
m 3 a, 'Quecksilber n 23/sg übertr
немнрств|о. л, -a pl 'Lebhaftigkeit
/17jsg, 'Quecksilbrigkeit / \ljsg
немислим adj 'undenkbar
немит adj 'ungewaschen
немкйн|я/ -и pl 'Deutsche/ 19
немного adv nicht viel, ein 'bißchen, ein
'wenig
неморален, -ни adj 'unmoralisch
немотйяf nur sg 'Armut/, 'Elend n 20jsg
немощ / nur sg 'Kraftlosigkeit / 17,
'Schwäche /16 jsg
немощ ен, -ни adj 'kraftlos, schwach
немощност / nur sg = немощ
немски adj deutsch
Немско veralt 'Deutschland od Öster¬
reich
немузнкал|ен, -ни adj 'unmusikalisch
немц6нк[а/, -и pl umg veralt 'Deutsche
/19
ненавйжд|ам, -аш (-ах) uv 'hassen vt,
verabscheuen vt < b >
ненавист/nur sg Haß m \/sg, 'Abscheu
m 1/sg
ненавист ен, -ни adj ver'haßt
ненавистни|k m, -ци pl 'Hasser m 4
ненавремен ен, -ни adj 1. (не в опреде¬
лено време) nicht 'zeitgemäß, nicht zur
'rechten Zeit, nicht 'rechtzeitig 2. (не¬
уместен) 'unpassend
ненаглед|ам се, -аш се (-ах се) v: да му
се ~ аш es ist 'eine 'Augenweide, man
kann sich 'daran nicht 'satt sehen
ненаглед|ен, -ни adj 'herzallerliebst;
(хубав) 'wunderschön
ненаде|ен, -йни adj 'unverhofft, 'unver¬
mutet
ненадежд|ен, -ни adj 'unzuverlässig;
'unverläßlich, 'unsicher
ненадейно adv 'unverhofft, 'unerwartet
ненадейност / nur sg 'Unverhofftheit
/17/sg, 'Plötzlichkeit / 17/sg
ненадминат adj 'unübertroffen
ненаказуем adj nicht 'strafbar
ненакьрнен adj 'unverletzt
неиакърнйм adj unverletzbar
ненамеса / nur sg 'Nichteinmischung
/17; ~ във вътрешните работи
'Nichteinmischung in die 'inneren 'An¬
gelegenheiten
ненападение n nur sg: договор за ~
Nichtangriffspakt m 1
неналит adj volkst von dem noch nicht ge-
'trunken 'wurde; ~ а вода 'Wasser n 23,
von dem noch nicht ge'trunken 'wurde
ненарушим adj 'unverletzlich, 'unver¬
brüchlich
ненарушймост / nur sg 'Unzerstörbar¬
keit/ 17/sg, 'Unverletzlichkeit /17/sg
ненаселен adj 'unbewohnt, 'unbesiedelt
‘ненаситен adj 'ungesättigt auch Chem
2ненасйт|ен, -ни adj unersättlich
ненасйтнн|к m, -ци pl 'Nimmersatt m 1
ненаситност / nur sg Unersättlichkeit
/17/sg
ненауч|ен, -ни adj 'unwissenschaftlich
ненормал|ен, -ни adj 'unnormal, 'anor¬
mal
неиорм&лмост /, -и pl Abnormi'tät /17
неиуж|ен, -ни adj 'unnötig
необезпокояван adj 'ungestört
необелен adj 'ungeschält
необикновен adj 'ungewöhnlich
необитаем adj 1. 'unbewohnbar 2. (не-
обитаван) 'unbewohnt
необича1ен, -йни adj = необикновен
необичайност /nur sg 'Ungewöhnliches
n 26+
необлагаем adj nicht be'legbar, 'unbe¬
legbar (c mit 3)
необлечен adj 1. umg nicht 'ordentlich
'angezogen 2. (гол) niqht 'angezogen
необмйслен adj 'unbedacht, 'unüberlegt
необмйсленост / -и pl 'Unbedachtheit
/ 17/sg, 'Unüberlegtheit / 17/sg
необозрйм adj unübersehbar
необорим
456
необорим adj 1. (неопровержим) unwi¬
derlegbar 2. (непреодолим) unüber¬
windlich
необоснован adj 'unbegründet
необоснованост/ nur sg 'Unbegründet¬
heit /17 /sg
необработен 'unbearbeitet; - а земя
'Brachland n 22/sg
необразован adj 'ungebildet
необръснат adj 'unrasiert
необуздан adj 'unbändig, 'zügellos
необузданост/ nur sg 'Ungezügeltheit
f\l/sgy 'Zügellosigkeit / \l/sg
необут adj 'barfuß; ~ и крака 'bloße
'Füße m 2/pl
необучен adj 'unausgebildet, nicht 'aus¬
gebildet
необхватни, -ни adj unermeßlich
необхватиост / nur sg Unüber'sehbar-
keit /17jsg
необходим adj 1. 'notwendig, 'nötig
2. (крайно нужен) unerläßlich, 'un¬
umgänglich O нещо ми e ~ o ich
be'nötige ('brauche] etw.
необходимост/nur sg 'Notwendigkeit/
17; нещо е от жизнена - etw. ist lebens¬
notwendig; чувствувам - от нещо etw.
'nötig 'brauchen; no ~ 'notwendigerweise;
предмети от първа ~ 'Gegenstände m
2/pl des 'täglichen Be'darfs
необщйтел|ен, -ни kontaktarm, 'un¬
gesellig
необщйтелност / nur sg Kon'taktarmut
/, 'Ungeselligkeit /11 jsg
необясним adj 'unerklärlich
необят|еи, -ни adj 'endlos weit, un¬
ermeßlich, 'unendlich groß
необятност / nur sg Uner'meßlichkeit
/17
неограничен adj 'unbegrenzt, 'unbe¬
schränkt
неограниченост/nur sg 'Unbeschränkt¬
heit /17jsg, 'Unbegrenztheit /11/sg
неодобрение n, -я pl 'Mißbilligung
неодобрйтел|ен, -ни adj 'mißbilligend
неодушевен adj 'unbelebt auch Gramm;
'leblos
неодушевеност/ nur sg 'Unbelebtheit
/17/sg auch Gramm; 'Leblosigkeit/11/sg
неодялан adj 1. 'unbehauen, nicht ge-
'glättet 2. übertr 'ungehobelt, 'unge¬
schliffen, grob
неожънат adj nicht 'abgeerntet
неокачествйм adj unqualifi'zierbar
иеокончйтел|ен, -ни adj nicht 'endgültig
неокосеи adj nicht 'abgemähl
неолйт m nur sg 'Neolithikum n 23/sg
неолйт|ен, -ни adj neo'lithisch
иеологйз|ъм (-мът) m, -и pl Neolo'gis-
mus m 11
неомъжена adj (für 'Frauen) 'unverhei¬
ratet, 'ledig
неон m nur sg 'Neon n 24/sg
неонов adj 'Neon-
неопетнен adj 'unbefleckt
неопечен adj roh; (тестб) 'ungebacken,
noch nicht ge'backen
неописуем adj 'unbeschreiblich
ие6пит|ен, -ни adj 'unerfahren
неопитност / nur sg 'Unerfahrenheit
fW/sg '
неопнтомен adj ’ungezähmt, wild
неоползотворен adj 'ungenutzt
неоправдан adj 1. 'ungerechtfertigt, 'un¬
begründet 2. Jur nicht 'freigesprochen
иеоправен adj 1. (неподреден) 'unordent¬
lich, nicht in 'Ordnung ge'brachl; ~ o
легло 'ungemachtes Bett n 25 2. (не¬
уреден) nicht ge'regelt; - и сметки
'unbeglichene 'Rechnungenf\l/sg
неопраи adj nicht ge'waschen, 'schmut¬
zig; ~ o момче 'Junge m 7 mit
'schmutzigen 'Sachen
неопределен adj 'unbestimmt, 'ungewiß;
~ член Gramm 'unbestimmter Ar-
'tikel m 4; ~ o наклонение Gramm
'Infinitiv m 1*
неопределеност / nur sg 'Unbestimmt¬
heit f\l/sgauch Gramm, 'Ungewißheit
/17/ag
неопределйм adj 'unbestimmbar, 'unde¬
finierbar
неопределнтсл|еи, -ни adj Gramm inde-
fi'nit, Indefi'nit-; - но местонмение
Indefinitpronomen n 23
457
непогрешим
неопровержим adj unwiderlegbar
неопровержймост / nur sg Unwider'leg-
barkeit/17/sg
неорганизиран adj 'unorganisiert, nicht
organisiert
неорганизираност / nur sg 'Unorgani-
siertheit /17/sg
неорганйч|ен, -ни adj 'anorganisch; ~ на
химия 'anorganische Che'mie /16 a/sg
неорганйчески adj - неорганичен
неорнентйран adj 1. 'unorientiert, 'keine
Orien'tienmg besitzend 2. übertr (не-
оправящ се) sich nicht zu'rechtfmdend
O ~ и ветрове 'Winde m 1 Ipl aus
'unterschiedlichen 'Richtungen
неосведомен adj nicht unterrichtet,
'uninformiert
неосведоменост f nur sg 'Uninformiert¬
heit / 17/$g, 'Unkenntnis /13/4g
неосветен adj 'unbeleuchtet
неосезаем adj ’unmerklich; kaum 'merk¬
lich
неосквернен adj = неопетнен
неоснователен, -ни adj 'unbegründet,
'grundlos
неоспорим adj 'unbestreitbar, 'unstreitig
неосъзнат adj 'unbewußt; класово ~
nicht 'klassenbewußl, ohne 'Klassenbe¬
wußtsein
неосъществим adj unreali'sierbar, nicht
'durchführbar
неотвратйм adj unab'wendbar
неотвратимост f nur sg Unab'wendbar-
keit flljsg, Unabwendbares n 26+/sg
неотдавна adv 'unlängst, vor 'kurzer
Zeit, 'neulich, vor 'kurzem
неотдавнашен, -ни adj 'kürzlich, 'neu¬
lich
неотзивчйв adj 'ungefällig, nicht entge¬
genkommend
неотклон|ен, -ни adj beständig, 'unent¬
wegt
неотклонение n nur sg Jur. мерки за ~
'Maßnahmen / 16/p/ zum terminge¬
rechten Erscheinen des 'Angeklagten
vor Ge'richt
неотклонно adv 1. 'unentwegt 2. (точно)
strikt
неотколе adv volkst 'kürzlich, 'neulich
неотколеш|ен, -ни adj volkst 'kürzlich,
neulich
неотложен, -ни adj unaufschiebbar,
'dringlich
неотлъчен, -ни adj 'unzertrennlich;
(постоянен) -'ständig
неотменим adj unwiderruflich, unab¬
änderlich
неотменймост / nur sg Unabänderlich¬
keit/17/5g
неотменно adv unabänderlich
неотоплен adj 'ungeheizt
неотразйм adj 1. 'keinen 'Widerstand
'duldend 2. (неоспорим) unwiderleg¬
lich 3. (овладяващ) unwiderstehlich
неотскоро adv seit 'einiger Zeit
неотстъпен, -ни adj 'unablässig
неотстъпчйв adj 'unnachgiebig
неотчуждаем adj nicht zu ent'eignend
неофициален, -ни adj 'inoffiziell
неоформен adj 1. (незавършен) nicht
'abgeschlossen, nicht voll'endet 2. (неу¬
реден) nicht in 'Ordnung ge'bracht
неохота / nur sg 'Unlust / 12
неохотно adv 'unlustig, 'ungern, 'unwil¬
lig
неохранен adj 'ungenügend er'nährt,
'mager
неохранен adj 'unbewacht
неоценен adj falsch 'eingeschätzt, un¬
ter'schätzt
неоценйм adj 'unschätzbar
неочакван adj 'unerwartet, 'unverhofft
непйпнат adj 'unberührt
непйсан adj 'ungeschrieben; ~ закон
'ungeschriebenes Ge'setz n 20
неплатежоспособен, -ни adj 'zahlungs¬
unfähig
неплатен adj nicht be'zahlt, 'unbezahlt
неплодород|ен, -ни adj 'unfruchtbar
неплодородие n nur sg 'Unfruchtbarkeit
/ П/sg; (неурожай) 'Mißernte /16
иепобедйм adj unbesiegbar
непобедймост/nur sg Unbe'siegbarkeit
fi'l/sg
иеповторйм adj 'einmalig
непогрешйм adj 'unfehlbar
неподатлив
458
неподатлив adj unbe'einflußbar
неподвижен, -ни adj 'unbeweglich;
~ на звезда 'Fixstern т 1; ж поглед
'starrer Blick т 1
неподвйжност/nur sg 'Unbeweglichkeit
/ M/sg
неподготвен adj 1. 'unvorbereitet 2. nicht
qualin'ziert
неподдържан adj 1. nicht ge'pflegt, 'un¬
gepflegt 2. Tech nicht ge'wartet 3. (без
поддръжка) nicht unterstützt
неподкуп|ен, -ни adj 'unbestechlich
неподкупност / nur sg 'Unbestechlich¬
keit / \7/sg
нелодозйран adj 'unvermutet
неподплатен adj 'ungefüttert
неподправен adj 'unverfälscht
неподражаем adj 'unnachahmlich
неподсъд ен, -ни adj Jur nicht der
'Zuständigkeit ... unterliegend; ж на
Окръжния съд nicht der 'Zuständig¬
keit des Bezirksgerichts unterliegend
неподсъдност/nur sg Jur Nichtzustän¬
digkeit /17/sg
неподчинение n, -я pl 'Unbotmäßigkeit
/ 17/sg, 'Ungehorsam m 1 */sg
непозволен adj 'unerlaubt, nicht ge-
'statlet
непознаваем adj 'unkenntlich, uner¬
kennbar
непознат adj 'unbekannt; als Subst 'Un¬
bekannter ml*', ~ a als Subst 'Unbe¬
kannte /19
непоквйрен adj 'unverdorben
непоклатим и. непоколебим adj uner¬
schütterlich
непоколебимост / nur sg UnerSchüller-
lichkeit / M/sg
непокбр ен, -ни adj 'ungehorsam
непокорен 'ungebrochen, nicht be'siegt
непокорност/nur sg и. непокбрствЮ n,
-a pl 'Ungehorsam m 1*1 sg
непокътнат adj 'unberührt
непокътнатост f nur sg 'Unberührtheit
f 11/sg, 'Unversehrtheit/ \l/sg
непоносйм adj 'unerträglich
нспоносймост/nur sg Uner'träglichkeit
fM/sg, 'Unerträgliches n 26+
непонят|ен,-ни aJ;'unverständlich, 'un¬
begreiflich
непоправйм adj nicht wieder 'gutzuma¬
chend; irrepa'rabel
непопуляр ен, -ни adj 1. 'unpopulär
кепороч|ен, -ни adj 1. 'unschuldig, 'sau¬
ber 2. (безупречен) 'untadelig, 'tadel¬
los, 'makellos
непорочност / nur sg 'Makellosigkeit
/11/sg
непорядъчен, -ни adj 'unordentlich
непосветен adj nicht 'eingeweiht (в in 4)
нелосйл|ен, -ни adj die 'Kräfte über-
'steigend, 'übermenschlich
непоследовйтел|ен, -ни adj 1. 'inkonse¬
quent 2. (нередовен) nicht der 'Reihen¬
folge entsprechend, 'unregelmäßig; в
s ред in 'unregelmäßiger 'Reihenfolge
непоследователност / nur sg 1. 'In¬
konsequenz/17 2. (нередовност) 'Un¬
regelmäßigkeit /17
непослушен, -ни adj 'ungehorsam, 'un¬
folgsam, 'ungezogen
непослушник m, -ци pl umg 'ungezoge¬
ner 'Junge m 7
непослушника /, -и pl umg 'ungezoge¬
nes 'Mädchen n 23
иепослушност / nur sg 'Ungehorsam
m I */sg, 'Unfolgsamkeit / 11/sg, 'Un¬
gezogenheit / M/sg
непосред|ен, -ни u. непосредствен adj
1. unmittelbar 2. (пряк) di'rekt
непосредственост/nur sg 'Unmittelbar¬
keit /17/sg, Di'reklheit / M/sg
непостйж|ен, -ни u. непостижим adj 'un¬
erreichbar
непостижймост / nur sg 'Unerreichbar¬
keit / M/sg
непостоянен, -ни adj 'unbeständig auch
übertr; veränderlich
непостоянств|о n, -a pl 'Unbeständig¬
keit fM/sg
непотреб|ен, -ни adj 'unnötig, entbehr¬
lich, 'unnütz
непохвйт|ен, -ни adj 'ungeschickt, 'un¬
beholfen
непохватност /nur sg 'Ungeschicktheit
fM/sg, 'Unbeholfenheit / M/sg
459
неприкосновен
непочтен adj 1. 'unehrenhaft 2. (нечес¬
тен) 'unehrlich
непочтеност f nur sg I. 'Unehrenhaftig-
keit/17/sg 2. (нечестност) 'Unehrlich¬
keit / \lfsg
непочтйтел|ен, -ни adj 'unehrerbietig,
re'spektlos, 'ehrfurchtslos
неправ adj 1. (неверен) 'unwahr; в това
отношение той е ~ in 'dieser 'Hin¬
sicht hat er 'Unrecht 2. (несправедлив)
'ungerecht
неправд!а/ -и pl 'Ungerechtigkeit /17,
'Unrecht n 20/sg
неправдоподобен, -ни и. неправдйв adj
nicht 'wahrheitsgetreu
неправед|ен, -ни adj 1. 'sündig 2. (нес¬
праведлив) 'unrecht
неправилен, -ни adj 1. 'unregelmäßig; ä
триъгълник 'unregelmäßiges 'Dreieck n
20; - ни глаголи 'unregelmäßige 'Ver¬
ben n 25* 2. (погрешен) 'unrichtig, falsch
неправилно adv 'unrichtig, falsch
неправилност / -и pl 2. 'Unregelmäßig¬
keit/17 2. (погрешност) 'Falschheit
/ 17/sg, 'Unrichtigkeit /17
неправомерен, -ни adj Jur unrechtmä¬
ßig
неправомерност / nur sg 'Unrechlmä-
ßigkeit / \l/sg
неправоспособен, -ни adj 'rechtsunfä¬
hig, nicht 'rechtsfähig
неправоспособност/ nur sg' Rechlsun fa-
higkeit/ 17/sg
непразен, -ни adj 1. nicht ent'leert
2. volkst nur f (бременна) 'schwanger
непрактйч|ен, -ни adj 'unpraktisch
непран adj 'ungewaschen
иепревземаем adj uneinnehmbar
непреводйм adj 'unübersetzbar
непреглед|ен, -ни adj 'unübersichtlich
непрегл&дносг/nur sg 'Unübersichtlich¬
keit /11/sg
непредвйден adj 'unvorhergesehen
непредвидлйв adj nicht 'umsichtig, nicht
vor'ausschauend
непреднамерен adj 'unbeabsichtigt
непреднамереност / nur sg 'Unabsicht¬
lichkeit / \l/sg
непредотвратйм adj unab'wendbar
непредпазлив adj 'unvorsichtig
непредпазлйвост / nur sg 'Unvorsich¬
tigkeit /17
непредубеден adj 'unvoreingenommen
непредубеденост / nur sg 'Unvoreinge¬
nommenheit / \l/sg
непрежалйм adj unvergeßlich
непреклонен, -ни adj 1. 'unbeugsam
2. (неумолим) 'unerbittlich
непреклонност/nur sg 1. 'Unbeugsam¬
keil / ll/sg 2. (неумолймост) 'Uner¬
bittlichkeit / ]l/sg
непрекъснат adj 1. 'ununterbrochen
2. kontinuierlich; - o производство
[развитие] kontinuierliche Produkti-
'on/17 [Ent'Wicklung / 17]
непрекъснатост f nur sg Kontinuität
Л7/* .
непременно adv 'unbedingt
нелреодолйм adj 'unüberwindlich
непреодолймост / nur sg 'Unüberwind-
lichkeit /ll/sg
непрестанен, -ни adj 'unaufhörlich,
'ständig
непресторен adj 'aufrichtig, 'ehrlich
непретенциозен, -ни adj 'anspruchslos
непретенциозност / nur sg 'Anspruchs¬
losigkeit / П/sg
непреход|ен, -ни adj Gramm intransitiv;
ä глагол 'intransitives Verb n 25*
неприветлйв adj 1. (човек) 'unfreundlich
2. (място) 'ungastlich
неприветлйвост / nur sg 1. (на човек)
'Unfreundlichkeit / 17 2. (на място)
'Ungastlichkeit fMjsg
непрнвйкнал adj nicht da'ran ge'wohnt,
nicht ge'wöhnt (c an 4)
непривйч|ен, -ни adj 'ungewohnt
нспрнгбд|ен, -ни adj 'ungeeignet
непригодност / nur sg 'Nichteignung
/17, 'Unlauglichkeit /11/sg
неприемлйв adj 'unannehmbar
непризнат adj ver'kannt
непризнател|ен, -ни adj 'undankbar
непризнателност f nur sg 'Undank m 1 /sg
неприкосновен adj unantastbar, 'unver¬
letzlich
неприкосновеност
460
неприкосновеност/nur sg 'Unantastbar¬
keit f \ljsg, 'Unverletzlichkeit/ П/sg
неприкрит adj unverhohlen
иеприлйч|еи, -ни adj 'unanständig, 'an¬
stößig
неприлична n, -я pl 'Unanständigkeit
/17/sg, 'Anstößigkeit / 17/sg
неприложим adj 'unanwendbar
непримирим adj 'unversöhnlich; - и
противоречия 'unversöhnliche 'Wider¬
sprüche m 2
непримиримост/nur sg 'Unversöhnlich¬
keit /17 /sg
непринуден adj 'ungezwungen
непринуденост /nur sg 'Ungezwungen¬
heit / lljsg
непристоен, -йни adj ungebührlich, 'un¬
anständig, 'unflätig
непристъпен, -ни adj 1. 'unzugänglich
2. (връх) 'unbesteigbar 3. (крепост)
uneinnehmbar
неприсъствен adj 'arbeitsfrei; ~ ден
'arbeitsfreier Tag m 1
неприязнен adj 'feindselig
неприязън/nur sg и. неприязненост/nur
sg 'Feindseligkeit /17
неприятел (-ят) m, -и pl Feind m l
неприятели ja / -и pl 'Feindin / 18
неприятелски adj 'feindlich
неприятен, -ни adj 1. 'unangenehm
2. (неудобен) 'peinlich
неприятност/, -и pl 'Unannehmlichkeit
/17
непробиваем adj 'undurchdringlich
непробуд|ен, -ни adj: * сън 'tiefer
Schlaf m 1 /sg; übertr 'ewiger Schlaf
непробудно adv tief, fest
непроверен adj nicht über'prüft, nicht
ge'prüfl
непроветрен adj 'ungelüftet
непрогледен, -ни adj 1. 'undurchdring¬
lich; » мрак 'undurchdringliche 'Fin¬
sternis / 13jsg; ~на нощ 'stockfin¬
stere Nacht /14 2. (непрозйрен) 'un¬
durchsichtig
непродуктйв|ен, -ни adj 'unproduktiv
непродуктйвиост/nur sg 'Unprodukti¬
vität /1 Ijsg
непродължнтел!ен, -ни adj nicht 'lange
'dauernd, kurz
непрозрачен, -ни adj 'undurchsichtig
непронзводйтел|ен, -ни adj = непро¬
дуктивен
иепрокопсан adj miß'raten, 'ungeraten
непрокопсани|к nt, -ци pl 'Nichtsnutz
m 1, 'Taugenichts m 1
непромокаем adj wasserundurchlässig,
'wasserdicht
непроницаем adj 1. 'undurchsichtig
2. (мрак, мъгла) 'undurchdringlich
auch übertr, ~ o лице 'undurchdringli¬
che'Miene/16; - за в!здух'luftdicht;
~ за вода 'wasserdicht
непроннцаемост/ nursg 'Undurchdring¬
lichkeit /17 jsg
непропорцнонал{ен, -ни adj 'unpropor¬
tional
непростим adj 'unverzeihlich
непроходим adj 1. (път) 'unwegsam
2. (гора) 'undurchdringlich; ~ и пъ¬
тища а) (пеша) 'unbegehbare 'Wege
m l/р/['Straßen/16//)/] b) (c превозно
средство) 'unbefahrbare 'Wege ['Stra¬
ßen]
непроходимост/nursg 'Unwegsamkeit
/17/sg
непряк adj 'indirekt; - а реч Gramm
'indirekte 'Rede / 16/sg; ~ o допъл¬
нение Gramm 'indirektes Ob'jekt n 20
непушач m, -и pl 'Nichtraucher m 4;
купе за ~ и 'Nichtraucherabteil n 20
непъл|ен, -ни adj 1. (не пълен) nicht
ganz voll; ~ на чаша nicht ganz 'volles
Glas n 22 2. (не цял) nicht ganz;
~ на седмица nicht ganz 'eine 'Woche
3. übertr (непълноценен) nicht 'voll¬
ständig, 'unvollständig
непълнолетен, -ни adj 'minderjährig,
nicht 'volljährig, 'unmündig
непълнолетие n nur sg 'Minderjährigkeit
/17jsg, 'Unmündigkeit/17jsg
непълнота / nur sg 'Unvollständigkeit
/17 /sg
непълноценен, -ни adj nicht 'vollwertig
неработ|ен, -ни adj: % ден 'arbeitsfreier
Tag m 1
461
неруден
неработоспос6б|ен, -ни adj 'arbeitsun¬
fähig
неработоспособност / nur sg 'Arbeitsun¬
fähigkeit /17 Jsg
нерав ен, -ни adj 1. (грапав) 'uneben,
nicht glatt 2. (неравномерен) ungleich¬
mäßig; s пулс 'ungleichmäßiger Puls
m 1; - но дишане 'ungleichmäßige
'Atmung/17 3. (нееднакъв) 'ungleich;
ä бой 'ungleicher Kampf m 2
неравенств|о n, -a pl 1.'Ungleichheit
/17/sg 2. Math 'Ungleichung /17
неравномерен, -ни adj 'ungleichmäßig
иеравномерност /, -и pl 'Ungleichmä¬
ßigkeit /17
иеравноправие n nur sg 'Nichtgleichbe¬
rechtigung /11/sg
нерадостен, -ни adj 'freudlos, 'unfroh
неразбираем adj 'unverständlich
неразборй|я /, -и pl Durchein'ander
n 23jsg
неразбран adj 1. 'unverstanden2. (свое¬
нравен) stur, 'starrköpfig 3. (неразби¬
раем) 'unverständlich
неразвйт adj 'unentwickelt
неразгадаем adj 'unergründlich
иеразговорлйв и. неразговорчйв adj
nicht ge'sprächig, 'schweigsam
неразделен, -ни adj 'unzertrennlich
неразделим adj 'unzertrennlich
неразположен adj 1. 'unpäßlich 2. (без
настроение) 'mißgestimmt, 'mißge¬
launt
неразполож6нн|е n, -я pl I. 'Unpäßlich¬
keit /17 2. (лошо настроение) 'Mi߬
stimmung/17
неразрешен adj 1. 'ungelöst 2. (непоз¬
волен) 'unerlaubt
неразрешим adj 1. 'unlösbar, 'unent¬
scheidbar 2. (непозволен) 'unstatthaft
керазрйв|ен, -ни adj 'untrennbar, 'un¬
zerstörbar
неразрушим adj 'unzerstörbar
неразтребен adj 'unaufgeräumt
неразум|ен, -ни adj 'unvernünftig
нерв (-vr) m, -иpl Nerv m9od8; това ca
само - ите das sind nur die 'Nerven;
възпаление на - ите 'Nervenentzün¬
dung / 17; късам някому - ите
jmdm. auf die 'Nerven 'gehen vi
<13Jsn>; хващат ме ~ ите die
Nerven ver'lieren <32 b>; човек c
дебели - и ein Mensch m 8 mit 'star¬
ken 'Nerven
нервен, -ни adj 1. 'Nerven-; ~ ни
клетки 'Nervenzellen / 16//?/; ~ на
система 'Nervensystem n 20*; ä възел
'Nervenknoten m 4, 'Ganglion n 28;
я припадък 'Nervenzusammenbruch
m 2 2. ner'vös; я човек ner'vöser
Mensch » смях ner'vöses 'La¬
chen n 23Jsg; ж стомах ner'vöser
'Magen m 4
нервнр|ам, -аш (-ах) uv, v ner'vös 'machen
vr; * ce ner'vös 'werden vi <18Jsn>
нервнич|а, -иш (-их) uv ner'vös sein vi
<B>
нервност / nur sg Nervosi'tät /17Jsg
иерв6з(ен, -ни adj ner'vös O -ни
кюфтета umg sehr scharf ge'würzte
Bou'letten /16//?/
нервозност / nur sg = нервност
нерейл|ен, -ни adj 1. 'unreal 2. (не¬
действителен) 'irreal, 'unwirklich
нереден, -ни adj 'unstatthaft, nicht er¬
laubt
нередност/, -и pl 'Mißstand m 2
нередовен, -ни adj 1. (неточен)'ипех-
akt, 'unpünktlich, 'unregelmäßig 2. (де¬
фектен) 'Ausschuß-, 'fehlerhaft; - на
стока 'Ausschußware/16 C> има - ни
документи 'seine Pa'piere sind nicht in
'Ordnung; водя * живот ein'unregel¬
mäßiges 'Leben 'führen
нерез m, -и pl volkst (домашна свиня)
'Eber m 4
нерентабилен, -ни adj 'unrentabel,
nicht ren'tabel
нереитабйлност/nur sg 'Unrentabilität
fWfsg
нерешнтел|ен, -ни adj 'unentschlossen
нерешителност / nur sg 'Unentschlos¬
senheit /17 jsg
неруд|ен, -ни adj: ~ ни изкопаеми nicht
zu den 'Erzen ge'hörende 'Bodenschät¬
ze/?/*
нерушим
462
иерушйм adj 'unverbrüchlich
неръждаем adj 'rostfrei
нерядко adj 'nicht 'selten, 'häufig
неряд|ък, -Ku adj nicht 'selten
несамостоятелни, -ни adj 'unselbstän¬
dig
несамостоятелност / nur sg 'Unselb¬
ständigkeit /17/sg
несбъднат adj 'unerfüllt
не|свестеи, -свястна, -свестни adj 1. (в
безсъзнание) 'ohnmächtig 2. (несвър¬
зан) wirr 3. (луд) 'wahnsinnig
несвоевременен, -ни adj — ненавре¬
менен
несвоевременно adv nicht 'rechtzeitig,
nicht zur 'rechten Zeit
несвойствен adj nicht 'eigen, fremd (на
някого jmdm.); 'untypisch (на някого
für jmdn.)
несвързан adj wirr, 'ungereimt; zu'sam-
menhangslos O ~ говор Ge'stammel
n 23/sg, 'Stammeln и 23/sg
несвършен adj 'unvollendet; минало
~ o време Gramm Ao'rist m 1; ~ вид
Gramm 'imperfektiver ['unvollendeter]
As'pekt m 1
несвяст / nur sg 'Ohnmacht / 17jsg,
Bewußtlosigkeit/I7/sg; падам в ~ in
'Ohnmacht 'fallen vi <3 lsn>,
be'wußtlos 'werden w < 18/sn>
несгбвор m nur sg 'Uneinigkeit /17/5g
несговор|еи, -ни adj 'uneinig
несговорлйв и. несговорнйв adj 'unver¬
träglich, 'ungesellig
несг6д|а /, -и pl 1. 'Schwierigkeit / 17,
'Unannehmlichkeit /17 2. (беда) 'Un¬
glück n 20
несгод|ен, -ни adj 'ungünstig
несдържан adj 'unbeherrscht
несдържаност / nur sg 'Unbeherrscht¬
heit /17
несериозен, -ни adj 1. 'unseriös 2. (ле-
комйслен) 'leichtfertig 3. (неважен)
nicht 'ernstzunehmend; това е ~ но
das kann man nicht ernst 'nehmen
4. (хлапашки) 'kindisch; ти си » du
bist ein 'Kindskopf m 2
uececep m, -и pl Neces'saire n 24; ~ за
нокти 'Nagelnecessaire; ~ за бръс¬
нене Ra'siernecessaire; - за шевни
принадлежности 'Nähnecessaire
несетно adv 'unmerklich
несйгур|ен, -ни adj 'unsicher
несйгурпост / nur sg 'Unsicherheit
/17
несмметрйч|ен, -ни adj 'asymmetrisch,
'unsymmetrisch
неснметрйчност / nur sg Asymme'trie
/ 16a
неснмпатйч|ен, -ни adj 'unsympathisch
несимпатйчност / nur sg 'unsympathi¬
sches 'Wesen n 23
несистем|ен, -ни adj 'unsystematisch,
nicht sy'stemhaft
несклоняем adj Gramm 'undeklinierbar
нескончаем adj 'endlos, nicht 'enden
'wollend
нескопос|ен, -ни adj umg 'ungeschickt,
'schludrig, 'schusselig
нескопосни|к m, -пи pl umg Mensch m 8
mit zwei 'linken 'Händen
нескром|ен, -ни adj 1. 'unbescheiden
2. 'indiskret; x въпрос 'indiskrete
'Frage /16
нескромност/nur sg 1. 'Unbescheiden¬
heit / П/sg 2. 'Indiskretion /17
несломйм adj 'unbeugsam
неслужил adj umg nicht ge'dient, 'unge¬
dient
несмел adj 'schüchtern, 'ängstlich
несменяем adj 'unauswechselbar, 'unab¬
lösbar, 'ständig
несмет|ен, -ни adj 'unzählbar, 'zahllos;
~ на тълпа 'zahllose 'Menge / 16;
~ ни богатства 'unzählbare 'Reichtü-
mer m 3/pl
несмилаем adj 'unverdaulich
несмислен adj 'unvernünftig
несмущаван adj 'ungestört; (невъз-
препятствуван) 'ungehindert
иесн0с|еи, -ни adj 'unerträglich
неспазване n nur sg 'Nichteinhaltung
/17
неспане n nur sg 'Schlaflosigkeit f\1/sg,
'Mangel m 5 an Schlaf
неспецифичен, -ни adj 'unspezifisch
463
несъстоятелен
неспирен, -ни adj 'unaufhörlich, 'un¬
unterbrochen
несподелен adj nicht ge'teilt, nicht er-
'widerl
неспокоен, -ни adj 'unruhig; x дух
'unruhiger Geist nt l/sg O -йна съвест
'schlechtes Ge'wissen n 23
неспокойствие n nur sg 'Unruhe /16
несполук|а / -и pl 'Mißerfolg m 1,
Mißlingen n 23/sg; той претърпя x er
er'litt 'einen 'Mißerfolg; хта на
мероприятието das Miß'lingen [der
'Mißerfolg] des Unternehmens
несполучлив adj miß'lungen, miß'glückt
неспособен, -ни adj 1. 'unfähig 2. (без¬
дарен) 'unbegabt
неспособност / nur sg 'Unfähigkeit
/17/*
несправедлив adj 'ungerecht
несправедливост / nur sg 'Ungerechtig¬
keit/ 17
несправян е n, -ия pl 'Nichtbewältigung
f 17/sg; x c работата 'Nichtbewälti¬
gung der 'Arbeit
несравнен и. несравним adj 'unver¬
gleichlich
несрет|а / -и pl volkst 'Unglück n 20
несрет|ен, -ни adj volkst 'unglücklich
несретнн|к m, -ци pl volkst 'Unglücksra¬
be m 7, 'Pechvogel m 5
несръчен, -ни adj 'ungeschickt, 'unbe¬
holfen
несръчност/nur sg 'Ungeschick n 20/sg,
'Unbeholfenheit /17/sg
нестинарк|а/ -и pl 'Feuertänzerin/18,
Nesti'narka /15
нестро|ен, -йни adj\. 'ungeordnet 2. 'un¬
harmonisch
несхватлйв adj begriffsstutzig
несъблюдаване n nur sg 'Nichtbe¬
achtung / 17/sg, 'Nichteinhaltung /
17/sg
несъвместим adj unver'einbar
несъвместимост / nur sg Unvereinbar¬
keit f \l/sg
несъвършен adj 'unvollkommen
несъвършенств|о n, -a pl 'Unvollkom¬
menheit /17
несъгласен, -ни adj 1. nicht 'einverstan¬
den (c mit 3), 'uneinig 2. (несъгла-
суван) nicht übereinstimmend, 'abwei¬
chend
несъгласие n, -я pl 1. 'Uneinigkeit /17/*,
Nichtübereinstimmung / 17 2. (раз¬
дор) Zwist m 1, 'Zwietracht /1 l/sg
3. (отказ) 'Ablehnung /17, Nicht'ein-
verständnis n 27
несъгласуваност / nur sg 'mangelnde
'Abstimmung /17, Nichtübereinstim¬
mung/17
несъзнание n nur sg = несвяст
несъзнателен, -ни adj 1. 'unbewußt
2. Pol nicht 'klassenbewußt, nicht be-
'wußt
несънзмерйм adj nicht mit demselben
Maß 'meßbar; inkommensurabel
несъкрушнм adj 1. 'unzerstörbar, 'uner¬
schütterlich 2. (непобедим) 'unbesieg¬
bar; ~ а сила 'unbesiegbare Kraft/14
несъмнен adj 'unzweifelhaft, offensicht¬
lich
несъмнено adv 'zweifellos
несъобраз|ен, -ни ^'unbedacht, 'unan¬
gemessen
несъобразен adj nicht übereinstim¬
mend, nicht 'abgestimmt (c mit 3)
несъобразйтелен, -ни adj 'unüberlegt,
nicht 'umsichtig, 'unbedacht; ~ но
действие 'unüberlegte 'Handlung/17;
x човек nicht 'umsichtiger ['unbe¬
dachter] Mensch m 8
несъобразйтелност/nur sg 'Unüberlegt¬
heit /17/sg, 'Unbedachtsamkeit/17/sg
несъответствие n, -я pl Nichtüberein¬
stimmung/ 17, Nichtüber'einstimmen
n 23/sg
несъразмерен, -ни adj im Maß nicht
übereinstimmend, 'unproportional
несъразмерно adv 'unverhältnismäßig
несъразмерност/, -и pl 'Unproportiona¬
lität/17
несъстоятелен, -ни adj 1. (беден) 'un¬
vermögend, unbemittelt 2. Hdl 'zah¬
lungsunfähig; ставам x Bankrott
'machen 3. übertr (неубедителен) nicht
'stichhaltig, 'haltlos
несъстоятелност
464
несъстоятелност / nur sg 1. Hdl 'Zah¬
lungsunfähigkeit /11/sg, Bank'rott m 1
2. übertr 'Haltlosigkeit / 1 Ijsg
несъществен adj 'unwesentlich, belang¬
los
нетактйм|ен, -ни adj 'taktlos
нетактйчност /, -и pl 'Taktlosigkeit /17
нет|ен, -ни adj 'Netto-; - но тегло 'Net¬
togewicht n 20; ~ на сума 'Nettobe¬
trag m 2
нетл6н1ен, -ни adj 'unvergänglich
нето adv 'netto
неточ|ен, -ни adj 'ungenau, 'unexakt
неточност f -и pl 'Ungenauigkeil /17,
'Unexaktheit / 11/sg
нетра|ен, -йни adj 1. vergänglich 2.
(бързо развалящ се) nicht 'lange 'halt¬
bar, nicht 'dauerhaft
иетрудоспособ|ен, -ни adj 'arbeitsunfä¬
hig ^
нетрудоспособност/ nur sg 'Arbeitsun¬
fähigkeit /17 jsg
нетьрпелйв adj 'ungeduldig
нетьрпеливост / nur sg и. нетърпение n
nur sg 'Ungeduld /12
нетърпим adj 1. 'unerträglich, nicht 'aus¬
zuhalten 2. (нетърпящ) 'unduldsam
нетьрпймост / nur sg 1. 'Unerträglich¬
keit /11/sg 2. 'Unduldsamkeit/ 17/sg;
проявявам - спрямо нещо'Unduld¬
samkeit gegen'über etw. an den Tag
'legen
неубедителен, -ни adj nicht überzeu¬
gend
неуважение n nur sg 'Nichtachtung /
1 Ifsg; Respektlosigkeit /17
неуважйтел|ен, -ни adj nicht 'triftig,
nicht 'stichhaltig, 'inakzeptabel
неуверен adj 'unsicher
неуверен adj nicht über'zeugt
неувереност / nur sg 'Unsicherheit /
\l/sg
неугаснм adj l. un'löschbar 2. übertr
unauslöschlich
неугледен, -ни adj 'unansehnlich
неударен adj Ling 'unbetont, ak'zentlos
неудач|ен, -ни adj = несполучлив
неуд6б|еи, -ни adj 1. 'unbequem; ~ ни
кресла 'unbequeme 'Sessel m 4 2. übertr
(неприятен) 'unangenehm, 'peinlich;
~ но положение 'unangenehme
['peinliche] 'Lage /16
неудобно adv 1. 'unbequem; седя ~ 'un¬
bequem 'sitzen w <saß, ge'sessen/AA>
2. 'unangenehm, 'peinlich; чувствувам
се ~ mir ist es 'unangenehm ['peinlich]
неудобств[о n, -a pl I. 'Unbequemlich¬
keit / 17 2. übertr 'Unangenehmes
n 26+/sg; «то на положението das
'Unangenehme der 'Lage; изпитвам
ä es ist mir 'unangenehm
неудовлетворен adj nicht be'friedigt,
'unbefriedigt
неудовлетворение n nur sg 'Unbefrie¬
digtsein n 23jsgt 'Nichtbefriedigung /
17/sg; изпитвам ~ 'unbefriedigt sein
vi" < В > (от von 3)
неудовлетвореност / nur sg — неудо¬
влетворение
неудовлетворйтел|ен, -ни adj 'unbefrie¬
digend
неудоволствие n, -я pl 'Mißvergnügen
n 23/sg
неудържим adj I. unaufhaltsam 2. (чув¬
ства, смях) 'unbändig
неузнаваем adj nicht 'wiederzuerken¬
nend, 'unkenntlich ge'worden
неузнаваемост fnur sg 'Unkenntlichkeit
/ ll/sg\ до ~ bis zur 'Unkenntlichkeit
кеуз|рял, -рели adj 'unreif, nicht reif
неук adj 'ungebildet, 'unwissend
неукрепнал adj noch schwach
неукротйм adj 'unbezähmbar, 'unzähm¬
bar
неулегнал adj noch nicht ge'festigt
неуловим adj 1. unerreichbar, nicht
'faßbar^ 2. übertr kaum 'spürbar, kaum
'merklich; - за окото für das 'Auge
kaum 'sichtbar; ~ за ухото kaum
'hörbar
неумел adj непохватен
неумение n nur sg = непохватност
неумест|ен, -ни adj 'unangebracht
неумолим adj uner'bittlich
неумолймост / nur sg Unerbittlichkeit
fWsg
465
нечестен
неумор|ен, -ни и. неуморим adj 'uner¬
müdlich
неуправй|я/, -и pl 'Mißwirtschaft f\ljsg
неуравновесен adj 'unausgeglichen
неуравновесеност / nur sg 'Unausgegli¬
chenheil /11/sg
неуред|ен, -ни adj 'unordentlich
неуреден adj schlecht ge'regelt, nicht
ge'regelt
неуредниla/, -и pl 'Unordnung/ M/sg,
'Mißstand m 2
неурожан (-ят) m nur sg 'Mißernte/16
неусет|ен, -ни adj 'unmerklich
неуслужлйв adj nicht ge'fällig, 'ungefäl¬
lig
неуспех m, -и pl 'Mißerfolg m l,
Mißlingen n 23/sg; претърпявам ~
'einen 'Mißerfolg er'leiden <21b,
d-tt >; ~vr на акцията der 'Mißerfolg
[das Miß'lingen] der Akti'on
неуспеш|ен, -ни adj erfolglos, mißlun¬
gen
неустановен adj 1. 'unbeständig 2. (не-
констатйран) nicht 'festgestellt
неустойк|а /, -и pl 1. (неспазване)
'Nichteinhaltung / 17/sg 2. (глоба)
Konventionalstrafe /16
неустойчйв adj 'instabil, nicht sta'bil
неустойчивост / nur sg 'Instabilität
/17/5*
неустрашим adj 'furchtlos, 'unerschrok-
ken
кеустрашймост/nur sg 'Furchtlosigkeit
/\ljsg, 'Unerschrockenheit/11/sg
неутеш|ен, -ни и. неутешим adj untröst¬
lich
неутолим adj un'stillbar
неутрал|ен, -ни adj neu'tral
неутрализация f nur sg Neutrali'sierung
/17
неутрализйр|ам, -аш (-ах) uv, v neutra¬
lisieren vt <d>
неутралнзйране n nur sg = неутра¬
лизация
неутралитет m nur sg Pol и. неутрал¬
ност / nur sg Neutralität /17
неутрон m, -и pl 'Neutron n 28 a
неутрон|ен, -ни adj Neu'tronen-
30 Wtb. Bulg-Dt.
неучтйв adj 'unhöflich
неучтйвост / nur sg 'Unhöflichkeit /17
неуязвйм adj 'unverwundbar, 'unver¬
letzlich
неуязвймост / nur sg 'Unverwundbar¬
keit /11/sg, 'Unverletzlichkeit / M/sg
нефрйт m, -и pl Med Ne'phritis /17/5g,
'Nierenentzündung /17
нефт (-ът) m, nur sg 'Erdöl n 20
нефтен adj 'Erdöl-; ~ и изделия 'Erd¬
ölprodukte n 20//?/; ~ а промишле¬
ност 'Erdölindustrie /16 а; ~ а кула
'Bohrturm m 2; ~ залеж 'Erdöllager¬
stätte /16
нефтопреработвател|ен, -ни adj 'Erdöl-
verarbeilungs-; « завод 'Erdölverar¬
beitungsbetrieb m 1
нефтопровод m, -и pl 'Erdölleitung/17,
'Pipeline /15
нефтопроизводнтел (-ят) m.-и p/'Erdöl-
erzeuger m 4; страни- ~ и 'Erdöl-
er'zeugende 'Länder n 22/pl
нефтохимически adj 'erdölchemisch
неха|еи, -йни adj 1. (небрежен) 'lieder¬
lich, 'nachlässig 2. (безгрижен)' sorg¬
los
неханни|к m, -ци pl 1. (безгрижен чо¬
век) 'sorgloser Mensch m 8 2. (небре¬
жен човек) 'Liederjan m 1
нехайност/ nur sg и. нехайство n nur sg
'Sorglosigkeit /17
неха|я, -еш (-ях) uv 1. (не се грижа) sich
nicht 'kümmern vr (за um 4) 2. (живея
безгрижно) ein 'sorgloses 'Dasein.'füh¬
ren
нехнгиенйч|ен, -ни adj 'unhygienisch
нехранймайка m nur sg и. нехра¬
нимайко m, -вци pl 'Tunichtgut m 1,
'Nichtsnutz m 1, Taugenichts m 1
нецелесъобразен, -ни adj 'unzweckmä¬
ßig
нецелесъобразност /, -и pl 'Unzweck¬
mäßigkeit / 17/sg
нецензур|ен, -ни adj nicht sa'lonfähig,
'unanständig
нечакан adj 'unerwartet
нечест|ен, -ни adj 'unehrlich, 'unauf¬
richtig; 'unfair auch Sp ort
нечестив
466
нечестив adj 1. 'ehrlos 2. Rel 'gottlos;
- ият als Subst der 'Leib'haftige m 7
нечестив |ец m, -ци pl 'Ehrloser m1+
нечестност / nur sg 'Unehrlichkeit /
\l/sg,'Unaufrichtigkeit / \l/sg; Sport
'Unfairneß /11/sg
'нечетен adj 1. 'ungelesen 2. (неброен)
'ungezählt
2нечет|ен, -ни adj 1. 'unzählig 2. (циф¬
ри) 'ungerade
нечетлив adj 'unleserlich
неч|ий, -ия, -ие; -ии pron indef poss
'jemandes, 'irgendjemandes
нечист adj 1. (мръсен) 'unsauber auch
übertr; ~ и сделки 'unsaubere 'Ma¬
chenschaften pl [Geschäfte n 20/pl] 2.
(нееднороден) nicht rein <0 - а сила
volkst 'böser Geist m За; ~ а съвест
'schlechtes Ge'wissen n 23
нечмстопл£т|ен, -ни adj 'unsauber, 'un¬
rein
нечистоти|я /, -и pl Schmutz m 1 /sg,
Dreck m 1 /sg, Unrat m 1 /sg
нечовеч|ен, -ни adj 'unmenschlich
нечовешки adj 1. (свръхчовешки) 'über¬
menschlich 2. 'unmenschlich
нечуван adj 1. noch nicht ge'hört2. (не¬
бивал) noch nicht 'dagewesen
нечувствйтел|ен, -ни adj 'unempfindlich
(към gegen'über J)
нечувствйтелност f nur sg 'Unempfind¬
lichkeit / \l/sg (към gegen'über 3)
нечут adj 1. 'ungehört 2. (още нечут)
noch nicht ge'hört 3. (необикновен)
uner'hört
нещаст|еи, -ни adj 1. 'unglücklich 2. 'Un¬
glücks-; s случай 'Unglücksfall m 2
нешастн|е n, -я pl 1. 'Unglück n 20
2. (нещастен случай) 'Unglücksfall
m 2 O за s 'unglücklicherweise
нещастниIk m, -ци pl 'Unglücklicher m
7*, 'Unglücksmensch m 8, 'Unglücks¬
rabe m 7
нещйстниц|а / -и pl 'Unglückliche /19
нещат|ен, -ни adj 1. (неплатен) 'ehren¬
amtlich 2. (платен) 'außerplanmäßig
3. (хоноруван) Hono'rar-, 'freischaf¬
fend
нещичко adj ein 'bißchen, 'etwas
нещо n, неща pl 1. pron üide/'etwas 2. als
Subst 'Sache /16 3. als adv 'ungefähr,
'annähernd O в реда на нещата е
es ist ganz nor'mal
нещяло n: щяло- ~ od щяло и ~ 'alles
'Mögliche, 'jede 'Kleinigkeit
неявяване n, -ия pl 'Nichterscheinen
n 23/sg, 'Abwesenheit /17/sg
неяс|ен, -ни adj 'unklar, 'undeutlich;
~ но обяснение 'unklare Erläuterung
/17; ä изговор'unklare ['undeutliche]
'Aussprache /16
неясност f -и pl и. неяснот а / -и pl
'Unklarheit /17
'ни Partikel nicht ein'mal, nicht ein,
auch nicht ein; нямам ~ стотинка ich
'habe nicht ein'mal 'einen [nicht 'einen,
auch nicht 'einen] 'Pfennig; - най-
малко nicht im geringsten
2 ни Konj ~ ... <* 'weder... noch; ~ ние
~ вие 'weder wir noch ihr
нибелунг m, -и pl meist pl 'Nibelungen
m 8 jpl
нив|а /, -и od нивя pl Feld n 21, 'Acker
m 5
нйвга adv = никога
ннвелацн0н!ен, -ни adj Nivel'iierungs-
инвелаци|я /, -и pl Nivelle'ment n 24;
übertr Nivellierung /17
нивелир m, -и pl Nivellierinstrument
n 20; (либела) 'Wasserwaage /16
ннвелйр|ам, -аш (-ах) uv nivel'lieren vt
<d> auch übertr
нявелир6вк|а/, -и pl — нивелация
hhbö n nur sg 1. Ni'veau n 24; жизнено
~ 'Lebensniveau; световно - 'Welt¬
niveau 2. (на вода) 'Wasserstand m 2
нйгде adv = никъде
ние pron pers wir; къде [по; у] нас bei
uns; между нас да си остане 'unter
uns ge'sagt
нмед|ин, -ни adj volkst ver'fiixt, ver¬
bucht; по - но време zu 'einer 'un¬
möglichen Zeit
нй|жа, -жеш (-зах) uv 1. 'auffädeln vt
<a>2. (думи) anein'anderreihen vt
<a> O s броеницата den'Rosen-
467
нишадър
kranz 'herbeten <a>; x се 'nach¬
einander erscheinen vi < 23b/sn >
низ (-ът) m, -и od -ове pl и. нйз|а/ -и pl
1. 'Kette / 16, 'Reihe / 16 2. (венец)
Kranz m 2
иизин|а/, -й pl 1. Geogr 'Tiefebene/16,
'Niederung/17 2. nur pl 'arme 'Volks¬
schichten / 11/pl 'untere Schichten
низко adv ‘niedrig, ge'mein
нязкопоклон|ен, -ни adj 'kriecherisch,
unterwürfig
низкопоклбнничество n nur sg u.
ннзкопоклонство n nur sg Unterwür¬
figkeit /17
низов adj 'untere; ~ и ръководители
Funktionäre m 1 *jpl der 'unteren
'Leitungsebene; - а организация
'Grundorganisation /17
нйзост /, -и pl 'Niedrigkeit / 17,
Ge'meinheit /17
низходящ adj 'absteigend
низш adj 'niedrigste, 'unterste
нйз|ък, -ки adj 'niedrig, ge'mein
ний pron pers = ние
нийде adv = никъде
никак adv 1. keines'wegs, ganz und gar
nicht 2. (по нйкакъв начин) auf 'keine
'Weise
нйкак|вец m, -ъвци pl umg Nichts n,
Null/17
ннкак|ъв, -ви adj 'keinerlei, kein; в x
случай auf 'keinen Fall; за нищо и
~ во für nichts und 'wieder nichts;
няма те x du bist wie ver'schwunden,
du kommst überhaupt nicht mehr
нйкел m nur sg 'Nickel n 23/sg
иикелйр|ам, -аш (-ах) uv, v ver'nickein
vt <b>
никелйран adj ver'nickelt
яикелйран|е n, -ия pl Ver'nickeln n 23jsg
никелнрбвка / nur sg 1. = никелиране
2. (пласт от нйкел) 'Nickelauflage/16
нйкелов adj 'Nickel-
нйкн|а, -еш (-ах) uv 1. (пускам кълнове)
'keimen vi <hb> 2. (покарвам) 'auf¬
gehen vi < 13 а/sn > ,her'vorsprießen vi
< 32 а/sn >; на детето ~ ат зъби das
Kind be'kommt 'Zähne 3. (коса)
'wachsen vi < 4jsn >, 'nachwachsen vi
< 4 a /sn >
нйкога adv 'niemals, nie; като «• wie nie
zu'vor
яйкогаж adv = нйкога
ийк|ой, -оя, -oe; -ои pron indef 1. attri¬
butiv kein; no ~ oe време zur 'un¬
passendsten Zeit; по x начин auf 'kei¬
ne 'Weise 2. 'keiner, 'niemand; x не e
дошъл 'niemand ['keiner] ist gekom¬
men
нйколко adv 'keine
никотйн m nur sg Niko'tin n 20*lsg
никотйнов adj Niko'tin-
Никулден m 'Nikolaustag m 1
никъде adv 'nirgendwo, 'nirgends O за
- не съм ich 'tauge zu nichts
нима Partikel denn, wohl
нймб|а /, -и pl Rel 'Nimbus m 1 a
нймф|а /, -и pl 'Nymphe /16
нйсич|ък, -ки adj 'niedrig
ийско adv 1. tief, 'niedrig 2. (тихо) 'leise
нискостеблен adj, niederstämmig
нйс|ък, -ки adj 1. 'niedrig auch übertr:; x
покрив 'niedriges Dach n 20; ~ ки
цени 'niedrige 'Preise m 1 Ipl 2. (ръст)
klein 3.Mus tief 4. (тих) 'leise
нит (-ът) m, -ове pl Tech 'Niete / 16
’нйто Partikel — 1ни
2нйто Konj noch; ~ ... ~ od ни... *-
'wieder ... noch
нитрат m, -и pl Ni'tral n 20
нитроглнцерйн m nur sg Nitroglyze'rin
n 20*/sg
нитроцелулоза / nur sg Nitrozellulose
/ 16/jg
нихилйз|ъм (-мът) m nur sg Nihilismus
m 1 l/sg
нихнлйст m, -и pl Nihi'list m 8
ннхнлистйч1ен, -ни u. нихилистйчески
adj nihilistisch
нихилйстк|а /, -и pl Nihilistin /18
ийчи|й, -и adj 'niemandes; ~ я земя
'Niemandsland n 22/sg
нйчком adv volkst mit dem 'Gesicht nach
'unten
нйш[а/, -и pl 'Nische / 16
нишадър m nur sg 'Salmiak m 1 */%
нишадърен
468
нишадърен adj 'Salmiak-; ~ спирт'Sal¬
miakgeist т 1 fsg
нишан т, -и pl volkst 1. (знак) 'Zeichen п
23 2. (от рана) 'Narbe /16 3. (мишена)
'Schießscheibe / 16 О взимам на ~
aufs Korn 'nehmen vt < 16 >
нишесте n nur sg 'Stärke /16/sg
нишестен adj 'Stärke-
нйшк|а /, -и pl 1. (конец) 'Faden m 5
auch übertr; изгубвам ä та den 'Faden
verlieren < 32b >; червена ä 'roter
'Faden 2. (влакно) 'Faser /16
нишковиден, -ни adj 'fadenförmig,
'faserförmig
нищ adj arm; ~ духом 'geistig arm
нищета /nur sg 'Armut / 'Elend n 20jsg
НЙЩН adj — нищ
нйщичко n nur sg ganz und gar nichts,
überhaupt nichts
нйщол nur sg nichts; за - и никакво für
nichts und 'wieder nichts; като ~
'ohne 'Mühe; няма ми ~ es fehlt mir
nichts; ~ подобно 'keinesfalls, nichts
dergleichen; това на ~ не прилича da
hört sich doch 'alles auf, das ist un-
er'hört
ни(цбж|ен, -ни adj 'unbedeutend,
geringfügig
нищожества n, -a pl Nichts n, Null /17
нищожност/ nur sg Geringfügigkeit
/17 ^
ншця,/иш (-йх) uv 'Fäden 'ziehen < 32,
h-g > (нещо aus etw. 3); zer'fasern vt
<b>; a ce'ausfransen vi <ajsn>,
zer'fasern vi < Ъ/sn >
но Konj aber, je'doch; не само ...,
<v и nicht nur 'sondern auch
нобелов adj No'bel-; ~ а награда
No'belpreis m 1
hob adj neu; ~ а година 'neues Jahr n 20,
'Neujahr; ~ а история Ge'schichte /
16/sg der 'Neuzeit; -новенйчък 'fun¬
kelnagelneu; ~ ият свят 'Neue Welt /
17; какво има ~ o [ ~ о-вехто]? was
gibt es 'Neues?; по~ому auf 'neue
'Weise
нова|к m, -ци pl 'Neuling m 1*, 'Anfän¬
ger m 4
новатор m, -и pl 'Neuerer m 4
новаторк|а /, -и pl 'Neuerer m 4
^OBaropcKlH adj 'Neuerer-; ~ o движе¬
ние ' Neuererbewegung / 17
2новаторски adv wie ein 'Neuerer, auf
'neue Art
новаторство n nur sg 'Neuerertum n
22/sg
новел|а/, -и pl 1. Lit No'velle/16 2. Jur
Ge'setzesnovelle
новин|а /, -й/>/1. 'Neuigkeit /172. (вест)
'Nachricht / 17 auch Radio
новобранец nt, -ци pl frisch 'einberufe¬
ner Sol'dat m 8; Re'krut m 8 verali
новобрач|ен, -ни adj jungver'heiratet,
'neuvermählt; « заем 'Ehekredit m 1
нововъведен adj neu 'eingeführt
нововъведени|е n, -я pl 1. (нововъвеж-
дане) 'Neueinführung /17 2. 'Neue¬
rung /17
новогодйшеи, -ни adj 'Neujahrs-
новогръцкя adj neugriechisch
новодом|ец nt, -ци pl Jungverheirateter
m 7+
поводошел, -лй od новодошъл, -лй adj
'neuangekommen
новозавет|ен, -ни adj 'neutestamenta¬
risch
новолуние n nur sg 'Neumond nt 1 jsg
новому I нов
новоназначен adj 'neuernannt
новообразуван adj neu ge'bildet
новооснован adj neu ge'gründet
новооткрит adj 1. (магазин) 'neueröff¬
net 2. (откритие) neu ent'deckt
новопостроен adj neu ge'baut, 'neu¬
erbaut
новопостъпил adj neu 'angefangen 'ha¬
bend
новороден adj 'neugeboren; - o als
Subst 'Neugeborenes и 26+
новосел|ец m, -ци pl volkst 'Neusiedler
m 4
новост /, -и pl 'Neuheit /17
новоучреден adj neu ge'gründet, neu
konstituiert
но|га /, -зе pl Bein n 20; живея на
широка » auf 'großem Fuß 'leben vi
469
нос
< hb >; на бойна » 'kampfbereit; на
~ зе 'aufrecht; на равна « auf 'glei¬
cher ['gleiche] 'Stufe; пушка при ~ зе
Mil Ge'wehr bei Fuß; Ge'wehr ab
ноември m No'vember m 4
ноемврийски adj No'vember-
нож (-ът) m, -ове pl 'Messer n 23 O
допря ~ът до кокала es geht hart auf
hart
ножиц|а/, -и pl u. ножици nur pl 'Schere
/16
ножички nur pl 'kleine 'Schere /16
ножниц|а /, -и pl 'Scheide /16
нож6вк|а /, -и pl Me'tallsäge /16
ножче n, -та pl 'kleines 'Messer n 23;
(джобно -) 'Taschenmesser; - за
бръснене Ra'sierklinge / 16
ноздр|а/, -и pl 1. (животно) 'Nüster/16
2. (човек) 'Nasenloch n 22; треперят
му ~ ите 'seine 'Nasenflügel 'zittern
нокаут m nur sg Sport Knock'oul nt 6,
Abk. K.o.
HOKTtöpulo n, -и pl Mus Noc'turne
[-'tyrn] n 24, Not'turno и 24
hökvt (-ят) nt, нокти pl 1. (човек) 'Nagel
nt 5; ~ на ръката 'Fingernagel; ~ на
крака 'Zehennagel 2. (животни) 'Kral¬
le/ 16
номад т, -и pl No'made nt 1
иомадскн adj no'madisch, No'maden-
номенклатура / nur sg Nomenkla'tur
/17
ибмер m, номера pl 1. 'Nummer/16
2. (големина) 'Größe / 17 3. übertr
Streich m 1, 'Zicken pl; изигравам му
- ihm 'einen Streich 'spielen; това e
само ~ das ist nicht ernst zu 'nehmen;
на ~ съм 'einen in der 'Krone 'haben
<A>; не мй прави номера mach
'keine 'Zicken
номератор nt, -и pl Tel 'Sammelnummer
/16
номерация / nur sg Numerierung /17
вомерйр|ам, -аш (-ax) uv, v nume'rieren
vt <d>
номернран|е n, -ия pl Nume'rierung/17
номииал|ен, -ни adj nomi'nal, nomi'nell;
Nomi'nal- auch Gramm; ~ на сума
Nominalbetrag m 2; » доход No¬
minaleinkommen n 23; ~ на заплата
Nomi'nallohn m 2; ~ на стойност No¬
minalwert ml; ~на цена Nominal¬
preis m 1
Норвегия /'Norwegen n 23
норвеж|ец m, -ци pl 'Norweger m 4
норвежк[а / -и pl 'Norwegerin / 18
норвежки adj 'norwegisch
норм|а / -и pl Norm / 17; трудова s
'Arbeitsnorm; s на принадената
стойност Politök 'Mehrwertsrate / 16
нормал|ен, -ни adj nor'mal, Nor'mal-;
s човек nor'maler Mensch m 8; ~ на
температура Nor'maltemperatur /17
нормализация /nur sg Normalisierung
/17
нормалнзйр|ам, -аш (-ax) uv, v norma¬
lisieren v/ < d >; £ ce vr sich normali¬
sieren
нормалност/nur sg Normalität/17/sg
иормая|нн m, -и pl Nor'manne m 1
нормански adj nor'mannisch
норматйв|ен, -ни adj Norma'liv-, nor¬
me'liv
норматйвност / nur sg Normativi'tät /
17 lsg
нормйр|ам, -аш (-ax) uv, v 'normen vt,
nor'mieren vt <d>
нормиран adj ge'normt, nor'miert
нормйране n nur sg 'Normung / 17,
Nor'mierung/17
нормировач m, -и pl Nor'mierer m 4,
'Normenbearbeiter m 4
нормнровка / -и pl = нормйране
нормировчи|к m, -ци pl = нормировач
нормировъч|ен, -ни adj 'Normungs-,
Nor'mierungs-
нос (-ът) т, -ове pl 1. 'Nase/16; вйря ~
die 'Nase hoch 'tragen <4>, 'hoch¬
näsig sein vi < B >; говоря под ~ ä си
in 'seinen Bart 'murmeln vt; говоря
през ~ durch die 'Nase 'reden vt;
затварям някому вратата под ~ä
jmdm. die Tür vor der 'Nase 'zuschla¬
gen < 4a >; изваждам някому нещо
от es jmdn. 'sauer 'ankommen
'lassen vt <3jhb>; клюмна ~ den
носач
470
Kopf 'hängen 'lassen; натривам
някому ~ ä jmdm. den Kopf 'waschen
<4>; не вйжда по-далече от ~ ä си
er sieht nicht 'weiter als 'seine
'Nasenspitze; под ~ ä на някого vor
jtnds. 'Nase; пъхам си ~ ä някъде
'seine 'Nase in etw. 'stecken 2. Mar Bug
m2, 'Spitze /16 3. Geogr Kap n 24
4. Tech Nocken nt 4
носач nt, -И pl 'Träger m 4; (на гари)
Ge'päckträger
носачк|а/, -и pl Landw 'Legehenne/16;
кокошка- * 'Legehenne
’iiöcleH, -ни adj 1. 'Nasen-; ~ на кухина
'Nasenhöhle /16; ~ на кърпа 'Ta¬
schentuch n 22 2. Ling na'sal, Na'sal-
2 носен adj ge'tragen
носест adj 'langnasig
носйлк|а f -и pl 'Trage/16, Tragbahre
/16 '
носител (-ят) m, -и pl 'Träger m 4; - на
Национална награда Nationalpreis¬
träger; ~ на зараза Bazillenträger
носйтелк[а/, -и pl 'Trägerin /18
косй|я /, -и pl Tracht /17; национална
ä Natio'naltracht; народна *
'Volkstracht
носле n, -та pl 'Naschen n 23
ноелнр adj viel 'Eier 'legend, ertragreich
носовост / nur sg 'hohe 'Legeleistung
/17
носов adj na'sal, Na'sal-
HÖcoBKla / -и pl Ling Na'sallaut m 1,
Na'salvokal m 1*; голяма ~ 'hinterer
Na'salvokal; малка « 'vorderer
Na'salvokal
нбсовост/nur sg Ling Nasali'lät/ 17/rg
Hocopojr m, -зи pl 'Nashorn n 22
носталгйч[ен, -ни adj nost'algisch
носталгия / nur sg 1. Nostal'gie/16 a
2. (за родината) 'Heimweh n 20/sg
Hocjfl, -иш (-йх) uv 'tragen v/ <4>; «
много viel ver'tragen vt < 4b >; какво
те - и насам? was führt dich hier'her?;
* се 1. (движа се) 'schweben vi <hb
a.sn > 2. (звуча) 'klingen vi < llfhb >
3. (държа се) sich be'nehmen vr
< 16b > (c gegen'über J) 4. (обличам
се) sich 'anziehen vr < 32 a, h-g >, sich
'kleiden vr O ~ и се слух ein Ge'rücht
geht um; ~ и се славата му навсякъде
sein Ruhm ist über'all be'kannt, er ist
über'all be'rühmt; » се c големи
планове ich 'trage mich mit 'großen
'Plänen
BOT|a /, -и pl 'Note / 16; по ~ и nach
'Noten; разменям - и 'Noten 'auslau¬
schen <a> ['wechseln]; вербална *
Ver'balnote; лична « persönliche
'Note
нотарнал|ен, -ни adj notariell; s акт
Jur notariell bestätigter 'Grund¬
stücksvertrag m 2
нотариус m, -и pl No'tar m I *
нотаци|я / -и pl No'tierung/ 17; чета
някому £ jmdm. die Le'vilen 'lesen
< 19>
нот|ен, -ни adj 'Noten-; s лист 'No¬
tenpapier n 20*; - но пеене 'Singen n
23/sg nach'Noten [vom Blatt]; « знак
'Notenzeichen n 23
нотйр|ам, -am (-ax) uv, v Mus no'tieren
vt <d>, in 'Noten 'aufschreiben vt
<23 a>
нотификация /, -и pl Notifikati'on /17
н6тк[а/,-и pl 'Untenon m 2, Klang m 2
нощ / -и pl Nacht / 14; лека ~! 'gute
Nacht!
нощви nur pl Trog nt 2, 'Backtrog
нощем adv nachts
кощ|ен, -ни adj Nacht-, ‘nächtlich; - но
време nachts; - на пеперуда 'Nacht¬
falter m 4 auch übertr, s труд
'Nachtarbeit / 17; ~ на лампа
'Nachttischlampe /16; ~ но шкйфче
od - на масичка 'Nachtschränkchen
n 23, 'Nachttisch nx 1
нощес и. нощеска adv 'diese Nacht;
(миналата нощ) vergangene Nacht;
(идущата нощ) 'heute nacht
нощеш[ен, -ни adj 'nächtlich, in der
vergangenen Nacht
HÖuiHHitla /, -и pl Nachthemd n 25
нощув|ам, -аш (-ax) uv 'nächtigen vi
<hb>, über'nachten vi < Ь/hb>
нощувк[а/, -и pl 1. Über'nachtung/17
471
нямам
Houiä adv nachts
нрав (-ът) m, -и pl l. Cha'rakter m
-s, 'Wesen n 23, Tempera'ment n 20
2. nur pl 'Sitten pl, Ge'bräuche pl
иравоученне n nur sg 'Sitienlehre / 16,
'Ethik /17/sg
нравоучнтел|ен, -ни adj er'baulich, be¬
lehrend
ир&аствен adj 'sittlich, mo'ralisch
нравственост / nur sg 'Sittlichkeit /
17/**, Mo'ral /17/**
нр&в|я се, -иш се (-йх се) uv ge'fallen vi
<3b (hb>
нугй / nur sg Nougat ['nu-] m 6 odn 24,
Nuß-Hal'wa n 23l$g
нужд|а/ -и pl 1. (потребност) Bedürf¬
nis n 27; задоволявам ~ ите die
Bedürfnisse be'friedigen <b>; имам
% от нещо etw. 2 bedürfen vi
<41b/hb>, etw. 'brauchen; няма ä
das ist nicht 'nötig 2. (беда) Not /14;
приятел в * се познава den Freund
er'kennt man in der Not; в случай на
ä im 'Notfall 3. 'Notdurft /; ходя по
« 'seine 'Notdurft ver'richten <b>,
'austreten 'gehen vi < 13/*и>
нужда)я се, -еш се (-ех се) uv 1.
be'nötigen vt <b>, 'brauchen (от
Нешо etw.) 2. (беден съм) in Not 'leben
vi <hb>, bedürftig sein vi <B>
нуж|ен, -ни adj 'nötig, 'notwendig,
erforderlich
нужна|k m, -ци pl Klo'sett n 24
н$У1|а /, -и pl Null /17
нулев adj Null-; - а степен 'Nullpunkt
m 1
нумизматик m, -ци pl Numis'matiker
m 4, 'Münzensammler m 4
нумизматика /nur sg Numis'matik /
нумизматичен, -ни adj numis'matisch
нуяци|й (-ят) nt, -и pl 'Nuntius m 11
нурк|а / -и pl Nerz m 1
нурк|ам се, -аш се (-ах се) uv =
гмуркам се
нюанс т, -и pl Nuance [ny'öso]/16
кюансйр|ам, -аш (-ах) uv, v nuan'cieren
vt <d>
нюанснраност/nur sg и. нюанскровка/
nur sg Nuan'ciertheit / 17/**
нюх (-ът) m nur sg 'Spürsinn m \jsg (за
für 4); имам (добър) - за нещо für
etw. 'eine ('gute) 'Nase 'haben < A >
нявга adv = някога
някак и. някак си adv 'irgendwie
някак]ъв, -ви pron indef 'irgendein
някога, някога си и. някогаш adv 'ir¬
gendwann; (едно време) 'einmal,
einst
някогаш|ен, -ни adj 'einstig, 'ehemalig,
damalig
няко)й, -и pron indef1. attributiv 'irgendein,
ein 2. 'jemand, 'irgendeiner O ~ и хора
'manche 'Leute pl; - е време 'eine
Zeillang
няколко пит 'einige, 'mehrere; ~
време 'einige Zeit
няколкогодишен, -ни adj = неколко-
годйшен
няколкодневен, -ни adj — неколко-
дневен
няколкократен adj - неколкократен
няколкократно adv - неколкократно
няколкомесеч|ен, -ни adj - неколко-
месечен
няколкостотин adj =* неколкостотин
няколкочасов adj - неколкочасов
някъде adv 1. (място) 'irgendwo 2.
(посока) 'irgendwohin
някъде си adv = някъде
някьдеш!ен, -ни adj von 'irgendwo
'stammend
ням, неми adj stumm
няма uv unpers es gibt nicht, es ist nicht
da; в кухнята ~ сол in der 'Küche ist
kein Salz; ~ го човека der Mann ist
nicht da; има ли сапун? - ~ . gibt es
'Seife?-nein.; да те ~ тук! verschwin¬
de!; еша му ~ so gibt es 'keinen
'zweiten; има- ~ 'ungefähr; ~ да я
бъде тая daraus wird nichts; - защо
'keine 'Ursache
ням|ам, -аш (-ах) uv nicht 'haben vt
<A>; s мира'keine'Ruhe'haben;
а нищо общо c някого nichts mit
jmdm. zu tun'haben; » нищо против
nichts da'gegen 'haben; * предвид
нянка
472
nicht berücksichtigen vr <b>; x
пръст в нешо 'seine 'Finger nicht im
Spiel 'haben bei etw.; x сметка nichts
da'von 'haben; x хабер от нещо
'keine 'Ahnung von etw. 'haben
нянка /, ненки pl volkst ('weibliche)
Brust/14
o
*o Interj o, oh
2o präp (към, за, в) an; спънах се ~
камък ich 'stolperte 'über 'einen Stein
оазис m, -и pl O'ase/16
оазис|ен, -ни adj O'asen-
обагр|ям, -яш (-ях) uv; обагр|я, -иш
(-их) v 1. 'färben vt 2. (оцветявам
червено) rot ['purpurrot] 'färben
обажд|ам, -аш (-ах) uv; обад|я, -иш
(-их) V 1. (съобщавам) 'mitteilen vt
< а > 2. (известявам) 'melden vt; х се
1. (отговарям) sich 'melden vr 2. (да¬
вам вест) von sich 'hören 'lassen vt
< 3jhb > 3. (пиша писмо) 'schreiben vt
<23> 4. (по телефона) 'anrufen vt
< 39 a > 5. (казвам) 'sagen vt 6. (пре¬
дупреждавам) 'ankündigen vt <a>
7. (куче) 'bellen vt <hb>
обййв|ам, -аш (-ах) uv; оба|я, -еш (-ях) v
be'zaubem vt <b>
обйче Konj allerdings, je'doch, 'aber
обаяня[е n, -я pl 'Zauber m 4, 'Anmut
/12(sg, 'Liebreiz m l/sg
обаятелен, -ни adj be'zaubemd, 'an¬
mutig, ent'zückend
обвзем|ам, -аш (-ах) uv; обвзе|ма, -меш
(-х) v - обземам
обвзбт adj — обзет
обвйв|ам, -аш (-ах) uv; обвй|я, -еш (-х) v
1. (опаковам) 'einpacken vt <а>,
'einwickeln vt <а>2. (покрйвам)
ver'hüllen vt<b> 3. (обхващам)
um'fassen vt <b> 4. (растение) sich
'ranken vr (нещо um etw. 4)
обвнв)ен, -ни adj 'Einschlag-; ~ на xap-
тйя 'Einschlagpapier n 20*, 'Packpa¬
pier
обвйвк|я/, -и pl 'Hülle/16
обвинени|e n, -я pl Beschuldigung/17;
Jur 'Anklage /16
обвинител (-ят) my -и pl 'Ankläger nt 4;
Jur Ver'treter m 4 der 'Anklage,
'Staatsanwalt m 2
обвинйтел[ен, -ни adj 'Anklage-; x акт
'Anklageschrift /17
обвинял)ам, -аш (-ах) uv; обвин|я, -йш
(-йх) v be'schuldigen vt <b>; x
някого в престъпление jmdn. 'eines
Verbrechens be'schuldigen; 'anklagen
vt < a > auch Jur
обвиняем m, -и pl 'Angeklagter ml*
обвързвам, -аш (-ах) uv; обвър|жа,
-жеш (-зах) v I- (с връв) ver'schnüren
vt <b>, 'binden-vt <27>2. übertr
(задължавам) verpflichten vt <b>
(някого jmdn.) 3. übertr Fm bilanzie¬
ren vt < d >
обгар|ям, -яш (-ях) uv; обгор|я, -йш
(-йх) v 'anbrennen vt < 10 а >, ver'sen-
gen vt <b>
обгр£жд|ам, -аш (-ах) uv; обград|я,
-йш (-йх) V1. (правя ограда) 'einzäu¬
nen vt <а> 2. (обкръжавам) um¬
zingeln vt <b>, 'einkreisen vt
< а > 3. übertr um'geben vt < 15 а > (c
mit 3)
o6rpim|aM, -аш (-ах) uv; обгърн|а, -еш
(-ах) v 1. (с ръцете) um'fassen vt < b >,
um'armen vt <b> 2. (хващам)
erfassen vt <b> 3. (завивам) ver'hül¬
len vt <b> 4. übertr (обхващам)
um'fassen
обдялв|ам, -аш (-ах) uv; обдял|ам, -аш
(-ах) V 'glätten vt
обед т, -и pl 1. (храна) 'Mittagessen п 23
2. (време) 'Mittag т 1; преди *» ат
'Vormittag, 'vormittags; след ~ ат
'Nachmittag, 'nachmittags
6бед|еи, -ня adj, 'Mittags-
обедввбн adj ver'eint, vereinigt
обедни£нн|е n, -я pl Vereinigung /17
обедапвтел (-ят) m, -и pl 'einende Kraft
/14
473
обезсилен
обединителен, -ни adj vereinigend,
Ver'einigungs-
обединяв|ам, -аш (-ах) uv; обедин|я,
-йш (-йх) V ver'einen vt <b>,
vereinigen vt <b>
обедияв|ам, -аш (-ах) uv; обедн|ея, -ееш
(-ях) V ver'armen vi < Ь/sn >
обезател ен, -ни adj 'unbedingt
обезателно adv 'unbedingt
обезбългаряв)ам, -аш (-ах) uv; обез-
българ|я, -йш (-йх) V des bulgarischen
Cha'rakters be'rauben vt <b>
обезверен adj enttäuscht, desillu-
sio'niert
обезверяв1ам, -аш (-ах) uv; обезвер|я,
-йш (-йх) V enttäuschen vt < b>, desillu-
sio'nieren vr <d>
обезводнявам, -аш (-ах) uv; обез¬
водни, -йш (-йх) V entwässern vt
<d>
обезвредйв)ам, -аш (-ах) uv;
обезвред|я, -йш (-йх) v 'unschädlich
'machen vt
обезвреждам, -аш (-ах) uv = обезвре-
дявам
обезглавявам, -аш (-ах) uv; обез¬
глави, -йш (-йх) V I. enthaupten vi
<b> 2. übertr der 'Führung be'rau-
ben vt <b>
обездка f nur sg Dressurreiten n Zhfsg
обеззаразявам, -аш (-ах) uv; обезза¬
рази, -йш (-йх) v desinfi'zieren vr
<d>, entseuchen vt <b>
обезземляв|ам, -аш (-ах) uv;
обезземл|я, -йш (-йх) v Grund und
'Boden 'nehmen <16> (някого
jmdm.)
обезкостен adj 'ausgelöst
обезкрнляв|ам, -аш (-ах) uv; обез-
крил[я, -йщ (-йх) V entmutigen vt
<b>
обезкуражавам, -аш (-ах) uv; обез¬
куража, -йш (-йх) V ent'mutigen vr
<b>
обезлесявам, -аш (-ах) uv; обезлес|я,
-йш (-йх) V 'roden vr, ent'walden vt
<Ь>
обезличавам, -аш (-ах) uv; обезлич)а,
-йш (-йх) V der Individualität
be'rauben vt <b>
обезлюден adj 'menschenarm
обезлюдяв)ам, -аш (-ах) uv; обезлюд|я,
-йш (-йх) v entvölkern vt <b>
обезмаслен adj 1. (мляко) entrahmt
2. (растение) ent'ölt
обезмаслявам, -аш (-ах) uv;
обезмаслил, -йш (-йх) v 1. (мляко)
entnahmen vt <b> 2, (растения)
entölen vt <b>
обезмнтяв]ам, -аш (-ах) uv; обез-мит|я,
-йш (-йх) V verzollen vt < b >
обезнадеждв|ам, -аш (-ах) uv; обез-
надежд|я, -йш (-йх) v ent'mutigen vt
<Ъ>
обезнаследяв|ам, -аш (-ах) uv; обезнас-
лед|я, -йш (-йх) V enterben vt <b>
обезобразен adj entstellt
обезобразявам, -аш (-ах) uv; обезоб¬
рази, -йш (-йх) V entstellen vt< b>
обезоръжавам, -аш (-ах) uv; обе¬
зоръжа, -йш (-йх) V entwaffnen
vr<b>
обезоръжен adj entwaffnet
обезпечавам, -аш (-ах) uv; обезпеч|а,
-йш (-йх) V 'sichern vt
обезпечаваме п, -ия pl 'Sicherung /17
обезпечен adj gesichert
обезплодяв|ам, -аш (-ах) uv; обез-
плод|я, -йш (-йх) V 'unfruchtbar 'ma¬
chen vt
обезпокоителен, -ни adj beunruhigend
обезпокоявам, -аш (-ах) uv; обез¬
покой, ,-йш (-йх) V be'unruhigen
vr<b>
обезпрйв|ям, -яш (-ях) uv; обезправ|я,
-йш (-йх) v entrechten vr<b>
обезпрашав|ам, -аш (-ах) uv; обез-
праш|а, -йш (-йх) v entstauben
vt <b>
обезснлв|ам, -аш (-ах) uv; обезсйл|я,
-иш (-их) V 1. entkräften vr<b>,
er'schöpfen vf<b> 2. übertr 'außer
Kraft Setzen vr
обезсилен adj 1. (изтощен) er'schöpft,
'kraftlos, entkräftet 2. (невалиден)
'außer Kraft
обезсмъртявам
474
обезсмъртяв|ам, -аш (-ах) uv; обез¬
смъртя, -йш (-йх) V 'unsterblich 'ma¬
chen vt, ver'ewigen vr< b>
обезсолен adj ent'salzt
обезсоляв[ам, -аш (-ах) uv; обезсол|я,
-йш (-йх) V ent'salzcn vt < b >
обезсърчав ам, -аш (-ах) uv; обезсьрч|а,
-йш (-йх) V entmutigen vr<b>
обезсърчйтел|ен, -ни adj entmutigend
обезумяв|ам, -аш (-ах) uv; обезум|ея,
-ееш (-ях) V den Ver'stand verlieren
<32 b>
обезформян|ам, -аш (-ах) uv; обез¬
форми, -йш (-йх) V deformieren
vr<d>
обезцветяв|ам, -аш (-ах) uv; обез-
цвет|я, -йш (-йх) v entfärben
vt <b>; » се die Farbe ver'lieren
<32 b>
обезценявам, -аш (-ах) uv; обезцен|я,
-йш (-йх) V entwerten vt<b>, 'wert¬
los 'machen vt; « ce 'wertlos 'werden
vi < 18 /sn>
обезчестяв|ам, -аш (-ах) uv; обезчест|я,
-йш (-йх) V 1. (девица) der 'Unschuld
be'rauben vr<b> 2. übertr (позоря)
entehren vr<b>
обезшумяване n nur sg 'Lärmbekämp¬
fung/ 17
обез1иетеми|е n, -я pl Entschädigung
/17
обезщетявам, -аш (-ах) uv; обезщет|я,
-йш(-йх) ventschädigen <b> (няко¬
го за нещо jmdn. für etw. 4)
обект m, -и pl Ob'jekt n 20; пусков ~
Ob'jekt, 'dessen Inbe'triebnahme be-
'vorsteht
обектйв m, -и pl Objek'tiv n 20*
обектив|ен, -ни adj objek'tiv
обективйз|ъм (-мът) m nur sg Ob¬
jektivismus m 11 /sg
обективистйч|ен, -ни adj objektivistisch
обектйвност / nur sg Objektivität /17
обелв1ам, -аш (-ах) uv; обел|я, -иш (-их)
V1. (ябълка, картофи) 'schälen vt
2. (кожа) 'abschaben vr<a>3. (боб,
грах) enthülsen vt <b>; не s зъб
den Mund nicht 'aufmachen <a>;
s ce sich 'schälen vr
обелйск m, -и pl Obe'lisk m 8
обеля t обелвам
обем m, -и pl 1. Geom Vo'lumen n 23
2. übertr 'Umfang m 2, 'Ausmaß n 20
обемйст adj 'umfangreich, volumi'nös
обесв|ам, -аш (-ах) uv; обес[я, -иш (-их)
V'hängen vt; «се 1.sicher'hängenvr
2. sich 'hängen (на an 4)
обесван|e n, -ия pl 'Hinrichtung / 17
durch den Strang
обесен adj ge'hängt, er'hängt
обесии|к m, -ци pl umg 'Galgenvogel
m 5,'Galgenstrick m 1
обесниц|а/, -и pl umg 'Galgenstrick m 1
обеся t обесвам
обет m, -и pl Ge'lübde n 23
обетован adj: ~ а земя das gelobte
Land n 22/sg
обец|а /, -й pl 'Ohrring m 1
обещав|ам, -аш (-ах) uv; обеша|я, -еш (-х)
v 1. ver'sprechen vt <16b> 2. (тър¬
жествено) geloben vr <b> 3. (поемам
задължение) sich ver'pflichten vr <b>;
« ce versprechen, sich ver'pflichten, die
'Zusage 'geben < 15 >
обещани |e n, -я pl 1. Versprechen n 23
2. (тържествено) Ge'löbnis n 24 3.
(производствено) Verpflichtung/17
обещая^ обещавам
обжалв|ам, -аш (-ах) uv,v Be'rufung
'einlegen <a> (присъда 'gegen ein
'Urteil), 'anfechten vr < 17 a >
обжалван |e n, -ия pl Be'rufung /17
обжйрв|ам, -аш (-ах) uv; обжар|я, -иш
(-их) V er'hitzen vt <b>
обзавежд ам, -аш (-ах) uv; обза|веда,
-ведеш (-ведох) v 'einrichten vt < а >,
'ausstatten vt <a>; s ce sich 'ein¬
richten vr <a>
обзалаг|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
обзалож|а се, -иш се (-их ce) v 'eine
'Wette 'eingehen < 13 a >, 'wetten vi
<hb>
обзем|ам, -аш (-ax) uv; обзем|а, -еш (-х)
V er'fassen vt <b>, er'greifen vt
<2ib>
обзет adj er'griffen (от von i)
475
обискирам
обзйм|ам, -аш (-ах) uv = обземам
обзор т, -и р/ 'Übersicht / 17
обиграв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
обигра|я се, -еш се (-х се) v sich 'üben
vr, sich 'schulen vr; (трупам опит)
Erfahrung 'sammeln
обигран adj ge'übt, ge'schult; (опитен)
er'fahren
1обйд|а/ -и pl Beleidigung/17, 'Krän¬
kung/ 17
2обйда t 2 обиждам
‘обйден adj beleidigt, ge'kränkt
2обйд1ен, -ни adj beleidigend, 'kränkend
’обйжд|ам, -аш (-ах) uv; обйд|я, -иш
(-их) V be'leidigen vt <b>, 'kränken
v/; x се be'leidigt sein vi <B> (за
'wegen 2)
2обйжд|ам, -аш (-ах) uv; обйд|а, -еш
(-ох) V 'aufsuchen vt < а >
обикал|ям, -яш (-ях) uv; обикол|я, -йш
(-йх) V 1. (кръжа) 'kreisen vi <hb>,
um'kreisen vt <b>; космическият
кораб ~ я Земята das 'Raumschiff
kreist um die 'Erde [um'kreist die
'Erde] 2. (обкръжавам) 'einkreisen vr
<a>, um'zingeln vt <b> 3. (правя
полукръг) 'einen 'Bogen 'schlagen
<4> (нещо um elw. 4) 4. (пеш
минавам встранй) um'gehen vr
<13b>; vor'beigehen vi <13alsn>
(нещо an etw. 3) 5. (c превозно
средство минавам встранй) um'fah-
геп vt <4а>, vor'beifahren vi <4Ь/
sn> 6. (разположен съм встранй)
vor'beiführen vi < zjhb >; шосето - я
селото die 'Fernstraße führt am Dorf
vor'bei 7. (разположен съм около
нещо, опасвам) um'geben vr < 15b>
8. (кръстосвам пеша) 'gehen vi
<13fsn>, 'laufen vi <9/sn>, 'wan¬
dern vi <sn>, 'streifen vi <sn>,
um'hergehen vi < 1 За/ги >, um'herlau-
fen vi <9a/sn>, um'herstreifen vi
<&/sn>, um'herwandern vi <afsn>,
durch'streifen vi < bjsn >, durch'wan¬
dern vi < bjsn >; x града durch die
Stadt 'laufen, in der Stadt um'herlau-
fen, die Stadt durch'streifen; x
улиците durch die 'Straßen 'laufen,
durch die 'Straßen 'wandern ['streifen);
x страната durch das Land 'wandern,
das Land durch'wandern [durch'strei¬
fen]; x света die Welt be'reisen <b>
9. (кръстосвам c превозно средство)
'fahren vi < 4/sn >, 'reisen vi <sn>,
um'herfahren vi <4ajsn>, um'her-
reisen vi < 4ajsn >, 'durchreisen vi; x c
трамвая mit der 'Straßenbahn um'her¬
fahren; x страната das Land
durch'fahren <4b>; im Land um'her¬
fahren 10. (спохождам) 'aufsuchen vt
< a > 11. (правя извивки) sich 'schlän¬
geln vr
обйкв|ам, -аш (-ах) uv; обйкн|а, -еш
(-ах) V 'liebgewinnen vt <26а>
обикновен adj ge'wöhnlich, 'einfach
обикновено adv ge'wöhnlich
обикол|ен, -ни adj-, x път 'Umweg m 1,
'Umleitung/17; x билет'Rundreise¬
fahrkarte /16
обиколк|а/, -и pl 1. (пътуване) 'Rund¬
reise / 16 2. 'Rundfahrt / 17; колоез¬
дачна x 'Radrundfahrt; x c пара¬
ход 'Dampferrundfahrt 3. Geont
'Umfang m 2; x на кръга 'Kreisum¬
fang 4. Sport 'Runde /16
обйл|еи, -ни adj 'reichlich
обйлие n nur sg = изобилие
обйлно adv im 'Überfluß, reichlich
обир m, -и pl 'Einbruch m 2
обйр|ам, -аш (-ах) uv; об|ера, -ереш
(-päx) v 1. (бера) 'einsammeln vt < a >
2. (правя обир) be'rauben vt <b>,
'ausrauben vt <a> O x каймака
übertr den Rahm 'abschöpfen <a>;
~ ай си парцалите! pack dich!
обирач m, -и pl и. обйрни|к m, -ци pl
'Einbrecher m 4
обйрничеств о n, -a pl 'Einbruch m 2,
'Diebstahl m 2
обиск m, -и pl Durchsuchung / 17;
лйчен ~ 'Leibesvisitation/17; дома¬
шен ~ 'Haussuchung/17
обискйр|ам, -аш (-ах) uv, v durch'suchen
vt <b>;x дом 'eine 'Haussuchung
'durchführen <a>; x някого]mdn.
обистрям
476
'einer 'Leibesvisitation unter'ziehen
<32b, h-g>
обйстр[ям, -яш (-ях) uv; обйстр|я, -иш
(-их) V 'reinigen vt, 'klären vt auch
übertr, 'läutern vr
обитав|ам, -аш (-ах) uv be'wohnen vt
<b>
обитаван adj be'wohnt
обитаем adj be'wohnbar
обнталищ|е n, -a pl 'Aufenthaltsort nt 1
обитател (-ят) nt, -и pl Be'wohner m 4
обитатели |a /, -и pl Be'wohnerin /18
обител /, -и pl 'Kloster n 23 a
обнх0д|еи, -ни adj all'täglich
обиц а /, -й />/ 'Ohrring гя 1
обич/nur 5g 'Liebe/ 16/sg
обича|ен, -йни adj 'üblich, gewöhnlich
обича1й (-ят) m, -и pl 1. Brauch m 2,
'Sitte/16 2. (навик) Ge'wohnheit/17
обичййио adv 'üblich, ge'wöhnlich
обич ам, -аш (-ах) uv 1. 'lieben vt, gern
'haben vt; £ децата си ich 'liebe 'meine
'Kinder; s музиката ich 'liebe die
Mu'sik; тя го ~ a sie liebt ihn, sie hat ihn
gern 2. (приятно ми e) gern 'mögen vt
< 36,'mochte, ge'mocht>; » цветя ich
mag gern 'Blumen 3. (ядене) gern essen
vt <15, ge'gessen> 4. (пиене) gern
'trinken vt <27 > O »да чета ich 'lese
gern; * да пътувам ich 'reise gern; »
да пея ich 'singe gern; какво - ате? was
'wünschen Sie?; както ~ ате! wie Sie
'wünschen!; ако ~ ате! wenn Sie so
'freundlich sein 'möchten!, wenn sie
be'lieben!; s ce sich 'lieben vr, sich 'gern
haben vt <A>
обич|ен, -ни adj 'liebreich, 'liebreizend,
sym'pathisch
обйч|ен, -ни adj lieb, ge'liebt
обичлив adj 'liebreizend, 'liebreich,
sym'pahtisch
обичлйвост / nur sg 'Liebreiz m l/sg
обичниче n, -та pl Bot 'Wiesenraute/16
обкйчвам, -аш (-ах) uv; обкйч|а, -иш
(-их) V 'schmücken vt
обков т, -и pl Be'schlag т 2
обковав|ам, -аш (-ах) uv; обков|а, -еш
(-ах) V be'schlagen vf <4b>
обковк|а /, -и pl Be'schlag т 2
обкрачв|ам, -аш (-ах) uv; обкрач|а, -иш
(-их) V mit den 'Beinen um'fassen vt
<b>
обкръжавам, -аш (-ах) uv; обкръж|а,
-йш (-йх) V um'geben vt < 15 b>; Mil
um'zingeln vt <b>
обкръжеии|е n, -я pl 1. Mil Um'zinge-
lung/17, 'Einkreisung/17 2. Um'krei-
sung /17 3. übertr Um'gebung/ 17/sg
облаг|а/, -и pl 'Vorteil m 1, 'Nutzen nt 4
облагаем adj 'steuerpflichtig
облаг|ам, -аш (-ах) uv; обл6ж|а, -иш
(-их) V be'Jegen vt <b> (c данък mit
'einer'Steuer); s ce'eine'Wette'einge-
hen <13a >
облаган|е n, -ия pl: » c данък Besteue¬
rung/ 17
облагодетелствув|ам, -аш (-ах) uv, v
be'günstigen vr <b>
облагородяв ам, -аш (-ах) uv; облаго¬
роди, -йш (-йх) V ver'edeln vt <b>
обладав ам, -аш (-ах) uv; облада|к, -еш
(-х) V 1. (ймам) besitzen vt <be'saß,
bc'sessen>2. (обземам) er'fassen vt
< b >, beherrschen vr < b >
обладание n nur sg 1. Be'sitz m 1 2. (са¬
мообладание) 'Selbstbeherrschung
/17, Beherrschung
облажв|ам, -аш (-ах) uv; облаж|а, -йш
(-йх) V I. (след пости) nach der 'Fa¬
stenzeit 'Fleischspeisen 'geben <15>
2. (слагам мазнина) Fett 'zugeben
< 15a >; « ce 1. 'Fleischspeisen 'essen
< 15, ge'gessen > 2. übertr 'Nutzen
'ziehen <32, h-g>, 'etwas 'abbekom¬
men <33c>
облазв[ам, -аш (-ах) uv; облаз|я, -иш
(-их) V 'kriechen vi <32/sn> (нещо
'über etw. 4)
обла|к nt, -ци pl 'Wolke /16
облакътяв ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
облакът|я се, -йш се (-йх ce) v sich mit
dem 'Ellbogen 'aufstülzen vr
област f -и pl Ge'biel n 20; в тази ~
auf 'diesem Ge'biet
област|ен, -ни adj Ge'biets-
облаче «, -та pl 'Wölkchen n 23
477
обнадеждвам
6блач|ен, -ни adj 'wolkig» be'wölkt
облачност f nur sg Be'wölkung/17
облегалк|а /, -и pl 'Lehne/16
облег|ало n, -ала pl 'Lehne /16,
'Rückenlehne
облегна t облягам
облека t облйчам
облекл|о n, -ä pl 'Kleidung / 17/sg,
Be'kleidung / 17; работно s 'Ar¬
beitskleidung; горно ä 'Ober¬
bekleidung; дамско ж 'Damen¬
kleidung
облекчйв|ам, -аш (-ах) uv; облекч|а,
-йш (-йх) V 1. erleichtern vt <Ъ>
2. (болки) 'lindern
облекчени|е п, -я pl 1. Erleichterung/17
2. (болки) 'Linderung / 17
облекчител ен, -ни adj 1. erleichternd
2. (болки) 'lindernd
облепв|ам, -аш (-ах) uv; облеп|я, -йш
(-йх) V be'klcben vt <b>; я писмо
'einen Brief fran’kieren
облел|ям, -яш (-ях) uv = облепвам
облечен adj ge'kleidel (в in 4), be'kleidet
(c mit 3)
облещв|ам, -аш (-ах) uv; облещ|я, -иш
(-их) v: « очй die 'Augen weit 'auf¬
reißen <2la>; s ce die 'Augen weit
'aufreißen
облнв|ам, -аш (-ах) uv; обл|ея, -ееш
(-ях) V 1. über'gießen vt <32а>; *
със студена вода mit 'kaltem 'Wasser
über'gießen; потта ме ~ а der Schweiß
rinnt; сълзй - ат лицето й ihr Ge¬
richt ist von 'Tränen über'ströml
2. über'fluten vt <b>, um'fluten vt
< b >; водата ме ~ a das 'Wasser
um'flutet mich; облян от светлина
'lichtüberflutet
облигаци|я / -и pl Obligati'on /17
облйзв|ам, -аш (-ах) uv; облй|жа, -жеш
(-зах) V 1. (изяждам) 'aufessen vt
< 15а, 'aufgegessen > 2. (почиствам с
езйка) 'ablecken vt < а >, 'auflecken vt
< а > 3. (устни) be'feuchten vt < b >,
'anfeuchlen vt <a> O пръстите си да
облйжеш! da'nach kann man sich die
'Finger 'lecken!
обли|к m, -ци pl (вид) Ge'stalt / 17;
(очертания) Ge'präge n 23
облнцов|ам, -аш (-ах) uv, v ver'kleiden
Vt <b>
облицовк а /, -и pl Ver'kleidung /17
облицовъч|ен, -ни adj Ver'kleidungs-
облйч|ам, -аш (-ах) uv; об|лека, -лечеш
(•лякох) V be’kleiden vt <b>, 'anzie¬
hen vt < 32 a, h-g >; s ce sich 'anzie¬
hen vr, sich 'ankleiden vr < a >
обло|г m, -зи pl 'Wette /16
обложа t облагам
обложен adj (гърло, езйк) be'legt
облъхв|а, (-a) uv; облъхн|е, (-а) v nur
3. Pers 1. ent'gegenschlagen vi <4a/
sn>, ent'gegenwehen vi <i/hb>
(някого jmdm.) 2. übertr be'see-
len vt
облъчв|ам, -аш (-ах) uv; облъч|а, -иш
(-их) V be'strahlen vt < b >
обл|я, -иш (-их) uv 'abrunden vt <a>,
rund 'machen vt
обляг|ам, -аш (-ах) uv; облсгн|а, -еш
(-ах) v 'lehnen vt, 'anlehnen vt <a>;
s ce 1. sich 'lehnen vr, sich 'anleh¬
nen vr 2. übertr sich 'stützen vr
обмен m nur sg 'Austausch m 1
обменяв|ам, -аш (-ах) uv; обмен|я, -йш
(•йх) V 'tauschen vt, 'austauschen vt
<a>; ä мисли Ge'danken 'austau¬
schen; ж опит Er'fahrungen 'austau¬
schen; я пари Geld 'Umtauschen vt
<a> ['wechseln]
обмен|ям, -яш (-ях) uv = обменявам
обмислен adj durch'dacht
обмйсл|ям, -яш (-ях) uv; обмйсл|я, -иш
(-их) v über'legen vt < а >, überden¬
ken vt < 10b, nk - ch>
обмнтяв|ам, -аш (-ах) uv; обмит|я, -йш
(-йх) V verzollen vt <b>
обм|яна/, -Ьнар1 'Austausch nt 1; ft на
парй 'Geldwechsel m 4; ft на опит
Er'fahrungsaustausch; я на мйсли
Gedankenaustausch; ft на вещества¬
та 'Stoffwechsel
обнадеждв|ам, -аш (-ах) uv; обна¬
дежди, -йш (-йх) V 'Hoffnung 'machen
(някого j mdm.)
обнародвам
478
обнаролв|ам, -аш (-ах) uv, v veröffentli¬
chen vt <b>
обнародван[е n, -ия pl Veröffentlichung
/17
обнем|ам, -аш (-ах) uv; о6не[ма, -меш
(-х) V um'fassen vt < b >
обийм|ам, -аш (-ах) uv = обнемам
обнова f nur sg Erneuerung /17
обновен adj erneuert
обновител (-ят) m, -и pl Er'neuerer m 4
обновйтел|еи, -ни adj er'neuernd
обновление n, -я pl Erneuerung /17
обновйв|ам, -аш (-ах) uv; обнов|я, -йш
(-йх) v er'neuem vt < b >
обноски nur pl 'Umgangsformen pl
обобщав|ам, -аш (-ах) uv; обобщ|я, -йш
(-йх) V verallge'meinem vt <b>, zu-
'sammenfassen vt <a>
обобщени|e n, -я pl Verallge'meinerung
/17, Zusammenfassung /17
обобшествяв|ам, -аш (-ах) uv; обоб¬
ществи, -йш (-йх) V vergesellschaften
vt <b>
обобшествяваМе п, -ия pl Vergesell¬
schaftung /17
обобшйтел|ен, -ни adj verallge'mei-
nemd, zuSammenfassend
обобщя | обобщавам
обогатяв|ам, -аш (-ах) uv; обогат|я,
-йш (-йх) V 'reicher 'machen vt, be-
'reichern vt <b>
обогатяваме n, -ия pl Be'reichening/17
обоготворяв|ам,-аш (-ах) uv; обо-
готвор|я, -йш (-йх) V ver'göuern vt
<b>
ободрение n nur sg = ободряване
ободрйтел|ен, -ни adj 1. er'frischend
2. übertr er'mutigend
ободряв|ам, -aui(-ax)uv; ободр|я, -йш
(-йх) v 1. er'frischen vt <b> 2. übertr
er'mutigen vt <b>
ободряване n nur sg 1. Erfrischung/17
2. übertr Ermutigung /17
обожав|ам, -аш (-ах) uv ver'göuern vt
<b>
обожаван [е n, -ия pl Vergötterung / 17
обожател (-ят) m, -и pl Ver'ehrer m 4,
'Anbeter m 4
обожатели [а / -и pl Ver'ehrerin /18,
'Anbeterin /18
обоз m, -и pl Troß m I
обоз|ен, -ни adj Troß-
обозиачав|ам, -аш (-ах) uv; обознач|а,
-йш (-йх) v 'kennzeichnen vt, markie¬
ren v/ <d>
обозначени|е n, -я pl Markierung/17
обойст m, -и pl Obo'ist m 8
обо|й (-ят) m, -и pl O'boe /16
обоняние n nur sg Ge'ruch m 2/sg
обонятелен, -ни adj Ge'ruchs-
обор m, -и pl Stall m 2 0 Авгиеви - и
Au'giasställe
оборв1ам, -аш (-ах) uv; обор|я, -иш
(-их) v 1, (надвивам, повалям) über-
'winden vt <27b> 2. (доказвам не¬
верността на някое твърдение) wi¬
derlegen vt < b > О s глава den
Kopf Sinken 'lassen vt <3]hb>
оборк|а /, -и pl 1. (на коне) 'Pferdeput¬
zen n 23/sg 2. (основно почйстване)
Groß'reinemachen n 23/jg
оборот m, -и pl 1. (обиколка) 'Drehung
/17 2. Wirtsch Zirkulati'on /17, 'Um¬
lauf m 2/sg; Hdl 'Umsatz m 2; вън¬
шнотърговски - 'Außenhandels¬
umsatz
обордт|ен, -ни adj Wirtsch Zirkula-
ti'ons-, 'Umlauf-; « капитал 'Um¬
laufkapital n 20* od 31; Hdl 'Umsatz-
оборски adj Stall-; ~ тор 'Stalldung m
1 lag
оборудв|ам, -аш (-ах) uv 'ausrüsten vt
<a>
оборудван|е n, -ия pl 'Ausrüstung / 17
оборя I оборвам
обосея t обосявам
обосновавам, -аш (-ах) uv; обоснов|а,
-еш (-ах) V be'gründen vt < b >, moti¬
vieren vt < d >; » ce argumentieren
v? <d/hb>
обоснован adj be'gründet, motiviert
обоснованост/nur sg Begründung/17,
Motivierung /17
обособен adj 'abgesondert O ~ и части
в изречението Gramm iso'lierte 'Satz¬
teile m \/pl
479
обрулвам
обособеност/nur sg 'Abgesondertheit
f\"4sg
обособяв|ам, -аш (-ах) uv; обособ|я,
-йш (-йх) V 'absondern vt <а>; а се
sich 'absondern vr
обособяван!е и, -ия p/'Absonderung/17
обосяв1ам, -аш (-ах) uv; обос|ея, -ееш
(-ях) V1. die 'Schuhe 'abreißen < 21 а >
2. (кон) die 'Hufeisen ver'lieren < 32 b >
3. übertr her'unterkommen vi <33a/
s«>, ver'armen vt <bjsn>
обработваем adj: ~ а земя 'landwirt¬
schaftliche 'Nutzfläche /16
обработвам, -аш (-ах) uv; обработ[я,
-иш (-их) V be'arbeiten vt < b >; (дан¬
ни) verarbeiten vt < b >
обработван|e n, -ия pl Be'arbeitung/17
O ä на данни 'Datenverarbeitung
HVsg
обработен adj be'arbeitet
обработи ja /, -и pl Be'arbeitung/17
образ m, -и pl 1. Ge'stalt /17 2. (лице)
Ge'sicht и 21 3. (буза) 'Wange/16
4. Kunst Bild «215. Phil 'Abbild n 21
образ 1ен, -ни adj 'bildlich, bildhaft
образ |ец m, -цй pl 'Vorbild «21, 'Muster
n 23
образован adj ge'bildet
образование n nur sg 'Bildung / 17/sg;
първоначално - 'Grundschulbil¬
dung; средно ~ 'Oberschulbildung;
виеше ~ 'Hochschulbildung; профе¬
сионално - Berufsausbildung
образованост / nur sg 'Bildung /17/sg
образовател|ен, -ни adj 'Bildungs-
образувам, -аш (-ах) uv 'bilden vt < b >
образцов adj 'beispielhaft, 'muster¬
gültig, 'vorbildlich
обрймчв|ам, -аш (-ах) uv; обрамч|а,
-иш (-их) V 'schultern vt
обрйснал adj bc'wachsen
обрасте! ам, -аш (-ах) uv; обрасн|а, -еш
(-ах) od обр|аста, -астеш (-астох) v
be'wachsen vi <4аjsn>, be'decken
vt <b>
обрйт «i, -и pl 1. 'Wende ml 1. Ling
'Wendung/17
обрат [ен, -ни adj 1. (противоположен)
'umgekehrt, entgegengesetzt; а смй-
съл entgegengesetzter Sinn m 1
2. Rück-; s път 'Rückweg m 1 O
- ната страна die 'Kehrseite / 16; c
~ на сила 'rückwirkend; говоря
- ното das 'Gegenteil 'sagen
обратим adj 'umkehrbar
обратно adv 'umgekehrt
обращаемост / nur sg 'Geldumlauf
m 2jsg
oGpaiueimle n, -я pl - обръщение
обред m, -и pl Brauch m 2; Ritu'al n 20
od 31
обред|ен, -ни adj ritu'ell
обредност/ nur sg 'Ritus m 11
обрежа t обрязвам
обрезк|а/, -и pl 'Abfall m 2
обрека t обричам
обременителен, -ни adj belastend,
erschwerend
обременявам, -аш (-ах) uv; обремен|я,
-йш (-йх) V be'lasten vt <b>
обречен adj be'stimmt (един на друг
fürein'ander) О ~ на гйбел zum 'Un¬
tergang verurteilt; - на смърт dem
'Tode ge'weiht
обрив m, -и pl 'Ausschlag m 2/sg
обрнв|ам се, -аш се (-ах се) uv; обрйн|а
се, -еш се (-ах се) v 'Ausschlag be¬
kommen <33b>
обрйван|е n, -ия pl 'Ausschlag m 2/sg
обрис6вк|а /, -и pl 'Darstellung / 17,
'Schilderung /17
обрисув|ам, -аш (>ax) uv, v darstellen vt
<a>, 'schildern vt, beschreiben vt
< 23b >; s ce sich 'abzeichnen vr
<a>
обрнч(ам, -аш (-ах) uv; обр|ека, -ечеш
(-екох) V 1. versprechen vt < 16b >
2. (осъждам) ver'urteilen vt <b> (на
zu 3); » ce sich 'hingeben vr < 15a>,
sich 'weihen vr (на някого jmdm.)
обро|к m, -ци pl Ge'lübde n 23
обронв|ам, -аш (-ах) uv; оброн|я, -иш
(-их) V 'fallen 'lassen vt <3/АА>, her-
'abfallen 'lassen
обр6чищ|е n, -a pl 'Opferstätte /16
обрулв|ам, -аш (-ах) uv; обрул|я, -итп
обръгвам
480
(•их) V 1. (плодове) her'unterschütteln
vt < а >, her'unterschlagen vt < 4 а >
2. (вятър) 'wehen vi <hb>\ вятърът
ми обрули ушите der Wind blies mir
um die 'Ohren
обръгв[ам, -аш (-ах) uv; обръгн|а, -еш
(-ах) V sich ge'wohnen vr <b> (на
нещо an etw. 4)
обръсв|ам, -аш (-ах) uv; обръск|а, -еш
(-ах) V 1. ra'sieren vt <d> 2. übertr
über'vorteilen vt <b>; я ce sich
ra'sieren vr
обръснат adj ra'siert
обръч m, -и pl 1. 'Faßreifen m 4 2. Mil
Ring m 1
обръш)ам, -аш (-ах) uv; oöipHia, -еш
(-ах) v 1. (извивам, завивам, въртя)
'wenden vt <10, auch schwach >; я
главата към вратата den Kopf zur
Tür 'wenden; * коня das Pferd 'wen¬
den; я сено Heu 'wenden; я костюм
'einen 'Anzug 'wenden; я ръкава den
'Ärmel 'wenden; я хода на нещата
den Gang der 'Dinge 'wenden 2. (за-
въртвам) 'drehen vt, 'umdrehen vt
<a>; я гърба към стената den
'Rücken zur Wand 'drehen 3. (на¬
сочвам) 'richten vt 4. (катурвам) 'um¬
werfen vt < I6a>, 'umkippen vt <a>
5. (разоравам) 'umpflügen vt <a>
6. (разтършувам) das 'Unterste
zu'oberst 'kehren 7. (прелиствам)
'Umschlägen vt <4a> 8. (преобра¬
зувам) ver'wandeln vt <b>, 'umge¬
stalten vf <c> (в in 4) O не s
внимание на някого od нещо jmdm.
od etw. 'keine 'Aufmerksamkeit 'wid¬
men; я внимание на нещо die 'Auf¬
merksamkeit auf etw.'richten; я гръб
някому jmdm. den 'Rücken 'zukehren
< a >; я дебелия край 'tätlich 'wer¬
den vi <18jsn>; я думите на някого
jmds. 'Worte entstellen <b> ['mi߬
verstehen <10‘b>]; я наопаки auf
den Kopf 'stellen, das 'Unterste
zu'oberst 'kehren; * чаша 'einen
'kippen vt; я го на молба sich aufs
'Bitten ver'legen vr < b>; я се 1. (из¬
вивам се, завивам се, завъртвам ce)
sich 'drehen vr, sich 'umdrehen vr
< a >, sich 'wenden vr 2, (вр-ьщам ce)
zu'rückkehren vi < üjsn > 3. (насочвам
ce), sich 'richten vr (auf 4) 4. (катурвам
ce) 'umkippen vi <a/sn>, 'kippen vi
<sn> 5. (превръщам ce) sich ver¬
handeln vr (в in 4) 6. (заговорвам)
sich 'wenden (към an 4) O времето ce
~a das 'Wetter schlägt um; няма
накъде да се обърнеш man kann sich
kaum 'rühren, so eng ist cs; я севслух
ganz Ohr sein vi < B >; я се наопа¬
ки 'völlig aus den 'Fugen ge'raten vi
<3bfsn>; я се на 180 градуса sich
um 180 Grad 'drehen; я се c лице
към нещо 'sich 'einer 'Sache 'zuwen¬
den vr <10a, auch schwach>; я ce
накъдето духа вятърът sein 'Mäntel¬
chen nach dem 'Winde 'hängen;
сърцето ми се ~ a mir dreht sich das
Herz im 'Leibe um
обръщян|е n, -ия pl 'Wendung / 17,
'Drehung /17
обръшени|е n, -я pl 1. Gramm 'Anrede /
16 2. (призив) 'Aufruf m 1 3. Fin
'Umlauf m 2lsg, Zirkulation / 17,
'Umsatz m 2; стоково я 'Warenum¬
satz; парично я 'Geldumlauf O вли¬
зам в я in 'Umlauf 'kommen vi
<33/sn>; излизам от я aus dem
Ver'kehr ge'zogen 'werden vi
< 18 lsn>
обрязв|ам, -аш (-ах) uv; обр|ежа,
-ежеш (-язах) v beschneiden vt < 21b,
d - tt>
обсад|а /, -и pl Belagerung /17
обсад|ен, -ни adj Be'lagerungs-; - но
положение Belagerungszustand m 2
обсаден adj be'lagert
обсажд|ам, -аш (-ах) uv; обсад|я, -йш
(-йх) V be'lagern vt < b >
обсебв|ам, -аш (-ах) uv; обсеб|я, -иш
(-их) у I. 'aneignen vt <а> 2. übertr
beherrschen vt <b>
обс£б|ям, -яш (-ях) uv = обсебвам
обсег т nur sg 'Reichweite / 16, 'Ein¬
zugsbereich m 1
481
обущарски
обсегна | обсягам
обсерватбрШя /, -и pl Observa'torium
и 28
обсяпв(ам, -аш (-ах) uv; обсйп|я, -еш
(-ах) V über'schüUen vt < b > О ас
целувки mit 'Küssen be'decken vt
<b>
обскураят nt, -и pl Obsku'rant m 8,
'Dunkelmann m 3
обскурантнз|ъм (-мът) m nur sg Obsku¬
rantismus m II \sg, 'Dunkelmän¬
nertum n 23/sg
обскурантство n nur sg Obskurität/17
обследв|ам, -аш (-ах) uv, v untersuchen
v/ < b >, über'prüfen vt < b >
обслужв|ам, -аш (-ах) uv; обслуж1а,
-иш (-их) V be'dienen vt <b>
обслужване n nur sg Be'dienung / 17;
многомашйнно - 'Mehrmaschinen¬
bedienung; комунално-битово -
kommu'nale 'Dienstleistungen /17//?/;
културно ~ kulturvolle Be'dienung;
медицинско [здравно] - medizini¬
sche Betreuung/17; транспортно -
Ver'kehrs- und Beförderungsleistun¬
gen
обстановка/, -и pl Situation/17, 'Lage
/16
обсто|еи, -йни adj ausführlich
обстоятелствен adj 1. 'umständlich
2. Gramm adverbial, Adverbi'al-
обстоателств|о n, -a pl 1. 'Umstand m 2;
стечение на ~ a ein Zusammentreffen
n 23 der 'Umstände 2. Gramm Adver¬
bialbestimmung /17
обстрбл m nur sg Be'schuß m 2
обстр£лв|ам, -аш (-ах) uv; обстрел |ям,
-яш (-ях) V be'schießen vt <32b>
обструкинон|ен, -ни adj Obstrukti'ons-,
obstruktiv
обструкци|я /, -и pl Obstrukti'on /17
обсъжд|ам, -аш (-ах) uv; обсъд|я, -иш
(-их) V besprechen vt < 16 b >, be-
'raten vt <3b>, be'handeln vt <b>,
er'örtern vt < b >, diskutieren vt < d >
обсъждан|е n, -ия pl Be'ratung / 17,
Erörterung/17, Diskus'sion /17
обсяг|ам, -аш (-ах) uv; обсегн|а, -еш
31 Wtb. Bulg-Dt.
(-ах) v umfassen vt < b >
обтегна f обтягам
обтегнат adj 1. straff 2. übertr gespannt;
~ o положение ge'spannte 'Lage /
16; ~ и отношения ge Spannte Be'zie-
hungen pl 3. (нерви) 'angespannt
обт6чв|ам, -аш (-ах) uv; обточ|а, -иш
(-их) V 'einfassen vt < а >, 'einsäumen
vt <а>
обточен adj um'säumt, be'setzi
обтяг|ам, -аш (-ах) uv; обтегн|а, -еш
(-ах) V 1. Spannen vt 2. (протягам)
Strecken vt, 'aussirecken vt <a>; s
се 1. (изпъвам се) sich 'dehnen vr,
sich Spannen vr 2. (протягам се)
sich Strecken vr
обувалк|а /, -и pl 'Schuhanzieher m 4,
'Schuhlöffel m 4
обув|ам, -аш (-ах) uv; обу|я -еш (-х) v
'anziehen vt <32a, h-g>; s ce sich
die 'Schuhe 'anziehen vr
обув|ен, -ни adj Schuh-
обувка / -и pl Schuh m 1
обуздае|ам, -аш (-ах) uv; обузда|я, -еш
(-х) v 'zügeln vt
обуслав|ям, -яш (-ях) uv; обуслов|я,
-йш (-йх) V be’dingen vt < b >; % се
be'dingt sein vi < В > (от durch 4)
обусловен adj be'dingt (от durch 4)
обусловеност/nur sg 'Abhängigkeit/17
обусловя t обуславям
обут adj be'schuht
обучав|ам, -аш (-ах) uv; обуч|а, -иш
(-их) V unterrichten vt < b >, 'ausbil¬
den vt < a >; *• ащи машини 'Lern¬
maschinen /16
обучаван|е n, -ия pl 'Unterricht m 1 /sg,
'Ausbildung /17
обучен adj 'ausgebildet
обученШе n, -я pl 'Ausbildung / 17;
военно « militärische 'Ausbildung
задочно ä 'Fernstudium n 28jsg
обуща nur pl 'Schuhwerk n 20/sg, 'Schu¬
he m 1 jpl
обущар (-ят) m, -и pl 'Schuhmacher m 4
обущаринц|а/ -и pl 'Schuhmacherwerk¬
statt /(pl.. statten)
обущарски adj 'Schuhmacher-
обущарство
482
обущарство п nur sg 'Schuhmacher¬
handwerk п 20jsg
обуя I обувам
обхвана | обхващам
обхват т nur sg 'Umfang т 2, 'Reich¬
weite /16
обхващ|ам, -аш (-ах) uv; обхван|а, -еш
(-ах) V um'fassen vt <b>
обход т nur sg Mil Um'gehung/ 17
обход]ен, -ни adj Um'gehungs-
обхожд[ам, -аш (-ах) uv; обход|я, -иш
(-их) V1. (кръстосвам) durch'wandern
vt <b>, durch'streifen vt <b>
2. (спохождам) 'aufsuchen vt <a>
3. (слух) durchlaufen vt <9b>,
durch'eilen vt <b> 4. (минавам
встрани) um'gehen vt <13b> 5. Mil
um'zingeln vt <b>, 'einkreisen vt
<a> Os нещо c поглед den Blick
'über etw. 'schweifen 'lassen vt
<3/hb>
обшнвам, -аш (-ах) uv; обшй|я, -еш (-х)
V1. (дреха, кожено изделие) 'säumen
vf, 'einsäumen vt <a> 2. Arch, Tech
ver'kleiden vr <b>
обшйвк|а/, -и pl 1. (на дреха) Saum m 2
2, Arch, Tech Verkleidung /17
обшйр|ен, -ни adj 1. (стая) ge'räumig
2. (гора) 'ausgedehnt 3. übertr aus-
'führlich
обшйрност/nur sg 1. Geräumigkeit/17
2. Aus'führlichkeit /17
обшйт adj 'eingesäumt
обшия t обшйвам
общ adj 1. allge'mein; ~ смях all-
ge'meines Gemachter n 23/sg; за - o
ползуване für allge'meine 'Nutzung;
~o съгласие allgemeines 'Einver¬
ständnis «27; ~ и приказки allge'mei¬
ne 'Phrasen pl 2. ge'meinsam; ~ o дело
ge'meinsame 'Sache /16; - зна¬
менател gemeinsamer 'Nenner m 4;
~ и разноски gemeinsame 'Kosten pl
3. (цялостен) Ge'samt-; ~ o впечат¬
ление Ge'Samteindruck m 2; - o
състояние Ge'samtzustand m 2 O в
~ и линии in 'großen 'Linien;
намирам ~ езйк c някого 'eine
gemeinsame 'Sprache mit jmdm. 'fin¬
den < 27 >; на ~ o основание 'ohne
'weiteres; нямам нйщо «ос някого
od нещо mit jmdm. od etw. nichts
ge'mein 'haben vt < A >; ~ работник
'Hilfsarbeiter m 4; ~ а работа 'Hilfsar¬
beit /17; ~ а храна Nor'malkost
/12Jsg; ~ o взето im allgemeinen, im
'großen und 'ganzen; ~ o образование
Allgemeinbildung/17; ~ o събрание
'Vollversammlung /17
общежйти|е и, -я pl 'Wohnheim n 20;
студентско ж Studentenwohnheim;
s за старци 'Feierabendheim
общение n nur sg = общуване
обществен adj gesellschaftlich; Ge'sell-
schafts-; ~ строй Gesellschaftsord¬
nung /17; ~ и науки Gesellschafts¬
wissenschaften pl; ~ o положение
gesellschaftliche 'Stellung /17
общественик m, -ци pl Ver'treter m 4 des
'öffentlichen 'Lebens
общественичк|а f -и pl Ver'treterin/18
des 'öffentlichen 'Lebens
обществено adv gesellschaftlich
общественопол6з|ен, -ни adj gesell¬
schaftlich 'nützlich
общественост / nur sg 'Öffentlichkeit
/17/*
обществ|о «, -ä pl Gesellschaft/ 17; в
ж in Gesellschaft; робовладелческо
s 'Sklavenhaltergesellschaft; безкла-
coBO ж 'klassenlose Gesellschaft;
s то на народите Hist 'Völkerbund
nt 2
общин|а / -й pl Ge'meinde /16
общйнск|и adj Ge'meinde-; s съвет
Gemeindevertretung /17; ~ а земя
Gemeindeland n 22jsg
общйтел|ен, -ни adj ge'sellig, 'umgäng¬
lich
общителност / nur sg Ge'selligkeit
/\ljsg, 'Umgänglichkeit/ 17fsg
общност / nur sg Gemeinschaft /17;
Европейска икономйческа - , Abk
ЕИО Euro'päische 'Wirtschaftsge¬
meinschaft, Abk EWG
общо adv ge'meinsam
483
овехтявам
общовойсковй adj Ar'mee-, die ge'samte
Ar'mee be'treffend
общоградски adj Stadt-, die ge'samte
Stadt be'treffend
общодостъпен, -ни adj allge'mein 'zu¬
gänglich
общодържйв|еи, -ни adj gesamtstaat¬
lich
общоизвестен, -ни adj allge'mein
be'kannt
общонароден, -ни adj Volks-
общообразователен, -ни adj allge-
'meinbildend
общопартиен, -йни adj die 'ganze
Par'lei be'treffend
общополез|ен, -ни adj ge'meinnützig
общоприет adj allge'mein 'anerkannt,
allge'mein 'üblich
общопризнат adj allge'mein 'anerkannt
общоселски adj das 'ganze Dorf be¬
'treffend, Dorf-
общославянски adj ge'samtslawisch
общочовешки adj allge'meinmenschlich
общув|ам, -аш (-ах) uv ver'kehren vi
< b/hb > (c mit 3)
общуване n, -ия pl Ver'kehr m l/sg,
'Umgang nt 2/sg (c mit 3)
6б|ъл, -ли adj 'abgerundet, rund
объркв|ам, -аш (-ах) uv; обърк|ам, -аш
(-ах) V 1. ver'wirren vt <b>, durch-
ein'anderbringen vt < 24 a > 2. (смес¬
вам) verwechseln <b> (някого c
някого jmdn. mit jmdm.); s ce
durchein'andergeraten vi < 3 c/sn >
обърна t обръщам
o6ipce|aM, -аш (-ах) uv; обър|ша, -шеш
(-cax) v 'abwischen vt < а >
обяв|а/,-ир/ 'Anzeige /16, An'nonce
/16
обявен adj 'angekündigt Ос ~ а
стойност versichert
обявление п, -я pl 'Anzeige / 16,
An'nonce /16
обявяв|ам, -аш (-ах) uv; обяв|я, -йш
(-йх) v 1. 'ankündigen vt <а>, 'mittei¬
len vt <а> 2. er'klären vt <b>;x
събрание за открито 'eine Versamm¬
lung für er'öflfnet erklären; x някого
за невинен jmdn. für 'unschuldig
er'klären; x нещо за недействително
etw. für 'ungültig er'klären 3. (про¬
възгласявам) 'ausrufen vt < 39 a > O
x се против някого sich 'gegen jmdn.
er'klären
обяд m, обеди pl I. (храна) 'Mittagessen
n 23 2. (време) 'Mittag nt 1 O преди ~
'Vormittag,'vormittag; след - 'Nach¬
mittag, 'nachmittag
обядв|ам, -аш (-ах) uv zu 'Mittag 'essen
vi < 15, ge'gessen>
обязаиост /, -и pl Verpflichtung /17
обяздв|ам, -аш (-ах) uv; обязд|я, -иш
(-их) V'zureiten vt < 21 а >
обяснение п, -я pl Erklärung /17
обясним adj er'klärlich
обяснителен, -ни adj erklärend, ег-
'läulemd
обясняв[ам, -аш (-ах) uv; обясн|я, -йш
(-йх) V er'klären vt < b >; z ce 'aus¬
sprechen vt < 16 a >, ausein'anderset-
zen vr < a > O x се някому в любов
jmdm. 'eine 'Liebeserklärung 'machen
обятия nur pl Um'armung/17 O прие¬
мам някого c отворени ~ jmdn. mit
'offenen 'Armen emp'fangen <2b>
обяхв|ам, -аш (-ах) uv; обях[ам, -аш
(-ах) V = обяздвам
овакантявам, -аш (-ах) uv; овакант|я,
-йш (-йх) V frei 'machen vt, 'freiselzen vt
<a>; x Ce frei [va'kanl] 'werden vi
< 18 jsn>
овал m nur sg O'val n 20
овалв|ам, -аш (-ах) uv; овал|ям, -яш
(-ях) V 'rollen v/, 'wälzen vt
овал|ен, -ни adj o'val
овалям | овалвам
оваци|я f -и pl Ovati'on / 17
овдовяв|ам, -аш (-ах) uv; овдов]ея,
-ееш (-ях) V 'Witwer ['Witwe] 'werden
vi < 18/«i>
ов|ен nt, -нй pl 'Hammel m 4
овес m nur sg 'Hafer m 4
овесен adj 'Hafer-; - и ядки 'Hafer¬
flocken pl
овехтяв|ам, -аш (-ах) uv; овехт|ея, -ееш
(-ях) у alt 'werden vi <18/sn>,
овладявам
484
ver'alten vi < b/sn >, ver'fallen vi
< 3b jsn>
овладяв|ам, -am (-ax) uv; овладе|я,
-ееш (-ях) v 1. (превземам) 'einneh¬
men vt < 16 а > 2. übertr beherrschen
vr < b >, 'meistern vt; » науката die
'Wissenschaft 'meistern; s чувствата
die Ge'fühle beherrschen; s ce sich
beherrschen vr
1 овлажнйв|ам, -am (-ax) uv; овлажн|ея,
-ееш (-ях) v feucht 'werden vi
< 18/sn>
2овлажняв|ам, -аш (-ax) uv; овлажн|я,
-йш (-йх) V feucht 'machen vt, 'an¬
feuchten vt <a>; s ce feucht 'werden
vi < 18 /sn >
ÖBHeuiKlH adj 'Hammel-; ~ o месо
'Hammelfleisch n 20/sg
OBÖuiKla /, -и pl 'Obstbaum m 2
овощар (-ят) m, -и pl 'Obstbauer m 7,
'Obstzüchter m 4
овощарски adj Obst- O ~ ножици
'Baumschere /16
овощарство n nur sg 'Obstbau m 1 jsg
овощ|ен, -ни adj Obst-
овощня nur pl Obst n 20/sg
овра|г m, -зи pl Schlucht /17
бвреме adv = навреме
овц|а /, -й od -e pl Schaf n 20
овцевъд m, -и pl 'Schafzüchter m 4
овцевъд|еи, -ни adj 'Schafzucht-
овцевъдство n nur sg 'Schafzucht /17
овчар (-ят) m, -и pl 'Schäfer m 4
овчарк]а /, -и pl 'Schäferin /18
овчарки |K m, -ци pl 'Schafstall m 2
овчарски adj 'Schäfer- O Sport - скок
'Stabhochsprung m 2
овчарство n nur sg 'Schäferberuf m 1
овчедушие n nur sg 'Engelsgeduld/11 jsg
6вч|н adj Schafs-; ~ е месо 'Schafs¬
fleisch n 20/sg
овъгляв|ам, -аш (-ax) uv; овъгл|я, -йш
(-йх) V ver'kohlen vt <b>; s ce
ver'kohlen vi < b/sn >
овързв[ам, -аш (-ax) uv; овър жа, -жеш
(-зах) V = обвързвам
овършав|ам, -аш (-ах) uv; овърш|ея,
-сеш (-ах) V 'dreschen vt, vi < 16/hb >
оглавни|к m, -ци pl 'Halfter m 4 od n 23
оглавяв|ам, -аш (-ax) uv; оглав|я, -йш
(-йх) V 'führen vt, 'leiten vt
огладняв|ам, -аш (-ax) uv; огладн|ея,
-ееш (-ях) V 'hungrig 'werden vi
< 18 jsn>
оглажл|ам, -аш (-ах) uv; оглад|я, -иш
(-их) V1. 'glätten vt 2. (с ютйя) 'bügeln vt
огласяв]ам, -аш (-ах) uv; оглас|я, -йш
(-йх) V 'schallen vi <hb> (нещо durch
etw. 4)
оглас|ям, -яш (-ях) uv ■ огласявам
оглед т, -и pl\. Berichtigung/17 2. (на
мома) 'Brautschau /17 О без - на
нещо 'ohne 'Rücksicht auf etw.; c ~
на нещо mit 'Rücksicht auf etw.
огледал|ен, -ни adj 'Spiegel-; « телес¬
коп 'Spiegelteleskop n 20*
огледал |o n, -ä pl 'Spiegel m 4
огледалц|е n, -a pl 'Spiegclchen n 23
оглежд|ам, -аш (-ax) uv; оглед|ам, -аш
(-ах) V 1. (разглеждам, изследвам)
be'sichtigen vt <b>, unter'suchen vt
< b > 2. (гледам) 'ansehen vt < 19 a >,
be'trachten vt <b>, 'mustern vt
3. (отразявам) 'spiegeln vt 4. (гледам
огледално отражение) das 'Spiegel¬
bild 'ansehen (нещо von etw. 3); s ce
1. sich 'umsehen vr < 19 a> 2. (гледам
огледално отражение) das 'Spiegel¬
bild 'ansehen 3. (отразявам ce) sich
'spiegeln vr
оглождв|ам, -аш (-ax) uv; огложд|я,
-иш (-их) v = оглозгвам
оглозгв|ам, -аш (-ах) uv; оглозг|ам,
-аш (-ах) V be'knabbem vr <b>,
zer'nagen vr <b>
оглупявам, -аш (-ax) uv; оглуп|ея, -ееш
(-ях) v ver'dummen vi <b/sn>, ver-
'blöden vi < b/sn >
1оглушав|ам, -аш (-ax) uv; оглуш|а,
-йш (-йх) V be'täuben vt <b>, taub
'machen vt
2оглушав|ам, -аш (-ax) uv; оглуш|ея,
-ееш (-ах) v taub 'werden vi <18/sn>
оглушителен, -ни adj 'ohrenbetäubend
оглушки nur pl: правя си - sich taub
'stellen vr
485
огъвам
огнев|й adj 'Feuer; - а линия 'Feuerli¬
nie /16
огнен adj 'feurig
огненочервен adj 'feuerrot
огнеоп£с|ен, -ни adj 'feuergefährlich
огиепокл6ннн|к m, -ци pl 'Feueranbeter
m 4
огнепръскачк|а/, -и pl 'Flammenwerfer
m 4
огнестрел|ен, -ни adj: ~ но оръжие
'Feuerwaffe /16, 'Schußwaffe
огнеуп6р|ен, -ни adj 'feuerfest
огнехвъргачка /, -и pl = огне-
пръскачка
огннв|о п, -а pl 'Feuerstahl т 2
огннца / nur sg 'Krankheit / 17 mit
'hohem 'Fieber
огнйщ|е n, -a pl 1. (място, където се
кладе огън) 'Feuerstätte /16; (в дом)
Herd т 1 2. (дом, жилище) Heim п 20,
'Heimstatt / О » на болест 'Krank¬
heitsherd; « на война'Kriegsherd; »
на земетресението 'Erdbebenherd; z
на културата 'Heimstätte der Kul'tur
огняр (*ят) т, -и pl 'Heizer т 4
огнярски adj 'Heizer-
оголв|ам, -аш (-ах) uv; огол |я, -иш (-их)
V ent'bloßen vr < b >; s се sich ent-
'blößen vr
оголен adj enl'blößt
оголяв|ам, -аш (-ах) uv; огол|ея, -ееш
(-ях) V1. die 'Kleidung her'unterreißen
<21a>, zer'lumpt her'umiaufen vi
< 9 a/jn > 2. (ставам плешив; губя
растителността) kahl 'werden vi
< 18jsn > 3. übertr her'unterkommen
vi < 33 ajsn >, ver'armen vi < Ъ/sn >
огол|ял, -ели adj 1. 'abgerissen, zer¬
'lumpt 2. (плешив; без растителност)
kahl 3. (сграда) leer, 'öde
огорчав|ам, -аш (-ах) uv; огорч|а, -йш
(-йх) V ver'bittem vr <b>
огорчен adj ver'bittert
огорчени |e n, -я pl Verbitterung /17
ограбв|ам, -аш (-ах) uv; ограб|я, -иш
(-их) V be'rauben vt <b>, 'ausplün¬
dern vr <a>
оград|а/, -и pl Zaun m 2, 'Einzäunung
/17; (мрежа) 'Gitter n 23; (жив плет)
'Hecke /16
ограден adj 'eingezäunt
огражд|ам, -аш (-ах) uv; оград|я, -йш
(-йх) V 'einzäunen vt < а >
огражданяв{ам, -аш (-ах) uv; ограж¬
дан |я, -йш (-йх) V zum 'Städter 'ma¬
chen v/; s се zum 'Städter 'werden vi
< 18/5и>
ограмотбн adj des 'Lesens und 'Schrei¬
bens 'kundig
ограмотявам, -аш (-ах) uv; ограмот|я,
-йш (-йх) V das 'Lesen und 'Schreiben
'beibringen <24a> (някого jmdm.)
ограничавам, -аш (-ах) uv; огранич|а,
-йш (-йх) V be'grenzen vt < b >, 'ein¬
schränken vt <a>; * ce sich 'ein¬
schränken vr; (задоволявам ce) sich
be'gnügen vt < b >
ограничен adj be'grenzt
ограничени |e n, -я pl Begrenzung /17
ограниченост / nur sg Begrenztheit
/ 17/sg, Borniertheit / 17/sg
ограничител|ен, -ни adj 'einschränkend
огрев m nur sg 'Heizung /17
огрея t огрявам
огрйбк[а /, -и pl 'Schaber m 4
огрйзв|ам, -аш (-ах) uv; огриз|а, -еш
(огрйзах) V be'nagen vt <b>,'abna¬
gen vt < a >, zer'nagen vr < b >
огрйзк|а /, -и pl Rest ml; z на ябълка
'Apfelrest, 'Apfelgriebs m I
огр6м|ен, -ни adj ge'wattig, 'riesig
’orpyßHBlaM, -аш (-ах) uv; огруб|ея,
-ееш (-ях) v rauh 'werden vi < 18/sn>,
grob 'werden
2огрубяв|ам, -аш (-ах) uv; огруб|я, -йш
(-йх) V rauh [grob] 'werden 'lassen vt
<3/hb>
огруб|ял, -ели adj rauh ge'worden
огряв|ам, -аш (-ах) uv; огр|ея, -ееш
(-ях) V 1. (озарявам) be'scheinen vt
<23b> 2. (изгрявам) 'aufgehen vi
< 13а/гя> 3. (стоплям) 'wannen vt
огр ян, -ени adj er'leuchtel, be'leuchtet
огьв|ам, -аш (-ах) uv; огън|а, -еш (-ах) v
'biegen vr < 32 >; s ce sich'biegen vr;
übertr nachgeben vi
огън
486
огън (-ят) т, огньове pl 1. 'Feuer п 23;
запалвам - ein 'Feuer 'anzünden
< а >; откривам - я das 'Feuer eröff¬
nen < b >, прекратявам ~ я das
'Feuer 'einstellen <a> 2. (висока
температура) 'hohes 'Fieber n 23, 'ho¬
he Tempera'tur/17; главата му е в -»
sein Kopf brennt wie 'Feuer, sein Kopf
glüht O минал през ~ и вода durch
dick und dünn ge'gangen; ~ гори на
главата ми das 'Wasser steht mir bis
zum Hals
огърляц|а/, -и pl 'Halskette/ 16
од|а f -и pl 'Ode/16
ода|я / -й pl vollest 'Zimmer n 23
одве adv volkst 'zweifach, 'doppelt;
свивам се ~ sich 'krümmen vr
одеве adv volkst 'vorhin
одевеш|ен, -ни adj volkst 'vorig
одежд|а/ -и pl 1. Ge'wand n 22 2. meist
pl Rel 'Priestergewand
одеколон m, -и pl Kölnisch'wasser n 23
одера t одирам
оде|яло n, -яла 'Schlafdecke/16, 'Decke
одеяни|е n, -я pl Ge'wand n 22 auch iron;
Kleid n 21
оджа|к m, -ци pl volkst 'Rauchfang m 2,
'Feuerstätte /16
одимяв|ам, -am (-ax) uv; одим|я, -йш
(-йх) v ver'räuchern vr < b >
одйрам, -аш (-ax) uv; одер|а, -еш
(одрах) V 1. 'häuten vr, 'abziehen vt
<32a, h-g>, das Fell 'abziehen; «
животното das Tier 'häuten, dem Tier
das Fell 'abziehen; » му кожата ihm
das Fell 'abziehen 2. (ожулвам) 'ab¬
schürfen vt <a>, 'schrammen vr O
одрал му е кожата er ist ihm wie aus
dem Ge'sicht ge'schnillen; z ce sich
die Haut 'abschürfen vr
одисе|я / -и pl Odys'see / 16
одобрен adj 1. (разрешен) ge'nehmigt,
ge'billigt 2. (гласуван) 'angenommen
одобрени|е n, -я pl I. (съгласие) Zustim¬
mung/ 17 2. (разрешение) Genehmi¬
gung/17 3. (аплодисменти)'Beifall
m 2/sg
одобрителен, -ни adj 1. 'zustimmend,
'beifällig 2. (признателен) 'anerken¬
nend
одобряв|ам, -аш (-ax) uv; одобр|я, -йш
(-йх) V 1. 'gutheißen vt <22а>, 'billi¬
gen vt 2. (разрешавам) ge'nehmigen vr
<b> 3. (потвърждавам) bestätigen
vt <b> 4. (признавам) 'anerkennen
vt < 10 c, auch 10 b > 5. (c гласуване)
'annehmen vt < 16 a >
одраскв|ам, -аш (-ax) uv; одраск|ам,
-аш (-ах) od одра|щя, -щеш (-сках) v
'kratzen (някого по нещо jmdn. an [in]
etw.), zer'kratzen <b> (някого по
нещо jmdm. etw.)
одребняв|ам, -аш (-ах ) uv; одребн|ея,
-ееш (-ях) V 1. kleiner 'werden vi
<18fsn>, zu'sammenschrumpfen vi
<ajsn> 2. (ставам дребнав) 'klein¬
lich 'werden
одремв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
одрем|я се, -еш ce (-ax ce) v 1. 'ein¬
schlummern vi < ajsn > 2. übertr umg
den Kopf'hängen 'lassen va <3/hb>
одрнпавяв|ам, -аш (-ax) uv; одри-
пав|ея, -ееш (-ях) v 1. zer'lumpt 'wer¬
den vi <18jsn> 2. übertr her'unter-
kommen vi <33a/sn>, ver'armen vi
< b/sn>
одрусв|ам, -аш (-ax) uv; одрус!ам, -аш
(-ах) V her'unterschütteln vr < а >, 'ab-
schülteln vt <a>
одумв|ам, -аш (-ax) uv; одум|ам, -аш
(-ах) v 'schlechtmachen vr < а >, be're-
den vr <b>; z cedar'um her'um reden
vi < a./hb >, sich her'ausreden vr < a >
одумвач m, -и pl = одумник
одумк|а / -и pl meist pl 'üble 'Nachre¬
de / 16, Klatsch m 1*
одумни[к m, -ци pl Ver'leumder m 4
одумниц|а / -и pl 'Klatschbase /16
одухотворен adj 1. personifiziert 2. übertr
vergeistigt, durchgeistigt
одухотворяв ам, -аш (-ax) uv; оду-
хотвор|я, -йш (-йх) v 1. be'leben vr
<b> 2. personifizieren vr <d>
3. übertr vergeistigen vt <b>
одушевен adj be'lebt, be'seell; ~
предмет Gramm 'Lebewesen n 23
487
озверявам
од ър т, -ри pl 1. (миндер) 'Wandbank
/14 2. (легло) Belt п 25, 'Lager п 23;
смъртен х Totenbett
одържавен adj verstaatlicht
одързостявам, -аш (-ах) uv; одър-
зост|я,-йш(-йх) v kühn 'machen vi; s
се sich er'kühnen vr < b >
одърпан adj zer'lumpt
одърпв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
одърп|ам се, -аш се (-ах се) v
1. (дреха) in 'Fetzen 'gehen vi
<13fsn> 2. (човек) in 'Lumpen
her'umlaufen vi <9ajsn>
одъртяв|ам, -аш (-ах) uv; одърт|ея,
-ееш (-ях) V verächtl ver'kalken vi
< b/sn >
одялв|ам, -аш (-ах) uv; одял|ам, -аш
(-ах) V glatt be'hauen vt <b>
одялкв[ам, -аш (-ах) uv; одялк|ам, -аш
(-ах) V = одялвам
ожадняв|ам, -аш (-ах) uv; ожадн|ея,
-ееш (-ях) V 'durstig 'werden vi
<18/sn>, Durst be'kommen < 33 b >
оженв|ам, -аш (-ах) uv; ожен|я, -иш
(-их) V ver'heiraten vt <b>; s се
(beim Mann) 'heiraten vt, sich ver'hei¬
raten vr
ожен|ям, -яш (-ях) uv = оженвам
ожесточавам, -аш (-ах) uv; ожесточ|а,
-йш (-йх) V er'bittern vt <b>; х се
er'bittert 'werden vi <18/sn>, 'grau¬
sam 'werden
ожесточен adj er'bittert
ожесточение n nur sg Erbitterung /17
ожесточеност / nur sg = ожесточение
оживен adj 1. 'lebhaft auch übertr; ~
спор 'lebhafter Streit m 1 2. (прият¬
но възбуден) 'munter, 'aufgeräumt
3. (радостен) froh
оживеност / nur sg 'Lebhaftigkeit
f\7/sg, Be'lebung/17
оживйтел|ен, -ни adj 'lebenspendend,
be'lebend
оживление n nur sg 1. Be'lebung / 17,
Lebhaftigkeit / 17/sg; ~ в залата
Be'wegung/ 17 im Saal 2. (възбуда)
'Munterkeit / 17/sg O внасям ~ в
нещо 'Leben in etw. 'bringen < 24 >;
по улиците цари - auf den 'Straßen
herrscht 'reges 'Leben
1оживяв|ам, -аш (-ах) uv; ожив|ея, -ееш
(-ях) V 1. (съживявам се) 'wieder
le'bendig 'werden vi < 18/,sn> 2. (въз-
нйквам) er'wachen vi < b/.«t > 3. (ос¬
тавам жив) am 'Leben 'bleiben vi
< 23/.УИ > 4. (изнйквам) er'scheinen vi
< 23bjsn > 5. (оживявам се) sich
beleben vr <b>
2ожнвяв|ам, -аш (-ах) uv; ожив|я, -йш
(-йх) V be'leben vt < b > auch übertr; s
се I. sich be'leben vr 2. (възбуждам се)
'munter 'werden vi < 18/5«>
ожребв|ам се, -аш се (-ах се) uv; ожреб|я
се, -иш се (-их се) v 'fohlen vi <hb>
ожулв|ам, -аш (-ах) uv; ожул|я, -иш
(-их) V 1. 'abschürfen vi <а>, zer¬
schrammen vi <b> 2. (дреха) 'ab¬
schaben vi <a>
ожулван|е n, -ия pl Med 'Abschürfung
/17 >
ожул|ям, -яш (-ях) uv = ожулвам
ожьнв|ам, -аш (-ах) uv; ожън|а, -еш
(-ах) V 'abernten vi < а >, 'ernten vt
озаглавявам, -аш (-ах) uv; озаглав|я,
-йш (-йх) V be'titeln vt <b>
озадачавам, -аш (-ах) uv; озадач|а,
-йш (-йх) V1. ver'wundern vt < b >, in
Verwunderung ver'setzen vi < b >,
verblüffen vi < b > 2. (затруднявам)
in Verlegenheit 'bringen vi <24>,
ver'legen 'machen vi
озадачен adj ver'blüfft, ver'wundert,
ver'dutzt
озарен adj über'strahlt; ~ o лице Strah¬
lendes Ge'sicht n 21; - от мйсъл von
'einem Ge'danken be'seelt
озаряв|ам, -аш (-ах) uv; озар!я, -йш
(-йх) V 1. be'scheinen vi <23b>,
'leuchten 'lassen vi <3jhb> 2. übertr
er'leuchten vi <b>; озарй го една
мисъл ein Ge'danke er'leuchtete ihn O
* лице das Ge'sicht er'strahlen
'lassen; s ce er'glänzen vi < b/sn >,
er'strahlen vi < b/hb >
озверяв[ам, -аш (-ах) uv; озвер|я, -йш
(-йх) V 'rasend 'machen vt, zur 'Bestie
озвучавам
488
'machen; s се 'rasend 'werden vi
< 18jsn >, zur 'Bestie 'werden
озвучав|ам, -аш (-ах) uv; озвуч|а, -йш
(-йх) V ver'tonen vt < b >
‘оздравявам, -аш (-ах) uv; оздрав|ея,
-ееш (-ях) V 1. ge'sund 'werden vi
<18/sn>, ge'nesen vi <11 bjsn>
2. (рана) 'heilen vi <sn>
2оздравяв|ам, -аш (-ах) uv; оздрав|я,
-йш (-йх) V 1. ge'sund 'machen vt,
'heilen vt 2. (заздравявам) 'heilen vi
<sn>, 'Zuwachsen vi <4 ajsn>
оздравяване n nur sg 1. Ge'sundung
/1 Ijsg, Ge'nesung/ Mjsg 2. (на рана)
'Heilung/17
озеленяв|ам, -аш (-ах) uv; озелен|я, -йш
(-йх) V 'Grünflächen 'anlegen <а>
(нещо auf od in etw. 3)
озйр|ам се, -аш се (-ах се) uv; озр|а се,
-еш се (-ях се) v veralt um'herschauen
vi < а/hb >
озлобен adj er'bost, er'bittert
озлобенне n nur sg Erbitterung / 17/sg,
Er'bostheit / Mjsg
озлобеност / nur sg = озлобенне
озлобление n nur sg = озлобенне
озлобявам, -аш (-ах) uv; озлоб|я, -йш
(-йх) V er'bosen vt < b >, er'bittern vt
< b >, er'zümen vt < b >; s ce 'böse
'werden vi <l&/sn>, er'bittert 'wer¬
den
ознаменув|ам, -аш (-ах) uv, v be'gehen
vt < 13b >, feiern vt
означав|ам, -аш (-ах) uv; означ|а, -йш
(-йх) V 1. nur 3. Pers uv be'deuten vt
<b> 2. (отбелязвам) bezeichnen vr
<b>
означени|e n, -я pl Bezeichnung /17
озобв|ам, -аш (-ах) uv; озоб|ам, -аш
(-ах) V 1. (човек) 'aufessen vr < 15а,
'aufgegessen > 2. (животно) 'auf¬
fressen vr < 15 а >
озовав|ам се, -аш се (-ах се) uv; озов|а
се, -еш се (-ах се) v 1. (явявам се)
erscheinen vi <23b/sn>, sich Zeigen
vr 2. (намйрам ce) ge'raten sein vi
< B >, sich 'befinden vr < 27 b >
озон m nur sg O'zon n 20*jsg
озоннр|ам, -аш (-ах) uv, v ozoni'sieren
vt <d>
озорв|ам, -аш (-ах) uv; озор|я, -иш (-их)
V umg zu 'schaffen 'machen vi < hb>
(някого jmdm.); s ce ganz schön in
Druck sein vi <B>, es ganz schön
schwer 'haben vt <A>
озра ce t озйрам ce
озъбв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; озъб[я
се, -иш се (-их ce) v 1. (животни) die
'Zähne 'fletschen auch übertr 2. (про¬
тивопоставям ce) die 'Zähne Zeigen
3. (сопвам ce) 'fauchen vi <hb>,
'knurren vi <hb>
озърт|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; озърн|а
се, -еш ce (-ax ce) v nach 'allen 'Seiten
'schauen vi <hb>, sich 'umschauen vr
< a//jfr >, um'herschauen vi < а/hb >
ой Interj 1. (болка) au 2. (учудване)
na'nu
ок|а /, -й pl OZa od Ok'ka /(= 1280
Gramm)
окадяв|ам, -аш (-ax) uv; окад|я, -йш
(-йх) V 1. = одимявам 2. Rel be'weih-
räuchern vt <a>
оказв|ам, -аш (-ax) uv; ока|жа, -жеш
(-зах) V er'weisen vr <23b>, 'zeigen
vt; be'zeigen vt < b >, 'leisten vr O »
своето действие 'wirken vi <hb>; ж
внимание 'Aufmerksamkeit ent'ge-
genbringen < 24 a >; ж услуга 'einen
Ge'fallen er'weisen; ж влияние 'Ein¬
fluß 'ausüben (върху auf 4); ж помощ
'Hilfe'leisten; ж подкрепа Unterstüt¬
zung ge'währen < b >; ж поддръжка
unterstützen <b> (jmdn.); *
съдействие 'Beistand ge'währen; ж
съпротйва 'Widerstand 'leisten; s ce
1. (съм) sich er'weisen vr (нещо als etw.
7) 2. (показвам ce) sich 'zeigen vr
3. unpers (става очевйдно) sich
her'ausstellen vr <a>
оказион m nur sg 1. Ge'legenheitskauf
m 2 2. (магазйн) umg Kommissionsge¬
schäft n 20 3. als adv 'günstig
оказион |ен, -ни adj 'günstig, Ge'legen-
heits-; ж магазйн Kommissionsge¬
schäft n 20
489
око
окайв|ам, -аш (-ах) uv; ока|я, -еш (-ях) v
be'mitleiden vt <b>, be'weinen vt
<b>; s ce sich selbst leid tun vr
< 38>
окалв|ам, -аш (-ах) uv; окал|ям, -яш
(-ях) у 1. be'schmutzen vt <b>
2. übertr mit Schmutz be'werfen vt
< 16 b >
окалпазаняв|ам, -аш (-ах) uv; ©калпа¬
зани, -йш (-йх) V umg ver'derben vt
< 16 b>, zum 'Gauner 'machen vt; *
ce zum 'Gauner 'werden vi <18jsn>
окаменйв|ам, -аш (-ах) uv; окамен|ея,
-ееш (-ях) V ver'steinern vr <bjsn>
auch übertr
оканнц|а f -и pl O'ka-Maß n 20 (1280 dl)
окалв|ам, -аш (-ах) uv; окап|я, -еш
(-ах) V 1. (листа, цвят, плод) 'abfallen
vr <За/sn> 2. (коса) 'ausfallen vr < 3
а/sn> 3. (оцапвам) be'kleckern vt
<b>
окарнкатуряв|ам, -аш (-ах) uv; окари-
катур|я, -йш (-йх) V kari'kieren vt
<d> •
окарякатур|ям, -яш (-ях) uv = окари-
катурявам
окарйн|а /, -и pl Oka'rina / 15 od 15 а
окастр|ям, -яш (-ях) uv; окастр|я,
-иш (-их) V 1. beschneiden vt <2lb,
d-tt> auch übertr 2. (отрязвам)
'abschneiden vt < 21a; d-tt>, 'abhak-
ken vt <a>; ~ ена пръчка Stock
'ohne 'Äste; « клоните die 'Äste 'ab¬
hacken
окача t окачвам
окачалк|а f -и pl 'Kleiderständer m 4;
(на стена) 'Kleiderrechen m 4, 'Klei¬
derhaken m 4
окачв|ам, -аш (-ах) uv; окач|а, -йш (-йх)
v 'aufhängen vt < а > (на an 3), 'hän¬
gen vt (на an J)
окачествявам, -аш (-ах) uv; окачес¬
тви, -йш (-йх) v bezeichnen vt < b>,
qualifizieren vt <d>
окая | окайвам
окаян adj bedauernswert, er'bärmlich
окаяни|к m, -ци pl 'armer Kerl m 1,
bedauernswerter Mensch m 8
океан m, -и pl 'Ozean m 1; Атлантй-
чески -v Atlantischer 'Ozean,
At'lantik m \/sg; Тйхи ~ 'Stiller'Oze¬
an, Pazifischer 'Ozean, PaZifik nt l/sg
океанография / nur sg Ozeanogra'phic
/16a/i#
океанск|и adj 1. 'Ozean-; s параход
'Ozeandampfer m 4; « кораб 'Über¬
seeschiff n 20; ~ а рйба 'Ozeanfisch
m 1 2. oze'anisch; » остров oze'ani-
sche 'Insel /16; s водй oze'anische
Ge'wässer n 23; » клймат oze'ani-
sches 'Klima n 24
окелавяв|ам, -аш (-ах) uv; окелав|ея,
-ееш (-ях) V 'grindig 'werden vr
< 18/jti>
окепазяв|ам, -аш (-ах) uv; окепаз[я,
-йш (-йх) v umg bla'mieren vt < d >
окирлнв|ям, -яш (-ях) uv; окирлйв|я,
-иш (-их) V be'schmutzen vt <b>,
'schmutzig 'machen vt
окис m, -и pl Chem O'xid n 20
окисление n nur sg = окисляване
окисляв|ам,-аш (-ах) uv; окисл|я, -йш
(-йх) V oxydieren vt <d>; s ce
oxydieren vr < d/sn >
окнсляваи|е «, -ия pl Oxydati'on / 17,
Oxydieren n 23/sg
окисляем adj oxydierbar
окичвам, -аш (-ах) uv; окйч|а,-иш (-их)
v 'schmücken vt
оклеветяв|ам, -аш (-ах) uv; оклевет|я,
-йш (-йх) V verleumden vt < b >
оклеветяван|е п, -ия pl Ver'leumden
п 23/sg, Ver'leumdung /17
оклеймяв|ам, -аш (-ах) uv; оклейм|я,
-йш (-йх) V 'brandmarken vt
оклюмв|ам, -аш (-ах) uv; оклюмн|а,
-еш (-ах) V den Kopf 'hängen 'lassen vt
<3>
око n, очй pl 1. 'Auge n 23 2. (поглед)
Blick m 1 O бйя на очй in die 'Augen
'fallen vr <3/sn>, 'auffallen vi
<3ajsn>\ вадя очите на някого
jmdm. auf die 'Nerven 'fallen; някой
ми вади очйте jmdn. nicht 'sehen
'können vt < 36 >; взеха ми се очйте
die 'Augen 'gingen mir 'über; гарван
оковавам
490
гарвану ~ не вади 'eine 'Krähe hackt
der 'anderen kein 'Auge aus; говоря
право в очите ins Ge'sicht 'sagen vf; за
очи zum Schein, der 'Leute 'wegen;
имам дебели очи 'unverschämt sein vi
< B >; имам набито ~ 'einen 'schar¬
fen Blick 'haben <A>; на ~ nach
'Augenmaß; на четири очи 'unter vier
'Augen; яйца на очи 'Spiegeleier n
2 \jpl; очите му играят на четири
'seine 'Augen sind über'all; слепи очи
'Schläfen / 16/pl; хващам очи Ge'fal-
len er'wecken < b >
оковав|ам, -am (-ax) uv; оков|а, -ein
(-äx) v 1. in 'Ketten 'legen vt, 'fesseln vt
2. (обковавам) be'schlagen vt < 4b >
окови nur pl 'Ketten / 16/pl, 'Fesseln
/16//»/ auch übertr
окозв|ам,-аш (-ax) uv; окоз|я, -иш (-их)
v zur Welt bringen vt <24>; s ce
'zickein vi <hb>
ококорвам, -аш (-ax) uv; ококор|я, -иш
(-их) V weit 'aufreißen vt <21a>; x
очй die 'Augen weit 'aufreißen; z ce
die 'Augen weit 'aufreißen
ококорен adj 1. mit 'großen 'Augen
2. (опулен) 'glotzend
окол|ен, -ни adj 1. 'umliegend 2. (съсе¬
ден) be'nachbart O « път od ~на
пътека 'Umweg m 1; по а път auf
'Umwegen
околийски adj Kreis-; ~ град 'Kreis¬
stadt /14
околи|я /, -и pl amtl Kreis m 1
околност /, -и pl Um'gebung/ 11/sg
около präp 1. um, um ... her'um, rings
um; ~ града um [rings um] die Stadt
her'um; обикалям ~ града um die
Stadt 'einen 'Bogen 'machen; обика¬
лям ~ къщата um das Haus her-
'umlaufen vi <9z./sn>; разговорите
се въртят ~ die Ge'spräche 'drehen
sich um 2. (приблизително) 'ungefähr,
'zirka; ~ един час 'ungefähr ['zirka]
'eine'Stunde; ~ хиляда човека'unge¬
fähr ['zirka] 'tausend 'Menschen, an die
'tausend 'Menschen
околовръст adv 'ringsherum
oкoлoвpicт|eн, -ни adj Ring-; « път
'Ringstraße/16, Umgehungsstraße
околозем|ен, -ни adj 'erdnah; 'Erdum¬
lauf-; ~ но космическо пространство
'erdnaher 'kosmischer Raum m 2; ~ на
орбита 'Erdumlaufbahn /17
околосветски adj um die Welt, Welt-;
~ o пътуване 'Reise/16 um die Welt,
'Weltreise
околчест adj volkst rund
окончав|ам, -am (-ax) uv Gramm 'enden
vi <hb> (на auf 4)
окончани1е n, -я pl Gramm 'Endung/17
окончателен, -ни adj 'endgültig; defi-
ni'tiv
окоп m, -и pl 'Graben m 5; Mil 'Schüt¬
zengraben
окопав|ам, -am (-ax) uv; окопа|я, -еш
(-x) v Lattdw 'hacken vt, 'pflegen vr; s
ce Mil sich 'eingraben vr < 4 a >
окопаван|e n, -ия pl 1. Landw 'Hacken n
23/sg, 'Pflegearbeiten pl 2. Mil 'Eingra¬
ben n 23 /sg
окопая t окопавам
окопвачк|а / -и pl Landw 'Hackwerk¬
zeug n 20
окоп|ен, -ни adj I. 'Graben- 2. Grabe-;
ä инструмент 'Grabewerkzeug n 20
3. Landw Hack-; ~ ни култури 'Hack¬
früchte /14/pl
окопйтв|ам, -am (-ax) «v; окопйт|я,-иш
(-их) v 'wieder zu sich 'bringen vt
< 24 >; x ce 'wieder zu sich 'kommen
vi < 33/sn >
окоравяв|ам, -am (-ax) uv; окорав|ея,
-eeiu (-ях) v hart 'werden vi < \ 8/sn>
окосяв ам, -аш (-ax) uv; окос|я, -йш
(-йх) V 'abmähen vt < а >
окотв|ам, -аш (-ах) uv, окот|я, -иш
(-их) v 'werfen vt < 16 >; % се 'Katzen
'werfen; 'Junge 'werfen
окрадв|ам,-аш (-ax) uv; окр|ада, -адеш
(-адох) V 1. 'stehlen vt < 20 > 2. (оби¬
рам) be’stehlen vr < 20 b >
окрайнин|а/, -й pl Periphe'rie/16а; x
на града Vorstadt /14
окраск|а/, -и pl 'Färbung/17; Nuance
[ny'äss]/16
491
окъсвам
окраставяв|ам, -аш (-ах) uv; окра-
став|ея, -ееш (-ях) v 1. die 'Krätze
be'kommen <33b>, 'krätzig 'werden
vf < 18fsn> 2. (животни) die 'Räude
be'kommen, 'räudig 'werden
окрнлйн adj be'flügell
окрнляв|ам, -atu (-ax) uv; окрил(я,-йш
(-йх) v be'flügeln v/ <b>, be'geistern
v/ <b>
окрил|ям, -яш (-ях) uv = окрилявам
окръ[г m, -зи pl amtl Be'zirk m 1
окръгляв|ам, -аш (-ax) uv; окръгл]я,
-йш (-йх) V 1. 'runden vt 2. (цифри)
'abrunden vf < а >
окръгл|ям, -яш (-ях) uv = окръглявам
окръжав|ам, -аш (-ах) uv; окръж|а,
-йш (-йх) V = обкръжавам
окръж|ен, -ни adj amtl Be'zirks-; s
център Be'zirkshauptstadt /14
окръжи)е п, -я pl МИ Militärbezirk т 1;
военно » 'Wehrbezirk
окръжн|о и, -и pl 'Rundschreiben п 23
окръжност /, -и pl 'Kreisumfang т 2
оксидацня / nur sg = окисляване
оксидйр|ам, -аш (-ах) uv, v = окисля¬
вам
оксижеи т, -и pl Tech Auto'gen-
schweißapparat т I 2. umg 'Wasser¬
stoffperoxid n 20
оксижен|ен, -ни adj aulo'gen ge-
'schweißt, Auto'genschweiß-
оксиженйр|ам, -аш (-ax) uv, v 1. Tech
auto'gen 'schweißen vt 2. umg (коса)
blon'dieren vt
оксиженйст /, -и pl Autogenschweißer
m 4
оксиженов adj = оксиженен
оксфорл m, -и pl Text 'Oxford m od n,
ka'rierter 'Baumwollstoff m 1
октав а /, -и pl Mus Ok'tave /16
октойд|ър m, -ри pl Geom Okta'eder n 23
октойх m, -и pl Rel Ge'sangbuch n 22
für acht 'Stimmen
октомври m Oktober m 4
октомврийски adj Oktober-
октопод m, -и /»/'Krake m 7, 'Achtfüßler
m 4, Okto'pode m 7
окулйст m, -и pl Med 'Augenarzt m 2
окултйз|ъм (-мът) m nur sg Okkultis¬
mus m 11 /sg
окултйст m, -и pl Okkultist m 8
окумвам, -аш (-ax) uv; окум|я, -иш
(-их) v 1. Volkst zum 'Brautvater 'ma¬
chen vt 2. übertr 'aufpflanzen vf < a >;
s се 1. sich 'aufpflanzen vr (пред vor
5) 2. (пристйгам) her'einschneien vi
<а/sn>, 'aufkreuzen vi <a/sn>
окупатор m, -и pl Okku'pant m 8
окупаторски adj Okkupanten-, ok-
kupatorisch
окупацион ен, -ни adj Okkupati'ons-;
- ни войскй Okkupati'onstruppen
f\blpl
окупаци|я /, -и pl Okkupation /17
окупйр|ам, -аш (-ax) uv, v 1. Pol ok¬
kupieren vf < d > auch übertr 2. (за¬
нимавам) in 'Anspruch 'nehmen vt
< 16>, beschäftigen vf <b>
окуражав|ам, -аш (-ax) uv; окураж|а,
-йш (-йх) V er'mutigen vf <b>, Mut
'machen (някого jmdm.); s ce Coura¬
ge [kutane] be'kommen <33b>,
'mutig 'werden vi < 18jsn>
окуражйтел|ен, -ни adj er'mutigend
окуцяв|ам, -аш (-ax) uv; окуц|ея, -ееш
(-ях) V 'anfangen vi <2bjhb> zu 'hin¬
ken, lahm 'werden vi < 18jsn >
окучв|ам, -аш (-ax) uv; окуч|а, -иш (-их)
V 'werfen vf < 16 >; я се 'Welpen
'werfen
окълцв|ам, -аш (-ах) uv; окълц|ам, -аш
(-ах) V 'abschneiden vt < 21а, d-tt>
окьпвам, -аш (-ах) uv; окъп|я, -еш (-ах)
V 'baden vf; s се 'baden vi <hb>
окьрвавен adj 'blutbefleckt, 'blutig
окървавяв|ам, -аш (-ax) uv; окървав|я,
-йш (-йх) V mit Blut be'flecken vf < b >
окървавям, -яш (-ях) uv = окървавявам
окърпв|ам, -аш (-ах) uv; окърп|я, -иш
(-их) V 'flicken vf
окършв|ам, -аш (-ах) uv; окърш|а, -иш
(-их) V zer'knicken vf <b>, zer'bre-
chen vf < 16 b >
окъсан adj zer' lumpt, zer' fledert
окьсв|ам, -аш (-ax) uv; окъс|ам, -аш
(-ax) v 1. 'abpflücken vt <a> 2. zer-
окъсявам
492
'fledern vt < b >, zer'reißen vt < 21 b >;
s ce 'abgerissen 'werden vi < 18jsn>
'окъсявам, -аш (-ах)uv; окъс|ея,-ееш
(-ях) v 'kürzer 'werden vi < 18/лги >
2окъсяя|ам, -аш (-ах) uv; окъс|я, -йш
(-йх) V 'kürzen vf
окьоравяв|ам, -аш (-ах) uv; окьорав|ея,
-ееш (-ях) V volkst blind 'werden vi
< 18 jsn >
олеаадров adj Ole'ander-
олеанд |ър m, -ри pl 1. (видът) Ole'ander
m 4 2. (храстът) Ole'anderbusch m 2
олекв|ам, -аш (-ах) uv; олекн|а, -еш
(-ах) V1. 'leichter 'werden vi < 18/j«>
2. nur 3. Pers sg: ~ а ми es wird mir
'leichter (на um 4)
олеле Interj oh weh, weh mir [uns]
олелй|я /, -и pl Ge'jammer n 23/sg,
Ge'schrei n 20/sg
оливия / nur sg = олио
олигав|ям, -яш (-ях) uv; олигав|я,-иш
(-их) V be'sabbern vt < b >
олигархичен, -ни adj oli'garchisch
олигархйческн adj — олигархичен
олигархи|я /, -и pl Oligarchie /16 а
олйжа t олйзвам
олйзан adj 1. 'abgeleckt 2. übertr iron
ge'leckt ö ~ човек 'feiner 'Pinkel m 4,
'Lackaffe m 7
олйзв|ам, -аш (-ах) uv; олй|жа, -жеш
(-зах) V 1. (изчиствам) 'ablecken vt
< а > 2. be'lecken vt < b >, 'lecken vt;
кучето ми а ръката der Hund leckt
mir die Hand
олимпнад1а /, -и pl Olympi'ade /16
олимпй|ец m, -йци pl 1. Myth pl O'lym-
pier m 4 auch übertr 2. Sport Olym¬
piateilnehmer m 4
олимпййски adj o'lympisch, ~ игри
o'lympische 'Spiele pl; летни ~ игри
O'lympische 'Sommerspiele; зймни
~ игри O'lympische 'Winterspiele
блно n nur sg 'Speiseöl n 20, Öl
олнсяв!ам, -am (-ax) uv; олис|ея, -ееш
(-ях) v volkst kahl 'werden vi <\8/sn>,
'eine 'Glatze be'kommen < 33b >
олицетворени^ n, -я pl Verkörperung
f 17, Personifizierung /17
олицетворяв|ам, -аш (-ax) uv; олицет-
вор|я, -йш (-йх) v ver'körpern vt < b >,
personifi'zieren vt <d>
олов|еи, -ни adj 1. Blei-, 'bleiern
2. (цвят) 'bleigrau
оловиодобйв|ен, -ни adj 'Bleigewin-
nungs-, Blei-
олово n nur sg Blei n 20/sg
олтар m, -и pl Al'tar m 2
олу|к m, -ци pl Dachtraufe/16, 'Dach¬
rinne /16
олюляв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
олюл |ея се, -ееш се (-ях ce) v 'anfangen
vi < 2ajhb > zu 'schwanken, 'schwan¬
ken vi <hb>, 'wanken vi <sn>
олюпв|ам, -аш (-ax) uv; олюп|я, -иш
(-их) V 'abschälen vt <а>; х се sich
'schälen vr
олющв|ам, -аш (-ах) uv; олющ|я, -иш
(-их) V 1. (боб, грах) 'aushülsen vt
<а> 2. (мазйлка) 'abblättern vt
<а> 3. (издрасквам) zer'kratzen vi
<b> 4. (люспи) 'schälen vt
ом (-ът) т, -а pl Phys Ohm п 23
омагьосам | омагьосвам
омагьосан adj ver'zaubert
омагьосвам, -аш (-ах) uv; омагьос|ам,
-аш (-ах) V ver'zaubem vt < b >
ома|ен, -йни adj be'zaubernd, be'rük-
kend O ~ йно бйле 'Wunderblume
/16
омазв|ам, -аш (-ax) uv; ома|жа, -жеш
(-зах) V 'fettig 'machen vi
омйнв|ам, -аш (-ах) uv; ома|я, -еш (-ях)
V 1. (очаровам) be'zaubern vt <b>,
be'rücken vi < b > 2. (зашеметявам)
be'täuben vi <b>
омайни|к m, -ци pl 'Zauberer m 4
омайниче n, -та pl Bot 'Nelkenwurz/17
омалея |омалявам
омаловажавам, -аш (-ах) uv; омало¬
важа, -йш (-йх) V die Be'deutung
her'absetzen < а > (нещо von etw. 3),
verniedlichen vt <b>
1омаломощяв|ам, -аш (-ax) uv; омало-
мощ|ея, -ееш (-ях) v von 'Kräften
'kommen vi <33/sn>, an Kraft
ver'lieren <32b>
493
онакъв
2омаломощяв|ам, -аш (-ах) uv; омало-
мощ[я, -йш (-йх) V er'schöpfen vt
< b >, ent'kräften vt < b >
омаляв|ам,-аш (-ах) uv; омал|ея, -ееш
(-ях) v zu klein 'werden vi < 18/jm>
оман nt, -и pl Bot A'lantwurzel f 16
омйр m, -и pl Zool 'Hummer m 4
омара f nur sg Dunst m 2
омаскаряв|ам, -аш (-ах) uv; омаскар|я,
-йш (-йх) V umg bla'mieren vt <d>,
zum Ge'spött 'machen vt, 'lächerlich
'machen; » ce sich zum Ge'spött der
'Leute 'machen vr, sich bla'mieren vr
омацв|ам, -am (-ax) uv; омац|ам, -аш
(-ах) v 'schmutzig 'machen vt, mit
Schmutz be'schmieren vt < b >
омачкв|ам, -аш (-ax) uv; омачк|ам, -аш
(-ах) vzer'knittem vt < b >, zer'knaut-
schen vt < b >, zer'knüllen vt < b >
1 омая / nur sg 'Zauber m 4, Ent'zücken
n lijsg
2омая t омайвам
омег|а/, -и pl 'Omega n 24; алфа и ж
das A und O
омекв|ам, -аш (-ax) uv; омекн[а, -еш
(-ax) v weich 'werden vi < 18/sn> auch
übertr
омекотяв|ам, -аш (-ax) uv; омекот|я,
-йш (-йх) V I. weich 'machen vt,
er'weichen vt < b > 2. übertr 'mildern
vt, 'mäßigen vt
омекчав|ам, -аш (-ax) uv; омекч|а, -йш
(-йх) v = омекотявам
омета t омйтам
омировскн adj ho'merisch
омйт|ам, -аш (-ах) uv; омет|а, -еш
(ометох) V 1. 'auskehren vt <а>; ж
стаята das 'Zimmer 'auskehren 2. hin-
'wegfegen vi <afsn>; вятърът омете
всичко der Wind hat 'alles hin'weg-
gefegt 3. umg (изяждам) 'wegputzen vt
<a>, leer 'essen vt <15, ge'gessen>;
x всичко 'alles 'wegputzen; ж
чинйята den 'Teller leer 'essen; s ce
umg ver'schwinden vi < 27b/sn >
омлет m, -и pl Ome'lett n 20
омнибус m, -и pl 'Omnibus m la
омнибус|еи, -ни adj 'Omnibus-
омонйм m, -и pl Homo'nym n 20*
омонйм|ен, -ни adj homo'nym
омонймия/nur sg Homony'mie/ 16a/sg
омотав|ам, -аш (-ax) uv; омота[я, -еш
(-х) V 1. 'wickeln vt (около um 4),
um'wickeln vt < b > (c mit J) 2. übertr
(забърквам) ver'wickeln vt < b > (в in
4)
омраза / nur sg Haß m 1 jsg (към auf 4)
омраз)ен, -ни adj ver'haßt
омразни|к m, -ци pl ver'haßter Mensch
m 8, 'Ekel n 23
омразяв|ам, -аш (-ax) uv; омраз|я, -йш
(-йх) V volkst 1. (правя омразен)
ver'haßt 'machen vt 2. (смразявам)
gegenein'ander'aufbringen vt <24a>
омръзв|ам, -аш (-ax) uv; омръзн|а,
-еш (-ах) V 'überdrüssig 'werden vi
< 18/s/i >, 'lästig 'werden; аз ви ж ich
'werde euch 'lästig; омръзнал ми e ich
bin 'seiner 'überdrüssig; омръзнало
ми е това ich 'habe es 'über [satt]
омъжв|ам, -аш (-ax) uv; омъж|а, -иш
(-их) V (жена Frau) ver'heiraten vt
<b>; s ce 'heiraten vi, sich ver¬
'heiraten vr
омърл^шв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
омърлуш|а се, -иш се (-их ce) v
'trübselig 'werden vi <18/sn>, 'gries¬
grämig 'werden, 'schlechte 'Laune
be'kommen <33b>
омърсявам, -аш (-ax) uv; омърс|я, -йш
(-йх) V 1. be'schmutzen vt <b>,
'schmutzig 'machen vt 2. übertr be¬
'schmutzen (нещо etw.), mit Schmutz
be'werfen < 16 b> (някого jmdn.); s
ce sich be'schmutzen vr auch übertr
омършавяв|ам, -аш (-ax) uv; омър-
шав|ея, -ееш (-ях) v 'mager 'werden vi
<18/sn>, 'abmagem vi < а/sn >
онагледяв|ам, -аш (-ax) uv; онаглед|я,
-йш (-ях) V veranschaulichen vt < b >
оквзгодйш|ен, -ни adj 'vorjährig
опака adv umg: така- ~ so und so, auf
'diese und 'jene 'Weise
онак|1в, -ава, -ова; -йва pron dem so
ein; такъв- ж so 'einer 'oder so 'einer;
als Prädikatsnomen so 'oder so
онанизъм
494
онанйз|ъм, (-мът) т nur sg Ona'nie
/16 а/sg
онаследяв|ам, -аш (-ах) wv; онаслед|я,
-йш (-йх) V 'erben vt, er'erben vt <b>
ондулаци|я f -и pl Ondu'lieren n 23/sg,
Ondulati'on /17
ондулйр1ам,-аш (-ах) mv, v ondu'lieren
vt < d >
оневнняв[ам, -аш (-ах) uv; оневин|я,
-йш (-йх) V von Schuld 'freisprechen
vt < 16 a>
оиемяв1ам, -аш (-ах) uv онем|ея, -ееш
(-ях) V 1. stumm 'werden vi < 18jsn>
2. (млъквам) ver'stummen vi < b/sn >
онзи, онази, онова; онези pron dem
'jener; онази вечер 'vorgestern 'abend;
~ ден 'vorgestern
онзиденш|ен, -ни adj 'vorgestrig
ohükc m, -и pl 'Onyx m 1
ониксов adj 'Onyx-
ономастика/nur sg Ono'mastik fll/sg
оня pron dem = онзи; ~ свят'Jenseits«
опада |ам, -аш (-ах) uv; опад|ам, -аш
(-ах) V1. (листа, цвят, плод) 'abfallen
vi < 3 г/sn > 2. (коса) 'ausfallen vi
< 3 а Isn >
опазв|ам, -аш (-ах) uv; опаз|я, -иш (-их)
V 1. be'hüten vt <b>, be'schützen vt
< b >, 'schützen vt (от vor J) 2. (за¬
пазвам) er’halten vt <3b>
опазване n nur sg Schutz m 1 /sg; ~ на
околната среда 'Umweltschutz
опазя | опазвам
опак adj 1. 'umgekehrt, Rück-; ~ a
страна 'Rückseite/16 2. (опърничав)
'querköpfig 3. (особен) ver'kehrt; ~
свят ver'kehrte Welt / 17
опаки n nursg = 1опако
1 опако n nur sg 'Rückseite / 16; übertr
'Kehrseite
2опако adv ver'kehrt
опаков|ам, -аш (-ах) mv, v 1. ver'packen
vt <b> 2. (завивам) 'einpacken vt
<a>, 'einwickeln vt <a> O « ба¬
гажа си sein Ge'päck 'packen
опаковк|а /, -и pl Verpackung /17
опаковъчен, -ни adj Ver'packungs-; »
материал Verpackungsmaterial «31
опал m, -и pl O'pal m 1 * auch Text
опалов adj o'palen
опапв|ам, -аш (-ах) uv; опап|ам, -аш
(-ах) v umg ver'futtern vt < b >
опарв]ам, -аш (-ах) uv; опар|я,-иш (-их)
V1. ver'brennen vt < 10 b > 2. (c вода)
ver'brühen vt <b>; s ce 1. sich ver¬
'brennen vr 2. (c вода) sich ver'brühen
vr 3. übertr sich die 'Finger ver'brennen
опарйчв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; опарй-
ч|а се, -иш се (-их се) v umg Geld
be'kommen <33b>, zu Geld 'kom¬
men vi <33/sn>
'опасв ам, -аш (-ax) uv; on|acä, -асеш
(-acox) v 'abweiden vt <a>
2опасв|ам, -аш (-ax) «v; опа|ша, -шеш
(-сах) V 1. 'umbinden vt <27а>,
um'gürten vt <a>; ä колана den
'Gürtel 'umbinden 2. (заграждам)
um'geben vt < 15b >
опйс|ен, -ни adj 1. ge'fährlich; ~ но за
живота 'lebensgefährlich 2. übertr
ge'wieft, ge'rissen O - на работа 'eine
ge'fährliche 'Sache /16
опасени|е «, -я pl Be'fürchtung/17
опасност /, -и pl Ge'fahr / 17 (от 2);
смъртна * Todesgefahr; излагам се
на ~ sich 'einer Ge'fahr 'aussetzen vr
<a>; ~ от война'Kriegsgefahr
опасяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv
be'fürchten < b > (от нещо etw. 4)
опаша j 2опасвам
опашат adj ge'schwänzt O ~ а звезда
Ko'met m 8; ~ а лъжа 'faustdicke
'Lüge/16 .
omuiiKla/, -и pl 1. Schwanz m 2, Schweif
m 1 2. (дръжка) Stiel m 1 3. (край)
'Ende n 30 4. (чакащи) 'Schlange /16
O влача се в жта umg hinter'her-
zotteln vi < a/sn >; има си крушка ж
da ist etw. dran; въртя « mit dem
Schwanz 'wedeln vi <hb>; навйрвам
ä die 'Nase hoch 'tragen <4>;
плюнал му е под »та er hat ihn
hin'ausgeworfen; стоя на » 'anstehen
vi < 10'ajhb>, 'Schlange 'stehen vt
<10 l/hb>; нареждам се на » sich
'anstellen vt <a>; подвивам си » та
495
опис
den Schwanz 'einklemmen < a >; »
на звезда Ko'melenschweif m 1
опашкар (-ят) m, -и pl 'Letzter m 7+
auch übertr
опвам, -аш (-ах) uv; 6пн|а, -еш (-ах) v
volkst = опъвам
опека/nur sg 1. Jur 'Vormundschaft/17
2. übertr Bevormundung /17
опека | опичам
опекун m, -и pl 'Vormund m 1 od 3
опекунски adj 'vormundschaftlich, 'Vor¬
mundschafts-
опекунство n nur sg = опека
опел |ö n, -a pl 'Totenmesse / 16
опепеляв!ам, -am (-ax) uv; опепел[я,
-йш (-йх) v 1. (изгарям) in 'Asche
ver'wandeln vt <b> 2. (посипвам c
пепел) mit 'Asche be'streuen vt < b >
önepla /, -и pl 'Oper /16
опера t Опирам
оператйв|ен, -ни adj 1. opera'tiv; той
работи ~ но er 'arbeitet opera'tiv;
~ но вмешателство opera'tiver 'Ein¬
griff m 1; ~ но ръководство opera'tive
'Leitung /17 2. Operati'ons-; - на
лйния Operati'onslinie /16; » отдел
Operati'onsabteilung/17
оперативност/nur sg Operativi'täl/17
оператор m, -и pl 1. Operateur m 1*
auch Med 2. Tech Ope'rator m 8 (pl
..'oren) 3. Film (който снйма) 'Kame¬
ramann m 3; (който прожектира)
'Filmvorführer m 4
операторски adj Opera'toren-
операцнонен, -ни adj Operati'ons-;
~ на зала Operati'onssal m 2 (p/..säle);
~ на маса Operationstisch ml; - на
база Operati'onsbasis / 15a
операци|я f -и pl Operati'on / 17
оперв|ам,-аш (-ax) uv; опер|я, -иш (-их)
v 'heften vt, 'richten vt (в auf 4); » ce
die 'Zähne 'zeigen übertr
опер|ен, -ни adj 'Opern-
оперен adj umg 1. (насочен) ge'richtet,
ge'heftet (в auf 4) 2. (горделйв) 'auf¬
geplustert
оперет|а /, -и pl Ope'rette /16
оперет|ен, -ни adj Ope'retten-
оперйр|ам,-аш (-ax) uv, v ope'rieren vt
<d>
оперя t опервам
опетняв|ам,-аш (-ax) uv; опетн[я, -йш
(-йх) V1. be'flecken vt < b >; x честта
му 'seine 'Ehre be'flecken 2. (злепос¬
тавям) verunglimpfen vt < b >; 'einen
'Makel 'abhängen <a> (някого
jmdm.)
опечален adj 1. (в траур) 'trauernd
2. be'trübt, 'traurig
опечаленост/nur sg Be'lrübtheit/17/sg,
'Traurigkeit / 17 /sg
опечаляв|ам, -аш (-ax) uv; опечал|я,
-йш (-йх) V be'trüben vt < b >, 'traurig
'machen vt
опея | опявам
опйв|ам,-аш (-ax) uv; опй|я, -еш (-х) v 1.
be'trunken 'machen vt 2. übertr 'trun¬
ken machen; * се 1. sich be'trinken vr
<27b> 2. übertr 'trunken 'werden vi
< 18 jsn>
опий m nur sg ~ опиум
опйлв|ам,-аш (-ax) uv; опил|я,-йш (-йх)
v 'abfeilen vt < а >, 'glattfeilen vt < a >
опинци nur pl = цървули
опйлв|ам, -аш (-ax) uv; опйп|ам, -аш
(-ах) v 1. be'tasten vt <b>, be'fühlen
vt < b > 2. umg (обирам) 'ausrauben vt
<a>
опнпом adv 'tastend
Опирам, -аш (-ax) uv; on|epä, -ереш
(-pax) v'waschen vt <4>; » ce 'seine
'Wäsche 'waschen
2опйр|ам, -аш (-ax) uv; onplä, -еш (-ях) v
1. (подпйрам) 'stützen vt (на auf 4)
2. (облягам) 'lehnen vt (на an 4) 3.
(допйрам) be'rühren <b> (до etw. 4)
4. (стйгам) 'kommen vi < 33/sn> (до
bis zu 3, bis an 4); x ce 1. (подпйрам
ce) sich 'stützen vr (на auf 4) auch übertr
2. (облягам ce) sich 'lehnen vr 3. (до¬
косвам) be'rühren < b > (в нещо etw.)
4. (съпротивявам ce) sich wider'setzen
vr <b>
опис m, -и pl 1. Jur 'Pfändung / 17,
Beschlagnahme / 16 2. спйсък Ver¬
zeichnis n 27, 'Liste / 16
описание
4%
описанн|е п, -я pl 1. Be'schreibung/17,
'Schilderung / 17; това не се подава
на * das 'spottet 'jeder Be'schreibung
2. (парафраза) Umschreibung /17
описател|ен, -ни adj 1. beschreibend,
Schildernd 2. Ling deskrip'tiv 3. (na-
рафразйран) um'schreibend
описателно adv 1. be'schreibend; Schil¬
dernd 2. (парафразйрайки) um'schrei¬
bend; тази дума трябва да се предаде
~ 'dieses Wort muß umschrieben
'werden
опнсв|ам, -аш (-ах) uv; опй|ша, -шеш
(-сах) V 1. beschreiben vt <23b>,
Schildern vt 2, (правя опис) er'fassen
v/ < b >, 'listenmäßig er'fassen 3. Math
(начсртавам) 'ziehen vr <32, h - g>
auch übertr 4. (парафразйрам)
um'schreiben vt <23b>
опнсвач nt, -и pl Be'schreiber m 4, 'Schil-
derer m 4
опис|ен, -ни adj 'Listen-, Ver'zeichnis-
опит m, -и pl 1. VerSuch m 1; първият ~
не успя der 'erste VerSuch miß'lang; ~
за бягство 'Fluchtversuch; правя ~
'einen VerSuch 'machen 2. (опитност)
Er'fahrung/I7 auch Phil; събирам ~
Erfahrung [Erfahrungen] Sammeln;
нямам - 'keine Erfahrung 'haben
< A >; обменям ~ Erfahrungen
'austauschen <a>
опйтв|ам, -аш (-ах) uv; опйт|ам, -аш
(-ах) V 1. (правя опит) versuchen vt
<b>; й щастието си sein Glück
versuchen 2. (проверявам) 'prüfen vt;
ä ножа c пръст das 'Messer mit dem
'Finger 'prüfen 3. (изпробвам) 'aus¬
probieren vt < e >, pro'bieren vt < d >
4. (вкусвам) 'kosten vt 5. (чувствувам)
Spüren vt; s ce [es] ver'suchen,
pro'bieren
6пит|ен,-ни adj 1. erfahren 2. (експери¬
ментален) Ver'suchs-, experimen'tell;
-на станция Ver'suchsstation / 17;
- ни изследвания experimen'teile Un¬
tersuchungen / \ljpl
бпитност / nur sg Erfahrung / 17,
Erfahrenheit / \ljsg
опнтомяв|ам, -аш (-ах) uv; опитом|я,
-йш (-йх) V 'zähmen vt auch übertr
опиум m, -и pl 'Opium n 20/sg auch
übertr
опйч|ам, -аш (-ах) uv; опе|ка, -чеш
(опекох) V 1. (месо, риба) 'braten vt
<3> 2.(тесто)'backen vt <4> 3.(ка¬
фе, царевица) 'rösten vt О « занаят
ein 'Handwerk gut er'lernen <b>;
- ай си ума nimm 'deine Ge'danken
zu'sammen
опйяt опивам
опиянение n nur sg 'Trunkenheit /17/sg,
Rausch m 2
опиянчв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
опиянч|а се, -иш се (-их ce) v umg zum
'Säufer 'werden vi < 18fsn>
опиянявам, -аш (-ax) uv; опиян]я, -йш
(-йх) V 'trunken 'machen vt, belau¬
schen vt <b>
‘оплаквам, -аш (-ax) uv; оплакн|а, -еш
(-ах) V 1. (отвън) 'abspülen vt <а>
2. (отвътре) 'ausspülen vt < а >
2оплакв|ам, -аш (-ах) uv; опла|ча, -чеш
(-ках) V be'weinen vt < b >, be'trauern
vt < b >, be'klagen vt < b >; жив да го
оплачеш er ist er'bärmlich dran; s ce
1. sich be'klagen vr <b>, sich
be'schweren vr <b> (на някого от
нещо bei jmdm. 'über etw. 4) 2.
(боледувам) 'klagen vi <hb>; « ce
от ревматйзъм 'über Rheuma'tismus
'klagen
оплакван|е n, -ия pl 1. Beschwerde/16
2. (болест) Beschwerden nur pl
оплаквател1еи, -ни adj Be'schwerde-
оллаквачк|а /, -и pl volkst 'Klagefrau
/17, 'Klageweib n 21
оплев|ям, -яш (-ях) uv; оплев|я, -йш
(-йх) v 'jäten vt, vi <hb>, vom 'Un¬
kraut befreien vt < b >
оплезв|ам, -аш (-ax) uv; оплез|я, -иш
(-их) V her'ausstecken vt <а>, her-
'ausstrecken vt <a>; оплезих език
übertr mir hängt die 'Zunge her'aus; s
ce die 'Zunge her'ausstrecken [her'aus¬
stecken]
оплескв|ам, -аш (-ax) uv; оплеск|ам,
497
опортюнистичен
-аш (-ах) V I. be'schmiercn vt <b>,
be'schmutzen vt <b> 2. umg (изяж¬
дам) 'wegputzen vt <a> O оплес-
кахме я jetzt 'sitzen wir in der
'Tinte
оплешивее |ам, -аш (-ах) uv; оплеши¬
вея, -ееш (-ях) v kahl 'werden vi
< 18jsn >, 'eine 'Glatze be'kommen
<33b>
опляПам, -аш (-ах) uv; опл|ета,
-етеш (-етох) v I. (коса, кошни¬
ца) 'flechten vt <17>, 'fertig-
flechlen vt <17a> 2. (обърквам)
ver'wirren vt <b>, ver'fitzen vt <b>
3. (c две куки) 'stricken vt,
'fertigstricken vt < a > 4. (c една кука)
'häkeln vt, 'fertighäkeln vt < a >; *
ce sich ver’wirren vr, sich ver'wickeln vr
<b>
оплодяв|ам, -аш (-ах) uv; оплод|я, -йш
(-йх) v be'fruchten vt < b >
опложд|ам, -аш (-ах) uv = оплодявам
оплюв ам, -аш (-ах) uv; оплю|я, -еш
(-Х) V 1. be'spucken vt <b>; be'speien
vt < b > auch übertr 2. (заплювам)
'anspucken vt <a>
оплй>скв|ам) -аш (-ах) uv; оплюск|ам,
•аш (-ах) V umg verächtl 'auffressen vt
< 15a>
оплюя f оплювам
опна T опвам
опнат adj volkst straff, ge'spannt
оловестяв|ам, -аш (-ах) uv; оповест|я,
-йш (-йх) V ver'künden vt <b>, 'mit¬
teilen vt <a>
опожарявам, -аш (-ах) uv; опожар|я,
-йш (-йх) V ]. 'niederbrennen vt
< 10 а >, 'einäschern vt < а > 2. (за¬
палвам) in Brand 'setzen vt
опозицнон|ен, -ни adj oppositionell,
Oppositi'ons-; » вестник oppositio¬
nelle 'Zeitung /17; ~на партия
Oppositionspartei /17
опозиционер m, -и pl Oppositioneller
m 1*
опозйци|я /, -и pl Oppositi'on /17
ипознав|ам, -аш (-ах) uv; опозна1я, -еш
(-х) v 1. 'kennenlernen vt < а > 2. (раз-
32 Wtb. Bulg-Dt.
познавам)er'kennen vt < 10b>; s ce
sich 'kennenlernen vr
опозоряв|ам, -аш (-ах) uv; опозор|я,
-йш (-йх) v mit 'Schande be'decken vt
< b >, ent'ehren vt < b >; s ce sich
mit 'Schande be'decken vr
оползотворил |ам, -аш (*ax) uv; оползо¬
твори, -йш (-йх) V 'nutzbar 'ma¬
chen vt, verwerten vt < b >, 'nutzen vt
оползотворяваме n, -ия pl 'Nutzbarma¬
chung/ 17, Ver'wertung/17, 'Nutzung
/17
опомн|ям, -яш (-ях) uv; опомн|я, -иш
(-их) v 1. (свестявам) 'wieder zu sich
'bringen vt < 24 >, 'wieder zu sich
'kommen 'lassen vt <3/hb> 2. (вра¬
зумявам) 'wieder zur Ver'nunft 'kom¬
men 'lassen; z ce 1. (свестявам ce)
'wieder zu sich 'kommen vi < 33/ли >
2. (вразумявам ce) 'wieder zur
Ver'nunft 'kommen
опонент m, -и pl Oppo'nent m 8
опонйрам, -аш (*ax) uv, v oppo'nieren vi
<d/hb> (против, срещу gegen 4)
опопв|ам, -аш (-ах) uv; опоп|я, -иш
(-их) V volkst zum 'Popen 'machen vt
опоп|ям, -яш (-ях) uv = опопвам
onöpla /, -и pl 1. 'Stütze / 16 auch
übertr; той ми е £ er ist mir 'eine
'Stütze 2. (подкрепа) Halt m 1 fsg;
търся [намирам] s Halt 'suchen ['fin¬
den < 27 > ]; давам » Halt 'geben
< 15 >; намйрам в него здрава « an
ihm 'einen Testen Halt 'finden O
лйцева » Sport 'Liegestütz m 1
опор|ен, -ни adj Stütz-; - на греда
'Stützbalken m 4 O - на точка 'An¬
haltspunkt m 1
опорочавам, -аш (-ах) uv; опороч|а,
-йш (-йх) V 1. (развращавам) verder¬
ben vt < 16 b > 2. (провалям) zum
'Mißerfolg ver'urteilen vt <b>
опортюнйз|ъм (-мът) m nur sg Oppor¬
tunismus m l l/sg
опортюнист m, -и pl Opportunist
m 8
опортюнистйч|ен, -ни u. опортюни-
стнчески adj opportunistisch
опра
498
опра Т 2опирам
оправдан |ам, -аш (-ах) uv; оправда я,
-еш (-х) V 1. Jur 'freisprechen vt
< 16 а > 2. (оневинявам) von Schuld
'freisprechen 3. (считам за право)
'rechtfertigen vr; * доверието му sein
Ver'lrauen 'rechtfertigen 4. (извиня¬
вам) entschuldigen vt <b> 5. Hdl,
Fin belegen vt <b>; « се 1. Jur 'seine
'Unschuld be'weisen <23b> 2. (до¬
казвам, че съм прав) sich 'rechtferti¬
gen vr 3. (извинявам се) sich
enl'schuldigen vr, sich her'ausreden vr
<a> 4. (потвърждавам се) sich
bestätigen vr < b >; опасенията ми се
~ ат 'meine Befürchtungen bestäti¬
gen sich 5. (изплащам се) sich 'lohnen
vr, sich ren'tieren vr <d> O целта
~ а средствата der Zweck 'heiligt die
'Mittel
оправдай adj 1. Jur 'freigesprochen
2. gerechtfertigt, berechtigt
оправдани|e n, -яр1\. Jur 'Freispruch m
2 2. 'Rechtfertigung/17, Berechtigung
/17
оправдателен, -ни adj 'rechtfertigend;
~ на присъда 'Freispruch m 2; «
документ Hdl, Fin Be'leg m 1
оправдая t оправдавам
оправен adj I. (сложен в ред) in 'Ord¬
nung ge'bracht 2. (по вид) er'holt, gut
'aussehend
оправй]я /, -и pl volkst 'Ordnung / 17
оправ|ям, -яш (-ях) uv; оправ|я, -иш
(-их) v 1. in 'Ordnung 'bringen vt
< 24 > auch übertr 2. (ремонтирам) in¬
stand 'setzen vr 3. (разтребвам) 'auf¬
räumen vr < a > 4. (изправям) ge'ra-
demachen vr < a > ö * леглото das
Bett 'machen; z стаята das 'Zimmer
'aufräumen; s косата си sein Haar in
'Ordnung 'bringen ['glätten]; s
шапката den Hut zu'rechtselzen
<a>; z масата а) (слагам масата)
den Tisch 'decken b) (раздйгам
масата) den Tisch 'abräumen < a >;
z връзката си 'seinen Schlips ge'rade-
rücken <a>; а някого (показвам
му пътя) jmdm. den Weg 'zeigen; ще те
- я аз тебе! dir 'werde 'ich es schon
'beibringen!; а се 1. (съвземам се)
sich er'holen vr < b > 2. (поправям се)
'wieder in 'Ordnung 'kommen vr
< 33/sn >; машината се ~ и die 'Ma¬
schine ist 'wieder in 'Ordnung 3. (орие¬
нтирам се) sich zu'rechtfinden vr
<27a> 4. (напълнявам) 'zunehmen
vi <l6afhb> 5. zu'rechtkommen vr
<33afsn> (c някого mit jmdm.) 6.
'besser 'werden, sich 'bessern времето
се ~ я das 'Wetter wird 'besser
опрйзв|ам, -аш (-ах) uv; опразн[я, -иш
(-их) V 1. (изпразвам) 'ausleeren vt
<а> 2. (изсипвам) ent'leeren vr
< b > 3. (освобождавам) frei 'machen
vt; s ce sich 'leeren vr
опрази|ям, -яш (-ях) uv = опразвам
опрасв|ам, -аш (-ах) uv; опрас|я, -иш
(-их) V 'werfen vr < 16>; s се 'ferkeln
vr <hb>
олрас|ям, -яш (-ях) uv = опрасвам
опрашвам, -аш (-ах) uv; опраш|а,
-иш (-их) V 1. Bot be'stäuben vr <b>
2. (изцапвам) mit Staub be'schmutzen
vr < b >, be'stäuben vr < b >
опреда t опрйдам
определен adj 1. be'stimml (за zu 3, für
4) 2. (посочен) 'festgelcgt, 'festgesetzt
определение n, -я pl 1. Bestimmung/17
2. Definili'on /17 3. Jur Be'schluß
m 2; * по доказателствата Be'weis-
beschluß 4. Gramm Attri'but n 20;
сказуемно » Gramm Prädikatsno¬
men n 23 {pl ..mina)
определено adv bestimmt, entschieden;
defmi'tiv
определеност / nur sg Bestimmtheit /
17 fsg
определйтел|ея, -ни adj bestimmend;
~ но изречение Gramm Attri'butsatz
m 2; z член Gramm bestimmter
Ar'tikel m 4
определ|нм, -яш (-ях) uv; определ|я,
-йш (-йх) V 1. bestimmen vt <b>
2. definieren vr <d> 3. (посочвам
'festlegen vr < a >,'festsetzen vr < a >
499
опухвам
4. Jur beschließen vt <32b>; s ce
sich Testlegen vr (за auf 4\ като als 1)
опреснйтел|ен, -ни adj 'Fortbildungs-,
Wieder'holungs-; ~ ни курсове Wie-
der'holungskurse pl, 'Fortbildungs¬
kurse
опреснявам, -аш (-ах) uv; опресн|я,
-йш (-йх) V 1. frisch 'machen vt
2. (знания) 'auffrischen vt <a>
опрйд|ам, -аш (-ах) uv; опр|еда, -едеш
(-едох) V 'spinnen vt <26>, 'fertig
'spinnen, ver'spinnen vt <26b>
оприличавам, -аш (-ах) uv; оприлич|а,
-йш (-йх) V1. (сравнявам) vergleichen
vt < 21b > (с mit i) 2. (правя подобен)
'ähnlich 'machen vt; s ce 'anfangen vi
< lajhb > sich zu 'ähneln
опрймчв|ам, -аш (-ах) uv; опрймч|а,
-иш (-их) V1. um'schlingen vt < 27 b>
2. übertr 'einfangen vt <2a>, in die
'Falle 'gehen 'lassen vr <3/hb>
опровергавам, -аш (-ах) uv; опровер¬
га^, -еш (-х) у 1. widerlegen vt <b>
2. Pol, Юшжяу demen'tieren vt
<d> 3. (собствено твърдение) wi¬
derrufen vt <39 b>
опровержени е n, -я pl 1. Widerlegung
/17 2. Pol, Ztgsw De'menti n 24
3. (на собствено твърдение) 'Wider¬
ruf/« 1
опропастнтел|ен, -ни adj verderben¬
bringend, rui'nierend
опропастяв|ам, -аш (-ах) uv; опропас¬
тя, -йш (-йх) V L rui'nieren vt <d>,
ver'derben vt < 16b >, zu'grunde
'richten vt 2. (дело, живот) ver'pfu-
schen vt <b>; * ce 1. zu'grunde
'gehen vi < 13/sn >, sich zu'grunde
'richten vr 2, (дело, живот) ver'pfuscht
'werden vt < l8/sn>
онростйтел|ен, -ни adj um Ver'zeihung
'bittend
опростяв|ам, -аш (-ах) uv; опрост|я,
-йш (-йх) V vereinfachen vt < b >
опротивяв|а (-a) uv; опротив|ее (-я) v
zu'wider 'werden vi < 18jsn >; тази
работа ми е опротивяла 'diese 'Arbeit
ist mir zu'wider ge'worden
опрощав|ам, -аш (-ах) uv; опрост|я,
-йш (-йх) V !. vergeben vt < 15b >,
ver'zeihen vt < 23b > 2. Fin er'lassen vt
<3b>
опрощаване n nur sg = опрощение
опрощени|е л, -я pl 1. Ver'gebung/17
2. Fin Er'laß m 2; s на дълга
'Schuldenerlaß
опръскв|ам, -аш (-ах) uv; опръск|ам,
-аш (-ах) V be spritzen vt <b>, 'voll¬
spritzen vt <a>
опръхв|ам, -аш (-ах) uv; опръхн|а, -еш
(-ах) V = изпр!хвам
оптй|к т, -ци pl 'Optiker т 4
6птик|а /, -и pl 'Optik /
оптнмал1ен, -ни adj opti'mal
оптимйз|ъм (-мът) т nur sg Optimis¬
mus т 11 /sg
оптимйр|ам, -аш (-ах) uv, v opti'mieren
vt <d>
оптнмйст m, -и pl Opti'mist m 8
оптимистйч|ен, -ни adj opti'mistisch
оптимнстйчески adj — оптимистичен
оптимйстк|а f -и pl Opti'mistin /18
оптйч|ен, -ни adj = оптйчески
оптйческ|и adj 'optisch; z. уреди 'opti¬
sche Ge'räte n 20//?/; - а измама
'optische 'Täuschung/ 17
опуйчв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; олуйч|а
се, -иш се (-их ce) v sich 'aulblasen vr
<3a>
опулв|ам, -аш (-ax) uv; опул|я, -иш
(-их) V volkst = ококорвам
опустошав|ам, -аш (-ах) uv; опустош|а,
-йш (-йх) V 1. ver'wüslen vt <b>,
ver'heeren vt <b> 2. (унищожавам)
ver'nichten vt <b>, liquidieren vt
<d> auch übertr
опустошени |e />, -я pl Ver'wüstung/17,
Ver'nichtung /17
опустошйтел|ен, -ни adj ver'wüstend,
ver'heerend, ver'nichtend
опустяв|ам, -аш (-ax) uv; опуст|ея, -ееш
(-ях) V ver'öden vi <b/sn> O да
опустее! der 'Teufel soll ihn 'holen!;
пусто-o пустяло! zum 'Donnerwetter
noch 'einmal!
опухв|ам, -аш (-ax) uv; опух|ам, -аш
опушвам
500
(-ах) V 1. 'ausklopfen vt <а> 2. (на¬
бивам) ver'sohlen vt <b>
опушв|ам, -аш (-ах) uv; onyiula, -иш
(-их) V 1. ver'räuchern vt < b > 2. (със
сажди) ver'rußen vi < bjsn > 3. (дезин¬
фекцирам) 'ausräuchern vt < a >
опущение n nur sg Unterlassung /17,
Ver'säumnis n 27
опъв|ам, -аш (-ах) uv; опън|а, -еш (-ах)
V1. 'spannen vt 2. (напрягам) 'anspan¬
nen vt < а > 3. (изправям) 'glattziehen
vt < 32 a, h - g > 'straffziehen vt < 32 a,
h-g> 4. (протягам) 'ausslrecken vt
<a>, 'strecken vt 5. (юзди. въже)
'anziehen vt <32a, h - g> 6. umg
(трудя се) sich 'anstrengen vr <a>
7. umg (принуждавам) 'zwingen vt
<27> 8. volkst (изпивам) 'hinter¬
kippen vt < a > O « палатка ein Zelt
'aufschlagen < 4 a >; а платната die
'Segel 'setzen; а каиша 'Schwerar¬
beit 'leisten; * cel. sich 'spannen vr
2. übertr sich wider'setzen vr <b>
3. (падам) sich 'hinstrecken vr < a >
опьлчв|ам, -аш (-ах) uv; опълч|а, -иш
(-их) V 'aufwiegeln vt <а>, 'aufbrin¬
gen vt < 24 а > (против 'gegen 4); а
се sich er'heben vr < 14 b > (против
'gegen 4)
опълченец m, -ци pi'Landwehrsoldat m 8
опълчени |e n, -я pl 'Landwehr /17
опълченски adj 'Landwehr-
опъна t опъвам
олгьржв|ам, -аш (-ах) uv; опърж|а, -иш
(-их) v 'braten vt < 3 >
опьрл|ям, -яш (-ях) uv; опърл|я, -иш
(-их) v 1. 'absengen vr <а>, sengen vr
2. umg (слънцето) 'bräunen vt
опърничав adj 'widerspenstig, 'halsstar¬
rig, 'dickköpfig
опърнячавост / nur sg 'Widerspenstig¬
keit / 17/sg, 'Halsstarrigkeit / 17/sg,
'Dickköpfigkeit / \ljsg
опгьрпв|ам, -аш (-ах) uv; опърп|ам, -аш
(-ах) V zer'reißen vt < 21 b >, zer'fetzen
vt <b>; s ce zer'lumpt 'werden vi
< 18jsn >; опърпал се e er ist
zer'lumpt
опяв|ам, -аш (-ах) uv; оп|ея, -ееш (-ях) v
1. Rel die Totenmesse 'lesen <19>
(някого jmdm.) 2. umg (дотягам)
'Vorhaltungen 'machen
op|ä, -еш (-äx) uv 'pflügen vr
оракул m, -и pl O'rakel n 23
ор|ало л, -ала pl volkst = рало
оран/nur sg 1. 'Pflügen n 23/sg; дълбока
~ 'Tiefpflügen 2. (земя) ge'pflügter
'Boden m 5, 'Ackerfurche /16
орангутан m, -и pl 'Orang-'Utan m 6
od\*
оране n nur sg = оран
оранжев adj o'range, o'rangefarben
оранжерн|я/ -и pl Ge'wächshaus n 22,
Orange'rie /16 a
орат|ен, -ни adj Pflug-, 'Pflüge-; ä
добитък 'Zugvieh n 20/sg; ~ ни
волове 'Pflugochsen m Ijpl
ор&тор m, -и pl 'Redner m 4
оратори я / -и pl Ora'torium n 28
ораторк|а /, -и pl 'Rednerin /18
ораторски adj ora'torisch, 'rednerisch
ораторствув|ам, -аш (-ах) uv iron 'Re¬
den 'halten < 3 >
орахатяв|ам се, -аш ce (-ax ce ) uv;
орахат|я се, -йш се (-йх ce) v umg zur
'Ruhe 'kommen vi < 33/sn >
орач m, -и pl 'Pflüger m 4
орачески adj 'Pflüger-
орачк)а/, -и pl 'Pflügerin / 18
орбит|а/, -и pl 1. Astr 'Umlaufbahn/17
2. Anat 'Orbita /17 (/?/ ..ten), 'Augen¬
höhle /16
орган m, -и pl 1. Or'gan n 20 2. Mus
'Orgel/16
организатор m, -и pl Organisator m 9
(pl..Toren)
организаторк|а /, -и pl Organisa'torin
/18
организаторски adj organisa'torisch
организационен, -ни adj organisa'to¬
risch, Organisati'ons-; * въпрос orga¬
nisatorische 'Frage /16; * работник
'hauptamtlicher Funktio'när m 1 *
организация / -и pl 1. Organisation
/17; масова « 'Massenorganisation;
младежка x Jugendorganisation;
501
ориентирам
научна « на труда 'wissenschaftliche
'Arbeitsorganisation; професионална
ä Berufsorganisation 2. (организи¬
ране) Organisierung / 17
организирам, -аш (-ах) uv, v orga¬
nisieren vt <d>
органйз|ъм (-мът) nt, -ми pl Orga'nis-
mus m 11
органйст nt, -и pl Orga'nist m 8
органйстк|а f, -и pl Orga'nistin /18
оргаийч|ен, -ни adj = органически
органйческ н adj or'ganisch; ~ недос¬
татък organischer 'Fehler т 4; »
вещества or'ganische 'Stoffe nt l/pl; ~ a
химия or'ganische Che'mie /16a/jg
орги|я /, -и pl 'Orgie/16
орд|а /, -и pl 'Horde /16 auch Hist
орден m, -и pl 'Orden nt 4 auch Rel
орденоносец nt, -ци pl 'Ordensträger
nt 4
орденоноск|а /, -и pl 'Ordensträgerin
/18
ордииар|ен, -ни adj ordi'när
ординар|ец nt, -ци pl veralt 'Bursche nt 7,
Offiziersbursche, Ordon'nanz /17
ординатор m, -и pl Stationsarzt m 2
ордннаторк|а /, -и pl Stati'onsärztin/18
ордьов ър m, -ри pl 'Vorspeise / 16,
Hors-d’oeuvre n
оревйв|ам, -аш (-ах) uv; орев|а, -еш
(-äx) v her'umschreien vi, vt
< 23 &/hb > O untg « орталъка 'gro¬
ßen Kxa'keel 'machen, ein 'großes
Ge'schrei 'anstimmen <a>
оредяв|ам, -аш (-ах) uv; оред|ея, -ееш
(-ях) V 1. (гора, мъгла) sich 'lichten vr;
косата му ~ а sein Haar 'lichtet sich
(wird 'dünner] 2. (ставаме по-малко)
'weniger 'werden vi <\S/sn>3. (случ¬
вам се по-рядко) 'seltener 'werden
орежа t орязвам
орезнлявIам, -аш (-ах) uv; орезил|я,
-йш (-йх) V umg bla'mieren vt < d >
ор|ел nt, -лй pl 'Adler m 4
6р|ен, -ни adj 'Acker-; - на земя 'Ak-
kerboden nt 5
ореол m, -и pl Rel 'Heiligenschein m 1
auch übertr, Aure'ole / 16
брех m, -и pl i. 'Walnuß / 14, Nuß
2. (дърво) 'Walnußbaum m 2, 'Nu߬
baum O кокосов ~ 'Kokosnuß; кос¬
телив ~ übertr 'harte Nuß
брехов adj 1. Nuß-, 'Walnuß-; ~ и ядки
'Walnußkerne; nt \/pl; ~a торта
'Nußtorte /16 2. Nußbaum-; ~o
дърво 'Nußbaumholz n 22; - фурнир
'Nußbaumfurnier n 20*
opexÖBKja /, -и pl 1. Ma'krone /16
2. (ракия) 'Nußschnaps nt 2
орехче n, -та pl 1. 'Nüßchen n 23;
индййско ~ Mus’katnuß/14 2. Zool
'Zaunkönig m 1
opeuialK m, -ци pl 'NußbaumWäldchen
n 23
орнгв|ам, -аш (-ах) uv; орйгн|а, -еш
(-ах) V 'aufstoßen vi <34а/АА>; я се
'aufstoßen
орйгван|е п, -ия pl 'Aufstoßen п 23/sg
оригинал т, -и pl Origi'nal п 20* auch
übertr
оригинал|ен, -ни adj 1. origi'nal, Ori¬
gi'nal- 2, (своеобразен) originell
оригииалнич|а, -иш (-их) uv originell
sein 'wollen vi <hb>, sich als Ori¬
gi'nal 'aufführen vr <a>
оригиналност /, -и pl Originalität / 17
орйгиа t орйгвам
Ориент nt 'Orient nt 1 /sg
ориеитал|ец m, -ци pl Orien'lale nt 7
орненталйз|ъм (-мът) nt nur sg Orienta-
'lismus nt II /sg
ориенталнст m, -и pl Orientalist m 8
орненталйстика / nur sg Orienta'listik
fV/sg
ориентйлк|а /, -и pl Orientalin /18
ориенталски adj orientalisch
орненталщин[а /, -и pl verächtl Orien-
'talentum n 23/sg, Orienla'lismus
m 11 /sg
ориентаци|я/, -и pl Orientierung /17
орнентйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. orien¬
tieren v/ < d > 2. (показвам пътя) den
Weg'weisen <23> (някого jmdm.);
s се 1. sich orientieren vr (в in 3; за
'über 4; към auf 4) 2. (оправям се) sich
zu'rechtfinden vr < 27 a >
ориентировка
502
орнентировк|а /, -и pl = ориентация
ориентировъчен, -ни adj orien'tierend,
Orien'lierungs-; ~ ни цифри Orien-
'tierungsziffern / 16/р/; х пункт
Orientierungspunkt т 1
ориз т nur sg Reis т 1
орйзен adj = оризов
орйзнщ|е п, -а pl 'Reisfeld п 21
оризов adj Reis-
оризопроизводнтел (-ят) т, -и pl 'Reis¬
produzent т 8
орис/nur sg 'Schicksal п 20, Ge'schick
n 20/sg
орисй|я f -и pl volkst = орис
орйсница/ -и pl 'Schicksalsgötlin /18
оркестрант m, -и pl 'Musiker m 4,
Or'chestermitglied n 21
оркестрантски adj Or'chestermusiker-
оркестраци|я /, -и pl Orchestrierung
/17, Instrumentation /17
оркестрйр|ам, -аш (-ах) uv, v orchestrie¬
ren vt <d>, instrumentieren vt <d>
оркестров ddj Or'chester-
оркестровк|а / -и pl = оркестрация
оркест|ър m, -ри pl Or'chester n 23;
(малък x) Ka'pelle / 16
орле n, -та pl 'Adlerjunges n 26*
орлйц|а /, -и pl 'Adlerweibchen n 23
орлов adj 'Adler-; ~ hoc 'Adlernase
/ 16, 'Hakennase
орля|к m, -ци pl Schwarm m 2
орманкебап m, -и pl ('gulaschähnliche
'Fleischspeise) Or'man-Ke'bap m
орнамент m, -и pl Orna'ment n 20
орнаментацн|я f, -и pl Ornamentierung
/17
орнамент|ен, -ни adj Orna'ment-
орнаментнк а / -и pl Oma'mentik
fWsg
орнаментйр|ам, -аш (-ах) uv, v orna¬
mentieren v/ <d>
орнитоло г m, -зи pl Ornitho'loge m 7
орнитологйческн adj ornitho'logisch
орнитология / nur sg Ornitholo'gie /
16 a jsg
ориитоложки adj = орнитологйческн
орниц|а /, -и pl 'brachliegendes 'Acker¬
land n 22
оронв|ам, -аш (-ах) uv; орон|я, -иш
(-их) V 1. (зърна) 'auskömen vt < а>
2. (плодове) 'abbeeren vt <а>
3. (пластове) 'abbröckeln vt < а > <>
ж някому престижа jmdm. das
PreStige untergraben <4b>; s се I.
(зърна) 'ausfallen vi <3a/sn> 2. 'ab¬
fallen vi <3a/sn>
оросйтел|ен, -ни adj Be'regnungs-; ~ на
система Beregnungsanlage /16
оросяв|ам, -аш (-ах) uv; орос|я, -йш
(-йх) V 1, Landw be'wässern vt <b>,
be'regnen vt <b> 2. bc'feuchten vt
<b>, feucht 'machen vt 3. (c кръв)
durch'bluten vt <b>
орта|к m, -ци pl umg 'Teilhaber m 4,
'Partner m 4
орташкн adj umg ge'meinsam
ортографйч|еи, -ни и. ортографйчески
adj ortho'graphisch
ортографи я / -и pl Orthographie/
16 a, 'Rechtschreibung /17
ортодоксален, -ни adj ortho'dox
ортодоксалност / nur sg Orthodo'xie
/16 a jsg
ортоепйч|ен, -ни adj ortho'episch
ортоепия / nur sg Ortho'epie /16 ajsg
ортопед m, -и pl 1. Orthopäde m 8
ортопедйст m, -и pl 1. Orthopä'disl m 8
2. = ортопед
ортопедйч|ен, -ни и. ортопедйчески adj
orthopädisch
ортопедия/nur sg Orthopä'die/16 a/sg
орхиде|еи, -йни adj Orchi'deen-
орхиде|я / -и pl Orchi'dee /16
оръде|ен, -йни adj 1. Ge'schütz-; - йна
цев Ge'schützlauf m 2 1. Artille'rie-;
« огън Artille'riefeuer n 23; x салют
Artille'riesalut ml; x залп Artille-
'riesalve /16
оръди|е n, -я pl 1. 'Werkzeug n 20,
Instru'ment n 20 auch übertr 2. Mil
Ge'schütz n 20; зенйтни ~ я 'Flieger¬
abwehrgeschütze, Abk 'Fla-Geschütze;
противотанково x 'Panzerabwehr-
geschülz, 'Panzerabwehrkanone /16
орьже|ен, -йни adj 'Waffen- 0> ~ йна
палата Hist 'Zeughaus n 22
503
освобождавам
оръжейни|к т, -ци р! 'Waffenmeister т 4
орьженос1ец т, -ци pl Hist 'Knappe т 7,
'Schildknappe
оръжн|е п, -я pl 'Waffe /16, 'Waffen pl
auch übertr, атомно * A'tomwaffe;
ядрено x 'Kernwaffe; хладно *
'Stichwaffe, 'blanke 'Waffe O дрън¬
кам x mit dem 'Säbel 'rasseln vi
<hb>; под x 'unter'Waffen; слагам
x die 'Waffen 'strecken
оръфв1ам, -am (-ax) uv; оръф|ам, -am
(-ax) v 1. 'ausfransen vt <a> 2. (на¬
яждам) umg 'anbeißen vt <21a>; x
ce 'ausfransen vi <a./sn>
орязв|ам, -am (-ax) uv; ор|ежа, -ежеш
(-язах) v beschneiden vt < 21 b, d - tt >
ос /, -и pl 'Achse /16 auch Math, Pol
oc|ä /,-й pl 'Wespe /16
]осакатяв|ам, -am (-ax) uv; осакат|ея,
-ееш (-ях) v zum 'Krüppel 'werden vi
< 18 /sn>
2осакатяв|ам, -am (-ax) uv; осакат|я,
-йш (-йх) v zum 'Krüppel 'machen vt;
verkrüppeln vt < b > auch übertr
ocämc|a/, -иplEr'scheinung/17, Fi'gur
/ 17; велйчествена x majestätische
Erscheinung [Fi'gur]
осведомен adj 1. infor'miert, unter'richtet
2. umg (знаещ) be'wandert (no in 3)
осведоменост/ nur sg 1. Informiertheit
fll/sg 2. umg (знание) Beschlagen¬
heit fil/sg (no in 3)
осведомйтел (-ят) m, -и pl Infor'mator
m 9 a
осведомйтел|ен, -HHa<#Informati'ons-;
~ на агенция Informationsdienst m 1,
'Presseagentur /17; x бюлетин a)
Informati'onsbulletin n 24 b) (новинй)
'Nachrichten pl, 'Nachrichtendienst
осведомявам, -am (-ax) uv; осведом|я,
-йш (-йх) v infor'mieren vt < d >, un¬
terrichten vt < b > (за 'über 4, von 5);
s ce sich infor'mieren vt < d >
освежав|ам, -am (-ax) uv; освеж|а, -йш
(-йх) v 1. (ободрявам) er'frischen vt
< b > 2. (бой) 'auffrischen vt < a >
3. (охлаждам) 'kühlen vt; s ce sich
er'frischen vr
освежйтел|ен, -ни adjer'frischend; ~ но
питие, Erfrischungsgetränk n 20
освен präp 'außer; ~ ако 'ausgenom¬
men wenn; ~ да od ~ че 'außer daß
осветен adj 1. be'leuchtet 2. Rel
ge'weiht 3. übertr ge'heiligt
осветител ен, -ни adj Be'leuchtungs-;
~ но тяло Beleuchtungskörper m 4
осветлени |e n, -я pl Befeuchtung / 17,
Licht n 21 /sg-, електрическо x elek¬
trisches Licht; неоново x 'Neonbe¬
leuchtung
осветляв|ам, -am (-ax) uv; осветл|я,
-йш (-йх) v 1. (обяснявам) erklären vt
<b>, 'klären vt 2. (осведомявам)
unterrichten vt <b> 3. befeuchten vt
< b >; » ce sich unter'richten vr
осветяв|ам, -am (-ax) uv, освет|я, -йш
(-йх) v befeuchten vt < b >
освещав|ам, -am (-ax) uv; освет|я, -йш
(-йх) v 1. Rel 'weihen vt 2. (откривам)
'einweihen vt <a> 3. übertr (узако¬
нявам) 'heiligen vt
освндетелствув|ам, -am (-ax) uv, v be-
'weisen vt <23b>, be'zeugen vt <b>
освирепяв|ам, -am (-ax) uv; освиреп|ея,
-ееш, (-ях) v 'grimmig 'werden vi
<18/sn>, er'grimmen vi <a/sn>,
'wütend 'werden
освйркв|ам, -am (-ax) uv; освйрк|ам,
-am (-ax) v 'auspfeifen vt <21a>
освободен adj be'freit, frei
освободител (-ят) m, -и pl Be'freier m 4
освободител ен, -ни adj Be'freiungs-;
- на война Befreiungskrieg m 1
освободители |a f -и pl Befreierin /18;
армия- x Be'freierarmee /16a
освобождавам, -am (-ax) uv; освобо¬
ди, -йш (-йх) v 1. befreien vt <b>
2. (пускам на свобода) 'freilassen vt
< a > 3. (опразвам) frei 'machen vt
4. (избавям) er'lÖsen vt < b > 5. (полу¬
чавам) freimachen vt < a > 6. (увол¬
нявам) entfassen vt <3b>; x от
длъжност von 'einer Funkti'on
ent'binden vt < 27 b > 7. Chem 'freiset¬
zen vt <a> O x от данъци jmdm.
die 'Steuern erfassen <3b>; « ce
освобождение
504
1. sich be'freien vr 2. übertr (от
чувство) sich frei 'machen vr 3. Chem
sich 'freisetzen vr O « се от бре¬
менност 'niederkommen vi <33 а/
sn>, ent'binden vi <27hjhb>
освобождение n nur sg Befreiung /17
оседлав|ам, -am (-ax) uv; оседла|я, -еш
(-x) v 'satteln vt
осезав|ам, -am (-ax) uv 'spüren vr, 'füh¬
len vt
осезаем adj 'spürbar
осезание n nur sg 'Tastsinn m 1
осезателен, -ни adj 1. Tast-, 'Tastsin¬
nes-; ~на брадавичка 'Tastkörper¬
chen n 23; ~ ни органи 'Tastsinnesor¬
gane n 20fpl; ~ но усещане 'Tastwahr¬
nehmung/ 17 2. übertr 'spürbar, 'fühl¬
bar; ~ ни мерки 'spürbare 'Ma߬
nahmen f\6/pl; <v на разлика 'spürba¬
rer ['fühlbarer] 'Unterschied m 1
осенв|ам, -am (-ax) uv; ос|ея, -ееш (-ях
od -еях) v be'decken vt < b >
осем пит acht
осемгодишен, -ни adj 'achtjährig
осемдесет пит 'achtzig
осемдесепч>днш|ен, -ни adj 'achtzigjäh¬
rig
осемдесети пит 'achtzigste
осекв|ам, -аш (-ах) uv; осекн|а, -еш
(-ах) V 'schneuzen vt; s си носа sich
die 'Nase 'schneuzen vr; s ce sich die
'Nase 'schneuzen
осеменяв|ам, -аш (-ax) uv; осемен|я,
-йш (-йх) V be'samen vt
осеменяване п, -ия pl Be'samung /17;
изкуствено » 'künstliche Be'samung
осеммесечен, -ни adj 'achtmonatig
осемнадесет пит 'achtzehn
осемнадесетгодишен, -ни adj 'acht¬
zehnjährig
осемнадесети пит 'achtzehnte
осемнайсет пит = осемнадесет
осемнайсетгодишен, -ни adj — осем¬
надесетгодишен
осемнайсети пит ~ осемнадесети
осемстотин пит 'achthundert
осемчасов adj 'Achtstunden-; ~ рабо¬
тен ден 'Achtstundentag т 1
осен т, -и pl Bot 'Esche /16
осеняв|ам, -аш (-ах) uv; осен|я, -йш
(-йх) V 1. (засенчвам) be'schatten vt
<b> 2. übertr (мйсъл) er'leuchten vt
<b>
осен!ям, -яш (-ях) uv - осенявам
осея t осейвам
6c | и adj 'Wespen-; ~ е гнездо übertr
'Wespennest n 21
осигурител |ен, -ни adj Ver'sicherungs-;
~ но дружество Versicherungsgesell¬
schaft /17
осигуровк|а /, -и pl Versicherung /17
осигуряв|ам, -аш (-ax) uv; осигур|я,
-йш (-йх) V1. (обезпечавам) 'sichern vt
2. (застраховам) versichern vt < b >
(за 'gegen 4)
осигуряван|е n, -ия pl\. (обезпечаване)
'Sicherung/17; ä на мира'Sicherung
des 'Friedens 2. (застраховка) Versi¬
cherung / 17; обществено » So¬
zialversicherung
осял m, -и pl 'Granne /16
осйлест adj 'grannig
осян adj = оси
осиновен adj adop'tiert, an 'Kindes
Statt 'angenommen, 'angenommen
осиновител (-ят) m, -и pl Adop'üvvater
m 5; nur pl (двойка) Adop'tiveltern
pl ,
осиновяв|ам, -аш (-ax) uv; осинов|я,
-йш (-йх) V adop'tieren vt <d>, an
'Kindes Statt 'annehmen vt <16a>,
'annehmen
оснновяваи|е n, -ия pl Adoption /17
осиромашав|ам, -аш (-ax) uv; осиро-
маш|ея, -ееш (-ах) v ver'armen vi
<b/sn>, arm 'werden vi < 18 fsn>
осяротяв|ам, -аш (-ax) uv; осирот|ея,
-ееш (-ях) v ver'waisen vi < b/sn> auch
übertr, zur 'Waise 'werden vi < \ S/sn>
оснчам, -аш (-ax) uv; ос [ека, -ечеш
(-якох) V 1. (клони) be'schneiden vt
< 21 b, d-tt >2. (гора) 'abholzen vt
<a>
осняв|ам, -аш (-ax) uv; осия|я, -еш (-х) v
be'strahlen vf <b>
оскацдаляв|ам, -аш (-ax) uv; оскан-
505
осмоза
дал1я, -йш (-йх) V 2um Ge'spött der
'Leute 'machen vt
осквернени|е л, -я pl 'Schändung /17
осквернител (-ят) m, -и pl 'Schänder m 4
осквернител|ен, -ни adj 'schändend
оскверняв|ам, -аш (-ах) uv; оскверн|я,
-йш (-йх) V 1. 'schänden vt 2. (лишавам
от святост) ent'weihen vt <b> auch
übertr
оскотея f 1оскотявам
оскотя | 2оскотявам
1 оскотяв|ам, -аш (-ах) uv; оскот|ея.
-ееш (-ях) V zum Vieh 'werden vi
< 1 %/sn >, ver'tieren vi < b/sn >
2оскотяв|ам, -аш (-ах) uv; оскот|я, -йш
(-йх) V zum Vieh 'werden 'lassen vt
< 3jhb > , ver'tieren 'lassen
оскрежав|ам, -аш (-ах) uv; оскреж|а,
-йш (-йх) V mit 'Rauhreif be'decken vt
<b>
оскубе |ам, -аш (-ах) uv; оскуб|я, -еш
(-ах) V 1. (тревй, косми) 'auszupfen vr
<а> 2. (птйци) 'rupfen vt auch
übertr
оскъд|ен, -ни adj 'dürftig, 'spärlich
оскъдица f nur sg 1. 'Mangel m 5 (на, от
an 3) 2. (бедност) 'Armut / 'Ärmlich¬
keit/ 17/sg
оскъдно adv 'spärlich, 'dürftig
оскъдиост / nur sg = оскъдица
'оскъпяв|ам, -аш (-ах) uv; оскъп|ея,
-ееш (-ях) V sich verteuern vr < b >,
'teurer 'werden vi < 18/5/1 >
2оскьпяв|ам, -аш (-ах) uv; оскъп|я, -йш
(-йх) V verteuern vr < b >
оскърбителен, -ни adj 'kränkend
оскърбленн|е л, -я pl 'Kränkung /17
оскърбяв|ам, -аш (-ах) uv; оскърб|я,
-йш (-йх) V 'kränken vt; х се sich
ge'kränkt 'fühlen vr
1ослабв|ам, -аш (-ах) uv; ослабн|а, -еш
(-ах) V 'schwächer 'werden vi < 1 S/sn >
2ослабв|ам, -аш (-ах) uv; ослаб|я, -иш
(-их) V1. 'schwächen vt 2. (разслабвам)
'lockern vt
ослабване п nur sg I. 'Schwächung /17
2. (разслабване) 'Lockerung/17
ослаб ям, -яш (-ях) uv = 2ослабвам
осланяв ам, -аш (-ах) uv; ослан|я, -йш
(-йх) V mit Reif be'decken vt <b>
ослан|ям се, -яш се (-ях се) uv; ослон|я
се, -йш се (-йх се) v sich 'stützen vr (на
auf 4), sich ver'lassen vr <3b> (на
auf 4)
ослепея j ‘ослепявам
ослелнтел|ен, -ни adj 'blendend
ослепително adj 'blendend, 'leuchtend
ослепнтелност fnur sg 'blendende 'Helle
f\6/sg
^cnenHBlaM, -аш (-ах) uv; ослеп|ея,
-ееш (-ях) v er'blinden vi <b/sn>,
blind 'werden vi <\%/sn>; ослепял
er'blindet
2ослепяв|ам, -аш (-ах) uv; ослеп|я, -йш
(-йх) V1. 'blenden vt auch übertr 2. Med
(болест) zur Er'blindung 'führen vi
<hb>
ослепяван|е n, -ия pl 1. (насилствено
лишаване от зрение) 'Blendung / 17
auch übertr 2. Med Er'blindung / 17,
Er'blinden n 23/sg
ослушв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
ослуш|ам се, -аш се (-ах се) v 'horchen
vi <hb>, 'lauschen vi <hb>
осман|ец m, -ци pl Hist Os'mane nt 1
османли|я m, -и pl umg - османец
османски adj os'manisch
осмеляв!ам се, -аш се (-ах се) uv; осме-
л|я се, -йш се (-йх се) v sich er'kühnen
vr < b>, 'wagen vt; как се ~ аш? wie
kannst du es 'wagen?
осмея t осмивам
осмя num 'achte
осмнв|ам, -аш (-ах) uv; осм|ея, -ееш
(-ях) V sich 'lustig 'machen vr (някого
'über jmdn.), 'auslachen vt <a>
^Manija /, -и pl 1 .Math 'Achtel и23
2. Mus 'Achtelnote/16, 'Achlelton m 2
2осмнва пит acht 'Männer, acht 'Män¬
ner und 'Frauen
осмннк|а /, -и pl 'Achtel n 23
осмнсл|ям, -яш (-ях) uv; осмйсл|я, -иш
(-их) V 'einen Sinn 'geben < 15 > (нещо
etw. 3)
осмнц|а /, -и pl Acht /17 auch Kart
осмоза / nur sg Os'mose /16
осмокласник
506
осмокласник т, -ци pl 'Schüler т 4 der
'achten 'Klasse
осмокласничк|а f -и pl 'Schülerin /18
der 'achten 'Klasse
осмоляв|ам, -аш (-ax) uv; осмол|я, -йш
(-йх) v 'teeren vt, 'pichen vt
осморк|а/, -и pl = осмйца; академйчна
s Sport 'Achter m 4
осмостен[ен, -ни adj 'achtflächig
осмостеннн|к m, -ци pl Okta'eder n 23,
'Achtflächner in 4
осмочлен|еи, -ни adj 'achtköpflg
осмоъгълен, -ни adj 'achteckig
осмоъгьлни|к m, -ци pl 'Achteck n 20
осмукв|ам, -аш (-ax) uv; осму|ча, -чеш
(-ках) V = изсмуквам
оснежавам, -аш (-ах) uv; оснеж|а,
-йш (-йх) v mit Schnee be'decken vt
<b>
оснежен adj 'schneebedeckt
ocHOB|a/ -иpl 1. 'Grundlage/16, 'Basis
/15 a 2. Arch 'Grundmauer /16 Fun-
da'ment n 20 auch übertr 3. Gramm
Stamm m 24. Chem' Base /16, 'Lauge
/16 5. Text 'Kette /16, 'Kettfäden
m 5/pl 6. Math (на повърхност) 'Basis;
(на тяло) 'Grundfläche/16 <> в »та
си in den 'Hauptlinien, 'hauptsächlich;
въз « на auf der 'Grundlage von, auf
Grund von; до ~ и bis auf den 'Grund;
лежа в ä та на нещо etw. 3 zu'grunde
'liegen
основав|ам, -аш (-ax) uv; ochobü, -ein
(-äx) v 1. (учредявам) 'gründen vt
2. (аргументйрам) be'gründen vt
<b> (на mit J); s ce be'ruhen vt
<hjhb> (на auf 3), ba'sieren vt
< d/hb > (на auf 3)
основани |e n, -я pl 1. Grund m 2; имам
всйчки ~ я 'allen Grund 'haben
<А>;наобщо s 'ohne'Einschrän¬
kung; на » на auf Grund von; c » aus
'gutem Grund 2. (повод) 'Anlaß m 2;
давам » 'Anlaß 'bieten < 32 >
основател (-ят) m, -и pl 'Gründer m 4,
Be'gründer m 4
основателен, -ни adj be'gründet,
gerechtfertigt
основателк| а /, -и pl 'Gründerin / 18,
Begründerin /18
основателност / nur sg Berechtigung
/17
ocHÖsleH, -ни adj 1. Arch Funda'ment-
2. (цялостен) 'gründlich 3. Grund-,
Haupt-; « закон 'Grundgesetz
n 20, « отрасъл на стопанство
'Hauptzweig m 1 der 'Wirtschaft
4. (съществен) 'wichtig, 'wesentlich
5. Chem 'basisch O ~ но образование
'Grundschulbildung/17/jg; * камък
'Grundstein m 1; - на заплата
'Grundlohn m 2; ~ на мисъл 'Kernge¬
danke m 7 a
основно adv 'gründlich
основоположник m, -ци pl 'Gründer
m 4, Be'gründer m 4, 'Schöpfer m 4
особ|а /, -и pl Per'son /17
особен adj 1. besondere 2. (своеобра¬
зен) 'eigenartig, eigen'tümlich 3. (отде¬
лен) ge'sondert
особено adv be'sonders
особеност /, -и pl Besonderheit /17
особняЖ m, -ци pl 'Sonderling m 1*
осов adj Achs-; ~ а лйния Verk 'Mittel¬
linie /16
осолв|ам, -аш (-ax) uv = осолявам
осоляв|ам, -аш (-ах) uv; осол|я, -йш
(-йх) V 'einsalzen vt < а >, 'salzen vt
осп6рв|ам, -аш (-ах) uv; оспор|я, -иш
(-их) V 1. be'streiten vt < 21 b >; »
верността [заслугите] die 'Richtigkeit
[die Verdienste] be'streiten 2. (право)
'abstreiten vt <21a> 3. (първенство)
'streitig 'machen vt 4. (присъда) 'an¬
fechten vt <17a>
оспбрван adj um'stritten
оспорйм adj 'anfechtbar, 'strittig
осрамв|ам, -аш (-ax) uv; осрам|я, -иш
(-их) V volkst = опозорявам
осребрен adj 'ausgezahlt; ~ чек 'ausge¬
zahlter Scheck т 6
осребрявам, -аш (-ах) uv; осребр|я,
-йш (-йх) V Fin 'auszahlen vt < а >,
'einwechseln vt <a>
остав ам, -аш (-ax) uv; остан|а, -еш
(-ах) V 1. (стоя на място) 'bleiben vi
507
остроумие
< 23/sn >; х назад Zurückbleiben vi
< 23 afsn >; * тук 'hierbleiben vi
< 23 a/sn >; s да седя 'sitzen 'bleiben;
x да лежа 'liegen 'bleiben; x да
гледам 'bleiben, um zu 'schauen 2. (в
училище) 'Sitzenbleiben vi <23a/sn>
3. (от определен брой) ver'blei-
ben vi < 23 Ъ/sn >, 'übrigbleiben vi
< 23 a./sn > 4. (завися) 'abhängen vt
< а > (на von 3) O малко остана да
падна 'beinahe 'wäre ich geTallen;
душа не ми остана die 'Zunge hangt
mir schon zum 'Halse her'aus; между
нас да си остане 'unter uns ge'sagt; не
x длъжен nichts'schuldig'bleiben; x
жив am 'Leben 'bleiben; x на сухо an
der 'Nase her'umgeführt 'werden; * c
впечатление den 'Eindruck ge'winnen;
X c пръст в устата in die 'Röhre
'gucken vi <hb>\ ~ ат ми очите в
нещо etw. sticht mir in die 'Augen;
останй със здраве! leb wohl!
оставк|а /, -и /»/'Rücktritt m 1; подавам
x 'seinen 'Rücktritt ['seine 'Kündi¬
gung) 'einreichen <a>
остав|ям, -яш (-ях) uv; остав|я, -иш
(-их) v 1. 'lassen vt < 3 >; x вкъщи zu
'Hause 'lassen; x пушенето das 'Rau¬
chen 'lassen; x настрана bei'seite
'lassen; x на мира in 'Ruhe 'lassen;
остави това! laß das! 2. (поставям в
легнало положение) 'hinlegen vt
< а > 3. (поставям в изправено поло¬
жение) 'hinstellen vt <а> 4. (отдале¬
чавам се) zu'rücklassen vt <3а>
5. (предоставям, пораждам) hin-
ter'lassen vt <3b>; x някому
впечатление bei jmdm. 'einen 'Ein¬
druck hinter'lassen 6. (от определен
брой) übriglassen vt <3a> 7. (изо¬
ставям) ver'lassen vt < 3 b > 8. (заряз¬
вам) 'liegenlassen vt < 3a > O x на
пътя auf die 'Straße 'setzen vi; x пари
на страна Geld auf die 'hohe 'Kante
'legen vi; x се 1. (позволявам) 'las¬
sen; x се да правят c мене каквото
искат mit sich 'machen 'lassen, was sie
'wollen 2. (предоставям се) sich
über'lassen vt < 3 b > 3. (разделям се)
sich 'trennen vr 4. (отказвам се) 'lassen
(от нещо etw.)
останал adj 'übrige
останка /, -иpl l.Rest ml; ~иот
вечерята 'Reste des 'Abendessens
2. 'Überrest ml; ~ и от стари жйлища
'Überreste 'alter 'Wohnstätten; тленни
~ и 'sterbliche 'Überreste 3. (развали¬
на) Ru'ine /16
остаряв|ам, -аш (-ах) uv; остар|ея, -ееш
(-ях) V 1. 'altern vi <hb,sn>, alt 'wer¬
den vi <18fsn> 2. (вещи, думи)
ver'alten vi < Ъ/sn >
остар|ял, -ели adj 1. (живо същество)
alt 2. (вещи, думи) ver'allet
остатъ|к m, -ци pl 1. Rest m 1 auch Fin,
Math 2. 'Überrest m 1, 'Überbleibsel
n 23; ~ ци от стар морал 'Überreste
['Überbleibsel] 'einer 'alten Mo'ral <C>
без x 'restlos
остен m, -и pl 'Ochsenstachel m 4
осторож|ен, -ни adj = внимателен
острйгв|ам, -аш (-ах) uv; острй|жа,
-жеш (-гах) v 1. (коса) 'abschneiden
vi <21а, d-tt> 2. (вълна)'scheren
vi <14, auch schwach >; s ce sich
die 'Haare 'abschneiden 'lassen vr
< 3/hb >
острие n, -та pl 1. (връх)'Spitze/16
2. (за рязане) 'Schneide /16 0 нож c
две -та übertr 'ein 'zweischneidiges
Schwert
острйжа t остригвам
острйл|о n, -a pl 1. 'Schleifstein m 1
2. = острие
остров m, -и pl 'Insel / 16
остров|ен, -ни adj 'Insel-
островитнн|ин m, -и pl 'Inselbewohner
m 4
островръх adj spitz
островче n, -та pl 'Inselchen n 23, 'Ei¬
land n 20
ocrpoT|ä /, -й pl 'Schärfe / 16/sg auch
übertr
остроум|ен, -ни adj 'scharfsinnig, 'geist¬
reich
остроуми|е n, -я pl 1. 'Scharfsinn m 1 jsg
остроумнича
§08
2. (забележка) 'geistreiche Bemer¬
kung/ 17
остроумннч|а, -иш (-их) uv sich 'geist¬
reich 'geben vr < 15 >
остроумност / nur sg 'Scharfsinn m 1 /sg
остроъгьл|ен, -ни adj 'spitzwinklig
остр|я, -иш (-йх) uv 1. 'spitzen vr, 'an¬
spitzen vr <a>, 'zuspitzen vr <a>;
(молив) 'spitzen 2. (наточвам) 'schär¬
fen vr
6ст[ър, -ри adj 1. spitz; * ъгъл 'spitzer
'Winkel m 4 2. scharf auch übertr, «
нож 'scharfes 'Messer n 23; « ри зъби
'scharfe 'Zähne m 2/pl; % ръб 'scharfe
'Kante/16; * вятър'scharfer Wind
ml;* въздух 'scharfe Luft/14; ~ pa
критика 'scharfe Kri'tik/17; ж език
'scharfe ['spitze] 'Zunge/16 O » студ
'strenge 'Kälte /; ~ pa зима 'strenger
'Winter m 4; « спор 'heftiger Streit
m 1; осъждам нещо ~ po etw. ent¬
schieden [scharf] verurteilen <b>;
чувствувам ~ pa нужда 'dringenden
Be'darf 'haben < А > (от an 3)
остъргв|ам, -аш (-ах) uv; остър|жа,
-жеш (-rax) v 'abkratzen vr <a>
осуетяв|ам, -аш (-ах) uv; осует|я, -йш
(-йх) V ver'eiteln vt < b >, verhindern
vr <b>
осъден adj ver'urteilt
осъдйтел|ен, -ни adj ver'urteilenswürdig
осъдйтелност / nur sg Ver'urteilungs-
würdigkeit /17 /sg
осъжд[ам, -аш (-ах) uv; осъд|я, -иш
(-их) v verurteilen vt < b > (на zu 3)
auch übertr
осъзнав|ам, -аш (-ах) uv; осъзна|я, -еш
(-х) Vsichbe'wußt'werden vi <18jsn>
(нещо 'einer 'Sache 2), be'greifen vt
< 21 b >, sich 'klarwerden (нещо 'über
etw. 4)
осъзнат adj be'wußt er'kannt
осьзнйя t осъзнавам
осъмв|ам, -аш (-ах) uv; осъмн|а, -еш
(-ах) v 1. (дочакам) den 'Morgen
er'warten <b> 2. (на съмване) im
'Morgengrauen sein vi <B> 3. (съ¬
буждам се) er'wachen vi < bfsn >
осъществим adj realisierbar, 'durch¬
führbar
осъществявам, -аш (-ах) uv; осъщес¬
тви, -йш (-йх) V 1. verwirklichen vr
<b>, realisieren vr <d> 2. (про¬
веждам) 'durchführen vt < a > 3. (из¬
пълнявам) erfüllen vt < b >
осяв|ам, -аш (-ах) uv = осейвам
отpräp 1. von; ~ Берлин до София von
'Berlin nach 'Sofia; далече ~ тук weit
von hier; падам ~ дървото vom
Baum 'fallen vi <3/sn>; зависи -
него es hängt von ihm ab; писмото e
подписано ~ него. der Brief ist von
ihm unter'schrieben; - януари до
март von 'Januar bis Marz 2. (вместо
на) von od Gen; кракът ~ стол das
Bein n 20 von 'einem Stuhl, das Bein
'eines 'Stuhles; генерал ~ запаса Ge-
ne'ral m 1 * od 2* der Re'serve; студент
~ лайпцигския университет Stu'dent
m 8 der 'Leipziger Universi'tät 3. aus;
уча се ~ историята aus der
GeSchichte 'lernen; той е - Габрово
er ist aus'Gabrowo; пия ~ кристални
чаши aus Kristallgläsern 'trinken vr
< 27 > 4. vor; ~ болка, глад, мъка,
радост vor Schmerz, 'Hunger, Leid,
'Freude 5. (при сравнение) als; no-
голям ~ мене 'älter als ich 6. in,
auf; купих [взех] го ~ книжарницата
[пазара] ich 'habe es in der 'Buchhand¬
lung [auf dem Markt] ge'kauft [ge'holt]
7. (чрез) durch; експлоатацията на
човека ~ човека die'Ausbeutung/17
des 'Menschen durch den 'Menschen
8. seit; - два месеца seit zwei 'Mo¬
naten; ~ много годйни seit 'vielen
'Jahren
отбелязвам, -аш (-ах) uv; отбел|ежа,
-ежиш (-язах) v 1. (изтъквам) her'vor¬
heben vr <14a>, be'merken vr <b>
2. (отчйтам) verzeichnen vt <b>
3. (със знак) 'kennzeichnen vr
4. (записвам) no'tieren vr <d>,
ver'merken vt <b>
отбелязване n nur sg 1. (със знак)
'Kennzeichnung / 17 2. (изтъкване)
509
отварям
Hervorhebung / 17 3. (записване)
No'tierung /17 О за ~ е es muß
her'vorgehoben 'werden, es ist bemer¬
kenswert
отбера | отбирам
отбив m nur sg Fin 'Abzug m 2
отбйв[ам, -аш (-ах) uv; отбй|я, -еш (-х) v
1. (отблъсвам) 'abwehren vt <а>
2. (отклонявам) 'umleiten vt < а >; »
от пътя auf 'einen 'anderen Weg 'um¬
leiten; « река 'einen Fluß in ein 'ande¬
res Bett 'umleiten 3. (дълг) 'ableisten vt
< a >; ä военната си служба 'seinen
'Wehrdienst 'ableisten 4. (наказание)
'abbüßen vt < a > 5. (завивам) 'abbie¬
gen vt <32a> 6. (дете) nicht mehr
'stillen vt 7. (малко животно) 'abset¬
zen vt < a > 8. Fin 'abziehen vt < 32 a,
h-g>,'einbehalten vt <3c> O » си
грйжата 'eine 'Sorge 'loswerden vt
< 18/sn>; » се 1. (завйвам) 'abbie¬
gen vi <32a/sn> 2. (заобикалям)
'ausweichen vi <21 aJsn> 3. (проме¬
ням посоката) 'seinen Weg 'ändern
4. (йдвам) auf 'einen Sprung 'kommen
vi < 33/sn> (при zu 3) 5. (отйвам) auf
'einen Sprung 'gehen vi < \3/sn> (при
zu 3)
отбйр|ам, -аш (-ах) uv; отбер|а, -еш
(-ах) V 1. 'aussuchen vt <а>, 'aus¬
wählen vt <a> 2. volkst (разби¬
рам) ver'stehen <101b> (от нещо
etw.)
отбйя t отбивам
отблагодарявам се, -аш се (-ах се) uv;
отблагодар|я се, -йш се (-йх се) v sich
be'danken vr <b>, sich erkenntlich
'zeigen vr
отблизо adv 1. aus der 'Nähe, von 'na¬
hem 2. (непосредно) 'unmittelbar,
di'rekt
отбльсв|ам, -аш (-ах) uv; отблъсн|а,
-еш (-ах) V 1. (назад) zu'rückstoßen vt
<34а>; (встрани) bei'seite stoßen vt
<34> 2. (удар, нападение) 'abweh¬
ren vt <а> 3. (отказвам) zu'rück¬
weisen vt <23а> 4. (отвращавам)
'absloßen vt <34а>
отбльскв|ам, -аш (-ах) uv = отблъс¬
вам
отблясъ|к т, -ци pl 1. 'Widerschein
т 1 /sg 2. überlr 'Abglanz т 1 /sg
отбой т nur sg 1. (след тревога) Ent-
'warnungszeichen и 23 2. (за отстъп¬
ление) 'Zeichen zum 'Rückzug; свйря
[бйя] zum 'Rückzug 'blasen vi
<3/hb> auch übertr 3. (за прекра¬
тяване боя) 'Zeichen zum 'Abbruch
des 'Kampfes
1 отбор m, -и pl 'Auslese /16, E'lite/16
2отбор nt, -и pl Sport 'Mannschaft /17
1отбор|ен, -ни adj 1. 'ausgewählt, er'lesen
2отбор|ен, -ни adj Sport 'Mannschafts-;
-v но класиране 'Mannschaftswertung
/17; » шампионат od ~ но първен¬
ство 'Mannschaftsmeisterschaft / 17
отбран adj 1. (хора) 'auserwählt 2. 'aus¬
gesucht, er'lesen
отбрана f nur sg Verteidigung / 11/sg;
Министерство на - та Ministe¬
rium n 28 für Verteidigung; граж¬
данска ~ Zivilverteidigung; про¬
тивовъздушна ~ 'Luftschutz m
'/sg
отбранйтел|ен, -ни adj Verteidigungs-
отбраняв|ам, -аш (-ах) uv; отбран|я,
-йш (-йх) V verteidigen vt <b> (от
gegen 4); % се sich verteidigen vr auch
Mil, sich 'wehren vr
отброяв|ам, -аш (-ах) uv; отбро|я, -йш
(-йх) v 'abzählen vt <а>
отбулв ам, -аш (-ах) uv; отбул1я, -иш
(-их) V ent'schleiern vt < b >
отбягв|ам, -аш (-ах) uv; отб|ягна,
-егнеш (-ягнах) v 1. (нещо неприятно)
vermeiden vt < 23 b > 2. (някого,
място) 'meiden vt <23> 3. (бягам)
ent'eilen vi <Ъjsn>, ent'fliehen vi
< 32 b jsn >
отвара / nur sg 'Absud m 1
отвар|ям, -яш (-ях) uv; отвор|я, -иш
(-их) v 1. 'öffnen vt, 'aufmachen vt
<a> 2. (откривам) er'öffnen vt
<b>; « магазин ein Ge'schäft
er'öffnen 3. (включвам) 'einschalten vt
< a >; 'anschalten vt < a >; » апетит
отведа
510
Appe'tit 'machen; ä кнйга ein Buch
'aufschlagen < 4a >; » дума er'wäh-
nen v/ < b >, ein Ge'spräch be'ginnen
< 26 b >; x очите някому jmdm. die
'Augen 'öffnen; s се 1. sich 'öffnen vr,
'aufgehen vi < \3a./sn> 2. umg (не се
стеснявам) 'aufgeschlossener 'werden
vi < 18jsn > O ~ я се рана eine 'Wun¬
de bricht auf
отведа f отвеждам
отведнаж adv = отведнъж
отведнъж adv 1. (ненадейно) 'plötzlich
2. (веднага) so'fort 3. (наведнъж)
auf 'einmal 4. umg (едновременно)
'gleichzeitig
отвежд|ам, -am (-ax) uv; отв|еда, -едеш
(-едох) v 1. (завеждам на друго мяс¬
то) 'wegbringen vt < 24 а > 2. (завеж¬
дам) 'bringen vt < 24 >; къде отведе
гостите? wo'hin hast du die 'Gäste
'gebracht?; влакът ни ~авС. der Zug
bringt uns nach S. 3. (насочвам) 'leiten
vt 4. (отвличам) ent'führen vt 5. (водя)
'führen vi <hb>; пътят ~ а към
полето der Weg führt auf das Feld
отверсти|е и, -я pl = отвърстие
отвертк|а / -и pl 'Schraubenzieher т 4
отвее т, -и pl Lot п 20
отвее |ен, -ни adj 'senkrecht
ответни|к т, -ци pl Verklagter ml+
отвйв|ам, -аш (-ах) uv; отви |я, -еш (-х) v
1. (разпаковам) 'auspacken vr <а>,
'auswickeln vr <а> 2. (върви) 'ab¬
wickeln vt <а> 3. (откривам) 'auf¬
decken vr <а> 4. = отвйнтвам
отвнкв|ам, -аш (-ах) uv; отвйкн|а, -еш
(-ах) V 1. 'abgewöhnen vr <а> (ня¬
кого от нещо jmdm. etw. 4) 2. verler¬
nen vr < b >, sich 'abgewöhnen; отвйк-
нал съм ich bin es nicht mehr ge'wöhnt
отвйнтв|ам, -аш (-ax) uv; отвйнт|я, -иш
(-их) V 1. 'abschrauben vt < а >, 'los¬
schrauben vt < а > 2. (изваждам) her-
'ausschrauben vr <a>
отвия | отвйвам
отвлека t отвлйчам
отвлечен adj 1. (отмъкнат) ver¬
schleppt, ent'führt 2. ab'strakt
отвлеченост / nur sg Abstraktheit /17
отвлйч|ам, -аш (-ax) uv; отвл|ека,
-ечеш (-якох) v 1. 'wegschleppen vt
< а >, 'fortschleppen vt < a > 2. (хо¬
ра) ent'führen vt < b >, ver'schleppen
vr < b > 3. (отклонявам) 'ablenken vr
<a>
отвличане n nur sg Ent'führung/17; ~
на самолет 'Flugzeugentführung
отвод m, -и pl 1. Jur 'Ablehnung / 17;
правя - на свидетел 'einen 'Zeugen
'ablehnen < a >; правя си ~ die Kan-
dida'tur zu'rückziehen 2. Bot 'Senker
m 4 3. Tech 'Ableiter m 4
отвод ен, -ни adj 'Abfluß-; ~ на тръба
'Abflußrohr n 20
отводнителен, -ни adj 'Ent'wässerungs-
отводняв|ам, -аш (-ax) uv; отводи |я,
-йш (-йх) V ent'wässern vr < b >
отвозв|ам, -аш (-ах) uv; отвоз|я, -иш
(-их) V 'wegfahren vt <4а>, 'ab¬
transportieren vr <е>
отвор т, -и pl 'Öffnung /17
отворен adj 1. ge'öffnet, 'offen 2. (общй-
телен) ge'sellig, 'zugänglich, 'auf¬
geschlossen O ~ o писмо 'offener
Brief m 1
отворя f отварям
отвратителен, -ни adj 'ekelhaft,
Scheußlich, 'widerwärtig
отвращав|ам, -аш (-ax) uv; отврат|я
-йш (-йх) V 'Ekel er'regen < b > (няко¬
го bei jmdm.), 'Widerwillen er'zeugen
< b > (някого bei jmdm.), 'abstoßen vr
< 34 a >; s ce sich 'ekeln vr (от vor 3),
'Widerwillen emp'finden < 27 b > (от
'gegen 4)
отвращение n nur sg 'Ekel m 4/sg
'Widerwille m 1 a/sg
отвред adv von 'allen 'Seiten
отврмц|ам, -аш (-ax) uv; отвърн|а, -еш
(-ах) v 1. er'widern vt < b >, entgegnen
vt <b>, 'antworten vr, vi <hb>
2. (отплащам) ver'gelten vt < 16 b >
(някому за нещо jmdm. etw.) 3. (пог¬
лед, опасност) 'abwenden vr <10a,
auch schwach > 4. volkst (отклонявам)
'abbringen vr <24a>; s се 1. sich
511
отговорен
'abwenden vr 2. umg (време) sich 'wen¬
den vr <10, auch schwach >, sich
verändern vr < b >
отвсякъде adv von über'all her, von
'allen 'Seiten
отвъд 1. präp 'jenseits 2. adv (посока)
auf die 'andere 'Seite; (място) auf der
'anderen 'Seite
отвъд|ен, -ни adj 'jenseitig; ä свят 'Jen¬
seits n 23/sg
отвйжд|ам, -aui (-ax) uv; отвъд|я, -иш
(-их) v 1. Landw (животни) 'halten vt
<3>, 'zöchten vt; (растения) 'an¬
pflanzen vt <a>, 'ziehen vt <32,
h-g > 2. (челяд) 'großziehen vt < 32 a,
h-g>
отвън adv 1. (място) 'draußen 2. (по¬
сока) von 'draußen 3. (от други места)
von 'außerhalb 4. von 'außen 5. als präp
(извън) 'außerhalb
oTsimca adv = отвън
отвързв|ам, -аш (-ax) uv; отвър|жа,
-жеш (-зах) v 1. 'losbinden vt < 27 а >
2. (отварям) 'aufbinden vt <27а>
отвърна f отвръщам
отвърстн|е и, -яpl 'Öffnung/17, Loch
и 22
отвърт|ам, -аш (-ах) uv; отвърт|я, -йш
(-ях) V 1. 'abschrauben vt <а>, 'los¬
schrauben vt <а> 2. (крушка) her-
'ausschrauben vt < а >, her'ausdrehen
vt <a> 3. (разхлабвам) 'locker 'dre¬
hen vt
отвъртв|ам, -аш (-ax) uv = отвъртам
отвъртяв|ам,-аш (-ах) uv = отвъртам
отвйтре adv 1. (място) 'innen, 'drinnen
2. (посока) von 'innen, von 'drinnen O
хубав е ~ и отвън es ist von 'innen
und von 'außen schön; ~ излезе ...
her'aus kam ...
отвяв[ам, -аш (-ax) uv; отве|я, -ееш
(-еях od -ях) v 1. 'wegwehen vt <а>,
'fortwehen vt <a> 2. Landw 'worfeln
vt
отгадав|ам, -аш (-ax) uv; отгада[я, -еш
(-х) V 1. er'raten vt <3b> 2. (раз¬
гадавам) 'lösen vt 3. übertr (от¬
кривам) ent'rätseln vt < b >
отгатв|ам, -аш (-ax) uv; отгатн|а, -еш
(-ах) v = отгадавам
отгатк|а/ -и pl 1. 'Lösung/17, 'Rätsel¬
antwort/17 2. übertr Enträtselung/17
отгатна f отгатвам
отгде adv — откъде
оттдето Konj = откъдето
отглагол|ен, -ни adj Gramm Ver'bal-;
- но съществително Ver'balsubstanliv
п 20*
отглади adv volkst 'Hungers, vor 'Hun¬
ger
отглас m, -и pl 1. 'Echo n 24, 'Widerhall
m 1 /sg, Rcso'nanz /17 auch übertr
2. Gramm 'Ablaut m 1
6тглас|ен, -ни adj Gramm 'Ablaut-; ä
ред 'Ablautreihe /16
отгледа|ам, -аш (-ax) uv = отглеж¬
дам
отглежд|ам, -аш (-ах) uv; отглед|ам,
-аш (-ах) V 1. (деца) 'aufziehen vt
<32 а, h-g>, 'großzichen vt <32 а,
h-g> 2. Landw (животни) 'halten vt
< 3 >; (растения) 'anbauen vt < a >
3. (развъждам) 'züchten vt
отглеждане n nur sg 1. (деца) 'Großzie¬
hen n 23/sg, 'Aufziehen n 23/sg 2.
Landw (животни) 'Haltung / 17;
(растения) 'Anbau m 1 /sg 3.
(развъждане) 'Züchtung /17
отговар|ям, -яш (-ях) uv; отговор|я,
•иш (-их) v 1. (давам отговор) 'ant¬
worten vt, vi <hb>, er'widem vr < b >
2. nur uv (нося отговорност) verant¬
wortlich sein vi <b> (за für 4),
ver'antworten <b> (за нещо etw.)
3. (съответствувам) entsprechen vt
<16b/A6> 4. (бивам подведен под
отговорност) sich verantworten vr
(за für 4)
отговор m, -и pl 1. 'Antwort/17; в ~ на
писмото Ви in Beantwortung 'Ihres
'Briefes; давам му заслужен - ihm
'eine ge'bührende 'Antwort er'teilen
< b > 2. Math Ergebnis n 27
отговор|еи, -ни adj 1. verantwortlich;
държа s някого jmdn. verantwort¬
lich 'machen (за für 4) 2. (важен)
отговорник
512
verantwortungsvoll; ~на задача
verantwortungsvolle 'Aufgabe /16
отговорник т, -ци pl Verantwortlicher
т 7+ О прбфгрупов х Ge'werk-
schaftsvertrauensmann т 3; квартален
х 'Abschnittsbevollmächtigter т 1+;
партиен ж Par'teiorganisator т 9 а
отговорно adv verantwortungsbewußt
отговбрност / -и pl Verantwortung
/17/Sg, Verantwortlichkeit f\l/sg
отговяв|ам, -аш (-ах) uv; отгов|ся, -ееш
(-ях) V nicht mehr 'fasten vi <hb>
отголв|ам, -аш (-ах) mv; отгбл|я, -иш
(-их) V ent'blößen vt < b >
отгоре adv 1. (място) 'oben 2. (посока)
von 'oben 3. (допълнително) oben-
'drein 0~ - ~ 'oberflächlich
отгражд|ам, -аш (-ах) mv; отград|я, -йш
(-йх) V die Um'zäunung beseitigen
< b > (нещо von etw. 3)
отгребв|ам, -аш (-ах) mv; отгр|еба,
-ебеш (-ебах) v 1. 'abschöpfen vt < а >;
x каймака den Rahm 'abschöpfen
2. (c гребло) bei'seite 'harken vt 3. (c
лопата) 'wegschaufeln 4. (взймам)
'nehmen vt < 16 >; x от брашното
etw. vom Mehl 'nehmen
отгрйзв|ам, -аш (-ах) uv ; отгр|иза,
-изеш (-йзах) v 'abknabbern vt <а>
отгръщ|ам, -аш (-ах) mv; отгърн|а, -еш
(-ах) V zu'rückschlagen vt <4а>; х
одеялото [палтото] die 'Decke [den
'Mantel] zu'rückschlagen
отгъв|ам, -аш (-ах) uv; отгън|а, -еш
(-ах) V 'aufwickeln vt <а>, 'aufma¬
chen vt <а>
отгьрмяв|ам, -аш (-ах) mv; отгърм|я,
-йш (-ях) V mit 'Donnern verschwin¬
den vt <27h/sn>
отдав|ам, -аш (-ах) mv; отд|ам,-адеш
(-адох) V 1. (жертвувам) 'hingeben vt
<15а> 2. (оказвам) er'weisen vt
< 23 b > 3. (вйждам причина) zu'rück-
führen vt < а > (на auf4) 4. (придавам)
'beimessen vt < 15 а > O x чест die
'Ehrenbezeigung er'weisen; x се 1. sich
'hingeben vr 2. (посвещавам се) sich
'widmen vt
отдавна adv 1. vor 'langem, vor 'langer
Zeit; това беше ~ das war vor 'langer
Zeit 2. seit 'langem, 'lange; не си йдвал
- du bist 'lange [seit 'langem] nicht zu
uns ge'kommen
отдавнашен,-ни adj 1.'einstige 2. (стар)
alt, alt'hergebracht; x обичай alther¬
gebrachte 'Sitte /16
отдаден adj ge'widmet, 'hingegeben
отдалеко adv ~ отдалече
отдалеч adv = отдалече
отдалечав | нм,-аш (-ах) mv; отдалеч | а,
-йш (-йх) V ent'fernen vt <b>
отдалече adv 1. von weil her, aus der
'Feme, von 'weitem 2. (за време) schon
'zeitig, früh 3. (със заобикалки) 'vor¬
sichtig, mit 'Umschweifen
отдалечен adj weit ent'fernt, ent'fernt
отдалеченост / nur sg Ent'fernung /17,
Ent'ferntheit /11/sg
отдам t отдавам
отде adv umg — откъде
отдел m, -и pl 1. Ab'teilung/17 2. Ru'brik
/ 17 3. (част) Teil m 1 4. (в кнйга)
'Abschnitt m 1
отдел|ен,-ни adj 1. (обособен) ge'son¬
dert 2. (единичен) 'einzeln 3. (особен)
be'sondere
отделени|c n, -я pl 1. Ab'teilung/17
2. (в болница) Stati'on / 17 3. Mil
'Gruppe /16 4. (помещение) Raum m
2 5. (в шкаф) Fach n 22 6. veralt
'Klasse /16; в -ята in der 'Unterstufe
от делител |ен, -ни adj Trenn-
отдел1ям, -яш (-ях) uv; отдел|я, -йш
(-йх) v; 1. 'trennen vt; ж детето от
майката das Kind von der 'Mutter
'trennen; ж плявата от зърното die
Spreu vom 'Weizen 'trennen 2. (слагам
настрана) bei'seite 'legen vt; (в
изправено положение) bei'seite Stel¬
len vt 3. (запазвам) zu'rücklegen vt
<a> 4. (избйрам) her'aussuchen vt
<a>, 'aussondern vt <a> 5. Chem,
Physiol 'ausscheiden vt <23a>, 'ab¬
sondern vt < a >, 'freisetzen vt < a >;
слюнчената жлеза ~я плюнка die
'Speicheldrüse Sondert 'Speichel ab;
513
отзаран
растенията ~ят въглероден двуокис
die Pflanzen 'scheiden Kohlen'dioxid
aus; тази реакция ~я водород 'diese
Reakti'on setzt'Wasserstoff frei O жот
устата си sich vom 'Munde 'absparen
v/; x от времето си etw. Zeit 'schenken
vt; z ce 1. sich 'trennen vr 2. (път, река)
'abzweigen vt <a> 3. (отчуждавам
ce) sich ent'fremden vr < b > 4. (yca-
мотявам ce) sich 'absondern vr < a >
5. volkst (ставам самостоятелен) 'ei¬
nen 'eigenen 'Hausstand 'gründen, sich
'selbständig 'machen vr 6. (изпъквам)
her'vorstechen vi <l6afhb> 7. Client
frei 'werden vi <18/sn>
отдето Konj = откъдето
отдйре adv volkst = отзад
отдих m nur sg 1. Er'holung/17 2. 'Pause
/16 O без ~ 'ohne Rast, 'rastlos
отдолу adv 1. (място) 'unten 2. (посока)
von 'unten
отдръпв|ам, -аш (-ах) uv; отдръпн|а,
-еш (-ах) V 1. 'wegziehen vt < 32 а,
h-g>, zu'rückziehen vt <32a, h-g>
2. (мебели) 'wegrücken vt <a> x
настрана bei'seite 'rücken vt » ce 1.
(ходейки) zu'rückgehen vi < 13 а/ sn>
2. (отстъпвам) sich zu'rückziehen vr
3. (седейки) 'wegrücken
отдушни|к m, -ци pl 1. Ent'lüftung/17
2. übertr Ven'til n 20* C> търся x на
гнева си übertr 'einen 'Prügelknaben
'suchen vi <hb>
отдъхв|ам,-аш (-ах) uv; отдъхн|а, -еш
(-ах) v 1. 'aufalmen vi < ъ/hb > auch
übertr, 'Atem 'schöpfen 2. (почивам)
ver'schnaufen vi < bjhb >, sich er'ho-
len vr < b >; s си ver'schnaufen
отдясно adv 1. rechts, auf der 'rechten
'Seite 2. (посока) von rechts
отегчав|ам, -am (-ax) uv; отегч|а, -йш
(-йх) v 1. 'langweilen vt, 'lästig ['über-
■ drüssig]'werden vi <18/sw> (някого
jmdm.) 2. (утежнявам) be'lasten vt
<b>, erschweren vt <b>; ~ащи
обстоятелства erschwerende 'Um¬
stände pl; x ce sich 'langweilen vr,
'Überdruß emp'fmden < 27 b >
отегчение n nur sg Lange'weile f 'Über¬
druß m 1 /sg
отегчено adv ge'langweilt
отегчителен, -ни adj 'langweilig, 'lästig
отегчйтелност / nur sg 'Langweiligkeit
/11/sg, 'Lästigkeit / \ljsg
отеднъж adv = отведнъж
отежняв|ам, -аш (-ax) uv; отежн|я, -йш
(-йх) V = утежнявам
отека | отйчам
отекв|ам, -аш (-ах) uv; отекн|а,-еш
(-ах) V1. 'schallen vi <hb>, er'schallen
vi < h/sn > 2. (отгласявам) 'widerhal¬
len v/ <a /hb>
отек|ъл, -ли adj ge'schwollen
отелв|ам, -аш (-ax) uv; отел|я,-иш (-их)
v zur Welt 'bringen; s ce 'kalben vi
<hb>
отел|ям, -яш (-ях) uv = отелвам
отехтяв|ам, -аш (-ax) uv; отехт|я, -йш
(-ях) V ver'hallen vi < Ъ/sn >; s се
'dröhnen vi <hb>, er'dröhnen vi
<b lhb>
от|ец m, -цй pl 1. Rel 'Pater m 4 2. ver alt
'Vater m 5
отечествен adj 'vaterländisch; Отечест¬
вен фронт 'Vaterländische Front /17
отечество n nur sg 'Vaterland n 22/sg,
'Heimat / ll/sg
отечествознание n nur sg 'Heimatkunde
/16/sg
отжегл|ям, -яш (-ях) uv; отжегл|я, -иш
(-их) V volkst 'ausspannen vt <а>
отживелнц|а /, -и pl 'Überbleibsel л 23;
'Überrest т 1 der Vergangenheit
отжнвяв|ам, -аш (-ах) uv; отжив|ея,
-ееш (-ях) V ver'alten vi < Ъ/sn >, 'au¬
ßer Ge'brauch 'kommen vi < 33/sn >;
s си 1. (гледам си живота) sein 'Leben
ge'nießen < 32 b > 2. (остарявам) alt
'werden vi < 18 jsn >, sein 'Leben
ge'lebt 'haben <A>
отжнв|ял, -ели adj ver'altet, über'holl
отживялocT/nur sg Über'lebtheit/1 Ijsg
отзад adv 1. (място) 'hinten 2. (посока)
von 'hinten
отзаран u. отзарана adv volkst 'heute
'morgen, 'heute früh
33 Wtb. Bulg-Dt.
отзараншен
514
отзаранш|ен, -ни adj von 'heute 'mor¬
gen; * вестник 'Zeitung/17 von 'heute
'morgen
отзву|к m, -ци pl 'Widerhall m 1 /sg,
'Echo n 24; намирам ж 'Anklang 'lin¬
den <27 >
отзвучавам, -am (-ax) uv; отзвуч|а,
-йш (-йх) v ver'klingen vi < 27 b/sn >
отзив m, -и pl 1. (мнение) 'Meinungsäu¬
ßerung/17 2. (критика) Kri'tik / 17,
'Urteil n 20; намирам добър ~ eine
'gute Kri'tik 'haben <A>, gut be-
'urteilt 'werden vi <18/sn> 3. (ре¬
цензия) 'Gutachten n 23 4. veralt
(отклик) 'Echo n 24, 'Widerhall m 1 /sg
auch übertr
отзивчив adj 1. 'aufgeschlossen (към
für 4) 2. (съчувствен) 'teilnahmsvoll
отзивчивост/nur sg 1. 'Aufgeschlossen¬
heit flljsg 2. (съчувствие) 'Mitgefühl
n 20
отзовйв|ам, -am (-ax) uv; отзов|а, -ein
(-äx) v 'abberufen vt <39c>; s ce
1. (отговарям) 'antworten vi <hb>,
er'widern vt <b> 2. (намирам от¬
звук) 'Widerhall 'finden < 27 > 3. (съг¬
ласявам ce) 'Folge 'leisten (на нещо
etw. 3) 4. (проявявам съчувствие)
'eingehen vi <13a/sn> (на auf 4)
5. (помагам) 'helfen vi <16jhb>
6. (изказвам ce) sich 'äußern vr (на
'über 4)
отзоваване n nur sg 'Abberufung /17
отйв|ам,-аш (-ax) uv; отйд|а, -еш (-ох) v
1. 'gehen vi <13jsn> 2. (c превозно
средство) 'fahren vi <4jsn> (за nach
3) 3. (път) 'führen vi <hb> 4. (летя)
'fliegen vi < 32/sn > 5. (река) 'fließen vi
<32jsn> 6. (преминавам) ver'gehen
vi < 13 b/sn > 7. (напредвам) vor'an-
gehen vi <13a/sri> 8. umg (пропа¬
дам) da'hingehen vi <13a /sn>
9. (ставам) 'werden vi <18/jn> O
той ~a към шейсетте er wird bald
'sechzig; ж учител в P. als 'Lehrer nach
R. 'gehen; за една рокля ~ат три
метра плат für ein Kleid braucht man
drei 'Meter Stoff; отидоха ми три
дена за тази работа drei 'Tage 'habe
ich 'wegen 'dieser 'Sache 'eingebüßl;
отйдоха ми парйте mein Geld ist hin;
отйде ми здравето ich 'habe die
Ge'sundheit 'eingebüßt; ж по дяволите
rum 'Teufel 'gehen; ж на добре auf dem
'Wege der 'Besserung sein vi < B >; как
~ат работите? wie geht es vor'an?;
нещо ~a към края си etw. geht 'seinem
'Ende zu; ж твърде далече c нещо etw.
zu weit 'treiben < 23 >; този цвят не
~a на лицето ти 'diese 'Farbe steht dir
nicht zu Ge'sicht; тази дреха ми ~a
'dieses 'Kleidungsstück steht mir gut; ж
си 1. (напускам) 'gehen, 'weggehen vi
< 13ajsn> 2. (заминавам) 'abfahren
vi <4a/sn>, 'wegfahren vi <4alsn>
3. (пеша у дома) nach 'Hause 'gehen
4. (c превозно средство у дома) nach
'Hause 'fahren
отйч|ам, -аш (-ax) uv; от | ека, -ечеш
(-екох) V 'anschwellen vi < 17 а/sn >,
dick 'werden vi <18/sn>
откажа f отказвам
отказ m nur sg 1. 'Ablehnung / 17,
'Absage /16, 'ablehnende 'Antwort/17
2. (да се предостави нещо) Verweige¬
rung/ \l/sg 3. (да се направи нещо)
'Weigerung /17
отказв|ам, -аш (-ax) uv; отка|жа, -жеш
(-зах) V 1. (отговарям отрицателно)
'absagen vt 2. (да върша нещо) sich
'weigern vr 3. (не давам) ver'weigern vt
<Ъ> 4. (отричам) 'leugnen vr, ver-
'neinen vt <b> 5. (машина) nicht
funktionieren vi <hb>\ ж ce 1. ver¬
nichten vi < b/hb > (от auf 4) 2. (от¬
ричам ce) sich 'lossagen vr <a> (от
von 5)
откак u. откакто Konj seit, seit'dem
откарв|ам, -аш (-ax) uv; откар|ам, -аш
(-ах) v 1. (някъде) 'bringen vt < 24 > 2.
'wegbringen vt <24a> 3. (c превозно
средство) 'wegfahren vr < 4 a > 4. umg
(крада) 'stehlen vr < 20 > 5. umg
(трая) 'dauern vi <hb>, sich 'hinzie¬
hen vr <32a, h-g>
1откач|ам, -аш (-ax) uv; откач|а, -йш
515
откривам
(-йх) V umg nicht ganz nor'mal sein vi
<B>, 'eine 'Schraube 'locker 'haben
< A >; той откачи bei ihm hat’s 'aus¬
gehakt
2откач|ам, -аш (-ах) uv = откачвам
откачв|ам, -аш (-ах) uv; откач|а, -йш
(-йх) V 1. (свалям) her'uniernehmen vt
< 16а>,'abnehmen vt < 16а> 2.(от¬
делям) 'abhängen vt <а> 3. umg
(задигам) 'mitgehen 'lassen vt <3/
hb >; s се 1. (отделям се) sich 'lösen vr
2. umg (отървавам се) 'loswerden
< 18 a/sn> (от някого jmdn.)
откнсление n nur sg Chem Desoxy-
dati'on /17
откисляв|ам, -аш (-ах) uv; откисл|я, -йш
(-йх) V Chem dcsoxy'dieren vt < d >
отклик m nur sg 1. (отговор) 'Antwort/
17, Erwiderung / 17 2. (отзвук) 'Wi¬
derhall m 1 /sg, 'Echo n 24 3. veralt
(мнение) 'Meinung/17, 'Meinungsäu¬
ßerung/17, Kri'tik /17
отклйкв|ам, -аш (-ах) uv; отклйкн|а,
-еш (-ах) V 'antworten vt, vi <hb>;s
се 1. 'antworten, 'Antwort 'geben
< 15 > 2. übertr mit Inter'esse 'aufneh¬
men < 16 а > (на нещо etw.)
отклонение и, -яр! 1. 'Abweichung/17
auch übertr; cs на магнитната игла
'Abweichung der Ma'gnetnadel; cs от
правилата 'Abweichung von den 'Re¬
geln 2. 'Ablenkung /17; cs на лъчите
'Ablenkung der 'Lichtstrahlen 3. (от
пътя) 'Umweg m 1; Verk 'Umleitung
/17 4. (отделяш се път) 'Abzweigung
/17 5. (от тема) 'Abschweifung /17
отклоняв|ам, -аш (-ах) uv; отклон|я,
-йш (-йх) V 1. (насочвам) 'lenken vt
auch übertr 2. (отвръщам) 'abwenden
vt < 10 a, auch schwach> 3. Verk 'um¬
leiten vt < a > 4. (отказвам) 'ablehnen
vt <a> 5. (възпирам) 'abhalten vr
< 3 a >; s ce 1. (от път, посока) 'ab¬
weichen vi <21a/sn> 2. (от тема)
'abschweifen vi < a./sn > 3. Phys
(стрелка) 'ausschlagen vt <4a>
отключв|ам, -аш (-ах) uv; отключ|а,
•иш (-их) V 'aufschließen vt <32а>
отковав|ам, -аш (-ах) uv; отков|а, -еш
(-ах) V1. 'losmachen vt < а > 2. (ковач)
'losschmieden vr <а>
откога adv seit wann
откогйто adv seit, seit'dem
отколе adv - отдавна
отколешен, -ни adj = отдавнашен
отколко Konj = отколкото
отколкото Konj als
откомандиров|ам, -аш (-ах) uv, v
1. (при служебно пътуване) zu'rück-
beordern vr <с>, 'abberufen vt
<390 2. MH 'abkommandieren vr
<e>
откопав|ам, -аш (-ах) uv; откопа|я, -еш
(-х) V 'ausgraben vr < 4 а >
откопирв|ам, -аш (-ах) uv; откопйр|ам,
-аш (-ах) V ko'pieren vr < b >, 'abko¬
pieren vt <e>
откопчавам, -аш (-ах) uv; откопча|я,
-еш (-х) V 'aufknöpfen vr <а>
откопчв|ам, -аш (-ах) uv; откопч|а, -еш
(-ах) V I. 'losreißen vr < 21а >, 'trennen
vr 2. übertr ent'locken vr <b> (от
някого jmdm.), her'ausholen vr <a>
(от aus J); s ce sich 'losreißen vr,
'loskommen vi <33ajsn>
ötkoc m, -и pl Landw 'Schwade / 16,
'Schwaden m 4
откос m, -и pl Mil 'Feuerstoß m 2;
картечен ~ MG-'Feuerstoß
откосяв]ам, -аш (-ах) uv; откос|я, -йш
(-йх) V 'abmähen vr < а >
открйдв|ам, -аш (-ах) uv; открадн|а,
-еш (-ах) V 'stehlen vt < 20 >,
ent'wenden vt <b> Os момйче ein
'Mädchen ent'führen < b >; s ce volkst
sich da'vonslehlen vr <20a>
открай adv 1. (време) seit je'her, von
'Anfang an, schon 'immer 2. als präp
(място) weit von O ~ време schon seit
'Urzeiten; - -докрай vom 'Anfang bis
zum 'Ende; von A bis Z
открехв|ам, -аш (*ax) uv; открехн|а,
-еш (-ах) V ein 'wenig 'öffnen vr, 'einen
Spalt 'öffnen
открйв|ам, -аш (-ах) uv; откри |я, -еш
(-х) V1. (отвйвам) 'aufdecken vr < а >
откривател
516
2. (отбулвам) ent'hüllen vt <b> 3.
(слагам начало) er'öffnen vt < b >;
» ново училище 'eine 'neue 'Schule
er'öffnen; s събрание 'eine Versamm¬
lung er'öffnen; s огън das 'Feuer
er'öffnen; s сметка ein 'Konto er'öff¬
nen 4. (доверявам) 'anvertrauen vt
<c>, 'offen 'sagen vt 5. (намирам)
enl'decken vt <b> 6. (разкривам)
'aufklären vr <a>, 'aufdecken vt
<a> O « картите си übertr 'seine
'Karten 'aufdecken; ä някому сърцето
си jmdm. sein Herz 'ausschütten < a >;
* тайна ein Ge'heimnis 'lüften; s ce
1. (отвивам ce) sich 'aufdecken vr
2. (доверявам ce) sich 'anvertrauen vr
3. (давам да ме познаят) sich zu
er'kennen 'geben vr < 15 > 4. (показ¬
вам ce) sich 'zeigen vr, zu 'sehen sein vi
< B > 5. (възможности, изгледи) sich
er'öffnen vr
откривател (-ят) m, -и pl Ent'decker m 4
откриватели la /, -и pl Ent'deckerin /18
откривателски adj Ent'decker-
открйв|ка / -ки pl Bergb 'Abraum m 2
открит adj 1. (отвит) 'aufgedeckt 2. (от¬
ворен) 'offen auch übertr, 'offener 'Wa¬
gen m 4; ~ и врата 'offene Tür/17; ~ a
борба 'offener Kampf m 2; ~ характер
'offener Cha'rakter m (-s, pl Cha-
rak'tere); ~ а вражда 'offene 'Feind¬
schaft /17 3. (свободен) frei; под - o
небе 'unter 'freiem 'Himmel 4.
(йскрен) 'offenherzig, 'aufrichtig 5.
(явен) 'offenkundig, 'offensichtlich 6.
(намерен) ent'deckt O ~ лист
Pas'sicrschein m 1; c ~ o чело mit
'gutem Ge'wissen; на - o море auf
'hoher See; c ~ а глава 'barhäuptig;
при ~ и врата 'öffentlich
открити е и, -я pl Entdeckung /17
открйто adv 'offen; на - im 'Freien
открия f откривам
откровен adj 'freimütig, 'offenherzig,
'aufrichtig
откровени|е n, -я pl Offen'barung/17
откровено adv 'offen, 'freimütig, 'auf¬
richtig; ~ казано 'offen ge'sagt
откровеност/nur sg 'Offenheit f 11/sg,
'Freimut m 1 /sg, 'Offenherzigkeit /
lllsg
откройв|ам, -aui (-ax) uv = откроявам
открояв|ам, -am (-ax) uv; откро|я, -йш
(-йх) v 'deutlich 'zeigen vt, 'abzeichnen
vt < a >; s ce sich 'deutlich 'abzeichnen
vr
бткуп m, -и pl 1. 'Lösegeld n 21 2.
(откупуване) 'Loskauf m 2, 'Loskau¬
fen n 23/sg (от von 3)
откупа [ам, -am (-ax) uv = откупувам
откупув|ам, -аш (-ax) uv; откуп|я, -иш
(-их) V 1. (освобождавам) 'freikaufen
vr < а > (от von J), 'loskaufen vt < а >
(от von 3) 2. (изкупувам) 'aufkaufen vt
< а > 3. (от изложба, разпродажба)
'ankaufen vt <а>, 'kaufen vt (от bei
J);« ce sich 'loskaufen vr, sich 'freikau¬
fen vr (от von 3)
откъде adv wo'her, von wo; ~-накъде
inwie'fern, aus 'welchem 'Grunde; ~
(ли) не wer weiß wo'her
откъдето Konj von wo, von wo'her
откъм präp 1. von, von ... her, aus der
'Richtung; дойдоха ~ площада sie
'kamen vom Platz [vom Platz her, aus
der 'Richtung des 'Platzes] 2. (относ¬
но) in be'zug auf, was ... be'trifft; ~
здравето сме добре in be'zug auf die
Ge'sundheit [was die Ge'sundheit
be'trifft,] geht es uns gut
откънт|я, -йш (-ях) v ver'hallen vi
< bjsn >, ver'klingen vi < 27 b/sn >
откърмв|ам, -аш (-ax) uv — откърмям
откърм|ям, -яш (-ях) uv; откърм|я, -иш
(-их) V 1. 'großziehen vt < 32 а, h-g>
2. übertr 'nähren vt
откъртв|ам, -аш (-ax) uv; откърт|я, -иш
(-их) v 1. (отгоре) 'abbrechen vr
< 16 а > 2. (извътре) her'ausbrechen
vt < 16 а >, her'auslösen vt < а >; ä се
1. sich 'lösen vr, 'abbrechen vi
<16a/wi> 2. (въздишка, стон) sich
entringen vr <27b>
откърт|ям, -яш (-ях) uv; = откъртвам
откьршв|ам, -аш (-ах) uv; откърш|а,
-иш (-их) V 'abbrechen vt < 16 а >
517
отломка
откъс т, -и pl 'Aus2ug m 2, Frag'ment
п 20, 'Ausschnitt т 1
откъса|ам, -аш (-ах) uv;; откъсн|а, -еш
(-ах) V1. (бера) 'abpflücken vt < а > 2.
(късам) 'abreißen vt <2)а> 3. übertr
(разделям) 'abschneiden vt <21а,
d-tt), 'trennen vt 4. übertr (поглед)
'losreißen vr < 21a > O сякаш че му е
откъснал главата er ist ihm wie aus
dem Ge'sicht ge'schnitten; ще ти
откъсна ушите ich 'reiße dir den Kopf
ab; ä ce 1. sich 'losreißen vr, sich
'losmachen vr < a > 2. Sport sich 'lösen
vr;« се напред sich vom Feld 'lösen O
откг>снаха ми се краката 'seine 'Beine
nicht mehr 'spüren
откьсле|к m, -ци pl = откъс
откъслеч|ен, -ни adj fragmen'tarisch,
'lückenhaft
откъсна t откъсвам
откъснат adj 1. ge'trennt, 'abgeschnitten
2. = откъслечен
откъснатост /nur sg 'Abgeschiedenheit
/17/sg
отлаг|ам, -аш (-ах) uv; отлож|а, -иш
(-их) V 1. 'aufschieben vt < 32 а >,
ver'legen vr <b> 2. volkst (свалям)
ab'setzen vt <a>, ablegen vt <a>
отлаган|е n, -ия pl 1. Verlegung / 17,
Verschiebung / 17; s на събранието
'Verlegung [Verschiebung] der Ver¬
sammlung 2. 'Aufschub m 2; това не
търпи % das 'duldet 'keinen 'Aufschub;
без s 'ohne 'Aufschub 'unverzüglich
отлежав ам, -аш (-ах) uv; отлеж|а, -йш
(-ах) V 'ablagern vi < г/sn >, 'lagern vi
< hb,sn >, 'liegen vi <31 jhb >
отлежал adj 'abgelagert; ~o вино 'alter
['abgelagerter] Wein m I
отлели |ам, -аш (-ах) uv; отлеп|я -йш
(-йх) V'loslösen vt <а>, 'losmachen vt
<a>,'lösen v/; » ce sich 'lösen vr
отлеп|ям, -яш (-ях) uv — отлепвам
отлетя t отлитам
отлетял|ам, -аш (-ах) uv = отлйтам
отлея Тотлйвам
отлял т, -и pl 1.'Ebbe/16; прилив и
~'Ebbe und Flut /17, Ge'zeiten pl
2. übertr Zu'rückgehen n 23/sg, 'Ab¬
schwächung /17
отлнв|ам, -аш (-ах) uv; отл|ея, -eeiu
(-ях) v 1. 'abgießen vt <32a> 2. Tech
'gießen v/ <32>
отливане n nur sg Tech 'Gießen n 23fsg
отлйвк!а /, -и pl Tech 'Gußstück n 20,
'Gußteil n 20, Guß m 2
отлик|а /, -и pl = разлика
отлйт|ам, -аш (-ах) uv; отлет|я, -йш
(-ях) V 1. 'wegfliegen vi <32 аjsn>,
da'vonfliegen vi <32ajsn> 2. Verk
'abfliegen vi < 32 ajsn > 3. (време)
ver'fliegen vi <32 bjsn>
отличал|ам, -аш (-ах) uv; отлич|а, -йш
(-йх) V 1. unterscheiden vt <23 b> 2.
(награждавам) 'auszeichnen vr < а >;
s се 1. sich unterscheiden vr (от von
3) 2. (изпъквам c проява) sich her-
'vortun vr <38 a> (c durch 4) 3.
(лича) sich 'auszeichnen vr (c
durch 4)
отляч|ен, -ни adj 'ausgezeichnet
отлйчи|е n, -я pl 1. 'Auszeichnung/17; c
ä mit 'Auszeichnung 2. veralt (от¬
лика) 'Unterschied m 1; в % от zum
'Unterschied von 3
отличителен, -ни adj Unter'schei-
dungs-, unterscheidend; charakteri¬
stisch; ~ни черти charakle'ristische
'Züge m 2jpl-, - ни белези Unterschei¬
dungsmerkmale n 20/pl, 'Kennzeichen
n 23Ipl
отличително adv besonders
отличйтелност/nursg Besonderheit /17
отлйчнн|к nt, -ци pl 1. (в учйлище)
'ausgezeichneter 'Schüler m 4 2. (в
завод) 'ausgezeichneter 'Arbeiter m 4,
'Bestarbeiter 3. 'Beststudent m 8
отлйчничк|а /, -и pl 1. 'ausgezeichnete
'Schülerin /18 2. 'ausgezeichnete 'Ar¬
beiterin /18, 'Bestarbeiterin 3. 'Beststu¬
dentin /18
отлйчно adv 'ausgezeichnet, hervorra¬
gend
отложа t отлагам
отломк!а /, -и pl 1. 'Bruchstück n 20
2. übertr 'Überrest m 1
отломък
518
отломъ|к т, -ци р[ 'Bruchstück п 20,
'Brocken т 4
отломяв|ам, -аш (-ах) uv; отлом|я, -йш
(-йх) V her'ausbrechen vt < 16 а> (от
aus 3), 'abbrechen vt <16а> (от
von 3)
отлъчв|ам, -аш (-ах) uv; отлъч|а, -иш
(-их) V 1. (от стадо) 'aussondern vt
< а > 2. (отбйвам) 'absetzen vt < а >
3. übertr (от колектйв) 'ausstoßen vt
< 34 а >; я се sich 'trennen vr, sich
'absondern vr <a>
отляво adv 1. (място) links, auf der
'linken 'Seite 2. (посока) von links
отмала / nur sg volkst = отмалялост
отмалняв|ам, -аш (-ах) uv; отмалн|ея,
-ееш (-ях) v = отмалявам
отмаляв|ам, -аш (-ах) uv; отмал|ея,
-ееш (-ях) V schwach 'werden vi
< 18jsn >, er'matten vr < bjsn >,
'kraftlos 'werden
отмалялост /nur sg 'Schlaffheit/17/sg,
'Kraftlosigkeit / \l/sg, Erschlaffung
, /17/*
отмар|ям, -яш (-ях) uv = отморявам
отмахв|ам, -аш (-ах) uv; отмахн|а, -еш
(-ах) V ent'fernen vt < b >
отменяв|ам, -аш (-ах) uv; отмен|я, -йш
(-йх) V 1. Jur, amtl 'außer Kraft 'setzen
vt, 'aufbeben vt < 14 b> 2. (меропри¬
ятие) 'absetzen vr < a > 3. (за¬
мествам) 'ablösen vr < a >
отмен|ям, -яш (-ях) uv = отменявам
отмерв|ам, -аш (-ах) uv; отмер|я, -иш
(-их) V 1. 'messen vr < 15 >, 'abmessen
vr < 15 а > 2. (тегло) 'wiegen vr
< 32 >, 'abwiegen vr < 32a > 3. (раз¬
пределям) 'zumessen vr < 15a >, 'zu¬
teilen vr <a> O s движенията си
'seine Be'wegungen 'abmessen; %
думите си 'seine 'Worte 'abwägen
<6 a>
отмерен adj 1. ge'messen; c ~ а крачка
ge'messenen 'Schrittes 2. 'abgewogen; c
~ и думи mit 'abgewogenen 'Worten
3. (равномерен) 'gleichmäßig, 'regel¬
mäßig
отмерено adj 'gleichmäßig, 'regelmäßig
отмереиост / nur sg 'Regelmäßigkeit /
17, 'Gleichmäßigkeit /17
отмер|ям, -яш (-ях) uv = отмервам
отместв|ам, -аш (-ах) uv; отмест|я, -иш
(-их) V 1. (предмети) 'wegrücken vr
<а> 2. (с бутане) 'wegschieben vr
< 32а > 3. (очи) 'abwenden vr < 10а >;
я се 'wegrücken vi, bei'seite 'rücken vi
отмест|ям, -яш (-ях) uv = отмествам
отмета | отмйтам
отметк|а /, -и pl 'Häkchen п 23, 'Zei¬
chen п 23
отметна | отмятам
отмнв|ам, -аш (-ах) uv; отмй|я, -еш (-х)
у 1. 'wegspülen vr <а>, 'wegschwem¬
men vr <а> 2. (изчиствам) 'abwa¬
schen vr <4a>
отмнляв|ам, -аш (-ах) uv; отмил|ея,
-ееш (-ях) V volkst 'weniger lieb sein vr
< B >; нещо ми е отмиляло etw. nicht
mehr lieb 'haben < A >
отмннав|ам, -аш (-ах) uv; отмйн|а, -еш
(-ах) V 1. vor'beigehen vi <13аjsn>
(нещо an etw. 3) 2. (надминавам)
über'holen vr <b> 3, (преминавам)
vor'übergehen vi <13a/sn>, vor'bei¬
gehen (нещо an etw.) 4. übertr (нямам
предвйд) über'gehen vi < 13b/sn>
отминув|ам, -аш (-ах) uv = отминавам
отмнр|ам, -аш (-ах) uv; отмр1а, -еш
(-ях) V 'absterben vi < 16 а/sn>, 'aus¬
sterben vi <16 ajsn >
отмирйсв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
отмирй]ша се, -шеш се (-сах се) v
'aufhören vi < a.jhb > zu 'riechen
otmntIsm, -аш (-ах) uv; отм|ета, -етеш
(-етох) v 'wegkehren vt <a>; s ce
verachtl ver'schwinden vi <27 b/sn>
отмй|я t отмивам
отмолв|ам, -аш (-ах) uv; отмол|я, -иш
(-их) V er'bilten vt <25 b>
отмора / nur sg 'Ausruhen n 23/sg,
Er'holung/ 17
отморйтел|ен, -ни adj er'holsam, erfri¬
schend
отморяв|ам, -аш (-ах) uv; отмор|я, -йш
(-йх) V I. er'holsam 'wirken vi <hb>
2. (успокоявам) be'ruhigen vr <b>;
519
относителност
s се sich 'ausruhen vr <a>, sich
er'holen vr <b>
отмотав|ам, -am (-ax) uv; отмота|я,
-еш (-x) v 'abwickeln vt < a >
отмразяв|ам, -am (-ax) uv; отмраз|я,
-йш (-йх) v 'auflauen vr < a >
отмъкв|ам, -аш (-ах) ит;отмъкн|а, -еш
(-ax) v 1. 'wegschleppen vr < а > 2. umg
(крада) 'stehlen vt < 20 >, 'mausen vr
3. (отвличам) ent'führen vt < b >; x
ce 'Weggehen vr <13 a/sn>
отмъстйтел (-ят) m, -и pl 'Rächer m 4
отмъстителен, -ни adj 'rachsüchtig
отмъстителна /, -и pl 'Rächerin /18
отмъстително adv 'rachsüchtig
отмъстйтелност / nur sg 'Rachsüchtig¬
keit /17/sg, 'Rachsucht /17/sg
отмъстя f отмъщавам
отмъстя» ам, -аш (-ах) uv — отмъща¬
вам
отмъщав|ам, -аш (-ах) uv; отмъст|я,
-йш (-йх) V 'rächen (за нещо etw.), sich
'rächen vr (на някого за нещо an
jmdm. für etw. 4); x си sich 'rächen
отмъщаван|е n, -ия pl 'Rächen n 23/sg
(на някого за нещо an jmdm. für etw. 4)
отмъщени|е n, -я pl 'Rache /16/sg
отм|яна f -ени pl I. Jur, amtl 'Aufhe¬
bung /17, Außerkraftsetzung /17
2. (на мероприятие) 'Absetzung /17
3. (помощ) 'Hilfe / 16 4. (смяна)
'Ablösung /17
отмйт|ам, -аш (-ax) uv; отметн|а, -еш
(-ах) V 1. (назад) zu'rückwerfen v
<16 а >; (одеяло) zu'rückschlagen vr
<4а> 2. (хвърлям) 'abwerfen vr
< 16 а > 3. (правя отметка) 'abhaken
vt < а >; х се sich 'lossagen vr < а >
(от von 5), zu'rücknehmen <16 а >
(от нещо etw. 4)
отнапред adv volkst 1. (по-рано) 'früher
2. (от nö-рано) von 'früher
отнйс|ям, -яш (-ях) uv; отн|еса, -есеш
(-ecox) v 1. 'wegbringen vt <24 а>,
'fortbringen vt <24а>; (с носене)
'wegtragen vr <4а>, 'forttragen vr
<4а> 2. (по вода) 'fortspülen vr
<а>, fortschwemmen vt <а> 3. (вя¬
тър) 'fortwehen vt <а> 4. (занасям)
'bringen vr <24>, 'tragen vr <4> 5.
(крада) 'stehlen vr <20> O x
въпроса до някого die 'Frage jmdm.
'vortragen <4 a >; болестта ~ я
много жертви die 'Krankheit 'fordert
'viele 'Opfer; x бой 'Prügel be'ziehen
<32 b, h-g>; s се 1. (държа ce)
sich ver'halten vr <3b> (към zu 3,
gegen'über 3) 2. (засягам) be'treffen
< 16b> (до, за нещо etw.), sich
be'ziehen vr (до, за auf 4); що се ~ я до
мене was mich be'trifft 3. (обръщам
ce) sich 'wenden vr <10, auch
schwach > (до an 4) 4. Math sich
ver'halten vr < 3 b > (до zu 3)
отначало adv zu 'Anfang, 'anfangs,
'anfänglich
отнегде adv = отнякъде
отненде adv = отнякъде
отнем|ам, -am (-ax) uv; отне | ма, -меш
(-х) V1. 'nehmen vr < 16 >, wegnehmen
vr < 16 а >; x много време viel Zeit
'wegnehmen 2. Jur, amtl ent'ziehen vt
<32b, h-g>; x права някому
jmdm. 'Rechte ent'ziehen; x думата
някому jmdm. das Wort ent'ziehen O
x някому живота jmdm. das 'Leben
'nehmen <16>; * на някого хляба
jmdn. um den 'Broterwerb 'bringen
отнеса f отнасям
отнйгде adv = отникъде
отнйкъде adv von 'nirgendwo, von 'nir¬
gendwoher
отнйм|ам, -аш (-ax) uv = отнемам
отнйс|ам, -аш (-ах) uv volkst = отнасям
отново adv 'wieder, von 'neuem, aufs 'neue
относйтел|ен, -ни adj rela'tiv, verhält¬
nismäßig; ~ на влажност на въздуха
rela'tive 'Luftfeuchtigkeitf 17/sg; ~ на
височина rela'tive 'Höhe /16; ~ho
изречение Rela'tivsalz m 2; ~ но
местоимение Rela'tivpronomen n 23
относйтелно adv rela'tiv, verhältnismä¬
ßig
относителност / nur sg Relalivi'tät /
17/sg; теория на ~та Relativi'täts-
theorie /16а
относно
520
относно präp 'hinsichtlich 2, bezüglich
2; ~ това 'diesbezüglich
отношенн|е n, -я pl 1. Beziehung / 17;
международни ~ я internatio'nale
Beziehungen pl, търговски ~ я 'Han¬
delsbeziehungen; приятелски ~ я
'freundschaftliche Beziehungen; ди¬
пломатически - я diplomatische
Beziehungen; поддържам - я Bezie¬
hungen unterhalten <ЗЬ>;втова z
in 'dieser Beziehung; във всяко ~ in
'jeder Beziehung 2. Verhältnis n 27
auch Math, Gramm; производствени
~я Produktionsverhältnisse pl; ня¬
мам s към това kein Verhältnis
da'zu 'haben <A>; z 10 към 100
Verhältnis 10 zu 100; имам любовни
- я ein 'Liebesverhältnis 'haben 3. (мне¬
ние) 'Stellung / 17; взимам z no
[към] нещо 'Stellung zu etw. 'neh¬
men < 16 > [beziehen < 32 b, h-g > ]
O no z на in 'Hinsicht auf, in
be'zug auf 4
отнякъде adv von 'irgendwo, 'irgendwo¬
her
отодеве adv volkst seit 'kurzer Zeit
отодевеш|ен, -ни adj = неотдавнашен
отождествяв ,ам, -аш (-ах) uv; отож-
деств|я, -йш (-йх) V = отъждест¬
вявам
ото|к т, -ци pl 'Schwellung / 17,
Ge'schwulst /14
отомански adj otto'manisch
отопление п nur sg 'Heizung / 17;
нафтово - 'Ölheizung; парно ~
'Dampfheizung
отоплителен, -ни adj Heiz- O ~ ho-
вентилационна система Tech 'Kli¬
maanlage /16
отопляв|ам, -аш (-ах) uv; отопл|я, -иш
(-их) у 1. 'heizen vt 2. (стоплям) 'wär¬
men vf
отопл|ям, -яш (-ях) uv ~ отоплявам
отпад|ам, -аш (-ах) uv; отпадн|а, -еш
(-ах) V 1. (отслабвам) schwach 'wer¬
den vi <18/sn>, auch übertr, ge¬
schwächt 'werden 2. (от състав) 'aus¬
scheiden vi < 23zjsn > (от aus 3) 3.
(мероприятие) 'ausfallen vi <3a/
sn>, 'wegfallen vi <3a/sn> O z
духом den Mut verlieren <32b>
отпаднал adj 'müde, schwach
отпадналост/nur sg 1. (умора) 'Müdig¬
keit fMjsg 2. (слабост) 'Schwäche
f\6jsg
отпадъ|к m, -ци pl meist pl I. 'Abfall m 2,
'Abfallstoff m 1; производствени
~ ци Produkti'onsabfälle pl; полезни
-ци verwertbare 'Abfälle 2. (смет)
Müll m 1 jsg; кофа за - ци 'Mülleimer
m 4 0 кошче за - ци Pa'pierkorb т 2
отпадьч|ен, -ни adj 'Abfall-
отпйр|ям, -яш (-ях) uv; отп|оря, -ориш
(-päx od-орих) v 1. ’abtrennen vt < а >
2. (разпарям) 'auftrennen vt <а>
3. (откъсвам) 'abreißen vf <21а>
отпасв|ам, -аш (-ах) uv; отпа|ша, -шеш
(-сах) V 'abbinden vt < 27 а >
отпера | отпйрам
отпечата|ам, -аш (-ах) uv; отпечат|ам,
-аш (-ах) od отпечат|я, -иш (-их) v
1. 'drucken vt 2. (издавам) veröffent¬
lichen vf, her'ausbringen vt <24a>
3. umg (написвам на машина) 'ab¬
tippen vf <a> 4. (оставям следа)
'einen'Abdruck hinter'lassen <3b>;
s ce 1. ge'druckt 'werden vi < 18jsn>
2. (оставям следа) 'einen 'Abdruck
hinter'lassen 3. = разпечатвам
отпечать|к m, -ци pl 1. 'Abdruck m 2;
z от стъпало 'Fußabdruck; z от
пръст 'Fingerabdruck 2. (следа) Spur/
17 3. übertr 'Stempel m 4, Ge'präge n
23; оставям своя z върху нещо'einer
'Sache seinen 'Stempel 'aufdrücken O
отделен z 'Sonderdruck
отпечата | отпечатвам
отлив |ам, -аш (-ах) uv; отпй|я, -еш (-х) v
'abtrinken vt < 27 а >, ein 'wenig 'trin¬
ken vf < 27 > (от von 3)
отпиляв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
отпил |ея се, -ееш се (-ях се) v umg sich
ver'krümeln vr <b>
отпйр|ам, -аш (-ax) uv; отп|ера, -ереш
(-päx) v 1. 'auswaschen vf < 4 a > 2. =
отпарям
521
отпускам
отпйсв[ам, -аш (-ах) uv; отпй|ша, -шеш
(-сах) V 1. 'ausstreichen vt <21а>,
'streichen vt <21 > 2. (от регистра¬
ция) 'abmelden vt < а > (от bei 3, in 3)
О отписал съм го ich 'habe ihn 'abge¬
schrieben; x се sich 'abmelden vr (от
bei 3, in 3)
отпия t отпивам
отллав|ам, -аш (-ах) v = отплувам
отплата/nursg I. Lohn т 2, 'Gegenlei¬
stung /17 2. (разплата) Vergeltung
/17
отплаш1ам, -аш (-ах) uv; отплат|я, -йш
(-йх) V'heimzahlen vt <а>; х се sich
revan'chieren vr < d > (на някого bei
jmdm.), sich 'abfinden vr < 27 а > (на
някого bei jmdm.)
отплесв|ам, -аш (-ах) uv; отплесн|а,
-еш (-ах) у 1. zu'rückwerfen vt < 16 а >
2. (удар) pa'rieren vt < d > 3. (откло¬
нявам) 'ablenken vt <a> 4. (насоч¬
вам) 'lenken vt; x се 1. (хлъзгам се)
'abrutschen vt <a/sn> 2. (рико¬
ширам) 'abprallen vt <a/sn> 3. (на¬
сочвам се) sich 'richten vr, 'gehen vt
< 13/j«> 4. (разсейвам се) sich 'ab¬
lenken 'lassen vt <3/hb>, zer'streut
sein vt <B>
отплув|ам, -аш (-ах) v 1. (човек) Tort¬
schwimmen vi <26 a/s« > 2. (кораб)
'abfahren vt < 4 a/s« >, (в морето) in
See 'stechen vt < 16jhb >
отплуван|е «, -ия pl 'Abfahrt / 17
отнодйр adv = отподйре
отподйре adv volkst 1. 'später, hinterher
2. = отзад
отпойв|ам, -аш (-ах) uv = отпоявам
отпор т nur sg 'Widerstand т 2; давам
(оказвам] 'Widerstand 'leisten, ent-
'gegentreten vi <15 a/s« >
отпорв|ам, -аш (-ах) uv = отпарям
отпоря Т отпарям
отпбсле adv dann, da'nach, 'später
отп0слеш|ен, -ни adj 'spätere
отпочнв|ам, -аш (-ах) uv; отпочйн|а,
-еш (-ах) V sich er'holen vr <b>,
'ausruhen vi <a./hb>
отпочнвка / nur sg 'Ausruhen n 23/sg,
Erholungspause /16
отпочйна t отпочйвам
отпояв|ам, -аш (-ах) uv; отпо|я, -йш
(-йх) V = разпоявам
отпрйв|ен, -ни adj 'Ausgangs-; ~ на
точка 'Ausgangspunkt т I
отлрав|ям, -яш (*ях) uv; отлрав|я, -иш
(-их) V 1. (изпращам) 'schicken vt 2.
(насочвам) 'richten vt (към, на auf 4,
до an 4) О х влак 'einen Zug 'abferti¬
gen < а >; х му укори ihm 'Vorwürfe
'machen; е се 1. (насочвам се) sich
'richten vr (към auf 4) 2. (тръгвам
пеша) 'seine 'Schritte 'lenken (към zu
3) 3. (c превозно средство) 'fahren vi
< 4/sn > (към nach 3)
отпразнувам, -аш (-ах) v 'feiern vt,
'festlich be'gehen vt < 13 b >
отпращам, -аш (-ах) uv; отпрат|я, -иш
(-их) v 1. 'wegschicken vt <a> 2. (c
посочване на цел) 'schicken vt
отпрегна ( отпрягам
отпред adv 1. (място) vom 2. (посока)
von vorn
отпреде adv — отпред
отпршцв|ам, -аш (-ах) uv; отпрйщ|я,
-иш (-их) V 1. den 'Abfluß 'freimachen
<а> (нещо für etw. 4) 2. (бент)
durch'brechen vt; x се 'aufbrechen vi,
'durchbrechen vi
отпряг|ам, -аш (-ах) uv; отпрегн|а, -еш
(-ах) V 'ausspannen vt < а >
отпуск т, -и pl 'Urlaub т 1
отпуск | а / -и pl = отпуск
отлуск|ам, -аш (-ах) uv; отпусн|а, -еш
(-ах) V 1. (изпускам) 'loslassen vt
<3а> 2. (спускам) 'sinken 'lassen vt
<3Jhb> 3. (разхлабвам) 'locker
'lassen vt <3>, 'lockern vt 4. (от¬
слабвам) 'schwächen vt 5. (ос¬
вобождавам) 'freilassen vt <3a>
6. (помощ, кредит) ge'währen vt
<b> 7. (средства) zur Ver'fügung
'stellen vt 8. (дреха) verlängern vt
< b >, 'auslassen vt < 3a > 9. (пускам
свободно да се проявй) 'freien Lauf
'lassen <3> 10. (пускам да расте)
отпускар
522
'wachsen 'lassen O ft глас aus 'vollem
'Halse'singen vi <21/hb> ['rufen vr, vi
< 39fhb > ]; » си сърцето es wird mir
leicht ums Herz; ft някому юздите
jmdm. die 'Zügel 'locker 'lassen; s очи
den Blick 'senken; ft ръце die 'Hände
in den Schoß 'legen; » си езика aus
der 'Schule 'plaudern vi <hb>; от¬
пуснах му края 'leichtsinnig sein vi
< B, sn>; » се 1. (отделям се) 'los¬
lassen vt <3 a> 2. (вися) 'hängen vi
<5/hb> 3. (на стол, легло) 'sich
zu'rückfallen 'lassen vt <3fhb>,
zu'rückfallen vi < 3 a/sn > 4. (поглед)
sich 'senken vr 5. (лице) sich entspan¬
nen vr < b > 6. (ставам общителен)
aus sich 'herausgehen vi <13 a/s« >
7. (преставам да пестя) 'freige¬
big 'werden 8. (губя енергия) sich
'gehen 'lassen 9. (стоплям се) 'wärmer
'werden 10. (глас) er'schallen vi
< hjsn > O времето се отпусна das
'Wetter wird 'milder; нервите ми се
~ ат die 'Anspannung läßt nach;
сърцето ми се отпусна mir 'wurde
'leichter ums Herz; тестото се ~ a der
Teig geht auf
отпускар (-ят) m, -и pl 'Urlauber m 4
отпусна t отпускам
отпуснат adj 1. (легнал) 'liegend,
be'wegungslos 2. (увиснал) her'abhän-
gend 3. (ненапрегнат) schlaff 4. (апа¬
тичен) a'pathisch 5. (безизразен) 'aus¬
druckslos 6. (небрежен) 'nachlässig
'unordentlich 7. (разпуснат) 'zügellos
8. (пружина) nicht ge'spannt
отпуснато adv schlapp, lasch
отпуснатост / nur sg 'Schlappheit /
17/sg, 'Laschheit /11/sg
отпушалк|а /, -и pl 'Korkenzieher m 4
отпушв|ам, -am (-ax) uv; отпуш|а, -иш
(-их) v 1. 'öffnen vt, 'aufmachen vt
< a > 2. (бутилка) entkorken vr < b >
3. (тръби) frei 'machen vr; x ce 'wie¬
der frei 'werden vi < 18/sn>
отпущ|ам, -am (-ax) uv = отпускам
отпущенн|е n, -я pl Rel = опрощение
отпъв|ам, -аш (-ax) uv; отпън|а, -еш
(-ах) V I. entspannen vr <b> 2. übertr
'mitgehen 'heißen vr < 22 >, 'stehlen
vr <20>; x ce umg 1. 'abgehen vi
< 13a/sn > 2. (човек) 'Weggehen vi
< 13 a/sn > 3. (засилвам ce) sich 'an¬
strengen vr
отпъжд|ам, -аш (-ax) uv; отпъд|я, -иш
(-их) V 'wegjagen vt < а >, ver'jagen vt
<b>
отлгйна | отпъвам
отпърво adv volkst zu'ersl, zu'nächst
отпървом adv = отпърво
отпътув|ам, -аш (-ax) uv, v 1. (човек)
'abreisen vr <a/sn>, 'abfahren vi
< 4 a/sn > 2. (влак, кола, кораб) 'ab¬
fahren 3. (трт>гвам) sich auf den Weg
'machen vr, 'aufbrechen vi <16 a/sn>
отпътуване n nur sg 1. 'Abreise f 16
2. Verk 'Abfahrt/17
отпяв|ам, -аш (-ax) uv; отп|ея, -ееш
(-ях) V volkst 'nachsingen vt < 27 а >
отраб6тв|ам, -аш (-ах) uv; отработ|я,
-иш (-их) V 'abarbeiten vt < а >
1отрав|ам, -яш (-ях) uv; отров|я, -иш
(-их) V (с отрова) ver'giften vr < b >
auch übertr
2отрав ям, -яш (-ях) uv; отр6в|я, -иш
(-их) v (ровя) 'ausgraben vt <4а>
'freilegen vr <а>
'отравян!е п, -ия pl Ver'giftung/17; ж
на кръвта 'Blutvergiftung
2отравяне п nur sg 'Ausgraben п 23/sg,
'Freilegen n 23/sg
отрад|ен adj er'freulich
отражав|ам, -аш (-ax) uv = отразявам
отражени|е п, -яpl 1. 'Widerspiegelung
/17 auch übertr; теория на а то 'Wi¬
derspiegelungstheorie / 16 а 2. (в
огледало) 'Spiegelbild и 213. (рефлек¬
сия) Reflexi'on/17, 'Rückstrahlung/
17 4. (изображение) 'Abbild п 21
5. (въздействие) 'Auswirkung / 17;
давам * върху 'Auswirkungen 'ha¬
ben < А > auf 4
отразяв|ам, -аш (-ах) uv; отраз|я, -йш
(-йх) V 1. 'widerspiegeln vr < а > auch
übertr2.(огледало)'spiegeln vt <hb>
auch übertr 3. (рефлектирам) re-
523
отричам
flek'tieren vt <d>, zu'rückwerfen vt
<l6a> 4. (изобразявам) 'wiederge¬
ben vf < 15 a >, 'darstellen vt < a >; s
ce 1. sich 'widerspiegeln vr auch übertr
2. (въздействувам) sich 'auswirken vr
<a> (върху auf 4) 3. (изобразявам
ce) 'wiedergegeben ['dargestellt] 'wer¬
den vi <18jsn>
отразяван|e n, -ия pl 'Widerspiegelung
/17, 'Spiegelung/17; * на светлина¬
та 'Lichtreflexion /17; * на звука
Reso'nanz /17
отракан adj umg 'clever
отракв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
отрак|ам се, -аш ce (-ax ce) v umg
'clever 'werden vi < 18/.yn>
отрано adv 'zeitig, früh
отрапортув|ам, -аш (-ax) v 'melden vt
auch Mil
отраств|ам, -аш (-ax) uv; отрасн|а, -еш
(-ах) od от| раста, -растеш (-растох) v
'aufwachsen vi < а/sn >, groß 'werden
vi < 18jsn>
‘отрасъл m, -ли pl Zweig ml; ж на
стопанството 'Wirtschaftszweig; про¬
мишлен ж Industriezweig
2отрас|ъл, -ли adj erwachsen, groß
ge'worden
отред m, -и pl Ab'teilung/17, Trupp m 6;
челен - übertr 'Vortrupp; Mil
Vorausabteilung; партизански ~
Parti'sanenabteilung
отредактйрв ам, -аш (-ax) uv; отредак-
тйр|ам, -аш (-ах) v 'durchredigieren vt
<е>, redi'gieren vt <d>
отред |ен, -ни adj Ab'teilungs-, Trupp-; ж
командир Ab'teilungskommandeur m 1*
отредя t отреждам
отрежа t отрязвам
отрежд|ам, -аш (-ах) uv; отред|я, -йш
(-йх) V 1. (давам) 'zuweisen vt < 23 а >
2. (определям) be'stimmt sein vi < В >
(на някого нещо jmd. für elw. 4)
3. volkst (мъртвец) 'richten vt; 'einen
'Toten 'herrichten vt <a>
отрез m, -и pl = отрезка
отрезвея | Отрезвявам
отрезвите лен, -ни adj 1. ernüchternd
2. (освежйтелен) er'frischend 3. (из-
трезнйтелен) 'Ausnüchterungs-
1 отрезвяв|ам, -аш (-ах) uv; отрезв|ея,
-ееш (-ях) V = отрезнявам
2отрезвяв|ам, -аш (-ах) uv; отрезв|я,
-йш (-йх) V 1. er'nüchtern vt <b>
2. (пиян) 'ausnüchtern vr < а >, 'wie¬
der 'nüchtern 'machen vt
отрезвяване n nur sg 'Nüchternheit
/ \ljsg, Ernüchterung/17
отрезк|а / -и pl 'Stückchen n 23
отрезняв|ам, -аш (-ax) uv; отрезн|ея,
-ееш (-ях) V 1. er'nüchtert 'werden vi
< 18jsn> 2. (пиян) 'nüchtern 'werden,
'ausnüchtern vt <a>
отрека t отричам
отретс|а/, -и pl i. 'Lumpen m 4, 'Fetzen
m 4, 'Lappen m 4 2. übertr Lump m 8 od
9, 'Abschaum m 2
отри adv volkst 'dreifach
'отрйв|ам, -аш (-ax) uv; отрй|я, -еш (-х)
V (изравям) 'ausgraben vt < 4 а >,
'freilegen vt <а>
2отрйв|ам, -аш (-ах) uv; отрй|я, -еш (-х)
V 'abwischen vt <а>, 'wegwischen vt
< а >; s се 'abgescheuert 'werden vi
< 18/sn>, 'schäbig 'werden
отривист adj kurz, ab'rupt
отрйнв|ам, -аш (-ax) uv; отрйн|а, -еш
(-ах) V — Отрйвам
отрнтв]ам, -аш (-ах) uv; отрйтн|а, -еш
(-ах) V 1. 'forlstoßen vt <34а> 2.
übertr ver'stoßen vt < 34 b >
отрйтнат adj vertrieben, ver'stoßen
отрицав|ам, -аш (-ax) uv = отричам
отрицанк|е п, -я pl 1. Ne'gierung/ 17,
Ver'neinung/17 2. Phil, Ling Negati'on
/17
отрицател|ен, -ни adj 1. (отказващ,
отрйчащ) ver'neinend 2. 'negativ auch
Phys, Math
отрицателно adv 'negativ
отрйч|ам, -аш (-ax) uv; отр|ека, -ечеш,
(-екох) V1. (не признавам) 'leugnen vt
auch Jur; (някого) ver'leugnen vt < b >
2. (отхвърлям) ver'neinen vt <b>,
ver'werfen vt < 16b >; ne'gieren vt
< d >; s се = отказвам ce
отричане
524
отричане п nur sg 1. Jur 'Leugnung/17,
'Leugnen n 23/sg 2. Ne'gierung /17
отрия t ^трйвам od 2отрйвам
отров|а /, -и pl Gift n 20
'отровен, -ни adj 1. 'giftig, Gift-; ~ но
вещество 'giftige Sub'stanz/17; ~ на
гъба 'Giftpilz m 1; ~на змия
'Giftschlange /16 2. übertr 'grausam,
schlimm
2отровен adj ver'giftet
отровйтел (-ят) m, -и pl 'Giftmischer m 4
отровйтел |ен,-ни adj veralt = Отровен
отровйтелк|а/ -и pl 'Giftmischerin/18
отровно adv 'giftig
отровност / nur sg 'Giftigkeit / 1 Ijsg
отродяв|ам се, -am се (-ах се) uv;
отрод|я се, -йш се (-йх се) v umg die
Ver'wandtschaft 'aufkündigen <a>
(от някого jmdm.)
отро|к m, -ци pl 1. veralt Kind n 21
2. Hist 'Leibeigener m 7+, 'leibeigener
'Bauer m 7 od 10
отронв[ам, -am (-ax) uv; отрон|я, -иш
(-их) v 1. 'abbröckeln vt <a>, 'abbre¬
chen vt < 16a > 2. (оставям да падне)
her'abrieseln 'lassen vt < 3/hb > O *
сълза 'eine 'Träne ver'gießen < 32 b>;
äs дума ein Wort 'über die 'Lippen
'bringen <24>; « въздйшка 'einen
'Seufzer von sich 'geben < 15 >
отрон|ям, -яш (-ях) uv — отронвам
отроче n, -та pl veralt, Rel Kind n 21
отрошав|ам, -am (-ax) uv; отрош|а, -йш
(-йх) v 1. zer'kleinern vt < b > 2. (раз¬
валям) zer'schlagen vt <4b>
отрошв|ам, -am (-ax) uv = отрошавам
отруден adj 1. von der 'Arbeit 'ausge¬
mergelt 2. (уморен) er'müdet, 'müde
отрупв|ам, -am (-ax) uv; отруп|ам, -am
(-ax) v über'schütten vt < b >, über-
'häufen vt < b > auch übertr
отръки adv; йде ми ~ es geht mir von
der Hand
отръскв|ам, -am (-ax) uv; отръск!ам,
-am (-ax) v 'abschütteln vt < a >
отряд m, отреди pl = отред
отрязв|ам, -am (-ax) uv; отр|ежа, -ежеш
(-язах) v 1. 'abschneiden vt <21a,
d-tt > auch übertr 2. (разрязвам)
zer'schneiden vt <21b, d-tt> 3. (c
трион) 'absägen vt <a> 4. (казвам)
kate'gorisch 'sagen vt O »си
главата übertr 'seine Hand ins 'Feuer
'legen
отрязъ|к m, -ци pl 'Abschnitt m 1
отсам adv 1. (място) 'diesseits 2. (по¬
сока) her'über 3. (от тази страна) von
'dieser 'Seite 4. als präp (място) 'dies¬
seits; (посока) auf die 'hiesige 'Seite,
auf 'diese 'Seite
отсам|ен, -ни adj 'diesseitig
отсевки nur pl Spreu /17jsg
отсега adv von jetzt ab [an], von jetzt; ~
натйтък 'künftig
отседлав|ам, -am (-ax) uv; отседла]я,
-еш (-x) v 'absatteln vt < a >
отседна f отсядам
отсека | отсйчам
отсетне adv volkst 'später
отсечен adj 1. 'abgehackt auch übertr
2. (рязък) schroff 3. (отвесен) ge'neigt,
'abfallend
отсечк|а /, -и pl 'Strecke /16
отсея I отсявам
отсйпв|ам, -am (-ax) uv; отсйп я, -еш
(-ах) V 'abschütten vt <а>, her'aus-
schütten vt < a>
отсйч|ам, -am (-ax) uv; отс|ека, -ечеш
(-якох) v 1. (c брадва) 'abhacken vt
< a >, 'abhauen vt < a, 'abgehauen >;
(дървета) 'fallen vt 2. (c нож) 'ab¬
schneiden vt <21a, d-tl>3. (монети)
'prägen vt 4. (противореча) wider¬
sprechen vt <16b/A6> 5. (казвам)
schroff'sagen vt; » се I. sich 'abzeich¬
nen vr <a> 2. (звуча) er'klingen vi
< 27 Ь/sn >
отскач|ам, -am (-ax) uv; отскоч|а,
-иш (-их) v 1. 'springen vi <21/sn>,
'wegspringen vi <27a/sn>, zur 'Seite
'springen 2. (издйгам се) 'aufgehen vi
< 13 ajsn > 3. (пораствам) groß 'wer¬
den vi < 18jsn > 4. (отбивам се) auf
'einen Sprung 'gehen vi < 13jsn > (y,
до zu 3) 5. (отклонявам се) 'überge¬
hen vi <13 a/sn > (към zu 3) 6. (рико-
525
отстъпителен
шйрам) 'abprallen vi < i/sn >,
zu'rückspringen vi < 27 afsn >
отск6|к m, -ци pl Sprung m 2 zur 'Seite
отскокв|ам, -аш (-ах) uv; отскокн|а,
-еш (-ах) V “ отскачам
отскоро adv seit 'kurzer Zeit, seit 'kur¬
zem, nicht 'lange
отскоча f отскачам
отскубв|ам, -аш (-ах) uv; отскубн|а,
-еш (-ах) V her'ausreißen vt <21а>
auch übertr; s се sich 'losreißen vr
<21 a >, sich 'losmachen vr < a >,
ent'wischen vi < b/sn > (от 3)
‘отслабвам, -аш (-ах) uv; отслаби|а,
-еш (-ах) V 1. 'nachlassen vi < 3 а/hb>,
'schwächer'werden vi < 18jsn> 2. (му¬
скули) er'schlaffen vi < bjsn > 3. (из-
мършавявам) 'abnehmen vi < 16a/A6>
2отслабв|ам, -аш (-ах) uv; отслаб|я,
-иш (-их) V 1. (отпускам) 'nachlassen
vt < 3 а >, 'lockern vt < 3 а > 2. (нама¬
лявам) 'abschwächen vr < а >, 'schwä¬
cher 'machen vt
отсла6ван|е я, -ия pl 1. 'Nachlassen н
23/sg 2. (измършавяване) 'Abnehmen
n 23/sg '
отслабя | 2отслабвам
отслужв ам, -аш (-ах) uv; отслуж|а,
-иш (-их) V 1. 'seinen 'Wehrdienst 'ab¬
leisten <а> 2. Rel'abhalten vt < 3 a>
отспйв|ам си, -аш си (-ах си) uv; отсп|я
си, -йш си (-ах си) V sich 'ausschlafen vr
<3а>
отсрамв|ам, -аш (-ах) uv; отсрам|я,
-иш (-их) V den 'guten Ruf 'retten
[wieder'herstellen] (някого von
jmdm.); s ce 1. 'freundlich be'wirten
<b>, 'aufmerksam be'handeln vt
< b > (пред някого, някому jmdn.)
2. (отблагодарявам се) sich erkennt¬
lich 'zeigen vr, sich revan'chieren vr
< d > (пред bei 3)
отсрам|ям се, -яш се (-ях се) uv —
отсрамвам се
отсреща adv 1. (място) gegen'über
2. (посока) von gegen'über
отсрещ|ен, -ни adj gegenüberliegend,
entgegengesetzt
отсрочв(ам, -аш (-ах) uv; отсрбч|а, -иш
(-их) V 1. ver'schieben vt <32b>,
verlegen vt <b> 2. (продължавам)
ver'längern vt < b > 3. (плащане)
'stunden vt
отср6чк|а /, -и pl 1. 'Fristverlängerung
/17 2. Fin 'Stundung/ 17
отсръбв|ам, -аш (-ах) uv; отсръбн|а,
-еш (-ах) V 'abtrinken vt <27а>
1 отстоя t отстоявам
2отсто|я, -йш (-ях) uv en'fernt sein vi
< В > (от von 5)
отстояв ам, -аш (-ах) uv; отсто|я, -йш
(-ях) V 1. verteidigen vt <b>, be¬
haupten vt <b> 2. (устоявам) wi¬
derstehen vi <101b/Ab> (на нещо
'einer 'Sache) 3. (отлежавам) 'abla-
gem vi <ajsn>
отстрана adv 1. (място) an der 'Seite
2. (посока) von der 'Seite
отстранен adj 1. (отдалечен) ent'fernt
2. (изключен) 'ausgeschlossen
отстрани adv = отстрана
отстранявам, -аш (-ах) uv; отстран|я,
-йш (-йх) V I. (премахвам) beseitigen
vt < b > 2. (уволнявам) entlassen vt
<3b> (от aus 3) 3. (от длъжност)
'absetzen vt <a> 4. (изгонвам) ver-
'treiben vt <23b> 5. (отмествам)
bei'seite 'schieben vt < 32 >; « ce sich
ent'fernen vr < b >
отстраняване n nur sg Beseitigung
/17
отстьпател|ен, -ни adj 1. defen'siv,
'Rückwärts- 2. Mil 'Rückzugs-
отстьпв|ам, -аш (-ах) uv; отстъп|я, -иш
(-их ) v 1. (отмествам се) zu'rück-
treten vi <15 a/jn > 2. (отмествам се
встрани) zur 'Seite 'treten vi < lS/sn>
3. Mil sich zu'rückziehen vr <32a,
h-g> 4. (предоставям) 'abtreten vi
< 15а/sn > 5. (правя отстъпка) 'Zuge¬
ständnis 'machen 6. (поддавам ce)
'nachgeben vi < 15a/AA> 7. (отказвам
ce) ver'zichten (от auf 4) 8. (в срав¬
нение c друг) 'nachstehen vi < 10lzf
hb> (no 'hinsichtlich 2)
отстъпител ен, -ни adj Gramm: ~ но
отстъпка
526
изречение Konzessivsatz т 2; ж
съюз konzes'sivc Konjunkti'on /17
отстъпк а /, -и pl 1. (предоставяне)
Überlassung/17, 'Abtretung /17
2. (концесия) 'Zugeständnis п 27,
Konzession /17 3. (в цена) 'Nachlaß
т 2, 'Preisnachlaß
отстъплеии|е п, -я pl 1, Mil 'Rückzug т
2, Defen'sive / 16 auch übertr 2. (от
тема) 'Abweichung / 17, 'Abschwei¬
fung/ 17
отстъпнн|к m, -ци pl 'Abtrünniger m7+,
Rene'gat m 8
отстъпнически adj rene'gatenhaft,
verräterisch
отстъпничество и, -a pl Renegatentum
n 22/sg, Ver'rat m 1 /sg
отстъпчив adj 'nachgiebig, entgegen¬
kommend
отстъпчивост / nur sg 'Nachgiebigkeit
/ П/sg, Entgegenkommen n 23/sg
отстъпя t отстъпвам
отстъп]ям, -яш (-ях) uv = отстъпвам
отсукв|ам, -аш (-ах) uv; отсу|ча, -чеш
(-ках) V 'aufspleißen vt <21а>, aus-
ein'anderspleißen vt <21a>
отсъжд|ам, -аш (-ах) uv; отсъд|я, -иш
(-их) V 1. (давам) 'zusprechen vt
< 16 а> auch Jur 2. (решавам) ent-
'scheiden vt <23b> 3. (казвам) ent¬
schieden Sagen vr
отсърбв|ам, -аш (-ах) uv; отсърб|ам,
-аш (-ах) V = отсръбвам
отсърдв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
отсърд|я се, -иш се (-их се) v 'aufhören
vi <a/hb> 'böse zu sein [zu 'zürnen]
OTcicTBMle n, -я pl 1. 'Abwesenheit /
17/sg, 'Fehlen n 23/sg-, имам три ~ я
'dreimal ge'fehlt 'haben vt <A/hb>;
пиша някому ж jmdn. als 'fehlend
'eintragen <4a> 2. (липса) 'Mangel
m 5 (на an 3)
отсъствув|ам, -аш (-ах) uv 1. 'abwesend
sein v/ <B> 2. (липсвам) 'fehlen vi
<hb>
отсяв|ам, -аш (-ах) uv; отс|ея, -ееш
(-ях) V 1. (изчйствам) 'aussieben vt
<а> 2. Sieben vt, vi <hb>
отсяд|ам, -аш (-ах) uv; отседн|а, -еш
(-ах) V 1. (за нощуване) 'absteigen vi
< 23 а/sn >, Quar'tier 'nehmen < 16 >
2. (от животно) 'absteigen, 'absitzen vi
< a, saß ab, ‘abgesessen/hb >
отс|янка /, -енки pl Nu'ance [ny'äsd]
/16
оттам adv 1. (от място) von dort
2. (през място) dort 3. (поради това)
daher; ~ нататък а) (място) von dort
ab b) (време) von 'diesem 'Zeitpunkt
an; оттук- - von 'allen 'Seiten
оттатък adv 1. (място) 'drüben, auf der
'anderen 'Seite 2. (посока) nach 'drü¬
ben 3. als präp 'jenseits 2; отсам- ~
von 'allen 'Seiten
оттатъш1ен, -ни adj 'jenseitig; - на
страна 'andere 'Seite /16
оттегл|ям, -яш (-ях) uv; оттегл|я, -иш
(-их) v 1. 'ziehen vt <32, h-g>; ж
настрана zur 'Seite 'ziehen 2. (отде¬
лям) 'trennen vt 3. (назад) zu'rückzie-
hen vt <32a, h-g> auch MiT, ж
молба 'einen 'Antrag zu'rückziehen 4.
(взимам обратно) zu'rücknehmen vt
< 16 a >; s се 1. sich zu'rückziehen vr
auch Mil 2. (напускам) ver'lassen
< 3 b > (от нещо etw.)
оттеглян|е n, -ия pl 1. Mil 'Rückzug m 2
auch übertr 2. Jur, amtl Zurückziehung
/17
оттенъ|к m, -ци pl — отсянка
оттйч|ам, -аш (-ах) uv; отт|ека, -ечеш
(-екох) V od ж се 'abfließen vi
<32а/sn>, 'wegfließen vi <32a/sn>
оттласв|ам, -аш (-ах) uv; оттласн|а,
-еш (-ах) V ~ отблъсквам
оттласкв|ам, -аш (-ах) uv; оттласк|ам,
-аш (-ах) V = отблъсквам
оттласна | оттласвам
оттогава и. оттогаз adv seit'dem, seit
'dieser Zeit
отточв|ам -аш (-ах) uv; отт6ч|а, -иш
(-их) V 'abgießen vt <32 а>, 'abfüllen
v/ <а>
оттрошав|ам, -аш (-ах) uv; оттрош|а,
-йш (-йх) V = отчупвам
оттук м. оттука adv 1. (място) hier
527
отчета
2. (посока) von hier 3. (през място)
hier vor'bei, hier hin'durch 4. (от това)
'hieraus O ~ нататък а) (място) von
hier ab b) (време) von 'diesem 'Zeit¬
punkt an
оттулв|ам, -am (-ax) uv; оттул|я, -иш
(-их) v volkst = отпушвам
оттул|ям, -яш (-ях) UV volkst = от-
тулвам
отупв|ам, -аш (-ах) uv; отуп|ам, -аш
(-ах) V 1. 'ausklopfen vt <а> 2. (бия)
'durchprügeln vt <а>
отучв|ам, -аш (-ах) uv; отуч|а, -иш (-их)
v'abgewöhnen <с> (някого от нещо
jmdm. etw.); ще те отуча аз тебе! ich
'werde es dir schon 'abgewöhnen!; s
ce sich 'abgewöhnen vr (от нещо etw.)
отхапв|ам, -аш (-ax) uv; отхап|я, -еш
(-ах) V 'abbeißen vt <21а>
отхвръкв|ам, -аш (-ах) uv; отхвръкн|а,
-еш (-ах) V 1. 'wegfliegen vi < 32 аjsn >,
da'vonfliegen vi <32 a jsn> 2.
(отскачам) 'abprallen vi <a./sn>,
zu'rückprallen vi <a/sn>, zu'rück-
springen vi < 27 ajsn >
отхвърл|ям, -яш (-ях) uv; отхвърл|я,
-иш (-их) v 1. 'werfen vt <16>,
'schleudern vt; » назад zu'rückwer-
fen vt <16a>, zu'rückschleudern vt
< a >; ä настрана zur 'Seite 'werfen
['schleudern] 2. (отблъсвам) zu'rück-
schlagen vt < 4 a > auch Mil; zu'rück-
weisen vt < 23 a >, 'ablehnen vt < a >;
* молба 'eine 'Bitte zu'rückweisen
['ablehnen]; s любовта му'seine'Lie¬
be zu'rückweisen 3. umg (свършвам)
'schaffen vt < 1 >
отхвърчав|ам, -аш (-ax) uv; отхвърч|а,
-йш (-ах) V = отхвръквам
отхвърч|ам, -аш (-ах) uv = отхврък¬
вам
отхлупв|ам, -аш (-ах) uv; отхлуп|я, -иш
(-их) V 'abdecken vt < а >, den 'Deckel
'abnehmen < 16 а > (нещо von etw. 3)
отход|ен, -ни adj: ~ но място Klo'sett
п 20 od 24
отхранв|ам, -аш1(-ах) uv; отхран|я, -иш
(-их) у 'großfüttern vt < а >
още ден adj ent'wässert, 'ausgetrocknet
отцежд|ам, -аш (-ах) uv; отцед|я, -йш
(-йх) V1. 'ablaufen 'lassen vt <3jhb>;
» водата от нещо etw. ent'wässern
<b> 2. (пускам да тече) 'fließen
'lassen; s ce 'abtrocknen vi
отцепв|ам, -аш (-ax) uv; отцеп|я, -иш
(-их) V 'abspalten vt <а, auch 'abge¬
spalten >, 'abtrennen vt <a> auch
übertr; s ce sich 'abspalten vr
отцепване n nur sg 'Spaltung /17, 'Ab¬
spaltung/17
отцепни|к m, -циpl 1. 'Abtrünniger m 7+
2. Pol, Rel Sek'tierer m 4 3. Pol Re-
ne'gat m 8 4, Rel Schis'matiker m 4
отцепнически adj 'Spaltungs-
отцепничество n nur sg 1. 'Spaltung/17
2. Rel 'Schisma n 28 a 3. (стремеж към
отцепване) 'Spaltungsbestrebungen pl
отцепя t отцепвам
отцеубй|ец m, -йци pl 'Vatermörder m 4
отцеубййств|о m, -a pl 'Vatermord m 1
отчайв|ам, -аш (-ax) uv; отча|я, -еш
(-ях) V zur Verzweiflung 'bringen vt
< 24 >, 'mutlos 'machen vt; e ce den
Mut ver'lieren < 32 b >, ver'zweifeln vi
< b/sn >
отчасти adv zum Teil, Abk z. T, 'teilweise
отчая t отчайвам
отчаян adj ver'zweifelt
отчаяние n nur sg Verzweiflung f\ljsg
отчаяно adv ver'zweifelt
отчаяност / nur sg = отчаяние
отче m, -та pl 1. Anrede 'Pater m 4
2. umg 'Pastor m 9 a, 'Pfarrer m 4
отчекв|ам, -аш (-ax) uv; отчекн|а, -еш
(-ах) V 'abbrechen vt <16а>
отчет т, -и pl 1. Fin 'Abrechnung/17
2. 'Rechenschaft / 17/sg; давам -
'Rechenschaft 'ablegen vt <a>;
дължа ~ 'rechenschaftspflichtig sein
vi <В>;йскам ~ 'Rechenschaft'for¬
dern; давам си ~ за нещо sich 'über
etw. 'Rechenschaft 'geben vr < 15 >
3. (доклад) 'Rechenschaftsbericht m 1,
Be'richt; годишен ~ 'Jahresbericht;
~ за дейността 'Tätigkeitsbericht
отчета | отчйтам
отчетен
528
отчет|ен, -ни adj 1. Fin 'Abrechnungs-
2. 'Rechenschafts-; в доклад 'Re¬
chenschaftsbericht »1 1 3. (докладен)
Be'richts-; - на година Berichtsjahr
п 20; ~ но-йзборно събрание 'Wahl¬
berichtsversammlung /17
отчетлив adj 'deutlich, klar
отчетлйвост / nur sg 'Deutlichkeit / 17,
'Klarheit/17
отчетии|к m, -ци pl 'Rechnungsführer
m 4
отчетничк|а/, -и pl 'Rechnungsführerin
/18
отчетност/nur sg 1. 'Buchführung/17,
'Rechnungsführung 2. (отчитане) 'Re¬
chenschaftslegung/17
отчнслени|е n, -я pl Fin 'Abschreibung
/17, 'Abführung/17
отчнслйтел|ен, -ни adj 'Abschreibungs-
отчнсляв[ам, -аш (-ах) uv; отчисл|я,
-йш (-йх) V 1. veralt (уволнявам)
entlassen vt < 3b > 2. Fin 'abschreiben
vt <23 a>
отчит ам, -аш (-ах) uv; отч|ета, -етеш
(-етох) V 1. 'Rechenschaft 'ablegen
<а> (нещо 'über etw. 4) 2. Fin 'ab¬
rechnen vt <a> O в грешката си
'seinen 'Fehler er'kennen < 10 b >; s
ce 1. 'Rechenschaft 'ablegen, be'richten
vi < bjhb> (за 'über 4)2. Fin 'abrech¬
nen (за нещо etw.)
отчйтан|е «, -ия pl Fin 'Abrechnung/17
auch übertr
бтчов m, -и pl 'Stiefvater m 5
отчопл|ям, -яш (-ях) uv; отчопл|я, -иш
(-их) v 'abkratzen vt <a>, 'abknau¬
peln vr <a>
отчуждав|ам, -аш (-ах) uv; отчужд|я,
-йш (-йх) V 1. ent'fremden vt <b> (от
von 3) 2. (имот) ent'eignen vt < b >,
verstaatlichen; * се 1. verstaatlicht
werden 2. sich ent'fremden vr
отчуждаване n nur sg 1. Entfremdung/
17 2. (имдт) Ent'eignung/17, Verstaat¬
lichung/ 17
отчуждение n nur sg Entfremdung /17
auch Phil
отчуждено adv fremd
отчужденост/ nur sg Entfremdung/17
отчуждя t отчуждавам
отчукв|ам, -аш (-ах) uv; отчук|ам, -аш
(-ах) V 'abklopfen vt < а >, 'abschlagen
vt <4а>
отчупв|ам, -аш (-ах) uv; отчуп|я, -иш
(-их) v 'abbrechen vt < 16а>
отшелни|к т, -ци pl 'Einsiedler т 4
отшелник!а /, -и pl 'Einsiedlerin /18
отшелнически adj 'Einsiedler-, 'einsied¬
lerisch
отшелничество п nur sg 'Einsiedlerleben
n 23
отшйв|ам, -аш (-ах) uv; отшй|я, -еш (-x)
v 'auftrennen vt
отшумяв|ам, -аш (-ах) uv; отшум|я,
-йш (-ях) V ver'klingen vi < 27 Ъ/sn >,
'abklingen vi <27 a/s« > O бурята
отшумя der Sturm hat sich 'ausgetobt;
стъпките му ~ ат Seine 'Schritte
ver'hallen; славата му отшумя sein
Ruhm ist verglichen; тържествата
отшумяха die 'Feiern sind vor'bei
отще ми се | отщява ми се
отщйпв|ам, -аш (-ах) uv; отщйп!я, -еш
(-ах) V 'abkneifen vt <21 а>, 'ab¬
knipsen vt <а>
отщяв|а ми се (-а ми се) uv; отиЦе ми
се (-я ми се) v nur 3. Fers die Lust
ver'lieren <32b>, 'überdrüssig 'wer¬
den vi < 18Jsn> (нещо etw. 2)
отъждествявам, -аш (-ах) uv; отъж-
деств|я, -йш (-йх) V identifizieren vt
<d>, 'gleichsetzen vt <a> (c mit 3)
отьждествяваие n nur sg Identifizie¬
rung/17, 'Gleichsetzung/17, 'Gleich¬
setzen n 23/sg
'oTbHflBlaM, -аш (-ах) uv; отън|ея, -ееш
(-ях) v 'dünner 'werden vi < 18/sn>
2отъняв|ам, -аш (-ах) uv; отън1я, -йш
(-йх) V ver'dünnen vi <b>, dünn
'machen vt
отъпкв|ам,-аш (-ах) uv; отъпк|ам, -аш
(-ах) v 1. 'festtreten vt <15a>, 'fest¬
trampeln vt <a> 2. (смачквам) 'nie¬
dertreten vi < 15 a >, zer'treten vt
< 15 b >, zer'trampeln vt < b >
отъня Т2отъпявам
529
охвач
'отъпяв|ам, -аш (-ах) uv; отъп]ея, -ееш
(-ях) V 1. stumpf 'werden vi < 18[sn>
2. übertr 'stumpfsinnig 'werden, dumm
'werden
2отъпяв|ам, -аш (-ах) uv; отъп|я, -йш
(-йх) V 1. stumpf 'machen vt 2. übertr
'stumpfsinnig 'werden 'lassen va
< 3lhb >, ver'dummen vi < h/sn >
огьр|ва ми (-ва ми) uv nur 3. Pers
'passen vi <hb>; това не мй ~ ва das
paßt mir nicht
отьрвав|ам, -аш (-ах) uv; отърв|а, -еш
(-ах) V I. ent'reißen vt <21 b > 2. (спа¬
сявам) 'retten vt (нещо vor etw. 3); g
се 1. (освобождавам се) sich be'freien
vr < b > 2. (откопчвам се) sich 'losrei¬
ßen vr <21a> 3. (отбяг¬
вам) sich entziehen vr <32b, h-g>
(от нещо 'einer 'Sache) 4. (спасявам
се) sich 'retten (от vor 3)
огьркал|ям, -яш (-ях) v 'wälzen vt
огьркв|ам, -аш (-ах) uv; отърк|ам, -аш
(-ах) V 'abreiben vr <23а>, 'ab¬
scheuern vt <a> O отъркана дреха
'abgeschabtes 'Kleidungsstück n 20
отьрсв|ам, -аш (-ах) uv; отърс|я, -иш
(-их) V 1. 'abschütteln vt <а> auch
übertr 2. 'abklopfen vt < a >; g ce sich
be'freien vr <b>
отьрчав|ам, -аш (-ах) uv; отърч|а, -йш
(-ах) V volkst 'laufen vi <9jsn>
отявлен adj 'ausgesprochen, er'klärt
отяжд[ам, -аш (-ах) uv; от|ям, -ядеш
(-ядох) V 1. 'abbeißen vt < 21 а > 2.
übertr 'abzwacken vt < a > O «ами
ce den Appe'tit ver'lieren <32b> (не¬
що auf etw. 4); g си sich 'satt 'essen vt
(нещо an etw. 3)
офанзйв|а / -и pl Offen'sive /16
офанзйв|ен, -ни adj Offen'siv-, offen'siv
офеякв|ам, -аш (-ах) uv; офейк|ам, -аш
(-ах) V umg 'ausreißen vi <21 a/s« >
оферир|ам, -аш (-ах) uv, v Hdl 'anbieten
v/ <32a>, 'ofle'rieren vr <d>
оферт|а / -и pl Hdl Offerte /16
офицер m, -и pl Offi'zier m 1*; (шах)
'Läufer m 4 действуващ ~ ak'tiver
Offi'zier; запасен ~ Reserveoffizier;
34 Wtb. Bulg-Dt.
дежурен ~ Offi'zier vom Dienst, Abk
OvD; младши ~ и 'Leutnante m 1 *jpl
und 'Hauptleute m 3jpl; старши ~ и
'Stabsoffiziere
офицерски adj Offi'ziers-
офнцерство n nur sg 1. (професия) Of-
fi'zierslaufbahn /17 2. (съсловие) Of-
fi'zierskorps [,.ko:r] n
офнциал1ен, -ни adj offizi'ell; ~ ни лииа
offizi'elle Persönlichkeiten fYljpl; ~ но
съобщение offizielle 'Mitteilung /17
официално adv 1. offizi'ell 2. 'förmlich;
държа ce ~ sich 'förmlich 'geben vr
< 15>
офяциалност/ -и pl 1. Formali'tät /17
2. (в обноските) 'Förmlichkeit /17
официоз ен, -ни adj offizi'ös; s орган
offiziöses Or'gan n 20; « вестник
offiziöses Blatt n 22
оформление n nur sg 1. Gestaltung/17
2. 'Abfertigung/17
оформяв|ам, -аш (-ах) uv; оформ|я,
-йш (-йх) v 1. for'mieren vr <d> 2.
(давам форма) 'formen vt; (давам
3aBipuieH вид) gestalten vt <b>;
'ausprägen vt < a > 3. Jur, amtl 'rechts¬
kräftig 'machen vr 4. (багаж) 'abferti¬
gen vr <a>
оформяване n nur sg 1. Gestaltung /17
2. (характер) 'Formung /17 3. Jur,
amtl Erledigung/17 der Formalitäten
4. (на багаж) 'Abfertigung /17
оформ|ям, -яш (-ях) uv; оформ!я, -иш
(-их) V = оформявам
оформяне п nur sg — оформяване
офорт т, -и pl Ra'dierung/17
офсет т, -и pl 1. 'Offsetdruck т 1
2. (хартйя) 'OlTsetpapier п 20*
офталмоло|г т, -зи pl Ophthalmo'loge
т 1, 'Augenarzt т 2
ох Interj 1. (болка) au 2. oh
охарактеризирам, -аш (-ах) uv, v cha¬
rakterisieren vr <d>
охарчв|ам се, -аш се (-ах се) uv; охарч[а
се, -иш се (-их се) v umg das 'ganze
Geld 'ausgeben < 15 a >
охв|ам, -аш (-ах) uv; охн|а, -еш (-ix) v
= охкам
охкам
530
охк|ам, -аш (-ах) uv 'ächzen vi <hb>,
'stöhnen vi <hb> ^
охкаи|е n, -ия pl 'Ächzen n 22fsg,
'Stöhnen n 23/sg
охлабв|ам, -аш (-ах) uv; охлаб|я, -иш
(-их) у 'lockern vt, 'locker 'lassen vi
<3>
охладител (-ят) m, -и pl Tech 'Kühler
m 4
охладителен, -ни adj Kühl-
охладняв|ам, -аш (-ах) uv; охлад¬
нея, -ееш (-ях) V kühl 'werden vi
<18jsn> (към gegenüber 3), gleich¬
gültig 'werden (към gegen'über 3)
охладяв ам, -аш (-ах) uv; охладя, -йш
(-йх) V I. 'kühlen vt 2. übertr 'abkühlen
vt <a>
охлажд|ам, -аш (-ах) uv; охлад|я, -йш
(-йх) V 'abkühlen vt <а> auch übertr
охлаждане n nur sg 1. 'Abkühlung/17
auch übertr 2. Tech 'Kühlung / 17
охлузи |ам, -аш (-ах) uv; охлуз|я, -иш
(-их) V 'abschaben vt < а >
охлюв т, -и pl Zool Schnecke /16
охна t охвам
охо Int erj a'ha
охол|ен, -ни adj 1. (удобен) be'haglich
2. (богат) 'üppig; ж живот 'üppiges
'Leben«23 O « господин gut'leben¬
der Herr m 8
охолни |к /и, -ци pl Mensch m 8 mit
'üppigem 'Leben; 'Reicher m 7+,
'Wohlhabender m 7 +
охолно adv gut, 'üppig, im 'Überfluß
околност / nur sg 'Reichtum m 3,
Be'haglichkeit/17, 'Wohlleben « 23/sg
охолств|о «, -a pl 'Wohlleben n 23/sg,
'Überfluß m 2/sg; живея в » im 'Über¬
fluß 'leben vi < hb>
охота/nur sg 1. Lust /14/sg 2. Appe'tit
m 1 (за auf 4)
охотлнво u. охотно adv gern
охра / nur sg 'Ocker m 4
охрабряв|ам, -аш (-ах) uv; охрабр|я,
-йш (-йх) V er'mutigen vt < b >; s се
'wagen vt
охран|а /, -и pl 1. Be'wachung / 17,
'Wache / 16; под засйлена » 'unter
verstärkter Be'wachung; поставям ft
'Wachen 'aufstellen < a > 2. Schutz m
l jsg; за лична » zum persönlichen
Schutz; Ж на труда 'Arbeitsschutz
охранв|ам, -аш (-ах) uv; охран|я, -иш
(-их) V gut her'ausfüttem vt < а >, gut
er'nähren vt < b >; s ce dick 'werden
vi < 18jsn>
охранен adj 'wohlgenährt
охранйтел|ен, -ни adj Schutz-; ~ ни
мерки 'Schutzmaßnahmen pl
охраняв|ам, -аш (-ах) uv 1. 'schützen vt
2. (стоя на пост) be'wachen vt < b >
3. (обезпечавам) 'sichern vt
охраняване n nur sg = охрана
охров adj 'ockerfarben
öxTHKla f -и pl volkst 'Schwindsucht
/14/sg
охтикясв|ам, -аш (-ах) uv; охтикяс|ам,
-аш (-ах) V volkst 'schwindsüchtig 'wer¬
den vi <18/sn>, die 'Schwindsucht
be'kommen <33b>
охтичав adj volkst 'schwindsüchtig
охулв|ам, -аш (-ах) uv; охул|я, -иш
(-их) V be'schimpfen vt <b>, ver¬
leumden vt <b>, 'schmähen vt
оцапв|ам, -аш (-ах) uv; оцап|ам, -аш
(-ах) V be'schmutzen vt < b > О ж с
кръв mit Blut be'sudeln vt <b>;
оцапахме я umg jetzt 'sitzen wir in der
'Tinte
оцветен adj geTärbt
оцветител (-ят) m, -и pl 'Farbstoff m 1
оцветителен, -ни adj Farb-
оцветяв|ам, -аш (-ах) uv; оцвет|я, -йш
(-йх) V 'färben vt auch übertr
оцветяван|е n, -ия pl 'Färbung /17
оцежд|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; оцед|я ce
-йш се (-йх ce) v 'langsam 'abfließen vt
<32a/j«>, 'sickern vi <sn>
оцеляв|ам, -аш (-ax) uv; оцел|ея, -ееш
(-ях) V 1. 'unversehrt 'bleiben vi <23/
sn > 2. (оставам жив) am 'Leben 'blei¬
ben
оценител (-ят) m, -и pl Ta'xator m 9 a,
'Schätzer m 4
оценител|ен, -ни adj 1. Schätz-, Ta'xier-
2. übertr 'abschätzend
531
очиствам
оценк|а /, -и pl 1. Wirtsch 'Schätzung
/17, Veranschlagung/17, Be'wertung
/17 2. übertr 'Einschätzung, Beurtei¬
lung/ 17 3. Schulw 'Note /16
оценяв|ам, -аш (-ах) uv; оцен|я, -йш
(*йх) V 1. Wirtsch 'schätzen vt, ta'xieren
vi <d> 2. (давам преценка) 'ein¬
schätzen vt <a>3. übertr 'schätzen,
'würdigen vt
оцет m nur sg 'Essig m 1*; винен ~
'Weinessig
оцетар (-ят) m, -и pl 'Essighändler m 4
‘ouäTleH, -ни adj 'Essig-; ~ на киселина
'Essigsäure /16
2оцетен adj 'Essig-; ~ o шише 'Essigfla¬
sche /16
оцйкл|ям се, -яш се (-ях се) uv; оцъкл|я
се, -иш се (-их се) v 'einen 'gläsernen
Glanz be'kommen <33b>; starr
'werden vi < 18/sn>
очакв|ам, -аш (-ах) uv er'warten vt
<b>
очакван|е n, -ия pl Erwartung /17; в
ä in Erwartung
очаквателен, -ни adj erwartungsvoll
очаровав1ам, -аш (-ах) uv; очаров|ам,
-аш (-ах) V be'zaubern vt < b >, ent¬
zücken v/ <b>
очарование n, -я pl 'Zauber m 4, Reiz
m 1
очаровател|ен, -ни adj be'zaubernd,
'reizend, ent'zückend
очарователно adv be'zaubernd, enl'zük-
kend
очарователност f nur sg = очарование
очебиен, -йни adj 'augenfällig, 'offen¬
sichtlich O по най- ä начин 'weithin
'sichtbar; ganz offensichtlich
очебол m nur sg volkst 'Augenkrankheit
/17
очевйд|ен, -ни adj 'offensichtlich, 'offen¬
kundig
очевидец m, -ци pl 'Augenzeuge m 7
очевидн а / -и pl 'Augenzeugin /18
очевйдност / nur sg 'Offensichtlichkeit
/ 17/sg
очегьртв ам, -аш (-ах) uv; очегьрт|ам,
-аш (-ах) V volkst 1. 'abkratzen vr
<a>; (отвътре) 'auskratzen vt <a>
2. (повреждам) zer'kratzen vt <b>
очен, -ни adj'Augen-; s лекар'Augen¬
arzt m 2; ~ ни болести 'Augenkrank¬
heiten / 17jpl O *»на ставка Jur
Gegenüberstellung / 17
очервйв|ям, -яш (-ях) uv; очервйв|я,
-еш (-ях) v madig 'werden 'lassen vt; s
ce 'madig 'werden < 18fsn>
очер|к nt, -ци pl 1. 'Skizze/162. (книга)
'Abriß m I
очерн1ям, -яш (-ях) uv; очерн|я, -иш
(-их) V 1. schwarz 'schmieren vr 2.
übertr 'anschwärzen vr <a>,
'schlechtmachen vr <a>
очертав|ам, -аш (-ах) uv; очерта|я, -еш
(-х) V 1. (отбелязвам) um'reißen vr
<21 b> 2. (подчертавам) her'vorhe-
ben vr < 14 а >, 'abzeichnen vt < a > 3.
(характеризирам) charakterisieren vr
<d> 4. (опйсвам) beschreiben vr
<23b>, skiz'zieren vt <d>; » ce
sich 'abzeichnen vr
очертани|е n, -яpl Kon'tur/17,'Umriß
m 1
очертая t очертавам
очесв|ам, -аш (-ах) uv; оче|ша, -шеш
(-сах) V 'kämmen vr, 'fertigkämmen vr
<a>
очеткв|ам, -аш (-ах) uv; очетк|ам, -аш
(-ах) V 'abbürsten vr < а >, 'ausbürsten
vt <а>
очеша | омесвам
очила nur pl 'Brille /16; ~ за слънце
'Sonnenbrille; предпазни - 'Schutz¬
brille; гледам на нещата през розови
-V die 'Dinge durch 'eine 'rosarote
'Brille be'trachten <b>
очилар (-ят) m, -и pl umg 'Optiker m 4
очиларк|а / -и pl Zool 'Brillenschlange
/16
очилат adj umg 'eine 'Brille 'tragend; als
Subst 'Brillenträger m 4
очйств|ам, -аш (-ах) uv; очйст|я, -иш
(-их) V 1. 'saubermachen vr <а>,
'putzen vr, 'reinigen vt 2. (изкормвам)
'ausnehmen vt < 16 a> 3. übertr (убй-
вам) 'umbringen vr <24a> 4. übertr
очистителен
532
(изяждам) umg 'wegputzen vr <a>;
s се 1. sich 'säubern vr 2. (осво¬
бождавам се)frei 'werden vi <18/sn>
3. übertr (избягвам, отивам си) sich
aus dem 'Staube 'machen vr
очистителен, -ни adj 'Abführ-; ~ но als
Subst 'Abführmittel n 23
очистя t очиствам
очйст|ям, -яш (-их) uv — очиствам
очовечав|ам, -аш (-ах) uv, очовеч а,
-йш (-йх) V vermenschlichen vt < b >,
'menschlich 'machen vt, zum 'Men¬
schen 'machen; » ce zum 'Menschen
'werden vi < 18/sn> ,
очовечв|ам, -аш (-ах) uv = очовеча¬
вам
очув|ам, -аш (-ах) uv 1. be'wahren vr
<b>, be'hüten vt <b>2. (отглеж¬
дам) 'großziehen vr < 32 a, h-g >
очукв|ам, -аш (-ах) uv; очук|ам, -аш
(-ах) v 1. (камък) be'hauen vt < b >
2. (метал) 'schmieden vr, hämmern vr
3. (повреждам) 'anschlagen vr < 4 a >
4. (унищожавам) ver'nichten vt < b >
5. (бия) 'Schläge ver'passen <b>
(някого jmdm.) auch übertr 6. (вър¬
шея) 'dreschen vt <16> 7. volkst
(изчиствам) 'abklopfen <a> (от
нещо etw.)
ошав m nur sg 1. 'Dörrobst n 20jsg
2. Kom'pott n 20 aus 'Dörrobst
‘ошугавяв1ам, -аш (-ах) uv; ошугав|ея,
-ееш (-ях) V 1. (човек) die 'Krätze
be'kommen < 33 b > 2. (животно) die
'Räude be'kommen, 'räudig 'werden vi
< \8/sn>
2ошугавяв|ам, -аш (-ах) uv; ошугав|я,
-йш (-йх) V 1. (човек) mit der 'Krätze
'anstecken vt <a> 2. (животно) mit
der 'Räude 'anstecken
ошутв|ам, -аш (-ах) «v; ошут|я, -иш
(-их) V 1. (рога, коса) 'stutzen vt 2.
übertr ver'unstalten vt < b >
ошушкв|ам, -аш (-ах) uv; ошушк|ам,
-аш (-ах) V volkst 1. 'wegschleppen vr
<a> 2. (ядене) 'wegputzen vt <a>
ощавям, -яш (-ях) uv; ощав|я, -иш
(-их) v 'gerben vr; ще ти ~ я кожата
übertr ich 'werde dir das Fell 'ger¬
ben
ощастливяв|ам, -аш (-ах) uv; ощаст¬
ливи, -йш (-йх) V be'glücken vt < b>,
'glücklich 'machen vt; s ce 'glücklich
'werden vi <18 /sn>
още adv 1. noch; ~ малко noch ein
'wenig; ~ два дена noch zwei 'Tage;
йма ~ време es ist noch Zeit; ~
повече noch mehr; ~ спи er schläft
noch; ~ не го е видял er hat ihn noch
nicht ge'sehen; йма ~ xöpa es sind
noch 'Leute da 2. schon; ~ тогава
schon'damals; ~ предй годинй schon
vor 'Jahren; ~ като дете schon als
Kind 3. als Partikel (отгоре на това)
oben'drein; и - иска да спи у нас und
oben'drein will er noch bei uns 'schla¬
fen 4. (повече) mehr, noch mehr O все
~ noch 'immer; ~ повече, че той
zu'mal er
ощетяв|ам, -аш (-ах) uv; ощет|я, -йш
(-йх) V 'Schaden 'zufügen < а >
(някого jmdm.), 'schädigen vt; е се
'Schaden er'leiden <21b, d-tt>
ощетяване n nur sg 'Schädigung /17
ощиив|ам, -am (-ax) uv; ошйп|я, -еш
(-ах) v 'kneifen vt <21 >, 'zwicken vt
(no in 4)
^urbpÖHBlaM, -аш (-ax) uv; ощърб|ея,
-ееш (-ях) v 1. 'schartig 'werden vi
<18/sn> 2. (зъби) 'lückenhaft 'wer¬
den 3. (човек) 'Zahnausfall be'kom¬
men <33b>
3ощърбяв|ам, -аш (-ax) uv; ощърб|я,
-йш (-йх) V 1. 'schartig 'machen vt
['werden 'lassen vt <3jhb>] 2. (пор¬
целан) 'anschlagen vt < 4 a > 3. (зъби)
'ausfallen 'lassen; 'Zahnlücken verur¬
sachen (някого bei jmdm.)
ояжд|ам, -аш (-ax) uv; о|ям, -ядеш
(-ядох) v 'ringsherum 'abfressen vt
< 15 а >; s се 1. sich satt 'essen vr (на
an 3) 2. (животно) sich satt 'fressen vr
(на an 3) 3. übertr 'hochnäsig 'werden vi
< 18 jsn >
533
падам
П
'na Konj I. (и тогава) und dann 2. (и,
пък, та) und; па защо?; und wa'rum?;
vva'rum denn?; na ти какво искаш?
und was willst du?, was willst du denn?
3. (а, пък) doch
2na Partikel zur Bekräftigung der Aussa¬
ge
паваж m, -и pl 1. (каменна настилка)
'Straßenpflaster n 23 2. (настилка)
'Straßendecke / 16; асфалтов - As-
'phaltbelag m 1; бетонен - Be'ton-
slraßendecke; едър - 'Kopfsteinpfla¬
ster
паваж |ен, -ни adj 'Pflaster-; - на на¬
стилка 'Slraßenpflaster n 23, 'Pflaster¬
decke /16
паве n, -та pl 'Pflasterstein m 1
павиан m, -и pl Zool 'Pavian m I *
павилион m, -и pl 1. 'Pavillon m 6;
изложбен - 'Ausstellungshalle / 16;
панаирен - 'Messehalle 2. (магазин¬
че) Ki'osk m 1
павир|ам, -am (-ax) uv, v 'pflastern vt
павликянин m, -и pl Hist Pauli'kaner m
bulgarischer Katholik
павурче n, -та pl 'flache 'Trinkflasche
/ 16 für Schnaps, 'Schnapsflasche
павьор m, -и pl 'Steinsetzer m 4
пагон m, -и pl 'Schulterstück n 20,
'Schulterklappe f 16
пагуб|ен, -ни adj 'unheilvoll, verhäng¬
nisvoll; - ни последици verhängnis¬
volle 'Folgen /16jpl
пад (-vr) m, -ове pl Ge'lalle n 23
пйд|ам, -am (*ax) uv; падн|а, -еш (-ax) v
1. 'fallen vi < 2/sn >; (гледано отгоре)
hin'unterfallen vi <3а/sn>; (гледано
отдолу) her'unterfallen vi <3ajsn>
(от von J); ss в немилост in 'Ungnade
'fallen; * в безсъзнание in'Ohnmacht
'fallen; крепостта -на die 'Festung
fiel 2, (строполявам се) 'stürzen vi
<sn>, 'hinfallen vi < 3 z/sn >, 'hin¬
stürzen < a/sn >; (загйвам) 'fallen; «
в бой im Kampf 'fallen 3. (капя)
ausfallen vi < 3a/sn >; косата му - а
sein Haar fallt aus; - ат му зъбите ihm
'fallen die 'Zähne aus; (откъсвам се)
'abfallen vi <3afsn>\ листата -ат
die 'Blätter 'fallen ab 4. (спадам) 'sin¬
ken vi <27/j/j>; водата -a das
'Wasser sinkt; цените - ат die 'Preise
'sinken ['fallen]; температурата -a
die Tempera'tur lallt [sinkt] 5. (нощ,
вечер, мъгла) sich her'absenken vr
<a> 6, (изпадам) ge'raten vi
< 3b/sn >, verfallen vi < 3b/jn >; s в
лошо настроение in 'schlechte 'Stim¬
mung verfallen [ge'raten]; s в униние
in 'Schwermut verfallen; той - а в
умиление 'Rührung er'greift ihn
7. (отпадам) 'wegfallen vi < 3 г/sn >,
'fallen gelassen 'werden vi < 1 %/sn >
8. umg (съм, явявам се) sein vi < B >;
той - а ловец er ist 'Jäger, er liebt die
Jagd; ge'hören vi < 6fhb >; той - а от
мързеливите er ge'hört zu den 'Fau¬
len, er ist faul; той - а малко писател
er ist 'eine Art 'Schriftsteller, er hat
'eine 'schriftstellerische 'Ader 9. umg
(йма) 'anfallen vi < 3a/sn >, es gibt; ще
- не много работа es wird viel 'Arbeit
'geben ['anfallen] 10. umg (случва се да
йма) 'haben vt < А >; когато ти - не
сгода wenn du Gelegenheit hast;
(случва се) pas'sieren vi <djsn> O
гръм - a es blitzt; косъм да не - не
от главата на някого cs darf jmdm.
kein Haar ge'krümml 'werden; кру¬
шата не - а далеч от корена der
'Apfel fallt nicht weit vom Stamm; не
« по-долу от някого nicht 'schlechter
sein als jmd., jmdm. nicht 'nachstehen
vi clCFalhb>; не s по гръб nicht
'aufstecken vt <a>, immer recht 'ha¬
ben vt <A>; s болен schwer
er'kranken vi < b/sn >; ä духом den
Mut ver'lieren <32b> ; * на колене
auf den Knien 'bitten vi < 25/hb >; *
от небето aus 'allen 'Wolken 'fallen;
- а сняг es schneit; - нала жена 'Dir¬
ne / 16;-на в очите ми er ist in
'meinen 'Augen (in 'meiner 'Achtung]
падане
534
ge'sunken; ~ на ми нещо на сърце
etw. ge'fällt mir sehr; ~ на ми сърце на
място mir 'wurde froh ums Herz; ~ на
ми товар от гърба mir fiel ein Stein
vom 'Herzen; ще ми ~ неш! du wirst
mir schon noch 'zwischen die 'Finger
'kommen!; * се 1. (получавам) 'fal¬
len; ent'fallen vi < 3bjsn >; 'zufallen vi
< 3ajsn >; жребият се ~ на на мене
das Los fiel auf mich; на всекиго се
~ ат по десет марки auf 'jeden
ent'fallen zehn Mark; къщата ни се
~ на по наследство das Haus fiel uns
als 'Erbe zu; на мене се ~ на голямата
чест... auf mich fiel die 'große 'Ehre...,
mir 'wurde die 'große 'Ehre zu'teil...
2. (намирам се) 'liegen vi < 31 jhb >;
езерото се на изток der See ist
'östlich ge'legen 3. (случвам се) 'fallen;
рожденият ми ден се <* а в четвъртък
mein Ge'burtstag fällt auf'einen 'Don¬
nerstag 4. (съм) sein vi < B >; той ми
се ~ а братовчед er ist mein Cou'sin
5. (заслужавам) ver'dienen vt <b>;
'zukommen vi < 33 afsn >; така му се
~ a! das geschieht ihm recht! 6. (по¬
лага се) 'zukommen (на някого
jmdm.)
падай|е п, -ия pl 'Fallen и 23; при ж im
'Fallen; Fall т 2 auch Phys, übertr
падеж m, -крИ. Gramm Fall m 2, 'Kasus
m 2. Fin Ter'min m l; полицата ec »
на 1 юли der 'Wechsel ist am 1. 'Juli
'fällig
падеж |ен, -ни adj Gramm 'Kasus-; ~ но
окончание 'Kasusendung/17
паденн|е n, -я pl moralischer Ver'fall
m 2 jsg
паднн|а /, -й pl 'Senke /16, 'Mulde /16
падиша|х m, -си pl 'Sultan m 4
падна t падам
паж (-ът) m, -ове pl Page m 7 ['ра:зз]
пазар m, -и pl Markt m 2; външен ~
'Außenmarkt; вътрешен ~ 'Binnen¬
markt O бит ~ 'Flohmarkt; отивам
на ~ 'einkaufen 'gehen vi <13jsn>
пазар|ен, -ни adj Markt-; ж ден 'Markt¬
tag m 1; -»на цена 'Marktpreis m 1
пазарните n, -a pl 'Marktplatz m 2,
Markt m 2
пазарлъ|к m, -ци pl 1. Feilschen n 23;
правя ж 'feilschen vi <hb> 2. (уго¬
ворена сделка) 'Abmachung /17
3- übertr pl Geschäfte n 20jpl
пазарск|и adj 1. Markt-; ж певец
'Marktsänger m 4; ~ а чанта 'Ein¬
kaufstasche/ 16 2. (купешки) ge'kaufl,
auf dem Markt ge'kauft
пазарув|ам, -аш (-ах) uv 'einkaufen vt
< a >, 'Einkäufe 'machen
пазар1я, -йш (-йх) uv, v 1. (уговарям се
за цената) 'einen Preis vereinbaren
< b > ['aushandeln < a > ] 2. (наемам)
'dingen vt, in den Dienst 'nehmen vt
<16>; s се 1. (правя пазарлък)
'feilschen vi <hb> 2. (уславям се да
служа) sich ver'dingen vr <b>
пазач m, -и pl 'Hüter m 4, 'Wächter m 4;
(надзирател) 'Aufseher m 4
пазв|а/ -и pl 'Busen m 4; пъхам нещо в
~ата си (жена) etw. in den 'Busen
'stecken; (мъж) etw. an der Brust ver-
'bergen < 16b>, etw. in die 'Brustta¬
sche 'stecken
пазител (-ят) m, -и pl 'Hüter m 4.
Be'wahrerm4; - на закона'Hüter des
Ge'setzes; ~ на реда 'Ordnungshüter;
ангел- ~ 'Schutzengel m 4
паз|я, -иш (-йх) uv 1. be'hüten vt <b>,
'schützen, be'schützen <b> (някого
от нещо jmdn. vor etw.) 2. (запазвам)
'wahren vt, be'wahren vt <b>; ж
тайна ein Ge'heimnis be'wahren; ж
честта си 'seine 'Ehre be'wahren
['wahren]; ж мълчание 'Stillschwei¬
gen be'wahren ['wahren] 3. (старая се
да не се повреди) 'schonen vt 4. (съх¬
ранявам) 'aufbewahren <с> (нещо
за някого etw. für jmdn.) 5. (спазвам)
'einhalten vt < 3 а >, be'folgen vt
<b>; ж нареждането die 'Anord¬
nung be'folgen 6. (тача) 'hüten vt,
be'wahren; ж традйциите die Tra-
diti'onen be'wahren ['hüten] 7. (скъпя)
'sparen vt; ж всяка стотинка mit
'jedem 'Pfennig 'sparen; ж сйлите си
535
палка
mit 'seinen 'Kräften 'haushalten 8.
(дебна) 'auflauern vi < г/hb > (някого
jmdm.) O пази боже! Gott be'hüte!;
s стаята das 'Zimmer 'hüten; * ce
1. 'aufpassen vi <&/hb>, sich 'vorse¬
hen vr < 19a>, 'vorsichtig sein; пази
ce! 'Vorsicht!, 'Vorsehen!; пази се от
него! 'hüte dich vor ihm!, sieh dich mit
ihm vor!; ä се от настинка sich vor
'einer Er'kältung 'schützen vr; пазй ce
от боята! frisch ge'strichen! 2. (гледам
си здравето) sich 'schonen vr
па|й, (-ят) m, -йове /»/Teil m I, 'Anteil O
лъвски « 'Löwenanteil
пак adv 1. (отново) 'wieder 2. (също)
'ebenso 3. (въпреки) 'dennoch O все
~ 'dennoch, 'trotzdem
пакет m, -и pl Pa'ket n 20
пакетйр|ам, -аш (-ах) uv, v ver'packen vr
< b >, 'einpacken vi < a >
пакост f -и pl 1. (вреда) 'Schaden m 5
2. (повреда) Beschädigung / 17 3.
(злина) 'Unheil n 20 4. pl 'dumme
'Streiche m I jpl, 'Dummheiten /17//»/;
децата са направили ~ и die 'Kinder
'haben 'Dummheiten 'angestellt
пакост!ен, -ни adj schlimm
пакостлйв adj schlimm
пйкостии|к nt, -ци pl 1. 'Übeltäter m 4
2. 'Schadenstifter nt 4, 'Schädling ml*;
вълкът е голям пакостник der Wolf
fügt 'großen 'Schaden zu 3. (за дете)
'Schlingel m 4, 'Range nt 7 odf 16
пакост|й, -йш (-йх) uv 'schädigen (на
някого jmdn.): 'Schaden 'zufügen
<a> (на някого jmdm.); 'Schaden
'anrichten <a>
пакт (-ът) m, -ове pl Pakt ml; ~ за
ненападение Nichtangriffspakt; вое¬
нен ~ Militärpakt
палав adj 'ausgelassen, 'ungestüm; ~ o
дете 'wildes Kind n 21
палав|ец m; -ци pl 'Wildfang m 2,
'wilder 'Knabe m 7
пйлавк|а/, -и pl 'Wildfang m 2, 'wildes
'Mädchen n 23
палавни|к m, -ци pl 'Wildfang m 2,
'wilder 'Knabe m 7
палавост / nur sg 'Wildheit /17, 'Unruhe
/16, 'Ausgelassenheit /17
паламйц|а /, -и pl Bot 'Ackerdistel /16
паламуд m, -и pl (Fisch) Pela'mide m
паланк|а /, -и pl 1. (градче) 'Städtchen n
23, 'Kleinstadt/14 2. (село) 'Ortschaft
/17
паласк|а /, -и pl Patronentasche /16
палат m, -и pl Pa'last nt 2
палат|а /, -и pl 1. Pa'last m 2; съдебна
» Ju'stizpalast; пощенска * 'Post¬
amt n 22, 'Hauptpost/17; изложбена
% 'Ausstellungshalle /16 2. 'Kammer
/16; търговска » 'Handelskammer
палатал|ен, -ни adj Ling palatal
палаталнзаци|я f -и pl Ling Paiata-
li'sierung /17
палатк|а /, -и pl Zeit n 20
палач m, -и pl 'Scharfrichter m 4; 'Hen¬
ker m 4 auch übertr
палачйнк|а /, -и pl 'Eierkuchen m 4
палаш m, -и pl 'kleiner 'Jagdhund m 1
палв|ам, -аш (-ах) uv; палн|а, -еш (-ах)
V 'anbrennen vt < 10 а >, 'anzünden vr
<a>
пале и, -та pl 'Hündchen n 23
палеж nt, -и pl 'Brandstiftung / 17;
'Brandschatzung /17
палеограф m, -и pl Paläo'graph m 8
лалеографяя / nur sg Paläogra'phie
/ 16 a lsg
палеографски adj paläo'graphisch
палеолйт m nur sg Paläo'lithikum n,
'Altsteinzeit fMjsg
палеонтология /nur sg Paläontolo'gie
/16*/*
Палестина /Palästina n
палестйн|ец m, -ци pl Palästinenser m 4
палестински adj palä'stinisch, palästi¬
nensisch, Palä'stina-
пал|ец m, -ци pl I. (ръка) 'Daumen m 4
2. (крак) 'große Zehe/16 O стискам
палци die 'Daumen 'drücken (на
някого für jmdn.)
лалешни|к m, -ци pl 'Pflugschar n 20
палйтр|а/ -и pl Pal'lette /16
палк|а / -и pl 'Knüppel m 4, Stock m
2; полицейска * 'Gummiknüppel O
палма
536
диригентска ж Diri'gentenstab т 2;
барабанни ~ и Trommelschlegel т
4jpl
палм|а /, -и р( 'Palme /16
палмов adj Palm-, 'Palmen-; ~ о клонче
'Palmenzweig т 1
палт|о л, -ä pl 1. 'Mantel т S; дамско ж
'Damenmantel; кожено ж а) 'Leder¬
mantel b) (от кожа с космите) 'Pelz¬
mantel; м4жко ж 'Herrenmantel 2.
umg (сако) 'Jacke /16
ninaa | палвам
лалуб|а /, -и pl Deck п 20 od 24,
'Schiffsdeck; горна ж 'Oberdeck
пал|я, -иш (-йх) uv 1. 'anbrennen vt
<10а>, 'anzünden vt <а>; ж огън
'Feuer 'machen; ж свещ 'eine 'Kerze
'anzünden 2. (натоплям) 'heizen vt,
'anheizen vt < a >; ж печка den 'Ofen
'heizen 3. (пускам в действие) 'an¬
lassen vt < 3a >; ж мотора den 'Motor
'anlassen 4. (горя) 'brennen vt < \0/hb>
auch übertr, слънцето ~ и die 'Sonne
brennt; « ce umg 1. 'anbrennen vt
<10 ajsn> 2. übertr sich er'eifem vr
< b >, sich er'hitzen vr < b >,'Feuer und
'Flamme sein vt <B>
лалячо nt, -вци pl Clown [klaun] m 6,
'Possenreißer m 4, Ba'jazzo m 6
палячовски adj 'clownhaft, Clowns-
памет / nur sg 1. Ge'dächtnis n 27; добра
~ 'gutes ['zuverlässiges] Ge'dächtnis;
зрителна ~ visu'elles Ge'dächtnis;
слухова ~ audi'tives Ge'dächtnis;
казвам нещо на ~ etw. aus dem
Ge'dächtnis [aus dem Kopf, 'auswen¬
dig]'hersagen <a>; смятам на ~ im
Kopf'rechnen 2. (спомен) Erinnerung
/17, 'Andenken n 23, Ge'denken n 23; в
~ на някого zur Erinnerung [zum
Ge'denken] an jmdn. O вечна му ~ !
'Friede 'seiner 'Asche!
памет|еи, -ни adj 1. 'denkwürdig; ~ ни
години 'denkwürdige 'Jahre n 20jpl
2. (споменателен) Ge'denk-; Er'inne-
rungs-; ~ на плоча Erinnerungstafel
/16; Ge'denktafel O ~ на бележка
Fol Memo'randum n 28 od 20
ламетлнв adj 1.: той е много ~ er hat
ein 'gutes Ge'dächtnis 2. umg (умен)
klug, hell, ge'scheit
паметня|кт, -цир/l. 'Denkmal n 22; ж
на Иван Вазов Ivan-'Wasow-'Denk-
mal; ж на културата Kul'turdenk-
mal; писмен ж 'Schriftdenkmal 2.
(надгробен камък) 'Grabstein m 1
памид т nur sg ('Weinsorte) Pa'mid m 1
памидов adj Pa'mid-; ~ o вино Pa'mid-
wein nt I
памтивека adv: от - seit 'Menschenge¬
denken
паму|к m, -ци pl 1. Landw, Text 'Baum¬
wolle /16 2. Med 'Watte /16; книжен
ж 'Zellstoffwatte O вадя някому
душата c ж jmdm. 'sachte 'zusetzen vt
< a jhb >
памуклййк|а /, -и pl 'Wattejacke / 16,
'Steppjacke
памукоберач m, -и pl 'Baumwollpflük¬
ker m 4
памуков adj 'Baumwoll-
памукопредач|ен, -ни adj 'Baumwoll¬
spinn-; ~ на фабрика 'Baumwollspin¬
nerei /17
□амуколредачннц|а /, -и pl 'Baum¬
wollspinnerei/ 17 '
памукопроизводнтел (-ят) т, -и р!
'Baumwollproduzent т 8
памукопроизводство п nur sg 'l^aum-
wollproduktion /17, 'Baumwollerzeu-
gung/17
памукотъкачняц|а /, -и pl 'Baumwoll¬
weberei /17
памуч|ен, -ни adj 'Baumwoll-; 'baum¬
wollen; ~ на тъкан 'Baumwollgewebe
n 23; ~ ни панталони 'baumwollene
'Hosen / 16/p/
памфлет m, -и pl Pam'phlet n 20
панаир m, -и pl 1. (събор) 'Jahrmarkt m
2 2. (изложба) 'Messe/16; мострен ~
'Mustermesse; Лайпцигски пролетен
~ 'Leipziger 'Frühjahrsmesse; Плов¬
дивски ~ 'Plowdiwer 'Messe
панаирджийски adj übertr 'markt¬
schreierisch
панаирджия m, -и pl 1. (на събор)
537
парад
'Jahrmarktbesucher m 4 2. (на из¬
ложба) umg 'Messebesucher
пананр|ен, -ни adj 1. 'Jahrmarkts-
2. 'Messe-; - на палата 'Messehalle /
16; ^ но градче 'Messegelände n 23
пананрски adj | панайрен
панам|а /, -и pH. (плат) 'Panama m 6
2. (шапка) 'Sommerhul m 2, 'Panama¬
hut
панделк|а /, -и pl Band n 22; (в косата)
'Schleife/16
пандишпан m, -и pl Bis'kuit m 1 od 6, n
20 od 24
пане adj unv umg pa'niert; кашкавал ~
pa'nierter 'Balkanhartkäse m 4; шни¬
цел - pa'niertes 'Schnitzel n 23
панел m, -и pl Bauw 'Platte / 16
панел|ен, -ни adj 'Platten-; ~ но строи¬
телство 'Plattenbauweise /16, 'Gro߬
blockbauweise
пан£р m, -и pl 'Henkelkorb m 2, 'Wä¬
schekorb
паник|а f -и pl 'Panik /17; изпадам в
x in 'Panik ge'raten vi <3bjsn>
паннр|ам, -аш (-ах) uv, v pa'nieren vt
<d>
панихйд|а f -и pl 'Seelenmesse / 16,
'Totenmesse
naHHuja / -и pl 1. 'Schüssel /16 2. (за
пйене) 'Schale /16 0 стъпвам като в
- и wie auf 'Eiern 'gehen vi < 13/sn >
панйческн adj 'panisch; ~ страх 'pani¬
sche Angst /14
панорам|а /, -и pl Pano'rama n 28 a;
(изглед) 'Rundblick m 1
панорам|ен, -ни adj Pano'rama-; x път
Pano'ramaweg m 1
пансион m, -и pl I. (за ученици) Pen-
sio'nat n 20 2. (квартира c храна)
Pensi'on / 17; 'Fremdenheim n 20;
пълен - 'Vollpension
пансион|ен, -ни adj 1. Pensio'nats-; x
режим Pensio'natsordnung/17 2. Pen-
'sions-; x живот Pen'sionsleben n 23
пансионер m, -yiplA. (ученик) 'Zögling
«1*2. Be'wohner m 4 'eines 'Frem¬
denheimes, Pensio'nar m 4
naorla /, -и pl Schar'nier n 20*; (на
врата) 'Türangel / 16; (на прозорец)
'Fensterangel
панталон m, -и pl 'Hose /16
пантейз|ъм (-мът) m nur sg Pantheis¬
mus m 11 lsg
пантер|а /, -и pl Zool 'Panther m 4
пантомйм|а / -и pl Panio'mime /16
пантоф m, -и pl 'Hausschuh m 1; лачени
~ и 'Lackschuhe
пап|а m, -и pl Papst m 2
папагал m, -и pl Zool Papa'gei m%od\
auch übertr
namcla /,-и pl 'Mappe /16; 'Heftmappe
паплач/nur sg Ge'sindel n 23; човешка
- 'Menschenauflauf m 2, 'Menschen¬
menge /16
папрат /, -и pl Bot Farn m 1
паприкаш m nur sg 'Paprikagemüse n 23
mit Fleisch
папски adj 'päpstlich
папуня|к m, -ци pl Zool 'Wiederhopf m 1
папур m, -и pl 1. Bot 'Rohrkolben m 4
2. volkst (царевица) Mais m 1
napla/, -и pl Dampf m 2; отработена a
'Abdampf; под s 'unter Dampf; c
пълна x mit 'Volldampf O под x
съм umg mit 'Hochdruck ['Volldampf]
'arbeiten vi <hb>; in Druck sein vi
<B>
napla/, -u pH. (монета) 'Geldstück n 20,
'Münze/162. umg (парй) Geld и 21 3.
Hist 'eine 'halbe Sto'tinka / O нямам
пукната x umg 'keinen 'roten 'Heller
'haben < A >; пет - й не давам за
това umg da'für 'gebe ich 'keinen
'Pfifferling
парабел m, -и pl Para'bellumpistole/16
парабол|а/, -и pl 1. Math Pa'rabcl/16,
'Kegelschnitt m 1 2. Lit Pa'rabel
параван m, -и pl 1. 'spanische Wand/14,
'Wandschirm m 1 2. übertr 'Deck¬
mantel m 5
парагва|ец m, -йци pl Paraguayer m 4
Парагвйй m Paragu'ay n 23
парагвайски adj paragu'ayisch
параграф m, -и pl Para'graph m 8
парад m, -и pl Pa'rade /16; приемам
~ die Pa'rade 'abnehmen <16a>:
параден
538
военно-морски ~ 'Flottenparade;
военен - Mili'tärparade; полеви ~
'Feldparade
парад|ен, -ни adj Pa'rade-; - на
униформа Paradeuniform /17 0 ж
вход 'Haupteingang т 2
парадйр|ам, -аш (-ах) uv 1. para'dieren
vi < d/hb > 2. (хваля се) 'prahlen vi
<hb>, 'prunken vi <hb>, 'protzen vi
<hb> (c нещо mit etw., пред някого
vorjmdm.); s c богатството си mit
'seinem 'Reichtum 'prunken ['protzen]
3. (изтъквам се) 'glänzen vi <hb>,
bril'lieren vi < d/hb >; s c красноре¬
чието си mit 'seiner 'Redekunst bril¬
'lieren ['glänzen]
парадокс m, -и pl Para'dox n 20,
Pa'radoxon n
парадоксален, -ни adj para'dox
парадоксалност / nur sg Parado'xie /
16a
паразит m, -и pl Para'sit m 8, Schma¬
rotzer m 4 auch übertr
паразйт|ен, -ни adj parasi'tär, Para¬
siten-, Schma'rotzer-; ~ но растение
Schmarotzerpflanze /16; « живот
Schma'rotzerleben n 23, parasi'täres
'Leben
паразитйз|ъм (-мът) m nur sg Parasitis¬
mus nt 11 jsg; übertr Schmarotzertum n
20/sg
параклис m, -и pl Rel Ka'pelle / 16
паралел m, -npll. Math Parallele /16
2. (сравнение) Parailele, Vergleich m
1, Gegenüberstellung / 17 3. Geogr
'Breitengrad m 1
паралел|ен, -ни adj paral'lel
парал£лк|а /, -и pl 1. (в училище)
'Klasse /16; друга * Parallelklasse
2. Sport veralt 'Barren m 4
паралелно adv paral'lel (c mit 3 od zu 5)
паралблност/nur sg Paralleli'tät f\l/sg
паралелограм m, -и pl Parallelo'gramm
n 20*
парализ|а /, -и pl Med Para'lyse / 16,
'Lähmung /17
парализацн|я/ -и pl Med Para'lyse/16,
Paraly'sierung/17, 'Lähmung /17
парализир1ам, -аш (-ах) uv, v para¬
lysieren vr <d>, 'lähmen vt auch
übertr; ä движението den Ver'kehr
'lahmlegen < a >; s ce ge'lähmt 'wer¬
den vi < 18/jh>; а се от страх vor
Angst wie ge'lähmt sein vi < B >
паралитичен, -ни adj paralytisch
парйлич m nur sg Med Para'lyse / 16,
'Lähmung/17; детски ~ Med'Kin¬
derlähmung
паралй|я, -и adj im sg unv umg reich,
ver'mögend; а човек ein 'reicher
Mann m 3
парапет m, -и pl Ge'länder n 23
паратйф m nur sg Med 'Paratyphus m
параф m, -и pl Pa'raph m 1*, 'Namens¬
zeichen n 23, 'Signum n 29
парафйи m nur sg Paraffin n 20*
парафйнов adj Paraffin-
парафйр|ам, -аш (-ах) uv, v paraphieren
vi <d>
парафрйз|а /, -и pl Paraphrase /16
парафразйр|ам, -аш (-ах) uv, v para-
phra'sieren vr <d>
парахбд m, -и pl 1. 'Dampfer m 4,
'Dampfschiff n 20 2. umg Schiff
параход|ен, -ни adj 'Dampfer-, 'Dampf¬
schiff-; - но дружество 'Dampfschiff¬
gesellschaft /17
парашут m, -и pl 'Fallschirm m 1
парашут|ен, -ни adj 'Fallschirm-; - ни
войски 'Fallschirmtruppen / 16/p/; «
десант а) (войски) 'Fallschirmlande¬
truppe / 16 b) (операция) 'Fallschirm¬
landung /17
парашутизъм (-мът) m nur sg 1. 'Fall¬
schirmwesen n 23 2. (парашутен
спорт) 'Fallschirmsport m 1
парашутист m, -и pl 1. (спортист) 'Fall¬
schirmspringer m4 2. (войник) 'Fall¬
schirmjäger m 4
парв|ам, -am (-ax) uv; парн|а, -еш (-ах) v
'brennen vt, vi < 10/hb>
парвеню n, -та pl Parve'nü m 6,
Emporkömmling m I*
пардесю n, -та pl 'Übergangsmantel m 5
пардон unv Par'don m 6, Ver'zeihung/17
пар|еи, -ни adj Dampf-; ~ на баня
539
партньор
'Dampfbad п 22; ~ на машина
'Dampfmaschine /16; ~ но отопление
'Dampfheizung /17
парй nur pl Geld п 21; дребни ~ 'Klein¬
geld О бели ~ за черни дни 'Not¬
pfennig т 1; сухи ~ 'Bargeld
Париж т Pa'ris п
парижан|нн т> -и pl Pa'riser т 4
парижки adj Pa'riser
пари|й (-ят) т, -и pl 'Paria т 6
парйр|ам, -аш (-ах) wv, v pa'rieren vi
<d/hb>
парйч[ен, -ни adj Geld-; ** на награда
'Geldprämie /16
парйчк|а /, -и pl Bot 'Gänseblümchen
n 23
‘парк (-ът) m, -ове pl Park m 6 od 1;
градски ~ 'Stadtpark
2парк (-ът) m, -ове pl Park m 6; авто¬
мобилен ~ Kfz-Park; боен - Mil
Ge'fechtspark
паркет m, -и pl Par'kett n 20, Parkett¬
fußboden m 5
паркетйи m nur sg 'Bohnerwachs n 20,
'Fußbodenpflegemittel n 23
паркинг m, -и pl 'Parkplatz m 2
парков adj Park-
парламент m, -и pl Parla'ment n 20
парламентарен, -ни adj 1. parla¬
mentarisch; x режим pariamen'tari-
sches Re'gime n 24 od 23 2. Par¬
laments-; - ни избори Parla'ments-
wahlen /11/pl
парламентарйз|ъм (-мът) m nur sg Par¬
lamentarismus m 11/sg *
парламентарйст m, -и pl Parlamenta¬
rier m 4
парламентьор m, -и pl Parlamen'tär m 4
парлйв adj 'brennend auch übertr; -
въпрос 'brennende 'Frage/16, 'heikle
'Frage
парна t парвам
парни|к m, -ци pl 'Treibhaus n 22
парников adj 'Treibhaus-; ~ а леха
'Frühbeet и 20; ~ и растения 'Treib¬
hauspflanzen / I6/p/; ~и домати
'Treibhaustomaien / \6jpl
пароди|я/, -и pl Paro'die /16 а
парол|а / -и pl Pa'role /16
паропровбд m, -и pl 'Dampfleitung/17
napca / nur sg 'Trinkgeld «21, 'Spende
/16,'Gabe/16; O обирам ~ та umg
das Fett 'abschöpfen < a >
партенк|а / -и pl 'Fußlappen m 4
партер m nur sg 1. Par'terre n 24, 'Erdge¬
schoß n 20 2. (кино, театър) Par'kett
n 20
партер|ен, -ни adj Par'terre-, 'Erdge¬
schoß-; » етаж 'Erdgeschoß n 20
партйд|а / -и pl Par'tie/16 a, 'Posten
m 4, 'Stückzahl /17
партйд|ен, -ни adj Par'tie-, 'Posten-
партй|ен, -йни adj 1. Par'tei-; »
секретар Par'teisekretär m 1*; «
билет Parteidokument n 20, Partei¬
buch n 22; ~ йна организация
Par'leiorganisation /17; ж член Par-
'teimitglied и 21 2. parteilich, partei¬
mäßig; ж подход par'teiliches
Her'angehen n 23; ж дух par'teilicher
[parteimäßiger] Geist m За; ~ йно
поведение parteimäßiges Ver'halten
n 23
партй|ец m, -йци pl umg Parteimitglied
n 21, Ge'nosse m 7
партизан|ин m, -и pl 1. Parti'san m 9* od
8 2. veralt (привърженик od член на
буржоазна партия) Parteigänger т 4
3. veralt (привърженик) 'Anhänger
т 4, Ver'fechter т 4
партизани|а / -и pl Parti'sanin /18
партнзанск|и adj Partisanen-; ~ о дви¬
жение Parli'sanenbewegung /17; ж
отред Parti'sanenabteilung /17; ~ а
война Partisanenkrieg т 1
партизанщина/, -и pl Par'tei gängertum
п 20/sg, Par'teienhader m 4, politische
Ge'schäftemacherei /17
партййност/nur sg Parteilichkeit f\7jsg
партитур|а /, -и pl Parti'tur /17
‘партн[я /, -и pl Par'tei /17
2парти|я / -и pl Par'tie /16 а; * шах
'eine Par'tie Schach; добра ж 'eine
'gute Par'tie
партньор m, -и pl 'Partner m 4;
(съиграч) 'Mitspieler m 4
партньорка
540
партньорк|а / -и pl 'Partnerin / 18
партушйн|а/, -и pl Kram т l/sg, 'Habse¬
ligkeit /17 О събирай си ~ ите! pack
'deinen 'Krempel zu'sammen!
парфюм m, -и pl Par'füm n 20*
парфюмен adj Par'füm-; ~ o шишенце
Par'fümfläschchen n 23
парфюмериен, -йни adj Parfüme'rie-;
s магазин Parfüme'riegeschäft n 20
парфюмери|я / -и pl Parfüme'rie /16 a
парфюмйр|ам, -аш (-ах) uv, v parfümie¬
ren vt < d >; s ce sich parfü'mieren vr
парцал nt, -и pl 1. (парче плат) 'Lappen
m 4, 'Flecken m4 2. (за чистене на
пода) 'Scheuerlappen, 'Hader m 4 3.
(отпадъци) 'Lumpen m A/pl 4. (дрипи)
'Lumpen, 'Fetzen m A/pl O вдигам си
~ ите 'seinen 'Krempel zu'sammen-
packen <a>, sein 'Bündel 'schnüren;
налягам си ~ ите schön brav 'bleiben
vi <23jsn>
парцален adj 'Lumpen-
парцалйв adj 'abgerissen, zer'lumpt
парцел m, -и pl Par'zelle /16
парцелйр|ам, -аш (-ах) uv, v parzellie¬
ren vr < d >, 'aufteilen vt < a >
парче n, -та pl Stück n 20; - хляб Stück
Brot; работя на ~ im 'Stücklohn
'arbeiten vi <hb>
пар|я, -иш (-йх) uv 1. (попарвам) 'brü¬
hen vr, 'abbrühen vr < a >; (поливам c
вряла вода) mit 'kochendem 'Wasser
über'gießen vt < 32 a >; » пране 'Wä¬
sche 'brühen 2. (горя, лютя) 'brennen
vi < 10jhb>
парясниЩа /, -и pl ver'lassene ['sitzenge¬
lassene] Frau /17
пас od naco Interj ich 'passe
nacla, -еш (пасох) uv 1. 'weiden vi
<hb>, 'grasen vi <hb>; кравите
«•' ат die 'Kühe 'weiden 2. (пазя) 'wei¬
den vr,'hüten vr; s овце'Schafe'hüten
пасажт,-ир/l.'Abschnitt m 1, 'Stelle
/16; труден ~ 'schwieriger'Abschnitt;
Mus Pas'sage / 16 2. (проход) Pas-
'sage 3. Schwann ш 2; * риби ein
Schwarm 'Fische; Zug m 2; ~ птици
ein Zug 'Vögel
пасажер m, -и pl Passa'gier ml*
пасажерски adj Passa'gier-, 'Fahrgast-
пасати nur pl Pas'sate m 1 /pl, Pas'satwin-
de m 1 /pl
пасбищ е n, -a pl 'Weide /16
пасбищ|ен, -ни adj 'Weide-
пасианс m, -и pl Kart Pa'tience / 16;
хвърлям ~ Pa'tiencen 'legen
пасйв m nur sg 1. Fin Pas'siva pl
2. Gramm 'Passiv n 20* auch übertr
пасйв|ен, -ни adj 'passiv; s баланс
'passive Bi'lanz /17; ~ на съпротива
'passiver 'Widerstand m 2
пасивност / nur sg Passivi'tät /17
пасшц|е n, -a pl 'Weide/16; планинско
« Ge'birgsweide
пасищ|ен, -ни adj 'Weide-
пасмантерия / nur sg 1. (предмети)
Posa'menten pl 2. (производство)
Posamente'rie/16 a, Be'satzartikelher-
stellung / 17; (продажба) Posa-
mente'rie
пасмин|а /, -и pl 1. Ge'sindel «23
2. (животни) 'Viehzeug n 20
паспорт m, -и pl 1. 'Ausweis m 1; личен
~ Personalausweis 2. Paß m 2,
'Reisepaß; задграничен - 'Reisepaß
паспорт|ен, -ни adj 1. Perso'nalausweis-
2. Paß-
паст|а f -и pl I. (сладкиш) 'Tortenge¬
bäck n 20, Ge'bäck; шоколадова ä
Schoko'ladengebäck 2. (тестообразно
вещество) 'Paste /16; ä за зъби
'Zahnpaste; (мехлем) 'Salbe /16
пастел m, -и pl 1. (цветен молив)
Pa'stellstifl m 1 2. (рисунка) Pa'stell
n 20*
пастел |ен, -ни adj Pa'stell-; ~ на живо¬
пис Pastellmalerei /17
пастет m, -и pl Pa'stete /16
пастйр m, -и pl Hirt m 8 auch Rel, übertr
пастйрскн adj 'Hirten-
пастро|к m, -ци pl umg 'Stiefvater m 5
пастьрм|а /, -й pl 'Dörrfleisch n 20
пастьоризация /nur sg Pasteuri'sierung
/17
пастьоризйр|ам, -аш (-ах) uv, v pasteu¬
risieren vt <d>
541
пачка
пасув|ам, -аш (-ах) uv 'passen vi <hb>
пате ny -та pl 'Entlein п 23
патент т, -и pl Pa'tent п 20
патентов|ам, -аш (-ах) uv paten'tieren
vt <d>
патернц|а/, -и pl 1. Krücke/16 2. (тояга
за подпйране) 'Krückstock т 2 3. (вла-
дишки жезъл) 'Bischofsstab т 2 О на
® übertr 'nachträglich
латетйч|ен, -ни adj pa'thetisch
патетичност / nur sg 'Pathos n
патешки adj 'Enten-
патйлои, патила р/Leid л 20,'Mühsal
/12
патйна / nur sg 'Patina /
патнЩа / -и pl u. nancja/, -и pl' Ente /16
патладжан m, -и pl Auber'gine / 16,
'Eierfrucht /14, 'blaue To'mate /16
пато|к m, -ци pl Zool 'Erpel m 4
патоло|г m, -зи pl Pathologe m 1
патологйч!ен, -ни adj pathologisch
патолбгия/nur sg Patholo'gie/ \6a/sg
патос m nur sg 'Pathos n
патриар х m, -си pl Patri'arch m 8
патриархал ен, -ни adj patriarchalisch
патриархат m nur sg Patriar'chat n 20
патриаршески adj Patri'archen-
патриариш|я f -и pl Patriar'chat n 20
патриот ту -и pl Patri'ot m 8
патрнотйз|ъм (-мът) m nur sg Patrio-
'tismus m 11 fsg
патриотйч|ен, -ни adj patriotisch
патрйцн|й m, -и pl Pa'trizier m 4
'патрон m, -и pl Pa'trone / 16; лов¬
джийски ~ 'Jagdpatrone; боен ~
'scharfe Pa'trone; хал остен ~ 'Platz¬
patrone
2патрон m, -и pl 1. (покровител)
Pa'tron m 1 *, 'Schutzherr nt 8, 'Schirm¬
herr 2. (светец) 'Schutzheiliger ml*
3. 'Namensgeber m 4; ~ на училище
Persönlichkeit / 17, 'dessen 'Namen
'eine 'Schule trägt
патронаж /л, -и pl 'Schirmherrschaft
/ 17; под ~ на някого 'unter der
'Schirmherrschaft von jmdm.
1 патрон |ен, -ни adj Mil Pa'tronen-; ~ на
лента Pa'tronengurt m 1
2патрон|ен, -ни adj Patro'nats-; «
празник на училище 'Festtag m 1
'einer 'Schule zu 'Ehren der Persön¬
lichkeit, 'dessen 'Namen sie trägt;
(светец) * празник 'Schutzheiligen¬
fest n 20
патронни|к m, -ци pl Mil Patronenla¬
ger n 23
патронташ m, -и pl Pa'tronengürtel m 4
патрул w, -ци pl 'Streife /16, Patrouille
[..truljaJ/16
патрул|ен, -ни adj 'Streifen-, Pa'trouil-
len-
патрулйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'Streife
'gehen vi <13/sn>, 'Streifendienst
ver'sehen <19b>, patrouil'lieren vi
<d/hb>
пат|я, -иш (-йх) uv 'leiden vt <21,
d-tt>, er'leiden vi <21b, d-tt>,
'durchmachen vt <a>, er'dulden vt
<b>; z много от някого von jmdm.
viel erleiden O ~ила му е много
главата er hat viel 'durchgemacht
пауз|а /, -и pl 'Pause /16
паун m, -и pl Zool Pfau m 9
паунов adj 'Pfauen-; ~ o перо 'Pfauen¬
feder /16
пафт|а /, -и pl 'Gürtelschnalle / 16,
A'graffe /16; 'Fibel /16
пациент m, -и pl Patient m 8
пациентк|а/ -и pl Patientin/18
пацнфйз|ъм (-мът) m nur sg Pazi'fismus
m 11 /sg
пацифйст m, -и pl Pazi'fist m 8
пацифистйч|ен, -ни adj pazi'fistisch
пача / nur sg 'Sülze / 16; топла -
'Schweinsknochensuppe /16
пачйвр|а / -и pll. (кърпа) 'Wischtuch
n 20, 'Lappen m 4 2. (паднала жена)
'Dirne /16
пачи adj 'Enten-; ~ яйца 'Enteneier n
2\jpl O насаждам някого на ~ яйца
jmdn. in des 'Teufels 'Küche 'bringen
<24>; паче перо 'Federkiel m 1,
'Gänsekiel; ~ крак а) (гъба) 'Pfiffer¬
ling m 1 b) pl (бръчки) 'Krähenfüße pl
пачк|а/ -и pl 1. (пакетче) 'Bündel n 23,
'Päckchen и 23, 'Packen m 4; «?•
паша
542
банкноти ein 'Bündel 'Banknoten 2.
Mil Patronenstreifen m 4, 'Ladestrei¬
fen
näiu]a f -и pl 'Weide / 16
naui|a m, -й pl 'Pascha m 6
пашкул m, -и pl 'Seidenraupenpuppe
/ 16, Ko'kon m 6
пащърнак m nur sg Bot Pasti'nake /16
паяжнн|а/, -и pl 'Spinnwebe/16
пая|к m, -ци pl 'Spinne /16
паянтов adj 1. (сграда) 'Fachwerk-; ~ a
къща 'Fachwerkhaus n 22 2. (несо-
лйден) 'unsolide, schwach; това е ~ a
работа das steht auf 'schwachen ('tö¬
nernen] 'Füßen
певачк!а/, -и pl 'Tingeltangelsängerin
/18
пев|ец m, -цй pl 'Sänger m 4; оперен s
'Opernsänger
певйц[а /, -и pl 'Sängerin /18
певческ|и adj Ge'sang-; - o дружество
Ge'sangverein wl; »o изкуство Ge-
'sangskunst /14
педаго|г m, -зи pl Päda'goge m 7
педагогика / = педагогия
педагогически adj päda'gogisch
педагогия/nur sg Päda'gogik/\ljsg
педагожк|а /, -и pl 'Päda'gogin /18
педагожки adj päda'gogisch
педал m, -и pl Pe'dal n 20*
педант m, -и pl Pe'dant m 8
педантйз|ъм (-мът) m nur sg Pedante'rie
/16a
педантичен, -ни adj pe'dantisch
педиатрия / nur sg Pädiatrie / \6a.jsg,
'Kinderheilkunde /16 /sg
педикюр my -и pl iPedi'küre /16
пед|я /, -и pl 'Handbreit / O « човек
Drei'käsehoch m 1 *
пейзаж m, -и pl 1. 'Landschaft /17
2. (рисунка) 'Landschaftsbild n 21
3, (описание) 'Landschaftsschilderung
/17
пейзаж|ен, -ни adj 'Landschafts-; ~ на
живопис 'Landschaftsmalerei /17
пейзажйст m, -и pl 'Landschaftsmaler
m 4
пейк|а /, -и pl Bank /14
пек (-ът) m, -ове pl 'Hitze /16
пе|ка, -чеш (пекох) uv 1. 'backen vt
<4>; » хляб Brot'backen 2.'braten
vt < 3 >; s месо Fleisch 'braten; ж
на скара 'grillen vt 3. 'rösten v/; »
кафе 'Kaffee 'rösten 4. (тухли) 'bren¬
nen vt < 10>; z грънци 'Tongeschirr
'brennen 5. (излагам на слънце)
be'scheinen 'lassen vt < 2/hb >; »
лицето си на слънце sich das Ge'sicht
'bräunen 'lassen 6. (грея силно) 'bren¬
nen vi <10jhb>\ слънцето ~че die
'Sonne brennt; s се 1. sich 'bräunen
'lassen vr; « се на слънце sich 'sonnen
vr, sich von der 'Sonne braun 'brennen
'lassen 2. (зрея) 'reifen vi <sn>\
хлябът се ~ че das Korn reift
пекар (-ят) m, -и pl 'Bäcker m 4
пекарниц[а f -и pl Bäcke'rei /17
лекарски adj 'Bäcker-
пекв|ам, -аш (-ах) uv; пекн|а, -еш (-ах) v
'anfangen vi <2afhb>, zu 'brennen
пектйн m nur sg Pektin n 20
пелеи|а/, -йpl 'Windel /16; übertr бяла
z 'Schneedecke/16
пеленаче n, -та pl 'Wickelkind n 21;
'Säugling m 1 *
пелерйн|а f -и pl Pele'rine / 16; Cape
[ke:p] n 24
пеликан m, -и pl Zool 'Pelikan nt 1 *
пелин m nur sg I. Bot 'Wermut m I
2. (вино) 'Wermutwein m 1
пелинов adj 'Wermut-; ~ o вино 'Wer¬
mutwein m 1
пелте n, -та pl Ge'lee [зе..] n 24
пелте|к m, -ци pl 'Stotterer m 4
пелтеч|а, -иш (-йх) uv 'stottern vt, vi
<hb>
пемза / nur sg 'Bimsstein m 1
пендар[а f -и р/'große 'goldene 'Münze
/16, 'Goldmünze; 'Münze
пенест adj 'schäumend O ~ o вино
'Schaumwein m 1, Sekt m 1
пеницилин m nur sg Med Penizil'lin
n 20*
пеницилинов adj Med Penizil'lin-; ~ a
паста Penizil'linsalbe /16
пенлйв adj 'schäumend
543
перка
пенобетбн т nur sg 'Schaumbeton т 6
od т l*
пеносгьклб п nur sg 'Schaumglas n 22
пенси6н|ен, -ни adj 'Renten-
пенсионер m> -и pl 'Rentner m 4
пенсионир ам, -аш (-ах) uv, v in den
'Ruhestand ver'setzen vt <b>, pen-
sio'nieren vt <d>; * ce in die 'Rente
'gehen vi < 13/sn >, in den 'Ruhestand
'treten vi < l5/sn> , sich pensio'nieren
'lassen vr <3>
пенси|я /, -и pl 'Rente /16; * за
старост 'Altersrente; z за инва¬
лидност Invalidenrente; Pensi'on /17
пенснб n, -та pl 'Kneifer m 4
пеньоар m, -и pl 'Morgenrock m 2,
'Morgenmantel m 5
пен|я, -иш (-йх) uv 'schäumen 'lassen vt
<3/hb>; z ce 'schäumen vi <hb>
auch iibertr, z се от яд vor Wut
'schäumen
пепел / nur sg 1. 'Asche / 16 2. (прах)
Staub m I O посипвам главата си c
~ sich 'Asche aufs Haupt 'streuen vr
пепелнш|е n, -a pl 'Brandstätte /16
пепелнн|к m, -ци pl 1. 'Aschenbecher m 4
2. (на печка) 'Aschenkasten m 5
пепелник ja /, -и pl 'Aschenbecher nt 4
пепеляв adj 'aschgrau
пепелянк|а /, -и pl Zool 'Kreuzotter /16
пепеляшк|а /, -и pl auch Mäpa z
'Aschenbrödel n 23, 'Aschenputtel n 23
auch iibertr
пеперуд!а /, -и pl Zool 'Schmetterling
m 1*
пепит m nur sg Text Pe'pita m
пепитен adj Pe'pita-
пепсйн m nur sg Pep'sin n 20*
пер а, -еш (прах) uv 'waschen vt < 4 >;
тя го ~ e sie wäscht für ihn
перал|ен, -ни adj Wasch-; - на машина
'Waschmaschine /16
пер£лк|я /, -ир/I. (помещение) 'Wasch¬
küche / 16 2. (работилница) Wä¬
scherei /17 3. (машина) 'Waschma¬
schine /16
перачк|а /, -и pl 'Wäscherin /18
пер£чннц|а /, -и pl Wäsche'rei /17
перваз m, -и pl Sims m 1 od n 20; ~ на
прозорец 'Fenstersims, 'Fensterbrett
n 21; - на камината Ka'minsims
перв|ам, -аш (-ах) uv; перн|а, -еш (-ах) v
'einen Schlag ver'setzen < b > (някого
jmdm.), 'schlagen vt < 4 >
пергамент m, -и pl Perga'ment n 20
пергамент|ен, -ни adj Perga'ment-;
~ на хартия Perga'mentpapier n 20
пергаментов adj - пергаментен
пергел m, -и pl 'Zirkel m 4
пердах m nur sg umg 'Prügel m 4
пердаш а, -иш (-йх) uv 1. ver'prügeln vr
<b> 2. (мазилка) 'glattmachen vt
< a >, ver'putzen vr < b >
перде n, -та pl 1. Gar'dine /16, 'Vorhang
ml 2. Med 'grauer Star m 1
перест adj 1. (пернат) be'fiederl 2.
(лист) ge'fiedert O ~ облак 'Feder¬
wolke/ 16
перикардит m nur sg Med Perikar'ditis
/, 'Herzbeutelentzündung /17
перило n, перила pl Ge'länder n 23
перим£т1ърт, -ри pl 1. Math 'Umfang m
2 2. (местност) Ge'biet n 20, Ge'lände
n 23
период m, -и pl Peri'ode / 16; инку¬
бационен ~ Inkubationszeit/17; ~
от време 'Zeitspanne /16
пернодизаии|я /, -и pl Periodi'sierung
/17
пернодйч|ен, -ни adj periodisch; ~ на
дроб periodischer Bruch m 2; z
печат periodische Presse /16
периодически adj periodisch
периодичност /nur sg Periodizi'tät /17
перяпбтия f -и pl Lit Peripe'tie /16 a;
iibertr 'unvorhergesehene 'Wendung
/17, Komplikation/17, 'Schwierigkeit
/17
перископ m, -и pl Peri'skop n 20*;
окопен ~ 'Scherenfernrohr n 20
перитонит nt, -и pl Med Perito'nilis /,
'Bauchfellentzündung /17
пернфер|ен, -ни adj peri'pher; Rand-
пернферн|я /, -и pl Periphe'rie / 16 a; в
~ ята на града am 'Stadtrand
перк|а /, -и pl 1. (рйба) 'Flosse /16 2.
перкам
544
(воденично колело) 'Radschaufel /16
3. (самолет) Pro'peller ти 4 4. (кораб)
'Schiffsschraube /16
перк|ам, -аш (-ах) uv 'schlagen vr <4>
перл|а /, -и pl 'Perle /16
перманентен, -ни adj perma'nent
перна Т первам
парнат adj umg auf den Kopf ge'failen
пернат adj ge'fledert; ~ дивеч 'Feder¬
wild n 20; ~ Ото царство das 'Vogel¬
reich «200 ~ облак 'Federwolke/16
neplo m, -a pl 1. (птица) 'Feder / 16;
орлово ж 'Adlerfeder 2. (nepo-
дрт>жка) 'Federhalter m 4; паче ж
'Gänsekiel m 1 3. (писец) 'Schreibfeder
4. übertr (начин на писане) 'Schreib¬
weise / 16; имам леко ж 'eine
ge'wandte 'Feder 'führen 5. pl (лук)
Lauch m 1 6. Fin 'Posten m 4; пера на
сметка 'Posten 'einer 'Rechnung
перодръжк|а / -и pl 'Federhalter m 4
перон m, -и pl (на гара) 'Bahnsteig nt 1
перон|ен, -ни adj 'Bahnsteig-; * билет
'Bahnsteigkarte /16
перпендикуляр m, -и pl Perpen'dikel m 4
odn 23, 'Senkrechte/16, 'Lotrechte /16
перлендякуляр|ен, -ни adj perpendi-
ku'lar, 'senkrecht, 'lotrecht
персй|ец m, -йци pl 'Perser m 4
нерснйк|а / -и pl 'Perserin / 18
персийски adj 'persisch; - килим
'Perserteppich m 1 *
персонаж nt Lit 'handelnde Per'sonen /
17/pl, literarische Fi'guren / M/pl
[Gestalten /17 jpl\
персонал m nur sg Perso'nal и 20*;
медицински - medizinisches Per¬
so'nal
персонал 1ен, -ни adj 1. Perso'nal-; ж
състав Personalbestand ml 2. 'eigen,
per'sönlich 3. personengebunden
перспектнв|а /, -и pl Perspektive /16
перспективен, -ни adj 1. perspekti¬
visch; Perspek'tiv-; * план Perspek¬
tivplan m 2 2. (имащ добра пер¬
спектива) perspek'tivreich, 'aussichts¬
reich, 'aussichtsvoll
перспективност/nur sg Perspektive/16
перОДа /, -и pl Pe'rücke /16
перунйк|а / -и pl Bot 'Schwertlilie /16
nepyuiHHla /, -и pl 1. (пера на птица)
Ge'fieder n 23, 'Federn f \6jpl2. (дреб¬
но перо) 'Flaumfeder /16, 'Daune /16
3. (дребни пера за възглавница)
'Bettfedern, 'Daunen
перушинен adj 'Feder-, 'Flaum-, 'Dau¬
nen-; ~ а възглавница 'Daunenkopf¬
kissen n 23
перфект m nur sg Gramm Per'fekt n 20
перф£кт|ен, -ни adj per'fekt
перфектни |ен, -ни adj Gramm perfektiv
перфоратор m, -и pl 1. (машина) Per-
fo'riermaschine / 16 2. (канцеларски
прибор) 'Locher m 4
перфорация / -и pl Perforation / 17
перфорйр|ам, -аш (-ах) uv, v perforie¬
ren vt <d>, 'lochen vt
перч|а се, -иш се (-йх се) uv sich 'aufplu¬
stern vr < а >, sich 'brüsten vr, 'prahlen
v/ <hb>\ (ходейки натам насам)
stoizieren vi < d/sn >, einherstolzie¬
ren vi <e/sn>
перчем m, -и pl\. (на теме) 'Haarschopf
m 2 2. (кичур) 'Stirnlocke / 16,
'Haartolle /16
пер|я, -иш (-йх) «v 'spreizen vt; s cesich
'brüsten vr; (ходейки натам насам)
einherstolzieren vi < ejsn >, stoizie¬
ren vi <d/s«>; sich 'spreizen vr
пес (-vr) m, -ове pl 'Köter m 4
пес|ен /, -ни pl Lied «21; люлчена ж
'Wiegenlied; народна ж 'Volkslied;
естрадна ж 'Schlager m 4; (стихо¬
творение) Ge'dicht« 20 O моята ж e
изпята а) (умйрам) mit mir ist es aus
b) (нямам успех) mit mir geht es
'abwärts; лебедова ж 'Schwanen¬
gesang m 2; пее една и съща ж es ist
'immer das 'alte Lied
песен1ен, -ни adj Lied-; 'Lieder-; ~ но
творчество 'Liedschaffen и 23
песимйз|ъм (-мът) т nur sg Pessimis¬
mus m 11/sg
песимист m, -и pl Pessi'mist m 8
песимистичен, -ни adj pessimi¬
stisch
545
петорка
песнопойка f -и pl (сборник) 'Lieder¬
buch п 22, 'Liedersammlung /17
пестелив adj 'sparsam
пестелйвост / nur sg 'Sparsamkeit
/17 lsg
пестил m nur sg ge'trocknetes Mus и 20
O правя някого на « umg jmdn.
'windelweich 'hauen
пестнй|к m, -ци pl Faust / 14
пест|я, -йш (-йх) uv 'sparen vt
песъчйнк|а /, -и pl 'Sandkörnchen n 23
песъчлйв adj Sand-; 'sandig; ~ а почва
'Sandboden nt 5, 'sandiger 'Boden
пет пит fünf; O ~ пари не давам
da'für 'gebe ich 'keinen 'Pfifferling
пет[а f, -и pl 'Fünftel n 23
пет|а /, -и pl 'Ferse /16<0 Ахилесова
ж A'chillesferse; от главата до ~ йте
von Kopf bis Fuß; плюя си на ~ йте
'Fersengeld 'geben < 15 >
петвековен, -ни adj 'fünfhundertjährig
петгодйш|еи, -ни adj 'fünfjährig
петдесет пит 'fünfzig
петдесеттодйш|ен, -ни 'fünfzigjährig
петдесетгодйшнии|а /, -и pl 'fünfzigster
'Jahrestag m 1
петдесетина пит 'ungefähr 'fünfzig
Петдесетница/'Pfingsten n odpl
петдесетол£bk|а /, -и pl umg 'Fünfzig-
'Lewa-Schein m I
петдн£в|ен, -ни adj 'fünftägig; «на
работна седмица Fünf-Tage-'Ar-
beitswoche /16
пет|ел m, -лй pl 'Hahn m 2
петелк|а /, -и pl 'Knopfloch n 22
пететаж|ен, -ни adj 'fünfgeschossig,
'fünfstöckig
пет|и пит 'fünfte O « а колона 'fünfte
Ko'lonne/16; « o колело 'fünftes Rad
n 22 am 'Wagen
петилети|е n, -я pl Jahr'fünft n 20
петима пит fünf; ~ души fünf Mann;
zu fünft; нйе сме « wir sind zu fünft
петим|ен, -ни adj be'gierig (за auf 4)
петйт m nur sg Buchw Pe'tit /
петйЩа /, -и pl 1. (цифра, бележка) Fünf
/17 2. (трамвайна лйния) Fünf, die
'Linie 5 ”
петици|я /, -и pl Petiti'on /17
петле n, -та pl 1. 'Hähnchen n 23
2. (пушка, револвер) 'Abzug m 2,
'Schlagstück n 20
петлйц|а /, -и pl 'Kragenspiegel m 4
петмез m nur sg 'Sirup m 1 *
петмесечен, -ни adj 'fünfmonatig
петмнлиоя|еи, -ни adj Fünfmilli'onen-
петнадесет od петнайсет пит 'fünfzehn
петиадесетгодйш|еи, -ни od петнай-
сетгодйццен, -ни adj 'fünfzehnjährig
петнадесетднев1ен, -ни od петнййсет-
днев|ен, -ни adj 'fünfzehntägig
петнадесети od петнайсети пит 'fünf¬
zehnte
петнадесетина od петнайсетйна пит
'ungefähr 'fünfzehn
петнайсет | петнадесет
петнайсетгодйшеи j петнадесетгоди¬
шен
петнайсетдневен | петнадесетдневен
петнайсети Т петнадесети
петнайсетйна | петнадесетина
петнйст adj 'fleckig О - тиф 'Fleckty¬
phus т
петн|о п, -kpl 1. Fleck т I; мастилено
s 'Tintenklecks т 1; маслено £
'Fettfleck 2. (недостойна постъпка)
öbertr 'Makel т
петн|а, -йш (-йх) uv be'flecken vt <b>,
be'schmutzen vt < b>
петобал|ен, -ни adj « на система fünf¬
stufige Zen'surskala /15 a od 15
петобб1н (-ят) m nur sg Sport 'Fünf¬
kampf m 2; модерен » mo'demer
'Fünfkampf
петокласнн|к m, -ци pl 'Schüler m 4 der
5. 'Klasse
петолевк|а /, -и р/1, (банкнота) Fünf-
'Lewa-Schein m 1 2. (монета) Fünf-
'Lewa-Stück n 20
летолйст|ен, -ни adj 'fünfblättrig
петолъч1ен, -ни adj 'fünfzackig
петолъчк|а/, -иpl 'fünfzackiger Stern m 1
петор|ен, -ни adj 'fünffach
петорк|а /, -и pl 1. (цйфра, бележка)
Fünf / 17 2. (група от пет души)
'Fünfergruppe /16
35 Wtb Bulg-Dl.
петосричен
546
петосрйч|ен, -ни adj 'fünfsilbig
петостенен, -ни adj fünfflächig
петочлен[ен, -ни adj 'fünfgliedrig
петоъгьл|ен, -ни adj 'fünfeckig
петоъгьлни|к т, -ци pl 'Fünfeck п 20
Петровден т 'Peter-und-Pauls-Tag т 1
(29. Juni)
петр6вк1а /, -и pl 'Sommerapfel т 5,
'Weizenapfel
петрографнй / nur sg Petrogra'phie
/16 й/sg, Ge'steinskunde /16/sg
петрол m nur sg Pe'troleum n 20*/sg;
'Erdöl n 20
петр6л|ен, -ни adj Pe'troleum-, 'Erdöl-
петролопровод m, -и pl 'Erdölleitung
f\l r
петстотин пит 'fünfhundert
петстотннгодйш|ен, -ни adj 'fünfhun¬
dertjährig; - но робство 'fünfhun¬
dertjähriges Joch n 20
петуни|я/, -и pl Bot Pe'tunie/16
петь|к m, -ци pl 'Freitag m 1; в x am
'Freitag; всеки s 'jeden 'Freilag,
'freitags; в * вечерта am 'Freitag
'abend O Разпети * Kar'freitag
петьч|ен, -ни adj 'Freitag-; x ден
'Freitag m 1; в x ден 'freitags
пехливан|ин odпехливан m, -и pl 'Ring¬
kämpfer m 4
nexörla/, -и pl 'Infanterie/16а; морска
- Ma'rineinfanterie
пехот|ен, -ни adj 'Infanterie-
пехотйи|ец m, -ци pl 'Infanterist m 8
пехотннскн adj 'Infanterie-
печал / nur sg Trauer /16, Schmerz m 9
печалб|а /, -и pl 1. Ge'winn m 1; чиста
x 'Reingewinn; x на лотария
Lotte'riegewinn 2. Politök Pro'fit m 1
3. (предимство) 'Vorteil m 1, 'Vorzug
m 2 4. (печелене) Verdienst m 1; на x
zum 'Geldverdienen
печал|ен, -ни adj 'traurig
печат m, -и pl 1. 'Stempel m 4; пощенски
~ 'Poststempel; 'Siegel n 23; служебен
~ 'Dienstsiegel 2. (за червен восък)
'Petschaft n 20, 'Siegel 3. übertr (сле¬
да) 'Abdruck m 1, 'Spuren f\l/pl
4. (книгопечатане) Druck m 1, 'Druck¬
legung / 17; готов за ~ 'fertig zum
Druck, 'druck fertig 5. (преса) 'Presse
/ 16; периодичен ~ peri'odische
'Presse
печат|ам, -аш (-ах) uv 'drucken vt;
(публикувам) veröffentlichen vt
<b>
печатар (-ят) m, -и pl 'Drucker m 4
печатарск|и adj 'Drucker-; Druck-,
Drucke'rei-; x работник Drucke'rei-
arbeiter m 4; ~ а машина 'Druckma¬
schine /16; ~o мастйло 'Druk-
kerschwärze /16
печатарство n nur sg 'Buchdruck m 1
печат |ен, -ни adj 1. Druck-; ~ на
грешка 'Druckfehler m 4; ~ на буква
'Druckbuchstabe m 7 2. ge'druckt;
- но издание ge'druckle 'Ausgabe/16
печатниц|а /, -и pl Drucke'rei /16
печат|я, -иш (-йх) uv - печатам
печелйвш adj 1. Ge'winn-; - номер
Ge'winnzahl /17 2. als Subst Ge'winn
m l, Ge'winner m 4, 'Treffer m 4
печел|я, -иш (-йх) uv 1. ge'winnen vt
<26b>; ä облог'eine'Wette ge'win¬
nen; я битка 'eine Schlacht ge'win¬
nen; x прив4ржекици 'Anhänger
ge'winnen; x на лотария in der
Lotte'rie ge'winnen; x време Zeit
ge'winnen 2. (изкарвам) ver'dienen vt
<b>; x парй Geld ver'dienen; x
хляба си sich sein Brot ver'dienen vr,
'seinen 'Lebensunterhalt ver'dienen
3. Pro'fit 'machen 4. (в резултат на
добра стопанска дейност) Ge'winn
erwirtschaften <b>
печен adj 1. (хляб) ge'backen 2. (месо)
ge'braten 3. (кафе) ge'röstet 4. (тухли)
ge'brannt
печене|г т, -зи pl Petsche'nege т
печено п nur sg 'Braten т 4; свинско ~
'Schweinebraten; телешко ~ 'Kalbs¬
braten; агнешко ~ 'Lammbraten
печнво п, печиваpl 1. (тестено изделие)
Ge'backenes п 26, 'Backware / 16
2. (ястие) in der 'Backröhre [im 'Back¬
ofen] 'zubereitetes Ge'richt n 20
печк!а /, -и pl 'Ofen m 5; Herd m 1;
547
пиле
зидана ж 'Kachelofen; готварска
[кухненска] ж 'Küchenherd; газова
ж (в кухня) 'Gasherd; електрическа
ж elektrischer 'Heizofen; (в кухня)
E'lektroherd; нафтова ж 'Ölheizung
/17
печурк|а /, -и pl 'Champignon т 6
пеш (-ът) т, -ове pl 'Rockschoß т 2
пеш и. пеша adv zu Fuß; ходя ~ zu Fuß
'gehen vi <13/sn>
пеша|к m, -ци pl 'Fußgänger m 4; pl
Hist, Mil 'Fußtruppen / 16Ipl
пешеход|ец m, -ци pl 'Fußgänger m 4
пешк|а /, -и pl Schach 'Bauer ml od 10
пешкир m, -и pl 'Handtuch n 22 O той
опра ~ a er 'mußte es 'ausbaden
iieuiKÖM adv zu Fuß
пещ / -и pl' Ofen m 5; (домашна фурна)
'Backofen; (за печене на тухли)
'Brennofen; висока [доменна] ~
'Hochofen; мартенова ~ 'Martins¬
ofen; рингова ~ 'Ringofen
пешцар (-ят) т, -и pl 'Heizer т 4
пещер а/, -й pl 'Höhle/16, 'Grotte/16
пещер|ен, -ни adj 'Höhlen-; ж човек
'Höhlenmensch т 8
пе|я, -еш (пях) uv 1. 'singen vt, vi
<21jhb>; ж песен ein Lied 'singen;
птйците ~ ят die 'Vögel 'singen; 'Vor¬
singen vt < 27 а > (на някого jmdm.)
2. (петел) 'krähen vi <hb> 3. umg
(дрънкам) er'zählen vt < b >
пианйснмо adv pia'nissimo
пианист m, -и pl Pia'nist m 8
‘пиано n, пиана pl Pi'ano n 24, Kla'vier
n 20
2пиано adv pi'ano
пиац|а/, -и р/Platz m 2, Stand m 2; ж за
таксита 'Taxi stand
пйвкост / nur sg 1. (напйтка) 'Wohl¬
geschmack m 2 2. (вода) 'Trinkbarkeit
fWtsg
пйвннц|а/ -и pl 'Trinkstube /16, 'Wein¬
stube, 'Schenke /16
пйв|о n, -a pl Bier n 20
пивовар (-ят) m, -и pl 'Brauer m 4,
'Bierbrauer
пивовар|ен, -ни adj Brau-, BraueTei-; ж
ечемик 'Braugerste/16; ~ на фабрика
Braue'rei /17
пйв|ък, -ки adj 1. (напйтка) 'süffig
2. (вода) 'trinkbar; ~ ка вода 'Trink¬
wasser n 23
пнгме|й (-ят) m, -и pl Pyg'mäe m 8
пигмент m, -и pl Pig'ment n 20
пиедестал m, -и pl Posta'ment n 20
пиене n nur sg 1. 'Trinken n 23; вода за
~ 'Trinkwasser n 23 2. (питие) Ge-
'tränk n 20
пиес|а /, -и pl Theat, Mus Stück n 20;
едноактна ж 'Einakter m 4
пиетет m nur sg Pie'tät /
пижам|а/, -и pl 'Schlafanzug m 2, Pyja¬
ma [..'3a:..] mb od n 24
пййв|ам, -аш (-ах) uv; пййн|а, -еш (-ах)
V 1. ein 'wenig 'trinken vt, vi <21jhb>
2. (бих пил) ich 'würde 'trinken
пйк|а /, -и pH. (вид копие) 'Pike/16
2. (карта за игра) Pik п 24, Pique п 24;
Grün п 23
пикант|ен, -ни adj pi'kanl
пнка|я, -еш (-х) uv 'Wasser 'lassen < 3 >,
uri'nieren vi <d/hb>
пике n nur sg Text Pi'kee m 6
пикет m nur sg Pi'kett n 24
пикйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (самолет) im
'Sturzflug 'niedergehen v/ <13 ajsn >
2. (разсад) pi'kieren vt <d>
пйкнй|к m, -ци pl 'Picknick n 20*
пйкол|а /, -и pl Mus 'Pikkolo m 6,
'Pikkoloflöte /16
пйколо n nur sg 'Pikkolo m 6, 'Kellner¬
lehrling m 1 *
пикоч / nur sg U'rin m 1*, Harn m 1
пикоч ен, -ни adj Harn-, U'rin-; ж
канал 'Harnleiter m 4; ж мехур'Blase
/16, 'Harnblase
пикьор m, -и pl 'Straßenaufseher m 4
пил|4/, -й pl 'Feile/16
пилаф m, -и pl 'Butterreis m 1
пйл|е n, -ета od -ци pl 1. (малкото на
кокошка) 'Kücken n 23, 'Küchlein n 23
2. (петле) 'Hähnchen n 23; (млада
кокошка) 'Hühnchen n 23; печено ж
ge'bratenes 'Hähnchen ['Hühnchen]
3. (малка птица) 'Vögelchen n 23
пилешки
§48
4. (обръщение) mein 'Lieber, mein
"Täubchen, mein 'Herzchen O не дава
ж да прехвръкне er läßt 'keinen
durch, er paßt auf wie ein 'Schießhund;
от ä мляко die 'seltensten'Sachen
/16/р/
пйлешк|и adj 'Hühner-; ~ а чорба 'Hüh¬
nersuppe /16; (петльов) 'Hähnchen-
пнл|ея, -ееш (-ях) uv 1. (мятам на разни
страни) 'streuen vt, ver'streuen vt
<b> 2. (прахосвам) verschwenden
vt < b >, ver'geuden vt < b >; s ce
sich her'umtreiben vr < 23 a >
пилон m, -и pl Py'lone /16
пилот m, -и pl Pi'lot m 8, 'Flugzeugfüh¬
rer m 4
пилотаж m nur sg 'Kunstflug m 2
пнлотйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'führen vt,
'steuern vt, 'lenken vt
пилчар (-ят) m, -и pl 'Hühnerhund m 1
пилчарни|к m, -ци pl (кокошарник)
'Hühnerslall m 2; (c промишлена
технология) 'Hühneranlage /16
пил|я, -йш (-йх) uv 'feilen vt
пингвйн m, -и pl Zool 'Pinguin m 1 *
пйнг-понг m nur sg 'Tischtennis n
пйнн|я / -и pl Bot 'Pinie /16
пинцет m, -и pl Pin'zette /16
пионк а /, -и pl 1. Schach 'Bauer m 7
2. übertr 'Schachfigur /17
пйпав adj = пйпкав
пипало n, пипала pl 'Fühle»- m 4
пйп|ам, -аш (-ах) uv 1. (хващам) 'an¬
fassen vt < a >; не ~ ай кнйгата c
нечйсти ръце faß das Buch nicht mit
'schmutzigen 'Händen an; (докосвам)
be'rühren vt <b>; « някого по
рамото jmdn. an der 'Schulter be'rüh¬
ren; не ~ ай стоките! die 'Waren 'bitte
nicht be'rühren!; не я - ай! 'fasse [rühr]
sie nicht an! 2. (опипвам) be'tasten vt
< b > 3. umg (крада) 'stehlen vt
< 20 >, lange 'Finger 'machen 4. umg
(работя) 'zupacken vi <a/hb>, 'zu¬
fassen vi < a.fhb >; здраво ~ aer packt
[faßt] gut zu O ж някого c кадифени
ръкавици übertr jmdn. mit 'Samthand¬
schuhen 'anfassen
пйпв|ам, -аш (-ах) uv; пйпн|а, -еш (-ах)
V 1. (хващам) kurz 'anfassen vi < а >;
(докосвам) kurz be'rühren vt < b >
2. übertr (залавям) er'greifen vt
< 21 b > , 'fassen vt
пйпе n nur sg umg Ver'stand m 1, umg
Grips m 1 O сече му ~то er hat
'Köpfchen
пипер m, -ирИ. (зеленчук) 'Paprika m 6,
'Paprikaschoten/16//?/2. (подправка)
'Pfeffer m 4; чер ~ 'schwarzer 'Pfeffer;
червен ~ Toter 'Pfeffer, 'Paprika
пиперк|а / -и pl 'Paprikaschote / 16
пиперлйв adj ge'pfeffert, scharf
пиперлй|я, -и adj im sg unv ge'pfeffert,
scharf auch übertr, ж човек ein 'auf¬
brausender Mensch m 8
пнпетк а /, -и pl Pi'pette / 16
пйпкав adj 'schwerfällig, 'ungeschickt
пйпк|ам се, -аш ce (-ax ce) uv her'umtrö-
deln vi <ajhb>, 'schwerfällig ['lang¬
sam] 'arbeiten vi <hb>
пипнешката u. пипнешком adv 'tastend
пипон m, -и pl volkst = пъпеш
пир (-ът) m, -ове pl 'Festmahl n 20,
Ge'lage n 23
пирамйд|а /, -и pl Pyra'mide /16
пирамидовйд|ен, -ни adj pyramiden¬
förmig, pyrami'dal
пират m, -и pl 'Seeräuber m 4, Pi'rat m 8
пиратски adj 'Seeräuber-, Pi'raten-; ~
кораб 'Seeräuberschiff n 20, Pi'raten-
schiff
пиратств|о n, -a pl Seeräube'rei / 17,
Pi'ratentum n 20/Tg
пйре|й (-ят) m, -и pl Bot 'Quecke / 16
пирйнч m nur sg 'Messing n 20*
пирйнчен adj 'Messing-
пирйт m, -и pl Py'rit m 1
пйров adj: - а победа 'Pyrrhussieg m 1
пнрограф|ен, -ни adj pyro'graphisch
пирографйр|ам, -аш (-ax) uv, v 'eine
'Brandmalerei 'anferligen <a>; mit
'Brandmalerei ver'sehen vt < 19 b >
(нещо elw.)
пнрографи я / -и pl Pyrogra'phie
/16 a /sg, 'Brandmalerei /17
пнрографски adj pyro'graphisch
549
писък
пирожк|а /, -и pl Pi'rogge / 16
пирон т, -и pl 'Nagel т 5
пирув|ам, -аш (-ах) uv 'tafeln vi <hb>,
ein Ge'lage ['Festmahl] verunstalten
< b>, 'schmausen vi <hb>, 'zechen vi
<hb>
пйршеств|о n, -a pl 'Tafel/16, 'Festmahl
n 20, Ge'lage n 23
пие Interj miez
писал ищ Je n, -a pl l. 'Schreibtisch m 1
2. (канцелария) Kanz'lei /17
писалжц|ен, -ни adj Schreib-; ~ ни пот¬
ребности 'Schreibutensilien pl; ~ на
маса 'Schreibtisch m I
пнсалк|а/ -и pl 'Federhalter m 4;
автоматична ж 'Füllfederhalter
писан adj 1. geschrieben; ~ и закони
geschriebenes Recht n 20 2. (рисуван)
ge'malt, be'malt; ~ а стомна be'malter
Krug m 2 3. (шарен) bunt; ~ и черги
'bunte 'Teppiche m \jpl 4. (орисан)
be'schieden; така му било ~ o es ist
ihm vom 'Schicksal so be'schieden O
гледам някого като - o яйце jmdn.
wie ein'rohes Ei be'handeln <b>; ~и
вежди 'nachgezogene 'Augenbrauen
/16/р/
писани |e л, -я pl Schrift/17; Свещено ж
'Heilige Schrift
писар (-ят) w, -и pl 'Schreiber m 4
писарушк[а /, -и pl 'Schreiberseele /16
писател (-ят) nt, -и pl 'Schriftsteller m 4
писателк|а /, -и pl 'Schriftstellerin /18
писателск|и adj Schriftstellerisch,
'Schriftsteller-; ~ а дейност 'schrift¬
stellerische 'Tätigkeit /17; ж съюз
'Schriftstellerverband m 2
писателствув|ам, -аш (-ах) uv Schrift¬
steilem vi <hb>
писач m, -и pl 1. (автор) 'Schreiber m 4,
Ver'fasser m 4 2. (бездарник) 'Schrei¬
berling m 1 *
пнсв|ам, -аш (-ах) uv; пйсн|а, -еш (-ах) v
1. (плача) 'heulen vi <hb>, 'aufheulen
vi <a/hb> 2. (крещя) 'aufschreien vi
<23 а/hb> 3. (гайда) 'aufschrülen
vi < ajsn >, Tospfeifen vi <21 a/hb >
4. (птица) 'piepen vi <hb> O писна
ми главата ich 'habe die 'Nase voll;
тази работа ми писна ich 'habe 'diese
'Sache satt ['über]; писнало ми е от
това das hängt mir zum 'Halse her'aus
пис|ец m, -цй pl 1. (перо) 'Schreibfeder
/16 2. (писател) 'Schriftsteller m 4
3. (писар) 'Schreiber m 4
пискал|о n, -a pl 'Schreihals m 2
пнск|ам, -аш (-äx) uv 1. (плача) 'heulen
v/ <hb>, 'weinen vi <hb> 2. (крещя)
Schreien vi <23jhb> 3. (гайда; сви¬
стя) 'pfeifen vt, vi <21 jhb > 4. (птйца)
'piepen vi <hb>
писклив adj 1. (глас) schrill, 'kreischend
2. (плачлйв) 'weinerlich
лискун m, -и pl 1. (свирка) 'Pfeife/16
2. (писклйво дете) 'Schreihals m 2
пискюл m, -и pl Troddel /16, 'Quaste
/16
писмен adj 1. 'schriftlich; ~ изпит
Schriftliche 'Prüfung /17 2. Schrift-;
~ паметник 'Schriftdenkmal n 22
3. Schreib-; - маса 'Schreibtisch m 1
4. (грамотен) des 'Lesens und 'Schrei¬
bens 'kundig
писменост / nur sg Litera'tur / 17,
'Schrifttum n 20
писм|о«, -ар/1. Briefm 1; отворено ж
'offener Brief; препоръчано * 'Ein¬
schreibebrief 2. (грамотност) 'Schrei¬
ben n 23jsg; четмо и ж 'Lesen n 23/sg
und 'Schreiben 3. (почерк) 'Hand¬
schrift / 17 4. (начин на пйсане)
Schrift; клинообразно ® 'Keilschrift;
стенографско ж 'Schnellschrift, Ste-
nogra'fie/ 16 a
пйсна | пйсвам
писоар m, -и pl Pis'soir n 20* od n 24
пйст|а/, -и pl 'Piste/16, 'Rennbahn/17,
Bahn; Flugw Start- und 'Landebahn
пйстов adj Bahn-; ~ и надбягвания
'Bahnrennen n 23
пистолет m, -и pl Pi Stole /16
пистолет|ен, -ни adj Pi'stolen-
пнсукам, -аш (-ах) uv 1. (щурцй)
'zirpen vi <hb> 2. (птици) 'piepen vi
<hb>, 'zwitschern vi
пйсъ|к m, -ци pl 1. (вик) Schrei m 1
пита
550
2. (свистене) 'Pfeifen п 23; (изсвирва¬
не) Pfiff т 1 3. (птици) 'Piepen п 23
4. (щурци) 'Zirpen п 23
пйт|а /, -и pl 1. (хляб) 'Rundbrot п 20;
(обреден хляб) Ritu'albrot 2. (печиво)
'Kuchen т 4; медена х 'Honigkuchen
3. (самун) Laib ml;« хляб Laib
Brot; х кашкавал Laib 'Balkanhart¬
käse 4. (пчеларство) 'Wabe/16; меде¬
на x 'Honigwabe O ставам на' x zu
Mus 'werden vi < 18/sn>
пйт|ам, -am (-ax) uv 1. 'fragen (някого
jmdn., за някого nach jmdm.) 2. (из¬
питвам) 'abfragen vt <a>; x no
химия in Che'mie 'abfragen
пйтан|е n, -ия 'Frage /16, 'Fragen n 23
O иска ли x od не ще x das be'darf
'keiner 'Frage
пнтател|ен, -ни adj 'nahrhaft
пита|я, -еш (-x) uv 'hegen vi, 'fühlen vt,
emp'finden vt < 27 b >; x омраза
Haß emp'finden (към някого 'gegen
jmdn.); * приятелски чувства
'freundschaftliche Ge'fühle 'hegen
(към някого für jmdn.)
пите1ен, -йни adj Trink-; ~ йна вода
'Trinkwasser n 23; - йно заведение
'Trinkstube /16, 'Ausschank m 2
питие n, -a pl Ge'tränk n 20; разхла-
дйтелно ~ Er'frischungsgetränk
пйтк|а /, -и pl 'kleines 'Rundbrot n 20
пйтом|ен, -ни adj 1. ge'zähmt, zahm;
- ни животни 'Haustiere n 20/pl;
~ ни плодове [ver'edeltes] Obst n 20
2. (цивилизован) zivilisiert
пйтом ец m, -ци pl 'Zögling m I*
пйу Interj piep
пиук|ам, -am (-ax) uv 'piepen vi <hb>
пихтиест adj 'gallertartig, 'breiig
пихтй|я f -и pl 'Gallert n 20, Ge'lee n 24
O ставам на x zu Brei 'werden vi
< 18 jsn>
пй|ша, -шеш (-cäx) uv 1. 'schreiben vt, vi
< 23 jhb >; x писмо на някого jmdm.
'einen Brief 'schreiben; x роман 'ei¬
nen Ro'man 'schreiben; вестникът
~ tue die 'Zeitung schreibt 2. (рису¬
вам) 'malen vt; (шаря) be'malen vt
< b > O x някого свидетел jmdn. als
'Zeugen 'angeben <15a>; пиши го
умрял den kannst du 'abschreiben; x
се болен sich für krank 'ausgeben vr
< 15 a >; x си веждите sich die 'Au¬
genbrauen 'nachziehen vr < 32 a, h-g >
пйшещ adj 'schreibend; ~ ият тези
редове der Ver'fasser m 4 'dieser 'Zei¬
len; ~ а машина'Schreibmaschine/16
пишман adj unv volkst: ставам ~ es
be'reuen vt <b>
пншман|я се, -йш се (-йх се) uv es
be'reuen vt <b>
пйщ|ен, -ни adj 'prächtig, 'prunkvoll
пйщност/ nur sg Prunk m 1, Pracht/17
пищов m, -и pl umg Pistole / 16;
кремъклйя ~ 'Steinschloßpistole
шш1|й, -йш (-ях) uv L (плача) 'heulen vi
<hb>, 'weinen vi <hb> 2. (крещя)
'schreien vi < 23/hb>, 'brüllen vi
<hb>, 'kreischen vi <hb> 3.(свистя,
свиря) 'pfeifen w <21 jhb> 4. (карам
се) 'schimpfen vi <hb> O ~ ят ми
ушйте mir 'klingen die 'Ohren
пищял m, -и pl 'Schienbein n 20
пищялк|а /, -и pl 1. (свирка) 'Pfeife /16,
'Flöte/16 2. (пищял) 'Schienbein n 20
пнмж|ам, -аш (-ax) uv 'piepen vi <hb>
пй|я, -еш (-x) uv 1. 'trinken vt <27 >
2. (за животно) 'saufen vt, vi <8,
{-[f/hb > O ~ е ме мъка ein 'Kummer
zehrt an mir; x наздравица за някого
das Glas er'heben <14b> auf jmdn.;
x някому кръвта jmdm. das Blut
'aussaugen <a>; x тютюн 'Tabak
Tauchen
пиявиц|а /, -и pl 'Blutegel m 4
пиян adj 1. be'trunken; ~ човек Be-
'trunkener m 7+; umg be'soffen 2. (пи¬
янски) 'Trinker-; ~ o лице Trinker¬
gesicht n 20 3. (опиянен) be'rauscht; ~
съм от щастие vor Glück be'rauscht
sein vt <Bjsn>
пияниц|а m, -и pl 'Trunkenbold m 1,
'Trinker m 4, umg 'Säufer m 4
пиянски adj 'Trinker-; umg 'Säufer-;
~ глас 'Trinkerstimme / 16, 'Säufer¬
stimme
551
планетарий
пиянство п nur sg 1. 'Trunksucht / 17,
'Trinken n 23, umg 'Saufen n 23
2. (опиянение) Rausch m 2, 'Taumel
m 4
пиянствув|ам, -аш (-ах) uv 'trinken vi
<21jhb>, sich dem Trunk er'geben
vr <15b>, umg 'saufen vt, vi <8,
f-ff/AA>
пияч m, -и pl 'Zecher m 4
плавали |я/, -и pl 'Schwimmbecken n 23
плав|ам, -аш (-ах) uv = плувам
плавателен, -ни adj 1. Schwimm-;
-на ципа Zool 'Schwimmhaut /14
2. 'schiffbar; реката е - на der Fluß ist
'schiffbar O x съд Schiff n 20
плавателност/nur sg 'Schiffbarkeit/17
плав|ен, -ни adj 'fließend 'gleichmäßig,
leicht
плавност f nur sg 'Gleichmäßigkeit /17
плав|я, -иш (-йх) uv 'spülen vr
плагиат m, -и pl Plagi'at n 20
плагиатор m, -и pl Plagi'ator m 9 a
плагиаторств|о n, -a pl Plagi'at n 20
пладне n nur sg 1. (време за обед)
'Mittag m 1 2. (обед) 'Mittagessen n 23
3. umg (юг) 'Süden m 4 O ден до -
von 'kurzer 'Dauer
пладнешки adj 'Mittags-; - зной
'Mittagsschwüle/16 O - разбойник
'Straßenräuber m 4
пладнув|ам, -аш (-ах) uv 1. (обядвам)
zu 'Mittag 'essen vi < 15, gegessen/AA >
2. (почивам) sich 'ausruhen vr < a >,
'Mittagsruhe 'halten < 3 >
плаж (-ът) m, -ове pl (c плувен басейн)
'Freibad n 22; (на море, на езеро)
'Strandbad, 'Badestrand m 1; на - am
Strand; отивам на - 'baden 'gehen vi
< 13 jsn>
плаз (-ът) m, -ове pl 'Kufe /16
плазма / nur sg 'Plasma n 28 a
плак|а /, -и pl Foto 'Platte /16
плакат m, -и pl Pla'kal n 20; (c лозунг)
Transpa'rent n 20
плакат|еи, -ни adj 1. Pla'kat-; -на
хартия Pla'katpapier n 20 2. (шабло¬
нен) schablonenhaft
плакй я / -и pl in der 'Röhre Gebrate¬
nes n 26+ [Gebackenes n 26+,
Ge'dünstetes n 26+]; риба x in der
'Röhre ge'dünsteter Fisch m 1; гъби x
in der 'Röhre ge'dünstete 'Pilze m 1 jpl
плакн|а, -еш (-äx) uv 'spülen vt, 'ausspü¬
len vr < a >; x си устата den Mund
'ausspülen; x чинии'Teller'spülen; x
ce 'plätschern vi <hb>
пламв|ам, -аш (-ах) uv; пламн|а, -еш
(-äx) v 1. (започвам да горя) 'aufTlam-
men vi < zjsn >, 'auflodern vi < &/sn >
auch iibertr 2. (блестя) 'aufleuchten vi
< a./hb > 3. (зачервявам ce) er'röten vi
<b/sn>, 'feuerrot 'werden vi
<18fsn> 4. (кипвам) 'aufbrausen vi
<a./sn> O пламнала ми е главата
ich weiß nicht, wo mir der Kopf steht
пламен |ен, -ни adj 'glühend 'feurig, 'lei¬
denschaftlich
пламен |6я, -ееш (-ях) uv 1. (горя) bren¬
nen vi < 10/hb>, mit 'großer 'Flamme
brennen 2. (светя) 'leuchten vi <hb>
3. (зачервявам ce) er'glühen vi <sn>,
'glühen vi <hb>
пламенност/nur sg 'Leidenschaft/ 17,
'Feuer n 23
пламтеж m, -и pl 1. (вълнение) Er're-
gung/17 2. (въодушевление) Begei¬
sterung/ 17
пламт|я, -йш (-ях) uv 1. (горя) brennen
vi <10/AA>, in 'Flammen 'stehen vi
<10l/hb> 2. (блестя) 'glänzen vi
<hb>, 'leuchten vi <hb> 3. (зачер¬
вил съм ce) 'glühen vi <hb> 4. (обзет
съм от силно чувство) brennen (за
für 4)
пламъ|к т, -ци pl 1. 'Flamme /16
2. übertr (страст) 'Leidenschaft / 17,
Feuern23 О огъни х съм'Feuer und
'Flamme sein vi < B >
план (-ът) m, -ове pl 1. Plan m 2; - на
града 'Stadtplan; учебен - 'Lehrplan
2. (кратка програма) Dispositi'on /17
O на заден - an 'zweiter 'Stelle, im
'Hintergrund; на преден - im 'Vor¬
dergrund; zu'erst
планет|а /, -и pl Pla'net m 8
планетарий (-ят) m, -и />/Plane'tarium n 28
планетен
552
планет|ен, -ни adj Pla'neten-; ~ на
система Pla'netensystem п 20*
планин|а /, -й pl 1. Ge'birge л 23;
Стара я 'Balkangebirge 2. übertr
(куп) 'Berge т 1 /р/; 'Haufen т 4/р/ О
я се смъкна от гърба ми mir fiel ein
Stein vom 'Herzen; я човек ein 'Riese
m 7 von Ge'stalt
плаиинар (-ят) m, -и pl 'Bergsteiger m 4
плаиииарство n nur sg Alpi'nistik /17
планйн|ец m, -ци pl Ge'birgsbewohner
m 4, Ge'birgler m 4
планйнск|н adj Ge'birgs-; я въздух
Ge'birgslufl /14, 'Höhenluft; ~ o село
Ge'birgsdorf n 22; я курорт Ge'birgs-
kurort m 1, 'Höhenkurort
планйр|ам, -am (-ax) uv, v 1. 'planen vt
2. Flugw im 'Gleitflug 'landen vi
планиране n nur sg 'Planung /17
планов adj Plan-; ~ o стопанство 'Plan¬
wirtschaft /17
плановй|к m, -ци pl 'Planungsfachmann
m 3, 'Planer m 4
плановост / nur sg 'Planmäßigkeit /17
планомер|ен, -ни adj 'planmäßig
плапомерност/ nur sg 'Planmäßigkeit
/17
плантатор m, -и pl Plan'tagenbesitzer
m 4
плантаци|я /, -и pl Plan'tage /16
пласйр|ам, -аш (-ax) uv, v (стока) 'abset¬
zen vt < a >; s се (заемам място)
sich pla'zieren vr <d>; (стока) sich
'absetzen 'lassen vr < 3jhb >
пласмент m, -и pl 'Absatz m 2
пласмент|ен, -ни adj 'Absatz-; я отдел
'Absatzabteilung /17
пласт (-ът) т, -ове pl 1.(слой) Schicht
/ 17; дебел - сняг 'dicke 'Schnee¬
schicht 2. Flöz л 20; въглищен ~
'Kohlenflöz 3. (купчина сено) 'Heu¬
haufen т 4
пластика /, -и pl 'Plastik /17
пластилйн т, -и р/ Plasti'lina /, 'Knet¬
masse /16
пластйнк|а /, -и р/ 'Plättchen л 23;
медна я 'Kupferplätchen; La'melle
/16
пластйр т, -и р/ 'Pflaster я 23, 'Heftpfla¬
ster; ~ за мазоли 'Hühneraugenpfla¬
ster
пластйч|ен, -ни adj 'plastisch; - но из¬
куство 'Bildhauerkun>i /14
пластнческ|н adj 'plastisch; ~ а хирур¬
гия 'plastische Chirur'gie /16 а; ~ а
операция 'plastische Operati'on /17
пластичност / nur sg Plastizität /17
пластмас|а /, -и pl Plast m I
пластмасов adj Plast-
пласт|я, -йш (-йх) uv 1. (сено) 'häufeln
vt, auf 'Haufen 'setzen vt 2. (наплас¬
тявам) 'schichten vf, 'aufschichten vt
<a>
пласьор m, -и pl 'Handelsvertreter m 4
плат (-ът) m, -ове pl Stoff m 1; вълнен
- 'Wollstoff
платан m, -и pl Platane / 16
платеж m, -и pl Be'zahlung/17, 'Zahlung
/17 O наложен *» per'Nachnahme
платеж!ен, -ни adj 'Zahlungs-; я
баланс 'Zahlungsbilanz / 17; ~ ни
средства 'Zahlungsmittel n 23/p/
платежоспособ ен, -ни adj 'zahlungsfä¬
hig
платежоспособност f nur sg 'Zahlungs¬
fähigkeit /17
платен adj be'zahlt; ~ отпуск be-
'zahller 'Urlaub m 1
плат|ец m, -цй pl (длъжнйк) 'Schuldner
m 4 0 касиер- я 'Zahlmeister m 4
платйм adj 'zahlbar
платйна / nur sg 'Platin n 20*
платинен adj 'Platin-
платйиов adj 'Platin-
платк|а /, -и pl 'Passe /16
платнен adj Stoff-, Tuch-
платиенк|а /, -и pl 1. (обувка) 'Stoff¬
schuh m 1, 'Leinenschuh 2. (гащи)
'Leinenunterhosen / 16/p/
платнйщ|е n, -a pl 'Plane/16; (палатка)
'Zeltbahn/17
плвтн|6 л, -ä pl 1. Stoff m 1 2. (ленено)
'Leinen л 23, 'Leinwand / 14 3. (на
кораб) 'Segel л 23 4. (картйна) Bild
л 21, Ge'mälde л 23 5. (на улица)
'Fahrdamm т 2, 'Fahrbahn / 17
553
плен
платноход т и. платноходи!а / -и pl
'Segelboot я 20, 'Segelschiff и 20
плат|о я, -а pl Plateau [.Ло:] я 24
платоннч|ен, -ни adj pla'lonisch; ~ на
любов pla'tonische 'Liebe / 16
платформ|а / -и pl I. (перон) 'Bahnsteig
nt 1 2. (за товарене) 'Rampe/16 3. (на
вагон) 'Plattform /17 4. (конска ка¬
руца) 'Tafelwagen т 4 5. Pol 'Plattform
платя t плащам
плах adj 1. (страхлив) 'ängstlich, 'furcht¬
sam 2. (стеснителен) 'schüchtern
плац (-ът) т, -ове pl Mil Platz т 2;
учебен - 'Übungsplatz, 'Übungsge¬
lände п 23
плацдарм nt, -и pl Mil 'Brückenkopf
т 2; 'Aufmarsch basis /15 а
плацент|а /, -и pl Pla'zenta /15, 'Nach¬
geburt /17
плач (-ът) т, -ове pl 'Weinen п 23
пла|ча, -чеш (-ках) uv 'weinen vi <hb>\
(хълцам) 'schluchzen vi <hb>
плачев|ен, -ни adj 1. 'klagend, 'weiner¬
lich, 'kläglich; c * глас mit 'weinerli¬
cher 'Stimme 2. 'mitleiderregend;
bedauernswert; ~ на гледка 'mitleid¬
erregender 'Anblick nt 1 3. (нищожен)
'kläglich, 'jämmerlich; * резултат
'klägliches Resul'tat n 20
плачешком adv 'weinend
плачещ adj 'weinend O ~ а върба Bot
'Trauerweide /16
плачлйв adj 'weinerlich
плачльо m, -вци pl 'Heulpeter nt 4
плаш|а, -иш (-йх) uv 'schrecken vt,
er'schrecken vt < b >, Angst 'einjagen
< a >; (заканвам се) 'drohen vi <hb>
O ~ иш гаргите 'Bange 'machen gilt
nicht; s се 1. (изплашвам се)
er'schrecken vi < Ь/hb > 2. (страхувам
се) sich 'fürchten vr (от vor 3)
плашило я, плашила pl 'Vogelscheuche
/ 16 auch übertr
плашлив adj 'schreckhaft, 'furchtsam
плашлйвост / nur sg 'Schreckhaftigkeit
/11/sg, 'Furchtsamkeit / 17/sg-
плащ (-ът) m, -ове pl 'Umhang m 2,
Cape [ke:p] n 24
плащ|ам, -am (-ax) «v; плат|я, -йш (-йх)
v 'zahlen vt, be'zahlen vt <b>; *
стоката die 'Ware be'zahlen; s
данъци 'Steuern 'zahlen; * c живота
си mit 'seinem 'Leben 'zahlen O » дан
на нещо für etw. Tri'but 'zahlen, für
elw. 'büßen vi <hb>; « от джоба си
aus der 'eigenen 'Tasche be'zahlen;
моля, ~ a! 'bitte 'zahlen!
плащан|e n, -ия pl 1. 'Zahlen я 23,
Be'zahlen и 23 2. pl (сума) 'Zahlungen
f\l/pl
плебе|й (-ят) m, -и pl Ple'bejer m 4
плебейски adj ple'bejisch
плебисцнт m, -и pl Plebis'zit n 20,
'Volksentscheid m 1, 'Volksbefragung
/17
плевачк|а/, -и pl 1. (жена) 'Jäterin /18
2. (машйна) 'Jätemaschine /16
плевел m, -и pl 'Unkraut я 22
плевел|ен, -ни adj 'Unkraut-; ~ни
растения 'Unkrautpflanzen /16jpl
плевни к m, -ци pl 'Scheune /16
плевн|я / -и pl = плевник
плевр|а /, -и pl 'Pleura/15 а, 'Brustfell
я 20
плеврит т, -и р/Pleu'ritis/ 'Rippenfell¬
entzündung/ 17, 'Brustfellentzündung
плев|я, -йш (-йх) uv 'jäten vt
пледнр|ам, -аш (-ах) uv plädieren vi
<d jhb>
пледоари|я / -и pl Plädoyer [..doa'je:]
n 24
плез1я, -иш (-йх) uv: л си езйка die
'Zunge her'ausslrecken <a>; * се
die 'Zunge her'ausstrecken
племе я, племена pl 1. Stamm nt 2;
тракийски племена 'thrakische 'Stäm¬
me pl 2. übertr (поколение, народ)
Ge'schlecht n 213. übertr (група хора)
'Sippschaft/17; лъжлйво ~ verloge¬
ne 'Sippschaft
племен|ен, -ни adj 'Slammes-
племенни|к nt, -ци pl 'Neffe m 1
племенника/ -и pl 'Nichte/16
плен (-ът) nt nur sg 1. Ge' fangenschaft
/17; в ~ съм in Ge'fangenschaft sein vi
< B>; държа в ~ in Ge'fangenschaft
1ленарен
554
'halten vt <3> 2. überir Bann m I;
държа някого в ~ jmdn. in 'seinem
'Banne 'halten; в ~ съм на нещо im
'Banne von etw. sein
<1ленар|еи, -ни adj Ple'nar-; - но засе¬
дание Plenarsitzung / 17
оленйтел|ен, -ни adj be'zaubemd
плении|к ж, -ци pl Ge'fangener ж 7+
плеиии|ца / -ци pl Ge'fangene /19
•|л£нннчески Gefangenen-; ~ лагер
Gefangenenlager n 23
ii.ieHHineeTBO n nur sg Gefangenschaft
/17
лленничк|а /, -и pl = пленница
пленум ж, -и pl 'Plenum n 29
пленяв|ам, -am (-ax) uv; плен|я, -йш
(-йх) v 1. (вземам в плен) ge'fangen¬
nehmen vt <16а> 2. übertr (омай¬
вам) in 'seinen Bann 'schlagen vt
<4>, be'zaubern vt <b>; тя ме е
пленйла sie hat es mir 'angetan
плеоназ|ъм (-мът) ж, -ми pl Pleo'nas-
mus m 11
плесен ж, -и pl 'Schimmel m 4
плесенясал adj 'schimmelig
плесеняса|ам, -аш (-ax) uv; плесе¬
нясам, -аш (-ах) V 'schimmeln vi
<hb>
плеск|ам, -аш (-ах) uv 1. (цапам)
'schmutzig 'machen vt 2. (рисувам
лошо)'klecksen vt <hb> 3.(пляскам)
'klatschen vi <hb> 4. (дърдоря)
'schwätzen vi <hb>
плесн а, -ein (-äx) v | плясвам
плеснй|к ж, -ци pl 'Ohrfeige /16
плеснйц|а /, -и pl 1. 'Ohrfeige / 16,
'Backpfeife / 16 2. übertr (обида)
Beleidigung /17
плет (-ът) ж, -ове od -йща pl 1. Zaun
ж 2; (от сплетени пръти) 'Flechtzaun
2. (жив плет) 'Hecke / 16; жив ~
'Hecke
плет | а, -еш (плетох) uv 1. (с две игли)
'stricken vi, vt <hb>\ z чорапи
'Strümpfe 'stricken 2. (c една кука)
'häkeln vi, vt <hb>; z дантела 'eine
'Spitze 'häkeln 3. (мрежа) 'knüpfen vt
4. (кошница, плйтка) 'flechten vt
<17> O z мрежа übertr 'Ränke
'schmieden; z си кошницата übertr
sein 'Schäfchen ins 'trockene 'bringen
<24>
плетачи |a /, -и pl 'Strickerin /18
плетйчняц|а /, -и pl Stricke'rei /17
плбтеи adj I. (c две игли) ge'strickt
2. (c една кука) ge'häkelt 3. (мрежа)
ge'knüpft 4. (кошница, коса) ge'floch¬
ten
плетенйц|а /, -и pl 1. (плйтка) Zopf ж 2;
z чесън 'Knoblauchzopf 2. (орна¬
мент) 'Flechlornament n 20
плетив|о n, -ä pl 'Handarbeit / 17; (за
плетене c две иглй) 'Strickzeug n 20;
(за плетене c една кука) 'Häkel¬
zeug
плетк|а / -и pl (направена с две иглй)
'Strickmuster п 23; (направена с една
кука) 'Häkelmuster
плешив adj 1. 'glatzköpfig, kahl 2. (връх
'Berggipfel) kahl
плешивеем, -ееш (-ях) uv eine 'Glatze
be'kommen < 33 b >, die 'Haare ver-
'lieren <32b>
плешивост / nur sg 'Kahlköpfigkeit
/17jsg, 'Glatzköpfigkeit /17/sg
luieiuKla /, -и pl 1. Anat 'Schulterblatt
n 22 2. (месо за храна) 'Schulterstück
n 20
плещест adj 'breitschultrig
плещи nur pl 'Schultern /16jpl
плещ]я, -еш (плещих) uv 'schwätzen vi
<hb>
плеяд|а /, -и pl 1. Astr Ple'jaden pl
2. übertr 'Reihe / 16
плик (-ът) m, -ове pl 1. Briefumschlag m
2, Ku'vert n 24; ~ за писмо 'Brief¬
umschlag 2. (кесй я) 'Tüte/163. (долни
гащи) Slip ж 6
плйсв|ам, -аш (-ах) uv; плйсн|а, -еш
(-ах) v 1. (излйвам) mit 'einem
Schwapp 'ausschütten vt < a > ('schüt¬
ten vrj 2. (пръскам) be'spritzen vt
<b>/spritzen vi <hb> 3. (пре¬
ливам) ver'schwappen vt < b >,
ver'schütten vt <b> 4. (полйвам)
über'schütten vt <a> 5. (удрям се)
555
плоскост
'plätschern vi <hb> 6. (бия по вода)
'klatschen vi <hb>, 'platschen vi
<hb> 7. (вали) 'losprasseln vi
<a/hb>, sich er'gießen vr <32b>;
плисна дъжд der 'Regen 'prasselte los
[er'goß sich]; « се 1. (пръскам се) sich
be'spritzen vr 2. (преливам се) 'über¬
schwappen vi < a/sn >; водата се
плисна от кофата das 'Wasser
'schwappte 'über den 'Eimerrand [aus
dem 'Eimer]
плисе n, -та pl Plis'see n 24
плнсйр|ам, -am (-ax) uv plis'sieren vt
<d>
плиск ам, -am (-ax) uv 1. (изливам
шумно) 'schütten vt, 'ausschütten vr
<a> 2. (пръскам) 'spritzen vi <hb>;
be'spritzen <b> (някого jmdn.)
3. (преливам) ver'schwappen vt < b >,
ver'schütten vt <b>, ver'gießen vt
< 32 b >; * вода от чашата 'Wasser
aus dem Glas ver'schütten 4. (поли¬
вам) über'schütten vt < a >, über'gie-
ßen vt <32a> 5. (удрям се) 'plät¬
schern vi <hb>\ водата - а брега das
'Wasser 'plätschert ans 'Ufer 6. (бия по
вода) 'klatschen vi <hb>, 'platschen
vi <hb> 7. (вали) her'niederprasseln
vi < a/sn >, sich er'gießen vr < 32 b >;
~ а дъжд der 'Regen 'prasselt her-
'nieder [er'gießt sich]; s се 1. (пръс¬
кам се) sich 'vollspritzen vr <a>;
(малко) sich be'netzen vr < b >
2. 'überschwappen vi < a/sn >; вода¬
та ce ~ а от кофата das 'Wasser
schwappt aus dem 'Eimer
плисък m nur sg 'Plätschern n 23
плйтк|а / -и pl 1. (коса) Zopf m 2
2. (сплит) Zopf, Schnur / 17, Kranz
m 2; ä чесън Zopf 'Knoblauch; «
лук Zopf 'Zwiebeln
плиткоскроен adj 'durchsichtig, 'faden¬
scheinig
плйткост/лиг sg 1. (на река) 'Untiefe
/16, 'ungenügende 'Tiefe 2. übertr
'Oberflächlichkeit /17
плиткоум|ен, -ни adj 'oberflächlich,
dumm; » човек 'Flachkopf m 2
плиткоумие n nur sg 'Oberflächlichkeit
/ 17, 'Seichtheit / 11/sg, 'Flachköpfig-
keit /17
плитчин|а /, -й pl 'Untiefe / 16, 'flache
['seichte] 'Stelle /16
плйт|ък, -ки adj 1. flach, seicht; ~ ка
вода 'flaches ['seichtes] 'Wasser n 23;
~ ка река 'seichter Fluß m 2; ~ ка
чиния 'flacher 'Teller m 4 2. übertr
(повърхностен) 'oberflächlich, seicht,
'geistlos; « ум 'oberflächlicher Ver-
'stand m 1; ä човек ein 'oberflächli¬
cher Mensch
плод (-ът) m, -ове pl 1. Frucht /14 2. pl
(овощия) Obst n 20 3. (резултат)
Er'gebnis n 27, Frucht
плод|ен, -ни adj 1. Frucht-, Obst-; ~ но
дръвче 'Obstbaum m 2 2. (плодо¬
роден) 'fruchtbar
плодни|к m, -ци pl Bot 'Stempel m 4
плодов adj Frucht-, Obst-; - а ракия
'Obstbranntwein m 1, 'Fruchtbrannt¬
wein; ~ сок 'Fruchtsaft m 2, 'Obstsaft
плодовйт adj 'fruchtbar
плодовйтост f nur sg 'Fruchtbarkeit/17
плодоносен, -ни adj 'fruchtbar auch
übertr
плодород|ен, -ни adj 'fruchtbar
плодородие n nur sg 'Fruchtbarkeit
/17/sg; ~ на почвата'Bodenfrucht¬
barkeit
плодородност / nur sg 'Fruchtbarkeit
fll/sg
плодотворен, -ни adj 'fruchtbar, er¬
sprießlich
плодотворност / nur sg 'Fruchtbarkeit
/ П/sg, Ersprießlichkeit / 17, 'Nütz¬
lichkeit /17
плодохранйлище n, -a pl Obst- und
Ge'müselagerhaus n 22
плод|я, -йш (-йх) uv her'vorbringen vt
<24 a>; s ce sich vermehren vr
<b>
пломб|а /, -и pl 'Plombe / 16
пломбйр|ам, -аш (-ax) uv,v plom'bieren
v/ <d>
плоскост /, -и pl 1. 'Ebene/16, 'Fläche
/ 16; каменйста ~ Steinige 'Ebene
плосък
556
['Fläche]; Math, übertr 'Ebene; накло¬
нена ~ 'schiefe 'Ebene 2. (плоча)
'Plalle / 16; дървена ~ 'Preßspan¬
platte, 'Holzfaserplatte 3. übertr pl
(плиткоумни приказки) 'Plattheiten
/ \llpl Ь тръгвам по наклонена ~
auf die 'schiefe Bahn ge'raten vi
< 3 b l$n >
плос|ък, -ки adj flach, platt auch übertr
плох|а /, -й pl 'Falte /16
плоч|а/, -и pl 1. 'Platte/16; желязна z
'Eisenplatte; бетонна z Be'tonplatte;
каменна z 'Steinplatte, 'Platte; гра¬
мофонна z 'Schallplatte; надгробна
« 'Grabplatte 2. 'Tafel /16; паметна
z Ge'denktafel; (за писане) 'Schie¬
fertafel 3. (фаянсова плочка за
облицовка на стени) 'Kachel / 16,
'Fliese /16
плочен od плоч|ен, -ни adj 'Platten-
плочест adj 1. 'plattenförmig, 'tafelför¬
mig 2. (плочен) 'Platten-, 'Tafel-
ппочк|а / -и pl 1. 'kleine 'Platte / 16;
желязна z 'kleine'Eisenplatte 2.'klei¬
ne 'Tafel / 16 3. (фаянсова)'Kachel
/16, 'Fliese/16 O облицовам c ~ и
'kacheln vt, 'fliesen ut
плочни|к m, -ци pl 'Gehsteig m 1, Trot¬
toir [,.o'a:r] n 20*
площ / -и pl 1. 'Fläche / 16; обра¬
ботваема - 'Nutzfläche; зелени ~ и
'Grünflächen pl 2. Raum m 2; жилищ¬
на ~ 'Wohnraum 3. Land n 22; орна
~ 'Ackerland; тревни - и 'Grünland
площад m, -и pl Platz m 2
площад|ен, -ни adj 'Straßen-, Boule-
'vard-; trivi'al; ~ ни изрази 'abgegrif¬
fene 'Redensarten ftfjpl
площадк|а/, -и pl 1. Platz m 2; спортна
z 'Sportplatz; волейболна z 'Vol¬
leyballplatz; строителна z 'Baustelle
/ 16, 'Bauplatz; детска z 'Kinder¬
spielplatz 2. (на стълбище) 'Treppen¬
absatz m 2 3. (платформа) 'Rampe/16
плув]ам, -am (-ax) uv 1. 'schwimmen vi
<26jsn> auch übertr 2. (пътувам)
'fahren vi <4/sn>
плуване n nur sg 'Schwimmen n 23jsg
плувв|ам, -am (-ax) uv; плувн|а, -еш
(-äx) v be'ginnen vi <26h/hb> zu
'schwimmen, 'losschwimmen vi
<26ajsn> O очите й плувнаха в
сълзи 'ihre 'Augen be'gannen in 'Trä¬
nen zu 'schwimmen
плув|ен, -ни adj Schwimm-; z басейн
'Schwimmbecken n 23; закрйт z
басейн 'Schwimmhalle/16; «ни със¬
тезания 'Schwimmwettkämpfe m 2Ipl;
z спорт 'Schwimmsport m 1
плув|ец m, -цй pl 'Schwimmer m 4
плувна t плуввам
плуг (-ът) m, -ове pl Pflug m 2
плу|я, -еш (-x) uv 1. (гния) ver'faulen vi
<bjsn>, 'faulen vi <hb> 2. übertr
(кйсна) her'umsitzen vi <hb>, her-
'umhocken vi <&jhb>
плъзв|ам, -am (-ax) uv; плъзн|а, -am
(-ax) v 1. 'gleiten 'lassen vt <3//i6>
(по, върху 'über 4)\ z поглед den
Blick 'gleiten 'lassen; z ръката die
Hand 'gleiten 'lassen 2. (плъпвам)
'wimmeln vi <hb> 3. (плъзвам се)
'rutschen vi <sn>, 'gleiten vi <21/
sn> 4. (падам) 'ausrutschen vi
<а/5и>; z се 1. (сянка, лъч, змия)
'huschen vi <sn>, 'gleiten; «a ce
усмйвка по устните му ein 'Lächeln
huscht 'über 'seine 'Lippen 2. (под-
хлъзвам ce) 'ausrutschen
плъзгав adj glatt, 'glitschig
плъзг|ам, -am (-ax) uv 'gleiten 'lassen vt
<3/hb> (по, върху 'über 4); z ce 1.
'gleiten vi <2\/sn> 2. (пързалям ce)
'rutschen vi <sn>; z се c шейна
'Schlitten 'fahren vi < 4/sn > 3. 'hu¬
schen vi < sn >; по устните му се ~ а
усмйвка ein 'Lächeln spielt um 'seine
'Lippen [huscht 'über 'seine 'Lippen]
4, (подхлъзвам ce) 'ausrutschen vi
< a/sn > 5. (плъзгав съм) 'rutschen vi
<sn>
плъзна t плъзвам
плънк|а /, -и pl 'Füllung / 17
плълв|ам, -аш (-äx) uv; плъпн|е, (-ä) v
nur 3. Pers 'wimmeln vi <hb>\ sich
'drängen vr
557
по
плъст / nur sg Filz m 1
пльстен adj Filz-
плът f nur sg Fleisch n 20 O добивам -
и кръв übertr le'bendige Ge'stalt 'an¬
nehmen; от - та му von 'seinem
Fleisch und Blut
плът|en, -ни adj 1. (здрав) fest, kom-
'pakt 2. (гъст) dicht 3. (гъсто изтъкан)
'engmaschig 4. (напълнен) 'vollge¬
stopft, ge'füllt 5. (глас) 'kräftig, voll
плътност/nur sg t. (здравина) 'Festig¬
keit /17 2. (гъстота) 'Dichte / 16
auch Phys 3. (тъкан) 'Maschendichte
4. (глас) 'voller Klang m 2
плътояд|ен, -ни adj Raub-; ~ ни жи¬
вотни 'Raubtiere n 20/pl
плътски adj 'Fleisches-, 'Sinnes-,
'fleischlich, 'sinnlich
плъх (-ът) m, -ове pl Zool 'Ratte / 16
пльосв|ам, -am (-ax) uv; пльосн|а,
-еш (-ax) v 'hinplumpsen 'lassen; » се
1. 'hinklatschen vi <ajsn> 2. (сядам)
sich laut 'niederlassen vr <3a>, sich
'hinplumpsen 'lassen <3/hb>
плювални|к m, -ци pl 'Spucknapf m 2
плювам I плюя
пл|Ьиа t плюя
плюнк|а /, -и pl 'Speichel т 4, umg
'Spucke /16
№1юнч|а, -иш (-йх) uv mit 'Spucke 'an¬
feuchten vt <a>
плюс (-ът) m, -ове pl I. (математически
знак +) plus 2. (название на мате¬
матическия знак +) 'Pluszeichen п 23
3. (положителна величина) 'Plusgrö¬
ße / 16, 'positive 'Größe 4. (поло-
жйтелно явление, плюсова точка)
Plus
пл!оск|а / -и pl 'Blase /16
плюск|ам, -аш (-ах) uv umg 'einhauen vi
<zjhb>, sich den Wanst 'vollschla¬
gen vr < 4 a >; (ям) 'fressen vt < 15 >;
(пия) 'saufen vt, vi < 8, f—ff)hb >
плюш (-ът) m, -ове pl Plüsch m 1
плюшен adj Plüsch-
плющ|я, -йш (-ях) uv 1. 'klatschen vi
<hb> 2. (знаме 'Fahne) 'knattern vi
<hb>
плю|я, -еш (-x) u. плюв|ам, -аш (-ах)
uv; плюн|а, -еш (-ах) v 'speien vi
<23/hb>, 'spucken vi <hb>, 'aus¬
spucken vt <a>; O плюя си на
краката die 'Beine unter den Arm
'nehmen < 16 >; x си на ръцете in die
'Hände 'spucken, sich an die 'Arbeit
'machen
плява / плеви pl Spreu / 17
пляк[а/, -и pl 'minderwertige 'Kohle/16
плямпало n, плямпала pl 'Schwätzer
m 4
плямп ам, -аш (-ax) uv 'schwätzen vi
<hb>
пляс Interj platsch
плясв|ам, -аш (-ax) uv; плесн|а, -еш
(-ах) у t пляскам
пляск|ам, -аш (-ах) uv 1. 'klatschen vi
<hb>; « c ръце in die 'Hände 'klat¬
schen 2. (бия) 'hauen vt; x шамар
'eine 'Ohrfeige her'unterhauen <a/
hb> 3. 'knallen vi <hb>; а c кам¬
шик mit der 'Peitsche 'knallen 4. 'schla¬
gen vi < 4/hb >; * c криле mit den
'Flügeln 'schlagen 5. (вода) 'plätschern
vi <hb>, 'platschen vi <hb>
плясъ к m, -ци pl 1. (вода) 'Plätschern
n 23 2. (камшик) 'Knallen n 23
плячк|а /, -и pl 'Beute /16
плячкаджийство n nur sg 'Plünderung
/ 17; 'Beutemacherei / 17
плячкаджи|я m, -и pl 'Plünderer m 4,
'Räuber m 4, 'Beutemacher m 4
плячкосв!ам, -аш (-ax) uv; плячкбс|ам,
-аш (-ах) V 'plündern vt
пневматичен, -ни adj pneu'matisch; х
чук 'Preßlufthammer т 5; - на поща
'Rohrpost / 17; ~ но задвижване
pneu'matischer 'Antrieb т 1
пневмони|я / -и pl Med Pneumo'nie
/16 а, 'Lungenentzündung /17
пневмоторакс т, -и pl Med Pneu-
mo'thorax т 1
по präp 1. (повърхност, върху която
става едно действие; на, върху)
auf, 'über; чукам - масата auf den
Tisch 'klopfen vi <hb> ['trommeln vi
<hb>]; вървя - улицата auf der
по
558
'Straße 'gehen vi <13jsn>, 'über die
'Straße 'gehen; работя ~ полето auf
dem 'Felde 'arbeiten vi <hb>;
отиваме ~ полетата wir 'gehen 'über
die 'Felder; ~ покрива има сняг auf
dem Dach liegt Schnee 2. (простран¬
ство, места на действие Raum od
'Orte der 'Handlung; из) in; търся ~
гората im 'Walde 'suchen vt; ~
градове и села in Stadt und Land; ~
нашите места а) (тук) 'hierzulande b)
(у нас) bei uns zu 'Hause, in 'unserer
'Gegend; какво става ~ света was
pas'siert in der Welt; разотиваме се ~
домовете wir 'gehen nach 'Hause; оти¬
вам ~ познати zu Be'kannten 'gehen,
Be'kannte be'suchen < b > 3. (посока
'Richtung; след) nach, auf; един ~
един 'einer nach dem 'anderen;
хвърлям камъни ~ някого mit 'Stei¬
nen nach jmdm. 'werfen vi < 16jhb>;
~ следите му auf 'seinen 'Spuren;
übertr той чезне ~ нея er ver'zehrt
sich nach ihr; тъга ~ родината
'Sehnsucht / 14 nach der 'Heimat 4.
(време, времетраене Zeit, 'Zeitdauer;
през) während, zu; ~ време на 'wäh¬
rend; ~ това време zu'dieser Zeit; ~
гроздобера 'während der 'Weinlese,
zur 'Weinlese; ~ празниците 'wäh¬
rend der 'Feiertage, zu [an] den 'Fei¬
ertagen; ~ цели дни 'tagelang 5.
(природни условия) bei, in; ~ дъжд и
вятър bei 'Regen und Wind; ~
хладина im 'Kühlen; ~ слънце bei
'Sonnenschein; ~ тъмно im 'Dunklen
6. (количество 'Menge) zu, je; вървим
~ двама wir 'gehen zu zweit; двама
- двама zu zweit; ~ една чаена
лъжичка на час ein 'Teelöffel pro [in
der]'Stunde; всяка група - пет души
'jede 'Gruppe zu fünf Mann [Per'so-
nen]; давам - една ябълка je 'einen
'Apfel 'geben < 15 >; гроздето струва
[е] ~ четирййсет стотинки кило¬
грамът die 'Weintrauben 'kosten 'vier¬
zig Sto'tinki das 'Kilo; Math mal (x );
две ~ три прави шест zwei mal drei
ist gleich sechs (2 x 3 = 6) 7. (средство
'Mittel, 'Medium; чрез) 'über, durch,
mit, per; изпращам ~ пощата mit der
Post [per Post] 'schicken vt; предавам
~ радиото 'über den 'Rundfunk 'sen¬
den vt; съобщавам ~ телефон per
'Telefon [tele'fonisch] 'milteilen vt
< a >; изпращам нещо ~ човек на
някого mit 'jemandem an jmdn. etw.
'schicken ['mitschicken < a > ]; 'jeman¬
dem etw. 'mitgeben < 15 a> für jmdn.
8. (начин Art und'Weise) auf; - какъв
начин auf'welche Art und 'Weise; чета
~ български auf bul'garisch 'lesen vi
<l9/hb>, in Bul'garisch 'lesen; ~
войнишки auf Sol'datenart, mili'tä-
risch; ~ изкуствен начин auf'künstli¬
chem 'Wege; викам ~ име dem 'Na¬
men nach 'aufrufen vt < 39 a >, 'na¬
mentlich 'aufrufen, mit dem 'Namen
'rufen vt < 39 >; ~ права линия in
ge'rader 'Linie; ~ новому auf 'neue
Art; седя ~ турски im 'Türkensitz
'sitzen vf <hb>; дума ~ дума Wort
für Wort; крачка ~ крачка Schritt für
Schritt 9. (състояние 'Zustand) auf, in;
- риза im Hemd; ходя ~ чорапи in
'Strümpfen um'herlaufen vi < 9 ajsn >;
~ ръкави in 'Hemdsärmeln; ~ халат
im 'Morgenrock, im 'Hausrock; лежа
~ гръб auf dem 'Rücken 'liegen vi
<31/Af>> 10. (причина 'Ursache; по¬
ради) 'wegen, aus; отсъствувам ~
болест 'wegen 'Krankheit 'fehlen vi
<hb>; ~ стар навик aus 'alter
Ge'wohnheit; ~ тази причина aus
'diesem 'Grunde; ~ погрешка aus
Ver'sehen; ~ тези съображения aus
'diesen 'Gründen, aus 'diesen Über¬
legungen her'aus 11. (в съответствие c
in Übereinstimmung mit; според)
nach, auf; ~ външносг dem 'Äußeren
nach; ~ закон и право nach Recht
undGe'setz; - заповед auf Be'fehl; ~
мярка nach Maß; ~ нареждане на
auf 'Anordnung von; ~ последната
мода nach der 'letzten 'Mode; ~ ред
der 'Reihe nach 12. (цел, във връзка c )
559
побойник
'wegen, für, um; грижи ~ децата
'Sorgen / 16jpl um die 'Kinder; харча
парй ~ него Geld für ihn 'ausgeben
< 15 a >; ~ важна работа 'wegen
'einer 'wichtigen 'Angelegenheit;
тръгвам ~ покупки 'einkaufen 'ge¬
hen; - служба 'dienstlich 13. (про¬
фесия, свойство, признак) nach; ~
професия dem Be'ruf nach; какъв сте
~ професия? was sind Sie von Be'ruf?;
учител ~ математика Mathema'tik-
lehrer m 4; студент ~ медицина Me¬
dizinstudent m 8, Stu'dent der Me¬
dizin; учебник ~ немски език 'Lehr¬
buch n 22 der 'deutschen 'Sprache,
'Deutschlehrbuch; другар - съдба
'Schicksalsgefährte m 7; братя ~
оръжие 'Waffenbrüder m 5/pl; -
народност der Nationali'tät nach;
какъв сте - народност?'welcher Na¬
tionali'tät sind Sie; ~ характер dem
Cha'rakter nach; - възраст dem
'Alter nach; - качество der Quali'tät
nach, in der Quali'tät; роднини ~
майка Ver'wandte pl 'mütterlicherseits
O - едно време da, 'plötzlich; ~
начало im Prinzip; малко ~ малко
nach und nach; ходя - голяма
[малка] нужда auf die 'große ['kleine]
'Seite 'gehen, 'austrelen 'gehen
побав|я, -иш (-их) v ein 'wenig 'auf¬
passen vi <2i/hb> (някого auf jmdn.)
побав|ям се, -яш се (-их се) uv; побав|я
се, -иш се (-их се) v sich ein 'wenig
'aufhalten vr <3a>
поб6рв|ам, -аш (*ax) uv; побар|ам, -аш
(-ах) V 'tasten vi <hb>; be'tasten vr
< b >; be'fühlen vt < b >
побед|а /, -и pl Sieg m 1
побед|ен, -ни adj 1. 'Sieges-; ~ ни
знамена 'Siegesfahnen/16/р/ 2. (побе¬
доносен) 'siegreich
победител (-ят) /и, -и pl 'Sieger т 4 auch
Sport
победонос|ен, -ни adj 'siegreich
победоносец т, -ци pl 'Sieger т 4
побеждав|ам, -аш (-ах) uv; побед|я,
-йш (-йх) V 'siegen vi < hb > (някого
'über jmdn.), be'siegen <b> (някого
jmdn.)
побеляв|ам, -аш (-ах) uv; побел|ея,
-ееш (-ях) v weiß 'werden vi < l8/sn>
побера |побирам
побесняв ам, -аш (-ах) uv; побесн|ея,
-ееш (-ях) V 1. (куче Hund) 'tollwütig
'werden vi < 18/sn> 2. iibertr 'wütend
'werden
побйв|ам, -аш (-ах) uv; побй|я, -еш (-х)
V 'einschlagen vt <4 г/hb > О - ат ме
тръпки ein 'Schauder über'läuft mich,
mich 'schaudert
побйр|ам, -аш (-ах) uv; побер|а, -еш
(побрах) V 1. (събирам) 'fassen vt
2. (отк-ьсвам малко) ein 'wenig 'pflük-
ken vt O yMiT ми не го ~ a ich kann es
nicht 'fassen; s ce hin'eingeben vi
< 13 a/sn >, hin'einpassen vi <&jhb >;
не мога да се побера в кожата си ich
'könnte aus der Haut 'fahren
побия T побивам
поблагодаряв|ям, -аш (-ах) uv;
поблагодар|я, -йш (-йх) v 'danken vi
<hb> (на някого jmdm.), sich
be'danken vr <b> (на някого bei
jmdm.)
побледнявам, -аш (-ах) uv; по-
бледн|ея, -ееш (-ях) v er'blassen vi
< Ь/sn >, blaß 'werden vi <18/rn>,
er'bleichen vi < b/sn >
поблнзв|ам, -аш (-ах) uv; поблйж|а,
-еш (поблйзах) v 1. ein 'wenig 'lecken
vi < hb> (нещо an etw. 3) 2. (от време
на време) ein 'wenig her'umlecken
vi<a/A6> (нещо an etw.i)
поблъскв|ам, -аш (-ах) uv; поблъск|ам,
-аш (-ах) V 1. (чукам) kurz' klopfen vi
<hb> ; (от време на време) ab und zu
'klopfen 2. (бутам) ein 'wenig 'stoßen
vt < 34 > ; (от време на време) ab und
zu 'stoßen
побо|й (-ят) m, -и od -ища pl 'Hiebe m
1 jpl, 'Prügel pl O нанасям s 'schlagen
vt <4> ver'prügeln <b> (на някого
jmdn.)
побоини|к m, -ци pl 'Prügelheld m 8,
'Raufbold m l
побойнически
560
побойнически adj 'Raufbold-
поб6йничеств|о «, -а р! Prüge'lei / 17,
Raufe' rei /17
поболедув|ам, -аш (-ах) v (малко) ein
'wenig krank sein vi <B>; (кратко
време) 'kurze Zeit krank sein
поболяв|а (-a) uv; побол|й (-я) v ein
'bißchen weh tun vi <38/hb>, ein
'bißchen 'schmerzen vr, vi <hb>
поболяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
побол1ея се, -ееш се (-ях се) v
er'kranken vi < bjsn >, krank 'werden
vi < 18jsn> (от нещо an etw. 3)
поборни к m, -ци pl 'Kämpfer m 4 (за
für 4)
побояв|ам се, -аш се (-ах се) uv; побо|я
се, -йш се (-ях се) v sich 'fürchten vr,
Angst 'naben < А > (от vor 3)
побратим m, -и pl 1. 'Wahlbruder
m 5 2. (другар) Ge'fährte m 7 3. (обръ¬
щение) 'Bruderherz n
побратимство n nur sg 'Brüderschaft
/17
побратимяв|ам, -аш (-ах) uv; побра¬
тим^, -йш (-йх) V ver'brüdern vt
< b >; ж се sich ver'brüdern vr
побутв|ам, -аш (-ах) uv; побут|ам, -аш
(-ах) od побутн|а, -еш (-ах) v 1. (леко)
'anstoßen vt < 34 а >, leicht 'stoßen vt
< 34 > 2. nur uv (от време на време)
ab und zu leicht 'stoßen
побуяв|ам, -аш (-ах) uv; побуя|я, -еш
(-х) V 1. 'ausgelassen 'werden vi <18/
sn>, 'anfangen <2a/AA>zu 'tollen,
'außer Rand und Band ge'raten vi
<3b/sn> 2- (коне 'Pferde) 'durchge¬
hen vi <13 a/s« >, scheu 'werden vi
<18 jsn>
побъбр|ям, -яш (-ях) uv; побъбр|я, -еш
(-ах) v ein 'wenig er'zählen vi < b/hb >,
ein 'wenig 'plaudern vi <hb>, ein
'wenig 'schwatzen vi <hb>
побългарявам, -аш (-ах) uv;
побългар|я, -иш (-йх) v bulgari'sieren;
(за човек) zu 'einem Bul'garen 'machen
vr; (приспособявам към българския
обществен живот) den bulgarischen
Verhältnissen 'anpassen vt <a>; (за
езиково явление) der bulgarischen
'Sprache 'anpassen; » се (за човек) zu
einem Bul'garen werden vi <18/sn>;
(приспособявам се към българския
живот) sich den bul'garischen Verhält¬
nissen 'anpassen; (за езиково явление)
sich in die bul'garische 'Sprache 'einfügen
побърборв|ам, -аш (-ах) uv; побър-
бор|я, -иш (-их) V ein 'wenig 'plaudern
vi <hb>
побързв|ам, -аш (-ах) uv; побърз|ам,
-аш (-ах) V sich be'eilen vr < b >
побъркам t побърквам
побъркан adj 'geistesgestört, ver'rückt,
'irre
побъркв|ам, -аш (-ах) nv; побърк|ам,
-аш (-ах) v 1. (размесвам) ein 'wenig
'rühren vi <hb> 2. (бърнйкам) her-
'umwühlen vi <a/hb> 3. untg (про¬
валям) durch'kreuzen vt < a > 4. umg
(сбърквам) verfehlen vr <b> 5. umg
(подлудявам) ver'rückt 'machen vr,
um den Ver'stand 'bringen vr <24>;
s ctl. (намерение 'Absicht, сметка
'Rechnung) durchein'anderkommen vi
<33 a/sn> 2. (полудявам) um den
Ver'stand kommen < 33jsn >, ver¬
'rückt 'werden vi <18/511 >
побягв|ам, -аш (-ах) uv; побягн|а,
побегнеш (-ах) v 1. (отдалечавам се)
'weglaufen vi < 9 zjsn >, 'fortlaufen
vi<9a/sn> 2. (втурвам се) 'loslaufen
vi < 9 a/sn >, 'anfangen < 2 a/hb > zu
'laufen
поваляв|а (-ах) uv; повал|и (-я) v ein
'wenig 'regnen vi <hb>
повал|ям, -яш (-ях) uv; повал|я, -йш
(-йх) V 1. (катурвам) 'umwerfen vt
<16а> 2. (свалям с удар) 'nieder¬
schlagen vt <4а>, 'niederstrecken vr
< а >; (със стрелба) 'niederschießen vr
< 32 а > 3. (побеждавам) be'siegen vr
<b>; ж се 1. (падам) 'umfallen vi
< 3 a/s« > 2. (наклонявам се) sich
'neigen vr 3. (падам мъртъв) tot 'um¬
fallen
поваряв|ам, -аш (-ах) uv; повар|я, -йш
(-йх) v ein 'wenig 'kochen vi < hb >
561
повеселявам
повдйг|ам, -аш (-ах) uv; повдйгн(а, -еш
(-ах) V 1. (вдигам на неголяма
висота) ein 'wenig 'heben vt < 14 >,
'anheben vt < 14 a >; тя ~ на лицето
си sie hob das Ge'sicht 2. (изправям)
'aufbeben vt <14a>, 'aufrichten vt
<a>, em'porrichten vt <a> 3. (уве¬
личавам, повишавам) 'anheben, 'he¬
ben; ä нивото на реката den 'Pe¬
gel 'anheben; x благосъстоянието
den 'Wohlstand 'heben; x настро¬
ението die 'Stimmung 'heben 4. (раз¬
бунтувам) 'aufwiegeln vt <a> 5. umg
(започвам)'anfangen vt <2a> <0 x
въпрос 'eine 'Frage 'aufwerfen
< 16 a >; x глава a) den Blick 'heben
b) übertr das Haupt er'heben < 14b >;
x духа на някого jmds. 'Selbstver¬
trauen 'stärken, jmdm. Mut 'machen;
» на някого дертовете jmdn in 'Un¬
ruhe ver'setzen < b >; x рамене mit
den Schultern zucken vi <hb>; x се 1.
(ставам, изправям се) 'aufstehen vi
<ajsn>, sich er'heben vr, x се на
пръсти sich auf die 'Zehenspitzen 'stel¬
len vr 2. (увеличавам се, повишавам
се) sich 'heben vr, 'steigen vi < 23/sn >;
реката се «a der Fluß steigt;
производителността на труда се ~ а
die 'Arbeitsproduktivität sleigt 3.
übertr (въздйгам се) sich 'höher
entwickeln vr <b> 4. (въставам)sich
er'heben; x се на бунт sich zum
'Aufstand er'heben O - а ми се mir ist
schlecht, ich muß 'brechen
ловдйган!е n, -ия pl I, Hebung / 17;
'Hebung des 'Wohlstandes 2. (ставане)
'Aufstehen n 23/sg, 'Aufrichten n 23fsg
3. Med 'Brechreiz m 1
повдигна t повдигам
поведа f повеждам
поведение n nur sg Be'tragen n 23/sg,
Be'nehmen n 23/sg, Verhalten n 23/jg
O правя ~ пред някого vor jmdm.
'seine 'besten 'Seiten her'auskehren
<a>
повежд|ам, -аш (-ах) uv; повед|а, -еш
(поведох) V 1. 'führen vt 2. (започвам)
36 Wib. Bulg-Dt.
'anfangen vi <2afhb>, be'ginnen vt
<26 b>; x разговор ein Ge'spräch
be'ginnen; x борбата den Kampf
be'ginnen O x хорото a) den 'Rei¬
gentanz 'anführen < a > b) übertr mit
'gutem 'Beispiel vor'angehen vi
<13a/sn>; x се 1. (ходя заедно)
ge'meinsam 'gehen vi < 13/j/i > 2.
(трйгвам подйр някого) 'folgen vi
<sn> (подир някого jmdm.) O x ce
по ума на някого nach jmds. 'Pfeife
'tanzen
повейв|ам, -аш (-ах) uv; повейн|а, -еш
(-ах) V 1. (започвам) 'anfangen <2 а/
hb> zu 'wehen ['blasen] 2. (малко от
време на време) hin und 'wieder 'we¬
hen vi <hb> ['blasen vi <3jhb>]
повелнтел (-ят) m, -и pl Ge'bieter m 4
повелйтел|ен, -ни adj ge'bieterisch O
~ но наклонение Gramm 'Imperativ
m 1*
повелително adv ge'bieterisch, befeh¬
lend
повел|я /; -и pl Ge'bot n 20; ~ ята на
деня das Ge'bot der 'Stunde
повеляв|ам, -аш (-ах) uv; повел|я, -йш
(-йх) V ge'bieten vt, vi <32 b/hb>
поверен adj 'anvertraut; (подведомс¬
твен) unterstellt
поверени |k m, -ци pl 1. (довереник)
Ver'trauter m 4 2. (пълномощник)
Vertreter m 4, Bevollmächtigter ml*
повери|е n, -я pl 1. (суеверие) 'Aberglau¬
be m 7 a 2. (предание) Überlieferung
/17
поверйтел|ен, -ни adj vertraulich
поверително adv vertraulich; строго ~
streng vertraulich
поверяв[ам, -аш (-ах) uv; повер|я, -йш
(-йх) V 'anvertrauen vt < с > (на някого
jmdm.)
1повеселяв|ам, -аш (-ах) uv; повеселея,
-ееш, (-ях) V 'lustig 'werden vi
<l 8/sn >, in 'Stimmung 'kommen
<33 jsn>
2 повеселяв|ам, -аш (-ах) uv; повесел|я,
-йш (-йх) V ein 'wenig unterhalten vt
< 3b>; * ce sich unterhalten vr, sich
повест
562
amü'sieren vr <d>
повест/,-и pl 'größere Er'zählung/17,
'Kurzroman m 1*
повествовшн|е n, -я pl Er'zählung /17;
Er'zählen n 23/sg
повествовател (-ят) m, -и pl Er'zähler
m 4
повествовател ]ен, -ни adj er'zählend
поветиц|а /, -и pl Bot 'Ackerwinde /16
повехна | повяхвам
повехнал adj welk
повече adv 1. mehr; това струва ~ das
'kostet mehr 2. (най-често) 'meistens
3. (мнозинство) 'meiste; ~ то от тях
die 'meisten von ihnen; ~ то време die
' meiste Zeit Ob <• zu viel; все ~ и ~
'immer mehr; колкото - je mehr; ни
~ ни по-малко nicht mehr und nicht
'weniger; нещо ~ mehr noch; нищо
~ mehr nicht; още ~ че um so mehr
als; ~ или по-малко mehr'oder'weni¬
ger; толкова - че zu'mal
повечер|ям, -яш (-ях) v ein 'wenig zu
'Abend 'essen vi <15, gegessen/Aö>
повечко adv 'etwas mehr
повзйр|ам се, -аш се (-ах се) uv; повзр|а
се, -еш се (-ях се) v ein 'wenig 'an¬
schauen vt <a> (внещоetw.),'seinen
Blick 'heften (в auf 4)
повйв|ам, -аш (-ах) uv; повй|я, -еш (-х) v
1. (вйя) ein 'wenig'heulen vi <hb>
2. (бебе 'Säugling) 'wickeln vt; x ce
(кръжа) ein 'wenig 'kreisen vi <hb>
повик m, -ци pl Ruf m 1
повйкв|ам, -аш (-ах) uv; повйк|ам, -аш
(-ах) V 'rufen vt, vi < 39/ИЬ >
повиквателен, -ни adj 'Einberufungs-;
~ на заповед 'Einberufungsbefehl m 1
поввквателн|о и, -и pl 'Einberufungs¬
befehl m 1
повйнност / -и pl Pflicht / 17, Ver¬
pflichtung/ 17; военна - 'Wehrpflicht
повйсв|ам, -аш (-ах) uv; повйсн|а, -еш
(-ах) V 'hängen vi < S/hb >
повие |я, -йш (-ях) V ein 'wenig 'hängen vi
<5jhb>; x на опашка übertr ein
'wenig 'Schlange 'stehen vi < Wl/hb>
повншав|ам, -аш (-ах) uv; повиш|а, -йш
(-йх) V 1, er'höhen vr <b>, 'heben vt
<14> 2. (в службата) be'fördern vr
<b>, 'aufrücken 'lassen vt <3jhb>
O x глас die'Stimme'heben; x духа
на някого jmdm. Mut 'machen; x ce
'steigen vi <23/sn>
повишен adj 1. er'höht; c — глас mit
er'höhter 'Stimme; ~o настроение
ge'hobene 'Stimmung /17 2. (в служ¬
бата) befördert
повишенн|е n, -я pl 1. Er'hÖhung/ 17
2. (в службата) Be'förderung /17
повия t повивам
повлека ] повлйчам
повлекан т, -овци pl 'Liederjan т 1
повлекан |а /, -и pl 'Schlampe /16
повлйз|ам, -аш (-ах) uv; по|вляза,
-влезеш (-влязох, -влезе) v (гледано
отвън) für 'kurze Zeit hin'eingehen vi
< 13a/sn>; (гледано отвътре) für
'kurze Zeit her'einkommen vi
<33a jsn>
повлйч|ам, -аш (-ах) uv; по|влека,
-влечеш (-влякох) v 1. (тегля)' hinter
sich 'herziehen vr <32a, h-g>; x
колата den 'Wagen 'hinter sich 'herzie¬
hen; (нося) 'mitschleppen vr < a >; (no
земята, по пода) 'mitschleifen vr
< a >; конят ме ~ a das Pferd schleift
mich mit 2. (заставям някого да вър-
вй с мене) 'mitzerren vr <а>3. (от¬
насям) 'mitreißen vt <21a>; течени¬
ето ме ~ a die 'Strömung reißt mich
mit; навалицата ме ~ a die 'Menge
reißt mich mit 4. umg (домъквам)
'angeschleppi 'bringen vt <24>, 'an¬
schleppen vr <a>; x неприятни
гости 'unangenehme 'Gäste 'anschleppen
5. (предизвйквам) mit sich 'bringen, nach
sich 'ziehen < 32, h-g >; първата отстъп¬
ка ~ а други das 'erste 'Zugeständnis zieht
'andere nach sich O x крак übertr den
'Anfang 'machen; x крака die 'Füße
'schleppen ['nachziehen <32a, h—g>]; x
ce 1. (започвам да се влача) be'ginnen vi
< 26 bfhb > sich zu 'schleppen 2. (про¬
точвам ce) sich 'ausbreiten vr <a> 3.
(едва вървя от умора) sich 'schleppen vr
563
повървявам
4. (тръгвам) 'herlaufen w <9аjsn>
(подир od след някого 'hinter jmdm.) 5.
umg (дружа, скитам), sich her'umtreiben
vr < 23 a> (c някого mit jmdm.) 6. umg
(подражавам) 'nachahmen < a > (no
някого jmdn.); x се по някого sich nach
jmdm. 'richten vr O x се по ума на
някого sich nach jmds. 'Meinung 'richten
повлияв|ам, -аш (-ах) uv; повлия|я, -еш
(-х) v beeinflussen <b> (на някого
jmdn. ), 'Einfluß 'ausüben <a> (на
някого auf jmdn.)
повод m, -и р/1. Anlaß m 2; давам ~
'einen'Anlaß'geben <15>;по ~ на
'anläßlich 2 2. (ремък) 'Zügel m 4
повод |я, -иш (-их) v ein 'wenig 'führen vt
повозв!ам, -аш (-ах) uv; повоз|я, -иш,
(-их) V 1. (малко) ein 'wenig 'fahren vi
<4/sn> 2. (от време на време) hin
und 'wieder 'fahren
пово|й (-ят) m, -и pl 'Wickelband n 22
поврага! adv zum 'Teufel!, hol's der
'Kuckuck!
поврат m, -и pl 1. (връщане) 'Rückkehr
/ 17fsg; ~ към старото 'Rückkehr
zum 'Alten 2. (обрат) 'Wende / 16,
'Wendepunkt m \
поврат|ен, -ни adj 'Wende-; - на точка
'Wendepunkt m I
повред|а/, -и pl 'Schaden m 5 (на an 3)
поврежд|ам, -аш (-ах) uv; повред|я,
-иш (-их) V1. (развалям) be'schädigen
vt < b >; х машината die Ma'schine
beschädigen 2. 'schaden vi <hb>,
'Schaden zu'fügen <ajhb> (на ня¬
кого od на нещо jmdm. od etw. 3),
'schädigen (нещо etw.); x здравето
der Ge'sundheit 'schaden ['Schaden
'zufügen], die Ge'sundheit 'schädigen;
x на престижа си 'seinem 'Ansehen
'schaden, sein 'Ansehen 'schädigen
3. (наранявам) ver'letzen vt <b>;
s cel. (развалям се) ent'zwei 'gehen
vi < 13fsn>; машината се -a die
'Maschine geht ent'zwei 2. 'Schaden
er'leiden <21, d-tt>; от това здра¬
вето се «а die Ge'sundheit 'leidet
dar'unter 'Schaden 3. (нараня¬
вам се) sich ver'letzen vr
повръщ|ам, -аш (*ax) uv; повърн|а, -еш
(-ах) v 1. 'brechen vi <16jhb>,
sich er'brechen vr < 16 b >, 'speien vi
<23jhb>; г от преливане sich vom
zu 'vielen 'Trinken er'brechen; her'aus-
brechen vt <l6a>; ä яденето die
'Speise 'wieder her'ausbrechen; x
кръв Blut 'speien 2. umg (пращам
обратно) zu'rückschicken vt <a>;
(давам обратно) zu'rückgeben vt
< 15a >; (викам да се върне) zu'rück-
rufen vt <39a>; x cezu'rückkehren
vi < ajsn >; (идвам обратно) zu'rück-
kommen vi < 33 a/sn >; (отивам
обратно) zu'rückgehen vi < 13 a jsn>
O ~ а ми ce ich ver'spüre 'Brechreiz,
mir ist schlecht
повсеместен, -ни adj allge'mein
повсеместно adv 'überall
повслушв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
повслуш|ам ce, -am ce (-ax ce) v ein
'wenig 'zuhören vi < л/hb >
повтарач m, -и pl umg 'Sitzenbleiber m 4
повтар|ям, -яш (-ях) uv; повтор|я, -иш
(-их) V wiederholen vt < а > О х
класа 'sitzenbleiben vi <23 a/sn >;
х се sich wieder'holen vr < a >, 'wie¬
derkehren vi <afsn>
повторен, -ни adj wieder'holt
повторели|e и, -я pl Wiederholung /17
noBTÖpleu m, -ци pl 'zweiter 'Ehemann m 3
повторния^ ft -и pl 'zweite Frau / 17
повторя t повтарям
повтрйс|а ме (-а ме) uv; повтресе ме
(повтресе ме) v ein 'wenig 'Schüttel¬
frost ['Fieber] 'haben < A >
повъздърж|ам, -аш (-ax) uv; повъз-
държ!4, -йш (-äx) V ein 'wenig 'zu-
'rückhalten vt < 3 a >; x ce sich ein
'wenig zu'rückhalten vr
повън adv 'draußen O отивам ~ 'aus¬
treten 'gehen vi <13jsn>
повънка adv 'draußen O излизам ~
'auslreten 'gehen vi < 13/sn >
повървяв|ам, -аш (-ax) uv; повърв|я,
-йш (-ях) v 1. (пеша) 'gehen vi
< 13/sn>, ein 'wenig 'gehen 2. (c npe-
повърна
564
возно средство) ein 'wenig 'fahren vi
< 4/sn > O ~ а ми а) (повървява ми
наопаки) mir pas'siert 'Ungemach b)
(преуспявам) Glück 'haben <A>
повърна t noBpiiuaM
повъртяв|ам, -аш (-ах) uv; повърт[я,
йш, (-ях) V I. (движа Kpiroeo) ein
'wenig'drehen vt <hb> 2.(махам)ein
'wenig 'schwingen vi <21/kb> 3. (за¬
нимавам се) ein 'wenig ['bißchen] '(rei¬
ben vt < 23 >, 'etwas betreiben vt
<23b>; * търговия ein'wenig ['et¬
was] 'Handel 'treiben 4. (обръщам на
разни страни) ein 'wenig hin und her
'wenden vt, ein 'wenig hin und her
'drehen vt 5. (протакам) ein 'wenig in
die 'Länge 'ziehen vt < 32, h-g>; s ce
1. (движа се кръгово) sich ein 'wenig
'drehen vr 2. (движа ce Kpiroeo от
време на време) sich hin und 'wieder
ein 'wenig 'drehen 3. (суетя се за
малко време) sich ein 'wenig 'auf¬
halten vr < 3 a/hb >; (стоя) ein 'wenig
her'umstehen vi < 101/hb>; (ходя) ein
'wenig her'umgehen vi < 13 ajsn >;
(седя) ein 'wenig her'umsitzen vi
< a/hb > 4. (прекарвам времето) die
Zeit ver'bringen <24b> 5. (скитам,
лутам ce) sich her'umtreiben vr
<23a>
повърхнина /, -й pl 'Oberfläche /16
повърхност/, -и pl 'Oberfläche/16 O на
~ та an der 'Oberfläche; плъзгам ce
по ~ та на нещо übertr an der 'Ober¬
fläche von etw. 'bleiben v/<23/sn>
повърхност |ен, -ни adj 1. (горен) an der
'Oberfläche ge'legen 2. übertr (несе¬
риозен) 'oberflächlich
повърхиостност f nur sg 'Oberflächlich¬
keit /17
повяв|ам, -аш (-ах) uv; пов|ея, -ееш
(-ях) V 1. (започвам да вея) 'anfangen
vi <2a/hb> zu 'wehen 2. (вея леко)
ein 'wenig'wehen vi <hb> 3. (вея леко
понякога) hin und 'wieder ein 'wenig
'wehen
повярв[ам, -аш (-ах) v 'glauben vt, vi
<hb> O не мога да ä на очите си
ich 'traue 'meinen 'Augen nicht
повяхв|ам, -am (-ax) uv; повехн|а, -еш
(-ах) v 1. 'welken vi <sn>, ver'welken
vi < b/sn> 2. (полинявам) verfallen vi
< 3b/sn >, er'schlaffen vi < b/sn >
погавр|ям се, -яш се (-ях ce) uv; по¬
гаври се, -иш се (-их ce) v ver'höhnen
vt <b>, verunglimpfen vt <b> (c
някого jmdn.)
погажд|ам, -аш (-ax) uv; погод|я, -йш
(-йх) V 1, (помирявам) ver'söhnen vt
<b>, 'aussöhnen vi <a> 2. (улуч¬
вам) 'finden vi <27>, 'treffen vt
< 16 > 3. (устройвам нещо неприят¬
но) 'einen Streich 'spielen (на някого
jmdm.) O « номер на някого jmdm.
eins 'auswischen < a >, jmdm. 'einen
Streich 'spielen; ä ce 1. (одобрявам
ce) sich ver'söhnen vr, sich 'aussöhnen
vr 2. (водя задружен живот) sich
ver'tragen vr <4b> (c mit 3)
погазв|ам, -аш (-ax) uv; погаз|я, -иш
(-их) V 1. ein 'wenig 'waten vi <sn>;
ein 'wenig 'stapfen vi < sn >; погазих¬
ме в снега wir sind ein 'wenig durch
den Schnee ge'watet; погазихме из
тревата wir sind ein 'wenig durch das
Gras ge'stapfl 2. (смачквам) 'nie¬
dertreten vt <15a>, zer'treten vt
<15b>, zer'trampeln vt <b> 3.
(пренебрегвам) mit 'Füßen 'treten vt
< 15 >; % правата на някого jmds.
'Rechte mit 'Füßen 'treten O «
клетва 'einen Eid 'brechen < 16 >
погалв|ам, -аш (-ax) uv; погал|я, -иш
(-их) V ein 'wenig 'streicheln vt, ein
'wenig 'liebkosen vi; z ce sich ein
'wenig 'anschmiegen vr <a>; umg
'schmusen vi <hb>
поган|ец m, -ци pl 1. umg (неверник)
'Heide m 7, 'Andersgläubiger m7 +
2. umg (долен човек) Strolch ml,
'Lumpenkerl m 1
погакски adj 'heidnisch
погаснем, -аш (-ax) uv; погаси ja, -еш
(-ax) v ver'löschen vi <Ь/ги>
погасим adj Fin 'tilgbar, 'zahlbar
□огасйтел (-ят) m, -и pl 'Tilger m 4
565
погнуса
погасйтел|ен, -ни adj Tilgungs-; » на
вноска 'Abzahlungsrate /16
погасна ] погйсвам
погасяв|ам, -аш (-ах) uv; погас я, -йш
(-йх) V 1. (изгасявам) 'löschen vr 2. (из¬
плащам на части) 'abzahlen vt <а>
погйч|а /, -и pl 'ungesäuertes 'rundes
'Weizenbrot п 20
погашени|е и, -я pl 'Abzahlung/ 17
ибгв|ам, -аш (-ах) uv; погн|а, -еш (-ах) v
1. (започвам да гоня) 'jagen vt,
ver'jagen vt <b>, 'wegjagen vt <a/
hb > 2. (започвам да преследвам)
ver'folgen vt <b>, 'jagen
погйв|ам, -аш (-ах) uv; погйн|а, -еш (-ах)
V 'umkommen vi < 33 а/sn >
поглажд|ам, -аш (-ах) uv; поглад|я, -иш
(-их) V1. (малко изглаждам с ютйя) ein
'bißchen 'bügeln vt 2. (малко изглаж¬
дам с ръка) ein 'bißchen 'glattstreichen
v/ <2la> 3. (милвам) ein 'bißchen
'streicheln vt 4. (гладя от време на
време с ръка) hin und 'wieder 'streichen
v/ < 21 /hb > (по нещо über etw. 4) O *
c перо някого übertr jmdn. mit 'Samt¬
handschuhen 'anfassen < a >; » ce sich
'streichen vr <21 > (по нещо über etw.
4)
поглед m, -и pl Blick m I; вдигам ~ den
Blick nach 'oben 'richten, den Blick
'heben < 14 >; вдйгам - от някого od
от нещо den Blick 'abwenden < 10a>
von jmdm. od etw.; впйвам ~ в някого
od нещо den Blick 'heften auf jmdn. od
etw.; далеч от ~a на някого aus jmds.
'Blickfeld; догдето стига - so weit das
'Auge reicht; забйвам ~ в някого od в
нещо den Blick auf jmdn. od etw. 'heften;
зашарвам c ~ den Blick um'herschwei-
fen 'lassen vt < Ъ/hb >; изгубвам някого
od нещо от ~ а си jmdn. od etw. aus den
'Augen verlieren < 32 b >; изплъзвам
се от «ана някого sich jmds. 'Blicken
ent'ziehen vr < 32 b, h - g >; на пръв ~
auf den 'ersten Blick; не изпускам
някого от -а си jmdn. nicht aus
den 'Augen 'lassen <3>; не снемам
- а си от някого od от нещо jmdn. od
etw. 'unverwandt 'ansehen < 19a>;
обръщам ~a си към някого 'seinen
Blick auf jmdn.'richten; откъсвам - от
някого od от нещо den Blick von jmdm.
od etw. 'abwenden < 10 a >; от птйчи
~ aus der 'Vogelperspektive; ~ът ми
пада на някого mein Blick falt auf
jmdn.; поглъщам някого c — jmdn. mit
'seinen 'Blicken ver'schlingen < 27 b >;
приковавам - на някого den Blick auf
jmdn. 'heften; спйрам ~ а на някого
върху себе си jmds. 'Blicke auf sich
'ziehen <32, h - g> ; спйрам - а си
върху някого 'seinen Blick auf jmdm.
ver'weilen 'lassen vr <3/hb>; стрелвам
c - някого jmdn. scharf 'ansehen
поглед|ам, -аш (-ах) v ein 'wenig 'schau¬
en vi <hb>, umg ein 'wenig 'gucken vi
<hb>
поглежд|ам, -аш (-ах) uv; погледи | а,
-еш (-ах) V 1. 'schauen vi <hb>,
'blicken vi <hb> (някого auf jmdn.),
'anschauen <a>, 'anblicken <a>
(някого jmdn.) 2. nur uv (от време на
време) ab und zu 'hinschauen vi
< 2t/hb >, dann und wann 'hinsehen vi
<19ajhb> 3. (погрйжвам ce) sich
'kümmern vr (някого um jmdn.) 4.
übertr (отнасям ce) sich ver'halten vr
<3b> (на нещо zu etw. 3)0»
изпод вежди някого а) (скришно)
jmdn. ver'stohlen 'ansehen <19a>
b) (сърдйто) jmdn. scheel 'ansehen;
» някого накрйво jmdn. scheel 'anse¬
hen; » ce sich 'ansehen vr, sich 'an¬
blicken vr <a>
поглезв|ам, -аш (-ах) uv; поглез|я, -иш
(-их) V ein 'bißchen ver'wöhnen vr
< b >; » ce sich ein 'bißchen 'zieren vr
поглъщ|ам, -аш (-ах) wv; погълн|а, -еш
(-ах) v 1. 'schlucken vr, ver'schlucken vt
< b >, ver'schlingen vr < 27 b > 2. (no-
пйвам) 'aufnehmen vr < 16a > 3. (увли¬
чам) ganz in 'Anspruch 'nehmen vt
<16>
погна t погвам
погнуса fnur sg Ekel m 4jsg,' Widerwille
m 7a/sg, 'Abscheu m 1 jsg od f \2jsg
погнусявам
566
погнусяв1ам, -аш (-ах) uv; погнус|я,
-йш (-йх) V 'anekeln < а >, 'anwidern
<а> (някого jmdn.), 'Ekel her'vorru-
Геп <39а > (някого bei jmdm.); ~ се
sich 'ekeln vr (от vor 3), 'Ekel ['Wider¬
willen, 'Abscheu] emp'finden <27b>
(от vor 3)
поговорв|ам, -am (-ax) uv; поговор|я,
-иш (-их) v ein 'Weilchen 'sprechen vi
< 16/hb >, kurz 'sprechen
поговори la f -и pl 'Sprichwort n 22,
'Redensart / 17
поговоря t поговорвам
погодя | погаждам
поголов|ен, -ни adj 1. 'allgemein, um-
'fassend 2. (без изключение) 'aus¬
nahmslos
поголовно adv alle'samt, samt und 'son¬
ders, 'ohne 'Ausnahme
погостув|ам, -am (-ax) v 1. (гост) ein
'Weilchen zu Be'such 'bleiben vi
< 23/sn > 2. (актьор) 'eine 'Weile 'eine
'Gastrolle 'geben < 15 >
погощав|ам, -am (-ax) uv; погост|я, -йш
(-йх) v ein 'bißchen be'wirten <b>
(някого jmdn.), 'eine 'Kleinigkeit 'vor¬
setzen <a> (някого jmdm.)
погражданен adj zum 'Städter ge'wor-
den
погражданяв|ам, -am (-ax) uv; no-
граждан|я, -йш (-йх) v 'städtische Ge-
'wohnheiten 'beibringen <24a> (ня¬
кого jmdm.); * ce 'städtische Ge-
'wohnheiten 'annehmen < 16a>
пограннч|ен, -ни adj Grenz-; » ни
войски 'Grenztruppen / 16jpl; »на
застава 'Grenzwache /16; *
инцидент 'Grenzzwischenfall m 2; «
район 'Grenzgebiet n 20; » пост
'Grenzposten m 4
погреб m, -и pl Muniti'onsbunker m 4 O
барутен » übertr 'Pulverfaß n 22
погреба t погребвам
погребал|еи, -ни adj Be'gräbnis-, 'Lei¬
chen-, 'Trauer-; » на церемония Be¬
gräbnisfeier /16; »но шествие 'Lei¬
chenzug m 2, 'Trauerzug; »на ко-
леснйца 'Leichenwagen m 4
погребе |ам, -am (-ax) uv; погреб |i, -еш
(погребах) v be'graben vr < 4b >; ä
ce be'graben 'werden vi <18/sn>
погребени|е n, -я pl Be'gräbnis n 27
погрешен, -ни adj falsch
погреши la /, -и pl 1. (недоразумение)
Ver'sehen n 23, 'Irrtum m 3; по к aus
Ver'sehen 2. (грешка) 'Fehler m 4
norpeniHOCT / nur sg 'Fehlerhaftigkeit
/ 17/5*. 'Falschheit/ \l/sg
погрижа |ам се, -аш се (-ах се) uv; по-
грйж|а се, -иш се (-их се) v sich 'sorgen
vr, sich 'kümmern vr (за um 4)
погрозняв|ам, -am (-ax) uv; погрозн|ея,
-ееш(-ях) v 'häßlich'werden vi < 18/5И >
погром nt, -и pl 1. (разгром) Zu'sammen-
bruch m 2, 'Niederlage /16 2. (изстъпле¬
ние) Po'grom m 1
погромаджийски adj Po'grom-
погр6маджи|я m, -и pl 1. (причинител на
разгром) 'Schuldiger ml+ 2. (подстре-
кател на изстъпления) Po'gromanstifter
m4 3. (участник в изстъпления) Ро-
'gromheld т 8
погряв|ам, -аш (-ах) uv; погр|ея, -ееш (-ях)
V 1. (светя малко) ein 'bißchen 'leuchten
vi <hb>; (слънцето) ein 'bißchen 'schei¬
nen vi <23jhb> 2. (топля) ein 'bißchen
'wärmen vt; as ce sich ein 'bißchen 'wär¬
men vr; sich be'scheinen 'lassen vt
<3/hb>; асе малко на слънце sich ein
'bißchen von der 'Sonne be'scheinen
'lassen
погубв|ам, -am (-ax) uv; погуб|я, -иш (-их)
v 1. (убивам) 'umbringen vt <24a> 2.
(съсипвам) 'unglücklich 'machen vt, zu-
'grunde 'richten vt; » ce 1. (убивам ce)
sich 'umbringen vr 2. (съсипвам ce) sich
zu'grunde 'richten vr
погуляв|ам, -аш (-ax) uv; погуля[я, -еш
(-х) V1. (гуляя малхо) ein 'wenig 'feiern vi
<hb> ['zechen vi <hb>], ein 'kleines
Ge'lage verunstalten <b> 2. nur uv (от
време на време) hin und 'wieder ein
'wenig 'feiern ['zechen), hin und 'wieder
ein 'kleines Ge'lage verunstalten
погълна t поглъщам
потърчи|ам, -аш (-ах) uv; погърч|а, -иш
567
подарявам
(-их) V Hist gräzi'sieren vt <d>; (за
човек) zu 'einem 'Griechen 'machen vt;
(приспособявам към гр-ьцкия общест¬
вен живот) den 'griechischen Verhält¬
nissen 'anpassen vt <a>; » се (за
човек) zu 'einem 'Griechen 'werden vi
<18/sn>; (приспособявам се към
гръцкия живот) sich den 'griechischen
Verhältnissen 'anpassen
‘под präp 1. 'unter; стоя ~ дърво 'unter
'einem Baum 'stehen vi <lQl/hb>; за¬
ставам - дърво sich 'unter 'einen Baum
'stellen vr; ~ морското равнище 'unter
dem 'Meeresspiegel; ~ влияние съм на
някого 'unter jmds. 'Einfluß sein vi
< B >; попадам - влияние на няко¬
го 'unter jmds. 'Einfluß ge'raten vi
< 3 b/sn >; «v неговата защита съм
'unter 'seinem Schutz sein; вземам ~
своята защита 'unter 'meinen Schutz
'nehmen vt <16>; ~ контрол съм
'unter Kon'trolle sein; вземам »
контрол 'unter Kon’trolle 'nehmen; ~
лекарски надзор съм 'unter 'ärztlicher
Kon'trolle ['Aufsicht] sein; - ръковод¬
ството на а) (водитепсгво) 'unter der
'Führung von b) (началство) 'unter der
'Leitung von; - председателството на
'unter dem 'Vorsitz von; ~ надслов
'unter der 'Überschrift; ~ тая дума се
разбйра ... 'unter 'diesem Wort versteht
man ...; ~ това се разбйра dar'unter
versteht man; ~ натиск на'unter Druck
von; ~ налягане Tech 'unter Druck 2.
(по-ниско и малко настрана) 'unterhalb;
- върха има хижа 'unterhalb des 'Gip¬
fels ist 'eine 'Berghütte O вземам ~
концесия in Konzession 'nehmen;
държа ~ ключ ver'schlossen 'halten vt
<3>, ver'schlossen 'aufbewahren vt
<c>; усмихвам се - мустак in den
Bart 'schmunzeln vi <hh>; ~ лихва
'gegen 'Zinsen; ~ ред der 'Reihe nach;
~ строй in Reih und Glied
2под (-ът) ти,-ове pl 'Boden m 5, 'Fußbo¬
den; дъсчен - 'Dielen /16//?/
подавам, -am (-ax) uv; под|ам, -адеш
(•адох) v 1. (давам) 'geben vr <15>,
'reichen vt 2. (връчвам) 'nusliändigen vt
< a >, 'überreichen vt < h 3. (предла¬
гам) 'anbieten vt < 32 a > 4. 'einreichen vt
<a>, 'stellen vr; ä заявление [молба]
'einen 'Antrag 'stellen ('einreichen] 5. 'auf¬
geben vr <15a>, 'absenden vr < 10a,
auch schwach >; z писмо [колет, телег¬
рама] 'einen Brief [ein Pa'ket, ein Te-
le'gramm] 'aufgeben 6. (показвам навън)
'zeigen vt; (гледано отвън) her'ausstek-
ken vr <a>, (гледано отвътре) 'hin-
'ausstecken vt < a > 7. (топка Ball) 'Zu¬
spielen vt <a> O не * носа си навън
'keinen Schritt aus dem 'Hause tun
<38>; « глас die 'Stimme 'abgeben
<15a>, 'stimmen vi <hb> (за für 4);
s оставката си'seinen'Abschied'einrei¬
chen; s ръка die Hand 'reichen (на
някого jmdm.); - аме си ръце sich die
'Hände'reichen vr; s се 1. (показвам ce,
приближавам се) sich 'zeigen vr, 'näher¬
kommen vi <33a/sn>, 'kommen vi
<33/571 >2. (издйзам) her'austreten vi
<15a/sn>; (показвам се йзпод не¬
що) her'vorschauen vi <hb>, her'aus-
schauen vi <hb> 3. (изкривявамсе)sich
ver'ziehen vr < 32 b, h-g>, 'nachgeben vi
<15a/A6> 4. (пониквам) her'vor-
sprieOen vi < 32 a/sn >, 'sprießen vi
< 32/571 >, 'wachsen vi <4/sn> 5. (пов¬
лиявам oe) sich beeinflussen 'lassen vr
< 3 > (на някого von jmdm.), 'nachge¬
ben vi < 15ajhb> (на някого jmdm.) O
нещо ми се ~ a etw. geht mir von der
Hand, etw. liegt mir
подагра / nursg Gicht/ 1 Ijsg, 'Podagra
n 24/sg, 'Zipperlein n 23
подагрен adj Gicht-, 'gichtig, 'Podagra-
подам t подавам
п0дани|к тя, -ци pl umg 'Bürger m 4; veralt
'Untertan m 9 *; покорен » er'gebener
'Untertan
подаииц|а/, -и pl umg 'Bürgerin/18; veralt
'Untertanm /18
поданство Ti nur sg 'Staatsbürgerschaft/17
подаръ|к 77t, -ци pl Ge'schenk n 20
подаряв ам, -am (-ax) uv; подар|я, -йш
(-йх) v 'schenken vt (на някого jmdm.)
подател
568
подател (-ят) т, -и pl 'Absender т 4
податлив adj 1. (отстъпчив) ge'fugig,
'nachgiebig; (послушен) 'lenksam Z (въз¬
приемчив) leicht'zugänglich; ~ на чуж¬
ди влияния 'fremden 'Einflüssen leicht
'zugänglich 3. (свикваш леко) 'anpas¬
sungsfähig
подаяни|е n, -я pl 'Almosen n 23
подбалканск|и adj an den 'südlichen
'Hängen des 'Balkangebirges gelegen;
- а линия am 'Südhang des 'Balkange¬
birges ent'langführende 'Strecke /16
подбел m nur sg Bot 'Huflattich m 1*
подбив m nur sg Spott m 1 O взимам на
~ някого mit jmdm. 'seinen Scherz
'treiben <23>
подбив ам, -аш (-ах) uv; подби|я, -еш (-х) v
1. (чукам) 'klopfen vt, vi <hb> ; (чукам
да не стърчй) 'umklopfen vt < а >, 'Um¬
schlägen vt <4а> 2. (натъртвам стъ¬
пала) 'auflaufen vi <9а/ги>, 'wundlau¬
fen vi <9а/sn> 3. (осмивам) ver¬
spotten vf < b > 4. (уронвам) 'schädigen
vf; das 'Ansehen 'schädigen (нещо von
etw. 3); herabsetzen vt <a>; *
авторитета на някого jmds. Autori'tät
her'absetzen O x цената на нещо den
Preis von etw. her'absetzen, den Preis von
etw. verderben <16b>; z се 1. (на¬
търтвам се) sich die Füße 'wundlaufen vr
Z (подигравам се) 'spotten vi <hb>,
'seinen Scherz'treiben <23> O ~ атми
се краката mir tun die 'Fußsohlen vom
'Laufen weh
подбирам, -аш (-ах) uv; подбер|а, -еш
(подбрах) V 1. (избирам) 'wählen vf,
'auswählen vt < a> 2. (подкарвам) 'trei¬
ben vf < 23 >; (водя със себе си) 'führen
vf 3. (повдигам пола, рокля) 'heben vf
< 14 >, 'hochheben vf < 14 a> 4. (под¬
хващам) 'anfangen vi <2a/hb>
подбия t подбивам
подбор m nur sg 1. 'Auswahl / 17; ~ на
кадрите 'Kaderauswahl 2. (селекция)
'Auslese /16, Selekti'on /17; естествен
- na'türliche 'Auslese
подбрадни|к m, -ци pl 1. (на шапка)
'Ohrenschützer m 4jpl, 'Ohrenklappen
/ 16jpl 2. (на шлем) Vi'sier n 20 *
3. (ремък) 'Kinnriemen m 4 4. (на
цигулка) 'Kinnhalter m 4
подбуд|а/, -и pl 'Antrieb m 1, Beweg¬
grund m 2
подбудител (-ят) m, -и pl 'Anstifter m 4;
Jur 'Urheber m 4
подбудител|ен, -ни adj Be'weg-; ~ ни
причини Beweggründe m 21 pl
подбужд|ам, -аш (-ах) uv; подбуд1я,
-иш (-их) V 'anstiften vt <а>
подбутв|ам, -аш (-ах) uv; подбутн|а,
-еш (-ах) V 1. (тйкам) ein 'bißchen
'schieben vt < 32 >, ein 'bißchen 'weg¬
schieben vf < 32 a > 2. (блъсвам) 'an¬
stoßen vf <34a> 3. (пипам малко)
ein 'bißchen 'anfassen vt < a > 4. (под¬
буждам) 'anstiften vt < a >
подбягв|ам, -аш (-ах) uv; под|бягна,
-бегнеш (-бягнах) v 'laufen vi < 9/sn >
und da'bei ab und an kurz 'stehenblei¬
ben vi < 23 ajsn >, mit Unterbrechun¬
gen 'laufen
подведа f подвеждам
подведомствен adj unterstellt, 'unter¬
geordnet
подвежд|ам, -аш (-ах) uv; подвел|ä,
-еш (подведох) v 1. (включвам, до¬
веждам) 'bringen vf <24>; z под
една категория 'unter 'eine Katego'rie
'bringen; z под общ знаменател auf
'einen ge'meinsamen 'Nenner 'bringen
2. (измамвам) her'einlegcn vf < a >,
'irreführen vf <a>, 'anführen vt <a>
3. (подхващам) 'anfangen vt < 2 a >,
'anpacken vf <a> O x под отго¬
ворност zur Verantwortung 'ziehen vf
<32, h-g>
лодвзем|ам, -аш (-ах) od подвзйм|ам,
-аш (-ах) uv; подвзе|ма, -меш (-х) v
1. (започвам) 'anfangen vf <2а>,
be'ginnen vf <26b> 2. (продължа¬
вам, подемам) 'fortsetzen vt <a>,
'aufnehmen vf < 16 b >; z разказа си
'seine Er'zählung 'fortsetzen ['wieder
'aufnehmen] 3. (подигравам се) ver¬
spotten vf <b>
подвнв|ам, -аш (-ах) uv; подвй|я, -еш
569
подготвям
(-х) V 1. 'beugen vt; 'knicken vt; x
крака die 'Beine 'unterschlagen
< 4 a >; кучето подви опашката der
Hund 'klemmte den Schwanz ein; «
вестник 'eine 'Zeitung Zusammenle¬
gen <a> 2. (суча) 'drehen vt; x
мустак den 'Schnurrbart 'drehen; x
ръкави die 'Ärmel 'hochkrempeln
<a> O не x крак цял ден den
'ganzen Tag auf den 'Beinen sein vi
<B>; * врат übertr den 'Nacken
beugen, sich 'ducken vr; * опаш¬
ката übertr den Schwanz 'einziehen
<32a, h-g>
подви|г m, -зи pl 'Heldentat / 17,
'Großtat
подвйжв|ам, -аш (-ах) uv; подвйж|а, -иш
(-их) V ein 'bißchen be'wegen vt <b>;
x ce sich ein 'bißchen be'wegen vr
подвйж|ен, -ни adj 1. (който може да се
превозва) transportabel, 'fahrbar; ~ но
кино 'Wanderkino п 24; х мост Hist
'Zugbrücke / 16; Mil Pon'tonbrücke;
- на работилница 'fahrbare 'Werk¬
statt / (-..statten) 2. (който може
бързо да се движи) be'weglich 3. (пър¬
гав) flink, be'weglich
подвйжност / nur sg Be'weglichkeit f
17/5* '
подвнзйв|ам се, -аш се (-ах се) uv 1. sich
be'tätigen vr <b> 2. umg (без успех)
sich ver'geblich versuchen vr <b>;
iron sich her'vortun vr <38a>
подвнкв|ам, -аш (-ах) uv; подвйкн|а,
-еш (-ах) v 1. (извйкам) 'rufen vt
<39> , 'ausrufen vt <39а> 2. nur uv
(викам от време на време) ab und zu
'rufen 3. umg (нахоквам) 'ausschimp¬
fen < а > (на някого jmdn.), 'schimp¬
fen vi <hb> (на някого mit jmdm.)
подвикван|e n, -ия pl Ruf m 1, 'Rufen
n 23/sg, 'Zuruf m
подвйр|ам, -аш (-ах) uv; подвр|а, -еш
(-ях) V 'stecken vi (под 'unter 4),
dar'unterstecken vr <a>
подвия t подвивам
подвластен, -ни adj unter'geben, un¬
terstellt
подвод!ев, -ни adj 'Unterwasser-, 'Un¬
tersee-; ~ на лодка 'Unterseeboot n
20; ~ на скала Klippe /16; ~ но
течение 'Unterströmung / 17; ~на
снймка Unter'wasserfoto n 24
подводниц|а/, -и pl 'Unterseeboot n 20,
U-Boot; атомна x A'tom-U-Boot
подвоз m, -и pl и. подвозване n nur sg
'Antransport m 1, 'Zufuhr /17
подвоумяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
подвоум|я се, -йш се (-йх ce) v ein
'bißchen 'zaudern vi <hb>, ein 'bi߬
chen 'zögern vi <hb>
подвързвам, -аш (-ax) uv; подвър|жа,
-жеш (-зах) v 1. 'binden vt <27>,
'einbinden vt <27a>; * книга ein
Buch 'binden 2. ’einschlagen vt < 4a >;
» тетрадка в сйня хартия ein Heft in
'blaues Pa'pier 'einschlagen 3, (върз-
вам отдолу) 'zubinden vt < 27a >
подвързван ш, -и pl 'Buchbinder m 4
подвързй|я / -и pl 1. 'Einband m 2;
кожена x 'Ledereinband; платнена
* 'Leineneinband; мека x Bro'schur
/17 2. (на тетрадка) 'Umschlag m 2
подгласни к m, -ци pl Ersatzkandidat
m 8, 'Nachfolgekandidat
подгонв|ам, -аш (-ax) uv; подгон|я,
-иш (-их) V 1. (погвам, преследвам)
ver'folgen vt <b>,'jagen vt 2. (про¬
пъждам) ver'jagen vt < b >
подгбн|ям, -яш (-ях) uv; подгон|я, -иш
(-их) v = подгонвам
подгорн|е пу -я pl Ge'birgsvorland п 22
подготвен adj 1. 'vorbereitet; - съм за
най-лошото auf das 'Schlimmste 'vor¬
bereitet sein vi < B >; ~ съм за изпи¬
та auf die 'Prüfung 'vorbereitet sein
2. (обучен) 'ausgebildet; добре ~и
кадри gut 'ausgebildete 'Kader m 4/pl
подготвителен, -ни adj 'Vorberei-
tungs-; x период 'Vorbereitungspe¬
riode /16, 'Vorbereitungsabschnitt m 1
подготв|ям, -яш (-ях) uv; подготв|я,
-иш (-их) v 1. (тъкмя, приготвям)
'vorbereiten vt <с>; х въстание
'einen 'Aufstand 'vorbereiten; * уче-
нйците за йзпит die 'Schüler auf die
подготовка
570
'Prüfung 'vorbereiten 2. (обучавам)
'ausbilden vt <a>; z кадри 'Kader
'ausbilden O * почвата за нещо
übertr den 'Boden für etw. be'reiten;
z ce sich 'vorbereiten vr (за auf 4)
подготовк а f -и pl 1. 'Vorbereitung/17
2. (квалификация) 'Ausbildung /17;
следдипломна * 'postgraduale'Aus¬
bildung, 'Weiterbildung /17
подгражд|ам, -аш (-ах) uv; подград|я,
-йш (-йх) V untermauern vr < а >
подгрея Т подгрявам
подгруп|а /, -и pl 'Untergruppe /16
подгряв|ам, -аш (-ах) uv; подгр|ея,
-ееш (-ях) V 'wärmen vr, warm 'machen
vr, 'aufwärmen vt <a>
подгъв m, -и pl Saum m 2
подгьв|ам, -am (-ax) uv; подгън|а, -еш
(-ах) v 1. (правя подгъв) 'säumen vr,
'einsäumen vr <a> 2. (прегъвам) knik-
ken vr, 'Umschlägen vr < 4 a >; (крака)
'unterschlagen vr < 4 a > O не z крак
den 'ganzen Tag auf den 'Beinen sein vr
<B>
подлав|ам, -am (-ax) uv; под|дам,
-дадеш (-дадох) v umg 'nachgeben vr
<15a/A6>, nicht fest sein vi <B>,
nicht 'halten vi < 3/hb >; дъската ~ a
das Brett gibt nach [hält nicht]; z се 1.
(отстъпвам, подчинявам ce) 'nachge¬
ben, er'liegen vi <31b/sn>; z се на
натиска dem Druck 'nachgeben; z ce
на протйвника dem 'Gegner er'liegen;
z се на изкушението der Ver'suchung
er'liegen ['nachgeben]; z се на чужди
влияния 'fremden 'Einflüssen er'liegen
['nachgeben]; z се на увещанията му
'seinem 'Zureden 'nachgeben 2. (би¬
вам обхванат) er'griffen 'werden vi
< 18jsn >; z се на паника von 'Panik
er'griffen 'werden; % сена страх von
Angst er'griffen'werden; z сена чара
й von 'ihrem 'Charme be'strickt
[ge'packt] 'werden, 'ihrem 'Charme
er'liegen; * се на провокация 'einer
Provokati'on er'liegen, sich provozie¬
ren 'lassen vr <3jhb> 3. (огъвам ce)
'nachgeben; стената се е поддала die
Wand hat 'nachgegeben 4. (податлив
съм) sich nicht ent'ziehen vr <32b,
h-g >; това не се ~ а на описание das
ent'zieht sich 'jeder Beschreibung;
това не се -а на изчисление das
ent'zieht sich der Berechnung O това
ми се ~ a das liegt mir
поддиректор m, -и pl 'stellvertretender
Di'rektor m 9a
поддръжк|а /, -и pl 1. Unterstützung
/17, 'Hilfe /16, 'Beistand m 2; оказ¬
вам z на някого jmdm. 'Beistand
er'weisen <23b> 2. (поддържане в
изправност) Unterhaltung / 17;
(машини) 'Wartung/17 3. (издръжка)
'Unterhalt m 1
поддръжни|к m, -ци pl 'Anhänger m 4
поддърж|ам, -am (-ax) uv 1. (държа да
не падне) halten vr < 3 >, 'feslhalten vt
<3a> 2. (оказвам помощ, под¬
крепям) 'helfen vi < 16jhb > (някого
jmdm.), unterstützen vr <a>; z
приятеля си Seinem Freund 'helfen,
'seinen Freund unterstützen; z
предложение 'einen 'Vorschlag un¬
terstützen 3. (издържам) unter¬
halten vr <3a>; z семейството die
Fa'milie unterhalten; 'aushalten vr
<3a>; z любовница'eine Ge'liebte
'aushalten 4. (не позволявам да се
прекъсне, пазя) unterhalten, halten,
'wahren vt, 'aufrechterhalten vr < 3c>;
z огъня das 'Feuer unterhalten; z
ред'Ordnung'halten; z дисциплина
Diszi'plin 'wahren; z обществения
ред die 'öffentliche 'Ordnung 'auf¬
rechterhalten 5. (държа в изправност)
unterhalten, in'stand halten; (гледам)
'pflegen vt; (машина Ma'schine)
'warten vt; z външността си sein
'Äußeres 'pflegen; « пътищата die
'Straßen unterhalten 6. (твърдя)
behaupten vi <hjhb> O z връзки c
някого mit jmdm. in Verbindung 'ste¬
hen vi <101/hb>, 'Umgang mit jmdm.
'pflegen; z духа на някого jmdn.
bei 'guter 'Stimmung 'halten; z в
изправност in'stand 'halten; z
571
подкана
голям разкош auf 'großem 'Fuße
'leben
поддържане n nur sg 1. (помощ) 'Hilfe/
16, Unterstützung/17 2. (издръжка)
'Unterhalt m 1 3. (в изправност) Un¬
terhaltung/ 17, Instandhaltung/ 17;
(машина) 'Wartung / 17; 'Pflege / 16;
- на почвата 'Bodenpflege
подезйч|ен, *ни adj 'unter der 'Zunge
be'flndlich <0 ~ на кост Anat 'Zungen¬
bein n 20
подействув|ам, -аш (-ах) v 1. 'einwirken
vi < a/hb > (на някого auf jmdn.) 2.
(давам резултат) 'wirken vi <hb>;
думите му ~ аха 'seine 'Worte
'wirkten; (лекарство) 'anschlagen vi
< Aa/hb >
поделени|е n, -я pl Mil 'Einheit / 17
подел|ям, -яш (-ях) uv; подел|я, -иш
(-йх) v 1. (разделям) 'teilen vt, 'auftei¬
len vt < a > 2. (споделям) sich 'mitlei-
len vr < а > (c някого jmdm.); ж ce
das 'Erbe [den Be'sitz] unterein'ander
'aufteilen
подем m nur sg 'Aufschwung m 2
подем|ам, -аш (-ах) uv; поде|ма, -меш
(-х) V1, (започвам) 'anfangen vt < 2 а>;
ж песен ein Lied 'anstimmen <а>;
ж работа 'eine 'Arbeit 'anpacken
<а>; ж почин die Initiative er'grei-
fen < 21 b > 2. (продължавам) 'fort¬
führen vt <a> 'fortsetzen vt <a>;
'aufgreifen vr <21a>, ж песента das
Lied 'aufnehmen < 16 a>; ж делото
му sein Werk 'fortführen; ж разказа
die Er'zählung 'wieder 'aufgreifen 3.
(дигам) 'aufheben vt < 14a >, 'heben
vt < 14 > 4. übertr (издигам) er'heben
vt <14b> O ж път sich auf den Weg
'machen vr
подем|ен, -ни adj 'Hebe-; ж кран 'He¬
bekran m 1*
подемни |k nt, -ци pl 'Aufzug m 2
подзаглавие n, -я pl 'Untertitel m 4
подзем|ам, -аш (-ах) uv; подзе|ма, -меш
(-х) v = подвземам
подзем|ен, -ни adj 'unterirdisch; ж
ход 'unterirdischer Gang nt 2; ~ ни
богатства 'Bodenschätze pl; ~ на
железница 'Untergrundbahn /17
подземи|е л, -я pl 'unterirdisches
Ge'wölbe п 23, Ge'laß л20; (затвор)
Ge'fangnis п 27
подзйжд[ам, -аш (-ах) uv; подзйд|ам,
-аш (-ах) v untermauern vt <а>
подивяв|ам, -аш (-ах) uv; подив|ея,
-ееш (-ях) V ver'wildern vi < b/sn >
иодйг|ам, -аш (-ах) uv, подйгн|а, -еш
(-ах) V = повдйгам
подиграе|ам, -аш (-ах) uv; подигра|я,
-еш (-х) V verspotten vt < b >; ж се
Seinen Spott 'treiben < 23 > (c mit 3);
sich 'lustig 'machen vr (c някого 'über
jmdn.)
подигравател|ен, -ни adj Spöttisch
подигравателност/nur sg Spott m 1 /sg
подигравач m, -и pl 'Spötter m 4
поднгрйвк|а / -и pl 1. (остра нас¬
мешка) Spott m 1; (обидна насмешка)
Hohn m 1 2. (шега) Scherz m 1
подиграя I подигравам
подир präp 1. nach; - една година
nach 'einem Jahr; ~ яденето nach
dem 'Essen; - малко kurz da'nach;
един ~ друг 'einer nach dem 'anderen
2. 'hinter; вървя [крача] - някого
'hinter jmdm. 'hergehen vi < 13a/sn>
3. adv (после) hinterher, nach'her
подйрв|ам, -аш (-ах) uv; подйр|я, -иш
(-их) V 1. (търся) Suchen vr 2. (по¬
следвам) 'folgen vi <sn> (някого
jmdm.)
подвре 1. präp 'hinter; ~ му 'hinter
ihm; тйчам ~ й 'hinter ihr 'herlau¬
fen vi <9&/sn>, ihr 'nachlaufen vi
<9a/sn >; гледам - му ihm 'nachse¬
hen vi <\9a/hb> 2. adv (после)
nach'her, da'nach
подиря | подйрвам
подйр|ям, -яш (-ях) uv = подйрвам
подиум т, -и pl 'Podium л 28
подйшв|ам, -аш (-ах) uv; подйш|ам,
-аш (-ах) V ein 'bißchen 'atmen vr, vi
<hb>, ein 'bißchen 'einatmen vt; ж
свеж въздух 'frische Luft Schöpfen
подкан|а /, -и pl 'Aufforderung /17
подканвам
572
подкана ам, -аш (-ах) uv; подкан я, -иш
(-их) V1. (карам)' auffordern vr <а>
2. (подсещам) er'innern vr < b >
подкан|ям, -яш (-ях) uv = подканвам
подкарв!ам, -аш (-ах) uv подкар|ам,
-аш (-ах) V 1. (започвам да карам)
'anfangen vi <2аjhb> zu 'treiben;
äs добитъка das Vieh 'antreiben
<23a>; (превозно средство) 'anfan¬
gen zu 'fahren; Kfz 'starten vi <sn>
2. (започвам) 'anfangen vt <2a>; я
двадесетата година ins 'zwanzigste
'Lebensjahr 'treten vi <15jsn>\ as
песен ein Lied 'anstimmen <a>; *
работа 'eine 'Arbeit 'anpacken <a>
3. (пониквам) 'wachsen vi <sn>,
'sprießen vi <32jsn>
подкастр|ям, -яш (-ях) uv; подкастр|я,
-иш (-их) v (клончета) beschneiden vt
<21b, d-tt>; (дърво) 'ausschneiden
v/ < 21 a, d - tt >; übertr (коса) 'stutzen
vt
подкач|ам, -аш (-ах) uv; подкач|а, -йш
(-йх) V 1. (шегувам се с някого) 'nek-
ken vt 2. (загатвам) 'eine 'Anspielung
'machen, 'anspielen vi <ajhb> 3. (за¬
почвам) 'anfangen vt <2a>; я
десетата годйна ins 'zehnte 'Lebens¬
jahr 'treten v/ < 15/sn >, zehn 'Jahre alt
'werden vi < 18/sn>; я ce sich 'necken
vr (c mit 3)
подкваса /, -и pl 1. 'Joghurtferment n 20
2. (за хляб) 'Sauerteig nt 1; übertr Geist
m 3a
подквасв|ам, -аш (-ах) uv; подквас|я,
-иш (-их) V 1. (мляко Milch) 'ansetzen
vr <а> zum 'Eindicken; я мляко
'Joghurt 'ansetzen 2. (хляб Brot)
'säuern vi < hb > /Sauerteig hin'zufü-
gen < а > (нещо etw. i)
подкиселяв|ам, -аш (-ах) uv; подки¬
сели, -йш (-йх) V 'säuern vi <hb>;
(слагам оцет) 'Essig hin'zufügen
<a>
подкладк|а /, -и pl 1. (тенденция)
Ten'denz /17 2. (основа)'Grundlage
/16 3. (подбуда) 'Antrieb nt 1
подклаждам, -аш (-ах) uv; подклад|а,
-еш (подкладох) v 1. (запалвам) 'an¬
zünden vt < а >, 'anmachen vt < а >,
'schüren v/; я огъня das 'Feuer 'schü¬
ren; я огнището 'Feuer im Herd
'machen 2. übertr (подстрекавам) ent'fa-
chen vr <b> , 'aufhetzen vr <a> , 'anhei¬
zen vr <a>
подклякаам, -аш (-ах) uv; подклекн|а,
-еш (-ах) V 1. sich ein 'wenig 'hin¬
hocken vr < a >, sich ein 'wenig 'kau¬
ern vr 2. (подгъвам колене) in die Knie
'gehen vi < 13/sn>
подков|а f -и pl 'Hufeisen n 23
подковав|ам, -аш (-ах) uv; подков а,
-еш (-äx) v be'schlagen vr <4b>
подкован adj be'schlagen; ~ и обувки
'Nagelschuhe m 1 /pl
подковач m, -и pl 'Hufschmied nt 1
подковообраз|ен, -ни adj 'hufeisenför¬
mig
подкож|ен, -ни adj subku'tan; 85 кръ-
войзлив 'Bluterguß nt 2; ~ на
инжекция subku'tane Injekti'on / 17
подкокоросв|ам, -аш (-ах) uv; подко-
корос|ам, -аш (-ах) v umg 'aufhetzen
vt <a> , 'aufstacheln vt, 'anstiften vr
<a>
подкомиси|я / -и pl 'Unterkommission
/17, 'Unterausschuß nt 2
подкоп m, -и pl 'Loch n 22
подкопавам, -аш (-ах) uv; подкопа|я,
-еш (-х) V untergraben vr < 4 а > auch
übertr
подкоп |ен, -ни adj: ~ на машйна
'Schrämmaschine /16
подкорен|ен, -ни adj 'Wurzel-
подкосяв ам, -аш (-ах) uv; подкос|я, -йш
(-йх) V (крака) 'einlcnicken 'lassen va
<3jhb>\ (човек) zu'sammenbrechen
'lassen; übertr untergraben vt <4 a>,
er'schüttern vt <b>; « ce'einknicken
vr < <ifsn >, zu'sammenknicken vi
< г.1 sn >; ~ ат ми се краката ich 'bre¬
che in die Knie, ich 'knicke zu'sammen
подкрадв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
подкрадн|а се, -еш ce (-ax ce) v sich
'heimlich 'nähern vr (до някого jmdm.)
подкреп|а f -и pH. (помощ) Unter'stüt-
573
подливам
zung / 17,'Hilfe / 16, 'Beistand m 2
2. (довод) Bekräftigung/17; в ж zur
Bekräftigung (на нещо von etw. 2)
3. (закуска) 'Stärkung / 17; Er'quik-
kung/17;3a * zur'Stärkung
подкрепвам, -am (-ax) uv; подкреп я,
-йш (-йх) v 1. (подпйрам) 'stützen vr;
ж зида die 'Mauer 'stützen; (под-
сйлвам) be'festigen vr <b> 2. (под¬
помагам)'helfen vi < 16/hb > (някого
jmdm.); 'unter die 'Arme 'greifen vi
<2\/hb> (някого jmdm.); unter¬
stützen <a> (някого jmdn.); ж
изпадналия в нужда dem in Not
Geratenen 'unter die 'Arme 'greifen;
ж тезата му ich unterstütze 'seine
'These 3. (придавам сила) kräftigen
v/, stärken vr, 'er'frischen vr <b>;
сънят го подкрепй der Schlaf hat ihn
ge'kräftigt [er'frischt]; ж здравето си
'seine Ge'sundheit 'stärken [kräftigen]
4. (потвърждавам) bekräftigen vr
< b >, be'stärken vr < b >; някого в
намерението му jmdn. in 'seiner 'Ab¬
sicht be'stärken; ж твърдението си
'seine Be'hauptung bekräftigen; ж се
(похапвам си) sich Stärken vr, etw. zu
sich 'nehmen vr < 16 >
подкрепйтел|ен, -ни adj 'stärkend; ж
сън ein Stärkender [er'frischender]
Schlaf nt 1; ~ но лекарство 'Stär¬
kungsmittel n 23; ж пункт 'Imbißstube
/16, Er'frischungspavillon m 6
подкреплени е n, -я pl 1. Mil Verstär¬
kung/172. (помощ) Unterstützung
/ 17, 'Hilfe / 16 3. (довод) Bekräf¬
tigung /17; в ж zur Bekräftigung
4. (закуска) 'Stärkung / 17; за ж zur
'Stärkung
подкрепя t подкрепвам
подкрепян |ам, -am (-ax) uv = под¬
крепвам
подкреп|ям, -яш (-ях) uv — под¬
крепвам
подкултур|а / -и pl 'Untersaat / 17,
'Unterfrucht /14
подкуп т, -и pl Bestechung/17; (парй)
Be'slechungsgeld п 21, 'Schmiergeld
подкупв|ам, -am (-ах) uv; подкуп|я,-иш
(-их) V be'stechen vr < 16b>
подкупвач т, -и pl jmd., der Be'ste-
chungsgeld gibt
подкуп|еи, -ни adj bestechlich, käuflich
подкупни |k m, -ци pl 'käuflicher
[gekaufter] Mensch nt 8
подкулничество n nur sg Bestechung
/17, Korruption /17
подкупя t подкупвам
подкърпвам, -am (-ax) uv; подкърп|я,
-иш (-их) v 'flicken vr
подлаПам, -am (-ax) uv; подлож1а, -иш
(-их) v 1. (слагам отдолу) 'legen vt; ж
ръцете под главата die 'Hände 'unter
den Kopf'legen; (бутайки) 'schieben vr
<32>; ж лост под нещо'eine'Hebe¬
stange 'unter etw. 'schieben; 'unterle¬
gen <a> (нещо etw.) 2. (поднасям)
'anbieten vt <32a>, 'vorlegen vt
<a> 3. unter'ziehen vt <32b, h-g>;
ж на критика 'einer Kri'tik unter'zie¬
hen; ж на унищожение ver'nichten vr
<b>; ж на обсъждане disku'tieren
vr < a > O ж врат übertr sich 'ducken
vr; ж гръб übertr sich 'anbiedern vr
< a >; ж динена кора на някого
übertr jmdn. her'einfallen 'lassen vr
<3/hb>; ж ръка 'betteln vi <hb>;
ж ce sich unterwerfen vr < 16b>, sich
unter'ziehen vr <32a, h-g>; ж сена
операция sich 'einer Operati'on un¬
ter'ziehen
подлеж|а, -йш (-äx) uv unterliegen vi
< 31 Ь/sn >; това не ~ й на съмнение
das unter'liegt keinem 'Zweifel;
присъдата не ~ й на обжалване das
'Urteil ist 'endgültig; това «й на
наказание das ist Strafbar; стоката
~й на развала die 'Ware ver'dirbt
leicht [ist leicht verderblich]
подлез nt, -и pl Unterführung /17
подлец m, -и pl Schuft m 1, 'Schurke m 7
подлйв|ам, -am (-ax) uv; подл1ея, -eem
(-ях) v 1. (сйпвам течност) be'gießen vt
< 32b >, 'schütten vt (под 'unter 4, на,
по auf 4); be'sprengen vr <b>; ж
пода den 'Fußboden mit 'Wasser
подлизвам
574
be'sprengen 2. (наливам) 'zugießen vt
<32a> 3. (изтичам) 'auslaufen vi
<9a/sn> O x някому вода übertr
jmdn.'ausstechen <16a>
подлнзв|ам, -аш (-ах) uv; подлй|жа,
-жеш (-зах) v da'nebenlaufen vi
<9a/sn>, 'überschwappen vi <a/
s/j>; x ce sich 'einschmeicheln vr
< a >, sich 'anbiedern vr < a >
подлизурк|а m od.f, -и pl 'Kriecher m 4,
'Speichellecker m 4
подлнзурскн adv 'kriecherisch, 'spei¬
chelleckerisch
подлйстни|к nt, -ци pl 1. (във вестник)
Feuille'ton n 24 2. (чертан лист) 'Lini¬
enblatt n 22
подло Ir m, -зи pl Gramm Salz'gegen-
stand m 2, Sub'jekt n 20
подлог|а /, -и pl I. (в цървул) 'Einlage
/16 ; (в обувка) 'Einlegesohle / 16
2. Med 'Schieber m 4
подложа f подлагам
подложк|а /, -и pl 1. 'Unterlage /16 2. (в
обувка) 'Einlegesohle /16; Med 'Ein¬
lage /16 3. Bot 'Pfropfunterlage, 'Un¬
terlage
подлост / -и pl Ge'meinheil/17, 'Nie¬
derträchtigkeit /17
подлоств|ам, -аш (-ах) uv; подлост |я,
-иш (-их) V 1. (затварям) ver'riegeln vt
<b>, 'zuriegeln vt <a> 2. (подла¬
гам лост) 'eine 'Hebestange 'unter¬
schieben <32a>
'подлудявам, -аш (-ах) uv; подлуд|ея,
-ееш (-ях) V 'wahnsinnig 'werden vi
<18/j/j>, 'außer sich ge'ralen vi
< 3 Ъ/sn >
2подлудяв|ам, -аш (-ах) uv; подлуд|я,
-йш (-йх) V 'wahnsinnig 'machen vr,
'außer sich ge'raten 'lassen vt < 3/hb>
подлучв|ам, -аш (-ах) uv; подлуч|а, -иш
(-их) V (със стрит чесън) mit 'Knob¬
lauch 'würzen vr; (c лук) mit 'Zwiebel
'abschmecken vt <a>
подлъгвам, -аш (-ах) uv; подлъж|а,
-еш (подлъгах) v (измамвам) be'lrü-
gen vr <40b>; (прелъстявам, изку¬
шавам) ver'locken vt < b >, verfüh¬
ren vr <b>, x ce her'einfallen vi
< 3 a /sn > (по някого auf jmdn.); (rpe-
mä)'einen 'Fehler be'gehen < 13b>
подлютяв|ам, -аш (-ах) uv; подлют|я,
-йш (-йх) v 1. (подправям) scharf
'würzen vr; (с чер пипер) 'pfeffern vt
2. (рана 'Wunde) 'reizen vt 3. übertr
(разгневявам) 'reizen, er'zürnen vt
< b >; x ce 1, (рана 'Wunde) 'schlim¬
mer 'werden vi <18jsn> 2. (разгне¬
вявам ce) 'zornig [ge'reizt] 'werden vr
< 18/5/1 >
подмазв|ам, -аш (-ах) uv; подма|жа,
-жеш (-зах) v 1. (мажа) 'schmieren vr,
'einschmieren vt < a > 2. (мажа c ма¬
зилка) ver'putzen vt <b> 3. übertr
(подкупвам) be'stechen vt < 16b>; x
ce sich 'einschmeicheln vr < a >. sich
'anbiedern vr <a> (на някого bei
jmdm.)
подмамв|ам, -аш (-ах) uv; подмам|я,
-иш (-их) V 1. (мамя да дойде при
мене) 'locken vr, 'anlocken vt < а > 2.
(подлъгвам) 'täuschen vt, be'trügen vt
<40b> (изкушавам) ver'locken vr
<b>; ver'leiten vt <b>; x ce sich
'täuschen vr; her'einfallen vi <3a/sn>
(по нещо auf etw./)
подмам|ям, -яш (-ях) uv = подмам-
вам
подменявам, -аш (-ах) uv = подменям
подмен|ям, -яш (-ях) uv; подмен|я, -йш
(-йх) V 'austauschen vr <а>, 'aus¬
wechseln <а> (нещо с нещо etw.
mit etw. J); (c лошо намерение)
unterschieben <32ajhb> (c нещо
etw.)
подмесв|ам, -аш (-ах) uv; подмес|я, -иш
(-их) V (тесто Teig) 'anrühren vt < а >
подмес|ям, -яш (-ях) uv = подмесвам
подмета | подмитам
подметк|а /, -и pl 1. (на обувка) 'Sohle
/16, 'Schuhsohle 2. Landw 'Schälen
n 23jsg; x на стърнйщето 'Stoppel¬
sturz m 2
подметна T подмятам
лодмйв|ам, -аш (-ах) uv; подмй|я, -еш
(-х) V 1. (подкопавам) unter'spülen vt
575
подносвам
< b > 2. (мия отдолу) 'unten 'waschen
vt <4>
подмйгв|ам, -аш (-ах) uv; подмйгн|а,
-еш (-ах) V 'zublinzeln vi <a/hb> (на
някого jmdm.)
подмнлкв|ам се, -аш се (-ах се) uv sich
'einschmeicheln vr < а >
подминавам, -аш (-ах) uv; подмйн|а,
-еш (-ах) V 1. (продължавам пътя си)
den Weg 'fortsetzen <а> 2. (над¬
минавам) über'holen vt < b> 3. (прес¬
качам) 'auslassen vt <3a>, über¬
springen vt <27b>
подмит|ам, -аш (-ах) uv; подмет|а, -еш
(подметох) V 1. (мета отдолу) 'fegen
vt (под нещо 'unter elw. 3) 2. (мета
малко) ein 'bißchen 'fegen; (бегло)
'flüchtig 'fegen
подмия t подмйвам
подмладен adj ver'jüngt
подмладйтелен, -ни adj verjüngend,
Ver'jüngungs-
1подмладяв|ам, -аш (-ах) uv; под¬
младен, -ееш (-ях) V sich verjüngen vr
<b>
2подмладяв|ам, -аш (-ах) uv; под¬
млади, -йш (-йх) V verjüngen vt
< b >; * се sich verjüngen vr, 'jünger
'werden vi < 18/sn>
подмокр|ям, -яш (-ях) uv; подмокр|я,
-иш (-их) v feucht 'machen vr, naß
'machen; « пелените in die 'Windeln
'machen; » се (бебе 'Säugling) sich
'einmachen vr < hb>
подмол m, -и pl 1. (вдлъбнатина) Loch
n 22, 'ausgewaschenes 'Ufer n 23 2.
(подводна скала) 'Klippe / 16, Riff
n 20 3, übertr 'Untergrund m2, Illega¬
lität /17 jsg
подмол |ен, -ни adj illegal, 'Untergrund-;
~ на организация 'Untergrundorga¬
nisation /17
под|мяна/, -мени pl 'Auswechslung/17,
'Austausch m 1, Er'satz m 2; (c лошо
намерение) Unterschiebung/17
подмит)ам, -аш (-ах) uv; подметн|а,
-еш (-ах) V 1. (подхвърлям) 'werfen
vt <16>, 'hochwerfen vt <16а>;
(насам-натам) hin- und 'herwerfen vt
<16a> 2. (загатвам) 'andeuten vt
< a > 3. umg (шегувам се) 'necken vt,
'hänseln vr 4. Landw 'umpflügen vr
< a >, Schälen vt
поднас|ям, -яш (-ях) uv; поднес|а, -еш
(поднесох) v 1. (предавам, връчвам)
überreichen vr <Ъ>, über'geben vr
<15b>; « подарък ein Ge'schenk
über'reichen 2. (донасям) 'tragen vr
<4jhb>, 'hintragen vt <4a> (към ' ■
3); (държа отблйзо) 'halten vr < 3
(поставям) 'stellen vt 3. (предлагах
'anbieten vt <32a>, unter'breiten ■
< b >; s оставката си Seinen 'Rück
tritt 'anbieten ['einreichen <a>]:
(подавам) 'reichen vt 4. (изказвам)
über'mitteln vr <b>, über'bringen vr
<24b>; « благопожелания'Glück¬
wünsche über'bringen [übermitteln];
ж съболезнования sein 'Beileid 'aus¬
sprechen < 16a > 5. (слагам ядене и
пиене на маса) 'vorsetzen vr <а>,
'auftischen vr < а >; (сервйрам)
ser'vieren vt <d> 6. 'führen vt; «
лъжицата до устата den 'Löffel zum
'Munde 'führen 7. (шегувам се) 'nek-
ken vr, 'hänseln vr O «на някого
нещо на тепсйя übertr jmdm. etw. auf
dem Präsentierteller ser'vieren
подначални|к m, -ци pl Stellvertretender
Chef m 6 ['Vorgesetzter m 7+]
подиебес|ен, -ни adj 'himmlisch
поднеса ] поднасям
подниц|а f -и pl 'Backschüssel /16
подновен adj er'neuert
подновяв|ам, -аш (-ах) uv; поднов|я,
-йш (-йх) у 1. er'neuem vt < b > 2. (за¬
почвам отново) 'wieder 'aufnehmen vr
<16a>; s разговора das Ge'spräch
'wieder 'aufnehmen; « старо поз¬
нанство 'eine 'alte Be'kanntschaft 'wie¬
der 'auffrischen < a >
подножи|е n, -я pl Fuß m 2; в ~ ето на
планината am 'Fuße des Ge'birges
поднос m, -и pl Ta'blett n 20
подносв|ам, -аш (-ах) uv; поднос|я, -иш
(-их) V be'ginnen vi < 26 bfhb > zu
подобавам
576
'tragen,' be'ginnen immer 'anzuziehen
подобав|ам, -аш (-ах) uv sich 'ziemen vr,
sich ge'hören vr <b>, sich ge'bühren
vr < b >; както ~ a wie es sich ge'hörl;
това не ти - a das ziemt sicht nicht für
dich; ~ ащ отговор 'eine ge'bührende
'Antwort /17
подоб|ен, -ни adj 'ähnlich, 'gleichartig
лодоби|е n, -я pl 1. (прилика) 'Ähnlich¬
keit / 17, 'Gleichartigkeit / 17 2. (по¬
добен човек) 'Abbild n 21, 'Ebenbild;
(предмет) 'Abbild
подобно adv 'ähnlich (на нещо etw. J)
подобрени|e n, -я pl Ver'besserung/17;
ä на международното положение
Ver'besserung der internatio'nalen
'Lage; (здравословно състояние)
'Besserung /17
подобрен |ам, -аш (-ах) uv; подобр|я,
-йш (-йх) V 1. ‘bessern vt <hb>,
verbessern vt <b> 2. (помирявам)
ver'söhnen vt <b>; а се 1. sich
verbessern vr <b>, sich 'bessern vr,
'besser 'werden vi < lSjsn>; времето
се ~ a das 'Wetter wird 'besser ['bessert
sich] 2. (по-добре съм) mir gehl es
'besser, mein 'Zustand 'bessert sich
3. (одобрявам се) sich ver'söhnen vr
подобря|ва ми (-ва ми) uv; подобр|ее
ми (-я ми) v ich 'fühle mich 'besser,
mir geht es 'besser
подов adj 'Fußboden-; ~ и дъскй 'Die¬
len /16lpl\ ~ o масло 'Fußbodenöl n
20; ~ а настилка 'Fußbodenbelag m 1
подовършвам, -аш (-ах) uv; подо-
върш|а, -иш (-их) V fast 'abschließen vt
<32а> [be'enden vt <b>], 'nahezu
'abschließen [be'enden]
подозйр|ам, -аш (-ах) uv подозр|а, -еш
(-ях) v 1. (допускам, предполагам)
ver'muten vt < b >, 'ahnen vt 2. (имам
подозрение) verdächtigen < b > (ня¬
кого в нещо jmdn. 'wegen etw. 2)
подозрени е n, -я pl Ver'dachl m 1; будя
s Ver'dacht her'vorrufen <39a>; pl
Verdächtigung /17, Verdächtigungen
/17/р/
подозрителен, -ни adj I. verdächtig;
- на постъпка verdächtige 'Hand¬
lung/17 2. (мнйтеден) 'argwöhnisch,
'mißtrauisch
подозрителност / nur sg 'Argwohn
m 1 /sg, 'Mißtrauen n 23/sg, Verdäch¬
tigung/17
подойда t подохождам
подокарв|ам, -аш (-ах) uv; подокар|ам,
-аш (-ах) V 1. (докарвам малко) ein
'bißchen 'bringen vt <24> 2. (no-
нагласявам) ein 'bißchen zu'rechtma-
chen vt <a>; я се 1. (понагласявам
се) sich zu'rechtmachen vr 2. (под-
мазвам се) sich 'anbiedern vr <a>
(пред някого bei jmdm.)
подопаш|ен, -ни adj Schwanz-; £
ремък 'Schwanzriemen m 4
по допита |ам се, -аш се (-ах се) uv;
подопйт|ам се, -аш се (-ах се) v sich
ein 'bißchen be'raten vr <3b> (до
някого mit jmdm.)
подосещ|ам се, -аш се (-ах се ) uv;
подосет|я се, -иш се (-их се) v sich bis
zu 'einem ge'wissen 'Grade er'innern vr
< b> (за някого an jmdn.)
подостр|ям, -яш (-ях) uv; под6стр|я,
-иш (-их ) v 'spitzen vt, 'anspitzen vt
<a>
подотдел m, -и pl 'Unterabteilung / 17
подофицер m, -и pl 'Unteroffizier m 1 *
подофицерски adj 'Unteroffiziers-; ~
чин 'Unteroffiziersgrad m 1
подохажд|ам, -аш (-ах) uv = подо-
хождам
подоход|ен, -ни adj 'Einkommens-; *
данък 'Einkommenssteuer/16
подохожд|ам, -аш (-ах) uv; под6йд|а,
-еш (подойдох) V (за малко) für 'kurze
Zeit 'kommen vi < 33/sn >; (понякога)
ab und zu 'kommen
подоч|ен, -ни adj 'Augen-; s нерв'Au¬
gennerv m 8; ~ ни сенки 'Augenringe
m l/pl
подочув1ам, -аш (-ах) uv; подочу|я, -еш
(-х) V 1. (научавам откъслечно)
ver'nehmen vt < 16b>, hören vt, zu
'Ohren 'kommen vt <33/sn>; подо-
чул съм нещо mir ist etw. zu 'Ohren
577
подпомагам
ge'kommen 2. (чувам лошо) schlecht
'hören vi, vt <hb>, kaum 'hören
подпад|ам, -am (-ax) uv; подпадн|а, -еш
(-ах) v = ‘попадам
подпали] ам, -аш (-ах) uv; подпал|я, -иш
(-их) v 'anzünden vt < а >, 'anbrennen
v/ < 10а>; (пожар) in Brand'stecken
О я война 'einen Krieg ent'fachen
< b >; я някому чергата übertr
jmdm. 'Schaden 'zufügen <a>
подпалвач m, -и pl 'Brandstifter m 4; ~
на война 'Kriegsbrandstifter
подпалк|а /, -и pl Holz n 22 zum 'Anbren¬
nen, 'Anfeuerholz, 'Feuerholz
подпаля t подпалвам
подпетявам, -аш (-ax) uv; подпет|я,
-йш (-йх) V 'niedertreten vt < 15 а >; я
обувките си die 'Schuhe 'niedertreten
подпечата|ам, -аш (-ах) uv; подпе¬
чатам, -аш (-ах) od подпечат|я, -иш
(-их) V I. 'stempeln vt, 'abstempeln vt
< а > 2. (c червен восък) ver'siegeln vt
< b >; übertr be'siegeln vt < b >
подпирам, -аш (-ax) uv; подпр|а, -еш
(-ях) V I. (държа) 'stützen vt 2. (сла¬
гам) 'lehnen vi <hb>, 'anlehnen vt
<a> 3. (залостям) ver'rammeln vt
< b >; я се (опйрам се) sich 'stützen
vr (на някого auf jmdn.); (при стоене)
sich 'lehnen vr (на някого an jmdn.)
подпис m, -и pl 'Unterschrift / 17;
слагам ~ а си под нещо 'seine 'Unter¬
schrift 'unter etw. 4 'setzen; събирам
~ и 'Unterschriften 'sammeln
подписв|ам, -аш (-ax) uv; подпй[ша,
-шеш (-сах) v unter'schreiben vr
<23b>, unterzeichnen vt <b>; я
се 1. unter'schreiben (под нещо
etw.) 2. (абонйрам) abon'nieren vt
< d >; я се за списание 'eine 'Zeit¬
schrift abon'nieren 3. (заем 'Anleihe)
'zeichnen vt
подписки, -ни adj 'Unterschrifts-; *
лист 'Unterschriftsliste /16
подписк|а / -и pl 1. (събйране на
абонати) 'Einschreibung / 17 von
Abon'nenten, Entgegennahme / 16
von Abonne'mentsbestellungen; я за
37 Wtb. Bulg-Dt.
ново списание Entgegennahme von
Abonne'mentsbestellungen für 'eine
'neue 'Zeitschrift 2. 'Zeichnung/17; я
за заем 'Zeichnung 'einer 'Anleihe;
(събйране на парй със спйсък) 'Li¬
stensammlung /17
подпйтв|ам, -аш (-ах) uv; подпйт|ам,
-аш (-ах) V 1, 'ausfragen vt <а>,
'aushorchen vt <а> 2. (пйтам от
време на време) hin und 'wieder 'fra¬
gen vt
подпиша t подписвам
подпланннски adj am 'Fuße des
Ge'birges ge'legen
подплат а /, -и pl Text 'Futter n 23,
'Fütterung /17
подплатяв|ам, -аш (-ax) uv; подплат|я,
-йш (-йх) V Text 'füttern vt
подплашв[ам, -аш (-ах) uv; подплаш|а,
-иш (-их) V 'aufschrecken vr <а>;
(животни 'Tiere) 'aufscheuchen vt
<а>; (кон Pferd) scheu 'machen vr;
я се 'aufschrecken vi < a./sn >;
(изплашвам се) er'schrecken vi
< 16 bjsn >; конете се ~ ат die 'Pferde
'gehen durch
лодплащ|ам, -аш (-ax) uv = подпла-
тявам
подплйсв|ам, -аш (-ах) uv; подплйсн|а,
-еш (-ах) V 1. (плискам малко) ein
'bißchen be'spritzen vr <b> 2. (от
време на време) ab und zu ein 'bißeben
'spritzen vi <hb> 3. (река Fluß, море
Meer) 'plätschern vi <hb>, 'leise 'plät¬
schern
подплйскв|ам, -аш (-ax) uv; под-
плйск|ам, -аш (-ах) v = подплйсвам
подплйсна | подплйсвам
лодплъзв[ам се, -аш се (-ах се ) uv;
подплъзн]а се, -еш се (-ах се) v 'aus¬
rutschen vi <а jsn>
подплънк ja f -и pl 'Polster n 23, 'Polster¬
watte /16
подполковник m, -ци pl 'Oberstleut¬
nant m 1* od 6
подполковиишки adj' Oberstleutnants¬
no дпомаг|ам, -аш (-ax) uv; подпо¬
могна, -еш (-ах) v'helfen vi < l6J.hb>
подпора
578
(някого jmdm.), unterstützen vt <Ь>
подпор|а/, -и pl 1. 'Stütze/16, 'Pfeiler
т 4, 'Stützpfeiler; наклонена ж 'Stre¬
be / 16; «на мост 'Brückenpfeiler;
(като съоръжение) 'Stützung /17 2.
(подкрепа) 'Unterstützung/17, 'Stüt¬
ze; той ми е « er ist mir 'eine 'Stütze
подпор|ен, -ни adj Stütz-; ~ на греда
'Stützbalken m 4
подпори |a/ -и pl 'Stütze/16, 'Stützpfei¬
ler m 4, 'Pfeiler
подпоручи|к m, -ци pl veralt 'Leutnant
m 1 * od 6
подпочвен adj 'Boden-; Grund-; ~ и
води 'Grundwasser n 23
подпра t подпирам
подправк|а / -и pl 1. (фалшификация,
фалшификат) 'Fälschung/17 2. (при¬
бавка към ядене) Ge'wünz п 20
подправ|ям, -яш (-ях) uv; подправ|я,
-иш (-их) V 1. (фалшифицирам) 'fäl¬
schen vt 2. (слагам подправка в
ядене) 'würzen vt
подпредседател (-ят) т, -и pl Stellver¬
tretender 'Vorsitzender т 7+. 'Vize¬
präsident т 8
подпретвам, -аш (-ах) uv; подпретн|а,
-еш (-ах) V1. 'hochschlagen vt <4а>;
ж ръкави die 'Ärmel 'hochkrempeln
< а >; ж се übertr (залавям се)
da'rangehen vi < 13аjsn>
подпрйпкв|ам, -аш (-ах) uv Strecken¬
weise 'laufen vi < 9/sn > ['rennen vi
< 10/j«>]
подпухв|ам, -аш (-ах) uv; подпухн|а,
-еш (-ах) v Schwellen vi <\ljsn>,
'aufschwellen vi <17a/s«>; 'auf¬
dunsen vi <18/sn>
подпухнал adj 1. (от затлъстяване,
болест, пиене) ge'dunsen, 'aufge¬
dunsen; *оот пиене лице ein vom
'Trinken 'aufgedunsenes Ge'sicht « 20
2. (временно) ge'schwollen; «и от
многото ходене крака vom 'vielen
'Laufen ge'schwollene 'Füße m 21 pl] ~
съм от плач ver'weinte [ge'schwollene]
'Augen 'haben <A>
подпухналост / -и pl 1. 'Aufgedunsen¬
heit /172. (подутина) 'Schwellung/17
подпълв|ам, -аш (-ах) uv; подпълн|я,
-иш (-их) V1. (яма 'Grube) 'zuschütten
vt <а>; (ниско място 'niedrige 'Stel¬
le) 'einebnen vt < a>; (пукнатина Riß,
дупка Loch) 'zustopfen vt <a>,
ver'stopfen vt <b> 2. (дреха 'Klei¬
dungsstück) 'füttern v/ 3. (допълвам)
'nachfüllen vt <a>
подпьлн|ям, -яш (-ях) uv = подпълвам
подпържв|ам, -аш (-ах) uv; подпърж|а,
-иш (-их) V 'anbraten vt < За >
подпъхв|ам, -аш (-ах) uv;
подпъхн|а, -еш (-ах) v 1. (пъхам)
Stecken vt (под 'unter 4) 2. (да¬
вам) 'zuslecken vt <а>, 'zuschieben
v/ < 32>
подпяв|ам, -аш (-ах) uv 'trällern vt, vor
sich hin 'singen vt, vi < 27 ajhb >
подработв|ам, -аш (-ах) uv; подра-
бот|я, -иш (-их) v 'ausarbeiten vt
<а>, 'vorbereiten vt <с>
подработван|е п, -ия pl 'Ausarbeitung
/17, 'Vorbereitung/17
подравнявам, -аш (-ах) uv; подравн|я,
;йш (-йх) V ge'rademachen vt <а>;
(площ 'Fläche) 'einebnen vt <а>;
(редица 'Reihe) 'ausrichten vt <a>;
(чрез рязане) ge'radeschneiden vt
<21a, d -tt>; ж се sich 'ausrichten
vr, sich in 'einer ge'raden 'Reihe 'auf¬
stellen vr <a>
подравн|ям, -яш (-ях) uv = подрав¬
нявам
подрав|ям, -яш (-ях) uv; подров|я, -иш
(-их) V untergraben vt <4Ь>; (река
Fluß) unter'spülen vt <b>; übertr
unter'graben; ж влиянието на някого
jmds. 'Einfluß untergraben
подражав|ам, -аш (-ах) uv 'nachahmen
vt <a>, 'nachmachen vt <a> (на
някого jmdn.)
подражани|е n, -я pl 'Nachahmung/17
подражател (-ят) nt, -и pl 'Nachahmer
m 4
подражателк|а /, -и pl 'Nachahmerin
/18
подражател |ен, -ни adj 'nachahmend
579
подронвам
подражателство п nur sg 'Nachahmung
/17
подразбйр|ам, -аш (-ах) uv; под¬
разбера, -ереш (-päx) v 1. (досе¬
щам се) be'greifen vt <2lb> 2. (ймам
предвид) 'meinen vi <hb>, vor
'Augen 'haben vt <A>; x се 1. (до¬
сещам се) zu ver'stehen sein vi < B >
2. (имане предвид) ge'meint 'werden
vi < 18/sn>
подразделени^ n, -яр11. (част) 'Unter¬
abteilung/ 17 2. (преградено място)
Fach n 22 3. Mil 'Einheit /17
подраздел|ям, -яш (-ях) uv; под-
раздел |я, -йш (-йх) V 'gliedern vt, 'ein¬
teilen vf <a>; untergliedern vf <b>
(на in 4); x ce sich 'gliedern vr
подразням, -яш (-ях) uv; подразн|я, -иш
(-их) v ein 'bißchen 'reizen vt
подраяяв|ам, -аш (-ах) uv; подран|я,
-йш (-йх) V 1. (ставам рано) früh
['früher] 'aufstehen vi < 10la/hb> 2. (ид¬
вам, пристйгам по-рано) ver'früht
'kommen vi <33/sn> ['ankommen vi
<33z/sn>]; (излйзам по-рано) ver¬
'früht her'auskommen vi <33ajsn>;
(растение 'Pflanze) sich verTrühen vr
< b >; (много рано) früh 'sprießen vi
< 32/sn >
подраскв|ам, -аш (-ах) uv; подраск|ам,
-аш (-ах) у 1. ein 'bißchen 'kratzen vi
<hb> 2. (попйсвам) ab und zu ein
'wenig 'schreiben vt < 23 >
подраств|ам, -аш (-ах) uv; подраст!а,
-еш (подрастох) и. подрасн|а, -еш (-ах)
V her'anwachsen vi <4zjsn>; ~ ащо
поколение her'anwachsende Gene-
rati'on /17
подращ|я, -иш (-их) v \ подрасквам
подребрен ad) 'Rippen-
подред|ен, -ни ad) 'Zeilen-
подредя \ подреждам
подрежа \ подрязвам
подрежд|ам, -аш (-ах) uv; подред|я,
-йш (-йх) V 1. (редя) 'ordnen vt; х по
азбучен ред nach dem Alpha'bet 'ord¬
nen; x книжата die 'Schriftstücke
'ordnen 2. (поставям в редица) in 'eine
'Reihe 'stellen; in 'einer 'Reihe 'anord¬
nen vt <a>, 'aufstellen vt <a> 3.
(разтребвам) 'aufräumen vf < a >, in
'Ordnung 'bringen vt <24>; x
стаята das 'Zimmer 'aufräumen; »
масата den Tisch 'abräumen <a>
['aufräumen] 4. (обзавеждам) 'ein¬
richten vt <a>; » жилище 'eine 'Woh¬
nung 'einrichten; x се 1. (заставам в
ред) sich 'aufstellen vr 2. (обза¬
веждам ce) sich 'einrichten vr O
добре се подредйх a) ich 'habe mich
gut 'eingerichtet b) iron da 'habe ich mir
ja 'etwas 'eingebrockt
подремвам, -аш (-ах) uv; подрем|я,
-еш (подрямах) и. подремн|а, -еш
(-ах) V ein 'bißchen 'schlummern vi
<hb>, ein 'bißchen 'schlafen vi
<3/hb>
подрйв|ам, -аш (*ax) uv; подрйн|а, -еш
(-ах) и. подрй|я, -еш (-х) v 1. un¬
tergraben vt <4b>, unter'wühlen
vt <b> auch übertr; (вода 'Wasser)
unter'spülen vt <b> 2. (изчйствам
тор) den Mist bei'seite 'schaffen, 'aus¬
misten
подрйа|ен, -ни ad) Wühl-; - на дейност
'Wühltätigkeit /17
подрнна t подрйвам
подрмп|ам, -аш (-ах) uv; лодрйпн|а,
-еш (-ах) V 'hüpfen vi <sn>
подрнтв|ам, -аш (-ах) uv; подрйтн|а,
-еш (-ах) V 1. ein 'wenig 'stoßen vt
<34>, 'anstoßen vt <34a> 2. (c
крак) leicht 'treten vt < 15 > 3. übertr
(занемарявам) vernachlässigen vt
< b > 4. (унижавам; карам се сйлно)
her'umtrampeln vi <a/hb> (някого
auf jmdm.)
подрй|я, -еш (-x) v t подрйвам
подроб|ен, -ни ad) aus'führlich, 'einge¬
hend
подробност / -и pl 1. (детайл) 'Einzel¬
heit /17, De'tail n 24 2. (изчерпател¬
ност) Aus'führlichkeit /17
подровя t подравям
подронв|ам, -аш (-ах) uv; подрон|я,
-иш (-их) V unter'graben vf < 4b > .
подругарувам
580
unter'wühlcn vt < b >; (вода 'Wasser)
unter'spülen vt < a>
подругарув|ам, -аш (-ах) v ein 'wenig
be'freundet sein vi <B>, ein 'wenig
ver'kehren vi < bjhb> (c mit 3)
подрумиче n, -та pl Bot 'Hundskamille
/16
подрумче n, -та pl = подрумиче
подрусв|ам, -аш (-ах) uv; подрус|ам,
-аш (-ах) V ein 'wenig 'schütteln vt
подръка adv 'unter dem [den] Arm;
хващам се ~ sich 'einhängen vr < a >,
sich 'unterhaken vr < a >; ходя ~
'eingehakt [Arm in Arm] 'gehen vi
< 13fsn > O ~ e es ist bei der Hand
подрънв[ам, -аш (-ах) uv; подрънн|а,
-еш (-ах) V I. (звънец) 'einmal ('leise)
'klingeln vi <hb> ['läuten vi <hb>]\
(от време на време) ab und zu 'klin¬
geln ['läuten] 2. (дрънкалка; съдове)
ein 'wenig 'klappern vi <hb>
подрънквам, -аш (-ах) uv; подрънк|ам,
-аш (-ах) V 1. (звънец 'Klingel) 'leise
'klingeln vi <hb>; (от време на
време) ab und zu 'klingeln 2. (дрън¬
калка; съдове) ein 'bißchen 'klappern
vi <hb> 3. übertr (поприказвам) ein
'bißchen 'plaudern vi <hb> ['schwat¬
zen vi <hb>\
подрънна f подрънвам
подръпв ам, -аш (-ах) uv; подърп|ам,
-аш (-ах) V ein 'wenig 'ziehen vt < 32,
h-g> (нещо an etw. 3); s се 1. (из¬
теглям се назад) sich ein 'wenig
zu'rückziehen vr < 32a, h-g >, ein 'we¬
nig zu'rücktreten vi < 15ajsn> 2. sich
ver'ziehen vr <32b, h—g >; устата му
се ~ аше sein Mund ver'zog sich
подрьч|еи, -ни adj 1. Hand-; ~ на книга
'Handbuch n 22 2. ver'fügbar; »
материал verfügbares Materi'al «31,
zur Verfügung 'stehendes Materi'al
подрязв|ам, -аш (-ах) uv; под|режа,
-режеш (-рязах) v 1. (отрязвам) 'ab¬
schneiden v/ < 21а, d-tt>, kurz
'schneiden vt <21, d - tt >, 'stutzen
v/; « нокти 'Fingernägel 'schneiden;
2. (окастрям) be'schneiden vt <21b,
d- tt >, ver'schneiden vt < 21 b, d-tt >;
ä дърво einen Baum be'schneiden
3. (c трион) 'absägen vt
подрямвам = подремвам
лодсвйрв|ам, -аш (-ах) uv; подсвйрн|а,
-еш (-ах) у 'pfeifen vi <2\/hb>
подсвйркам, -аш (-ах) uv = под-
свйрвам
подсвирквам, -аш (-ах) uv (кратко) ein
'wenig 'pfeifen vi <21 /hb>; (от време
на време) hin und 'wieder 'pfeifen
подсвирна t подсвйрвам
подсека ] подсйчам
подсекретар (-ят) т, -и pl 'Untersekretär
т 4
подсекци|я /, -и pl 'Untersektion / 17,
'Unterabteilung /17
подсечен adj 1. (колене Knie, крака 'Bei¬
ne) vor 'Schwäche 'eingeknickt; 'wan¬
kend; c - и колене mit 'wankenden
'Knien 2. (рана 'Wunde) ent'zündet,
ge'reizt 3. (кожа Haut) wund
подсещ ам, -аш (-ах) uv; подсет|я, -иш
(-их) V 1. er'innem <b> (някого за
нещо jmdn. an etw.) 2. (подсказвам) auf
den Ge'danken 'bringen vt <24>,
dar'auf 'bringen; s за нещо auf etw.
'bringen
подсйлв|ам, -аш (-ах) uv; подсйл|я, -иш
(-их) V 'stärken vt, verstärken vr <b>
подснл|ям, -яш (-ях) uv = подсилвам
подсирв|ам, -аш (-ах) uv; подсйр|я, -иш
(-их) V verkäsen vt <b>
подснр]ям, -яш (-ях) uv = подсйрвам
подсйчам, -аш (-ах) uv; под|сека, -сечеш
(-сякох) V äbhacken vt <а>; » се
wund 'werden vi < 18/ли >, sich
ent'zünden vr<b> O -атмисе
краката 'meine 'Beine 'werden schwach
подсказв|ам, -аш (-ах) uv; подска|жа,
-жеш (-зах) v 1. 'vorsagen vt <a> 2.
(подсещам) dar'auf 'bringen vt <24>;
auf den Ge'danken 'bringen; * му
нещо ihn auf etw. 'bringen
подсказван m, -и pl 'Vorsager m 4
подскач|ам, -аш (-ах) uv; подскоч[а, -иш
(-их) V 1. (скачам) 'hüpfen vi <sn>,
'springen vi <27jsn>, 'hochspringen vi
581
подстригвам
< 27а/sn > 2. (правя внезапно движе¬
ние) 'aufTahren vi <4а/sn>
1юдск6|к т, -ци pl Sprung m 2, Satz m 2
подскокв|ам, -аш (-ax) uv; подскокн|а,
-еш (-ax) v = подскачам
подскоча | подскачам
подслад|а /, -и pl übertr 'Süße / ] 6 nur sg
подсладен adj ge'süßt
поделадп{ам, -аш (-ах) uv = под¬
слаждам
подслажд|ам, -аш (-ах) uv; подслад|я,
-йш (-йх) V 1. 'süßen vt; ж кафето den
'Kaffee 'süßen 2. übertr ver'süßen vt
<b>; * живота das'Leben ver'süßen;
ж ce etw. 'Süßes 'essen < 15,
ge'gessen>;sichanetw. 'Süßem 'gütlich
tun vr < 38 >; ж си = г ce
подслон m, -и pl 'Obdach n 20, 'Unter¬
schlupf m 2, 'Unterkunft /14
подслоняв|ам, -аш (-ax) uv; подслон|я,
-йш (-йх) V 'Obdach ge'währen <b>,
'Unterkunft ge'währen (някого jmdm.);
ж излетниците den 'Ausflüglem 'Ob¬
dach ['Unterkunft] ge'währen; 'unter¬
bringen vt <24a>; ж добйтька
[машините] das Vieh [die Ma'schinen]
'unterbringen ['unterstellen < a > ]; ж ce
'Unterkommen vi <33/sn>, 'unter¬
schlüpfen vi < а/sn >; (под навес) sich
'unterstellen vr
подслуша|ам, -аш (-ax) uv; подслу-
ш|ам, -аш (-ах) v 'lauschen vi <hb>,
'heimlich 'zuhören vi < а/hb > (някого
jmdm. ), belauschen <b> (някого
jmdn. ), 'abhören vi <a>
подслушван |e n, -ия pl 'Lauschen n
23/sg, Be'lauschen n 23/sg; 'Zuhören n
23/sg, 'Abhören n 23/sg; устройство за
ж 'Abhöranlage /16
поделушвач m, -и pl 'Lauscher m 4,
'Horcher m 4
нодсмнв1ам се, -аш ce (-ax ce) uv; под¬
ем |ея се, -ееш се (-ях се) v 1. 'lächeln vi
<hb> (на някого 'über jmdn.) 2.
(присмивам ce) sich 'lustig 'machen vr
<hb> (на някого 'über jmdn.);
'spötteln vi <hb> (на über 4) O ж
под мустак 'schmunzeln vi < hb> ,
подсмихв|ам се, -аш ce (*ax ce) uv;
подсмйхн|а се, -еш ce (-ax ce) v 'lä¬
cheln vi <hb>, 'schmunzeln vi <hb>
подсмъркв1ам, -аш (-ax) uv; подсмър-
кн|а, -еш (-ах) v 'schnupfen vi <hb>,
'schnaufen vi <hb>
подсмърч|ам, -аш (-ax) uv 1. (вдишвам)
'schnupfen vi <hb>, 'schnaufen vi
<hb>, 'hochziehen vt, vi <32a/hb>
2. (хълцам) 'schluchzen vi <hb> 3. wng
(от нямане) 'zusehen 'müssen vr
< 42/hb>
подсоляв|ам, -аш (-ax) uv; подсол|я,
-йш (-йх) V 'salzen vt
подставен adj 'vorgeschoben; ~ o лице
Mario'nette /16, 'Strohmann m 3
подстави|a /, -и pl 'Untersatz m 2,
Ge'stell n 20, 'Ständer nt 4
подстанция /, -и pl 'Umschaltstation
/17
подстомаш|ен, -ни adj 'Magen-; - на
жлеза 'Bauchspeicheldrüse /16
подсторв|ам, -аш (-ax) uv; подстор|я,
-иш (-их) V 'aufhetzen vt <а>, 'auf¬
wiegeln vt <а>, 'anstiften vt <a>
(към zu 3)
подсторнн|к nt, -ци pl 'Aufheizer m 4,
'Aufwiegler m 4, 'Anstifter m 4
подсторя t подсторвам
подстрекавам, -аш (-ax) uv = под¬
сторвам
подстрекаваме п, -ия pl 'Aufhetzen п
23/sg
подстрекател (*ят) т, -и pl 'Anstifter т
4, 'Aufwiegler т 4, 'Rädelsführer т 4
подстрекател ен, -ни и. подстрекателски
adj 'aufwieglerisch
подстрекателств|о п, -а pl 'Aufwiege¬
lung / 17, 'Anstiftung / 17; анти-
държавно ж 'staatsfeindliche 'Hetze/16
подстрнгв|ам, -аш (-ах) uv; под¬
стрижа, -жеш (-rax) v 1. die 'Haare
'schneiden <21, d - tt>; (някого
jmdm.) 2. 'scheren vt < 14 >; ж овца
ein Schaf 'scheren 3. (подкастрям)
be’schneiden vt < 21 b, d -tt >; ж ce 1.
(коса Haar) sich die 'Haare 'schneiden
'lassen vt < 3/hb > 2. (ставам калугер 1
подстъп
582
ins 'Kloster 'gehen vi < 13/sn>; x ce
за калугер ins 'Kloster 'gehen
подстъп от, -и pl 1. (подход) Herange¬
hen n 23 (към кешо an etw. 4) 2. Mil
'Zugang m 2 auch übertr (към zu J)
подсукв|ам, -аш (-ах) uv; подсу[ча,
-чеш (*ках) v 1. (мустаци 'Schnurr¬
bart) 'zwirbeln, vt, 'hochzwirbeln vt
<a> 2. (ръкав 'Ärmel) 'hochkrem¬
peln v/ < a >, 'hochschlagen vf <4a >,
'hochrollen vt <a>
подсушавам, -аш (-ах) uv; подсуш|а,
-йш (*йх) V 'abtrocknen vt <a>,
'trocknen'lassen vt <3jhb>\ x cesich
'abtrocknen vr, sich 'trocknen 'lassen
подсъд|ен, -ни adj 1. (наказуем) 'straf¬
bar 2. (подлежащ на дадена съдебна
инстанция) der Ge'richtsbarkeit un¬
terworfen (на 2)
подсъдйм adj als Subst 'Angeklagter
от 7+ O на -ата скамейка auf der
'Anklagebank
подсъдност / nur sg Ge'richtsbarkeit
/17 fsg
подсъзнание n nur sg 'Unterbewußtsein
n 23/sg
подсьзнател|ен, -ни adj 'unterbewußt
п6дтн|к от, -ци pl Im'puls m 1, 'Anre¬
gung/ 17, 'Antrieb от 1
подтикв|ам, -аш (-ах) uv; подтйкн|а,
-еш (-ах) V 1. (бутам) 'stoßen vt
< 34 >, 'schieben vt < 32 > 2. (насър¬
чавам) 'anregen vt <a>, 'treiben vt
<23>, er'muntern vr <b>
кодтяск|ам, -аш (-ах) uv; подтйсн|а,
-еш (-ах) V = потискам
подтйснатост / nur sg = потиснатост
подтнсни|к от, -ци pl = потисник
подтисничество п nur sg = потисничество
подткчв|ам, -аш (-ах) uv 'trippeln vi
<sn>, 'laufen vi <9/sn>
подточк|а /, -и pl 'Unterpunkt m 1*
подтропически adj 'subtropisch
подув[ам, -аш (-ах) uv; поду|я, -еш (-х)
V 'aufblähen vt <а>, erweitern vt
< b >, 'weiten vt; x ce 'schwellen vi
< \1jsn>, 'anschwellen vi < 17a/jn>
подуправител (-ят) от, -и pl 1. (на за¬
ведение) 'stellvertretender Ver'walter
от 4 2. (на околия) veralt 'Unterpräfekt
от 8
подут adj ge'schwollen
подутии|а /, -й pl 'Schwellung /17
нодутост /, -и pl 'Schwellung / 17
подухв|ам, -аш (-ах) uv; подух|ам, -аш
(-ах) V ein 'wenig 'blasen vi <l/hb>;
(вятър) leicht 'wehen vi <hb>
подучв|ам, -аш (-ах) uv; подуч|а, -иш
(-их) V 'beibringen < 24а > (някого на
нещо jmdm. etw.) 4
подули|ам, -аш (-ах) uv; подуш|а, -иш
(-их) V 1. (помирйсвам) be'schnüffeln
vr <b> 2. (откривам чрез душене)
'wittern vt 3. übertr (открйвам) 'auf¬
spüren vf <a>; (догаждам се)
her'ausbekommen vt <33c>; x ce
1. (открйваме се чрез душене) sich
riechen vr <32>, sich 'wittern vr
2. (помирйсвам се взаимно) sich
be'schnüffeln vr <b> O краставите
магарета през девет баира се - ат
gleich und gleich ge'seltt sich gern
подуя t подувам
подхващ[ам, -аш (-ах) uv; подхвак[а,
-еш (-ах) V 1. (хващам) 'fassen vr,
'packen vr, er’greifen vr <21b> 2. (хва¬
щам отдолу) von 'unten er'greifen
3. (започвам) be'ginnen vt <26b>,
'anfangen vr <2a>; x работа 'eine
'Arbeit be'ginnen ['anpacken < a > )
4. (започвам отново) 'aufnehmen vr
<16a >; x прекъснатия разговор
das unterbrochene Ge'spräch 'wieder
'aufnehmen 5. (заговорвам) ein Ge¬
'spräch be'ginnen (някого mit jmdm.)
подхвърл|ям, -яш (-ях) uv; подхвърл|я,
-иш (-их) v 1. 'werfen vr <16>;
(пренебрежително) 'hinwerfen vt
< 16a>; x топка 'einen Ball 'zuwer¬
fen < 16a>; x шапката die 'Müt¬
ze 'hochwerfen <16a> 2. (тайно
оставям) 'zuspielen vt <a>; 'unter¬
schieben vt < 32a >; x писмо на
някого jmdm. 'einen Brief 'zuspielen
3. übertr (загатвам) 'anspielen vi
< &/hb > (за auf 4) 4. übertr (обаждам
583
подяждам
се) 'einwerfen vt <!6а> 5. übertr
unter'ziehen vt <32a, h — g>; ж на
критика 'einer Kri'tik unter'ziehen; ж
на преценка 'einer 'Einschätzung
unter'ziehen; ж на унищожение
vernichten vt <b> <0 ж дете ein
Kind 'aussetzen <a>
подхлъзв|ам, -аш (-ах) uv; подхлъзн|а,
-еш (-ах) V ver'führen vt <b>, 'täu¬
schen v/; ж се 1. 'ausrutschen vi
<a/sn>, 'ausgleiten vi <21 a/sn>
2. (измамвам се) her'einfallen vi
< 3 a jsn >
подхльзван1е и, -ия pl 'Ausrutscher m 4
auch übertr
подхлъзна t подхлъзвам
подход m, -и pl Her'angehen n 23jsg
(към an 4)
подход|ен, -ни adj 'passend, entspre¬
chend
подходящ adj 'passend, entsprechend,
recht
подхожд|ам, -аш (-ах) uv 1. (съответ-
ствувам) entsprechen vi < 16hjhb >
(на нещо 'einer 'Sache); 'passen vi
<hb>(на нещо zu etw. 5) 2. (пос¬
тъпвам) her'angehen < 13 z.jsn > (към
нещо an etw. 4)
подхождащ adj = подходящ
подхранв|ам, -аш (-ах) uv; подхран|я,
-иш(-их)у1. (с храна) er'nähren vr2.
(с енергия) Speisen vi <hb> 3. (с
фураж) 'füttern vt 4. (с тор) 'düngen vt
5. übertr (подсилвам) 'Nahrung 'ge¬
ben < 15 >; ж подозрение 'einem
Ver'dacht 'neue 'Nahrung 'geben
подцентрал|а/, -и pl 'Nebenstation/17
подценяв|ам, -аш (-ах) uv; подцен[я,
-йш (-йх) V unter'schätzen vt < а >
подчертавам, -аш (-ах) uv; под-
черта|я, -еш (-х) v unterstreichen vt
<21b> O ж дебело dick unterstrei¬
chen auch übertr
подчертан adj be'tont
подчинен adj 1. unter'geben, unterstellt
2. (завйсим) 'abhängig O ~ o изрече¬
ние Gramm 'Nebensatz m 2
подчинени|е n, -я pl 1. 'Unterordnung
/17 2. (зависимост) 'Abhängigkeit/17
3. (послушание) Ge'horsam m 1 jsg
подчиненост fnur sg 1. 'Unterordnung
/ 17, Unterstellung / 17 2. (зависи¬
мост) 'Abhängigkeit /17
подчинител|ен, -ни adj Gramm subor¬
dinierend; ж съюз subordi'nierende
Konjunkti'on /17
подчиняв|ам, -аш (-ах) uv; лодчин|я,
-йш (-йх) V 'unlerordnen vt <а>,
unterwerfen vt < 16b> (на някого
jmdm.); ж се sich 'unterordnen vr, sich
unter'werfen vr (на някого jmdm.)
подшепв|ам, -аш (-ах) uv; подшепн|а,
-еш (-ах) V 'zuflüstern vt < а >
подшйв|ам, -аш (-ах) uv; подшй|я, -еш
(-х) V1. (заръбвам) 'einnähen vt < а >,
'einsäumen vt < а > 2. (подплатявам)
'füttern v/ 3. (шия) 'nähen vt 4. (при
подвързване) 'heften vt
подшушв|ам, -аш (-ах) uv; подшушн|а,
-еш (-ах) v 'zuflüstern vt < а >
подъвкв|ам, -аш (-ах) uv; подъвк|ам,
-аш (-ах) v (малко) ein 'wenig 'kauen
vt, vi <hb>; (от време на време) ab
und zu ein 'wenig 'kauen
под|ъл, -ли adj ge'mein, Schurkisch,
'niederträchtig
подърж|а, -йш (-ах) v ein 'wenig 'halten
vt <3>
подърпам t подръпвам
подъхв|ам, -аш (-ах) uv; подъх|ам, -аш
(-ах) и. подъхн|а, -еш (-ах) v ein
'wenig 'atmen vi <hb>
подяжд|ам, -аш (-ах) uv; лод|ям, -ядеш
(-ядох) V 1. zer'fressen vt <15b>;
червеи ~ ат корените 'Würmer zer¬
'fressen die 'Wurzeln; ръждата - a
желязната подставка der Rost
zer'frißt das 'Eisengestell 2. (вода
'Wasser) unter'spülen vt < b > 3. umg
(започвам да ям) 'anfangen vi
<2ajhb> zu ver'brauchen [zu 'essen]
4. übertr (разрушавам) unter'graben
vt <4b>, zer'stören vt <b>; тайна
скръб ~ а здравето ми ein ge'heimer
'Kummer unter'gräbt 'meine Gesund¬
heit; ж ce sich Streiten vr <21 > (cmil
подялба
584
5), wie Hund und 'Katze sein vi < B >
(c mit 3)
подялба /, поделби pl 'Teilung /17
подялкЩам, -аш (-ах) uv; подялк|ам,
-аш (-ах) V ein 'wenig 'schnitzen vt
подям t подяждам
поевропейчв|ам, -аш (-ах) uv; поевро-
пейч|а, -иш (-их) v europäi'sieren vt
<d>; ж се sich europäi'sieren vr
1 поевтинявам, -аш (-ах) uv; поев¬
тинея, -ееш (-ях) v 'billiger 'werden vt
< 18/m>
Поевтинявам, -am (-ах) uv; поев¬
тиня, -йш (-йх) V ver'billigen vt <b>
поединично adv 'einzeln, 'einer nach
dem 'andern
поези|я/, -и pl Poe'sie/16a auch übertr,
'Dichtung /17, 'Dichtkunst / 14
поем|а /, -и pl Po'em n 20*
поем|ам, -аш (-ах) uv; пое | ма, -меш (-х)
V 1. (вземам) 'nehmen vt < 16 > 1 (нато¬
варвам се) über'nehmen vt < 16 b >;
ж задължение 'eine Verpflichtung
über'nehmen; ж отговорност Verant¬
wortung über'nehmen; ж властта die
Macht über'nehmen 3. (приемам) 'auf¬
nehmen vt <16a>; ж храна'Nahrung
'aufnehmen 4. (вдишвам) 'einatmen vi
< z/hb >, 'Atem 'holen ['schöpfen], Luft
'holen ['schöpfen]; ж свежия въздух die
'frische Luft 'einatmen; ж дъх Luft
'schöpfen auch übertr 5. (тръгвам) sich
auf den Weg 'machen vr, 'aufbrechen vi
< 16a/sn> (за нещо nach etw. 3); ж
път sich auf den Weg 'machen 6. (за¬
почвам) 'anfangen vt < 2a >, be'ginnen
vt <26b>, 'aufnehmen vt < 16a>; ж
борбата den Kampf be'ginnen ['aufneh¬
men]; ж работата die 'Arbeit be'gin¬
nen; ж службата си 'seinen Dienst
be'ginnen ['aufnehmen] 7. (заговорвам)
'anfangen zu 'sprechen 8. (продъл¬
жавам) 'fortführen vt <a>, 'aufneh¬
men; ж прекъснатия разговор das
unterbrochene Ge'spräch 'fortführen
['aufnehmen]
поем|ен, -ни ad/. ~ ни условия 'Annah¬
mebedingungen f\ljpl
1ю|ен, -йни adj: ~ йна птйца 'Singvogel
m 5
поергенув|ям, -аш (-ах) v ein 'Weilchen als
'Junggeselle 'leben vi <hb>, eine 'Weile
'Junggeselle 'bleiben vi < lljsn >
поет m, -и pl 'Dichter m 4, Po'et m 8
поетес|а /, -и pl 'Dichterin /18
поеп13мр|ам, -аш (-ах) uv poeti'sieren vt
<d>
поетика / nur sg Po'etik /17
поетнч|еи, -и и. поетически adj 'dichte¬
risch, po'etisch
поетичност f nur sg Poe'sie / 16a
поехтяв|ам, -аш (-ах) uv; поехт|я, -йш
(-ях) V (кънтя малко) ein 'wenig 'dröh¬
nen vi <hb>, kurz er'tönen vi < bjsn >;
(вятър Wind) ein 'wenig 'brausen vi
<hb>; (от време на време) hin und
'wieder 'dröhnen, er'tonen; (вятър
Wind) hin und 'wieder 'brausen
пожабуркв|ам, -аш (-ах) uv; пожа-
бурк|ам, -аш (-ах) v I. ein 'bißchen
'gluckern vt <hb> 2. (пеня)ein'bißchen
'schäumen vi <hb> 3. (в устата) 'spülen
vt, 'gurgeln vt; пожабуркай c лайкучка!
'spüle 'deinen Mund mit Ka'mille!,
'gurgele mit Ka'mille!
пожадув|ам, -аш (-ах) v (малко) ein
'wenig 'dürsten vi <hb>, ein 'bißchen
Durst er'leiden < 21b, d - tl>; (кратко
време) 'eine 'Weile 'dürsten, 'eine 'Weile
Durst er'leiden (за nach 3)
пожалв|ам, -аш (-ах) uv; пожал|я, -иш
(-их) V 1. (имам съчувствие) 'Mitleid
[Erbarmen] 'haben < А > (някого mit
jmdm. ). bemitleiden <b> (някого
jmdn. ) 2. (жаля кратко време) 'kurze
Zeit 'trauern vt <hb> (някого um
jmdn.); 'kurze Zeit be'trauem <b>
(някого jmdn.) O не ж сйлитесй 'seine
'Kräfte nicht 'schonen; не ж средства
'keine 'Mittel 'scheuen
пожар m, -и pl 'Feuer n 23, Brand m 2,
'Feuersbrunst /14
пожар|ен, -ни adj Brand-, 'Flammen-O
~ на команда 'Feuerwehr/17; ж кран
Hy'drant m 8
пожаршц|е n, -a pl 'Brandstätte /16
585
позавивам
пожарн|а/ -и pl 'Feuerwehr /17
пожарникар (-ят) т, -и pl 'Feuerwehr¬
mann т 3
пожарникарски adj 'Feuerwehr-; «а
стълба 'Feuerwehrleiter /16; ~ а
служба 'Feuerwehr /17
пожарогасител (-ят) т, -и pl 'Feuerlö¬
scher т 4
пожарогасител! ен, -ни adj 'Feuerlösch-
пожелав|ам, -аш (-ах) uv; пожела|я, -еш
(-х) V 'wünschen (на някого нещо jmdm.
etw.)
пожелани е п, -я pl Wunsch т 2
пожелая | пожелавам
поженвам, -аш (-ах) uv; пожен|а, -еш
(-ах) V = пожънвам
пожерпгвовани|е п, -я pl 'Spende /16
пожертвовател (-ят) т, -и pl 'Spender т 4
пожертвовател|ен, -ни adj 'opferfreudig
пожертвователност / nur sg 'Opferfreu¬
digkeit /17
пожертвув|ам, -аш (-ах) v 'opfern vt
пожнвяв|ам, -аш (-ах) uv; пожив|ея,
-ееш (-ях) V 1. (прекарвам малко) 'eine
'Zeitlang 'leben vi <hb> 2. (на квар-
тйра съм, имам жилище) 'eine 'Zeitlang
'wohnen vi <hb> 3. (прекарвам добре)
gut 'leben
пожйв|ям, -яш (-ях) uv; пожив|я, -иш
(-йх) V am 'Leben er'halten vt <3b>;
бог да те ~ й 'gebe dir Gott Gesund¬
heit, 'möge dich Gott be'hüten
пожизнен adj 'Lebens-; 'lebenslänglich;
~ а пенсия 'lebenslängliche 'Rente/16,
'Rente auf 'Lebenszeit
‘пожълтяв ам, -аш (-ах) uv; пожълт|я,
-йш (-йх) V gelb 'färben vt
2пожьлтяв|ам, -аш (-ах) uv; пожълтея,
-ееш (-ях) V gelb 'werden vi <18/sn>,
ver'gilben vi <bjsn>
пожънв|ам, -аш (-ах) uv; пожън|а, -еш
(-ах) V 1. 'mähen vt, 'abmähen vt < a >;
* пшеницата den 'Weizen 'mähen; a
нивата das Feld 'abmähen 2. (при-
бйрам) 'ernten vt, 'abemten vt < a >; a
зърнените култури das Ge'treide
'ernten; а нивата das Feld 'abem¬
ten 3. (жъна малко) ein 'bißchen 'mähen
п6з|а /, -и pl 1. 'Pose / 16 2. Film
'Einstellung /17, 'Aufnahme/ 16
позабав ям, -яш (-ях) uv; позабав|я, -иш
(-их) V 1. (карам бавно) ein 'wenig
verlangsamen vt < b >; а стъпките си
'seine 'Schritte ein 'wenig verlangsamen
2. (задържам чрез кратко спиране)
ein 'wenig 'aufhalten vt < 3a >; непред¬
видени работи ме ~ иха 'unvorher¬
gesehene 'Dinge 'haben mich ein 'wenig
'aufgehalten 3. (протакам) ein 'wenig
ver'zögern vt < b>; лошото време - я
жътвата das 'schlechte 'Wetter ver'zÖ-
gert ein 'wenig die 'Ernte; a ce sich ein
'wenig ver'zögern vr
позабогатнв[ам, -аш (-ах) uv; поза-
богат|ея, -ееш (-ях) v ein 'bißchen
reich 'werden vi < 18/^w>
позаболяв|ам, -аш (-ах) uv; позабол|ея,
-ееш (-ях) V ein 'wenig krank 'werden vi
< 18/зи >, ein 'wenig er'kranken vi
<b/su>, sich 'eine leichte 'Krankheit
'zuziehen vr <32 a, h - g>
позаболя|ва ме (-ва ме) uv; позабо|лй ме
(-ля ме) V nur 3. Pers (малко) ein
'bißchen weh tun vi < 'iS/hb >, ein bi߬
chen 'schmerzen vi <hb>; (от време на
време) ab und zu weh tun, ab und zu
'schmerzen
позабрав|ям, -яш (-ях) uv; позабрав|я,
-иш (-их) V ein 'wenig [hin und 'wieder]
ver'gessen vt < 15b >; nur uv ein 'wenig
ver'geßlich sein < B, sn >
позабърсв|ам, -аш (-ах) uv; позабър|ша,
-шеш (-сах) v (малко) ein 'wenig 'wi¬
schen vt, ein 'wenig 'abwischen vt < a >;
(от време на време) ab und zu ein 'wenig
'wischen, ab und zu ein 'wenig 'abwi¬
schen
позаваля|ва (-ва) uv; позава|лй (-ля) v nur
3. Pers 'anfangen vi <2a/A6> ein 'bi߬
chen zu 'regnen ['schneien]
позавйв|ам, -аш (-ах) uv; позавй|я, -еш
(-х) V 1. (увивам) ein 'bißchen 'einwik-
keln v/ <a> 2. (покривам) ein'bißchen
'zudecken vr <a>3. (коса Haar) ein
'wenig 'wickeln vr 4, (бурма 'Schraube)
ein 'bißchen 'festschrauben vr <a> 5.
позавиждам
586
(посока 'Richtung) ein 'wenig 'abbiegen
vr <32a/sn>
позавйжд|ам, -am (-ax) uv; позавйд|я,
-иш (позавидях) v ein 'wenig be'neiden
<b> (на някого jmdn.)
позавйя | позавйвам
по-завчера adv 'vorvorgestern
позагазв ам, -аш (-ах) uv; позагаз|я, -иш
(-их) V in die 'Klemme [Tatsche] ge'raten
vi < 3 Ъ/sn >
позагарям, -яш (-ях) uv; позагор|я, -йш
(-ях) V 1. ein 'wenig ver'brennen vt
<10b> 2. (ядене 'Essen) ein 'wenig
'anbrennen vi < 10ajsn> 3. (кожаHaut)
ein 'bißchen braun 'werden vi < \ &/sn>
позагатв|ам, -аш (-ax) uv; позагатн|а,
-еш (-ах) V ein 'wenig 'andeuten vt < a >,
leicht 'andeuten (за нещо etw.)
позаглйжд|ам, -аш (-ax) uv; позаглад|я,
-иш (-их) v 1. ein 'wenig 'glätten vt auch
übertr 2. (c ютия) über'bügeln vt <a>
['plätten vt] 3. (точа) ein 'wenig 'schärfen
vt ['schleifen vr] 4. (уреждам) ins 'reine
'bringen < 24 >; ж се 1. ein 'wenig glatt
'werden vj <18(sn>, sich ein 'wenig
'glätten vr 2. (напълнявам) ein 'wenig
'zunehmen vi < 16a/hb>,ein 'bißchen
rund 'werden vi <18/sn> 3. (уреждам
се) ins 'reine 'kommen vi <33Jsn>, ins
'rechte Lot 'kommen
позаглежд|ам, -аш (-ax) uv; поза¬
пея! ам, -аш (-ах) v ein 'wenig 'an¬
schauen v/ < а >, ein 'wenig 'angucken vt
< a >, ein 'wenig 'anstarren vr < a >; ж
ce ein 'wenig 'starren vi <hb>, ein
'wenig 'schauen vi <hb>, ein 'wenig
'gucken vi <hb>, ein 'wenig 'gaffen vi
<hb> (в auf 4)
позаголв|ам, -аш (-ax) uv; позагол|я,
-иш (-их) V ein 'wenig ent'blößen vt
<b>
позагоря | позагарям
позагрея f позагрявам
позагрйжв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
позагрйжа се, -иш се (-их се) v sich ein
'bißchen 'Sorgen 'machen vr, sich ein
'wenig 'sorgen vr (за някого um jmdn.)
позагрозявам, -аш (-ax) uv; поза-
гроз|я, -йш (-йх) V ein 'bißchen 'hä߬
lich 'machen vt, ein bißchen verunzie¬
ren vr < b>, ein 'bißchen verunstalten
vt <b>
позшгрубяв|ам, -аш (-ax) uv; поза-
груб|ея, -ееш (-ях) v ein 'bißchen rauh
'werden vi < 18jsn >
позагръщ|ам, -аш (-ax) uv; позагърн|а,
-еш (-ах) V ein 'wenig 'einhüilen vr
<a>
позагряв|ам, -аш (-ax) uv; позагр|ея,
-ееш (-ях) V ein 'bißchen warm 'machen
vr, ein 'bißchen er'wärmen vt < b >, ein
'bißchen 'wärmen vr
позагьрна | позагръщам
позадремв|ам, -аш (-ax) uv; поза-
дрем|я, -еш (позадрямах) v ein 'we¬
nig 'einschlummern vi <ajsn>
позадр!ств|ам, -аш (-ax) uv; поза-
дръст1я, -иш (-их) v ein 'wenig ver-
'stopfen vr < b>, (от време на време)
ab und zu ver'stopfen
позадрямв|ам, -аш (-ax) uv = поза-
дремвам
позадушав|ам, -аш (-ах) uv; позадуш|а,
-йш (-йх) v ein 'wenig 'schmoren vt, ein
'wenig 'dünsten vr, ein 'wenig 'dämpfen
vt; ж месо Fleisch ein 'wenig 'schmo¬
ren; ж моркови 'Möhren ein 'wenig
'dünsten; ж картофи Kartoffeln ein
'wenig 'dämpfen
позадълбочав|ам, -аш (-ax) uv; поза-
дълбоч|й, йш (-йх) V ein 'wenig ver-
'tiefen vt <b>
позадърж|ам, -аш (-ax) uv; позадърж|а,
-йш (-ах) V 1. (възпйрам, забавям)
'eine 'Zeitlang 'aufhalten vt <3a>
2. (арестувам) 'eine 'Zeitlang 'festneh¬
men vr < 16 a> 3. (държа у себе си)
'eine 'Zeitlang bei sich be'halten vt
<3b>
позадъхв]ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
позадъх|ам се, -аш ce (-ax ce) v ein
'wenig 'außer 'Atem ge'raten vi
<3bjsn>
позаекв ам, -аш (-ax) uv; позаекн|а, -еш
(-ах) V ein 'wenig 'stottern vi <hb>
позаздравяв[ам, -аш (-ax) uv; позаз-
587
позапичам
драв|ея, -ееш (-ях) v (рана) ein 'wenig
ver'heilen vi < b/sn >
позаинтересув|ам се» -аш се (-ах се) v
sich ein 'wenig interessieren vr < d >
(от нещо für etw. 4)
позакаляЩам, -аш (-ах) uv; позакал|я,
-йш (-йх) V ein 'wenig 'abhärten vt
< a >, ein 'wenig 'stärken vt
позакач|ам, -аш (-ах) uv; позакач|а,
-йш (-йх) у ein 'wenig 'necken vt; ж ce
sich ein 'wenig 'necken vr (c mit J)
позакашл|ям се, -яш се (-ях ce) v sich
'räuspern vr, 'hüsteln vi <hb>
позакрйв|ам, -аш (-ах) uv; позакрй|я,
-еш (-х) V 1. (притварям) ein 'wenig
'zumachen vt < а > 2. (покривам) ein
'wenig be'decken vt <b>, ein 'wenig
'zudecken vr < a >, ein 'wenig ver'dek-
ken vt < b> 3. (крия от чужд поглед)
ein 'wenig ver'bergen vt < 16b >; ж ce
sich ein 'wenig 'zudecken vr, sich ein
'wenig be'decken vr
позакусв|ам, -аш (-ах) uv; позакус|я,
-иш (-их) V 'eine 'Kleinigkeit 'essen
< 15, ge'gessen >, 'einen 'kleinen 'Im¬
biß zu sich 'nehmen < 16 >; (сутрин
'morgens) 'eine 'Kleinigkeit [ein 'bi߬
chen] 'frühstücken
позакърпя|ам, -аш (-ах) uv; поза¬
кърпя, -иш (-их) V ein 'wenig 'stopfen
vt, ein 'wenig 'flicken vt; (от време на
време) ab und zu 'stopfen, ab und zu
'flicken
позакьсняв|ам, -аш (-ах) uv; поза-
късн|ея, -ееш (-ях) v ein 'wenig zu spät
'kommen vi <33/sn>, sich ein 'wenig
ver'späten vr <b>
позалъгв|ам, -аш (-ах) uv; позалъ|жа,
-жеш (-гах) v 1. (забавлявам) ein
'wenig die Zeit vertreiben <23b>
(някого jmdm.), ein 'wenig unter-
'halten vt <3b> 2. (уталожвам) ein
'wenig 'stillen vt; ж глада den 'Hunger
ein 'wenig 'stillen 3. (измамвам) ein
'wenig 'vormachen vt < a >, ein 'wenig
'vorschwindeln <a> (някого jmdm.
etw.); ж някого c хубави думи jmdm.
mit 'schönen 'Worten etw. 'vormachen;
(като протакам нещо) 'hinhalten vt
<3a>; ж някого c обещания jmdn.
mit Versprechungen 'Hinhalten; (кан-
дърдйсвам) ein 'wenig be'schwatzen vt
<b>; ж ce 1. (забавлявам ce) sich
ein 'wenig beschäftigen vr < b >, sich
ein 'wenig die Zeit vertreiben vr
2. (глад 'Hunger) den 'Hunger ein
'wenig Stillen; (жажда Durst) den
Durst ein 'wenig 'stillen 3. (мамя ce)
sich etw. 'vormachen vr
позамазв|ам, -аш (-ах) uv; позама|жа,
-жеш (-зах) v 1. (запълвам) ein 'wenig
'zuschmieren vt <a>, ж c маджун
ein 'wenig 'kitten vt; ж дупка ein Loch
ein 'wenig 'zuschmieren 2. (мазилка
Putz) ein 'wenig ver'putzen vt <b>,
ein 'wenig ver'schmieren vt <b> 3.
übertr (потулвам) ein 'wenig vertu¬
schen vt <b>
лозамйсл|ям се, -яш се (-ях ce) uv;
позамйсл|я се, -иш се (-их ce) v ein
'wenig 'nachdenken vi < 10a, nk-ch/
hb>
позамогв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
позамогн]а се, -еш ce (-ax ce) v sich ein
'kleines Ver'mögen 'schaffen vr < 1 >
позаморяв|ам, -аш (-ax) uv; поза-
мор|я, -йш (-йх) v ein 'wenig er'müden
vr < b >, ein 'wenig 'müde 'machen vt;
ж ce ein 'wenig er'müden, ein 'wenig
'müde 'werden vi <18/sn>
позамотав|ам, -аш (-ax) uv; поза-
мота|я, -еш (-х) v 1. ein 'wenig 'auf¬
wickeln vr < a >, ein 'wenig 'wickeln
vr 2. übertr (забърквам) ein 'wenig
durchein'ander 'bringen vr <24a>,
ein 'wenig ver’wirren vr < b >
позамърсяв[ам, -аш (-ax) uv; поза-
мърс|я, -йш (-йх) V ein 'wenig ver-
'schmutzen vr < b >, ein 'wenig 'schmut¬
zig 'machen vt, ein 'wenig verun¬
reinigen vr <b>
позанимав|ам, -аш (-ax) uv; позани-
мй|я, -еш (-х) V ein 'wenig beschäfti¬
gen vr <b>; ж ce sich ein 'wenig
beschäftigen vr (c mit 3)
позапйч|ам, -аш (-ax) uv; позапе|ка.
позаплесвам се
588
-чеш (позапекох) v (ядене 'Essen) ein
'wenig über'backen vt <46>
позаплесв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
позаплесн|а се, -еш се (-ах се) v 'gaffen
vi <hb>,'starren vi <hb> (nonach3)
позапознав|ам, -аш (-ах) uv; поза-
позна|я, -еш (-х) v ein 'wenig be-
'kannt 'machen vr (c mit)
позап0мн|ям, -яш (-ях) uv; позапомн|я,
-иш (>их) v (повърхностно) sich
'flüchtig 'merken vr; (откъслечно) sich
'teilweise ('bruchstückweise] 'merken
позапотяв|ам, -аш (-ах) uv; позапот|я,
-йш (*йх) V ein 'wenig ins 'Schwitzen
'bringen vt < 24 >; s ce ein 'wenig ins
'Schwitzen 'kommen vi < 33/sn >
позапърясв|ам, -аш (-ах) uv; поза-
пърж1а, -иш (-их) V ein 'wenig 'an¬
braten vt <3a>, ein 'wenig braun
'werden 'lassen vr < 3jhb >
позапъхтяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
позапъхт|я се, -йш се (-ях ce) v ein
'wenig 'außer 'Atem 'kommen vi
< 33 jsn >
позарадв|ам, -аш (-ax) v ein 'wenig
'Freude be'reiten <b> (някого
jmdm.); ein 'wenig er'freuen vr <b>;
» ce sich ein 'wenig 'freuen vr
позараств|ам, -аш (-ax) uv; позарасн|а,
-еш (-ах) и. позараст|а, -еш (поза-
растох) V ein 'wenig ver'heilen vi
< b/sn >, ein 'wenig 'Zuwachsen vi
< 4 jsn >
позаседяв|вм се, -аш ce (-ax ce) uv;
позасед|я се, -йш се (-ях ce) v ein
'wenig 'sitzen vi <25xjhb>, eine 'Zeit¬
lang 'sitzen 'bleiben vi <23jsn>
позасйлвам, -аш (-ax) uv; позасйл|я,
-иш (-их) V1. (подсйлвам) ein 'wenig
'stärken vr, ein 'wenig verstärken vt
<b> 2. (ускорявам) ein 'wenig be¬
schleunigen vr <b>; ä ce 1. (ста¬
вам по-силен) sich ein 'wenig
'kräftigen vr, sich ein 'wenig Stärken vr
2. (затйчвам ce) ein 'wenig Schneller
'laufen vi <9jsn> 3. (c превозно
средство) ein 'wenig Schneller 'fahren
vi < 4/sn >
позаснщ|ам, -аш (-ax) uv; позасйт|я,
-иш (-их) V ein 'wenig Sättigen vr, ein
'wenig satt 'machen vr; % ce sich ein
'wenig 'sättigen vr
позаслажд|ам си, -аш си (-ах си) uv;
позаслад|я си, -йш си (-йх си) v sich
ein 'wenig 'gütlich tun < 38 > (c an 3)
позаслуив|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
позаслуш|ам се, -аш ce (-ax ce) v ein
'wenig 'horchen vi <hb>, ein 'wenig
'lauschen vi <hb>
позасмнв ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
позасм|ея се, -ееш се (-ях ce) v ein
'wenig 'lachen vi <hb>\ (от време на
време) ab und zu 'lachen, ab und zu
'auflachen vi <ajhb>
позасоляв|ам си, -аш си (-ах си) uv;
позасол|я си, -йш си (-йх си) v ein
'wenig von etw. Ge'salzenem 'essen vt
< 15, ge'gessen>
позаспйв|ам, -аш (-ax) uv; позасп|я,
-йш (-ях) V ein 'wenig 'einschlummern
vi <a(sn>, 'einnicken vi <a/sn>
позасрамв|ам, -аш (-ax) uv; поза-
срам^, -иш (-их) V ein 'wenig be¬
schämen vr <b>, ein 'wenig 'blo߬
stellen vt < a >;« ce sich ein 'wenig
'schämen vr
позастаряв|ам, -аш (-ax) uv; позас-
тар|ея, -ееш (-ях) v (ставам стар) ein
'wenig alt 'werden vi < I &/sn >;
(ставам по-стар) ein 'wenig 'älter 'wer¬
den
позастйв|ам, -аш (-ax) uv; позастйн|а,
-еш (-ах) V ein 'wenig 'auskühlen vr
<a>, sich ein 'wenig 'abkühlen vr
<a>
позастояв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
позасто|я се, -йш се (-ях ce) v ein
'wenig Stehen 'bleiben vi <23/sn>,
'eine 'kurze 'Zeitlang Stehen 'bleiben,
sich ein 'wenig 'auflialten vr <3a>
позастудя|ва се, (-ва ce) uv; позастуд|й
се (-Й ce) v unpers (става студено)
ein 'wenig kalt 'werden vi < 1 %/sn >;
(става по-студено) ein 'wenig 'kälter
'werden
лозатвар|ям, -яш (-ях) uv; позатвор|я.
589
поздравителен
-иш (-их) V 1. (врата) 'anlehnen vt
<а> 2. (очи) 'blinzeln vi <hb>,
'etwas zu'sammenkneifen vt <21a>;
s очите mit den 'Augen 'blinzeln, die
'Augen zu'sammenkneifen
позат лъстяв| ам, -аш (-ах) uv; поза-
тлъст|ея, -ееш (-ях) v ein 'wenig fett
'werden vi < 18jsn >; (ставам дебел)
ein 'wenig dick 'werden
позатопл|ям, -яш (-ях) uv; позатопл|я,
-иш (-их) v ein 'wenig er'wärmen vr
< b >, 'etwas 'wärmen vt; s ce 'etwas
'wärmer 'werden vi < 18/sn>, sich 'et¬
was er'wärmen vr
позатреперв|ам, -аш (-ах) uv; поза-
трепер|я, -еш (-ах) v 'anfangen vi
<2аfhb> leicht zu 'zittern
позатрй|са ме (-са ме) uv; позатресе ме
(позатресе ме) v unpers 'einen 'leichten
'Schüttelfrost be'kommen < 33b >
позатрогв|ам, -аш (-ах) uv; поза-
трогн|а, -еш (-ах) v ein 'wenig 'rüh¬
ren vt, ein 'wenig in 'Rührung ver¬
hetzen yt < b >
позатрудняв|ам, -аш (-ах) uv; поза-
трудн|я, -йш (-йх) V in 'eine 'etwas
'schwierige 'Lage 'bringen vr <24>;
s ce in 'eine 'etwas 'schwierige 'Lage
ge'raten vi <3bjsn>
позатрупв|ам, -аш (-ах) uv; поза-
труп|ам, -аш (-ах) v ein 'wenig 'zu¬
schütten vt <a>
позахабяв|ам, -аш (-ах) uv; позахаб|я,
-йш (-йх) V 1. (сечиво) ein 'wenig
'abstumpfen vt <a> 2. (дрехи) ein
'wenig 'abtragen vt <4a>
позахладя|ва се (-ва ce) uv; позахла!дй
се (-дй ce) v unpers es kühlt sich ein
'wenig ab, es wird 'etwas 'kühler
позацапв|ам, -аш (-ах) uv; позацап|ам,
-аш (-ах) V ein 'wenig be'schmutzen vt
<b>; (c боя, c мастйло) ein 'wenig
be'klecksen vr <b>; » ce sich ein
'wenig be'schmutzen vr; (c боя, c
мастйло) sich be'klecksen vr
позачервяв|ам се, -аш ce (-ax ce ) uv;
позачерв|я се, -йш се (-йх ce) v ein
'wenig rot 'werden vi <18/sn>, ein
'wenig ['etwas] er'röten vi < Ъ/sn >
позачестявам, -аш (-ax) uv; позачес-
т|я, -йш (-йх) v 1. (върша по-често) ein
'wenig ['etwas] 'häufiger tun vr < 38 >;
пеенето на петлйте - a die 'Hähne
'krähen 'etwas 'häufiger 2. (ставам
по-често) 'etwas 'zunehmen vi
< 16a/hb>, 'etwas 'häufiger 'Vorkom¬
men vi < 33 a/s« >; валежите no-
зачестйха es 'regnete 'etwas 'öfter
['häufiger]
позашеметяв|ам, -аш (-ax) uv; поза-
шемет |я, -йш (-йх) v ein 'wenig
'schwindlig 'machen vt
позаяквам, -аш (-ax) uv; позаякн|а,
-еш (-ах) V ein 'wenig 'kräftig ['kräfti¬
ger] 'werden vi < 18/sn>; ein 'wenig
'stärker 'werden
позволени|е n, -я pi Erlaubnis / 13,
'Einwilligung/17;cMoe s mit'meiner
Erlaubnis; без мое x 'ohne 'meine
Er'laubnis
позволйтел ен, -ни ad) 1. Er'laubnis-,
'Zulassungs-; » билет Erlaubnis¬
schein m 1, 'Zulassungsschein 2. als
Subst ~ но Erlaubnisschein, 'Zulas¬
sungsschein
позволяв|ам, -аш (-ax) uv; позвол|я,
-йш (-йх) v erlauben vt < b >,
ge'statten vt < b > O s си sich
er'lauben vr, sich her'ausnehmen vr
< 16a >, sich er'kühnem vr < b >; «
си лукса ich 'leiste mir den 'Luxus
1 позвъняв | ам, -аш (-ax) uv; позвън|я,
-йш (-йх) V 'läuten vt, 'klingeln vi;
някой ~ а на вратата 'jemand 'klin¬
gelt an der Tür
2позвъняв|ам, -аш (-ax) uv; позвън|я,
-йш (-ях) V 'läuten vi <hb>, 'klingeln
vi <hb>; телефонът позвъня das
Tele'fon 'klingelte
поздрав m, -и pl Gruß m 2; поднасям
~и 'Grüße über'bringen <24b>;
много ~ и! 'viele 'Grüße!
поздравител ен, -ни adj 1. Be'griißungs-,
Gruß-; ~ на реч Be'grüßungsrede /16;
~ но писмо 'Grußschreiben n 23 2. (чес-
титене) 'Glückwunsch-; ~ на теле-
поздравление
590
грама 'Glückwunschtelegramm п 20
поздравление п, -я pl 1. (поздрав) Gruß
т 2 2. (честитка, благопожелание)
'Glückwunsch т 2
поздравявам, -аш (-ах) uv; поздрав|я,
-йш (-йх) V 1. 'grüßen vr, be'grüßen vt
< b > 2. (честитя) beglückwünschen vt
< b >, gratulieren vi < djhb > (c zu S)
позеленяв|ам, -аш (-ах) uv; позелен|ея,
-ееш (-ях) V grün 'werden vi <18/sn>;
überlr (л\ще) grün 'anlaufen vi < 9a/s«>
поземлен adj 'Boden-; ~ а реформа 'Bo¬
denreform /“17; ~ а рента 'Bodenrente
/16
позив m, -и pl 1. 'Aufruf m 1 2. (малък
печатан лист) 'Flugblatt n 22
позир|ам, -аш (-ах) uv 1. Mo'dell 'stehen
< 101 > (на някого jmdm.) 2. umgübertr
sich in Posi'tur 'werfen vr < 16>
позитив nt, -и pl Foto 'Abzug m 2
позигйв|ен, -ни adj 'positiv
позитивнз|ъм (-мьт) m nur sg Posi-
ti'vismus m 11/sg
познтивнст m, -и pl Positi'vist m 8
познцнон|ея, -ни pl Positi'ons- O ~ на
война 'Stellungskrieg m 1
позйцн|я f -и pl Positi'on /17; Mil 'Stel¬
lung /17 O заемам » Positi'on
be'ziehen <32b, h-g>; ключова x
'Schlüsselstellung, 'Schlüsselposition
позлат|а/, -и pl Ver'goldung/17
позлатяв ам, -аш (-ах) uv; позлат|я, -йш
(-йх) V ver'golden vr <b> auch übertr
позлослов я, -иш (-hx) v ein 'wenig 'her¬
ziehen vi < 32a, h - gjsn > (за някого
'über jmdn.)
познаваем adj er'kennbar
познаваемост / nur sg Erkennbarkeit
/17 /sg
'познавам, -аш (-ах) uv 'kennen vr
< 10 >; » много добре работата ich
'kenne die'Angelegenheit sehr gut; z ro
ich 'kenne ihn; z се 1. be'kannt
sein vi <B>, sich 'kennen vr <10>;
~ аме се wir 'kennen uns; ~ аме се c
брат ти ich 'kenne 'deinen 'Bruder
2. (вижда се) er'kennen vr <10b>,
'sichtbar 'werden vi < 18/sn > ; прия¬
тел в нужда се ~ a den Freund er'kennt
man in der Not
2познав|ам, -аш (-ах) uv; позна|я, -еш (-х)
V 1. (схващам, открйвам) be'greifen vr
< 21 b >, er'kennen vr < 10 b >, 'feststel¬
len vr < a > 2. (отгадавам) er'raten vt
<3b>
познавател|ен, -ни adj Er'kenntnis-; »
процес Erkenntnisprozeß m 1; (от¬
насящ се до теорията на познанието)
er'kenntnistheoretisch; kogni'tiv
познавач т, -и pl 'Kenner т 4
познаиш|к т, -пи pl Be'kannter т 7+
познани|с п, -ярИ. nur sg Phil Er'kenntnis
/13; теория на « то Erkenntnistheorie
/ 16а 2. nur pl (знания) 'Kenntnisse
познанствЮ п, -а pl Be'kanntschaft / 17
познат adj 1. be'kannt 2. als Subst
Be'kannter m 7+-, ~ a Be'kannte /19
позная t 2познавам
позовавам, -аш (-ах) uv; позов|а, -еш
(-ах) V 'rufen vr <39>; « се sich
be'rufen vr <39b> (на auf 4)
позор m nur sg 'Schande/16/sg, Schmach
fWsg
позор|ен, -ни adj 'schändlich, 'schmach¬
voll O z стълб 'Pranger nt 4
лозор|я, -йш (-йх) uv I. (безчестя) 'schän¬
den vr, ent'ehren vr <b> 2. (зле¬
поставям) in Ver'ruf 'bringen vr <24>
позянв ам, -аш (-ах) uv; позяп|ам, -аш
(-ах) V ein 'wenig 'gucken vi <hb>, ein
'wenig 'gaffen vi <hb>
поиграв|ам, -аш (-ах) uv; поигра|я, -еш
(-х) v 1. ein 'wenig 'spielen vi <hb>
2. (танцувам) ein 'wenig 'tanzen vi
<hb> 3. (правя гимнастика) ein 'we¬
nig 'turnen vi < hb >
поизбеляв|ам, -аш (-ах) uv; поизбел|ея,
-ееш (-ях) V 1. (губя своя цвят) ein
'wenig ver'blassen vi < bjsn >, ein 'we¬
nig 'ausbleichen vi <21 a/s« > 2. (по¬
белявам) weiß 'werden vi < 18/sn>
поизбйв|ам, -аш (-ах) uv; поизбй|я, -еш
(-х) V 1. (изкарвам с биене) ein 'wenig
her'ausschlagen vt <4a> 2. (убивам)
'umbringen vr <24a> 3. (мляко) 'et¬
was 'buttern vi <hb>
591
поизплашвам
понзбнкал|ям, -яш (-ях) uv; поиз-
бикол|я, -йш (-йх) V 'einen 'kleinen
'Bogen 'machen
поизбйр|ам, -аш (-ах) uv; поизбер|а,
-еш (поизбрах) v ein 'wenig 'auswäh¬
len vt <a>
поизбледннвам, -аш (-ах) uv;
поизбледн|ся, -ееш (-ях) v 1. (лицето)
ein 'wenig blaß 'werden vt <18/sn>,
ein 'wenig er'blassen vt < bjsn> 2. (гу¬
бя своя цвят) ver'blassen vt < b/sn >
поизбързв|ам, -аш (-ах) uv; поиз-
6ърз|ам, -аш (-ах) v 1. sich ein 'wenig
be'eilen vr <b> 2. (часовник) ein
'wenig Vorgehen vt < 13a/sn> 3. (пре¬
кадено бързам) sich ein 'wenig
über'eilen vr <b>
поизбърсвам, -аш (-ах) uv; поиз-
бър[ша, -шеш (-сах) v ein 'wenig 'ab¬
wischen vt <a>; (прах) ein 'wenig
Staub 'wischen
поизветряв|ам, -am (-ax) uv; поиз-
ветр|ея, -ееш (-ях) v 1. (изпарявам
се) ein 'wenig ver'dunsten vi<b/sw>
2. (вино, подправка) ein 'wenig schal
'werden vt <18jsn>, 'seinen Ge-
'schmack ver'lieren <32b> 3. (дреха)
ein 'wenig 'auslüften vt < a >
понзглупяв|ам, -аш (-ax) uv; поиз-
глуп|ея, -ееш (-ях) v ein 'bißchen
ver'dummen vt < b/sn >, ein 'bißchen
ver'trotteln vt < b/sn >
поизгнив|ам, -аш (-ax) uv; поизгнй|я,
-еш (-х) V 'anfaulen vt < аJsn >
поиздйг|ам, -аш (-ах) uv; поиздйгн|а,
-еш (-ах) V 1. (вдигам нагоре) ein
'wenig 'hochheben vt < 14 a >, ein 'we¬
nig 'anheben vt <14a> 2. (възпра¬
вям) ein 'wenig 'aufrichten vr <a>
поизжулв|ам, -аш (-ax) uv; поизжул|я,
-иш (-их) V 1. (ръцете, кожата) ein
'wenig 'reiben vr < 23 >, 'etwas 'aufrei¬
ben vr <23a> 2. (чйстя) ein 'wenig
'scheuern vr
понзкашл|ям се, -яш се (-ях се) uv;
поизкашл1я се, -еш се (-ях се) v sich
'räuspern vr
поязлежав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
поизлеж|а се, -йш се (-ах се) v sich ein
'wenig 'ausruhen vr < a >, umg ein
'wenig 'faulenzen vt <hb>
поизлекув|ам, -аш (-ax) v be'handeln vr
< b >, ku'rieren vr < d >; « ce sich ein
'wenig ku'rieren
поизлнз|ам, -аш (-ax) uv; лоизл|яза,
-езеш (-язох) v ein 'wenig hin'ausge-
hen vi <13a/5/t>; (на разходка) ein
'wenig 'ausgehen vt <13a/sn>;
(появявам ce) sich für 'kurze Zeit
'zeigen vr
поизмен|ям, -яш (-ях) uv; поизмен|я,
-йш (-йх) V ein 'wenig verändern vr
< b>; ein 'wenig 'ändern vt; s ce sich
ein 'wenig verändern ['ändern]
поизместв|ам, -аш (-ax) uv; поизмест|я,
-иш, (-их) V bei'seite 'rücken vr,
bei'seite 'schieben vr <32>; » ce
'etwas Platz 'machen
понзмйв|ам, -аш (-ax) uv; поизмй|я,
-еш (-х) v ein 'wenig 'waschen vr <4>
['abwaschen vr <4a>, 'abspülen vt
<a>]
понзмйт|ам, -аш (-ax) uv; поизмет|а,
-еш (поизметох) v ein 'wenig 'aus¬
fegen vr <a>
понзморяв|ам, -аш (-ax) uv; поизмор|я,
-йш (-йх) V ein 'wenig 'müde 'machen
vt [er'müden vt < b> ]; « ce ein'wenig
'müde 'werden vt < 18/j«>
поизносен adj I. (дреха) 'abgetragen
2. (машина) ver'schlisscn 3. (инстру¬
мент) 'abgenutzt
понзостав|ам, -аш (-ax) uv; поизос-
тйн|а, -еш (-ах) v ein 'wenig Zurück¬
bleiben vt <23ajsn>
понзпад|ам, -аш (-ax) uv; поизпадн|а,
-еш (-ах) V 'etwas her'Unterkommen vi
<33a/sn>; (ставам беден) 'etwas
ver'armen vi < b/sn >
поизпадв|а (-ax) uv; поизпад|а (-ax) v
nur 3. Pers (коса) ein 'wenig 'ausfal¬
len vi <3a/sti>
понзплашв|ам, -аш (-ax) uv; поиз-
плйш|а, -иш (-их) V ein 'wenig er-
'schrecken vr <b>; ft ce ein 'wenig
er'schrecken vi < b/sn >
поизправям
592
поизправим, -яш (-ях) uv; поизправ)я,
-иш (-их) V ein 'wenig ‘aufrichten vt
<a>
поизпращам, -аш (-ах) uv; поизпрат|я,
-иш (-их) V ein 'Stückchen be'gleiten vt
<Ъ>
поиз1п»ржв|ам, -аш (-ах) uv; поиз-
пг>рж|а, -иш (-их) V ein 'wenig 'braten
V/ <3>
поизстнв|ам, -аш (-ах) uv; поизстйн|а,
-еш (-ах) V 1. (ставам студен) 'abküh¬
len vi <a/sn>, 'kälter 'werden vt
< 18/гп> 2. (простудявам се) sich ein
'wenig er'kälten vr <b>
понзтрезняв |ам, -аш (>ax) uv; поиз-
трезн|ея, -ееш (-ях) v ein 'wenig
'nüchtern 'werden vi <18/sn>, ein
'wenig 'ausnüchtern vi <a/sn>
понзхабяв|ам, -аш (-ах) uv; поизхаб|я,
-йш (-йх) V 1. (правя нещо тъпо)
'etwas stumpf 'machen vt, 'etwas 'ab¬
stumpfen vt <a> 2.(развалям)'etwas
ver'derben vt <!6b>, umg 'teilweise
vcr'pfuschen vt < b > 3. (пропилявам)
'teilweise ver'geuden vt <b> ver-
'zetteln vt <b>
поизцйлв!ам, -аш (-ах) uv; поизцап)ам,
-аш (-ах) V ein 'wenig be'schmutzen vt
< b >, ein 'wenig be'klecksen vt < b >,
umg ein 'wenig be'kleckern vt <b>
поючакв|ам, -аш (-ах) uv; поизчак|ам,
-аш (-ах) V ein 'Weilchen 'warten vi
<hb>, ein 'Weilchen 'abwarten vt
<a>
понзчервяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
поизчерв|я се, -йш се (-йх се) v ein
'wenig rot 'werden vi <18jsn>, ein
'wenig er'röten vi < bjsn >
поизчйств|ам, -аш (-ах) uv; поизчйст|я,
-иш (-их) V ein 'wenig 'sauber 'machen
vt; 'etwas 'säubern vt
пойлк|в f -и pi 'Tränke /16
поймеи|еи, -ни adj 'namentlich; з
списък 'Namensliste /16
пойскв|ам, -аш (-ах) uv; пойск|ам, -аш
(-ах) V 'wollen vt, vergangen vt <b>;
(пожелавам) 'wünschen vt
поискваме n, -ия pl Vergangen n 23/sg,
Wunsch m 2 O до s 'postlagernd
покажа ] показвам
показ m nur sg Schau/17 0 изнасям на
~ zur Schau 'stellen vr; само за - nur
zur Schau [zum Schein)
показалец m, -ци pl I. (пръст) 'Zeige¬
finger m 4 2. (спйсък) Re'gister n 23,
Verzeichnis n 27; йменен s 'Namens¬
register, Per'sonenverzeichnis; предме¬
тен з 'Sachregister
показалк|а f -и pl 'Zeigestock m 2
показани!е n, -я pl 'Aussage/16; правя
s eine 'Aussage 'machen
показател (-ят ) m, -и p! 1. 'Kennziffer
/16; ~ и на плана 'Kennziffern des
'Planes 2. (белег) 'Merkmal и 20 3.
Math 'Index m 1 O степенен - Math
Expo'nent m 8 4. Tech (уред за
сигнализиране) 'Anzeigegerät n 20,
'Anzeige /16
показателен, -ни adj be'redt, 'vielsa¬
gend O ~ko местоимение Gramm
Demonstrativpronomen n 23
показв|ам, -аш (-ах) uv; пока|жа, -жеш
(-зах) V 'zeigen vt О не смея да си
покажа носа навън ich 'traue mich
nicht, die 'Nase hin'auszustecken; %
някому вратата jmdm. die Tür 'weisen
<23>; 3 си рогата sich von der
'schlechten 'Seite 'zeigen; s се 1. sich
'zeigen vr; з се на прозореца sich am
'Fenster 'zeigen; з се мъж sich als
Mann 'zeigen; з се любезен sich
'freundlich 'zeigen 2. (изглеждам)
'scheinen vi <23/hb>
показ!ен, -ни adj 'Muster-; з магазин
'Mustergeschäft n 20
покаяв|ам се, -аш се (-ах се) uv; пока|я
се, -еш се (-ях се) v 'Buße tun < 38 >
покалугеряв1ам, -аш (-ах) uv; пока-
лугер1я, -йш (-йх) v (правя калугер)
zum Mönch 'machen vt; (правя
калугерка) zur 'Nonne 'machen; s ce
(калугер) Mönch'werden vi < 18/jn>;
(калугерка) 'Nonne 'werden
покан|а/, -и pl 'Einladung / 17; (no-
настойчива покана) 'Aufforderung
/17
593
покорявам
покапе!ам, -аш (-ах) uv; покан[я, -иш
(-их) V 'einladen vt <4а>; (пб-
настойчиво) 'auffordem vt <а>
покарв|ам, -аш (-ах) uv; покар|ам, -аш
(-ах) V 1. ein 'wenig 'fahren vi < 4/sn >;
z колелото ein 'wenig mit dem Rad
'fahren 2. (гоня) 'treiben vr <23>
3. (брада, трева, клонче) 'sprießen
vi <32/sn>, 'wachsen vi <4jsn>
локатерв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
покатер|я се, -иш се (-их се) v hin-
'aufklettern vi <a/sn>, 'klettern vi
<sn>
покача |ам, -аш (-ах) uv; покач|а, -йш
(-йх) V 1. (на по-високо място) 'heben
vt < 14 > (на auf 4) 2. (повишавам)
er'höhen vt < b >; z цените die 'Prei¬
se er'höhen; z ce 1. (на по-високо
място) hin'aufsteigen vi <23a/sn>
2. (ценй, резултат) steigen vi <23/
sn >; er'höhl 'werden vi < 18/sn >, sich
er'höhen
покашл|ям, -яш (-ях) uv; покашл(я, -еш
(-ях) v sich 'räuspern vr; * ce sich
'räuspern
покая се | покайвам ce
покаян adj 'reumütig
покаянн|е n, -я pi 'Buße / 16
покйянн|к m, -ци pl 'Büßer m 4
поквара /, -и pl Ver'derbnis / 13,
Verdorbenheit / 17/sg, Verkommen¬
heit/ 17/sg; z на нравите 'Sittenver¬
fall m 2/sg
покварен adj ver'dorben, verkommen
поквареност / nur sg Verdorbenheit /
17fsg, Verkommenheit / \ljsg
поквар|ям, -яш (-ях) uv; поквар|я, -иш
(-их) v verderben vr < 16b>
покер m nur sg 'Poker n 23/sg
покйсв|ам, -аш (-ах) uv; покйсн|а, -еш
(-ах) V 1. (слагам във вода) 'weichen
vr, 'weichen 'lassen vr <3jhb>; (пра¬
не) 'einweichen vt <a> 2. (обез-
солявам) 'wässern vr
поклан|ям се, -яш се (-ях ce) uv;
поклон|я се, -йш се (-йх ce) v 1. sich
verbeugen vr <b>, sich ver'neigen vr
< b > (пред някого vor jmdm.) 2. nur
38 Wtb. Bulg-Dt.
uv (почйтам като божество) 'anbeten
<a> (на някого jmdn.)
поклйщ|ам, -аш (-ах) uv; поклат|я, -иш
(-их) V ein 'wenig 'schütteln vr; z ce
'wackeln w <hb>
поклон m, -и pl Ver'beugung /17
поклонение л, -я pl 1. 'Anbetung/ 17,
Ver'ehrung /17; z на природата
'Anbetung der Na'tur 2. Ge'denken
n 23/sg; отивам на z historische
'Stätten 'aufsuchen <a>; Rel sich auf
'eine 'Wallfahrt be'geben vr < 15 b > O
z пред смъртник 'Abschiednehmen
von 'einem 'Toten
поклоним[K m, -ци pl 1. Ver'ehrer m 4;
'Liebhaber m 4; z на живописта ein
Ver'ehrer ['Liebhaber] der Male'rei 2.
(хаджйя) 'Pilger m 4, 'Wallfahrer m 4
поклонничество n nur sg 1. 'Anbetung/
17, Ver'beugung/17; » предсйлните
на деня die 'Anbetung der 'Starken des
'Tages 2. (ходене на поклонение)
'Wallfahrt/17, 'Pilgerfahrt
поклоня се I покланям се
noKÖjeH, -йни adj 1. verstorben 2. als
Subst ~ йният der Verstorbene m 7 + ;
~ ината die Verstorbene /19
покои m nur pl Ge'mach n 22, Ge-
'mächer pl
noKÖjü (-ят) m nur sg 'Ruhe / 16/sg
auch Phys
покойни |k m, -ци pl Verstorbener ml+
покойниц|а /, -и pl Verstorbene /19
поколебай |ам, -аш (-ах) uv; поко¬
леба^, -еш (-х) V ins 'Schwanken 'brin¬
gen vt <24>, 'unschlüssig 'werden
'lassen vr < 3/hb >; « ce Schwankend
'werden vi <18 /sn>, 'unschlüssig
'werden
поколени[е и, -я pl Generati'on /17
noKopjen, -ни adj ge'horsam, er'geben
покорен adj be'siegt, unterworfen
покорйтел (-ят) m, -и pl Be'zwinger m 4,
Er'oberer m 4
покорност/nur sg и. покорство n nur sg
Ergebenheit /17, Ge'horsam m 1
покоряв|ам, -аш (-ах) uv; покор|я, -йш
(-йх) V1.(завоювам)еГоЬегп vr < Ь>
локосявам
594
2. (подчинявам) unterwerfen vt
< 16b>,be'zwingen vt <27b> 3.(прив¬
личам) 'mitreißen vt <23a>; ж се
sich unter'werfen vr
покосяв|ам, -аш (-ах) uv; покос|я, -йш
(-йх) V 1. (кося малко) ein 'wenig
'mähen vt 2. (окосявам докрай) 'ab¬
mähen vt <a> 3. übertr (убивам)
'niedermähen vt <a>, hin'wegrafTen
vt <a>
покрай präp 1. (край) ent'lang, längs;
вървя ~ реката ich 'gehe den Fluß
ent'lang, ich 'gehe längs des 'Flusses 2.
vor'bei; минах ~ тебе ich ging an dir
vor'bei; ела ~ нас! komm bei uns
vor'bei! 3. (заедно c) zu'sammen mit;
~ тебе и аз ще успея zu'sammen
mit dir 'werde ich es auch 'schaffen
4. (поради) 'wegen; - него имам
неприятности 'seinetwegen 'habe ich
'Unannehmlichkeiten O ~ другото
neben'bei, am 'Rande
покрайнин|а /, -й pl 1. (област) 'Gegend
/ 17, Ge'biet n 20 2. (предградие)
'Vorstadt / 14, 'Stadtrand m 3
покрив m, -и pl Dach n 22
покривал|о «, -a pl 1. (кърпа) Tuch n 20
2. 'Decke/16; конско я 'Pferdedecke
покрив |ам, -аш (-ах) uv; покри я, -еш
(-х) V 1. (завивам) be'decken vt
< b >, 'zudecken vt < a >, я някого c
одеяло jmdn. mit 'einer 'Decke 'zu¬
decken; я масата c покривка den
Tisch mit 'einer 'Tischdecke be'decken
2, ein Dach 'aufsetzen <a>; ж
къщата das Haus 'decken 3. (засти¬
лам) be'decken; облаци покриха
небето 'Wolken be'decklen den 'Him¬
mel 4. (захлупвам) 'zudecken 5,
(облицовам) ver'kleiden vt < b >,
'auslegen vt <a> (c mit 3) 6.
(компенсирам) 'ausgleichen vt
<21a>; я загубите die Ver'luste
'ausgleichen 7. (съвпадам) zu'sam-
menfallen vi <3afsn> (нещо mit etw.
3) 8. Sport 'decken 9. (оплождам)
'decken O я нормата die Norm
er'füllen < b >; я си разноските die
'Ausgaben 'decken < a > [kompensie¬
ren vt <d>); я се 1. (съвпадам)
zu'sammenfallen, i'dentisch sein vi
<B>; Math 'deckungsgleich sein 2.
(застилам се) sich be'decken vr;
земята се покри със сняг die 'Erde
be'deckte sich mit Schnee
покрнв|ен, -ни adj Dach-; ~ на кон¬
струкция 'Dachkonstruktion /17
покрив |ен, -ни adj zum 'Zudecken ['Ab¬
decken) be'stimmt
покрнвк|а / -и pl 1. (на маса)'Decke
/16, 'Tischdecke 2. (кърпа) Tuch n
20 3, (обвивка) 'Hülle /16 4. (от по¬
лиетилен) 'Folie /16, 'Folienzelt n 20
5. (пласт) 'Decke; снежна ж 'Schnee¬
decke
покрит adj über'dacht; ~ мост über¬
wachte 'Brücke /16
покрйти|е n, -я pl 'Deckung /17; злат¬
но я Fin 'Golddeckung
покров m, -и pl (саван) 'Leichentuch
n 22
покровител (-ят) m, -и pl Be'schützer
m 4, 'Gönner m 4
покровйтелски adj 'gönnerhaft
покровителствен adj 'gönnerhaft, be¬
schützend O ~ o мито 'Schutzzoll m 2
покровнтелств|о n, -a pl Schutz m \/sg;
'Schirmherrschaft / 11/sg; под ~ото
на 'unter der 'Schirmherrschaft 2
покровйтелствувам, -аш (-ах) uv
be'schützen vt <b>, Schützen vt; ж
ro er steht 'unter 'meinem Schutz
покруса / nur sg 'Niedergeschlagenheit
f^/sg
покръств|ам, -аш (-ах) uv; покръст|я,
-иш (-их) V zum 'Christentum be'keh-
ren vt <b>; ж се das 'Christentum
'annehmen <a>
покръстван |e п,-ияр1 'Annahme/16 des
'Christentums
покупател (-ят) m, -и pl 'Käufer m 4
покупателен, -ни adj Kauf-; ~на
сила od ~ на възможност 'Kauf¬
kraft / \Ajsg
покупен, -ни adj 'Einkaufs-; ~ на цена
'Einkaufspreis m 1
595
полелявам се
покупк|а/, *и pl Kauf т 2, 'Einkauf т 2;
правя ~ и 'Einkäufe 'tätigen; отивам
на «и 'einkaufen 'gehen vi <13jsn>
покупко-продажб!а /, -и pl 'An- und
'Verkauf m 2
покушени е n, -я pl Atten'tat n 20;
терористично s terro'ristischer 'An¬
schlag m 2
покъртв|ам, -аш (-ах) uv; покьрт|я, -иш
(-их) V 'rühren vt; in 'Rührung verhet¬
zen v/ <b>
покьртител|ев, -ни adj 'rührend, ergrei¬
fend
локършв|ам, -аш (-ах) uv; покърш!а,
-иш (-их) V 'abbrechen vt <16а>,
'umbrechen vt < 16a>, 'umknicken vt
<a>
покътв|ам, -аш (-ах) uv; покьтн|а, -еш
(-ах) v be'rühren vt < b >, 'antasten vt
<a>
покъщнина / nur sg 'Hausrat m 1
пол (-ът) m, -ове pl Ge'schlecht n 21
пол|а /, -й pl 1. (долна част на дреха)
'Rockschoß m 2 2. (женска дреха)
'Rock т 2 3. nur pl (подножие) Fuß
m 2; в ~ йте на планината am 'Fuße
des Ge'birges 4. (периферия на шап¬
ка) 'Krempe /16
полагаем adj 1. enl'sprechend; ~ото
старание das entsprechende Be'mü-
hen n 23/sg 2. ~ ce 'zustehend; ~ oto
ми се възнаграждение die mir 'zuste¬
hende Vergütung /17
полаг|ам, -аш (-ах) uv; полож|а, -иш
(-их) V 'hinlegen vt < а >, 'niederlegen
v/ < а > О s грйжи за sich 'sorgen vr
um 4; » изпит 'eine 'Prüfung 'ablegen
< a >; » клетва 'einen Eid 'ablegen;
» основи die 'Grundlagen er'richten
<b>; den 'Grundstein 'legen; ж
старание od « усилия sich be'mühen;
sich 'Mühe 'geben; ж труд 'arbeiten vi
<hb>; « ce 'zustehen vi < zjhb> (на
някого jmdm.)
полазв|ам, -аш (-ах) uv; полаз|я, -иш
(-их) V 1. 'kriechen vi < 32jsn > 2. (дви¬
жа се бавно) sich 'langsam be'wegen vr
< b >; (превозно средство) 'langsam
'anfahren vi <4a/sn> O тръпки ме
- ат mich über'läuft ein 'Schauer
полакомяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
полаком|я се, -йш се (-йх ce) v 'gieren
vi <hb>, ge'lüsten vi <b/hb> (за
nach 3)
поламтяв|ам, -аш (-ax) uv; поламт|я,
-йш(-hx).v'gieren vi <hb> (заnach3)
пблани adv im 'vorvorigen Jahr; vor zwei
'Jahren
полански adj 'vorvorjährig, von vor
zwei 'Jahren
поланш|ен, -ни adj = полански
полапв|ам, -аш (-ах) uv; полап|ам, -аш
(-ах) v hin'unterschlingen vt <27а>,
ein 'wenig 'essen vr <15, ge'gessen>;
(животно) ein 'wenig 'fressen vr < 15 >
поласкае|ам, -аш (-ax) uv; поласка|я,
-еш (-х) V 1. (доставям радост)
'schmeicheln vi <hb> (някого jmdm.),
Genugtuung ['Freude] be'reiten <b>
(някого jmdm.) 2. (лаская малко) ein
'wenig 'schmeicheln (някого jmdm.)
поле и, -та od поля pl 1. (равнина)
'Ebene/16 2. (нйва, ливада) Feld п 21
3. (фон) 'Hintergrund т 2, Feld
4. (поприще) Be'tätigungsfeld, Feld О
електрическо ~ elektrisches Feld;
магнитно ~ Ma'gnetfeld; бойно ~
'Schlachtfeld; минно ~ Mil 'Minen¬
feld
полеви adj Mil Feld- О военно- ~ съд
'Feldgericht
полеввд т, -и pl 'Feldbauspezialist т 8
полевъд|ен, -ни adj 'Feldbau-; ~ на
бригада 'Feldbaubrigade /16
полевъди!а /, -и pl Feldbauspezia'listin
/18
полевъдство п nur sg 'Feldbau т \/sg
полегат adj 'abschüssig
полегатост / nur sg 'Neigung / 17,
'Schräge /16
полегна | полягам
поледиц|а /, -и pl 'Glatteis n 20/sg
поледяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
полед|я се, -йш се (-йх ce) v ver'eisen vi
< Ъ/sn >, sich mit 'Glatteis be'ziehen vr
< 32 b, h-g > [be'decken vr < b > ]
полежавам
596
полежав|ам, -аш (-ах) uv; полеж1а, -йш
(-ах) V 'kurze Zeit 'liegen vi <3ljhb>
полезащитен, -ни adj 'Feldschutz-;
- ни насаждения od ~ ни пояси
'Feldschutzstreifen m 4jpl
полез|ен, -ни adj 'nützlich, ‘nutzbrin¬
gend O z товар 'Nutzlast /17
полезност / nur sg 'Nützlichkeit /17
полека adv Ь (бавно) 'langsam 2. (вни¬
мателно) be'hutsam 3. umg (тихо)
'leise; - -лека od лека- - all'mählich,
umg 'sachte
полекув|ам, -аш (-ах) v 'heilen vt, be-
'handeln v/ < b >, ku'rieren vt < d >
лолемизйр|ам, -аш (-ах) uv, v pole¬
misieren vi <d/hb>
лолемик|а /, -и pl Po'lemik /17
полемнст m, -и pl Polemiker m 4
полемйч|ен, -ни adj polemisch
полемйчески adj ~ полемйчен
полемйчност/nur sg 'Streitbarkeit /17
1полепв|ам, -аш (-ах) uv; полепн а, -еш
(-ах) V 'kleben vi, 'klebenbleiben vi
< 23jsn > (no auf 4)
2полепв|ам, -аш (-ах) uv; полеп|я, -йш
(-йх) V 'kleben vt, 'ankleben vt <a>;
z ce 'kleben vi <hb>
полепна f ‘полепвам
полепя t 2полепвам
полеп|ям, -яш (-ях) uv = ‘полепвам
полесражение п, -я pl 'Schlachtfeld п 21,
'Kampffeld
полет т, -и pl 1. Flug т 2; космйчески
~ 'Raumfiug 2. (размах) 'Schwung
m 2
полетяв|ам, -аш (-ах) uv; полет|я, -йш
(-ях) V 'fliegen vi < 32jsn >
полея Т поливам
пола|а /, -и pl 'Nutzen т 4; в своя z
zum 'eigenen 'Nutzen
ползв|ам, -аш (-ах) uv = ползувам
ползотворен, -ни adj 'nützlich,
'fruchtbringend
ползуа|ам, -аш (-ах) uv 'Nutzen 'brin¬
gen <24>, 'nützen vi <hb> (някого,
jmdm.); z нещо etw.'nutzen vi; z ce
1. (използувам) 'nutzen vt, 'ausnutzen
vt < a >, be'nutzen vi < b >; z се от
случая die Gelegenheit 'nutzen ['aus¬
nutzen); z се от обстоятелство den
'Umstand 'ausnutzen['nutzen]2. (упот¬
ребявам) be'nutzen (от нещо etw.) 3.
(притежавам) ge'nießen vt <32b>,
er'freuen vi <b>; z cec добро йме
'einen 'guten Ruf ge'nießen, sich 'eines
'guten Rufs er'freuen vr
поливйлк|а /, -и pl 'Gießkanne / 16
полйв|ам, -аш (-ах) uv; пол1ея, -ееш
(-ях) V 1, be'gießcn vi <32b>, über¬
' gießen vi <32a>, 'gießen vt <32>;
полях си рйзата c кафе ich 'habe mir
'Kaffee aufs Hemd ge'gossen 2.
(улица) 'sprengen vt 3. (цветя,
растения) 'gießen vi <32> 4. (нйви)
be'wässern vt < b > O « му вода да
се умйе ich 'gieße ihm'Wasser auf die
'Hände, da'mit er sich 'waschen kann
поливан, -ни adj 1. Be'wässerungs-;
- ни съоръжения Bewässerungsanla¬
gen /16/р/ 2. bc'wässert; ~ ни пло¬
щи be'wässerte 'Flächen pl\ - на
царевица bc'wässerter Mais m 1
поливк|а /, -и pl Be'wässerung /17
политам |ен, -ни adj poly'gam
полигамия/ nur sg Polyga'mie f\6z./sg
полиглот m, -и pl Poly’glotte m 7
полигон m, -vi pl Mil 'Truppenübungs¬
platz m 2
полнграфйч|ен, -ни и. полиграфйчески
adj poly'graphisch
полиграфия f nur sg Polygra'phie /16 a
полиграфски adj = полиграфичен
полнеле|й (-ят) m, -и pl — полилей
полиетиленов adj Polyäthy'len-; - а
оранжерия 'Foliengewächshaus п 22
полнклйник|а / -и pl 'Poliklinik /17
поликлиничен, -ни adj 'poliklinisch
полнклинйчески adj — поликлиничен
полиле1й (-ят) т, -и pl 'Kronleuchter
т 4
полиморфизъм (-мът) т nur sg Poly-
mor'phismus m 1 \jsg
полиняв|ам, -аш (-ах) uv; полин|ея,
-ееш (-ях) v 1. (ставам блед, по-
сървам) blaß Werden vi <18]sn>,
verfallen vi < 3 bjsn > 2. (животно)
597
половинчат
sich 'haaren vr, das Fell 'wechseln;
(птица) sich 'mausern vr
полип m, -и pl Po'lyp m 8
иолйр|ам, -аш (-ах) uv, v po'lieren vt
<d>
полиров|ам, -аш (-ах) uv — полирам
полнровач /и, -и pl Po'lierer т 4
полировк[а / -и pl Politur / 17
полировъч|ен, -ни adj Poli'tur-
полйт|ам, -аш (-ах) uv; полет|я, -йш
(-ях) V I. 'fliegen vr < 32 > 2. (спускам
се бързо) 'sausen vr <hb> 3. (падам)
'hinfallen vr <3ajsn>, 'hinstürzen vr
< a jsn >
полйтв|ам, -аш (-ах) uv; полйтн|а, -еш
(-ах) V = политам
политемигрант т, -и pl Po'litemigrant
т 8, politischer Emi'grant
политемигранти|а /, -и pl Po'litemi-
granlin / 18, politische Emi'grantin
полйтемиграция / nur sg politisches
E'xil n 20*
политехнизация / nursg 'Einführung
/17 des poly'technischen 'Unterrichts
политехник|а f, -и pl Polytechnikum
n 29
политехнически adj polytechnisch; ~ o
училище polytechnische 'Schule /16
политзаняти|е и, -я pl Po'litunterricht
m I
полйтзатворник m, -ци pl politischer
'Häftling m 1
полйтзатворничк|а / -и pl po'litische
Ge'fangene /16
политй|к m, -ци pl Po'litiker nt 4
политйк|а/, -и pl Politik/17; вътрешна
ss 'Innenpolitik; външна ss 'Au¬
ßenpolitik; икономическа s 'Wirt¬
schaftspolitik O бистря ж politisie¬
ren vt < djhb >; 'Stammtischpolitik
betreiben < 23b >; правя ss Politik
'machen auch übertr
политикан m, -и pl Politi'kaster m 4
политикански adj politi'kasterhaft
политиканство n nur sg Politi'kastertum
n 22
полнтиканствув|ам, -аш (-ах) uv 'Bier¬
tischpolitik betreiben <23b>
полйтикономия/nur sg Politökonomie
/ 16a /sg
полйтннформаци|я / -и pl po'litische
Informati'on /17
политйч|ен, -ни adj po'litisch
политйческ|и adj po'litisch; - а иконо¬
мия po'litische Okono'mie /16a/.*g
политна | полйтвам
политур|а /, -и pl Politur / 17
полифонйч|ен, -ни adj poly'phon
полифони|я / -и pl Polypho'nie / 16a /sg
полнц|а /, -и pl 'Wechsel m 4;
протестйрам ж 'einen 'Wechsel 'ein¬
klagen <a> O застрахователна x
Versicherungspolice /16
полйц|а /, -и pl 'Wandbrett n 21
полица|й (-ят) m, -и pl Poli'zist m 8,
'Schutzmann m 3
полицейски adj Polizei-; ~ час Poli-
'zeistunde / 16
полицейщин[а / -и pl Poli'zeiregime n 24
полйци]я / -и pl Poli'zei /17
поличав|ам, -аш (-ах) uv; полич(а, -йш
(-ах) V klar 'werden vr < 18/s« >, 'deut¬
lich ['sichtbar] 'werden
полйчб|а /, -и pl 'Vorzeichen n 23
полк (-ът) m, -ове pl Regiment n 20;
(военновъздушни сили) Ge'schwader
n 23
полк|а f -и pl 'Polka / 15
полкови adj Regi'ments-
полковни|к m, -ци pl 'Oberst m ß
полковнически adj 'Oberst-
полковнишки adj — полковнически
полов adj geschlechtlich, Ge-
'schlechts-; ~ а зрялост Geschlechts¬
reife /16; ~ o сношение Geschlechts¬
verkehr m 1
половин adjunv halb; <* час'eine'halbe
'Stunde; ~ кило ein 'halbes 'Kilo O
~ човек nur ein 'halber Mensch; c ~
глас mit 'leiser 'Stimme, 'halblaut; c ~
уста 'unlustig
половйн|а/, -и pl 'Hälfte/16; четири и
* halb fünf Uhr, 4 Uhr 30
половйнки nur pl 'Halbschuhe pl
половинчат adj halb, 'unbestimmt; ~ и
мерки 'halbe 'Maßnahmen pl, 'Halb-
половница
598
heiten pl O ~ а работа nichts 'Halbes
und nichts 'Ganzes
половнйц|а /, -и pl Halb'literflasche /16
поло|г m, -зи pl 1. (място) Nest »21
2. (яйце) 'Nestei n 21
положа t полагам
положени |e n, -я pl 1. (местопо¬
ложение, състояние) 'Lage / 16;
географско * geographische 'Lage;
икономическо a öko'nomische'Lage
2. (поза) 'Stellung/17, 'Haltung/17 3,
(обстановка) 'Lage, 'Zustand m 2;
обсадно * Belagerungszustand 4.
(твърдение) 'Grundsatz m 2; (извод)
'Schlußfolgerung/17 O влизам в а
на някого sich in jmds. 'Lage
ver'setzen vr <b>; в a in 'anderen
'Umständen; в а съм да die'Möglich¬
keit 'haben zu
положителни, -ни adj 1. 'positiv 2. (одо¬
бряващ) be'jahend 3. (сигурен)
be'stimmt
положителност / nur sg Ge'wißheit /
17/jg, Bestimmtheit /Mjsg; c ~ mit
Bestimmtheit
поломяв|ам, -atu (-ax) uv; полом|я, -йш
(-йх) v 'umbrechen vi < 24a >, 'nieder¬
brechen v/ < 24 a >
полонез|а/ -и pl Polonaise [..'ne:za]/16
*п6лск|и adj Feld-; а пазач'Feldhüter
m4; *a мйшка 'Feldmaus/14
2полскм adj 'polnisch
полувеков|ен, -ни adj ein 'halbes
Jahr'hundert um'fassend, 'fünfzigjäh¬
rig
полувисок adj 'halbhoch
полувисш adj 'Fachschul-; ~ е образо¬
вание 'Fachschulbildung/17
полувнсшйст m, -и pl 'Fachschulabsol¬
vent m 8, 'Fachschulkader m 4
полувреме n, -на pl 'Halbzeit /17
полугласни, -ни adj 'halblaut
полугоди|е n, -я pl 'Halbjahr n 20
полугодйшНн, -ни adj 'Halbjahres-;
а абонамент 'Halbjahresabonne¬
ment n 24; а курс 'Halbjahreslehr¬
gang m 2
полугол adj 'halbnackt
полуграмотни, -ни adj kaum des
'Lesens und 'Schreibens 'kundig
полуграмотност / nur sg ge'ringe
'Kenntnisse im 'Lesen und 'Schreiben,
übertr 'Halbbildung /17/sg
полуд|а / -и pl 'Wahnsinn m 1 O до a
bis zum 'Wahnsinn; zum 'Wahnsinnig¬
werden
полу|ден (-денят) m, -днй pl 'halber Tag
m 1
полудея | полудявам
полудневни, -ни adj 'Halbtags- O a
интернат 'Schulhort m 1
полудрямка/nur sg 'Halbschlaf m 1 /sg,
'leichter 'Schlummer m 4/sg
полудяв|ам, -am (-ax) uv; полуд|ея,
-ееш (-ях) v ver'rückt ['wahnsinnig]
'werden vi <18jsn>
полуетаж m, -и pl 'Halbgeschoß n 20
полужйв adj 'halbtot
полуздрач m nur sg 'Halbdunkel n 23/sg
полуинтелигентни, -ни adj 'halbintelli¬
gent
полуколони|я/ -и pl 'Halbkolonie/16a
полукръг m, -ове pl 'Halbkreis m 1
полукръгъл, -ли adj 'halbrund, 'halb¬
kreisförmig
полукултур|ен, -ни adj mit 'niedriger
Kul'tur; а човек ein Mensch m 8 mit
'niedriger Kul'tur; 'nalbgebildet
полукълб|о n, -ä pl 'Halbkugel /16
полумесец m nur sg 'Halbmond tn 1 O
Червен ~ 'Roter 'Halbmond
полумесеч|ен, -ни adj 'Halbmonats-;
~ но списание 'Halbmonatszeit¬
schrift /17
полумрак m nur sg 'Halbdunkel n 23/sg,
'Dämmerung /17
полумърт|ъв, -ви adj 'halbtot
полум1ярка/, -ерки p/'eine 'halbe 'Ma߬
nahme /16
полунаучНн, -ни adj 'weitgehend 'un¬
wissenschaftlich
полунощ/nur sg 'Mitternacht / 14/sg
полунощ|ен, -ни adj 'mitternächtlich
полуобработен adj halb be'arbeitet,
zur 'Hälfte be'arbeitet O ~ и про¬
изведения 'Halbfabrikate pl
599
помагам
полуобразован adj 'halbgebildet
полуостров т, -и pl 'Halbinsel /16
полуофициален, -ни adj 'halboffiziell
полуразрушен adj halb zer'stört
полусериоз|ен, -ни adj halb 'ernsthaft,
halb im Emst; казвам нещо ~ но,
полушеговйто etw. halb im Emst,
halb im Scherz 'sagen
полусляп adj halb blind
полусуров adj halb roh
полусфер|а /, -и pl 'Halbkugel /16
полусферйч|ен, -ни adj 'halbkugelförmig
полусъзнание n nur sg 'halbes 'Unterbe¬
wußtsein n 23Jsg
полусъзнател|ен, -ни adj halb 'unterbe¬
wußt
полусън m nur sg 'Halbschlaf m 1 jsg
полу|сянка /, -сенки pl 'Halbschatten
m 4
полутв ам се, -аш се (-ах се) uv; по-
лут|ам се, -аш се (-ах се) v ein 'wenig
hin und her 'irren [um'herstreifen]
полутон m, -ове pl 'Zwischenton m 2
полуфабрикат m, -и pl 1. 'Halbfabrikat
n 20, 'Halbfertigerzeugnis n 27 2. (хра¬
нителни продукти) 'küchenfertige
'Lebensmittel pl
полуфинал m, -и pl 'Halbfinale n 23
полуфинал|ен, -ни adj 'Halbfinal-; »
мач 'Halbfinalspiel n 20; - но бягане
'Halbfinallauf m 2
получав|ам, -аш (-ах) uv; получ|а, -иш
(-их) V er'halten vt < 3b> .be'kommen
vt <33b>; ж пари Geld be'kommen
[er'halten]; « писмо 'einen Brief
be'kommen [er'halten]; s заповед
'einen Be'fehl be'kommen [er'halten];
» заплата Ge'halt [Lohn] be'kom¬
men; « връзка 'Anschluß be'kommen
O « известност be'kannt 'werden vr
<18/s«>; » ce sich er'geben vr
< 15b>; и какво ce ~a? und was
er'gibt sich (dar'aus)?
получател (-ят) m, -и pl Emp'fänger m 4
полушеговйт adj halb 'scherzhaft
полушубк|а /, -и pl 'Joppe /16
Полша / 'Polen n
полъгв|ам, -аш (-ах) uv; полъ|жа, -жеш
(-гах) V 'lügen vi <40/hb>, 'schwin¬
deln vi <hb>; « ce her'einfallen vi
< 3 а/sn > (по нещо auf etw. 4)
полъх m nur sg Hauch m 1, auch übertr;
'Windhauch
полъха |ам, -аш (-ах) uv; полъхн|а, -еш
(-ах) v 'leise 'wehen vi <hb>
полюбопитствувам, -аш (-ах) v 'neu¬
gierig sein vi < B >
полюбув|ам се, -аш ce (-ax ce) v sich
er'freuen vr < b > (на an 3)
полюляв|ам, -аш (-ax) uv; полюл|ея,
-ееш (-ях) V ein 'wenig 'schaukeln vi, ein
'wenig 'wiegen vr
полюс m, -и pl Pol m 1*; магнитен ~
Ma'gnetpol; отрицателен ~ 'Minus¬
pol; Северен ~ 'Nordpol; Южен ~
Südpol
полюс ен, -ни adj Pol-
полюшв|ам, -аш (-ax) uv; полюшн|а,
-еш (-ах) V hin und her 'schaukeln vt
['wiegen vr]
полят|ам, -аш (-ax) uv; полегн|а, -еш
(-ах) V 1. (лягам) sich 'hinlegen vr
<а>, ein 'wenig 'ruhen vi <hb>
2. (навеждам ce) sich 'neigen vr O по¬
легнали жита 'Lagergetreide n 23
поля|к m, -ци pl Pole m 7
полякйн|я /, -и pl 'Polin /18
полян|а f -и pl 'Wiese / 16; горска «
'Waldwiese
полян|ец m, -цй pl Be'wohner m 4 der
'Ebene
полян|нн m, -и pl = полянец
полянк|а /, -и pl 'Wiese /16, 'Waldwiese
полянски adj 'Wiesen-, 'Waldwiesen-
поляр|ен, -ни u^po'lar, Po'lar-; » кръг
Po'larkreis ml; ~ на звезда Polar¬
stem ml O -на мечка 'Eisbär m 8
поляризация /, -и pl Polari'sierung/17;
Phys Polarisa'tion /17/sg
поляризйр|ам, -аш (-ax) uv, v
polari'sieren vt <d>
помаг|ало m, -ала pl 'Hilfsmittel n 23;
учебно » 'Lehrmittel
помаг|ам, -аш (-ax) uv; помогн|а, -еш
(-ах) V 'helfen vi < 16jhb> (на някого
jmdm.)
помагач
600
помагач т, -и pl 'Helfer т 4
помад|а /, -и pl Po'made /16
помад|ен, -ни adj po'madig, Po'maden-
помазв|ам, -аш (-ах) uv; пома|жа, -жеш
(-зах) V 1. (с вар) 'kalken vt 2. (с боя)
'tünchen vt, 'streichen vt <21 > 3. (c
мазйлка) ver'putzen vt <b> 4. (c
паста, мехлем) 'einschmieren vt <a>
5, Rel 'salben vt
пома|к m, -ци pl veralt Po'make m 7
помакйн|я /, -и pl veralt Po'makin /18
помамв|ам, -аш (-ах) uv; помам|я, -иш
(-их) V 'anlocken vt < а >
помахв|ам, -аш (-ах) uv; помах|ам, -аш
(-ах) V ein 'wenig 'winken vi <hb>
помаца |ам, -аш (-ах) uv; помац|ам, -аш
(-ах) V ein 'wenig be'schmieren vt
< b >, be'sudeln vt < b >, be'klecksen
vt <b>
помачкв|ам, -аш (-ах) uv; помачк|ам,
-аш (-ах) V 1. (повалям) 'niederdrük-
ken vt < а >, 'niedertrampeln vt < а >
2. (малко мачкам) 'drücken vt, 'quet¬
schen vt
помашки adj veralt Po'maken-
помежду präp 1. (за място) 'zwischen 2.
'unter, unterein'ander; разпределиха
парите ~ си sie'teilten das Geld'unter
sich auf; все се карат ~ си 'immer
'streiten sie sich unterein'ander 3. adv
dazwischen; ти седни - ! setz dich
dazwischen!
помен m, -и pl (за покойник) Ge'denk-
feier / 16 für 'einen 'Toten, Rel 'See¬
lenamt 2. (спомен) Er'innerung/17 O
ни ~ 'keine Spur
поменав|ам, -аш (-ах) uv; помен|а, -еш
(-ах) V 1. ge'denken vt < 10b//t6> (ня¬
кого jmds.) 2. (правя помен) eine
'Totenmesse'lesen < 19 > ['lesen'lassen
vt <3/hb>] (някого für jmdn.)
помени |k m, -ци pl Re'gister n 23
поменувам = поменавам
поместв|ам, -аш (-ах) uv; помест|я, -иш
(-их) V 1. (местя) 'rücken vt; (встрани)
zur 'Seite 'rücken; (напред) 'vorrücken
vt <a> 2. (отпечатвам) veröffentli¬
chen vt < b >; s ce Platz 'finden
помета | помитам
пометна | помятам
помешчи|к т, -ци pl 'Großgrundbesitzer
т 4
ломешчиц|а /, -й pl 'Großgrundbesitze¬
rin /18
помешчнчески adj 'Großgrundbesitzer-
номещавам се, -аш се (-ах се) uv;
помест|я се, -иш се (-их се) v 1. nur
uv (намирам се) sich be'finden vr
<27b>, 'untergebracht sein vi <B>
2. (настанявам ce) 'untergebracht 'wer¬
den vi < 18/sn >
помещени|е n, -я pl Raum m 2
помй|ен, -йни adj 'Abwasch-, 'Spülicht-;
~ йна яма 'Gosse /16; *» йна вода
'Spülicht n 20
помййнн|к m, -ци pl 'Gosse /16
помйлв|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (опро¬
щавам) be'gnadigen vt < b > 2. (мил¬
вам малко) ein 'wenig 'streicheln vt,
ein 'wenig 'kosen vt
помйлван|е n, -ия pl 1. (опрощение)
Begnadigung /17 2. (милувка)
Lieb'kosung/17, 'Streicheln n 23/sg
помйлуй, - те nur Imperativ Rel er-
'barme dich!
помина | поминавам
помии | а се, -еш се (-ах се) v versterben
vt < 16 Ь/sn >
помннав|ам, -аш (-ах) uv; помйн1а, -еш
(-ах) V 1. (отбйвам се, посещавам)
vor'beikommen vi <33аjsn> (към ня¬
кого, край някого bei jmdm.) 2. (от¬
минавам) vor'beigehen vi < 13аjsn>;
Nachlassen vi <3ajhb>; болките no-
мйнаха die 'Schmerzen 'haben
'nachgelassen 3. (преживявам) 'leben
vt <hb>; (оскъдно) sein 'Leben 'fri¬
sten; едва s ich 'friste 'kümmerlich
mein 'Leben
поминув|ам, -аш (-ах) uv = поми¬
навам; « ce nur uv 'leben vt <hb>;
(оскъдно) sein 'Leben 'fristen
помйиь|к m, -ци pl 'Lebensunterhalt m
1; изкарвам гаси sich 'seinen 'Le¬
bensunterhalt [sein Brot] ver'dienen
<b>
601
помрачавам
номннъчен, -ни adj 'Lebensunterhalts-,
Er'werbs-
noMHpeHuje n, -я pl 1. Verhöhnung/17,
'Aussöhnung/17 2. Jur Vergleich m 1
помирнсв|ам, -am (-ax) uv; помирй|ша,
-шеш (-cax) v 1. 'riechen vi <32jhb>
(нещо an etw. 3), be'riechen vt < 32b >
2. iibertr (предугаждам) 'ahnen vt;
Wind be'kommen <33b> (нещо von
etw. 3) 3. iibertr (познавам) 'Ahnung
'haben < A >; не съм го и помирисал
ich 'habe 'keine 'Ahnung da'von
помирител (-ят) m, -и pl 'Friedensstifter
nt 4
помирителен, -ни adj 'Aussöhnungs-
помирйша | помирйсвам
помиряв|ам, -аш (-ах) uv; помир|я, -йш
(-йх) V 1. 'aussöhnen vt <а>, ver¬
söhnen v/ < b > (някого jmdn.) 2. Jur
'einen Ver'gleich her'beiführen (ги 'zwi¬
schen 'ihnen); « се 1. sich 'aussöhnen
vr, sich verhöhnen vr 2. Jur 'einen
Ver'gleich er'zielen <b> 3. (прими¬
рявам се) sich 'abfmden vr < 27a > (c
mit 3)
помнелIям, -яш (-ях) uv; помйсл|я, -ИШ
(-их) v 1. (обмйслям) 'nachdenken vi
<10a/A6> (за 'über 4) 2. (предпо¬
лагам, грйжа се, мисля) 'denken vi
< 10/hb > (за an 4) 3. (имам предвйд)
be'denken <10b> (за нещо etw.) O
веднага си ~ их това das 'habe ich mir
gleich ge'dacht; как можа да ~ иш
такова нещо за мене? wie 'konntest du
so 'etwas von mir 'denken?
помис|ъл m, -ли pl 'Absicht /17
помйт|ам, -аш (-ax) uv; по|мета, -ме¬
теш (-метох) V 1. (изчйствам) 'fegen
vt, 'ausfegen vt <a>, 'kehren vt 2.
iibertr (премахвам) hin'wegfegen vt
<a>
помй|я/, -и pl 'Spülicht n 20, 'Spülwasser
n 23
помниче n, -та pl 'Vergißmeinnicht n 20
1юмн|я, -иш (-их) uv sich er'innern vr
< b > (нещо an etw. 4); sich be'sinnen
vr <26b> (нещо auf etw. 4); im
Ge'dächlnis be'halten (нещо etw.) O
доколкото » so'viel ich mich er'inne-
re ...; помнй думите ми! denk an
'meine 'Worte!, merk dir 'meine 'Worte!
помогна t помагам
помозн! nur Imperativ ~ бог! Gott
'möge dir 'beislehen!
помолв|ам, -аш (-ax) uv; помол|я, -иш
(-их) V 'bitten vt <25>, erhuchen
<b> (някого за нещо jmdn. um etw.
4); z се 1. (моля) ein'wenig'bitten (на
някого jmdn.) 2. (на бога) ein 'wenig
'beten vi <hb>
поморие n nur sg 'Küstengebiet n 20
помощ/, -и pl 'Hilfe/16, Unterstützung
/П O бърза ~ а) (служба)'Rettungs¬
dienst m 1 b) (кола) 'Rettungswagen
m 4; c ~ та на mit 'Hilfe 2 od von 3
помощ|ен, -ни adj Hilfs-; - на акция
'Hilfsaktion /17; ~ ни материали
'Hilfsmaterialien pl; z персонал
'Hilfspersonal n 20*
помощни|к m, -ци pl 1. (помагач) 'Hel¬
fer m 4; z -машинист 'Hilfsmaschi¬
nist m 8; 2. (заместник) 'Stellver¬
treter m 4; z командйр 'stellvertreten¬
der Komman'deur m 1*; z майстор
'stellvertretender 'Meister m 4
noMÖummija /, -и pl Helferin / 18
пом6щничк|а / -и pl = помощница;
домашна z 'Hausgehilfin /18
помп|а /, -и pl 'Pumpe /16
помп|ам, -аш (-ax) uv 'pumpen vi <hb>
помпен adj Pump-; ~ а станция 'Pump¬
station -/17; ~ o -акумулаторна
водна електроцентрала 'Pumpspei¬
cherwerk n 20
помпоз|ен, -ни adj pom'pös
помпозност / nur sg 'Pomphaftigkeit
f'Hsg
помпен m, -и pl Pom'pon m 6, 'Quaste
/16
помрачав|ам, -аш (-ax) uv; помрач|а,
-йш (-йх) v 1. (затъмнявам) ver'dun-
keln vt < b >, verfinstern vt < b >
2. iibertr (настроение) 'trüben vt O z
разсъдъка на някого jmdm. den
Ver'stand 'trüben; ~ a ce nur 3. Pers
1. (става мрачен) 'dunkel 'werden vi
помръдвам
602
<18/гл>; 'trübe 'werden 2. (бива
мрачен) ver'dunkelt 'werden, ge'trübt
'werden O умът му се ~ a er wird von
'geistiger Um'nachtung be'fallen;
лицето му се - a sein Ge'sicht ver-
'düsterl sich
оомръдв|ам, -аш (>ax) uv; помръдн|а,
-еш (-ах) V1. (движа се) sich be'wegen
vr <b>, sich 'rühren vr 2. (движа)
be'wegen vt <b> 3. Platz 'machen,
rücken vi <sn>\ помръдни малко!
rück ein 'Stückchen! O не си s
пр-ьста 'keinen 'Finger 'rühren [krumm
'machen]
noMpisBlaM, -am (-ax) uv; помръзн|а,
-еш (-ax) v 1. 'frieren vi <32fhb> 2.
(замръзвам) er'frieren vi <32bfsn>,
zu Eis er'starren vi < bjsn >
помръкв|ам, -am (-ax) uv; помръкн|а,
-еш (-ax) v 1. (загьмнявам) 'dunkel
'werden vi <\S/sn> 2. übertr (по¬
мрачавам се) sich ver'düstem vr < b >
помъкв|ам, -аш (-ax) uv; помъкн|а, -еш
(-ах) V 'schleppen vr; « се sich
'schleppen vr
помъртвяв|ам, -аш (-ax) uv; по-
мъртвия, -ееш (-ях) v 'leichenblaß
'werden vi < 18/sn>, ein 'leichenähnli¬
ches 'Aussehen 'annehmen <a>
помьршавяв|ам, -аш (-ax) uv; помър-
шав|ея, -ееш (-ях) v 'abmagern vi
< a/sn >
помгьтв|ам, -аш (-ах) uv; помът|я, -иш
(-их) V 'trüben vr auch übertr
помътняв|ам, -аш (-ах) uv; помътн|ея,
-ееш (-ях) v 1. 'trübe 'werden vi
< 18jsn > auch übertr 2. (от пара)
'anlaufen vi <9ajsn>, be'schlagen vr
<4b/rn>; стъклата на прозореца
~ат die 'Fensterscheiben 'laufen an
[be'schlagen]
помътя t помътвам
помъчв|ам, -аш (-ax) uv; помъч|а, -иш
(-их) V ein 'wenig 'zusetzen vi < а/hb >
(някого jmdm.), ein 'wenig 'quälen vr;
* ce sich be'mühen vr <b>, sich
'anstrengen vr <a>
помят!ам, -аш (-ax) uv; пометн|а, -еш
(-ах) V abor'tieren vi <d/hb>; (раж¬
дам преждевременно) 'vorzeitig ge-
'bären vt < 1 >
помятан|е и, -ия pl Ab'ortus m, 'Fehlge¬
burt /17; (преждевременно раждане)
'Frühgeburt
лонабав|ям, -яш (-ях) uv; понабав|я,
-иш (-их) V sich in 'kleiner 'Menge
ver'schaffen vt <b> [anschaffen vt
<a>, be'sorgen vt <b>)
понас ям, -яш (-ях) uv; понес|а, -еш
(понесох) v 1. (нбся) 'tragen vt <4>
2. (отнасям) 'wegtragen vt < 4a > 3. (но¬
ся със себе си) mit sich 'tragen
4. (издържам, търпя) er'tragen vt
<4b>, 'ausstehen vt < 10'a>; «
големи болки ich er'trage 'große
'Schmerzen; не мога да » този човек
ich kann 'diesen 'Menschen nicht
er'tragen ['ausstehen]; не s това
безредие ich er'trage 'diese 'Unord¬
nung nicht 5. (изпитвам, търпя)
erleiden vr <21b, d—tt >; ~яме
големи щети wir er'leiden 'großen
'Schaden 6. (изгодно ми e) bekom¬
men vr <33b>; ver'tragen vr <4b>;
яденето не ми ~ я das 'Essen
bekommt mir nicht, ich ver'trage das
'Essen nicht 7. (нрави ми ce) 'passen vi
<hb>; това не му ~ я das paßt ihm
nicht; ж ce 1. (летя) 'fliegen vi
< 32/sn >, 'losfliegen vi <32a/rw> 2.
(бягам) 'lossausen vi < a/sn >, 'rennen
vr < 10/sn > 3. (превозно средство)
'losfahren vi < 4 ajsn > < 'fahren vi
<4/sn > 4. (звук, шум, песен) er'tönen
vr < bjsn >; (мелодия) erklingen vr
< 21 bjsn > 5. (спогаждам ce) sich 'ver¬
tragen vr < 4b >, sich 'leiden 'können
поне adv 'wenigstens
понеделник m, -ци pl 'Montag ml;e s
am 'Montag
понеделннч|ен, -ни и. понеделнишкн adj
'Montags-
понеже Kanj da, weil
понемчв|ам, -аш (-ax) uv; понемч|а,
-иш (-их) V verdeutschen vr <b>,
germani'sieren vr <d>
603
попарвам
понеса Т понасям
понечв|ам, -аш (-ах) uv; понеч|а, -иш
(-их) V sich 'anschicken vr <а>, in
Be'griff sein < B >; понечих да тръгна
ich war im Be'griff 'aufzubrechen
пони и, -та pl 'Pony m 6
понижав|ам, -аш (-ах) uv; пониж|а, -йш
(-йх) vl.'senken vr; а температурата
die Tempera'lur'senken; * цените die
'Preise 'senken; а водното равнйще
den 'Wasserspiegel 'senken; а гласа
die 'Stimme 'senken 2. (настроение,
глас) 'dämpfen vr 3. (длъжност, чин)
zu'rückstufen vt < a >, degra'dieren vr
< d >; a ce sinken vr < 27/sn >, 'fallen
vr < 3jsn >
понижени|e я, -я pl 1. 'Senkung/17; a
на ценйте 'Preissenkung / 17; а на
водното равнйще 'Senkung des
'Wasserslandes 2. (на настроение)
'Dämpfung / 17 3. (по длъжност, по
чин) Zu'rückstufung / 17, Degra'die-
rung /17
поннзяв|ам, -аш (-ах) uv - понижавам
пони|к т, -ци pl Keim т 1
поникв ам, -аш (-ах) uv; понйкн1а, -еш
(-ах) V 'wachsen vr <4jsn>
поносим adj er'lräglich
понрав|ям се, -яш се (-ях се) uv;
понрав|я се, -иш се (-их се) v ge'fallen
vr <3bjhb> (на някого jmdm.)
понтон nt, -и pl Pon'ton m 6
понтон|ен, -ни adj Pon'ton-; а мост
Pon'tonbrücke /16
понуд|а/, -и pl 1. (за болен) 'Kranken¬
kost/ 12/sg 2. (за родилка) 'Wöchne¬
rinnenkost
понявга adv 'manchmal
понякога u. понякогаш adv 'manchmal,
ab und an, dann und wann
понят|ен, -ни adj verständlich, begreif¬
lich; по *» ни причини aus begreifli¬
chen 'Gründen
поняти|е я, -я pl 1. Phil Be'griff m 1
2. (представа) 'Vorstellung / 17;
нямам а от нещо 'keine 'Vorstellung
von etw. 3 'haben 3. (схващане) 'Auf¬
fassung/17
поотделно adv 'einzeln
поощрени|е л, -я pl 1. Aufmunterung /
17, 'Förderung/17 2. (награда) 'För¬
derungsprämie / 16, 'Anerkennungs¬
prämie
поощрнтел|ен, -ни adj 'Förderungs-
поощряв|ам, -аш (-ах) uv; поощр|я, -йш
(-йх) V 'aufmuntern vr < а >, 'fördern
vr, 'anfeuern vr < a >
поп (-ът) m, -ове pl 'Pope m 7, 'Pfarrer
m 4
1попйд|ам, -аш (-ах) uv; попадн|а, -еш
(-ах) v 1. (озовавам се) ge'raten vi
<3b/sn> 2. (улучвам) 'treffen vr
< 16 > O а- на следа auf 'eine Spur
'stoßen <34>; а на човек 'einen
'Menschen'treffen; а в чужди ръце in
'fremde 'Hände 'fallen vr <3jsn>
2попад|ам, -аш (-ах) v 'fallen vi
< 3/sn >, 'abfallen vi <3a.jsn>, her-
'unterfallen vi' <3&/sn>; крушите
~ axa die 'Birnen sind 'abgefallen
[her'untergefallen]
поладени|е n, -я pl 'Treffer m 4;
директно a 'Volltreffer
попадиин adj der 'Popenfrau; ~ и дрехи
die 'Kleider n 21 jpl der Popenfrau
поладийк|а /, -и pl 1. Bot Ka'mille/16
2. Zool 'Kaulquappe/16
попади!я / -и pl 'Popenfrau /17,'Popin
/18
попадна t попадам
nonapia/ -иpl 'Eingebrocktes n 23/sg O
дробя а на някого ich'brocke jmdm.
'eine 'schöne 'Suppe ein; сърбам а та
на някого ich muß jmds. 'Suppe 'aus¬
löffeln; сърбам а та, която сам съм
си надробил ich muß die 'Suppe
'auslöffeln, die ich mir selbst 'einge¬
brockt 'habe; сърбал съм му а та ich
'kenne ihn zur Ge'nüge
попарв|ам, -аш (-ах) uv; попар|я, -иш
(-их) v 1. brühen vr; а чай Tee'brühen;
'abbrühen vt <a>; а кокошка ein
Huhn 'abbrühen; ver'brühen vr <b>;
а си ръцете sich die 'Hände ver'brü¬
hen 2. (слана) 'fallen vi < 3/sn > (нещо
auf etw. 4), 'welken 'lassen vr < 3 jhb > ;
попарен
604
слана попари цветята Reif fiel auf die
'Blumen, Reif ließ die 'Blumen 'welken
3. übertr (правя да посърне) 'knicken
vf, 'welken 'lassen, ent'täuschen vt
<b>; слана попари надеждите ми
'meine 'Hoffnungen 'wurden ent¬
täuscht; слана го е попарила er ist
ganz ge'knickt; * се 1. sich ver'brühen
\>r <b> (от an 3) 2. (в подтиснато
настроение съм) von 'Niedergeschla¬
genheit er'griffen 'werden vi < 18jsn>
попарен adj 1. (залят c вряла вода)
ge'brüht; über'brühl, ver'briiht; -и
ръце ver'brühle 'Hände / 14//?/ 2. (от
слана) ge'knickt, ver'welkt 3. übertr
ge'knickt, 'niedergeschlagen O стоя
като ~ wie vom 'Donner ge'rührt
'dastehen vi < \01a/hb>; скачам като
~ 'auffahren vi <4ajsn> wie von der
Ta'rantel ge'stochen
nonäplHM, -яш (-ях) uv = попарвам
поиечеии|е n, -я pl 'Sorge/16, 'Fürsorge
попечител (-ят) nt, -и pl 'Vormund m 1
попечнтелк|а /, -и pl 'Vormund m 1
попечйтелств|о n, -a pl 'Vormundschaft
/17, Kura'tel/17; под « на 'unter der
'Vormundschaft von 3
попйв1ам, -atu (-ax) uv; попй[я, -еш (-x)
v 1. 'aufsaugen vt <a> 2. (изсуша¬
вам) 'abwischen vt < a > , 'abtrocknen
v/ <a> 3. (c попивателна) 'löschen
vf, 'auslöschen vt <a>
попнвател|ен, -ни adj: ~ на хартия od
als Subst ~ на 'Löschpapier n 20;
(отделен лист) 'Löschblatt n 22
попйвк|а /, -и pl 1. (преса) 'Löscher m 4,
'Tintenlöscher 2. (хартия) 'Löschblatt
n22
лопяйв|ам, -аш (-ax) uv 1. (пия малко
повече) 'einen 'über den Durst 'trinken
<21 > 2. (по-често) gern 'einen 'trin¬
ken, gern 'einen 'heben < 14 >
попиляв|ам, -аш (-ax) uv; попил|ея,
-ееш (-ях) v 1. (пръскам) ver'streuen vt
<b> 2. (прахосвам) ver'geuden vt
<b>
попйпв|ам, -аш (-ax) uv; попйп|ам, -аш
(-ах) V 1. 'anrühren vt <а>, be'rühren
vt <b> 2. umg nur uv 'stehlen vt
< 20 >, 'lange 'Finger 'haben < A > O
нйщо не «v a er macht 'keinen 'Finger
krumm
попятв|ам, -аш (-ax) uv; попйт|ам, -аш
(-ах) V 'fragen vf
попия t попйвам
поплин т, -и pl Pope'lin т I, Popeline
/16
поплйнен adj Pope'line-
поплюв!ам, -аш (-ах) uv; поплк>|я, -еш
(-х) v 'spucken vi <hb> О не си *
nicht viel 'Federlesens 'machen, nicht
'lange 'fackeln vi <hb>
поплювко m, -вци pl umg 'Waschlappen
m 4 .
попов adj 'Popen- O ~ а лъжичка
'Kaulquappe /16; ~ o прасе 'Maul¬
wurfsgrille /16
поправим adj 1. korrigierbar; грешката
е ~ a der 'Fehler ist korrigierbar 2.
läßt sich 'wieder 'gutmachen; щетйте
са ~ и der 'Schaden läßt sich 'wieder
'gutmachen 3. (поведение, характер)
'besserungsfähig
поправйтел|ен, -ни adj Wieder'ho-
lungs-; s изпит Wiederholungsprü¬
fung /17
поправк|а/, -и pl 1. (на повреда) Repa-
ra'tur/17; давам нещо на r etw. zur
Repara'tur 'geben < 15 > ('bringen
< 24 > ] 2. (на грешка) Korrek ’tur/17,
Ver'besserung /17; « на класното
Verbesserung der 'Klassenarbeil 3. (на
здравето) Wiederherstellung /17
поправ|ям, -яш (-ях) uv; поправ|я, -иш
(-их) V 1, (повреда) repa'rieren vt
< d > 2. (грешка) korrigieren vf,
verbessern vf < b > 3. (подобрявам)
ver'bessern 4. (привеждам в ред)
zu'rechtmachen vf < a >, in 'Ordnung
'bringen vf <24> 5. (здравето) wie-
der'herstellen vf <a>; » cc 1. (из¬
правям своите грешки) sich korrigie¬
ren vr < d >, sich verbessern vr < b >
2. sich 'bessern, 'besser 'werden vi
< 18fsn>; времето се - я das 'Wetter
'besserte sich 3. (оздравявам) ge'sund
605
поразявам
'werden, ge'nesen vi < 1 lb/s«> 4. (на-
пълнявам) 'zunehmen vi < 16ajhb>
поправян|е n, -ия pl 1. (ремонт) Repa-
ra'tur/17 2. (коректура) Ver'besserung
/17, Korrektur/17 3. (подобряване,
оздравяване) 'Besserung / 17
попречв|ам, -аш (-ах) uv; попреч|а, -иш
(-их) V 'hindern (на някого jmdn.),
(осуетявам) verhindern vt < d >
поприщ[е «, -а pl 1. Betätigungsfeld « 21
2. (професия) 'Laufbahn/17
попръжн|я / -й pl Fluch т 2, 'Schimpf¬
wort п 20
п6пск|и adj 'Popen- О ~ а яхния
Fleisch п 20 mit 'Zwiebelgemüse
попукв1ам, -аш (-ах) uv; попук|ам, -аш
(-ах) V 'krachen vt <hb>, 'bersten vi
<16/s«>; x се 1. (устни) 'aufsprin¬
gen v/ <27 a/s« > 2. (стъкло) zersprin¬
gen vi <27b/s«>
популяр|ен, -ни adj popu'lär
популяризатор m, -и pl Propagandist
m 8
популяризация/ -и pl Popularisierung
/17
популяризйр|ам, -аш (-ах) uv, v popula¬
risieren vi <d>
популяризиране « nur sg Popularisie¬
rung /17
популярност/nur sg Popularität f\l/sg
попче n, -та pl Zool 'Kaulkopf m 2
попщина /nur sg 'Pfaffentum n 22/sg
попълв|ам, -аш (-ах) uv; попълн|я, -иш
(-их) V 1. (допълвам) er'gänzen vt
< b >, komplettieren vt < d >; (числе¬
ния състав) 'auffüllen vt < a >; (праз¬
нина) 'ausfüllen vt <a> 2. (запъл¬
вам) 'füllen vt, 'auffüllen 3. (фор¬
муляр) 'ausfüllen
попълван|е «, -ия pl 1. (допълване)
Er'gänzung/17; (на числения състав)
'Auffüllung/17; (на празнина) 'Aus¬
füllung/17 2. (на формуляр) 'Ausfül¬
len п 23jsg
по1гьлзяв|ам, -аш (*ах) uv; попълз|я„
-йш (-ях) V 1. (насекомо, движа се по
корем) 'kriechen vi < 32/sn > 2. (плъз¬
гам се) 'rutschen vi <sn> ; (па¬
дам) 'ausrutschen vi < a/s« >
попълним = попълвам
попьрж|ам, -аш (-ах) uv 'fluchen vi
<hb>
попържн|я/, -й pl Fluch m 2, 'Schimpf¬
wort « 20
попът|ен, -ни adj: « вятър Mar 'Rück¬
wind m 1; 'günstiger Wind
пор (-ьт) m, -ове pl 'Iltis m 1 a
nöp|a / -и pl 'Pore / 16
поради präp 'wegen 2; ~ това 'deswe¬
gen; ~ него Seinetwegen; - мене
'meinetwegen
поражд|ам, -аш (-ах) uv; пород|я, -йш
(-йх) V1. (създавам) her'vorbringen vt
<24а>; (предизвиквам) her'vorru-
fen vt <39а> 2. (раждам) ge'bären vt
< 7 >; ä се entstehen vi < b/sn >
поражен|ец m, -ци pl Defätist m 8
пораженн|е «, -я pl 1, 'Niederlage /16;
нанасям s 'eine 'Niederlage 'zufügen
<a> 2. nur pl (щета) 'Schaden«!5
3. nur sg 'Mitleidenschaft / 17/sg;
болестта даде ж в сърцето die
'Krankheit zog das 'Herz in 'Mitlei¬
denschaft
пораженски adj defätistisch
пораженство n nur sg Defä'tismus
«i 11 /sg
поразени|к m, -ци pl = поразник
поразениц|а /, -и pl = поразница
поразителен, -ни adj erstaunlich,
verblüffend, über'raschend, 'auffal¬
lend O ~но впечатление ein 'tiefer
'Eindruck m 2
поразйтелност /nur sg 'Auffälligkeit/17
поразй|я/, -и pl 1. (пакост) 'Unheil« 20
2.(човек)'Unheilstifter«!4 O на « zu
'allem 'Unheil
поразни|к m, -ци pl 'Unheilstifter m 4
поразниц|а/ -ци pl 'Unheilstifterin/18
поразяв|ам, -аш (-ах) uv; пораз|я, -йш
(-йх) V 1. (унищожавам) vernich¬
ten vt <b>; (побеждавам) be'siegen
vt <b>; (разбйвам) zer'schlagen vt
<4b> 2. (повреждам) beschädigen
vt <b>; (разрушавам) zer'stören vt
<b> 3. (за болест) be'fallen vt
пораствам
606
<3b>, in Mitleidenschaft 'ziehen vt
<32, h - g >; болест ме ~ a 'eine
'Krankheit be'fällt mich; болестта
~ а сърцето die 'Krankheit schlägt
auf das Herz 4. (смайвам) verblüf¬
fen vt < b >, in Er'staunen verset¬
zen <b> 5. (съкрушавам) dep¬
rimieren vt < d >, erschüttern vt
<b>
порасте |ам, -am (-ax) uv; порасн|а,
-еш (-ax) od пораста, -еш (порас¬
тох) V 1. 'wachsen vi <4/sw> 2. (въз-
мъжавам) groß 'werden vi < 18jsn >
3. (прекарвам детството) 'aufwach¬
sen vi < Az.jsn > O ~ ат ми крила mir
'wachsen 'Flügel; порасна му
работата er ist ein 'großes Tier
ge'worden; ~ ат му ушите ihm
schwillt der Kamm, es steigt ihm zu
Kopf; ~ ат ми акциите 'meine 'Aktien
'steigen
порв|ам, -am (-ax) uv; порн|а, -еш (-ах)
v 1. (разрязвам) 'aufschlitzen vt <a>;
'auftrennen vt <a> 2. (нещо шито)
'auftrennen 3. (разплитам) 'auf¬
flechten vt <17a> 4. (прерязвам)
'durchschneiden vt <21a, d - tt>
поред adv der 'Reihe nach; hinter¬
ein'ander; пет дена ~ fünf Tage hin¬
tereinander
поред |ен, -ни adj 1. aufein'anderfolgend;
ж номер 'laufende 'Nummer /16 2.
'fällig; - ният скандал der 'fällige
Skan'dal m 1*3. 'turnusmäßig
поредиц|а f -и pl 1. 'Reihe / 16
2. (серия) 'Serie / 16
поредом adv. ред ~ hinterein'ander,
nacheinander, der 'Reihe nach
порежа t порязвам
порив m, -и pl 1. Drang m 2/sg, 'Streben
n23jsg, 'Aufwallung /17, 'Regung/
17 2. (напор) Druck m 1 jsg, Stoß m 2
O следвам първия der 'ersten
'Regung 'folgen vi <sn>; в ~ на
гняв in 'einem 'Wutanfall
поривйст adj 'heftig, 'stürmisch
порицавам, -аш (-ax) uv; порица|я, -еш
(-х) v 'tadeln vt, 'rügen vt
порицани|е и, -я pl 'Tagei m 4, 'Rüge/16
порна t порвам
порнографии |ен, -ни, порнографйчески
и. порнографски adj pornographisch
поробв|ам, -аш (-ах) uv; пороб|я, -иш
(-их) V unterwerfen vt < 16b >,
ver'sklaven vt <b>, unter'jochen vt
<b>; ж ce sich zum 'Sklaven 'ma¬
chen vr
поробване n nur sg Unterwerfung /17,
Versklavung/17, Unterjochung/17
поробйтел (-ят) m, -и pl Unterdrücker
m 4
поробйтелк|а / -и pl Unter'drückerin
/18
поробя | поробвам
поров adj 'Htis-
порбд|а/, -и pl 1. (раса) 'Rasse/16
2. (сорт) 'Sorte / 16
породен adj 1. (създаден) her'vorge-
bracht; (предизвикан) her'vorgerufen
2. (за деца) nacheinander [hinter¬
ein'ander] ge'boren
породйст adj 1. (животно) 'rassig,
'Rasse-; ~ кон 'Rassepferd n 20 2.
(плод, растение) Zucht-, von 'guter
'Sorte; ~ а ябълка ein 'Apfel m 5 von
'guter 'Sorte, ein 'Edelapfel
породя f пораждам
пор0|ен, -йни adj 1. (проливен) 'strö¬
mend, 'anhaltend 2. (изровен) 'aus¬
gespült
порозовяв|ам, -аш (-ax) uv; порозов|ея,
-ееш (-ях) V 1. sich 'rosa' färben vr
2. (небе, лице, бузи) sich 'röten vr
пороилце и, -a pl Bett n 25 'eines 'Gie߬
bachs ■
nopö|ii m, -и pl I. (дъжд) 'anhaltender
'Regen nt 4 'Platzregen, 'Wolkenbruch
m 2 (поток) 'Gießbach m 2
пор6|к nt, -ци pl 'Laster n 23 O s на
сърцето 'Herzfehler m 4
поронв|ам, -аш (-ax) uv; порои |я, -иш
(-их) v 1. zer'bröckeln vt <b>, ver-
'streuen vt <b> 2. (зърнен клас)
'auskörnen vt <a> O ж сълзи'Trä¬
nen ver'gießen <32b>
порои |ен, -ни adj 1. (неморален) 'laster-
607
поръсвам
haft 2. (осъдителен) 'schädlich, ver-
'urteilungswürdig
порочност / nur sg 1. (поквареност)
'Lasterhaftigkeit / 17 2. (осъдйтел-
ност) 'Schädlichkeit /1 Ijsg
порт (-ът) m, -ове pl 'Hafen m 5
порт|а /, -и pl 'Pforte/16 0 Високата
s Hist die 'Hohe 'Pforte
портал m, -и pl 1. Por'tal n 20*
2. (широка стъклена врата) 'breite
'Glastür/17
портативен, -ни adj 'tragbar O ~ на
пишеща машина 'Reiseschreibma¬
schine/ 16; * радиоапарат'Kofferra¬
dio n 24
портиер m, -и pl 'Pförtner m 4, Por'tier
m 6
портиерк|а /, -и pl 'Pförtnerin / 18,
'Pförtnersfrau /17, Por'tiersfrau
портиерски adj 'Pförtner-
порти|к m, -ци pl 'Säulenhalle / 16;
(колонада) 'Säulengang m 2
портмоне я, -та pl Portemon'naie n 24,
'Geldbörse /16
порто n nur sg 'Porto n 24
портокал m, -и pl Apfel'sine / 16,
O'ränge /16
портокален adj (цвят) o'rangenfarben
портокалов adj 1. O'rangen-, Apfel'si-
nen-; - сок O'rangensaft m 2
2. (цвят) o'rangenfarben
портофел m, -и pl = портфейл
портрет m, -и pl Por'trät n 24
портрет|ен, -ни adj Por'trät-
портретйст m, -и pl Porträ'tist m 8,
Por'trätmaler m 4
португалец m, -ци pl Portu'giese m 7
Португалия / 'Portugal n
португалк|а /, -и pl Portugiesin /18
португалски adj portugiesisch
портуле|й (-ят) m, -и pl Bajo'nettriemen
m 4
портфейл m, -и pl 'Brieftasche / 16 O
министерски ~ Mi'nisterposten nt 4;
министър без ~ Mi'nister m 4 'ohne
Geschäftsbereich
поругав|ам, -аш (-ах) uv, nopyräla, -еш
(-x) v be'schimpfen vt < b >, 'schänden
vt, ent'ehren vt <b>; Schimpf'antun
<38a> (някого jmdm.); « ce'schän¬
den (c нещо etw.), ent'ehren (c нещо
elw.)
поругание n, -я pl Schimpf m 1, 'Schan-
de/16 O излагам на % dem Schimpf
'preisgeben vt < 15a>, an den 'Pran¬
ger 'stellen vt
поруменяв|ам, -аш (-ах) uv; пору¬
менея, -ееш (-ях) V rot 'werden vi
<18fsn>, sich 'röten vr, er'röten vi
< b Isn >
порумънчв|ам, -аш (-ах) uv; пору-
мънч|а, -иш (-их) V rumäni'sieren vt
< d >; s ce sich rumäni'sieren vr
порусв|ам, -аш (-ах) uv; порус|я, -иш
(-их) V russifi'zieren vt < d >; ж ce sich
russifi'zieren vr
□орусяв|ам, -аш (-ах) uv; порус|ея, -ееш
(-ях) V 1. blond 'werden vi < 18fsn>
2. (избледнявам) 'ausbleichen vi
<21a fsn>
порути|ам, -аш (-ах) uv; порут|я, -иш
(-их) V 'einreißen vt <21а>, 'Um¬
stürzen vt <а>; ä се 'einstürzen
vi < а/гя >, zu'sammenbrcchen vi
< 16a jsn>
поручи|к m, -ци pl veralt 'Oberleutnant
m 1*
порфйр nt nur sg 'Porphyr m 1 *
порфир|а /, -и pl 'Purpumianlel m 5
порфнр|ен, -ни adj 1. (от порфйр) 'Por¬
phyr- 2, (пурпурен) 'purpurfarben,
'purpurrol
порцелан m nur sg Porzel'lan n 20*
порцеланов adj Porzel'lan
порцеланен adj = порцеланов
порцион nt, -и pl Ver'pflegungsgeld n 21,
'Tagessatz m 2, Di'äten pl
порцион|еи, -ни adj Ver'pflegungs-, 'Ta¬
ges-; - ни пари 'Tagesgeld n 21, Ver¬
'pflegungsgeld für 'einen Tag
порци|я/ -и pl Porti'on /17
поръбв1ам, -аш (-ах) uv; поръб|я, -иш
(-их) v 'säumen vr, 'einsäumen vt < a>
поръб|ям, -яш (-ях) uv = поръбвам
порък|а / -и pl 'Auftrag nt 2
поръсв|ам, аш (-ах) uv; поръс|я, -иш
поръсям
608
(-их) V 1. (с течност mit 'Flüssigkeit)
be'spritzen vt <b>, be'sprengen vr
<b> (нещо c нещо etw. mit etw. 3),
'spritzen vt, 'sprengen vt (нещо auf etw.
4, c нещо etw.) 2. (със сол, прах)
be'streuen vt < b > (нещо c нещо etw.
mit etw. 3), 'streuen vt (нещо auf. etw.
4, c нещо etw.)
поръс|ям, -яш (-ях) Mv = поръсвам
поръчв|ам, -аш (-ах) uv; поръч|ам, -аш
(-ах) у I. bestellen vt < b > (на някого
jmdm.); » обяда ich be'stelle das
'Mittagessen 2. (възлагам задача)
be'auftragen <b> (на някого jmdn.)
лоръчени|е n, -я pl 'Auftrag m 2; no ä
на im 'Auftrag 2 od von 3
поръчител (-ят) m, -и pl 'Bürge m 7
поръчитслк|а / -и pl 'Bürgin /18
поръчйтелств|о n, -a pl 'Bürgschaft
/17
поръчителствувам, -аш (-ах) uv 'eine
'Bürgschaft über'nehmen <b>, 'bür¬
gen VI <hb> (за някого für jmdn.)
поръчк|а /, -и pl 'Auftrag m 2; Be¬
stellung/ 17
пор|я, -иш (-йх) uv 1. (разрязвам)
'durch schneiden vt <21a. d-tl>
2. (разшйвам) 'auftrennen vt <a>
3. (разплитам) 'aufflechten vt < 17a >
4. (разоравам, opä) 'pflügen vt O ж
въздуха durch die Luft 'segeln vt
<sn>; » вълните die 'Wellen
durch'schneiden < 21 b >
поряд|ък m, -ки pl 'Ordnung /17
порядъч|ен, -ни adj 'ordentlich
порядъчност/nur sg 'Anständigkeit/17
порязани|к m, -ци pl Stück n 20, Stück
Brot, 'Scheibe / 16, 'Scheibe Brot
порязаниц| a/, -и pl 'Scheibe /16, 'Schei¬
be Brot, 'Schnitte / 16
порязвам, -аш (-ах) mv; по | режа, -ре¬
жеш (-рязах) V 1.'schneiden V/<21,
d — tt >; порязах си пръста ich 'habe
mich in den 'Finger ge'schnitten 2.
(отрязвам по малко) sich ein 'wenig
'abschneiden <21 a, d—tt > 3. (лозе)
ver'schneiden vt <21b, d-tt>, be¬
schneiden vt < 21b, d - tt>
посадъч|ен, -ни adj Pflanz-, Setz-; s
материал 'Pflanzgut n 22
посажд|ам, -аш (-ах) uv, посад|я, -йш
(-йх) V1. (растение) 'pflanzen vt 2. (се¬
ме) Säen vt 3. (за боб, картофи)
Stecken vt
посаждан! е п, -ия pl 1. (на растения)
'Pflanzen п 23Isg 2. (със семе) 'Aus¬
saat /17 3. (за боб, картофи) 'Stecken
п 23/sg
посаждени|е п, -я pl 'Anpflanzung / 17
посветен adj 1. ge'widmet (на някого
jmdm.) 2. 'eingeweiht (в нещо in etw.
4)
посветяв|ам, -аш (-ах) uv = посве¬
щавам
посвещав|ам, -аш (-ах) uv; посвет|я,
-йш (-йх) V 1. 'widmen (на някого
нещо jmdm. etw.) 2. 'einweihen vt
<a>; ж някого в тайна jmdn. in ein
Ge'heimnis 'einweihen; * ce sich 'wid¬
men vr; ä се на науката sich der
'Wissenschaft 'widmen
посвещени|е n, -я pl 'Widmung / 17,
'Zueignung /17
посев m, -и pl Saat /17
посев|ен, -ни adj 1. (сейтбен) 'Aussaat-
2. (за сеене) Saat-
посегател (-ят) т, -и pl Feind т 1
посегателств|о п, -а pl 'Anschlag т 2
поселв|ам, -аш (-ах) mv; посел|я, -иш
(-их) V 'ansiedeln vt <а>; « се sich
'ansiedeln vr, sich 'niederlassen vr
<3a>
поселени |e n, -я pl 'Ansiedlung /17
поселища n, -a pl 'Ortschaft /17
поселнн|к m. -ци pl 'Einwohner m 4,
Be'wohner m 4
поселя t поселвам
посестрнм|а f -и pl 'Wahlschwester /16
посетител (-ят) m, -и pl Be'sucher m 4
посетители ja f -и pl Be'sucherin /18
посещав|ам, -аш (-ах) uv; посет|я, -йш
(-йх) v be'suchen vt < b >
посещение n, -я pl Be'such m 1
посинявам, -аш (-ах) mv; посив|ея,
-ееш (-ях) V grau 'werden vi < 18/sn>,
er'grauen vi <b/sn>
609
послесловие
посиня [ам, -аш (-ах) uv; посйн|я, -иш
(-их) V blau 'machen vt
посиняв|ам, -аш (-ах) uv; посин|ея, -ееш
(-йх) blau 'werden vi < 18/sn>
поснпв|ам, -аш (-ах) uv; посйп|я, -еш
(-ах) V be'streuen vt <b> (нещо с
нещо etw. mit etw. 3); streuen vt; «
хляба със сол Salz auf das Brot 'streu¬
en O * си главата c пепел sich 'Asche
aufs Haupt 'streuen; « ce 'abfallen vi -
< 3ajsn > , her'unterfallen vi < Ъа/sn >
лоснч|ам, -аш (-ах) uv; пос|ека, -ечеш
(-якох) V 1. (убивам) 'niederhauen vt
<а>, 'niedenmetzeln vt <а> 2. (нара¬
нявам) ver'letzen vt <b>, 'schnei¬
den vr <21, d-tt> 3- (изсичам) 'ab¬
hauen vt <a>, 'abschlagen vt <a>
4. (обезглавявам) 'köpfen vt
лоск|ам, -аш (-ах) uv=пощя
лоскъпв|ам, -аш (-ах) uv; поскъпн|а,
-еш (-ах) V 'teurer 'werden vi <18jsn>,
sich verteuern vr < b >
поскъпвай |e n, -ия pl Ver'teuerung /17
поскъпняв|ам, -аш (-ах) uv; поскъпн|ея,
-ееш (-ях) V = поскъпвам
поскъпявам, -аш (-ах) uv; поскъп|й,
-йш (-йх) V verteuern vt <b>, 'teurer
'machen vt; * ce 'geizig sein vi < B >,
'knausern vi <hb>
пославянчв|ам, -аш (-ах) uv; поела-
вйнч|а, -иш (-их) V slawi'sieren vr
<d>
пославянчване n nur sg Slawi'sierung
/17
лослаии|е и, -я pl 1. 'Botschaft / 17,
'Sendschreiben n 23 2. Rel A'postel-
brief m 1
послани|к m, -ци pl 'Botschafter m 4;
извънреден и пълномощен » 'außer¬
ordentlicher und bevollmächtigter
'Botschafter
посланнчески adj 'Botschafter-
после adv 1. dann, später; и ~ ? und
dann?; ела - ! komm 'später! 2. (освен
това) 'außerdem O най- - 'schließlich
последв|ам, -аш (-ах) v 1. 'folgen vi
<sn> (някого jmdm.); « примера
му 'seinem 'Beispiel 'folgen 2. (уча)
39 Web. Bulg-Dt.
'kurze Zeit stu'dieren vt <d>
послед|ен, -ни adj 'letzte; в ~ но време
in der 'jüngsten ['letzten] Zeit; до ~ на
капка кръв bis zum 'letzten 'Blutstrop¬
fen; до - ния си дъх od до - ния си
миг bis zum 'letzten 'Atemzug; за пръв
и x път zum 'ersten und 'letzten Mal;
имам - на дума ich 'habe das 'letzte
Wort; ~ на дума на техниката der
'letzte Schrei m 1 der 'Technik; - но
желание 'letzter 'Wille m 7a; - на
воля 'letzter Wunsch m 2
лоследиц|а / -и p! 'Folge /16
последовател (-ят) m, -и pl 'Anhänger
m 4, 'Schüler m 4
последовател|ен, -ни adj 1. (следващ
едйн след друг) aufein'anderfolgend;
три ~ ни изстрела drei aufeinander¬
folgende 'Schüsse т 2/pl 2. (не¬
престанен) kontinuierlich, beständig
3. (закономерен) 'folgerichtig 4. (прин¬
ципен) konse'quent
последователи|a f, -и pl 'Anhängerin
/18, 'Schülerin/18
последователно adv 1. (едно след
друго) hinterein'ander, 'nacheinander
2. (непрестанно) kontinuierlich 3. (за¬
кономерно) 'folgerichtig, mit 'Folge¬
richtigkeit 4. (принципно) konse¬
'quent, mit Konse'quenz
последователност / nur sg 1. Zusam¬
menhang m 2; логйческа ~ 'logischer
Zusammenhang 2. (приемственост)
Kontinui'tät /17 3, (закономерност)
'Folgerichtigkeit/! 7 4. (прйнципност)
Konse'quenz /17
последствие n, -я pl 'Folge/16; (резул¬
тат) Er'gebnis n 27, 'Auswirkung/17
Ob« 'später, in der 'Folge; без «
ergebnislos
последяв|ам, -аш (-ах) uv; послед|й,
-йш (-йх) V1. ein Stück be'gleiten < b >
(някого jmdn.) 2, (гледам) ein 'Weil¬
chen 'nachschauen vi < ajhb > (някого
jmdm.)
послепис m, -и pl Post'skriptum n 29
послеслов m nur sg 'Nachwort n 20
послесловн|е n, -я pl = послеслов
послешен
610
послеш[ен, -ни adj 1. 'später; в - ните
му работи in 'seinen 'späteren 'Ar¬
beiten 2. (второстепенен) 'weniger
be'deutsam, 'zweitrangig
пословик|а /, -и pl 'Sprichwort n 22
пословичен, -ни adj 'sprichwörtlich
пословичност / nur sg 'Sprichwörtlich-
keit /17
послужв|ам, -am (-ax) uv; послуж|а,
-иш (-их) v 1. 'dienen vi <hb> (на
някого jmdm.) 2. (прислужвам)
be'dienen <b> (на някого jmdn.)
3. umg (почерпвам) be'wirten vt < b>
послушание n nur sg Ge'horsam m 1 /sg
послушв|ам, -am (-ax) uv; послуш|ам,
-am (-ax) v 1. (послушен съм) ge-
'horchen vi <b> (някого jmdm.)
2. (вслушвам се в съвет) 'hören vt
(някого auf jmdn). 3. (слушам малко)
ein 'wenig 'zuhören vi <a/hb>, ein
'wenig 'anhören vt < a >
послушан, -ни adj ge'horsam, 'folgsam
послушни|к m, -ци pl No'vize m 7
послушник |a / -и pl No'vizin /18
послушност / nur sg Ge'horsam m 1 /sg
посмешище n, -a pl Ge'spött n 20/sg,
'Gegenstand m 2 des Ge'spötts O за *
zum Spott, zum Ge'spött
посмъртен, -ни adj post'hum; ~ на
награда post'hume 'Auszeichnung/17
O ~ на слава 'Nachruhm m 1; ~ на
помощ 'Sterbehilfe /16
посмяв|ам, -am (-ax) uv; посм|ея, -eem
(-ях) v 'wagen vr, sich 'wagen vr
пособие n, -я />/'Lehrmittel n 23; учебни
~ я pl 'Lehrmittel
nocÖK|a/, -и pl 'Richtung/17 O на ~ и
aufs Gerate'wohl, auf gut Glück
посолв|ам, -am (-ax) uv = посолявам
посолств|о и, -a pl 'Botschaft/17
посоляв|ам, -am (-ax) uv; посол|я, -йш
(-йх) V1. (със сол) 'salzen vt, mit Salz
be'streuen vr < b > 2. (сйпя) be'streu-
en; » със захар mit'Zucker be'streuen
посочв|ам, -am (-ax) uv; посоч|а, -иш
(-их) v 1. (показвам, соча) 'zeigen vt,
'weisen vt <23>; » пътя den Weg
'zeigen ['weisen]; s грешките die
'Fehler 'zeigen 2. (набелязвам) 'ange¬
ben vr <15a> (като als 4) Os
някому вратата jmdm. die Tür 'weisen
поспалйв adj dial ver'schlafen
посрамв|ам, -am (-ax) uv; посрам|я,
-иш (-их) v 1. (осрамвам) 'Schande
be'reiten < b > (някого jmdm.) 2. (за¬
срамвам) be'schämen <b> (някого
jmdn.); » ce sich'bloßstellen vr <a>
посрамяв[ам, -am (-ax) uv = пос¬
рамвам
посрам|ям, -яш (-ях) uv = посрамвам
1 посребрявам, -am (-ах) uv;
посребр|ея, -ееш (-ях) v 'silberfarben
'werden vi < 18/sn >; (коса) grau 'wer¬
den
2посребряв|ам, -am (-ax) uv; посребр|я,
-йш (-йх) v ver'silbern vt <b>
посред präp 1. 'mitten; - гората 'mit¬
ten im 'Walde; ~ нощта 'mitten in der
Nacht 2. (сред) 'unter; ~ тези хора
'unter 'diesen 'Menschen O ~ бял ден
am 'hellichten 'Tage
посредни|к m, -ци pl Vermittler m 4
посредник!а /»-и pl Vermittlerin /18
посреднич|а, -иш (-их) uv ver'mitteln vt
< b > (между 'zwischen 3)
посреднически adj vermittelnd, Ver-
'mittler-
посредничесгв|о n, -a pl Ver'mittlung
/17
посредствен adj 'mittelmäßig
посредственост/ -и pl 'Mittelmäßigkeit
/П
посредством präp 'mittels; ~ езика
'mittels der 'Sprache
посрещ|ам, -am (-ax) uv; посрещна,
-em (-ax) v 1. (отйвам, йдвам
насреща) ent'gegengehen vi < 13 а/
sn>, enl'gegenkommen vi <33a/sn>
2. (дочаквам) 'abholen vt <a>
3. (приветствувам) be'grüßen vt < b >
4. (приемам) emp'fangen vr <2b>;
» гости 'Gäste emp'fangen 5. (под¬
готвям се) sich 'vorbereiten vr <c>;
» 24 май sich auf den 24. Mai 'vorbe¬
reiten 6. (възприемам) 'aufnehmen vr
< a >; кнйгата се ~ а добре das Buch
611
постилка
wird gut 'aufgenommen; той ~на
тази новина спокойно er nahm 'diese
'Nachricht 'ruhig auf 7. (покривам)
be'streiten vt < 21b >; z разноски
'Unkosten be'streiten
посрещан|е n, -ия pl 1. (прием)
Emp'fang m 2 2. (приветствуване)
Be'grüßung/17 3. (подготовка) 'Vor¬
bereitung/ 17 (на auf 4)
посрещан m, -и pl 'Abholer m 4
посрещачк|а /, -и pl 'Abholerin /18
посрещна t посрещам
посръбв|ам, -аш (-ах) uv; посръбн|а,
-еш (-ах) у 1. (сръбвам малко) ein
'wenig 'trinken vt <27>, ein 'wenig
'schlürfen vt 2. (попййвам) gern 'einen
'über den Durst 'trinken
1 пост (-ът) m,-овер/ 'Posten m 4 O стоя
на »a си auf 'Posten 'stehen vi
< \Qllhb>; телефонен ~ Tele'fonan-
schluß m 2
2пост (-ът) m, -и pl 1. (постене) 'Fasten
n 23 2. nur pl 'Fastenzeit /17
поставк|а /, -и pl Ge'stell n 20
постав|ям, -яш (-ях) uv; постав|я, -иш
(-их) v 1. 'stellen vt; z стола в ъгъла ich
'stelle den Stuhl in die 'Ecke 2. (слагам)
legen vt; я книгата на масата ich lege
das Buch auf den Tisch 3. (турям, давам)
'geben vt <15>, 'vorlegen vt <a>
4. (инсгалйрам) installieren vt <d>,
'anschließen vt <32a>, legen vt; z
телефон Tele'fon legen; z бойлер'einen
'Boiler installieren S. Theat insze'nieren vt
<d> O z пост'einen'Posten'aufstel¬
len < a >; ä под надзор 'unter 'Aufsicht
'stellen; z под наблюдение 'unter
Beobachtung 'stellen; * на изпитание
'einer 'Prüfung unter'ziehen vt <32b,
h-g>; z под съмнение in 'Zweifel
'riehen vt <32, h-g>; z някого в
сложно положение jmdn. in 'eine kom-
pli'zierte'Lage'bringen <24>; z срок
'einen Ter'min 'setzen; z условие 'eine
Be'dingung 'stellen; z удивителен знак
ein 'Ausrufezeichen 'setzen; z бележка
'eine Zen'sur 'geben; z край 'abschlie¬
ßen vt <32a>, ein 'Ende 'setzen; z
началото на нещо den 'Anfang mit etw.
'machen; ж някого на мястото му
jmdn. in 'seine 'Schranken 'weisen
< 23 >; z основите на нещо etw.
be'gründen <b>, den 'Grundstein für
etw. legen; » на дневния ред auf die
'Tagesordnung 'setzen; z ee (добивам
обществено положение) sich 'einrichten
vr <a>, sich 'eine Positi'on er'arbeiten
<b> O z се в службата на нещо sich
in den Dienst 'einer 'Sache 'stellen
постамент m, -и pl Posta'ment n 20
постан6вк1а f -и pl 1. Theat Inszenierung
/17 2.'Fragestellung/17; « на въпроса
die 'Fragestellung 3. (положение) These
/16; (принцип) 'Grundsatz m 2
постановлени|е n, -я pl Be'schluß m 5
посган0вчи|к m, -ци pl Regis'seur m 1*
постановъч ен, -ни adj Re'gie-
постановяв ам, -аш (-ах) uv; постанов|я,
-йш (-йх) V be'schließen vt <23b>
постарав1ам се, -аш се (-ах се) uv;
постара|я се, -еш се (-х се) v sich
be'mühen vr <b>
постелк a f -и pl 'Bettzeug n 20
‘постел|я f -и pl 'Lager n 23, 'Schlafstätte
/16
2постеля t постилам
пост|ен, -ни adj 1. 'Fasten-; z ден 'Fa¬
stentag m 1, 'Fasttag 2. (безмесен)
'fleischlos; ~ но ядене 'fleischloses 'Essen
n 23 3. übertr (сух, скучен) 'mager, lang¬
weilig O ~ ни бой 'Leimfarben/ \6jpl
постене n nur sg 'Fasten n 23
постепен ен, -ни adj all'mählich
постепенност f nur sg All'mählichkeit /17
постилам, -аш (-ах) uv; постйгн|а, -еш
(-ах) V erreichen vt <b>
поспокеии|е n, -я pl Er'gebnis n 27
постижим adj erreichbar
ПОСТИЖЙМОСТ / nur sg Erreichbarkeit /
17 /sg t
постил ам, -аш (-ах) uv; пос|теля, -телеш
(-тлах) V 1. (разгъвам) 'ausbreiten vt
<а> 2. (маса) 'decken vt 3. (легло)
zu'rechtmachen vt <а> 4. (покривам)
be'decken vt <b>
постнлк|а /, -и pl = постелка
постник
612
nöciioilK т, -ци pl 'Einsiedler т 4
постница/, -и pl 1. (жена) 'Einsiedlerin/18
2. (жилище) Einsiedelei /17
постнически adj 'Einsiedler-
постничество п nur sg 'Einsiedlerleben
п 23
постнич|ък, -ки adj ein 'wenig 'mager
лостов и. лостови adj 'Posten-
постоянен, -ни adj 1. (непрестанен)
'ständig 2. (непрекъснат) 'ununter¬
brochen 3. (непроменлив) beständig,
kon'stant 4. (редовен) 'regelmäßig 5.
(повтарящ се) 'immer 'wiederkehrend
6. (издръжлив) 'ausdauernd О
Постоянно присъствие на БЗНС
Präsidium п des Zen'tralVorstands des
Bulgarischen 'Bauernbundes
постоянство n nur sg 'Ausdauer / \6/sg,
Beständigkeit fMjsg
постоянствув|ам, -am (-ax) uv 'aus¬
dauernd sein vi < B >, beständig sein
пострадв|ам, -am (-ax) uv; пострад|ам,
-am (-ax) v 'Schaden 'nehmen < 16 >
пост-рестант m um 'postlagernd
построени|е n, -я pl Gebilde n 23
постронк|а /, -и pl Ge'bäude n 23
построявам, -аш (-ax) uv; постро|я,
-йш (-йх) v 'bauen vt, 'aufbauen vt
<a>
постскрйптум nt Post'skriptum n 29,
Abk P.S.
постулат m, -и pl Postu'lat n 20
постьпв|ам, -аш (-ax) uv; постъп|я,
-иш (-их) V1. (действувам) 'handeln vi
<hb>; (боравя) ver'fahren vi
<4bjsn> 2. (документ, писмо) 'ein¬
gehen vi <13ajsn> O s в армията
zur Ar'mee 'gehen vi <13/sn>; » в
партията in die Par'tei 'eintreten vi
< ISsi/sn >; s на работа 'eine 'Arbeit
'antreten vi <15a/sn>; « на служба
'einen Dienst 'antreten, 'einen 'Posten
'antreten; « в театъра zum The'ater
'gehen; » в университета auf die
Universi'tät 'gehen
постъпк|а / -и pl 1. (действие) Tat /17,
'Handlung / 17, Schritt nt 1 2. (по¬
ведение) Ver'halten n 23jsg, 'Auftreten
n 23/sg O правя ~ и 'Schritte un¬
ternehmen <b>
постьплени|е n, -я pl 'Einnahmen pl,
'Einkünfte pl
постъпим, -яш (-ях) uv = постъпвам
пост|я, -иш (-йх) uv 'fasten vi <hb>
посъветвам, -аш (-ax) v 'raten vt < 3 >,
'einen 'Ratschlag 'geben <15> (ня¬
кого jmdm.); s ce sich be'raten vr
< 3b > (c mit 5)
посърв|ам, -аш (-ax) mv; посърн|а, -еш
(-ах) V 1. (лице) er'blassen vi < bjsn >,
bleich 'werden vi <\%jsn> 2. (цвете)
ver'welken vi <b/sn>
лосяв|ам, -аш (-ax) uv; по|сея, -сееш
(-сях) v Säen vr
по|сявка /, -севки pl Bak'terienkultur
/17
посяг|ам, -аш (-ax) uv; посегн|а, -еш
(-ах) V 1. (протягам ръка) 'langen vi
<hb> (за nach 3) 2. (опитвам се)
versuchen vt <b> 3. (бйя) Schlagen
<4> (на някого jmdn.) 4. (безчестя)
Schänden vr, ent'ehren <b> (на
някого jmdn.) 5. (заграбвам) 'rauben
(на od върху нещо etw.) ö * на
живота си sich das 'Leben 'nehmen
< 16>
пот / nur sg Schweiß m 1 /sg
пота|ен, -йни adj 1. (място, време)
geheimnisvoll 2. (човек) ver'schlossen
O ~ йна доба in verschwiegener
Nacht
потайв|ам, -аш (-ax) uv; пота|я, -йш
(-йх) V ver'bergen vr < 16b >; » се
1. sich ver'bergen vr 2. (утйхвам)
ver'stummen vi < b/sn >
потайни|k nt, -ци pl ein 'zugeknöpfter
[verschlossener] Mensch m 8
потайниц|а /, -и pl 'eine ver'schlossene
['zugeknöpfte] Frau /17
потайниче n, -та pl Bot 'Leberblüm¬
chen n 23
потайност /, -и pl Geheimnis n 27
потап|ям, -яш (-ях) uv; потоп|я, -йш
(-йх) v 1. (поставям във вода) 'tau¬
chen vr, 'einlauchen vt < а > (в in 4) 2.
(правя да потъне кораб) ver'senken vt
613
потребен
< b > 3. (преливам) überschwemmen
vi < b >, über'fluten vt < b > 4. übertr
(пренасям) 'tauchen; ver'setzen vt
<b> (в in 4) <0 »в кръв in Blut
er'tranken vt <b>, 'blutig 'nieder*
schlagen vt <4a>; « се 1. (влизам
във вода) ins 'Wasser 'gehen vi
<13/sn>; s се до пояс bis zum
'Gürtel ins 'Wasser 'gehen 2. (потъ-
вам/lauchen, ver'sinken vi < 27b/
sn >, 'eintauchen vi < a/sn >
поташ m nur sg 'Pottasche / 16jsg
потаиюв adj 'Potlaschen-
потая t потайвам
потаяв|ам, -аш (*ax) uv = потайвам
потвърдяв|ам, -аш (-ах) uv = потвър¬
ждавам
потвърждавам, -аш (-ах) uv; по-
твърд |я, -йш (-йх) V bestätigen vt
< b >; bekräftigen vt < b >; s ce sich
bestätigen vr; (бйвам потвърден) be¬
stätigt 'werden vi < 18jsn>
потвърждение n, -я pl Bestätigung/17
потегл|ям, -яш (-ах) uv; потегл|я, -иш
(-их) v 1. (дърпам, тегля) 'ziehen vt
<32, h-g>; (малко, леко) 'zupfen vt
2. (започвам да тегля) 'anfangen vi
<2ajhb> zu 'ziehen 3. (търпя) 'aus¬
hallen vt <3a>, er'dulden vt <b> 4.
(тръгвам) 'aufbrechen vi <16a/jw>;
(пеш) 'losgehen vi < 13 a/sn>\ (c пре¬
возно средство) 'losfahren vi <4a/
sn>, 'abfahren vi <4a/sn>
потегна | потягам
потекло n nur sg 'Herkunft / 14/sg,
'Abstammung/ 17
пот|ен, -ни adj 1. (изпотен) ver'schwitzt
2. (покрит c пот) Schweißbedeckt 3.
(от пот, за пот) 'Schweiß-; ~ ни капки
'Schweißtropfen т 4jpl\ ~ ни жлези
'Schweißdrüsen / 16jpl 4. (покрит с
капчици) be'schlagen, feucht; ~ на
чаша be'schlagenes Glas п 22; ~ на
стена 'feuchte 'Mauer / 16
потене п nur sg 'Schwitzen п 23/sg
потенциал m, -и pl Potenti'al n 20*
потенциал |ен, -ни adj potentiell
потер|я / -и pl Ver'folgungstrupp m 6
потйлн|я / -и pl 'Schwitzstube / 16
потир m, -и pl Kelch m 1
потйрв|ам, -аш (-ах) uv; потйр|я, -иш
(-их) V 'jagen vt
потйск|ам, -аш (-ах) uv; потйсн|а,
-еш (-ах) V 1. unterdrücken vt <b>
2. (създавам тежко настроение)
be'drücken vt <b>
потиснатост / nur sg Ge'drücktheit f
17jsg, 'Niedergeschlagenheit/\ljsg
потисни|k m, -ци pl Unter'drücker m 4
потйсниц|а /, -и pl Unter'drückerin /18
потисничеств1о n, -a pl Unter'drückung
/17
потйч!ам, -аш (-ах) uv; по|тека, -течеш
(-текох) V be'ginnen vi < 26 b/hb > zu
'fließen; сълзйте потекоха die 'Tränen
be'gannen zu 'fließen
потни|к nt, -ци pl 1. (фланелка) 'Turn¬
hemd n 25 2. (под седло) 'Woilach m 1
пото|к m, -ци pl 1. (ручей) Bach m 2,
'Bächlein n 23 2. (непрекъснато дви¬
жение) Strom m 2; ä от хора ein
'Menschenstrom
потом|ец m, -ци pl = потомък
потомк!а / -и pl 'Nachfahre m 1
потомство n nur sg 'Nachkommen¬
schaft/ 17
потом|ък m, -ци pl 'Nachkomme m 7,
'Nachfahre m 7
потон m, -и pl 1. (таван) 'Zimmerdecke
/ 16, 'Decke / 16 2. (стаичка) 'Dach¬
kammer /16
потоп m nur sg 1. Rel 'Sintflut /17
2. (наводнение) 'große Überschwem¬
mung/ 17
потопяв|ам, -аш (-ах) uv; потоп|я, -йш
(-йх) V = потапям
потпури nur pl 'Potpourri п 24
потра|я, -еш (-ях) v 1. (чакам) ein 'wenig
'warten 2. (мълча) ein 'bißchen still
sein <B>
потреб|а /, -и pl 1. Be'darf m 1 jsg
(от an 3), Be'dürfnis n 27 (от nach 3)
2. nur pl 'Zubehör n 20, Ge'räte pl\
домашни - и 'Haushaltgeräte pl
потреб|ен, -ни adj 'nötig, 'notwendig; »
съм на някого jmd. braucht mich
потребител
614
потребйтел (-ят) т, -и pl Verbraucher
т 4
потребител |ен, -ни adj KonSum-, Ver-
'braucher-; - на кооперация Kon¬
sumgenossenschaft / 17; (изобщо)
Verbrauchergenossenschaft; - ни сто¬
ки KonSumgüter pl
потребителен | и adj Verbraucher-; ~ o
търсене Ver'brauchernachfrage /16
потребление n nur sg Ver'brauch m 1 /sg\
народно - 'Massenkonsum m l */sgi
стоки за широко - 'Massenbedarfs-
güier pl
потребност /, -и pl 1. 'Notwendigkeit
/17, Be'dürfnis n 27 2. nur pl 'Zubehör
n 20
потрепвам, -аш (-ах) uv; потрепн|а,
-еш (-ах) V er'schauern vi < b/sn >,
er'zittern vi <bjsn>
потрепервам, -аш (-ах) uv; потре¬
пери, -иш (-ах) v 1. (започвам да
треперя) be'ginnen vi < 26b jhb > zu
'zittern 2. (потрепвам) er'schauern vi
< b/sn >, er'zittern vi <b/sn>
потрес m, -и pl Erschütterung/17 auch
übertr
noTpecejaM, -аш (-ах) uv; потрес |ä, -еш
(потресох) v erschüttern vi < b/sn >
п6трес|ен, -ни adj erschütternd
потресен adj erschüttert
потретв|ам, -аш (-ах) uv; потрет|я, -иш
(•их) V 1. es zum 'dritten Mal tun
< 38 > 2. (казвам) es zum 'dritten Mal
'sagen 3. (женя се) гшп 'dritten Mal
'heiraten vi <hb>
потрет ям, -яш (-ях) uv = погретвам
потрйв|ам, -аш (-ах) uv; потрй|я, -еш
(-х) у 'reiben vr < 23 >; sich die 'Hände
'reiben auch übertr, ä ce nur uv her-
'umstehen vi < а/hb >, 'untätig sein vi
<B>
потрнс|ам, -аш (-ax) uv = потресвам
потрня t потривам
иотрошав|ам, -аш (-ах) uv; noTpouilä,
-йш (-йх) V 1. (счупвам) zer'brechen vt
< 16b > 2. (разбивам) zer'schlagen vt
< 4b > 3. (пари) 'ausgeben vi < 15 a >
потрудв[ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
потруд|я се, -иш се (-их ce) v 1. (по¬
работвам) 'etwas tun < 38 > 2. (ста¬
рая ce) sich be'mühen vr < b >
потръгвам, -аш (-ax) uv; потръгн|а,
-еш (-ах) V1. sich in Be'wegung Setzen
vr 2. (започвам добре) nur 3. Pers gut
be'ginnen vt <26b>, 'einen 'guten
'Anfang'nehmen < 16 > 3. unpers: - a
ни es geht uns 'besser; (започваме да
ймаме късмет) wir be'ginnen, Glück
zu 'haben
потръпЩам, -аш (-ax) uv; потръпн|а,
-еш (-ах) V 'zucken vi <hb>; zu'sam-
menzucken vi < ajsn >, er'schauern vi
< b/sn >
потръсв|ам, -аш (-ax) uv; потърс|я, -иш
(-их) v 1. er'zittern 'lassen vt <2a/hb>
2. (глава) Schütteln vi; ~ а ми ce sich
'ekeln vr (от vor 3 )
потръсван|е n, -ия pl 1. (треперене)
'Zittern n 23/sg 2. (гадене) 'Ekel
m 4/sg
потрябв|ам, -аш (-ax) v ge'braucht 'wer¬
den vi < IS/sn >; ако ми - аш, ще те
извикам wenn ich dich 'brauche, 'wer¬
de ich dich 'rufen O - ало ми e das hat
mir ge'rade noch ge'fehit
потулвам, -аш (-ax) uv; потул|я, -иш
(-их) V1, ver'bergen vt < 16b > 2. (пазя
в тайна) verheimlichen vt <b>
потул|ям, -яш (-ях) uv — потулвам
потупЩам, -аш (-ах) uv; потуп|ам, -аш
(-ах) V I. 'klopfen vi <hb>; s по ра¬
мото някого jmdm. auf die 'Schulter
'klopfen 2. (по бузата) 'tätscheln
(някого jmdn.; някого по нещо jmdm.
etw.)
потуран m, -овци pl 'Bauerntoffel m 4
потури nur pl 'Pumphosen pl
потуркйи|я/, -и pl mohammedaniSicrle
Frau /17
потурна|к m, -ци pl mohammedani-
Sierter Mann m 3
потурчв|ам, -аш (-ax) uv; потурч|а,
-иш (-их) у 1. mohammedani'sieren vt
< d > 2. (крада) umg 'mitgehen 'lassen
vt <3/hb>; * ce sich mohammeda¬
ni'sieren 'lassen
615
похват
потурчване п, -ия pl Mohammeda-
ni'sierung /17
потушав ам, -аш (-ах) uv; потуш|а, -йш
(-йх) V 1. (гася) 'löschen vt 2. (усми-
рявам)'niederwerfen vt < 16 а > 3. (по¬
тискам) unterdrücken vt < b >
потьв|ам, -аш (-ах) uv; потън|а, -еш
(-ах) V1. ver'sinken vi <27 b/sn> auch
übertr; x в сън in Schlaf ver'sinken;
x в мечти in 'Träume ver'sinken
2. (изчезвам) ver'schwinden vi
< 27b /sn > 3. (кораб) 'sinken vi
< 21/sn > O потънал съм в пот
'schweißüberströmt sein vi <B>;
потънал съм в кръв 'blutüberströmt
sein; x в земята vom 'Erdboden
ver'schlungen 'werden vi < 18/sn >; *
в земята от срам vor Scham im 'Erd¬
boden ver'sinken; потънал съм в
дългове bis zum Hals in 'Schulden
'stecken vi <hb>; потънали му
гемиите übertr ihm ist 'eine Laus 'über
die 'Leber ge'laufen
потьван|ел, -ияр/ 'Sinken n23/sg; x на
кораб 'Sinken 'eines Schiffs, 'Schiff¬
bruch m 2
потъкв|ам, -аш (-ах) uv; потъкн|а, -еш
(-ах) V 'schüren vt
'потъмнявам, -аш (-ах) uv; потъмн|ея,
-ееш (-ях) V 1. 'dunkel 'werden vi
< 18/sn> 2. übertr sich ver'finstern vr
<b>, 'finster 'werden
2потьмняв|ам, -аш (-ах) uv; потьмн|я,
-йш (-йх) V ver'finstern vt < b >, 'fin¬
ster 'machen vt
потъна f потъвам
потънко adv mit 'allen 'Einzelheiten
потъпкв|ам, -аш (-ах) uv; потъп|ча,
-чиш (-ках) V 1. (сгазвам) zer'treten
vt < 15 b > 2. (потушавам) unter¬
drücken vt <b>, unter'werfen vt
< 16b > 3. übertr mit 'Füßen 'treten vt
< 15 > 4. (потулвам) umg Gras
'wachsen 'lassen vt <3/hb> (нещо
'über etw.)
'потьрсв|ам, -аш (-ах) uv; потърс|я,
-иш (-их) V 1. 'suchen vt 2. (на¬
вестявам) 'aufsuchen vt <a> 3. (по
телефона) 'anrufcn vt < 39 a >
2потърсв|ам, -аш (-ах) uv; потърс|я,
-иш (-их) V 'schütteln vt; х се sich
'schütteln vr
потътрям, -яш (-ях) uv; потътр|я, -еш
(-ах) V 'schleppen vt
пот|я се, -йш се (-йх се) uv 1. 'schwitzen
vi <hb> 2. (прозорец) 'anlaufen vi
<9a/sn>
потяг1ам, -аш (-ах) uv; потегн|а, -еш
(-ах) V in 'Ordnung 'bringen vt < 24 >
поук а /, -и pl 1. Belehrung /17 2. (из¬
вод) 'Lehre / 16; извличам »и от
'Lehren 'ziehen aus 3
поумняв|ам, -аш (-ах) uv; поумн|ея,
-ееш (-ях) V klug 'werden vi < \S/sn>,
'klüger 'werden
поучав|ам, -аш (-ах) uv; поуч|а, -иш
(-их) V be'lehren vt < b >
поучени|е n, -я pl Belehrung /17
поучителен, -ни adj be'lehrend, 'lehr¬
reich
похабен adj 'abgenutzt, verbraucht O
~ o лице verbrauchte 'Züge pl
похабеност / nur sg 'Abgenutztheit /17
похабяв|ам, -аш (-ах) uv; похаб|я, -йш
(-йх) V 1. (развалям) verderben vt
< 16 b> auch übertr 2. (изразходвам)
verbrauchen vt <b> 3. (износвам)
'abnutzen vt <a>
похапв|ам, -аш (-ах) uv; похапн|а, -еш
(-ах) 1. ein 'bißchen 'essen vi <15,
ge'gessen/A6> 2.'essenvt < 15>; sch
es sich 'schmecken 'lassen
похарча |ам, -аш (-ах) uv; похарч|а, -иш
(-их) v 1. (парй) 'ausgeben vt < 15 а>
2. (употребявам) verbrauchen vt < b >
3. (стока) 'ausverkaufen vt <c>
похвал|а /, -и pl Lob n 20, 'Lobesworl
n 22; изказвам [раздавам] ~и Lob
'spenden
похвалв|ам, -аш (-ах) uv; похвал|я, -иш
(-их) v 'loben vt; х се sich 'rühmen vr
похвал|ен, -ни adj 1. 'lobenswert 2. (хва¬
лещ) 'lobend
noxBanÄB|aM,-aiu(-ax)uv = похвалвам
похвал|ям, -яш (-ях) uv = похвалвам
похват т, -и pl 1. Verfahren п 23,
похватен
616
Me'thode /162. (трик) К ni ff т 1, Trick
т 6 3. (cpiHHOCT) nur sg Ge'schick n 20
похват |ен, -ни adj ge'schickt
похватност f nur sg Ge'schick n 20
похващ|ам, -atu (-ax) uv; похван|а, -еш
(-ах) v 1. er'greifen vt <21b>, in die
Hand 'nehmen vt <I6> 2. (крада)
umg 'lange 'Finger 'machen O не e
нйщо 'keinen 'Finger krumm 'machen
похшген adj 1. ge'raubt 2. (отвлечен)
ent'führt
похитител (-ят) m, -и pl 1. 'Räuber m 4
2. (отвлякъл човек) Ent'führer m 4; ~
на самолет 'Flugzeugentführer
похтцав|ам, -аш (-ax) uv; похит|я, -йш
(-йх) V 1. 'rauben vt 2. (отвличам)
ent'führen vt <b>
похищени|е n, -я pl 1. Raub m 1 2. (or-
влйнане) Ent'führung/17
похлупа|к m, -ци pl 'Deckel m 4 0 той e
на всяко гърне * er steckt'seine'Nase
in 'alles; търкблила се тенджерата, та
си намерила я а 'jeder Topf 'findet
'seinen 'Deckel
похлупв|ам, -аш (-ax) uv; похлуп|я, -иш
(-их) V 1. (съд) den 'Deckel 'auflegen
<а> 2. (покрйвам) be'decken vt
< b >, 'zudecken vt < a > 3. (скривам)
ver'bergen vt < I6b> 4. (обръщам)
'umdrehen vt <a>; s ce sich (mit
dem Ge'sicht nach 'unten) 'werfen vr
< 16> (на auf 4)
похлупк1а /, -и pl = похлупак
похлупци nur pl volkst 'Salznapf m 2 mit
'Deckel
похлупя t похлупвам
похлуп|ям, -яш (-ях) uv = похлупвам
поход т, -и pl 1. Mil 'Feldzug т 2
auch übertr; кръстоносен ~ 'Kreuz¬
zug т 2 2. (предвйжване) Marsch т 2
3. (пътешествие) 'Wanderung / 17;
гребен ~ 'Bootswanderung; туристи¬
чески - 'Marschwanderung
иоход|ен, -ни adj 1. Marsch-; ~ на ко¬
лона 'Marschkolonne /16; я строй
'Marschordnung /17 2. (туристичес¬
ки) 'Wander-; ~ но облекло 'Wander¬
kleidung /17 0 ~ но легло 'Feldbett
п 25, 'Campingbett; ~ на кухня МИ
'Feldküche / 16
походк|а / -и pl Gang т 2; войнишка
я mili'lärischer Schritt т 1
похождени|е п, -я pl 'Abenteuer п 23;
любовни * я 'Liebesabenteuer
похот/ nur sg 'sinnliche Be'gierde / 16,
'Lüsternheit /17, 'Wollust / 14/sg
похотлив adj 'lüstern, 'wollüstig
похотливост / nur sg 'Lüsternheit /17,
Be'gier /16
пох;улв|ам, -аш (-ax) uv; похул|я, -иш
(-их) V 1. 'schimpfen vt <hb>, 'lästern
vi <hb> 2. be'schimpfen vt <b>,
verleumden vt <b>
похулни|к m, -ци pl Ver'leumder m 4
похулям, -яш (-ях) uv = похулвам
поцапв|ам, -аш (-ах) uv; поцап|ам, -аш
(-ах) V 1. (изцапвам) 'schmutzig 'ma¬
chen vt, be'schmieren vt <b> 2. (във
вода) ein 'bißchen 'plätschern vi
<hb>
поцепв|ам, -аш (-ax) uv; поцеп|я, -иш
(-их) v zer'schlitzen vt < b >
поцннков|ам, -аш (-ах) uv, v ver'zinken
vt <b>
поцинковане n nur sg Ver'zinken n 23/sg
почакв|ам, -аш (-ax) uv; почак|ам, -аш
(-ах) V 'warten vi <hb>; ein 'bißchen
'warten
почв|а /, -и pl 1. 'Boden m 5 auch
übertr 2. (причйна) 'Basis / 15a
3. (опора) Grund m 2; стоя на здрава
я auf 'festem Grund 'stehen vi
<10'/hb>; на нервна я 'nervlich
be'dingt
почв|ам, -аш (-ax) uv; почн|а, -еш
(-ах) 'anfangen vt < 2 а >, be'ginnen vt
<26b>
почвен adj 'Boden-; - а фреза 'Boden¬
fräse /16
почвознанне n nur sg 'Bodenkunde
flb/sg
почвообработка / nur sg 'Bodenbear¬
beitung/ 17
почек m nur sg Hdl: на ~ auf Kre'dit
почервеняв|ам, -аш (-ax) uv; почер¬
вен |ея, -ееш (-ях) v rot 'werden vi
617
почтителен
<18/sti>; (в лицето) er'röten vi
< b jsn >
почервяв|ам, -аш (-ах) uv; почерв|я,
-йш (-йх) V rot 'färben vt, 'röten vt
почер1к m, -ци pl 'Handschrift / 17
почерияв|ам, -аш (-ах) uv; почерн|ея,
-ееш (-ях) V 1. schwarz 'werden vi
<18/sn> 2. (човек) braun 'werden;
почернял съм от слънцето braun von
der 'Sonne sein vi <B> 3. (от мъка)
volkst 'unglücklich 'werden
почерн|ям, -яш (-ях) uv; почерн|я,
-иш (-их) v 1. schwarz 'machen vt
2. (помрачавам) ver'düslern vt <b>
3. (опетнявам) be'flecken vt <b>
4. (зачерням) 'unglücklich 'machen
5. (облйчам в черно) in Schwarz 'klei¬
den vt
почерпв|ам, -аш (-ах) uv; почерп|я, -иш
(-их) V I. be'wirten vt <b> 2. (c пйене
в ресторант) 'einen 'ausgeben < 15 а >
3. (давам) 'geben vt < 15 >; почерпй
ме една цигара gib mir 'eine Zi-
ga'rette; s се 1. (ям) 'essen vt <15,
ge'gessen > 2. (пйя) 'trinken vt <27 >
почерпване n nur sg Be'wirtung/ 17
почерпк|а /, -и pl Be'wirtung /17; парй
за ж 'Trinkgeld n 21
почерпушк|а /, -и pl = почерпка
почерпя t почерпвам
почерп|ям, -яш (-ях) uv = почерпвам
почесв|ам, -аш (-ах) uv; поче|ша, -шеш
(-сах) V 1. (с гребен) 'kämmen vt;
(добйтък) 'striegeln vt 2. (с нокът)
'kratzen vt; ж си нещо sich elw. 4 od
an etw. 3 'kratzen
почест /, -и pl 'Ehrenbezeigung / 17,
'Ehrung/I7;3a - ! Milpräsen'tiert das
Ge'wehrl; c военни ~ и mit mili'täri-
schen 'Ehren
почет m od f = почит
почета | почйтам
почет|ен, -ни adj 1. 'ehrbar; - на ста¬
рост 'ehrbares 'Alter п 23 2. 'Ehren-; ж
председател 'Ehrenpräsident т 8; *
презйдиум 'Ehrenpräsidium п 28; *
гражданин 'Ehrenbürger т 4; ~ на
рота 'Ehrenkompanie /16 а; ~ но
звание 'Ehrentitel т 4; - на значка
'Ehrenabzeichen п 23 О на ~ но
разстояние in respektvollem 'Ab¬
stand
почетно adv 'ehrerbietig, 'ehrfürchtig
почетък m nur sg volkst 'Anfang m 2,
Be'ginn m 1 /sg
почеша t почесвам
почйв|ам, -аш (-ах) uv; почйн|а, -еш
(-ах) V 1. meist mit си sich 'ausruhen vr
< а >, sich er'holen vr < b > 2. (лежа)
'ruhen vi <hb> auch übertr 3. be'ruhen
vi < Ъ/hb >; ~ а върху нешо es be'ruht
auf etw. 3 4. nur v (умйрам) versterben
vi < 16b/sn>
почйв|ен, -ни adj 'Ruhe-, Er'holungs-;
~ на станция od ж дом Erholungs¬
heim n 20; ж ден 'Ruhetag m 1
лочнвк|а /, -npl 1. 'Ruhepause /16, Rast
/ 17 2. (пауза) 'Pause 3. (отпуска)
'Urlaub m 1 4. (отмора) Er'holung/17
почин m, -и pl Initia'live/16; подемам
~ die Initia'tive er'greifen < 21 b >;
по ~ на auf Initia'tive 2
почина t почивам
починал adj (умрял) verstorben
почйств1ам, -аш (-ах) uv; почйст|я, -иш
(-их) Säubern vt
почйст|ям, -яш (-ях) uv = почйствам
почит/nur sg 'Achtung /17/^, 'Hoch¬
achtung/ 17 Ос * 'hochachtungsvoll
почитаем adj ver'ehrt
почйт|ам, -аш (-ах) uv; почет|а, -еш
(почетох) V 1. 'achten vt, 'schätzen vt
2. (отдавам почит) 'ehren vt; ж
паметта му sein 'Andenken 'ehren
почитани|е n, -я pl 'Hochachtung / 17,
Ver'ehrung/17; приемете мойте - я
'meine Ver'ehrung
почитател (-ят) m, -и pl Ver'ehrer m 4
почитатели |a /, -и pl Ver'ehrerin /18
почитателно adv = почтително
почна t почвам
почтен adj 1. 'ehrbar 2. (честен) 'anstän¬
dig 3. (голям) 'stattlich
почтеност / nur sg 'Anständigkeit / 17
почтй adv fast, bei'nahe
почтйтел|ен, -ни adj 'achtungsvoll.
почтително
618
respektvoll, 'ehrerbietig
почтително adv respektvoll, 'ehr¬
fürchtig
почтителност / nur sg Re'spekt m 1 /sg,
'Ehrerbietung/\7/sg, 'Ehrfurcht/14
почувствувам, -аш (-ах) uv Spüren vt,
'fühlen vt
почуда / nur sg Verwunderung /17,
ErStaunen n 23/sg
почудв|ам се, -аш се (-ах се) uv; почуд|я
се, -иш се (-их се) v sich 'wundern vr,
Staunen vi <hb>
почукв|ам, -аш (-ах) uv; почук|ам, -аш
(-ах) V 'klopfen vi <hb>
почупв|ам, -аш (-ах) uv; почуп|я, -иш
(-их) V 1. (счупвам) zer' brechen vt
< 16 b> 2. (разбивам) zer'schlagen vt
<4b>
пошегув|ам се, -аш се (-ах се) v 1. Scher¬
zen vi <hb>, 'einen Scherz ['Scherze]
'machen 2. (подигравам се) Seinen
Scherz 'treiben < 23 > (c mit 3)
пошепв|ам, -аш (-ах) uv; пошепн|а, -еш
(-ах) V 'flüstern vi <hb> (на ухото ins
Ohr)
поишв|ам, -аш (-ах) uv; пошй|я, -еш
(-х) V1. (поръбвам) volkst Säumen vt
2. ein 'wenig 'nähen vt
пбшлост /, -и pl 'Abgeschmacktheit /17,
'Plattheit /17
пошуиш|ам, -аш (-ах) uv; пошушн|а,
-еш (-ах) V = пошепвам
пошъпв|ам, -аш (-ах) uv; пошъпн|а, -еш
(-ах) V = пошепвам
nöui[a/, -и pl Post/17; по ® та mit der
Post, per Post; въздушна x 'Luftpost;
c бърза x per 'Eilboten
пощада /nur sg 'Gnade/16, Er'barmen
n 23/sg
пощаджн|я/, -и pl umg 'Briefträger m 4
пощадяв|ам,-аш (-ах) uv; пощад|я, -йш
(-йх) v 'schonen vt, verschonen <b>;
оставам пощаден ver'schont bleiben
vi < 23/5« > (от von 5)
пощальон m, -и pl 'Postillion m 1 *
□6щен|ец m, -ци pl 'Postangestellter m 7+
пощенк[а / -и pl 'Postangeslellte /19
пощенск|и adj Post-; - а станция'Post¬
amt m 22; ~ а кутия a) 'Briefkasten
b) Abk. п. K. 'Postschließfach, Abk
PSF; ~ а марка 'Briefmarke/ 16; x
служйтел 'Postangestellter m 7+
пощо-защо adv umg 1. (за нйщо) für
nichts und 'wieder nichts 2. (отгоре-
отгоре) 'oberflächlich
пощрькляв|ам, -аш (-ах) uv; пощрък-
л|ея, -ееш (-ях) v wild 'werden vi
< 18/sn > O като пощръклели wie wild
пощръкл|ял, -ели adj wild, toll
пощуряв|ам, -аш (-ах) uv; пощур|ея,
-ееш (-ях) v ver' rückt 'werden vi
< 18 jsn>
п6|щя, -щеш (-сках) uv 'lausen vt
пощя|ва ми се (-ва ми се) uv; пощ|е ми
се (-я ми се) v Vergangen Spüren
(нещо nach elw. 3)
поицявка / nur sg umg Appe'tit m 1 (за
auf 4), 'Heißhunger m 4 (за auf 4);
взимам го само за ~ ich 'nehme es
nur, um 'meinen Appe'tit zu Stillen
по|я, -йш (-йх) uv 1. 'tranken vr 2. (земя)
be'wässern vr < b > 3. (c алкохол) umg
'vollaufen 'lassen vt <3/hb>
появ|а / -и pl 1. Erscheinen n 23/sg
2. (възнйкване) Entstehen n 23/sg
появление n nur sg = поява
появяв|ам се, -аш се (-ах се) uv; появ|я
се, -йш се (-йх се) v 1. (излйзам)
erscheinen vi <23 Ь/sn> 2. (изнйк-
вам) 'auftauchen vi < а/sn > 3. (въз-
нйквам) entstehen vi < 101Ь/ли>,
'aufkommen vi <33 а/sn>
поядв|ам, -аш (-ах) uv 1. iron ganz
schön 'futtern vt 2. ein 'bißchen 'essen
vr <15, ge'gessen>
лоялни|k m, -ци pl 'Lötkolben m 4
пояс m, -и pl 1. 'Gürtel m 4 auch übertr;
климатичен ~ 'Klimagürtel; тропи¬
чески - 'Tropengürtel 2. (насажде¬
ния) 'Streifen m 4; полезащйтен
- Windschutzstreifen; горски ~
'Waldstreifen O спасйтелен -
'Rettungsring m 1; (за облйчане)
'Schwimmweste / 16; разпасвам си
~ a 'über die 'Stränge Schlagen vr
< 4/hb >
619
право
нояснени|е п, -я pl 1. Er'läuterung/17
2. Gramm Bestimmung/17
пояснйтел|ен, -ни adj er'läuternd; ~ ни
бележки er'läutemde Bemerkungen
f\llpl
поясняв(ам, -аш (-ах) uv; поясн|я, -йш
(-йх) ver'läutern vt <b>
прабаб|а /, -и pl 'Urgroßmutter / 14 а
прабългарин m, -и pl 'Protobulgare т 7
прабългарски adj 'protobulga risch
прав adj 1. ge’rade; ~ а линия ge'rade
'Linie / 16; стоя - ge'rade 'stehen vi
<10l/hb> 2. (изправен) 'aufrecht 3.
(правилен) 'richtig 4. (йстински) wahr
5. (пряк) di'rekt 6. (справедлив) volkst
ge'recht O ~ съм recht 'haben < A >;
смятам се за ~ ich 'denke, daß ich
recht 'habe; вървя по - ия път den
'rechten Weg 'gehen vi < 13/sn >; на ~
път съм; auf dem 'richtigen Weg sein vi
< B > ти път! volkst laß dich nicht
'aufhalten!; ~ ъгъл 'rechter 'Winkel
m 4; ~ ток 'Gleichstrom m 2
правата adv 'offen her'aus
правда / nur sg 1. 'Wahrheit / 17
2. (справедлйвост) Gerechtigkeit /17
3. (право) Recht n 20
правдйв adj 1. 'wahrheitsliebend 2. (ис¬
тинен) 'wahrheitsgetreu 3. (справед-
лйв) ge'recht
правдивост/nur sg 1. Wahrhaftigkeit/
17/sg, 'Wahrheilslreue /16/sg 2. (спра¬
ведлйвост) Gerechtigkeit / 17/sg
правдииа f nur sg volkst — правда
правдинй nur pl 'Rechte pl; човешки ~
'Menschenrechte
правдолюбйв adj 1. 'wahrheitsliebend
2. ge'rechtigkeitsliebend
правдолюбне n nur sg 1. 'Wahrheitsliebe
/16/sg 2. Ge'rechtigkeitsliebe
правдоподоб|ен, -ни adj 'glaubwürdig,
wahrscheinlich
иравдоподббност / nur sg 'Glaubwür¬
digkeit /11/sg
правед ен, -ни adj Rel ge'recht
праведни|к m, -ци pl Rel Gerechter m 7+
праведник|a /, -и pl Ge'rechte /19
прав|ен, -ни adj ju'ristisch, 'rechtlich;
Rechts-; я факултет juristische Fa-
kul'tät /17; <• ни отношения 'rechtli¬
che Beziehungen pl; x спор 'Rechts¬
streit m I
правил |ен, -ни adj L 'richtig 2. (съ¬
размерен) 'regelmäßig; ~ни черти
'regelmäßige Ge'sichtszüge pl; ~ ни
глаголи 'regelmäßige 'Verben n 25*/pl
3. (редовен) 'ordnungsgemäß, 'ordent¬
lich 4. Geom 'gleichseitig
лравилнн|к m, -ци pl 1. 'Ordnung /17;
x за уличното движение 'Straßen¬
verkehrsordnung; я за брачното
съдопроизводство Fa'milicnverfah-
rensordnung 2. 'Vorschrift /17; я
за вътрешния ред 'Dienstvorschrift
3. (устав) Sta'tut n 25 O no »a
'ordnungsgemäß
правилност/nur sg 'Richtigkeit / ll/sg
правило n, правила pl 'Regel/16; имам
за я es sich zur 'Regel ge'macht
'haben <A>; просто тройно я
Math 'Dreisatzrechnung/17 O по я
ge'wöhnlich
правист m, -и pl Ju'risl m 8; студент- -
'Jurastudent m 8
правителствен adj Re'gierungs-; ~
говорйтел Regierungssprecher m 4
правйтелств|о n, -a pl Re'gierung/ 17
правни|k m, -ци pl — правист
правнически adj Ju'risten-
правиу|к m, -ци pl 'Urenkel m 4
правиучк|а /, -и pl 'Urenkelin /18
'право n, права pl 1. Recht n 20;
избирателно - 'Wahlrecht; граждан¬
ско ~ 'Zi'vilrecht; наказателно ~
'Strafrecht; законно ~ legi'times
Recht; ~ на гласуване 'Stimmrecht;
~ на работа Recht auf 'Arbeit;
граждански права 'Bürgerrechte;
запазвам си - то sich das Recht Vor¬
behalten <3c>; давам ~ на някого
jmdm. recht 'geben < 15 >; имам ~
recht 'haben < A > 2. (наука) 'Rechts¬
wissenschaft / 17; студент по ~
Stu'dent m 8 der 'Rechtswissen¬
schaften; следвам ~ 'Rechtswissen¬
schaften stu'dieren < d >
право
620
2право adv 1. di'rekl; ~ над нас di'rekt
'über uns; ~ срещу нас di'rekt uns
gegen'über; отивам ~ у дома ich
'gehe di'rekt nach 'Hause 2. (веднага)
gleich; от банята ~ в леглото aus
dem Bad gleich ins Bett 3. (правилно)
'richtig 4. (по права линия) ge'rade; ~
нагоре ge'rade nach 'oben O да си
кажа ~ то 'offen ge'sagt; казвам ~ в
очите ins Ge'sicht 'sagen vt
правов adj Rechts-; ~ а държава
'Rechtsstaat m 9; ~ ред 'Rechtsord¬
nung/ 17
правовер ен, -ни adj 'rechtgläubig
лравоговор m nur sg Orthoe'pie/16а/sg
правоговор|ен, -ни adj ortho'episch
праволине ен, -йни adj 1. ge'radlinig
2. übertr 'aufrichtig, 'aufrecht
праволняейност/nur sg Ge'radlinigkeit
f \lfsg, 'Aufrichtigkeit/ 17/sg
правомер|ен, -ни adj 'rechtmäßig
правомерност /nur sg 'Rechtmäßigkeit
/17
правонарушение n, -я p! 'Rechtsverlet¬
zung/ 17
правопис m, -и pl 'Rechtschreibung/17,
Orlhogra'phie /16 a
правописанн|е n, -я pl = правопис
правопис|ен, -ни adj orlho'graphisch,
'Rechtschreibungs-, Orthogra'phie-; a
речник ortho'graphisches 'Wörterbuch
n 22
правораздаване n nur sg 'Rechtspre¬
chung/17
православен, -ни adj Rel ortho'dox;
'griechisch-ortho'dox
православие n nur sg ortho'doxer 'Chri¬
stenglaube ml а
правоспособен, -ни adj berechtigt, ge-
'prüft, 'zugelassen; а лекар appro¬
bierter Arzt m 2; а адвокат 'zuge¬
lassener 'Rechtsanwalt m 2; а техник
ge'prüfter 'Techniker m 4
правоспособност f nur sg Berechtigung
/ 17; свидетелство за ~ Berechti¬
gungsschein m 1
правостоящ adj 'stehend; място за ~ и
'Stehplatz m 2
правосъдие n nur sg 'Rechtsprechung
/ 17, Ju'stiz / 17; министерство на
- то Mini'sterium n 28 für Ju'stiz
правота / nur sg 'Richtigkeit / 17/sg,
Berechtigung /17
правоучастие n nur sg 'Teilnahmebe¬
rechtigung /17
правоъгълен, -ни adj 'rechteckig, 'recht¬
winklig
правоъгълни!k m, -ци pl 'Rechteck n 20
прав|я, -иш (-их) uv 1. tun vt <38>,
'machen vt; той го - и er tut (macht]
es; какво ~ иш? was tust [machst] du?;
не а нищо nichts tun ['machen] 2.
'machen; а гимнастика ich 'mache
Gym 'nastik; той ~ и обувки er macht
'Schuhe; а сватба 'Hochzeit 'machen;
а някого болен jmdn. krank 'ma¬
chen; а разходка [посещение] 'einen
Spa'ziergang ['einen Be'such] 'machen;
пет по пет ~ и двайсет и пет fünf mal
fünf macht fünfund'zwanzig 3. (по¬
ръчвам да правят) 'machen 'lassen vt
<3jhb>; а палто при най-добрия
крояч beim 'besten 'Schneider 'einen
'Mantel 'machen 'lassen 4. (про¬
веждам) 'durchführen vt <a>; a
избори 'Wahlen 'durchführen 5.
(образувам) 'bilden vt; реките - ят
езеро die 'Flüsse 'bilden 'einen See O
а добре gut dar'an tun; а някому
добро jmdm.'Gutes tun; какво ~ иш?
(как си?) wie geht es dir?; а въпрос
от нещо elw. 'hochspielen < a >, etw.
zur 'Staatsaktion 'machen; а впе¬
чатление a) 'Eindruck 'machen b) 'auf¬
fallen vi <3a/sn>; а изключение
'eine 'Ausnahme 'bilden ['darstellen
< a > ]; а мили очи някому jmdm.
um den Bart 'gehen vi < 13jsn>; ~ и
ми чест es ge'reicht mir zur 'Ehre; a
пари Geld 'scheffeln; а политика на
някого sich vor jmdm. her'auskehren
vr <a>; а път на някого jmdn.
vor'beilassen <3a>; аси илюзия
sich der Illusi'on 'hingeben vr < 15 a >;
а си оглушки sich taub 'stellen vr;
а-струвам umg 'alles unternehmen
621
практичност
< 16 b >; х температура 'Fieber
be'kommen < 33 b >; s се 1. so tun;
- и се, че не вижда er tut so, als 'sähe
er nichts; « и се на глупак er tut so, als
'wäre er ein 'Dummkopf 2. sich 'stel¬
len; x се на глупав sich dumm 'stel¬
len .
праг (-ът) m, -ове pl 'Schwelle /16;
übertr на [пред] - a an der 'Schwelle O
изтривам « а някому jmdm. die Tlic
'einrennen <10a>
Прага /Prag n
прагматйз|ъм (-мът) m nur sg Prag-
ma'tismus m \ \/sg
прагматичен, -ни adj prag'matisch
прадеди nur pl 'Urahnen pl
прадядо m, -вци pl 'Urgroßvater m 4
прадядов adj 'Urgroßvaters; « ата
къща 'Urgroßvaters Haus n 22
ирадядовски adj = прадядов
праези|к m, -ци pl 'Ursprache /16
праезич]ен, -ни adj 'ursprachlich
праз (-ът) m nur sg 'Porree m 6
Мразен adj 'Porree-
2праз|ен, -ни adj I. leer; - ни бутилки
'leere 'Flaschen / 16/pl; « ни думи
'leere 'Worte pl; « на стая 'leeres 'Zim¬
mer n 23; s влак 'leerer Zug m 2
2. (свободен) frei; « но място 'freier
Platz m 2; x стол 'freier Stuhl m 2
3. (кух) hohl O - на работа 'eine
'unnütze 'Sache/16; «ни приказки
'leeres ['faules] Ge'rede n 23/sg; на x
стомах auf 'nüchternen 'Magen;
наливам от пусто в «но das ist
ver'gebliche 'Liebesmüh; « на глава
'Hohlkopf m 2
иразнеиств|0 n, -ä pl 'Feierlichkeit /17,
'Festlichkeit/17
празин|к m, -ци pl 1. 'Feiertag m 1
2. (свободен ден) 'freier Tag 3. (тър¬
жество) Fest n 20
празнин|а / *й pl 1. (пространство)
'freier Raum m 2 2. (място) 'freie
['leere] 'Stelle /16
празиич]ен, -ни adj 'festlich, Fest-; %
ден 'Feiertag m 1, 'Festtag
празничност/nur sg 'Feierlichkeit/17,
'Festlichkeit /17
празноглав adj 'hohlköpfig
празноглав|ец m, -ци pl 'Hohlkopf m 2
празнодум|ец m, -ци pl 'Schwätzer m 4
празнадумство n nur sg Ge'schwätz
n 20/sg
празносл6в|ен, -ни adj 1. (човек) ge-
'schwätzig 2. (текст) 'inhaltslos
празнослов|ец m, -ци pl = празно-
думец
празиослови|е n, -я pl 'leeres Ge'schwätz
n 20/sg
празнот|а /, -й pl 1. 'Leere / 16/sg auch
übertr 2. (пропуск) 'Lücke /16
празнув|ам, -am (-ax) uv I. 'feiern vt,
'feierlich be'gehen vt < 13 b > 2. (тър¬
жествувам) triumphieren W <hb>
3. (почивам) sich er'holen vr <b>,
'ausruhen vi < ajhb >
празн|я, -иш (-йх) uv 'leeren vt, ent-
'leeren vt <b>
пранзвор m, -и pl 'Urquelle / 16, 'ur¬
sprüngliche 'Quelle
праистория|ен, -ни и. праисторически
adj 'vorgeschichtlich, 'urgeschichtlich
праистория / nur sg 'Vorgeschichte /16
практн|к m, -ци pl 'Praktiker nt 4
практик (а / -и pl 1. 'Praxis / 15 a/sg;
теория и x Theo'rie/16а und 'Praxis;
в x та od на x in der 'Praxis; имам
x'über 'Praxis ver'lugen vi < Ь/hb >;
на частна x mit Pri'vatpraxis; ~ ите
на някого jmds. 'Praktiken 2. (учебна)
'Praktikum n 29
практикант m, -и pl Prakti'kant m 8
практиканти |a /, -и pl Prakti'kantin /18
практикув ам, -аш (-ax) uv praktizieren
vt, vi < d >; « ащ лекар 'praktischer
Arzt m 2
практикуване n nur sg Praktizieren
n 23/sg, 'Praxis /15 z/sg
практицнз|ъм (-мът) m nur sg Prak¬
tizismus m 1l/sg
практичен, -ни u. практйчески adj
'praktisch
практйчиост / nur sg 1. (качество)
'Zweckdienlichkeit/ 17/^g 2. (проява)
'praktischer Sinn m 1
праматар
622
праматар (-ят) т, -и pl veralt аш-
bu'lanter 'Händler т 4
пранги nur pl volkst 'Ketten pl
пране n, -та pl 1. 'Wäsche / 16; прос¬
тирам ~ 'Wäsche 'aufhängen < a >;
имам голямо - 'große 'Wäsche 'ha¬
ben <A> 2. 'Waschen n 23; чар¬
шафът издържа само три - та das
'Laken ver'trug nur drei 'Wäschen;
прах за ~ 'Waschpulver n 23; сапун за
~ 'Kernseife /16
npäoTleu nt, -ци pl 'Urvater nt 4, 'Urahn
m 9
праотечество n nur sg и. прароднна / nur
sg 'Urheimat / \ l/sg
прародител (-ят) nt, -и pl 'Urvater m 4,
'Urahn m9;pl 'Ureltem pl, 'Urahnen pl
прародителски adj 1. der 'Ureltem ['Ur¬
ahnen]; - портрети Por'träts n 24jpl
der 'Ureltem ['Urahnen] 2. 'urväter-
lich
npac Interj krach, knack
прасвам, -am (-ax) uv; прасн|а, -еш
(-äx) v 1. 'krachen vi <hb>, 'knacken
vi <hb> 2. 'einen Hieb ver'selzen
<b>; » го по главата ihm 'einen
Hieb auf den Kopf ver'setzen, ihm eins
'über den 'Schädel 'ziehen < 32, h-g >
прасе n, -та pl 1. 'Ferkel n 23 auch übertr
2. (свиня) Schwein n 20 auch übertr
3. (прасец) umg 'Wade /16
лрасенц|е n, -a pl 'Ferkelchen n 23,
'Schweinchen n 23 auch übertr
прас|ец nt, -ци pl 1. Лпаг'Wade/16
2. nur pl volkst 'Ferkel n 23/pl, 'Schwei¬
ne n 20jpl
прасило n nur sg volkst ein Wurf nt 2
'Ferkel
лраск|ам, -аш (-ax) uv - прасвам
прасков|а /, -и pl I. 'Pfirsich nt 1 2. (дър¬
во) 'Pfirsichbaum m 2
драсна | прасвам
2ирас|на, -ни adj 'trächtig (nur beim
Schwein)
прастар adj 'uralt
прасък m nur sg 'Krachen n 23/sg,
'Knacken n 23/sg
прас|я, -иш (-их) uv; zur Welt 'bringen
vt; s cel. (свиня) 'ferkeln vi <hb>
2. (прасета) ge'worfen 'werden vi
< 18 jsn>
пратени |k nt, -ци pl Ge'sandter nt 7 +
auch Pol, 'Abgesandter, 'Bote nt 7
прйтенически adj Ge'sandten-, 'Boten-
иратеничеств | o n, -a pl Gesandtschaft
/17, Missi'on /17
пратк|а/, -и pl 'Sendung /17
ирйтя t пращам
прах (-ът) m, -ове pl od прах (-та) /
1. Staub m 1 /sg 2. nur nt 'Pulvern 23; ~
за пране 'Waschpulver; ~ за зъби
'Zahnpulver; комбиниран ~ 'Kopf¬
schmerzpulver 3. (на покойник) nur nt
'Asche / 16; мир на ~ ä му 'Friede
'seiner 'Asche; не давам ~ да падне
на някого nicht 'zulassen vt <3a>,
daß jmdm. ein Haar ge'krümmt wird;
разбивам на пух и ~ kurz und klein
'schlagen vt <4>; счуквам на ~
pulveri'sieren vt < d >; хвърлям ~ в
очите на някого jmdm. Sand in die
'Augen 'streuen
прахавнц|а /, -и pl 'Bovist m 1
npäxan / nur sg 'Zunder nt 4
прахообразен, -ни adj 'pulverförmig,
'staubförmig
прахосв|ам, -am (-ax) uv; прахос|ам,
-аш (-ax) v 1. (пари) verschleudern vt
<b> 2. ver'geuden vt <b>, ver¬
schwenden v/ <b>
прахосмукачка /, -и pl 'Staubsauger
nt 4
прахосни к nt, -ци pl Verschwender nt 4
прахоснища/, -и pl Verschwenderin/18
прахоснически adj verschwenderisch
прахосничество n nur sg Verschwen¬
dung/ 17 /sg
прахуля|к nt, -ци pl Staub m l/sg;
(облак) 'Staubwolke /16
прахутка / -и pl — прахавица
npäuila, -иш (-йх) uv 1. (дигам прах)
Staub 'aufwirbeln <a> 2. (напраш-
вам) Staubig 'machen vt <A>,
be'stauben vt <b>
праш|ен, -ни adj Staubig
прашене n nur sg 'Stauben n 23/sg
623
пребърсвам
прашец т nur sg 'Stäubchen п 23; цветен
od тйчинков ~ 'Blütenstaub т Ijsg
прашннк|а /, -и pl 'Staubkorn п 22
прашк|а/, -и pl 'Schleuder /16
пращ|ам, -аш (-ах) uv; прат|я, -иш (-их)
V 'schicken vr, 'senden vr; x за някого
[нещо] hach jmdm. [etw.] 'schicken vi
<hb>; x да извикат някого jmdn.
'rufen 'lassen vt < 3]hb>; x му хабер
по някого umg ihm durch jmdn. 'eine
'Nachricht 'senden <0 x някого за
зелен хайвер jmdn. 'anschmieren
<a>; x по дяволите zum 'Teufel
'schicken ['wünschen vt]
пращйиа f, -и pl 'Trester pl+
пращ|я, -йш (-ях) uv 1. 'knacken vi
<hb>, 'knistern vi <hb>, 'krachen vi
<hb> 2. iibertr umg 'platzen vi <sn>
(от vor 3)0 x от здраве vor Ge¬
sundheit 'strotzen
преамбюл m, -и pl Prä'ambel /16
пребежк!а /, -и pl Mil 'sprungweises
'Vorgehen n 23
пребивав|ам, -аш (-ах) uv sich 'auf¬
halten vr <3a>, 'weilen vi <hb>
пребивавай|e n, -ия pl 'Aufenthalt m 1,
Ver'weilen n 23/sg
пребйв|ам, -am (-ax) uv; пребй|я, -еш
(-x) v 1. (смазвам) halb tot 'schlagen
vt <4> 2. (убивам) 'totschlagen vr
<4a>, er'schlagen vt <4b>
пребивание n nur sg = пребиваване
пребит adj 1. ver'prügelt, ge'prügelt;
ходи като ~ o куче er geht da'her wie
ein ge'prügelter Hund 2. (уморен) halb
tot 3. (убит) er'schlagen
пребия t пребивам
преблаг adj 'gütig, sehr 'gütig
преблажен adj ganz 'selig
пребледнявам, -am (-ax) uv; пре¬
бледнея, -ееш (-ях) v ganz bleich
[blaß] 'werden vi <18 /sn>
пребогат adj 'steinreich
преболедувам, -аш (-ax) v ('Krankheit)
'hinter sich 'bringen vt <24>, 'durch¬
stehen vt < 10xa>; той - а тежък
грип er hat 'eine 'schwere 'Grippe
'hinter sich ge'bracht ['durchgestan¬
den]; тази зима той ~ а тежко 'diesen
'Winter hat er 'eine 'schwere 'Krank¬
heit 'hinter sich ge'bracht ['durchge¬
standen]
преболяв|а ме (-а ме) uv; пребол|й ме
(-я ме) v nur 3. Fers 'aufhören vi
<ajhb> 'wehzutun; раната ме пре¬
боля die 'Wunde hat 'aufgehört, mir
'wehzutun
преборв|ам, -аш (-ax) uv; пребор|я, -иш
(-их) V über'winden vt <27b>, be¬
siegen vt <b>
пребоядисвам, -аш (-ax) uv; пребо-
ядйс|ам, -аш (-ах) v 1. (текстйл) 'um¬
färben vt <а> 2. (стенй) neu Strei¬
chen vt <21 >
пребрадк|а/, -и pl 'Kopftuch п 20
пребражд|ам, -аш (-ах) uv; пребрад|я,
-йш (-йх) V um den Kopf 'binden
<27 > (c нещо etw.); x се 1. sich ein
Tuch um den Kopf'binden vr 2. sich um
den Kopf 'binden (c нещо etw.)
пребр6жд|ам, -аш (-ax) uv; преброд|я,
-иш (-их) V durch'wandern vt <b>,
durchstreifen vr <b>
пребройтел (-ят) m, -и pl 'Zähler m 4
преброител ен, -ни adj Zähl-; x лист
'Zählliste/16 ..
преброявам, -аш (-ax) uv; пребро|я,
-йш (-йх) V 1. 'zählen vt 2. (броя
отново) 'nachzählen vt <а> 3. Mil
'abzählen vt <a>
преброяван|e n, -ия pl 'Zählung/17; x
на населението 'Volkszählung
пребулв|ам, -аш (-ax) uv; пребул[я, -иш
(-их) V 'einen 'Schleier 'umlegen < а >
(някого jmdm.); übertr in 'einen
'Schleier 'hüllen vr
пребъдв1ам, -аш (-ax) uv; пребъд|а, -еш
(-ох) V 'ewig 'fortdauem vi < я/hb >
пребъркв|ам, -аш (-ах) uv; пребърк|ам,
-аш (-ах) v 1. durch'stöbern vt <b>,
durch'wühlen vr <b> 2. (течност)
'umrühren vr <a>
пребърсв|ам, am (-ax) uv; пребърш|а,
-шеш (-cax) v 1. 'abwischen vt <a>
2. (бърша отново) 'nachwischen vt
< a>
пребягвам
624
пребягв|ам, -аш (-ах) uv; пребяг|ам,
-аш (-ах) od пребяг|на, пребегнеш
(-нах) V 1. 'laufen vi <9/sn>; х
открито място 'über 'eine 'unge¬
schützte 'Stelle 'laufen; x от един на
друг von 'einem zum 'anderen 'laufen
2. (c пребежки) 'sprungweise 'Vorge¬
hen vi < 13a.jsn >
преважд|ам, -аш (-ах) uv; лревад|я, -иш
(-их) V umg ko'pieren vt <d>,
'durchpausen vt < a>
превал m, -и pl Ge'birgspaß m 2, Paß
преваля|ва (-ва) uv; прева|лй (-ля) vnur
3. Pers 1. (преставам) 'aufhören vi
< z/hb > (дъжд) zu 'regnen, (сняг) zu
'schneien, (градушка) zu 'graupeln
2, ab und zu (дъжд) 'regnen vi <hb>,
(сняг) 'schneien vi <hb>, (градушка)
'graupeln vi <hb>
преваляв|ам, -аш (-ах) uv = превалим
превал|ям, -яш (-ях) uv; превал|я, -иш
(*йх) V 1. (планина) über'queren vt
<b> 2. (отминавам) 'seinem 'Ende
'zugehen vi <13 ajsn >
превантйв|ен, -ни adj 'vorbeugend, prä-
ven'tiv; 'Vorbeugungs-, Präven'tiv-;
- на война Präventivkrieg m 1; - ни
мерки 'vorbeugende 'Maßnahmen
f\6lpl
преванторнум m, -и pl Med Präven'to-
rium n 28
превапсв|ам, -аш (-ах) uv; превапс|ам,
-аш (-ах) V umg = пребоядисвам
преваря f nur sg: в - um die 'Wette
преварвам, -аш (-ах) uv; превар|я, -иш
(*их) V 1. über'holen vt <b>; колата
ни превари der 'Wagen über'holte
uns; преварихме всйчки бригади и
станахме първенцй wir über'holten
'alle Bri'gaden und 'wurden 'Sieger 2.
zu'vorkommen vi < 33 ajsn > (някого
jmdm.); той щеше да каже нещо, но
аз го преварих er 'wollte 'etwas 'sa¬
gen, 'aber ich kam ihm zu'vor
преваряв|ам, -аш (-ах) uv; превар|я,
-йш (-йх) v 1. zu 'lange 'kochen 'lassen
v/ <3/hb> 2. (варя отново, дезин-
фекцйрам) 'abkochen vt < а >
превар|ям, -яш (-ях) uv = превар¬
вам
превежд|ам, -аш (-ах) uv; превед|а, -еш
(преведох) v 1. (през река) 'übersetzen
vi < а/sn > (през 'über 4) 2. 'führen vt
(през 'über 4), hin'überführen vt <a>
(през 'über 4); x го през планината
ihn 'über das Ge'birge 'führen
[hin'überführen] 3. 'führen (през durch
4), hin'durchführen vt <a> (през
durch 4); x го през гората (градй-
ната, тунела] ihn durch den Wald [den
'Garten, den 'Tunnel] 'führen 4.
vor'überführen vt <a> (покрай an J)
S. (от езйк) über'setzen vf < b> (от...
на von 3 ... in 4), 'dolmetschen vt 6. Fin
über'weisen vt <23b> 7. (на служба)
'umsetzen vt <a>
превес m nur sg 'Übergewicht и 20;
взймам ~ das 'Übergewicht ge'win-
nen < 26 b >, zu über'wiegen be'ginnen
vi < 26 bjhb >
превзем|ам, -аш (-ах) uv; превзе|ма,
-меш (-х) V 'einnehmen vt <а>, ег-
'obern vt < b >; s се sich 'zieren vr,
ge'ziert tun vi < 38/AA >
превземк|а /, -и pl meist pl Ge'tue n 23 /sg
превзет adj 1. (човек) affek'tiert 2.
(държание) ge'ziert
превзетост/, -и pl Gespreiztheit/1 Ijsg,
Affek'tierlheit /17
превзнм|ам, -аш (-ах) uv = превземам
превйв|ам, -аш (-ах) uv; превй|я, -еш
(-x)v 1. (прегъвам) 'biegen vr <32>
2. (навеждам) 'beugen vt 3. (пренавй-
вам) 'umwickeln vt < а > О цял ден
не х крак den 'ganzen Tag auf den
'Beinen sein vi < B >; x врат а) (по¬
корявам се) sich 'beugen vr b) (угод¬
нича) den 'Buckel krumm 'machen; s
ce 1. sich 'biegen vr, sich 'beugen 2. (от
смях, болка) sich 'krümmen vr (от vor
J) 3. (покорявам ce) sich 'beugen
превйр|ам, -аш (-ах) uv; превр|я, -йш
(-ях) v zer' kochen vi < Ъ/sn >
превишав|ам, -аш (-ах) uv; превиш|а,
-йш (-йх) v I. (преизпълнявам) über-
'treffen vt <16b> 2. (надминавам)
625
превъоръжавам
über'steigen vt <23b> 3. (права)
über'schreiten vt <21b>
превишение n nur sg 1. (преизпълня-
ване) Über'treffen n 23/sg 2. (надми-
наване) Über'steigen n 23/sg 3. Über¬
'schreiten n 23/sg-, ~ на власт
'Machtüberschreitung /17
превлйч|ам, -аш (-ах) uv; пре|влека,
-влечеш (-влякох) v 1. 'schleppen vt
(от ... до [на] von 3 ... nach 3) 2. volkst
Landw 'eggen vt
превод m, -vipl 1. (от език) Übersetzung
/ 17 (от ... на von 3 ... in 4) 2. (на
служба) 'Umsetzung /17 3. Fin
Überweisung /17
преводач m, -и pl 1. (писмено)
Über'setzer m 4 2. (устно) 'Dolmet¬
scher m 4 3. Ling 'Sprachmittler m 4
преводачески adj I. (пйсмено) Über¬
'setzer- 2. (устно) 'Dolmetscher-
3. Ling 'Sprachmittler-, 'sprachmittle¬
risch
преводачество n nur sg 'Sprachmittler¬
beruf m 1
преводачк а / -и pl 1. (пйсмено)
Übersetzerin /18 2. (устно) 'Dolmet¬
scherin /18 3. Ling 'Sprachmittlerin
/18 ' ..
превод|еи, -ни adj 1. Übcr'setzungs-
2. Fin Über'weisungs-; ~ на рубла
transferabler 'Rubel m 4
превоз m, -и pl Trans'port m 1
превозв|ам, -аш (-ах) uv; превоз|я, -иш
(-их) V 'fahren vt < 4>, transpor'tieren
vt <d>
превозвач m, -и pl Transpor'teur m 1*
превоз|ен, -ни adj Trans'port-; ~ но
средство Transportmittel n 23, 'Fahr¬
zeug n 20
превозя t превозвам
преврат m, -и pl I. 'Umschwung m 2,
'Umwälzung/17 2. Pol 'Umsturz m 2,
Putsch m 1; военен ~ Mili'tarputsch
превратаджия/, -и pl 'Umstürzler m 4,
Putschist m 8
преврат ен, -ни adj 1. (променлив)
'wandelbar, 'unbeständig 2. (погре¬
шен) ver'kehrt
40 Wib. Bulg-Dl.
превратност/, -и pl 1. 'Wandlung / 17,
'Wandel m 4/sg 2. (непостоянност)
'Unbeständigkeit /1 Ijsg
превращенн|е л, -я p/'Umwandlung/l 7,
Verwandlung/17
преврьзк|а /, -и pl 1. Ver'band m 2
2. (бинт) 'Binde /16 3. (превързване)
Verbinden n 23/sg; ходя всеки ден на
ä 'jeden Tag zum Verbinden 'gehen vi
< 13 jsn>
превръщ ам, -am (-ax) uv; превърн|а,
-еш(-ax) vver'wandeln vt < b> (Bin 4)
превря f превирам
превъзмогвам, -аш (-ax) uv; превъзмог¬
ва, -еш (-ах) V über'winden vt < 27b >
превъзмогване п nur sg Über'windung
/17/sg #
превъзмогна ] превъзмогвам
превъзнасям, -яш (-ях) uv; превъз|не-
са, -несеш (-несох) v 'lobpreisen vt
< 23 >, sehr 'loben vt; in den 'Himmel
'heben umg vt < 14 >; s ce sich selbst
'über den 'grünen Klee 'loben vr
превъзпитавам, -аш (-ax) uv; пре¬
възпитам, -аш (-ах) V 'umerziehen vt
< 32 а, h-g >
превъзпитават п nur sg и. превъз¬
питание п nur sg 'Umerziehung /17
превъзпитател |ен, -ни adj 'Umerzie-
hungs-
превъзсъздав|ам, -аш (-ах) uv; пре-
възсъздйм, -дадеш (-дадох) v 'wie¬
dergeben vt < 15 а >
превъзходен, -ни adj hervorragend,
'vorzüglich О - на степен Gramm
'Superlativ т 1*
превъзходителства п, -а pl Exzel'Ienz
Л7 ..
превъзходство nnursg Überlegenheit
fH/sg
превъзхождам, -аш (-ах) uv über'legen
sein v/ <В> (някого jmdm.); « по
всйчко in 'allem über'legen sein; s по
численост 'zahlenmäßig über'legen
sein
превъоръжавам, -аш (-ax) uv; превъ-
оръж|а, -йш (-йх) V neu 'ausrüslen vt
<а> auch übertr
превъоръжаване
626
превъоръжаване п nur sg 'Neuausrü¬
stung/ 17
превъплощав|ам, -аш (-ах) uv; превъп-
лот|я, -йш (-йх) V = превъплътявам
превъплътяв|ам, -аш (-ах) uv; превъп¬
лътя, -йш (-йх) v 1. ver'wandeln vf
< b > 2. (изобразявам) 'darsteüen vf
<a>
превъп.тьщйв|ам, -аш (-ах) uv = пре¬
въплътявам
превървяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
превървЯ се, -йш се (-ях се) v 'strö¬
men vi <sn>, sich 'drängen vr
превървЯм, -яш (-ях) uv; превървЯ,
-иш (-их) v 1. (надявам) 'stecken vt (на
auf 4) 2. neu um'schnüren vt < b >
превързв|ам, -аш (-ах) uv; превър|жа,
-жеш (-зах) v 1. (рана) ver'binden vt
<27b> 2. (c връв) zu'sammenbin-
den vr <27a>, 'binden vt <27>
3. (вържа отново) neu 'binden O x
главата c кърпа ein Tuch um den Kopf
'binden
превързочен, -ни adj Ver'band-, Ver-
'bands-; » материал Verbandmate¬
rial n 31; * пункт Mil Versandplatz
m 2
превърна } превръщам
превърт|ам, -аш (-ах) uv; превърт|я,
-йш (-ях) V 1. 'drehen vt 2. (въртя
повече) über'drehen vf <b>
превъртан|е п, -ия pl 'Drehung /17
нревъртв|ам, -аш (-ах) uv = превъртам
превъртян |ам, -аш (-ах) uv = пре¬
въртам
превяв|ам, -аш (-ах) uv; прев|ея, -ееш
(-ях od -еях) V 1. (проветрявам) 'aus¬
lüften vf < а > 2. (преставам да вея)
'aufhören vi < аjhb > zu 'wehen
прегазв|ам, -аш (-ах) uv; прегаз|я, -иш
(-их) V 1. (вода) dutch'waten vt <b>
2. (с кола) über'fahren vf < 4 b > 3. (уни¬
щожавам) übertr 'niederwalzen vf
<a>
прегар|ям, -яш (-ях) uv; прегоря, -йш
(-ях) V1. ver'brennen vi < 10 b > 2. (яде¬
не) 'anbrennen vi < 10a/sn> 3. (дога¬
рям) ver'glühen vi < bfsn >
прегладняв|ам, -аш (-ах) uv; пре-
гладн|ея, -ееш (-ях) v 1. den 'Hunger
über'gehen <13b> 2. (изгладнявам)
'tüchtigen 'Hunger be'kommen < 33b >;
прегладнял съм 'tüchtigen 'Hunger
'haben <A>
преглажд|ам, -аш (-ах) uv; преглад|я,
-иш (-их) V über'bügeln vf < b >
преглас m, -и pl Ling 'Umlaut m 1
прегласявам се, -аш се (-ах се) uv;
преглас |я се, -йш се (-йх се) v Ling
'umgelautet 'werden vi < 18/j«>
преглас|ям се, -яш се (-ях се) uv =
прегласявам се
преглед т, -и pl 1. 'Übersicht /172. Med
Untersuchung /17 3. (оценка) 'Ein¬
schätzung/17 4. (конкурс) 'Leistungs¬
schau /17 5. Film 'Wochenschau /17,
in 'Augenzeuge/166. Tech 'Durchsicht
/17
прегледам t преглеждам
преглед|ен, -ни adj 'übersichtlich
прегледност / nur sg 'Übersichtlichkeit
/17/ig
преглежд|ам, -аш (-ах) uv; преглед|ам,
-аш (-ах) V 1. Med untersuchen vt
<b> 2. 'durchsehen vt <19a> auch
Tech 3. (оценявам) 'einschätzen vt
<a> O x се на лекар sich von
'einem Arzt untersuchen 'lassen vf
<3/hb>
преглеждан |e n, -ия pl — преглед
преглулав adj 'äußerst dumm ['töricht]
преглъид|ам, -аш (-ах) uv; преглътн|а,
-еш (-ах) V 'schlucken vf auch übertr, x
горчйвия хап die 'bittere 'Pille 'schluk-
ken O * думите си sich die 'Antwort
['Worte] ver'kneifen <21b>
‘преговарям, -яш (-ях) uv; преговоря,
-иш (-их) V (повтарям) wiederholen vf
< b >, гере'deren vt < d >
‘преговарям, -яш (-ях) uv verhandeln
vf < b >, Verhandlungen 'führen
преговор m, -и pl 1. nur sg (повторение)
Wiederholung / 17 2. Verhandlung/
17; водя ~ и Verhandlungen 'führen
преговор|ен, -ни adj Wieder'holungs-
преговоря t ‘преговарям
627
преда
прегол|ям, -еми adj 'übergroß
прегоряв|ам, -аш (-ах) uv = прегарям
преграбчвам, -аш (-ах) uv; преграбч1а,
-иш (-их) V mit 'beiden 'Armen
er'greifen vt <21b>
преград|а /, -и pl 1. (междинна стена)
'Zwischenwand / 14 2. (пречка) 'Hin¬
dernis n 27 3. (бариера) 'Schranke/16
auch übertr 4. (отделение) Ab'teil n
20* 5. (в шкаф) Fach n 22
преград|ен, -ни adj Trenn-; я огън Mil
'Sperrfeuer n 23
преградк|а /, -и pl Fach n 22, Un¬
ter'teilung /17
преграждам, -аш (-ах) uv; преград|я,
-йш (-йх) V 1. 'abtrennen vt <а>
2. (препречвам) ver'sperren vt <b>
O а пътя на някого jmdm. den Weg
ver'sperren; übertr jmdm. den Weg
ver'legen <b>
прегракв|ам, -аш (-ах) uv; прегракн|а,
-еш (-ах) V 'heiser 'werden vi < 18jsn >;
прегракнал съм ich bin 'heiser
прегрешав|ам, -аш (-ах) uv; прегреш|а,
-йш (-йх) v I. sich ver'sündigen vr
<b>, 'eine 'Sünde be'gehen < 13b>
2. (провинявам се) sich zu'schulden
'kommen 'lassen vt <3/hb> (в нещо
etw.); sich etw. zu'schulden 'kommen
'lassen
прегреш6ин|е n, -я pl 1. 'Sünde / 16
2. (провинение) Ver'gehen n 23
прегрея | прегрявам
прегрнзв|ам, -аш (-ах) uv; прегриз|а,
-еш (прегрйзах) v 1. zer'nagen vt
<b>, 'durchnagen vt <a> 2. (npe-
хапвам) 'durchbeißen vt < 21 a >
прегрупйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'umgrup¬
pieren vt <e>
прегръдк|а / -и pl 1. (обятия) Um-
'armung /17 2. (ръце) 'Arme pl 3.
übertr Um'fassung/17 O c отворени
~ и mit 'offenen 'Armen
прегр£щ|ам, -аш (-ах) uv; прегърн|а, -еш
(-ах) V 1. um'armen vt <b> 2. (об¬
хващам) um'fassen vt <b> 3. (от¬
давам се) übertr 'aufnehmen vt < a >,
sich 'hingeben vr < 15 a> (нещо etw. 3)
прегръщан|e n, -ия pl Um'armung/ 17
прегряв|ам, -аш (-ах) uv; прегр|ея, -ееш
(-ях) v 1. über'hitzen vt < b> 2. (стоп¬
лям) warm 'machen vt
прегъв|ам, -аш (-ах) uv; прегън|а, -еш
(-ах) V 1. (сгъвам) zu'sammenfalten vt
< а >, zu'sammenlegen vt < а >; а на
четири 'zweimal zu'sammenlegen 2.
(превивам) 'biegen vt <32>; (гръб,
крак) 'beugen vt; s се 1. sich 'biegen
vr 2, (тяло) sich 'beugen vr 3. (крак)
'einknicken vi <a/sn>
прегьван|е n, -ия pl 'Biegen n 23jsg
прегьвк|а/, -и pl Knick m 1, 'Falte/16
прегьлт|ам, -аш (-ах) uv = преглъщам
прегьна f прегъвам
прегънк|а /, -и pl = прегъвка
прегьрбв|ам, -аш (-ах) uv; прегърб|я,
-иш (-их) V 'beugen vt; s се 1. 'einen
'Buckel be'kommen <33b>, krumm
'werden vi < \ &/sn> 2. (навеждам се)
sich 'bücken vr
прегърбим, -яш (-ях) uv — прегърбвам
прегърна | прегръщам
пред präp 1. vor (Ort, Zeit) auch übertr;
- вратата vor der Tür; - нас стой
нова задача vor uns steht 'eine 'neue
'Aufgabe; виждам се [стоя] изправен
«- нещо sich vor etw. ge'steüt 'sehen
< 19 >; не спирам - нищо vor nichts
'haltmachen; равен ~ закона gleich
vor dem Ge'setz; затйшие ~ буря
'Ruhe/16/sg vor dem Sturm; врагът e
~ капитулация der Feind steht vor
der Kapitulation; ~ Великден vor
'Ostern 2. (спрямо) gegen'über;
виновен съм ~ него ihm gegen'über
'schuldig sein vt < B >; изпитвам срам
~ някого jmdm. gegen'über (vor
jmdm.) Scham emp'finden < 27b > 3.
(поради)'angesichts; ~ внушителния
вид на сградата той се почувства
много малък 'angesichts des beein¬
druckenden 'Äußeren des Ge'bäudes
'fühlte er sich sehr klein O ймам ~ вид
be'rücksichtigen vt < b >; ~ вид на
'angesichts 2
пред|а, -еш (предох) uv 1. 'spinnen vt. i
предавам
628
<26> 2. (мъркам) übertr 'schnurren
vi <hb>, 'spinnen O тънко « knapp
bei 'Kasse sein vi < B >
предав|ам, -аш (-ах) uv; пре|дам,
-дадеш (-дадох) v 1. über'geben vt
< 15 b>, überreichen vt <b>; » му
писмото ihm den Brief über'geben; ä
акредитйвните си писма Pol sein
Beglaubigungsschreiben überreichen
2. (предоставям) 'abgeben vt < 15 a >;
* багажа на съхранение das Ge'päck
zur 'Aufbewahrung 'abgeben; « оръ¬
жието die 'Waffen 'abgeben 3.
(професия, знания) 'weitergeben vt
< 15 a > 4. (казвам от един на друг)
'weitersagen vt <а> 5. (възпроиз¬
веждам) 'wiedergeben vt < 15а> 6. (пре¬
подавам) 'lehren vr 7. Radio 'senden vr,
Überträgen vt < 4 b >; » по радиото
[по телевизията) im 'Rundfunk [im
'Fernsehen] übertragen 8. (заразявам)
'anstecken vt <a> (някому нещо
jmdn. mit etw. 3) 9. (върша преда¬
телство) ver'raten vt <3b> 10. (no
предание) überliefern vr <b> O «
на огън den 'Flammen über'geben; »
на смърт dem Tode 'ausliefem < a >;
ä на изтребление der Verrichtung
'preisgeben vr < 15 a >; » богу дух
den Geist 'aufgeben < 15a >; а no
високоговорйтеля (no телефона)
'über 'Lautsprecher (tele'fonisch)
'durchgeben vr <l5a>; a ce 1. (на
неприятел) sich er'geben vr < 15 b > 2.
(отдавам ce) sich 'hingeben vr < 15a >
3. übertr 'aufgeben; стар е, но не се ~ a
er ist alt, gibt 'aber nicht auf
предаванle n, -ия pl 1. Radio 'Sendung
/ 17; телевизионно a 'Fernsehsen¬
dung; обедно a 'Mittagssendung;
актуално a aktu'elle 'Sendung;
детско a 'Kindersendung 2. (връч¬
ване) 'Übergabe/ 16, Überreichung
/17 3. (предоставяне) 'Abgabe/16
4. (преподаване) 'Lehre / 16, Ver¬
mittlung /17 5. (предателство)
Ver'rat m 1 6. (предание) Überliefe¬
rung/ 17
предавател (-ят) m, -и pl 'Sender m 4
предавател |ен, -ни adj 'Sende-; - на
станция od а апарат 'Sender m 4;
~ ни съоръжения 'Sendeanlagen
/16//»/
предам t предавам
предан adj er'geben
преданн|е n, -я pl 1. Überlieferung/ 17
2. (легенда) Le'gendc / 16
преданост / nur sg Ergebenheit / 17jsg
(към някого gegen'über jmdm.)
предател (-ят) m, -и pl Ver'räter m 4
предателк а /, -и pl Ver'räterin /17
предателски adj verräterisch
предателств|о n, -a pl Ver'rat m 1 /sg
(към an 3)
предателствув|ам, -аш (-ах) uv Ver'rat
'üben
предач m, -и pl 'Spinner m 4
предач|ен, -ни adj Spinn-; - но пред¬
приятие od ~ на фабрика Spinne'rei/
17; - на машина 'Spinnmaschine/16
предачк|а /, -и pl 'Spinnerin /17
□редачниЩа / -и pl Spinne’rei /17
предваканцион|ен, -ни adj 'Vorferien-
предвйрвам, -аш (-ах) uv; предвар|я,
-иш (-их) V zu'vorkommen vi
< 33 а/sn > (нещо etw. 3)
предвардв|ам, -аш (-ах) uv; предвар-
д|я, -иш (-их) V 1. (предотвратявам)
verhindern vt <b> 2. (предпазвам)
be'hüten vt < b >, be'schützen vr < b >
(от vor 5); * се 1. (предпазвам ce) sich
'hüten vr, sich 'schützen vr (от vor 3)
2. (предотвратявам ce) verhindert
'werden vi < 18jsn >
предварйтел|ен, -ни adj 1. vorherig; no
~ но съгласие nach vorheriger 'Ab¬
sprache 2. (временен, несигурен) 'vor¬
läufig; ~ ни данни 'vorläufige 'Anga¬
ben / 16lpl\ ~ ни мерки 'vorläufige
'Maßnahmen / 16/p/; s арест Un¬
tersuchungshaft / 17 3. Vor-; ~ на
продажба 'Vorverkauf m 2; ~ на
забележка 'Vorbemerkung / 17; ~но
следствие'Voruntersuchung/17; - ни
преговори 'Vorverhandlungen pl; - но
съобщение 'Vorinformation /17
629
предизборен
предварително adv im vor'aus
предваря j предварвам
предвести|е n, -я pl 'Vorankündigung
/17; (знамение) 'Vorzeichen n 23
предвестник m, -ци pl 'Vorbote /16
предвестника / -и pl 'Vorbotin / 18
предвестяв|ам, -аш (-ах) uv; предве-
ст|я, -йш (-йх) V 'ankündigen vt <а>
лредвеч|ен, -ни adj 'ewig
предвечер|ен, -ни adj vor 'Anbruch des
'Abends; - ните часове die 'Stunden
vor 'Anbruch des 'Abends
лредвечерие n nur sg 'Vorabend и1;в
~ то am 'Vorabend
предвещавам, -аш (-ах) uv; прелее¬
ща^, -сш (-х) V1. 'ankündigen vt < а >
2. (предсказвам) vor'aussagen vt
< а > О това не ~ а нищо добро das
ver'spricht nichts 'Gutes
предвещател (-ят) т, -и pl = пред¬
вестник
предвещая | предвещавам
предвзет adj 'vorgefaßt
предвзетост / nur sg 'vorgefaßte 'Mei¬
nung/ 17
предвидлйв adj vor'ausschauend, 'vor¬
sorglich
предвидлйвост j nur sg 'Vorsorglichkeit
/17jsg, Voraussicht / \ljsg
предвидя t предвйждам
предвйжв|ам, -аш (-ах) uv; предвйж|а,
-иш (-их) V 'bringen vt < 24 >; «
напред 'vorwärtsbringen vt <24а>,
'vorwärts be'wegen vt
предвйжд|ам, -аш (-ах) uv; предвйд|я,
-иш (предвидих) v 1. vor'aussehen vt
< 19 а > 2. (имам предвид) 'vorsehen
v/ < 19а>; предвиден съм за нещо
für etw. 'vorgesehen sein vi <B>; s
ce 'vorgesehen sein
предвкусвам, -аш (-ах) uv; предвкус|я,
-иш (-их) V sich 'freuen w (нещо auf
etw. 4)
предводител (-ят) m, -и pl 'Führer m 4;
(на група) 'Anführer
предводйтелк|а /, -и pl 'Führerin / 18;
(на група) 'Anführerin
предводйтелски adj 'Führer-
предводйтелствув|ам, -аш (-ах) uv
veralt = предвождам
предвоенен, -ни adj 'Vorkriegs-
предвожд|ам, -аш (-ах) uv 'führen vt,
'anführen vt <a>
предговор m, -и pl 'Vorwort n 20
предградие n, -я pl 'Vorort m 1
преддвери|е n, -я pl 'Vorhalle / 16,
Vesti'bül n 20*
предел m,-u pl 'Grenze/16; до краен -
bis zur 'äußersten 'Grenze; стйгам
своя ~ das 'Höchstmaß erreichen
< b >; оставам в ~ ите си in 'Grenzen
'bleiben vi < 25/sn >; докарвам нещо
до своя ~ etw. auf die 'Spitze 'treiben
<23>; слагам - на нещо etw. 3
'Grenzen 'setzen; в - ите на in den
'Grenzen 2 od von 3
предел ен, -ни adj l. Grenz-; - на
линия 'Grenzlinie /16; ä случай
'Grenzfall ml 2. (краен) höchst; 'äu¬
ßerst; - на яснота 'äußerste 'Klarheit
/17; - на сигурност 'höchste 'Sicher¬
heit /173. (последен) End-; - на дата
'Endtermin m 1
пред|ен, -ни adj 1. 'vordere, 'Vorder-,
Vor-; ~ ният двор der 'vordere Hof
m 2, der 'Vorhof; - ната част das
'vordere Teil n 20, das 'Vorderteil
2. (предишен) vorhergehend, Vor-,
-ната година das vorhergehende
Jahr n 20, das 'Vorjahr 3. (челен)
'führend; « отряд 'Vortrupp m 6 O
стоя на x план im 'Vordergrund
'stehen vi < 101/hb>
предене n nur sg 'Spinnen n 23/sg
предзнаменование n, -я pl 'Vorzeichen
n 23
предй 1. adv 'früher; no- - 'früher 2. präp
vor; - време vor der Zeit; - всичко
vor 'allem; - да be'vor
предивременен, -ни adj 'vorzeitig
предизборен, -ни adj I. Wahl-; - на
кампания 'Wahlkampagne /16; - ни
събрания 'Wahlversammlungen pl;
- на агитация 'Wahlagitation / 17
2. vor der Wahl; - ни дни 'Tage m 1 Ipl
vor der Wahl
предизвестие
630
предизвестие п, -я pl 1. (вест) 'Voran¬
zeige /16, Vor'ausmeldung/17 2. (знак)
'Anzeichen п 23, 'Vorzeichen п 23
предизвестявам, -аш (-ах) uv; пред¬
известя, -йш (-йх) v I. 'vorher be-
'nachrichligen vt <b> 2. (предупреж¬
давам) 'vorher 'warnen vt
предизвясам f предизвиквам
преди звнкател (ят) т, -и pl 1. 'Urheber
т 4 2. Provokateur |..ое:г] т 1*,
Herausforderer т 4
предизвикателен, -ни adj herausfor¬
dernd, provokatorisch
предизвикателно adv herausfordernd,
provokatorisch
предизвикателства n, -a pl Herausfor¬
derung/ 17, Provokati'on /17
предизвиквам, -аш (-ах) uv; пре-
дизвйк|ам, -аш (-ах) v 1. (причи¬
нявам) her'vorrufen vt < 39 а >, ver¬
ursachen vr < b >; а апетйт Appetit
'machen; * подозрение Verdacht
er'regen <b> 2. (провокйрам)
her'ausfordem vt <a> (c durch 4)
предикат m, -и pl Prädi'kat n 20
предикатйв|ен, -ни adj prädikativ
предикатйвиост /nur sg Prädikativi'tät
/17
предймно adv 'hauptsächlich, vor 'al¬
lem, 'vorwiegend
предймств|о n, -a pl 1. 'Vorteil nt I auch
Sport; 'Vorzug ml 2. Verk 'Vorfahrt
/17
предйпл|ям, -яш (-ях) uv; предйпл|я,
-иш (-их) v zu'sammenfalten vt < а >
предислови е и, -я pl 1. (предговор)
'Vorwort п 20 2. (предварителни
думи) umg 'Vorrede /16
предисторйч|ен, -ни и. предисторйчески
adj 'prähistorisch, 'vorgeschichtlich
предистория/nur sg 'Vorgeschichte/16,
'Prähistorie /16
предйш|ен, -ни adj 'früher
предлаг|ам, -аш (-ах) uv; предлож|а,
-иш (-их) V 1. 'vorschlagen vt <4 а >
2. (готов съм да дам) 'anbieten vt
< 32 а > 3. (ядене, пиене) 'vorsetzen vt
<а> 4. abstrakt 'bieten vt <32>;
местността - а добра възможност
die 'Gegend 'bietet 'eine 'gute 'Mög¬
lichkeit
предлаган le n, -ия pl 'Angebot n 20; ä
и търсене 'Angebot und 'Nachfrage/16
предло|г /и, -зи pl 1. Gramm Prä¬
position /17 2. 'Vorwand m 2; под «
'unter dem 'Vorwand
предложа | предлагам
предложени |e n, -я pl I. 'Vorschlag m 2
2. (за женйтба) 'Antrag m 2; правя й
Zr ihr 'einen 'Antrag 'machen; % за
женйтба 'Heiratsantrag
предмет m, -и pl 1. (нещо, тема) 'Ge¬
genstand m 2; -и от първа не-
обходймост 'Gegenstände des tägli¬
chen Be'darfs; ~ на изследването
'Gegenstand der Untersuchung 2.
(учебна материя) Fach n 22; имам
йзпит по два - а in zwei 'Fächern
'Prüfung 'haben
предмет|ен, -ни adj 'gegenständlich O %
указател 'Sachregister n 23
предметиост/nur sg 'Gegenständlichkeit
/17/«
предмости|е n, -я pl Mil 'Brückenkopf
m 2
предмбстов adj Mil 'Brückenkopf-
прелназначав|ам, -am (-ax) uv;
предназнач|а, -йш (-йх) v 'vorsehen
< 19a > (нещо за elw. für 4), bestim¬
men <b> (нещо за etw. zu 3)
предназначение n nur sg Bestimmung
/17, Zweck m 1
преднамерен adj ab'sichtüch, 'vorsätzlich
преднамерено adv absichtlich, 'vorsätz¬
lich
преднамереност /nur sg 'Vorsätzlichkeit
/17fsg, 'Absicht /17
предначертае |ам, -аш (-ax) uv; пред¬
начертая, -еш (-х) v 'vorzeichnen vt
<а>, um'reißen vt <21b>
предни|к /и, -ци pl = предница
преднина/nur sg umg 1. 'Vorsprung m 2
2. übertr 'Vorrangm2/sg, 'VorzugmlO
вземам - an 'Vorsprung ge'winnen vt
<26b fhb>
предннц|а /, -и pl 'Vorderteil n 20
631
предпочтителен
предобед т, -и pl 'Vormittag т 1
иред6бед|ем, -ни adj 'vormittäglich, 'Vor¬
mittags-
предоб|ър, -ри adj zu gut
пр£довол|ен, -ни adj 'äußerst zu'frieden
(от mit 3)
предоволно adv viel zu viel
предопределен adj vor'ausbestimmt,
prädestiniert (за zu i)
предопределение n nur sg 'Vorbcstim-
mung/17, 'Vorsehung /17
лредопред£л|ям, -яш (-ях) uv; пре-
допредел|я, -йш (-йх) v 'vorsehen vt
< 19а>, vor'ausbestimmen vt <c>
(за zu 3)
предосвободйтел|ен, -ни adj vor der
Be'freiung (Bul'gariens 1878); ~ните
години die 'Jahre n 20/pl vor der
Be'freiung
предоставим, -яш (-ях) uv; предоста¬
ви, -иш (-их) V über'lassen vt <3 b>;
s на него да реши es ihm über'lassen
zu entscheiden
предостатъчен, -ни adj mehr als ge'nug
предостатъчно adv mehr als ge'nug,
'reichlich
предотвратим adj ver'meidbar
предотвратявам, -аш ( ах) uv; пре¬
дотвратя, -йш (-йх) V verhindern vt
<b>, 'abwenden vt < 10a>, ver'hü-
ten v/ < b >
предотвратяване n nur sg Verhinderung
/17, Verhütung/17, Vermeidung/17
лредотчйт|ен, -ни adj vor der 'Rechen¬
schaftslegung; ~ното време die Zeit
/17 vor der 'Rechenschaftslegung
предохранителен, -ни adj = предпа¬
зителен
предохранйтелност / nur sg 'Sicherung
/17, Schutz m 1 /sg
предохраняв|ам, -аш (-ах) uv; пре-
дохран|я, -йш (-йх) V = предпазвам
предпазв|ам, -аш (-ах) uv; предпаз|я,
-иш (-их) V 'schützen vt (от vor 3),
be'schützen vt < b > (от vor 3, 'gegen
4); 8 ce sich 'schützen vr (от vor 3,
'gegen 4)
предпаз ен, -ни adj - предпазителен
предпазител (-ят) т, -и pl 'Sicherung
/17; вдигам «я на opixcnexo die
'Waffe entsichern < b >
предпазителен, -ни adj 1. 'Schutz-, 'Si¬
cherungs-, 'Sicherheits- 2. Med 'vor¬
beugend, prophylaktisch O s кон¬
такт 'Schutzkontaktsteckdose / 16,
'Schukodose
предпазлив adj 'vorsichtig, be'hutsam
предпазливо adj 'vorsichtig, be'hutsam,
'aufmerksam
предпазливост f nur sg 'Vorsicht fMjsg
предпазя T предпазвам
предписание n, -я pl 'Vorschrift /17; no
8 nach 'Vorschrift
предписвам, -am (-ax) uv; предпи|ша,
-шеш (-cax) v 1. 'vorschreiben vt < 23 a >,
'anweisen vt <23a> 2. Med verschrei¬
ben vt < 23 b >, verordnen vt < b >
предпланин|а /, -й pl 'Vorgebirge /16
предллат|а/, -и pl Vorauszahlung/17; в
ä als Vorauszahlung
предплащ|ам, -аш (-ax) uv; предплат|я,
-йш (-йх) V im 'voraus 'zahlen vr
предплужни|к m, -ци pl Landw 'Vor¬
schäler m 4
предполагаем adj 1. vermutlich, 'mut¬
maßlich 2. (предвиден) voraussicht¬
lich
предполагам, -аш (-ax) uv; пред¬
положа, -иш (-их) V 1. 'annehmen vt
< 16а>, ver'muten vt <b> 2. (изис¬
квам) vor'aussetzen vt < a >
предположение я, -я pH. Vermutung
/17, 'Annahme /16 2. (условие) Vor¬
aussetzung/17
предпоследен, -ни adj 'vorletzte
предпостави |a /, -и pl Voraussetzung
/17
предпочитам, -аш (-ax) uv; пред¬
почета, -четеш (-четох) v 'vorziehen
vt < 32 a, h-g >; be'Vorzügen vr < b >;
8 да мълча ich 'ziehe es vor zu
'schweigen
предпочитани|e n, -я pl Bevorzugung
/17
предпочтйтел|ен, -ни adj 1. 'vorzuzie¬
hende, zu bevorzugende; - на книга
предпразничен
632
'vorzuziehendes [zu bevorzugendes]
Buch n 221. 'vorzuziehen, zu bevorzu¬
gen; книгата е ~ на das Buch ist
Vorzuziehen [zu bevorzugen]
предпразничен, -ни adj vor dem 'Fei¬
ertag; ~ ните часове die 'Stunden vor
dem 'Feiertag
предпрнем|ам, -am (-ax) uv; пред¬
прие! ма, -меш (-x) v unternehmen vt
<b>
предприемач m, -и pl Unternehmer m 4
предприемачески adj Unter'nehmer-
предприемчйв adj 'rührig, unterneh¬
mungslustig
предприемчивост / nur sg Unterneh¬
mungsgeist m 3 a
предприятие n, -я pl Unternehmen n 23,
Be'lrieb m 1
предпролетен, -ни adj 'Vorfrühlings-
предразполаг|ам, -am (-ax) uv; пред¬
разположа, -иш (-их) v 1. verleiten vt
<b> (към zu 3); ж към сън zum
Schlaf ver'leiten 2. (поощрявам) 'anre¬
gen v/ < а > (към zu 3); ж към труд
zur 'Arbeit 'anregen 3. (симпатичен
съм) ge'winnen vt < 26 b >, 'einen 'an¬
genehmen 'Eindruck 'machen (някого
auf jmdn.)
предразположен adj 1. (склонен) ge-
'neigt (към zu 3) 2. (към болест или
порок) 'anfällig (към für 4) 3. (на¬
дарен) veranlagt (към zu 3)
предразположени^ п, -я pl 1. 'Anfällig¬
keit / 17 (към für 4) 2. (наклонност)
'Neigung /17 (към zu 3)
предразсъдък т, -ци pl 'Vorurteil п 20
предреволюционен, -ни adj 'vorrevolu¬
tionär
предрека f предричам
предремв|а ми се (-а ми се) uv;
пре|дреме ми се (-дряма ми се) v die
'Schläfrigkeit ver'geht mir
предреша се t предрешвам се
предрешавам, -аш (-ах) uv; предреш|а,
-йш (-йх) V im 'vorhinein [Vorher]
entscheiden <23b>
предрешв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
предреш|а се, -иш се (-их се) v sich
ver'kleiden vr <b>
предрйч|ам, -аш (-ax) uv; пред|река,
-речеш (-рекох) v vor'hersagen vt
< а >, 'ankündigen v/ <f a»>
предрямва ми се = предремва ми се
председател (-ят) т, -и pl 'Vorsitzender
т 7+, Präsident т 8; ~ на Акаде¬
мията Akade'miepräsidenl; - на
републиката Präsident der Repu'blik;
~ на Министерския съвет 'Vorsit¬
zender des Mi'nisterrats; - на
Държавния съвет 'Vorsitzender des
'Staatsrats
председатели I а/, -и pl 'Vorsitzende/19,
Präsi'dentin /18
председателск|н adj Präsidenten-, 'Vor¬
sitzenden-; ~ o място Platz m 2 des
'Vorsitzenden; 'Vorsitz m 1; заемам
- oto място den 'Vorsitz 'führen
председателсте|o n, -а pH. 'Vorsitz m 1
2. Pol Präsidentschaft /17 3. (съвет)
Präsidi'alrat m 1
председателствув|ам, -аш (-ax) uv den
'Vorsitz 'führen (нещо bei etw. 3, in
elw. 3); 'leiten vt
предсеитбен adj vor der 'Aussaat; - ите
дни die 'Tage m 1 jpl vor der 'Aussaat
предскажа | предсказвам
предсказани |e л, -я pl Prophezeiung/17
предсказател (-ят) m, -и pl Pro'phet m 8
предсказвам, -аш (-ax) uv; предска|жа,
-жеш (-зах) v prophe'zeien vt <d>,
vor'aussagen vt <a>
предсказван m, -и pl = предсказател
предсмъртен, -ни adj vor dem 'Tode,
'Todes-; ж час 'Todesstunde/16
предсроч|ен, -ни adj Vorfristig
представ|а/, -и pl 'Vorstellung/17 (за
von 3)
представител (-ят) m, -и pl 1. Vertreter
m 4; народен ~ 'Volksvertreter, 'Ab¬
geordneter m 7+, (in Bulgarien) 'Mit¬
glied n 21 der 'Volksversammlung
2. Repräsen'tant m 8
представител|ен, -ни adj 1. 'ansehnlich,
'stattlich 2. (репрезентатйвен) reprä-
senta'tiv auch Pol <C> ж отбор 'Aus¬
wahlmannschaft /17
633
предъвквам
представителка / -и pl Vertreterin /18
представителност/лиг sg 1. 'Stattlich-
kcit/ 17, 'Ansehnlichkeit / 17 2. Re¬
präsentativ!'tat /17
представителски adj Repräsen'tanten-
представителств|о n, -a pl Vertretung
/ 17; търговско » 'Handelsvertre¬
tung; дипломатическо * diploma¬
tische Vertretung
представк а f -и pl Ling 'Präfix n 20,
'Vorsilbe/16
представление n, -я pl 'Vorstellung /17
представлявам, -аш (-ах) uv; пред¬
става, -иш (-их) V = представям
представяв|ам, -аш (-ах) uv = пред¬
ставям
представ|ям, -яш (-ях) uv; представ|я,
-иш (-их) V 1. (документ) 'vorlegen vr
<а> 2. (казвам име) 'vorstellen vr
<а> 3. (предлагам) 'vorschlagen vr
< 4 а > 4. Theat 'geben vr < 15 >, 'spie¬
len vr 5. (изобразявам) 'darstellen vr
< a >; * ce sich 'vorslellen vr; s си
sich 'vorstellen (нещо etw.)
предсто|н (-я) uv nur 3. Pers be'vorstehen
vi <10Jajhb>
предстоящ adj bevorstehend
предтеч|а / -и pl 'Vorläufer m 4
предубеден adj 'voreingenommen
предубеденост / nur sg 'Voreingenom¬
menheit f \ljsg
предубеждени е n, -я pl 'vorgefaßte 'Mei¬
nung/17, 'Vorurteil n 20
предуведомяв|ам, -аш (-ах) uv; пред-
уведом|я, -йш (-йх) v 'vorinformieren vr
<е>
предугажд|ам, -аш (-ах) uv; предугад|я,
-иш (-их) V vor'ausahnen vt < а >
предумв|ам, -аш (-ах) uv; предум|ам,
-аш (-ах) V1. (увещавам) über'reden vr
< b > 2. (одумвам) volkst 'schlechtma¬
chen vt <a>
предумисъл nt nur sg 'Vorsatz m 2, 'Ab¬
sicht /17, 'Vorbedacht m
предумишлен adj 'vorsätzlich, absicht¬
lich
предумишлено adv 'vorsätzlich, absicht¬
lich
предумишленосг / nur sg = предуми¬
съл
предумк]а f -и pl 1. (увещаване)
Über'redung /17, Über'reden n 23/sg
2. (одумка) 'Schlechtmachen n 23/sg
предупредителен, -ни adj 1. 'ankündi¬
gend 2. (за нещо лошо) 'warnend,
Warn-; ж сигнал 'Warnsignal n 20*; »
знак 'Warnzeichen n 23
предупредително adv 'warnend
предупреждав|ам, -аш (-ах) uv; пре¬
дупреди, -йш (-йх) V 1. (съобщавам)
'vorher benachrichtigen (за von J) vr
< b > 2. (за нещо лошо) 'warnen vr (за
vor 3) 3. (наказвам) ver'warnen vr
< b > 4. (правя бележка) er'mahnen vr
<b>
предупреждени е n, -я pl I. (предва-
рйтелно съобщение) 'Vorankündi¬
gung/17 2. (за нещо лошо) 'Warnung
/17 (за vor 3) 3. (забележка) 'Mah¬
nung/17 4. (наказание) Ver'warnung
/17
предуречен adj vor'ausbestimmt
предусещам, -аш (-ах) uv; предусет|я,
-иш (-их) V vor'ausahnen vt < а >
предусещан| е п, -ия pl 'Vorahnung /17
предутрии|ен, -ни adj 'vormorgendlich
предучилищен, -ни adj 'Vorschul-
предход|ен, -ни adj 'vorig, vorhergehend
предходни |к т, -ци pl = предшест¬
веник '
предхожд|ам, -аш (-ах) uv = пред-
шествувам
предхристиянски adj 'vorchristlich
предци nur pl 'Ahnen pl
предчувствие n, -я pl 'Vorgefühl n 20,
'Vorahnung /17
предчувствув|ам, -аш (-ах) uv vor'aus-
fühlen vr < a >, vor'ausahnen vt < a >,
'ahnen vt
предшествени|к m, -ци pl 'Vorgänger m 4
предшественице / -и pl 'Vorgängerin
/18
предшествув|ам, -аш (-ах) uv vor'ausge-
hen vi <13a/sn> (някого jmdm.)
предшествуващ adj vor'ausgehend
предъвкв|ам, -аш (-ах) uv; предъв|ча.
предълъг
634
-чеш (-ках) v 1. zer'kauen vf <b>
2. iibertr 'durchkauen vt <a>
пр6дьл|ъг, -ги adj 'überlang; дълъг-a
viel zu lang
предявител (-ят) m, -и pl 1. Überbringer
m 4 2. (на молба) 'Antragsteller m 4
предявители ia /, -ир/l.Überbringerin
/18 2. (на молба) 'Anlragslellerin /18
предяхйв|ам, -аш (-ах) uv; предяв|я, -йш
(-йх) V Vorbringen vt <24а> О а иск
Jur 'Klage erheben; beantragen vt
<b>; а претенции'Ansprüche erhe¬
ben < 14 b > ['stellen]; а правата си
върху нещо 'seine 'Rechte auf etw.
'geltend 'machen
прежадняв|ам, -аш (-ах) uv; прежадн|ея,
-ееш (-ях) V den Durst über'gehen
<13b>
прежалв|ам, -аш (-ах) uv; прежал|я,
-иш (-их) v 1. (човек) ver'gessen vt
< 15 b > 2. (пожертвувам) verschmer¬
zen vr <b>
прежд|а / -и pl Garn n 20
преждевременен, -ни adj 'vorzeitig
преждевременно adv 'vorzeitig
преждевремеяност / nur sg 'Vorzeitigkeit
/17
прежеив|ам, -аш (-ах) uv; прежен! я, -иш
(-их) V volkst vor der 'älteren 'Schwester
(dem 'älteren 'Bruder] ‘heiraten vi
<hb>
преживелица / -и pl Erlebnis n 27
прежнв|ен, -ни adj 'wiederkäuend; ~ но
животно 'Wiederkäuer m 4
прежнвяв|ам, -am (-ax) uv; прежив]ея,
•ееш (-ях) v 1. (участвувам) er'leben vt
< b > ; (беди) 'durchmachen vf < a >
2. (чувства) durchleben vt <b>
3. (прекарвам си живота) sein 'Leben
'fristen 4. (надживявам) über'leben vt
<b> 5. (издържам) 'aushalten vt
<3a>
прежив|ям, -яш (-ях) uv 'wiederkäuen vi
<a jhb>
преживяне n nur sg 'Wiederkäuen n 23/sg
прежйлв|ам, -аш (-ax) uv; прежйл|я, -иш
(-их) V 'einschneiden vi <21а, d-tt/hb>
(нещо in etw. 4)
прежнл1ям, -яш (-ях) uv= прежйлвам
прежулв1ам, -аш (-ах) uv; прежул|я, -иш
(-их) V 'durchscheuern vt < а >
прежул|ям, -яш (-ях) uv = прежулвам
прежур|нм, -яш (-ях) uv; прежур|я, -иш
(-их) V 1. 'brennen vi < 10/А6> 2. umg
Kochk ver'brennen 'lassen vt < 3/hb >
прежьдняв|ам, -аш (-ax) uv; пре¬
жълтея, -ееш (-ях) V - прежаднявам
прежълтяи|ам, -аш (-ах) uv; пре¬
жълтея, -ееш (-ях) V ganz blaß
'werden vi < 18fsn>, ganz bleich 'wer¬
den
през präp 1. durch 4 2. (пряко) 'über 4
3. (над) 'über 3, 'über ... hin'weg 4.
(около) um 4 5. (по време на) in 3,
'während 2 O той живее - една къща
er wohnt im 'übernächsten Haus; ~
ден 'einen Tag um den 'anderen; ~
деня am Tag; ~ нощта in der Nacht;
едйн -v друг a) 'einer um den 'anderen
b) übertr durcheinander
презалесявам, -аш (-ax) uv; презалес|я,
-йш (-йх) v 'wieder 'aufForsten vt < а >
презаписвам, -аш (-ах) uv; презапй|ша,
-шеш (-сах) v sich 'nochmals 'einschrei¬
ben 'lassen vr < 3/hb>\ wiederholen vt
<a>
презастрахов|ам, -аш (-ax) uv 'rück¬
versichern vf <b>
презастрахбваие n nur sg 'Rückversi¬
cherung /17, 'Rückversichern n 23/sg
презастрахователни, -ни adj 'Rück-
versicherungs-
npesacTpaxÖBKla /, -и pl 'Rückversiche¬
rung/ 17
презвйтер m, -и pl Rel 'Presbyter m 4,
'Priester m 4
презвйтерскн adj Rel 'Priester-; - сан
'Priesterwürde /16
презглава adv kopfüber O завивам се
~ sich bis 'über den Kopf 'zudecken
vr <a>
презерватив m, -и pl Präserva'tiv n 20
президент m, -и pl Präsi'dent m 8
президентски adj Präsidenten-; - пост
Amt n 22 des Präsidenten; избори
Präsidentenwahlen /17 /pl
635
прекарвам
президентство п nur sg Präsidentschaft
/17
презйдиум т, -и pl Präsidium n 28
презиме n, презимена pl 'Zuname m 7 a
презнм^вам, -am (-ax) uv, v über-
’wintern vi <b/hb>
презйр|ам, -аш (-ax) uv; презр|а, -еш
(-ях) v 1. nur uv ver'achten vt <b> 2.
(пренебрегвам) miß'achten vt < b >,
nicht 'achten vt
презморски adj 'überseeisch, 'Übersee-
презнощ 1./ nur sg 'tiefe Nacht / 14
2. adv nachts, in der Nacht
презполовен adj halb
презполовяв|ам, -аш (-ax) uv; презпо-
лов1я, -йш (-йх) V 1. in zwei 'Hälften
'teilen vt, hal'bicren vt < d > 2. (свър¬
швам до половина) zur 'Hälfte
verbrauchen vt < b >; x яденето das
'Essen halb 'aufessen <15a, 'aufge¬
gessen >; s пътя die 'Hälfte des Wegs
zu'rücklegen <a>; x чашата das
Glas halb 'austrinken < 27 a >
презра t презйрам
презрамк|а /, -и pl 'Träger m 4
презрамчв|ам, -аш (-ax) uv; през¬
рамча, -иш (-их) V 'über die 'Schulter
'legen vt ['hängen vt)
презрение n nur sg Ver'achtung /17/sg
презрея t презря вам
презрйтел|ен, -ни adj ver'ächtlich
презряв|ам, -аш (-ах) uv; презр|ея, -ееш
(-ях) V 'überreif 'werden vi < 18jsn>
презр|ял, -ели adj 'überreif
пре1зрян, -зрени adj ver'achtet; ver-
'achtungswürdig
презумиц|а /, -и pl: на x wie es mir
ge'rade 'einfällt, 'ohne 'nachzudenken
преизбера | преизбирам
преизбираем adj 'wieder 'wählbar
прензбираемост / nur sg 'Wiederwähl¬
barkeit / 17/sg
преизбйр|ам, -аш (-ax) uv; преизб|ера,
-ереш (-päx) v 'wiederwählen vt <a>
преиздавам, -аш (-ax) uv; преиз|дам,
-дадеш (-дадох) v 'wieder 'auflegen vt
<a>
преизподен, -ни adj 'höllisch
преизподн|я /, -и pl 1. (ад) 'Hölle /16,
'Unterwelt / 17 2. (дълбочина) 'Ab¬
grund m 2, 'tiefste Tiefe / 16
преизпълв|ам, -аш (-ax) uv; преиз¬
пълня, -иш (-их) V 1. 'füllen vt, er-
Tüllen v/ < b > 2. = преизпълнявам
преизпълнение n nur sg 'Übererfüllung
/17
преизпълияв|ам, -аш (-ax) uv; пре¬
изпълни, -иш (-их) V 'übererfüllen vt
<с>
преизпълним, -яш (-ях) uv = преиз¬
пълнявам
преименувам, -аш (-ах) uv; 'umbenen¬
nen vt < 10с> (in 4)
преимуществено adv 'überwiegend
преимущества и, -а pl 1. 'Vorteil т 1
2. (привилегия) 'Vorrecht п 20
преиначавам, -аш (-ах) uv; преинач|а,
-йш (-йх) V ver'drehen vt <b>; ver¬
ändern vt; s ce sich verändern vr
<b>
преиначеио adv ver'dreht, verändert
прекадяв1ам, -аш (-ax) uv; прекад|я,
-йш (-йх) V mit 'Weihrauch 'weihen vt
прекаден adj übertrieben
прекалеиост /, -и pl Über'triebenheit
/17, Übertreibung/17
прекалявам, -аш (-ax) uv; прекал|я,
-йш (-йх) V es übertreiben <23b>
‘npeKänelaM, -аш (-ax) uv; прекап|я, -еш
(-ах) о</прекапн|а, -еш (-ах) v tröpfeln
vi <hb>
2прекалв|ам, -аш (-ах) uv; прекап|я, -еш
(-ах) V er'schöpft sein vi < В >
прекапна ] ‘прекапвам
прекаля | 'прекапвам od 2прекапвам
прекарал adj 1. er'fahren 2. (стар)
betagt
прекарв|ам, -аш (-ах) uv; прекар|ам,
-аш (-ах) v 1. (водя) 'führen vt
2. (превозвам) transportieren vt
<d> 3. (промушвам) 'durchstecken
vt <a>, hin'durchführen vt <a>
4. (през ухо) 'einfädeln vt <a>
5. (движа)'fahren vt <4> (нещопо
нещо mit etw. 3 über etw. 4) 6. (про¬
водник) 'legen vt 7. (преминавам
прекарване
636
времето) ver'bringen vt <24b> 8.
(болест) über'stehen vt < 10* b> O ж
през ума си sich durch den Kopf
'gehen 'lassen vt < 3(hb >; ж под нож
'niedermetzeln vt <a>; ж през две
води 'zweimal 'waschen vt <4>
прекарване n nur sg: приятно ~ на
празниците! 'angenehme 'Feiertage!;
приятно ~ ! viel Spaß!
прекатерв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
прекатер|я се, -иш се (-их се) v
hin'überklettem vi < a/sn >, 'klettern
i7 <sn> (през 'über 4)
прекатурв|ам, -аш (-ах) uv; пре-
катурн|а,-еш (-ах) о^прекатур|я, -иш
(-их) V 'umwerfen vt <16>; ж се
'umfaßen vi < 3 a./sn >
прекатур|ям, -яш (-ях) uv = прека-
турвам
прекачв|ам, -аш (-ах) uv; прекач|а, -иш
(-их) V 'umladen vr <4а>; ж се
'umsteigen vi <23аjsn>
прекачван|е и, -ия pl 1. 'Umladen п 23jsg
2. 'Umsteigen п 23jsg; билет с ж 'Um¬
steiger т 4, 'Umsteigekarte /16
преквалификация / nur sg 'Umqualifi¬
zierung /17
преквалифицирам, -аш (-ах) uv, v 'um¬
qualifizieren vt <e>
прекипяв|ам, -аш (-ах) uv; прекип|я,
-йш (-ях) V 1. (вино) 'fertig fer¬
mentieren vt 2. (изкипявам) 'über¬
kochen vi <a jsn> 3. (чувство)
vor'übergehen vi <13 ajsn > 4. (пре¬
пълнен съм) 'übervoll sein vi < В > (от
von 3)
прекиселяв|ам, -аш (-ах) uv; преки-
сел|я, -йш (-йх) v ver'säuern vt <b>
преклан|ям, -яш (-ях) uv; преклон|я,
-йш (-йх) V 'neigen vt, 'beugen vt; ж
глава sein Haupt 'neigen, sich ver-
'beugen vr < b >; s ce 1. sich 'neigen vr
2. (от учтивост) sich ver'beugen
преклон|ен, -ни adj 'vorgerückt; ~ на
възраст 'vorgerücktes 'Alter n 23
преклонение n nur sg 'Ehrung / 17;
Ver'ehrung
преклоня I прекланям
преклонна |ам, -аш (-ах) uv — прекла¬
ням
преко präp 1. (за посока) 'über 4 2. (за
мярка) 'über 4; ~ сили 'über 'seine
('ihre] 'Kräfte; - мяра 'über 'alle 'Ma¬
ßen
преком6р|ен, -ни adj 'übermäßig
прекомерно adv zu sehr; (c прила¬
гателно) zu
прекоп m, -и pl Verbindungsgraben m 5,
'Anschlußgraben
прекопавам, -аш (-ах) uv; прекопа|я,
-еш (-х) V I. 'umgraben vt <4а> 2. (с
мотика) 'hacken vt <hb>
прекопира |ам, -аш (-ах) uv; преко-
пйр|ам, -аш (-ах) v ko'pieren vt <d>
прекоросв|ам, -аш (-ах) uv; преко-
рос1ам, -аш (-ах) v mit 'Spitznamen
'nennen vt < 10 >
прекосв|ам, -аш (-ах) uv = прекосявам
прекослови|е п, -я pl veralt: без ж 'ohne
'Widerrede
прекосяв|ам, -аш (-ах) uv; прекос|я,
-йш (-йх) V1. über'queren vt < b >; ж
улицата die 'Straße über'queren 2.
durch'queren vt < b >; ж селото das
Dorf durch'queren 3. (болка) 'einen
Stich be'kommen < 33 b>; сърцето й
се прекоси ihr Herz be'kam 'einen
Stich; ж ce weich 'werden vi
<18a/sn>, 'einknicken vi <a/sn>;
~ ат ми се краката mir 'werden die
Knie weich, mir 'knicken die 'Beine ein
прекрас|ен, -ни adj 1. 'herrlich, 'wunder¬
bar 2. (отлйчен) 'ausgezeichnet, her¬
vorragend 3. (красив) schön; ~ hoto
в изкуството das 'Schöne n 26 + in der
Kunst; едйн ж ден 'eines 'schönen
'Tages
прекрасно adv 1. wunderbar, 'herr¬
lich 2. (отлично) her'vorragend, 'aus¬
gezeichnet
прекратявам, -аш (-ах) uv; прекрат|я,
-йш (-йх) v I. (прекъсвам) unterbre¬
chen vt < 16b> 2. (спйрам) 'abbre¬
chen vt <16a>, 'einstellen vt <a>;
ж да 'aulhören vi <a./hb> zu; ж
делото Jur das Verfahren 'einstellen
637
преливам
прекрачв|ам, -аш (-ах) uv; прекрач|а,
-иш (-их) V 1. überschreiten vt <21b>
auch übertr 2. (отивам) 'gehen vr
< 13/sn>, 'schreiten vr <21 jsn>
прекр6нв|ам, -аш (-ах) uv = прекро¬
явам
прекроявам, -аш (-ах) uv; прекро|я,
-йш (-йх) V 1. Text 'ändern vt, 'umar¬
beiten vt < a > 2. übertr verändern vt
<b>, 'umgestalten vt <c>
прекрояван!е n, -ия pl 'Änderung/17
прекръствам, -аш (-ах) uv; прекръст|я,
-иш (-их) V 1. (преименувам) 'umtau¬
fen vt <а>; 'einen 'neuen 'Namen
'geben (някого jmdm.); x на йме ...
den 'neuen 'Namen ... 'geben < 15> 2.
(преименувам; нещо) 'umbenennen vt
< 10 c> (in 4) 3. Rel be'kreuzigen vt
< b >; s ce 1. Re! sich be'kreuzigen vr
2. sich 'umtaufen 'lassen <3>, 'einen
'neuen 'Namen 'annehmen <16a>;
den 'neuen 'Namen ... 'annehmen
прекръстван^ n, -ия pl 1. (преиме¬
нуване) 'Umbenennung / 17 2. Rel
Be'kreuzigung/17
прекръстя | прекръствам
прекръстим, -яш (-ях) uv - пре¬
кръствам
прекръщйв|ам, -аш (-ах) uv 'umbenen¬
nen vt <10с>, 'umtaufen vt <a>
прекупв|ам,-аш(-ах)ии = прекупувам
прекупвач m, -и pl 'Aufkäufer nt 4;
'Zwischenhändler m 4
прекупув|ам, -аш (-ах) uv; прекуп|я,
-иш (-их) V 'aufkaufen vt <а>
прекърпвам, -аш (-ах) uv; прекърп|я,
-иш (-их) V 'flicken vr
прекърша |ам, -аш (-ах) uv; прекърш|а,
-иш (-их) V1. (откъртвам) 'abbrechen
vt < 16 а > 2. (счупвам) zer'brechen vr
< 16b>,'brechen vr < 16>; * клона
den Zweig zer'brechen; x волята
някому jmds. 'Willen 'brechen
прекьсв|ам, -аш (-ах) uv; прекъсн|а,
-еш (-ах) V1, unterbrechen vt < 16 b >;
x проводника die 'Leitung unter-
'brechcn; x събранието die Ver¬
sammlung unterbrechen; x някого
jmdn. unterbrechen 2. (спирам) 'ab¬
brechen vr <16a>, be'enden 3.
(преставам) 'aufhören vr <a/A£> (да
zu mit Inf), be'endet 'werden vr
< 18 /sn >
прекъсван|e n, -ия pl Unterbrechung
/17; без x 'ohne Unterbrechung, 'un¬
unterbrochen; изкуствено x на бре¬
менността 'Schwangerschaftsunter¬
brechung
прекъсвач m, -и pl Tech 'Schalter m 4
прекъслек m, -ци pl: на ~ци mit
Unterbrechungen
прекъслеч|ен, -ни adj 'unregelmäßig,
'unbeständig
прекъсна T прекъсвам
прелазв|ам, -аш (-ах) uv; прелаз|я, -иш
(-их) у 'kriechen vr <32Jsn> (през
durch 4, über 4)
прележа» |ам, -аш (-ах) uv; прележ|а,
-йш (-äx) V 1. (на легло) 'liegen vr
<31 lhb> 2. (в затвор) 'absitzen vr
<аjsn> 3. (нйва) volkst 'brachliegen vr
<31ajhb> O прележах си крака
volkst mein Bein ist vom 'Liegen 'ein¬
geschlafen
прелез m, -и pl 1. 'Durchgang m 2
2. (мост) 'Brücke / 16 3. Verk
Über'führung /17
прелест f -и pl 1. Reiz m I 2. nur sg
(привлекателност) 'Anmut / 12/sg,
'Zauber m 4
прелест|ен, -ни adj 'reizend, ent'zük-
kend, 'wunderschön
прелет|ен, -ни adj Zug-; - на птица
'Zugvogel m 5
прелетув|ам, -аш (-ах) v den 'Sommer
verbringen <24b>
прелетяв|ам, -аш (-ах) uv = прелйтам
прелнв|ам, -аш (-ах) uv; прел|ея, -ееш
(-ях) V 1. (в друг съд) 'umfüllen vt
< а >, 'gießen vt < 32 > (в in 4) 2. (чув¬
ство) Überträgen vt <4b> (на ня¬
кого auf jmdn.) 3. (кръв) Med trans-
fun'dieren vt <d> 4. (препълвам)
zum 'Überlaufen 'bringen vt < 24 >, zu
voll 'gießen 5. (съд) 'überlaufen vr
<9a/sn> 6. (река, езеро) 'über die
преливане
638
'Ufer'treten v/ <15jsn> O я кръв
'eine 'Bluttransfusion 'vornehmen
< a >; чашата на търпението преля
überir der Ge'duldsfaden ist ge'rissen;
x ce 'übergehen vi < 13 ajsn> (от в
von 3 in 4)
прелйван|е я, -ия pl 1. 'Umfüllung/17,
'Umfüllen n 23 /sg 2. 'Überfüllen n 23 jsg
3. (река) 'Hochwasser n 23 4. (съд)
'Überlaufen n 23jsg 5. Med Trans-
fusi'on /17; я на кръв 'Bluttransfu¬
sion
прелйв|ен, -ни adj 'fließend, ineinander
'übergehend
прелйвни|к m, -ци pl Tech 'Überströ¬
mung/17
прелйств|ам, -аш (-ах) uv; прелйст|я,
-иш (-их) V 1. (страница) 'umblättern
vt < а > 2. (цяла книга) 'durchblättern
у/ <а>
прелйстям,-яш (-ях) uv = прелиствам
прелйПам, -аш (-ах) uv; прелет|я, -йш
(-ях) V 1. 'fliegen vi <32jsn> (от ... до
von 3 ... zu 3 [nach 3]) 2. (без посока)
'schweben vi <sn> 3. (минавам над)
über'fliegen <32b> (над нещо etw.)
4. (бързо минавам) vor'beifliegen vi
<32a/sn>, vor'beiflitzen vi <ajsn>
(покрай an 3) 5. (долйтам) her'über-
kommen vi <33a/sn>
прелом m, -и pl 'Umschwung m 2, 'Wen¬
de/ 16
прелом |ен, -ни adj 'Wende-; я момент
od ~ на точка 'Wendepunkt m 1
преломяв ам, -аш (-ах) uv; прелом |я,
-йш (-йх) v = прекършвам
прелъгв|ам, -аш (-ах) uv; прелъ|жа,
-жсш (-rax) V 'ablenken vt < а >, 'ein¬
lullen vt <а>
прелъстител (-ят) т, -и pl Ver'führer т 4
прелъстител |ен, -ни adj verführerisch
прелъстявам, -аш (-ах) uv; прелъст|я,
-йш (-йх) v ver'führen vt < b >
прелюбоде|ен, -йни adj 'ehebrecherisch
прелюбоде|ец m, -йци pl 'Ehebrecher
m 4
прелюбодеяние я, -я pl 'Ehebruch m 2
прелк>дн|я/, -и pl Mus Prä'ludium n 28,
'Vorspiel я 20 auch übertr
премазв|ам, -аш (-ах) uv; према|жа,
-жеш (-зах) v 1. zerquetschen vt < b>
2. (убивам) er'schlagen vt < 4 b > 3. (c
кола) über'fahren vt <4b>
премаляв|ам, -аш (-ах) uv; премал|ея,
-ееш (-ях) V schwach 'werden vi
< 18jsn >; - а ми от глад vor 'Hunger
ganz schwach 'werden
премалялост / nur sg 'Schwäche / 16
премахв|ам, -аш (-ах) uv; премахн|а,
-еш (-ах) V beseitigen vt < b >
премахван |e я, -ия pl Be'seitigung /17
премахна ] премахвам
премачкв|ам, -аш (-ах) uv; премачк|ам,
-аш (-ах) V = премазвам
премежди|е я, -я pl ge'fährliche Situa¬
tion /17, Ge'fahr/17
пременян [ам, -аш (-ах) uv; премен|я,
-йш (-йх) V 'kleiden vt (с in 4); schön
'anziehen vt < 32 a, h—g >; * се 1. sich
schön 'ankleiden vr < a > (c in 3, mit J)
2. übertr sich 'kleiden vr (c in 4)
премен|ям, -яш (-ях) uv = пременявам
премерв|ам, -аш (-ах) uv; премер|я, -иш
(-их) v 1. (с поглед) 'messen vt < 15 >
auch übertr 2. (c везни) 'wiegen vt
< 32 >, 'abwiegen vt < 32a > 3. (проб¬
вам) 'anprobieren vt <e> O » на
око 'schätzen vt; я си думите sich
über'legen vt < b >, was man sagt; я
си силите c някого 'seine 'Kräfte mit
jmdm. 'messen; s ce sich 'messen vr,
sich vergleichen vr <21b> (c mit i)
премесв|ам, -аш (-ах) uv; премес|я,
-иш (-их) V 1. hin'einmischen vt <а>
2. (меся повторно) 'nachmischen vt
<а>
премествам, -аш (-ах) uv; премест|я,
-иш (-их) V 1. rücken vt, beiseite 'rük-
ken; премести стола до прозореца
'rücke den Stuhl an das 'Fenster; я
напред 'vorrücken vr < a >; я назад
zu'rückrücken vt < a >, zu'rückstellen
vt < a >; премести малко стола 'rük-
ke den Stuhl ein 'wenig beiseite 2.
ver'setzen vt <b>; я на друга ра¬
бота an 'eine 'andere 'Arbeitsstelle
639
премия
ver'setzen; ж планини 'Berge verset¬
zen 3. (в друго жилище) 'umsiedeln vt
<а> 4. (поставям) 'stellen vt, 'legen
vt\ премести вазата от масата на
шкафа 'stelle die 'Vase vom Tisch auf
den Schrank; премести книгата от
масата на шкафа 'lege das Buch vom
Tisch auf den Schrank 5. (махам)
'weglegen vt < a >, 'wegstellen vt
<a>; премести книгата (от масата)
nimm das Buch (vom Tisch); премести
вазата (от масата) 'stelle die 'Vase
(vom Tisch) weg 6. Mil ver'schieben vt
<32 b>; sce 1. (отмествам се) zur
'Seite 'rücken, 'rücken 2. (в друго
жилище)'umziehen vt <32ajsn> 3.(в
друг град, село) 'umsiedeln 4. (по
работа) ver'setzt 'werden vi < 18jsn>
премест|ям, -яш (-ях) uv = премествам
премеся t премесвам
преметна | премятам
премйв|ам, -аш (-ах) uv; премй|я, -еш
(-х) V 'waschen vt < 4 >, 'spülen vt
премнг|ам, -аш (-ах) uv = премйгвам
премнгв1ам, -аш (-ах) uv; премйгн|а,
-еш (-ах) v 'zwinkern vt <hb>, die
'Augen zu'sammenkneifen <21a>
преми!ен, -йни adj Prämien-
премиер|а /, -и pl 'Premi'ere /16
премиер1ен, -ни adj Premi'eren-; - но
представление Premi'ere /16
преминав|ам, -аш (-ах) uv; премйн|а,
-еш (-ах) v 1. (с ходене) 'gehen vi
< 13/sn>; ж през улицата 'über die
'Straße'gehen; ж през селото durch
das Dorf 'gehen; z през вратата
durch die Tür 'gehen; ж на сянка in
den 'Schatten 'gehen 2. (c возене) 'fah¬
ren vt < 4/sn >; ж през реката 'über
den Fluß 'fahren; ж през селото
durch das Dorf 'fahren; ж през
вратата durch das Tor 'fahren 3. (c
езда) 'reiten vi <21 /sn>; ж през
полето 'über das Feld 'reiten; ж през
селото durch das Dorf 'reiten 4. (c
плуване) 'schwimmen vi < 26/5« >; ж
през реката 'über [durch] den Fluß
'schwimmen 5. (покрай нещо) а) (c
ходене) vor'beigehen (покрай an 3)
b) (c возене) vor'beifahren (покрай
an 3) c) (c езда) vor'beireiten (покрай
an 3) d) (c плуване) vor'beischwimmen
(покрай an 3) 6. (при врага) über¬
laufen vi <9ajsn> 7. 'übergehen vi
< 13 a jsn >; имотът - а в ръцете на
друг der Be'sitz geht in die 'Hände
'eines 'anderen 'über; ~ аме към дис¬
кусията wir 'gehen zur Diskussi'on
'über; разговорът премина към друга
тема das Ge'spräch ging zu 'einem
'anderen 'Thema 'über; ж в настъп¬
ление zum 'Angriff 'übergehen; дъж¬
дът ~a в сняг der 'Regen geht in
Schnee 'über 8. (време) ver'gehen vi
<13b/5«>, zu 'Ende 'gehen 9. (про¬
тичам) verkaufen vi <9 bjsn>
10. (прекарвам) ver'bringen vt <24
b> 11. (свършвам, отминавам)
vor'übergehen vi <13 а jsn >; опас¬
ността ~ а [е преминала] die Ge'fahr
geht vor'über [ist vor'über] 12. (цвят)
volkst ver'blühcn vi <bjsn> 13.
(насам) her'beikommen vi < 33 ajsn >,
'kommen vi <33jsn>
преминув|ам, -аш (-ах) uv = преми¬
навам
'премирам, аш (-ах) uv; премр|а, -еш
(-ях) V 1. (припадам) 'ohnmächtig
'werden vi < 18/5« > 2. übertr erstar¬
ren vi < bjsn > O ж от смях sich halb
tot 'lachen vi <hb>; ж от страх vor
Angst fast 'sterben vi < 16jsn >
гпремнр ам, -аш (-ах) uv, v 1. prä¬
miieren vt <d>; mit 'einer 'Prämie
'auszeichnen vt <a> 2. (награжда¬
вам) 'auszeichnen
премйсл|ям, -яш (-ях) uv; премйсл|я,
-иш (-их) V 1. über'denken vt < 10 b>
2. (c безпокойство) durch den Kopf
'gehen vi < 13jsn>; ж нещо etw. geht
mir durch den Kopf
премкт|ам, -аш (-ах) uv; пре|мета,
-метеш (-метох) v schnell 'fegen vt,
'fegen
преми|я /, -и pl 'Prämie f 16
премия I премйвам
прсмлясквам
640
премляскв|ам, -аш (-ах) wv; премляс-
к|ам, -аш (-ах) v kurz 'schmatzen vt
<hb>
премного adv 1. (за степен) zu sehr
2. (за количество) zu viel
премотав|ам, -аш (-ах) uv; премота|я,
-еш (-х) V 'umwickeln vt <а>, neu
'wickeln vt
премра t Премирам
премрежв|ам, -аш (-ах) uv; премреж|а,
-иш (-их) V ver'schleiem vt < b >; ж
очи die 'Augen 'schließen < 32 >; * се
sich ver'schleiem; - ат му се очите
sein Blick ver'schieiert sich
премръзв|ам, -аш (-ах) uv; премръзн|а,
-еш (-ах) V er'frieren vt < 32 ЬДш>
премъдрост/, -и pl 'Weisheit / 17 auch
iron
премъд|ър, -ри adj veralt klug und 'weise
премълчавам, -аш (-ах) uv; премълч|а,
-йш (-ах) V verschweigen vt <23b>
прем|яна /, -ени pl 1. Kleid и 21, 'Klei¬
dung f\ljsg 2. (комплект) Garni'tur
/П ,
премятам, -аш (-ах) uv; преметн|а, -еш
(-ах) V 1. 'legen vt, 'werfen vr <16>
(през. над 'über 4) 2. (дреха) 'umhän¬
gen vt < a >, 'Überwerfen vt < 16 a > 3.
(преобръщам) 'umwerfen vf <16a>
4. (въртя) 'schleudern vt (през, в durch
4) 5. (люшкам) hin- und 'herwerfen
vt < 16 a > 6. (едно въз друго) über-
ein'anderlegen vt <a>; ж крак въз
крак die 'Beine überein'anderschla-
gen < 4 a > 7. (прехвърлям от място
на място) von 'einem Platz auf den
'anderen 'legen 8. (от ръка на ръка)
von 'einer Hand in die 'andere 'neh¬
men vt < 16 > 9. umg (излъгвам)
be'schwindeln vt <b>; s се 1. sich
Überschlägen vr <4b> 2. (през
нещо) 'springen vt <21jsn> (през
'über 4) 3. (преобръщам се) 'Umstür¬
zen vt < ajsn >, 'umkippen vi < a/sn >
O ж се през глава a) 'einen 'Purzel¬
baum 'schießen <32> ['schlagen
<4>] b) Sport die 'Rolle 'machen;
сърцето ми се преметна mein Herz
'machte 'einen Sprung
пренаем|ам, -аш (-ах) uv; пренае|ма,
-меш (-х) V (квартира) als 'Unter¬
mieter 'mieten
пренаемател (-ят) т, -и pl 'Untermieter
т 4
преназначавам, -аш (-ах) uv; преназ¬
нача, -йш (-йх) v wieder'einstellen vf
<а>
преназначение п, -я pl Wieder'einstel-
lung /17
пренаселен adj über'völkert
пренаселеност /nur sg Übervölkerung
fWsg
пренасочвам, -аш (-ах) uv; пренасоч|а,
-иш (-их) V 'umorientieren vf <е>
пренае!ям, -яш (-ях) uv; прен|еса,
-есеш (-ecox) v 1. 'tragen vt <4>,
transportieren vt <d>. (c кола) 'fah¬
ren vf <4> (от до von.? zu 3 [bis zu];
през 'über 4, durch 4); ж от едйния
край до другия von 'einem 'Ende zum
'anderen 'tragen [transportieren, 'fah¬
ren]; ж през реката 'über den Fluß
'tragen [transpor'tieren, 'fahren]; ж
през тунела durch den 'Tunnel 'tragen
[transpor'tieren, 'fahren] 2. (насам
през нещо) her'übertragen vf <4a>,
her'übertransportieren vt <e>, her-
'überfahren vf <4a> 3. (натам през
нещо) hin'übertragen vf <4a>,
hin'übertransportieren vf < e >.
hin'überfahren vf <4a> 4.(донякого
od нещо) hintragen vf <4a>, 'hin¬
transportieren vf <e>, 'hinfahren vf
<4a> 5. (до тук) 'hertragen vf
< 4 a >, her'beitragen vt < 4 a > , 'her¬
transportieren vf < e >, 'herfahren vf
< 4a > 6. (през нещо) hin'durchtragen
vf, hin'durchfahren vf 7. (премествам)
ver'legen vf 8. Ling 'abteilen vt < a > 9.
Fin 'einen 'Übertrag 'machen 10. (по¬
насям) er'tragen vt <4b> 11. (зара¬
за) übertragen vf <4b> s се 1.
'umziehen vt < 32 a, h-g/sn > 2. übertr
(унасям се) 'träumen vt <hb> (в von
3)
пренасян е n, -ия pl 1. Trans'port m 1,
641
преобръщам
Be'förderung/17 2. (в ново жилище)
'Umzug т 2
пренебрегв ам, -аш (-ах) uv;; пренеб¬
регва, -еш (-ах) V1. miß'achten < b >
(някого, нещо jmdn., etw.) 2. (ня¬
мам предвйд) 'unberücksichtigt
'lassen vr <3>, vernachlässigen vt
<b>
пренебрегван|e n, -ия pl 'Mißachtung
/17; Vernachlässigung /17
пренебрегна ] пренебрегвам
пренебрежение n, -я pl 1. (незачитане)
Geringschätzung /17 2. (презрение)
'Mißachtung /17
лренебрежйтел|ен, -ни adj ge'ringschät-
zig
пренебрежително adv geringschätzig
пренебрежйтелност / nur sg Gering¬
schätzigkeit /17
пренеса | пренасям
прение n, -я pl verall Streit m 1, Dis'put
m 1
преномернр|ам, -аш (-ах) uv, v 'umnu¬
merieren vt <e>
пренос m, -vtpl 1. Trans'port m 1; служба
~ -превоз Trans'portabteilung / 17
2. Fin 'Übertrag m 2
преносвач m, -и pl 'Träger m 4
пренос!ен, -ни adj Ling Überträgen,
meta'phorisch
преносим adj 1. 'tragbar, transportier¬
bar 2. Jur übertragbar
преносител m, -и pl Med Bazillenträger
m 4
преиосйтелн|о n, -и pl Trans'porter-
laubnis n 21
преносно adv im übertragenen 'Sinne,
meta'phorisch
пренощув|ам, -аш (-ах) uv, v über-
'nachten vi < b/hb >
пренощуван|е л, -ия p/Über'nachlung
/17
преобладавам, -аш (-ах) uv über'wie-
gen vi < 32 b/hb >, 'vorherrschen vi
< a/hb >; ~ а слънчево време Meteor
es ist überwiegend 'sonnig
преобладаване n nur sg Über'wiegen
n 23/sg, 'Vorherrschen n 23/sg
41 Wtb. Bulg-Dt.
преоблйч|ам, -аш (-ах) uv; преоб|лека,
-лечеш (-лякох) v 1. 'umziehen vt
<32 a, h-g> 2. (маскирам) ver'klei-
den v/ <b> (като als 4)\ * се 1. sich
'umziehen vr 2. (маскирам се) sich
ver'kleiden vr (като als)
преоблйчан|е n, -ия pl 1. 'Umkleiden n
23/sg, 'Umziehen n 23/sg; кабина за s
'Umkleidekabine /16 2. (маскиране)
Verkleidung / 17
преображение n, -ия pl 1. Verwandlung
/ 17, 'Wandlung / 2. Rel Verklärung
'Christi
преобразование n, -я pl 1. (промяна)
Veränderung /17; демократични ~ я
demokratische Veränderungen 2. (пре¬
устройство) 'Umgestaltung/17, 'Um¬
wandlungen; (рефбрма) Re'form/17
преобразовател (-ят) m, -и pl 'Umge¬
stalter m 4, Ver'änderer m 4; Re'former
m 4
преобразователен, -ни adj verändernd,
'Wandlungs-, 'Umwandlungs-; ä про¬
цес 'Wandlungsprozeß m 1
преобразователна /, -и pl 'Umgestalte-
rin /18, Re'formerin / 18
преобразователски adj 'umgestalte¬
risch; re'formerisch
преобразувам, -аш (-ах) uv, v 1. 'um¬
wandeln vr < a >, 'umgestalten (в in
4) 2. (реформирам) reformieren vt
<d>
преобразуване n, -ия pl = преобра¬
зование
преобразяв|ам, -аш (-ах) uv; пре¬
образи, -йш (-йх) v 1. verändern vr
< b >, 'wandeln vt 2. (преустройвам)
'umgestalten vt <c> (в zu 3) 3.
(превръщам) ver'wandeln vt < b > (в
in 4); « ce sich verändern vr, sich
'wandeln vr
преобръщ|ам, -аш (-ах) uv; преобърн|а,
-еш (-ах) V 1. um und um 'wenden vt
< 10>, drehen vt 2. (прелйствам)
'umblättern vt <a> 3. (претър-
шувам) durch’wühlen vt <b>; ä
наопаки auf den Kopf 'stellen vr 4.
(превръщам) ver'wandeln vt (в in 4);
преобръщане
642
z се (при падане, скачане) sich
Überschlagen vr <4b>
преобръщан|е п, -ия pl 1. 'Umwenden
п 23/sg 2. (прелистване) 'Umblättern
п 23fsg 3. (претършуване) Durch-
'wühlen п 23jsg 4. (превръщане)
Verwandlung /17
преобув|ам, -аш (-ах) uv; преобу|я, -еш
(-х) V 1. (обувки) 'andere 'Schuhe 'an¬
ziehen < 32 a, h-g > (някого jmdm.)
2. (чорапи) 'andere 'Strümpfe'anzie-
hen (някого jmdm.); z се 1. (обувки)
sich 'andere 'Schuhe 'anziehen vr
2. (чорапи) die 'Strümpfe 'wechseln
преобърна f преобръщам
преодолея f преодолявам
преодолим adj über'windbar, über-
'windlich
преодолян|ам, -аш (-ах) uv; преодо¬
лея, -ееш (-ях) v 1. über'winden vt
<27b> 2. (надделявам) veralt die
'Oberhand ge'winnen < 26 b >
преодоляван|e и, -ия pl Überwindung
fV/sg
преокачествяв|ам, -аш (-ах) uv; пре-
окачеств|я, -йш (-йх) v neu be'werten
vr, neu 'einschätzen vt
преорав|ам, -аш (-ах) uv; npeoplä, -еш
(-äx) v 1. durch'pflügen vr < b > 2. (opa
повторно) 'nachpflügen vt < a > 3. (от
съседна нива) hin'zupflügen vt < a >
преориентация f -и pl = преориен-
тйране
преоркентйрв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
преориентирам се, -аш се (-ах се) v
sich 'umorientieren vr < е >, sich neu
orien'tieren
преориентиран|e n, -ия pl 'Umorientie¬
rung/ 17
преосвещенства n, -a pl Rel Emi'nenz/
17; Ваше z 'Eure Emi'nenz, Abk Ew.
Emi'nenz; Негово z 'Seine Emi'nenz
преотстъпвам, -аш (-ах) uv; пре¬
отстъпя, -иш (-их) V 'abtreten vr
< 15а>, Überträgen vt <4b>
преотстъпим, -яш (-ях) uv =
преотстъпвам
преоценк|а / -и/7/1.'Neueinschätzung
/ 17, 'Umbewertung / 17; подхвър¬
лям на z 'einer 'Neueinschätzung
unter'ziehen vr <32b, h-g> 2. (за
стойност) Wirtsch 'Neubewertung/17,
'Neuschätzung/17 3. (твърде висока
оценка) Überschätzung /17
преоценяв|ам, -аш (-ах) uv; преоцен|я,
-йш (-йх) V neu 'einschätzen vr < а >,
'umbewerten vr <c>; Wirtsch neu
'schätzen vt
препарат m, -и pl Präpa'rat n 20, 'Mittel
n 23; противонасекомен ~ In'sek-
tenvertilgungsmittel; перйлни ~ и
'Waschmittel
препаратор m, -и pl Präpa'rator m 9
препараторскн adj Präpa'rier-, Präpa-
ra'toren-
препарир|ам, -аш (-ах) uv, v präpa'rieren
vr < d > O стоя като - ан umg 'daste¬
hen vr < 10la/hb> wie ein be'gossener
'Pudel
препасв|ам, -аш (-ах) uv; препа|ша,
-шеш (-сах) v 1. 'umbinden vt < 27 a>,
'binden vr <27> (около um 4)
2. (оръжие) 'anlegen vt <a>,
um'gürten vt <b>
препека \ препичам
препера f препйрам
препечата! ам, -аш (-ах) uv; пре¬
печатам, -аш (-ах) V 1. 'nachdrucken
vr < а > 2. umg (на пйшеща машйна)
'abschreiben vr <23а>
препйв|ам, -аш (-ах) uv; препй|я, -еш
(-х) V zu viel 'trinken vt <27 >
препинател|ен, -ни adj Ling: z знак
'Satzzeichen n 23
препйпв|ам, -аш (-ах) uv; препйп|ам,
-аш (-ах) v 1. umg 'abtasten vr <а>
2. umg (преравям) durch'wühlen vr
<b> 3. umg (крада) be'klauen vt
<b>
препйр ам, -аш (-ах) uv; npenepjä, -еш
(-äx) v durchwaschen vr < а >
препйр|ам се, -аш се (-ах се) uv sich
'streiten vr <21 > , sich 'zanken vr
препирн|я/, -й pl Streit m 1, Zank m 1 jsg
препис m, -й pl 'Abschrift /17; заверен
~ beglaubigte 'Abschrift
643
препоръчвам
преписв ам, -аш (-ах) uv; препй|ша,
-шеш (-сах) v 1. 'abschreiben vt
<23а> 2. Jur über'schreiben vr
<23b>
преписван m, -и pl 'Abschreiber m 4 auch
iron, Ko'pist m 8
иреписк|а/, -и pl 1. nur sg 'Briefwechsel
m 4, Korrespondenz /17; водя « 'ei¬
nen 'Briefwechsel 'führen 2. amtl 'Akte
/16, 'Akten pl; 'Schriftwechsel m 4
препитан|ам се, -аш се (-ах се) uv sich
er'nähren vr <b>, 'seinen 'Lebensun¬
terhalt verdienen vt <b>
препитаване n nur sg 'Lebensunterhalt
m 1
препитам f препйтвам
препитани|е n, -я pl = препитаване
препйтв|ам, -аш (-ах) uv; препйт|ам,
-аш (-ах) V1. 'wieder 'fragen vt 2. (урок)
'abfragen vt <a>
препйч|ам, -аш (-ах) uv; препека,
-печеш (-пекох) v 1. (на фурна) scharf
'backen vt < 4 > 2. (на скара, в тиган)
scharf 'braten vt <3> 3. (ракйя)
doppelt 'brennen vt < 10 > 4. nur uv
(слънцето) 'brennen, 'stechen vt
< 16 >; ж ce sich 'sonnen vr, sich in
der 'Sonne 'braten 'lassen vr <3/hb>
препия t преливам
преплав|ам, -аш (-ах) v durch'schwim-
men vr <26b>, 'schwimmend über-
'queren vt < b >
преплав|ям, -яш (-ях) uv; преплав|я,
-иш (-их) V I. 'spülen vt, 'durchspülen
vr <a> 2. (плавя повторно) 'nach¬
spülen vr <a>
преплакв|ам, -аш (-ах) uv; преплакн|а,
-еш (-ах) у 'nachspülen vr < а >
преплнт|ам, -аш (-ах) uv; преп|лета,
-летеш (-летох) v 1. zu'sammenflech-
ten vt < 17 а >; ж две пръчки zwei
'Reiser zu'sammenflechten 2. übertr
verflechten vr < 17 b > 3. (кръстос¬
вам) 'kreuzen vr, umein'anderschlin-
gen vr <27a>; * ръце die 'Hände
['Arme] verschränken 4. (плета c две
кутси) neu 'stricken vt; (c една кука)
neu 'häkeln vt 5, (разбърквам) durch¬
ein'anderbringen vt <24a> O *
нозе 'torkeln vi <sn>, 'stolpern vi
<sn>; s ce 1. sich verflechten vr
< 17 b> (c, в mit 3) 2. (обърквам ce)
sich ver'heddem vr <b>, sich ver-
’fitzen O езйкът ми се ~ a 'eine
'schwere 'Zunge 'haben <A>; кра¬
ката ми се ~ ат 'torkeln vi <sn>
преплйтан|е n, -ия pl Verflechtung /17
преплув|ам, -аш (-ах) v = преплавам
преповтарям, -яш (-ях) uv; препов¬
таря, -иш (-их) V 'nochmals wieder-
'holen vr < b >
преподавам, -аш (-ах) uv; прело|дам,
-дадеш (-дадох) v 'lehren vr, unter¬
richten vr <b>
преподавател (-ят) m, -и pl 1. (в
учйлище) 'Lehrer и 4 2. (във вуз)
'Lehrer im 'Hochschuldiensl, 'Lektor
m 9a
преподавателка/, -и pl 1. (в учйлище)
'Lehrerin /18 2. (във вуз) 'Lehrer im
'Hochschuldienst, 'Lektorin /18
преподавателски adj 'Lehrer-, Lek'to-
ren-
преподам } преподавам
преподобен, -ни adj Rel 'ehrwürdig,
ge'recht
преподобн|е n, -я pl Rel 'Hochwürden;
Ваше ж 'Euer 'Hochwürden, Abk
Ew. 'Hochwürden; Негово « 'Seine
'Hochwürden
препокривам, -аш (-ах) uv; препо-
крй|я, -еш (-х) v neu decken vr
преполовяв|ам, -аш (-ах) uv; препо¬
ловя, -йш (-йх) V1. hal'bieren vt < d >
2. (правя наполовйна) halb tun vr
< 38 > 3. (изпйвам наполовйна) halb
'austrinken vt < 27 a > 4. (изяждам
наполовйна) halb 'aufessen vt < 15 a,
'aufgegessen >
препорък|а /, -и pl Emp'fehlung /17
препоръчан adj emp'fohlen; Post 'Ein¬
schreibe-; - а пратка 'Einschreibesen¬
dung/ 17; ~ o писмо 'Einschreibebrief
ml; *o (надпис) 'Einschreiben
препоръчвам, -аш (-ах) uv; препо¬
ръчам, -аш (-ах) v emp'fehlen vt
прелоръчител
644
< 20 b >; ж се 1. sich emp'fehlen vr
2. veralt (представям се) sich 'vorstel¬
len vr < a >
прелоръчител (-ят) m, -и pl 'Bürge m 7
препоръчителен, -ни adj 1. emp'fehlens-
wert 2. Emp'fehlungs-; ~ o писмо
Empfehlungsschreiben n 23
преправк]а/, -и pl 'Änderung/ 17
преправ|ям, -яш (-ях) uv; преправ|я,
-иш (-их) V 'ändern vr, ver'ändern vr
< b >; ж ce sich ver'stellen vr < b >
(на als 1)
препразв|ам, -am (-ax) uv; препразн я,
-иш (-их) v 'umfüllen vr < a >
препразн|ям, -яш (-ях) uv = препраз-
вам
препрати | а / -и pl Ver'weis т 1 (към
auf 4)
препращ|ам, -аш (-ах) uv; препрат я,
-иш (-их) V 1. 'schicken vr 2. (правя
препратка) ver'weisen vr < 23 b > (на
auf 4)
препречвам, -аш (-ах) uv; препреч|а,
-иш (-их) v 1. (поставям напреки)
'querslellen vt < а > 2. (преграждам)
ver'sperren vr < b >; ж пътя den Weg
ver'sperren; ж ce sich in den Weg
'stellen vr
препроводйтел|ен, -ни adj\ ~ но писмо
Begleitschreiben n 23
препровожд|ам, -аш (-ax) uv; препро-
вод|я, -иш (-их) V = препращам
препродавам, -аш (-ах) uv; пре¬
продам, -дадеш (-дадох) v 'wieder¬
verkaufen vr <а>
препродавам т, -и pl 'Wiederverkäufer
т 4, 'Zwischenhändler т 4
препродажб|а /, -и pl 'Wiederverkauf
т 2, 'Ankauf und Ver'kauf
препродам | препродавам
препрочйт|ам, -аш (-ах) uv; пре-
про|чета, -четеш (-четох) v 'nochmals
'durchlesen vt <19a>
препуск|ам, -аш (-ax) uv; препусн|а,
-еш (-ах) v 1. die 'Zügel 'schießen
'lassen vt <3/hb> (коня dem Pferd)
2. (тичам) 'rennen vr < 10 >, 'laufen vr
< 9/sn > auch iron; (кон) galop'pieren
vr < d jsn > 3. (c кола) 'rasen vr <hb>
препусканиц|а /, -и pl Rase'rei /17
препущ|ам, -аш (-ax) uv = препускам
препъв|ам, -аш (-ах) uv; препън|а, -еш
(-ах) V 1. 'stolpern 'lassen vr
<3/hb>, zum 'Stolpern 'bringen vt
<24>; (поставям крак) ein Bein
'stellen (някого 3) 2. übertr be'hin-
dern vt < b >, ein Bein 'stellen; ж ce
1. 'stolpern vr <sn> 1. (при говорене)
'stottern vr <hb>, 'stammeln vr
<hb>
препълв|ам, -аш (-ax) uv; препълн|я,
-иш (-их) v 1. überfüllen vr <b>
2. übertr 'übervoll 'machen vr
препълнен adj 1. (помещение) überfüllt
2. (съд) zu voll 3. übertr 'übervoll
препъна } препъвам
препържв|ам, -аш (-ах) uv; препърж|а,
-иш (-их) v 1. (пържа добре) 'durch¬
braten vt <3а>, 'braten vt <3>
2. (прегарям) 'anbrennen 'lassen vr
< 3/A6 >
препъхв|ам, -аш (-ах) uv; препъх|ам,
-аш (-ах) od препъхн|а, -еш (-ах) v
'stecken vt (през durch 4); 'durchslek-
ken vt <a>
препятстви|е n, -я pl 1. 'Hindernis n 27;
бяганеc *я Sport 'Hindernislauf m 2
2. abstrakt 'Hemmnis n 27
препятствув|ам, -аш (-ax) uv 1. be'hin-
dern < b > (на някого jmdn.) 2. ab¬
strakt 'hemmen (на някого jmdn.)
преработвам, -аш (-ax) uv; преработ|я,
-иш (-их) v 1. (преправям) 'umarbeiten
vt < а > 2. verarbeiten vt < b >; фаб¬
риката - а кожа die Fa'brik verarbei¬
tet 'Leder
преработвателен, -ни adj Ver'arbei-
lungs-; ~ ни машини Ver'arbeitungs-
maschinen / 16/p/; ~ на индустрия
Verarbeitungsindustrie / 16a
цреработк|а /, -и pl Verarbeitung /17
прерав|ям, -яш (-ях) uv; преров|я, -иш
(-их) V durch'wühlen vr < b >
преражд|ам, -аш (-ах) uv; прерод|я,
-йш (-йх) V 'grundsätzlich 'wandeln vt;
ж се 'wieder ge'boren 'werden vi
645
пресен
< 1 S/sn >, neu ge'boren 'werden auch
übertr
преразглеждам, -аш (-ах) uv;
преразгледам, -аш (-ах) v 'nochmals
untersuchen vt <b>; Jur neu
verhandeln vt <b>
преразкажа t преразказвам
преразказ m, -и pl 'Nacherzählung /17
преразказвам, -аш (-ах) uv; пре¬
разказа, -жеш (-зах) v 'wiedererzäh¬
len vt <a>; (урок) 'nacherzählen vt
<a>
преразпределение n nur sg 'Umvertei¬
lung/ 17
преразпределим, -яш (-ях) uv; пре¬
разпредели, -йш (-йх) v 'umverteilen
vt <а>
преразход т, -и pl 'Mehrverbrauch
т 1 )sg; (пари) 'Mehrausgabe /16
преразх6дв|ам, -аш (-ах) uv mehr
verbrauchen vt <b>; (парй) mehr
'ausgeben vt < 15 a >
прерйств|ам, -аш (-ах) uv; пре|раста,
-растеш (-растох) od прерасн|а, -еш
(-ах) V hin'überwachsen vi <4аlsn>
пререгистрйр|ам, -аш (-ах) uv, v neu
registrieren vt <d>
прережа f прерязвам
прережд|ам, -аш (-ах) uv; преред|я, -йш
(-йх) V 1. (редя отново) 'umstellen vt
<а>, neu 'ordnen vt 2. (в опашка)
sich 'vordrängen vr <a> 3. (надми¬
навам) über'holen vt <b>
пререкаим|е л, -я pl 'Wortwechsel m 4,
Streit m 1
прерн|я / -и pl Prä'rie /16 a
прерогатйв m, -и pl Präroga'tiv n 20,
'Vorrecht n 20
преровя | преравям
преродя t прераждам
преросяв|а (-а) uv; прерос|й (-й) vunpers
1. 'nieseln vi <hb> 2. (преставам)
'aufhören vi <a/hb> zu 'nieseln
преръмяв|а (-a) uv; преръм|й (-я) v
unpers = преросява
ярерйзв|ам, -аш (-ах) uv; пре|режа,
-режеш (-рязах) v zer'schneiden vt
< 21b, d-tt>, 'durchschneiden vt
<21a, d—tt> O «аме нещо 'einen
Schneidenden Schmerz ver'spüren
<b> auch übertr
*npec|a/, -и pl 1. Tech 'Presse/16 2. (за
поливане) 'Löscher m 4
hipeca / nur sg (печат) 'Presse/16
пресйжд|ам, -аш (-ах) uv; пресад|я, -йш
(-йх) V1. Bot 'umsetzen vt < а > 2. (пре¬
насям) Überträgen vt <4b> 3. Med
transplantieren vt <d>
пресаждан|е n, -ия pl 1. Bot 'Umsetzen
n 23/sg 2, (пренасяне) Überträgen n
23/sg 3. Med Transplantation / 17;
s на органи Organtransplantation
пресветй adj Rel aller'heiligste
пресегна f пресягам
преседне | пресяда
преседяв|ам, -аш (-ах) uv; пресед|я, -йш
(-ях) V 1. sich 'aufhalten vr <3а>,
'bleiben vi <23/sn> 2.(тесто)zu'sam-
menfallen vi <2z/sn>
пресека t пресичам
пресекв|ам, -аш (-ах) uv; пресекн|а, -еш
(-ах) V 1. (преставам) 'aufhören vi
< г/hb > 3. (св!ршвам се) versiegen vi
< b/sn >
пресеклйв adj 'ungleichmäßig
пресекна | пресеквам
пресекулк|а /, -и pl: на ~ и mit Un-
ter'brechungen, 'ungleichmäßig
преселв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
пресел|я се, -иш се (-их се) v 'übersie¬
deln vi < а/sn >; s във вечността in
die 'Ewigkeit 'abberufen 'werden vi
< 18 jsn>
преселван е n, -ия pl Übersiedelung/17
преселени|е n, -я pl Übersiedelung/17
O ä на народите Hist 'Völkerwande¬
rung /17
преселнн |k m, -ци pl 'Umsiedler m 4,
'Übersiedler m 4
преселниц|а /, -и pl 'Umsiedlerin / 18,
'Übersiedlerin /18
преселннческн adj 'Übersiedlungs-,
'Übersiedler-
преселя се f преселвам се
прес|ен, прясна, -ни adj frisch; прясна
пйта 'frisches 'Rundbrot п 20; прясно
пресечен
646
масло 'frische 'Butter / 16; прясно
мляко 'Frischmilch /12
пресеч|ен, -ни adj 'kreuzend, über-
'schneidend; ~ на точка 'Schnittpunkt
ml; ~ на улица 'Querstraße /16
пресечк|а / -иpl 1. (улица) 'Querstraße
/16 2. (кръстопът) 'Kreuzung /17
пресея | пресявам
пресйлв|ам, -аш (-ах) uv; пресйл|я, -иш
(-их) V 1. über'anstrengen vt <b>
2. (прекалявам) über'treiben vt
< 23 b >; £ се 1. sich über'anstrengen
vr 2. (налагам си) sich über'winden vr
<27b>
пресилен adj 1. über'anstrengt 2. (npe-
кален) über'trieben
пресиля f пресилвам
пресйл|ям, -яш (-ях) uv = пресилвам
^pecMiBlaM, -аш (-ах) uv; пресйпн|а,
-еш (-ах) V 'heiser 'werden vi < 18jsn>
2пресйпв|ам, -аш (-ах) uv; пресйпя, -еш
(-ах) V (сипвам) 'umfüllen vt < а >
пресйпна | 1 пресилвам
пресйпнал adj 'heiser
пресйпя | 2 пресилвам
пресйта/nur sg Übersättigung/17; до
~ bis zur Übersättigung
пресйтеност / nur sg Übersättigung
пресйтя t пресищам
пресйч|ам, -аш (-ах) uv; пре|сека,
-сечеш (-сякох) v 1. (разсйчам) 'durch¬
hauen vr <а>, zer'hauen vr <b>
2. (разделям) 'teilen vr, zer'teilen vt
<b> 3. (преминавам) durch'queren
vr < b > 4. (преграждам) 'abschneiden
vr <21a, d—tt > 5. (прекъсвам) un-
ter'brechen vr < 16 b > 6. (мляко, яйца)
ge'rinnen 'lassen vr <i/hb> 7. (вино)
die 'Gärung unterbrechen (виното des
'Weines) 8. (улица) 'kreuzen vt O нещо
ме пресече ich 'habe 'einen Stich
be'kommen [Schneidenden Schmerz
ver'spürt]; пресече ми котка път mir
ist 'eine Schwarze 'Katze 'über den
Weg ge'laufen; z улицата die 'Straße
über'queren <b>; z се 1. (линии)
sich Schneiden vr <21, d—tt > 2.
(улици) sich 'kreuzen vr 3. (прясно
мляко) ge'rinnen vr < 26 b/sn > O
ат ми се краката die 'Beine 'knicken
mir ein, nicht auf den 'Beinen Stehen
'können
пресйщ|ам, -аш (-ах) иу;пресйт|я, -иш
(-их) v über'sättigen vt < b >; z ce
1. sich über'essen (на нещо an etw.)
2. übertr 'überdrüssig 'werden vr
< 18/rn> (на нещо einer Sache 2)
прескач ам, -аш (-ах) uv; прескоч|а,
-иш (-их) od преск6кн|а, -еш (-ах) v 1.
überspringen vt < 27 b >, 'springen vr
<21/sn > (през 'über 4, от ... до von 3
... zu 5) 2. (пропущам) vt übersprin¬
gen; es 'einmal sein 'lassen (да zu)
3. (отбивам ce) 'einen 'Abstecher 'ma¬
chen (до zu 3), auf'einen Sprung 'gehen
vr <13/sn> (до zu 3) O прескочих
трапа dem Tod von der 'Schippe
ge'sprungen sein vr < B >
прескачаница / -и pl 'Bockspringen
n 23/sg '
прескокна f прескачам
пресконференция /, -и pl 'Pressekonfe¬
renz /17
прескоча j прескачам
прескочйкобила / nur sg = преска¬
чаница
прескъп adj 1. mehr als 'teuer, zu 'teuer
2. übertr sehr lieb, sehr 'teuer
преследв|ам, -аш (-ах) uv 1. ver'folgen vr
<b> auch übertr 2. (задйрям) her
sein vr < В > (някого 'hinter jmdm.)
преследван |e n, -ия pl Verfolgung /17;
мания за « Verfolgungswahn m 1 /sg;
съдебно « ge'richtliche Verfolgung
преследвач m, -и pl Verfolger m 4
преслушв|ам, -аш (-ах) uv; преслуш]ам,
-аш (-ах) V 'abhorchen vt < а >, 'abhö¬
ren vt <a>
пресметлив adj Be'rechnend
пресметливост/nur sg Berechnung/17
пресмят ам, -аш (-ах) uv; пресметн|а,
-еш (-ах) V 1. (смятам) 'rechnen vt,
'ausrechnen vr < а >, über'rechnen vr
< b > 2. (предвиждам) sich 'ausrech¬
nen
преснем|ам, -аш (-ах) uv = преснимам
647
преструвам
пресннм|ам, -аш (-ах) uv; пресне|ма,
-меш (-х) V 1. fotoko'pieren vt <d>
2. (магнетофон) überspielen vt < b >,
ko'pieren vt <d>
пресновод|ен, -ни adj 'Süßwasser-
пресносол|ен, -ни adj frisch 'eingesalzen
пресяота/nur sg 'Frische/ \6/sg
пресов adj Preß-
пресов1ам, -аш (-ах) uv, v 'pressen vt
пресоване n nur sg 'Pressen n 23/sg
пресол m nur sg volkst 'Sauerkohl m 1 /sg
пресоляв|ам, -аш (-ах) uv; пресол[я,
-йш (-йх) V ver'salzen vt < b > 2. (пре¬
калявам) über'treiben vt < 23b >
npecnla /, -и pl = пряспа
преспнв|ам, -аш (-ах) uv; пресп|я,
-йш (-ах) v 1. über'nachten vt < Ъ/hb >
2. (спя) 'schlafen vi <3/hb>
преспокоен, -йни adj 'völlig 'ruhig
преспя t преспивам
пресрамв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
пресрам|я се, -иш се (-их се) v 'seine
'Schüchternheit über'winden < 27 b >
пресрещам, -аш (-ах) uv; пресрещн|а,
-еш (-ах) V ent'gegengehen vi <13 а/
sn >, ent'gegenkommen vi < 33 a/sn >
(някого jmdm.)
пресрочвам, -аш (-ах) uv; пресроч|а, -иш
(-их) V über'ziehen vt <32b, h-g>;
пресрочено e es ist 'abgelaufen
престав|ам, -аш (-ах) uv; престан|а, -еш
(-ах) V 'aufhören vi < a,/hb >
престар adj 'uralt
престарая ам се, -аш се (-ах се) uv;
престара |я се, -еш се (-х се) v es
über'treiben <23b> (в, c mit 3), sich
übertrieben viel 'Mühe 'geben vt
< 15>
престаряв)ам, -аш (-ах) uv; престар|ея,
-ееш (-ях) V zu alt 'werden vi < 18 jsn >,
'uralt 'werden; престарял съм за нещо
für etw. zu alt sein vi < B >
престарялост / nur sg Überalterung
/17; 'hohes 'Alter n 23
престиж m nur sg 'Ansehen n 23/sg,
Pre'stige n 23/sg
престйлк|а / -и pl 1. 'Schürze / 16
2. (работна, ученйческа) 'Kittel m 4
престо й m, -и pl 1. 'Aufenthalt m 1 2.
'Stillstandszeit/17; «ина машйните
'Stillstandszeiten der Ma'schinen
престол m, -и pl 1. Thron m 1 2. Rel
Al'tartisch m 1
престол|ен, -ни adj 1. Thron- 2. Rel
Al'tartisch- O » град 'Hauptstadt
/14
престолния|a /, -и pl 'Hauptstadt / 14
('einer Monarchie)
престолонаследни|к m, -ци pl 'Thron¬
folger m 4
престолонаследнически adj 'Thronfol¬
ger- ^ ^
престорв|ам, -аш (-ах) uv; престор|я,
-иш (-их) V 1. ver'wandeln vt <b> (на
in 4) 2. (препознавам) 'halten vt < 3 >
(някого за jmdn. für 4); * се = прес¬
трувам се
престорен adj ver'stellt, falsch
престорено adv 'angeblich
престореиост / nur sg Verstellung /17
престоря | престорвам
престоря се f преструвам се
престояв1ам, -аш (-ах) uv; престо|я,
-йш (-ях) V 1. (прекарвам) sich 'auf¬
halten vr < 3 а > 2. (развалям се) zu
'lange 'stehen vi <\Ö1/hb>, schlecht
'werden vi <18jsn>
престрашен |ам се, -аш се (-ах се) uv;
престраш|а се, -йш се (-йх се) v
1. (преодолявам страх) die Furcht
über'winden <27b> 2. (преодоля¬
вам срам) die Scheu über'winden
престрелк[а/, -и pl 'Schußwechsel tn 4
престройк а /, -и pl 'Umbau m 1
престроявам, -аш (-ах) uv; престро|я,
-йш (-йх) V 1. 'umbauen vt < а > 2. Mil
'anders 'antreten 'lassen vt <3/hb>
преструв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
престор|я се, -иш се (-их се) v 1. so tun
vt < 38 >; ж , че не чувам ich tue so,
als ob ich nichts 'höre 2. sich 'stellen vr;
ж на болен sich krank 'steilen 3. sich
ver'stellen vr < b >; той само се - a er
ver'stellt sich nur
преструвам m, -овци pl Simu'lant m 8;
(лицемер) 'Heuchler m 4
преструвка
648
преструвк|а / -и pl Verstellung / 17,
Heuchelei /17
престьпв|ам, -аш (-ах) uv; престъп|я,
-иш (-их) V 1. (преминавам) über¬
schreiten vt <21b> 2. (нарушавам)
ver'letzen vt <b>, übertreten vt
< 15b>
престъп|ен, -ни adj verbrecherisch;
~ но деяние Jur Ver'brechen n 23
престьплени|е n, -я pl Ver'brechen n 23
престьпни|к m, -ци pl Verbrecher m 4
престъпник la /, -и pl Ver'brecherin /18
престьпннчески adj Ver'brecher-, ver-
'brecherisch
престъпно adj auf verbrecherische
'Weise
престъпност/nur sg Kriminali'tät /17;
детска и юношеска - 'Kinder- und
'Jugendkriminalität; борба против
престъпността Verbrechensbekämp¬
fung/ 17
престъпя t престъпвам
престъпям, -яш (-ях) uv = престъпвам
престъргв|ам, -аш (-ах) uv; престър|жа,
-жеш (-гах) v 1. (с ренде) 'nachhobeln
vt < а >; (с пила) 'nachfeilen vt < а >;
(наструг) 'nachdrehen vt <а> 2. (твър¬
де много) 'durchschaben vt <а>
3. (изчиствам) 'abschaben vt < а >
пресув|ам, -аш (-ах) uv, v = пресовам
пресукв|ам, -аш (-ах) uv; пресу|ча, -чеш
(-ках) V 1. (конци) ver'spinnen vt
< 26 b > , 'zwirnen vt 2. (бозая) zu viel
'trinken v/ <27 >
пресуквачк|а /, -и pl 'Zwirnerin /18
пресушавам, -аш (-ах) uv; прссуш|а,
-йш (-йх) V 1. (блато) 'trockenlegen vt
<а> 2. (суша премного) zu 'lange
'trocknen'lassen vt < 3/hb> 3.(изпраз¬
вам) 'leeren vt
пресъздавам, -аш (-ах) uv; пресъз|дам,
-дадеш (-дадох) v 'wiedergeben vt
< 15 а >, 'darstellen vt < a >
пресъздаване n nur sg 'Wiedergabe /16,
'Darstellung /17
пресъздам | пресъздавам
пресъхв|ам, -аш (-ах) uv; пресъхн!а,
-ein (-ах) v 1. 'austrocknen vi <ajsn>
2. übertr (свършвам се) ver'siegen vi
<bjsn> 3. (суша се премного) zu
'trocken 'werden vi <18/jn> O съл¬
зите й са пресъхнали 'ihre 'Tranen
sind ver'siegt; гърлото ми пресъхна
die 'Kehle ist mir 'ausgelrocknet
пресяв|ам, -аш (-ах) uv; прес|ея, -ееш
(-ях) V 'sieben vt auch übertr
пресяг|ам, -аш (-ах) uv; пресегн|а, -еш
(-ах) V die Hand 'ausstrecken < а > (за
nach 3); » се = пресягам
пресяд[а (-а) uv; преседн|е (-а) v nur 3.
Pers im Hals 'stecken bleiben vi
< 23 ajsn >; » ми etw. bleibt mir im
'Halse 'stecken O ще ти преседне
нещо übertr etw. wird dich 'teuer zu
'stehen 'kommen
претак|ам, -аш (-ах) uv; преточ|а, -иш
(-их) v 1. (прелйвам) 'umfüllen vt
< а > 2. (туршия) die 'Lake 'ausgießen
< 32 а > und wieder'einfüllen < а >
претап|ям, -яш (-ях) uv = претопявам
претарашув|ам, -аш (-ах) uv = пре-
тьршувам
претворявам, -аш (-ах) uv; претвор|я,
-йш (-йх) V 'umgestalten vt <с>,
ver'wandeln vt <b>
претегл|ям, -яш (-ях) uv; претегл|я, -иш
(-их) V1. 'abwiegen vt < 32 а >, 'wiegen
v/ < 32 > 2. übertr 'abwägen vt < 6 a >;
ä си думите 'seine 'Worte 'abwägen
претегна | претягам
претеж|ък, -ки adj sehr [zu] schwer
претекст m, -и pl 'Vorwand m 2
претендент m, -и pl Be'werber m 4 (за
um 4), Präten'dent m 8 (за auf 4)
претендентк|а / -и pl Be'werberin / 18
(за um 4), Präten'dentin /18 (за auf 4)
претендирам, -аш (-ах) uv 'Anspruch
erheben < 14 b > (за auf 4)
претендираме n, -ия pl 'Stellen n 23
'eines 'Anspruchs (за auf 4)
претенциоз ен, -ни adj 'anspruchsvoll
претенциозност / nur sg 'Stellen n 23(sg
von 'hohen 'Ansprüchen
претеицн|я/ -и pl 'Anspruch m 2 (за auf
4); предявявам ~ и за нещо 'Ansprü¬
che auf etw. 'anmelden <a>; ймам
649
претягам
~ и 'anspruchsvoll sein vi < В >
претйчвам, -аш (-ах) uv; претйч|ам,
-аш (-ах) V = пребягвам
претоварвам, -аш (-ах) uv; претовар|я,
-иш (-их) V I. über'laden vt <4b>,
'überlasten vt < b > auch übertr 2. (от
едно място на друго) 'umladen vt
<4а>
лрет6пл|ям, -яш (-ях) uv; претопл|я,
-иш (-их) V 1. (топля повече)
über'hilzen vt <b>, zu warm 'machen
vf 2. (топля отново) 'aufwärmen vt
<a>
претопявам, -аш (-ах) uv; претоп|я,
-йш (-йх) V 1. 'schmelzen vt 2. (мас,
маслб) zer'lassen vt <3b> 3. übertr
verschmelzen vt < 17 b >, assimilieren
v/ <d>
претопяване n nur sg 'Schmelzen n 23 fsg;
übertr Verschmelzung /17
претори&Щец m, -ци pl Prätori'aner m 4
преториански adj prätori'anisch
преточа | претакам od2 преточвам
1прет6чв|ам, -аш (-ах) uv = претакам
2преточв|ам, -аш (-ах) uv; преточ|а,
-иш (-их) V zu scharf 'machen vf
претрепе|ам, -аш (-ах) uv; претреп|я,
-еш (-ах) V volkst 1. (убйвам) 'totschla¬
gen vt <4а> 2. (преуморявам) zu
'Tode er'schöpfen vt < b >
претрйв|ам, -аш (-ах) uv; претрй|я, -еш
(-х) V 1. (с трион) ’durchsägen vt
<а> 2. (с пила) 'durchfeilen vt <а>
3. (наранявам) 'durchscheuem vt
<а> 4. (през сито) 'durchrühren
vt <а>
претрополяв|ам, -аш (-ах) uv; претро-
пол|я, -йш (-ях) v 1, (покрай нещо)
vor'beipoltem vi <а/sn> 2. (през
нещо) hin'durchpoltern vi <аjsn>
претрошав|ам, -аш (-ах) uv; претрош|а,
-йш (-йх) V 1. zer'brechen vt < 16 b >
2. (кости) 'brechen vt < 16 >
претрупвам, -аш (-ах) uv; претруп|ам,
-аш (-ах) V über'häufen vt <b>,
über'laden vt <4b>
претръпв|ам, -аш (-ах) uv; претръпн|а,
-еш (-ах) V 1. (болка) 'nachlassen vt
<3а> 2. (чувство) 'abstumpfen vt
< а > auch übertr
претупа |ам, -аш (-ах) uv; претуп|ам,
-аш (-ах) V1. umg (убйвам) er'schlagen
V/ <4Ь> 2. umg (върша набързо) auf
die 'Schnelle erledigen vf < b > 3. (ту¬
пам отново) 'ausklopfen vt < a >
претурв|ам, -аш (-ах) uv; претур|я, -иш
(-их) volkst 'Umstürzen vt < а >
претур|ям, -яш (-ях) uv = претурвам
преп>лкув|ам, -аш (-ах) v 'willkürlich
'deuten vt <a>, falsch 'deuten vf
претьн)ък, -ки adj zu dünn
претъпкв|ам, -аш (-ах) uv; претъп|ча,
-чеш (-ках) v 1. 'vollstopfen vf <а>
2. (помещение) über'füllen vt < b >
претъляв|ам, -аш (-ах) uv; претъп|я,
-йш (-йх) v stumpf 'machen vf auch
übertr, stumpf 'werden vi < l8/sw>
auch übertr
претъркв|ам, -аш (-ах) uv; претърк|ам,
-аш (-ах) V = претрйвам
претьркулв[ам, -аш (-ах) uv; претър-
кол|я, -йш (-йх) V od прегьркулн|а,
-еш (-ах) V 'wegrollen vt < а >; 'rollen
vf (от... до... von ... 3 zu... 3); * се 1.
sich Überschlagen vr <4b> 2. umg
(време) 'unbemerkt ver'gehen vi
< 13bJsn >
претърпявам, -аш (-ах) uv; претърп|я,
-йш (-ях) V 1. (понасям) er'dulden vt
<b> 2. er'leiden vf <21b, d-lt>,
er'fahren vt <4b>; » поражение
[неуспех, щети) 'eine 'Niederlage ['ei¬
nen 'Mißerfolg, 'Schaden] er'leiden;
книгата е претърпяла няколко из¬
дания das Buch hat 'mehrere 'Auflagen
er'lebt
прегьрсв1ам, -аш (-ах) uv; претърс|я,
-иш (-их) V durchsuchen vf < b >
претьрчав|ам, -аш (-ах) uv; претърч|а,
-йш (-ах) V = пребягвам
претьршув[ам, -аш (-ах) uv durch'wüh-
len vf < b >, durch'stöbem vf < b >
претяг|ам, -аш (-ах) uv; претегн|а, -еш
(-ах) V 1. 'festschnüren vt <а>, 'fest¬
binden vf < 27 а > 2. (винт) überdre¬
hen vt < b >
преувеличавам
650
преувеличал |ам, -аш (-ах) uv; пре¬
увелича, -йш (-йх) V übertreiben vt
< 23 b >, übersteigern vt < b >
преувеличениle n, -я pl Über'treibung
/17
преумора / nur sg Übermüdung /17
преуморен adj über'müdet, über-
'anstrengl
преуморяв ам, -аш (-ах) uv; преумор|я,
-йш (-йх) V über'müden vt <b>,
über'anstrengen vt; « ce sich über'an-
strengen vr
преуспяв|ам, -аш (-ах) uv; преусп1ея,
-ееш (-ях) V1. (дело, фирма) ge'deihen
vi <23 b/sn>2. (човек) erfolgreich
sein vi < В>, Er'folg 'haben
преуспяван|е л, -ия pl erfolgreiche
Entwicklung /17
преустановявам, -аш (-ах) uv; пре¬
установи, -йш (-йх) V 'einstellen vt
<а>, 'abbrechen vt <16а>; » де¬
лото Jur das Verfahren 'einstellen; ~
събранието [съдебното заседание]
die Versammlung [die Ge'richtsver-
handlung] 'abbrechen
преустановяван | е n, -ия pl 'Abbruch m 2
auch Jur; 'Einstellung/17
преустройвам, -аш (-ах) uv; преу¬
строй, -йш (-йх) V 1. 'umgestalten vt
< а >; 'umorganisieren vr < а > 2. (про¬
изводство) 'umstellen vt <a>; s ce
sich 'umstellen vr
преустройств|о n, -a pl 1. 'Umstellung
/ 17 2. Reorganisation / 17, 'Umge¬
staltung/ 17
преустроя t преустройвам
преустроявам, -аш (-ах) uv = пре¬
устройвам
префасонирам, -аш (-ах) uv, v 'um¬
pressen vt <a>
префасониране л nur sg 'Umpressen
n 23Jsg
префект m, -и pl Prä'fekt m 8
префектура /, -и pl Präfek'tur /17
преферанс m nur sg Kart Preference
[..'ras]/16
префикс m, -и pl Ling 'Präfix n 20
префйнен adj 1. sehr fein 2. raffiniert
префйненост / nur sg Raffinesse /16
префучав|ам, -аш (-ах) uv; префуч|а,
-йш (-ах) V 1. (покрай нещо) vor-
'beibrausen vi <аjsn> 2. (през нещо)
hin'durchbrausen vi < z/sn >
префъркунен adj umg iron 'eingebildet
npexänBiaM, -аш (-ах) uv; прехап|я, -еш
(-ах) v 1. (нарочно) 'zwischen die 'Zäh¬
ne 'klemmen vt 2. (неволно) 'beißen vt
<21 >; ж си езика (бузата) sich in
die 'Zunge [die 'Backe] 'beißen vr
3. (отхапвам) 'abbeißen vt <21a>
4. (прегрйзвам) zer'beißen vt < 21b >
O x устни sich auf die 'Lippen 'bei¬
ßen
прехвалв|ам, -аш (-ах) uv; прехвал|я,
-иш (-их) V zu'viel 'loben vt
прехвален adj 1. zu'viel ge'lobt 2. iron
ge'priesen, ge'lobhudelt
прехваля t прехвалвам
прехващ ам, -аш (-ах) uv; прехван|а,
-еш (-ах) v 1. (обгръщам) um'fassen
vt <b> 2. (хващам) er'greifen vt
<21b>
прехвръкв|ам -аш (-ах) uv; пре-
хвръкн|а, -еш (-ах) v 1. 'fliegen vi
<32/sn> (от ... до von 3 zu 3, през
'über 4); über'fliegen vt < 32 b/hb>
2. (летя малко) 'fliegen ein'her fliegen
vi <32a/sn> 3. (покрай нещо)
vor'überfliegen vi < 32 z/hb > (покрай
an J) O ~ а сняг es schneit ein 'bi߬
chen; не давам пйле да прехвръкне
übertr 'aufpassen vi <a/hb> wie ein
'Heftelmacher .
прехвърл|ям, -яш (-ях) uv; прехвър|ля,
-иш (-их) v 1. (хвърлям през нещо)
'werfen vr < 16 > (през 'über 4), hin-
'überwerfen vt < 16 a > 2. (премест¬
вам) 'umlagern vr < b >, an 'eine 'an¬
dere 'Stelle 'bringen vt <24>;
'bringen (от ... на, в von 3 nach 3)
3. (преминавам) überschreiten vr
< 21 b >; ~ ихме баира wir sind 'über
den Berg 4. (прескачам) überspringen
vr <27 b> 5. (приписвам) übertra¬
gen vt <4 b> 6. (вина) 'abwälzen vr
< а > (върху auf 4) 7. (пари)
651
преценка
über'weisen vt <23 b> 8. (работна
ръка) 'umsetzen vt <a> O * крак
върху крак die 'Beine überein-
'anderschlagen <4a>; я ръката
през рамото му den Arm um 'seine
'Schulter 'legen; я страниците на
кнйга in 'einem Buch 'blättern vi
<hb>; я мярката 'über die 'Stränge
'schlagen vi < 4/hb >; ~ ил съм малко
ein 'bißchen zu viel ge'trunken 'haben
<A>; я мост'eine'Brücke'schlagen
<4> (през 'über 4); я се 1. (преска¬
чам) 'setzen vi <hb>, 'steigen vi
< 23jsn > (през 'über 4, durch 4); »
се през оградата 'über den Zaun
'setzen ('steigen]; я сепрез планина¬
та 'über das Ge'birge 'steigen; я ce
през прозореца durch das 'Fenster
'steigen ['setzen] 2. (премествам ce c
ходене) 'gehen vi < 13/sn>, (от ... на,
в von 3 nach 3, in 4; през 'über 4) 3.
(прекатервам ce) 'steigen (от ... на, в
von 3 auf 4, in 4) 4. (на превозно
средство) 'umsteigen vi < 23 z/sn >
(на in 4)
прехвърчавам, -am (-ax) uv = пре¬
хвърчам
прехвърч[ам, -am (-ax) uv; прехвърч|а,
-йш (-ax) v 1. (покрай нещо) vor'über-
fliegen vi < 32 ajsn > (покрай an 3)
2. (през нещо) 'durchfliegen vi < 32 а/
sn >, 'fliegen vi < 32jsn >, (през durch
4) 3. nur uv (без посока) um'herfliegen
vi < 32 a/sn > 4. (сняг, снежинки)
'fallen v/ < 3/sn >; снежинки ~ат
през въздуха 'Schneeflocken 'tanzen
durch die Luft
прехлас m nur sg Ver'sunkenheit /11/sg,
Versonnenheit fll/sg; в ~ in Ver'sun¬
kenheit
прехласв|ам, -am (-ax) uv; прехласн|а,
-еш (-ax) v 'fesseln vt übertr; я ce 1.
(при гледане) in Be'trachtung versin¬
ken vi <21h/sn> 2. (при слушане)
sich ganz dem 'Zuhören 'hingeben vr
< 15a > 3. (замислям ce) in Ge'dan-
ken ver'sinken O я се от смях sich
fast 'totlachen vr < a >
прехласнато adv ge'fesselt, ver'sunken,
ver'lieft
преход m, -и pl 1. 'Übergang m 2 (от ...
към von 3 ... zu 3; между 'zwischen 3)
2. MH Marsch m 2
преход|ен, -ни adj 1. Übergangs-; «
период 'Übergangsperiode /16; я
етап 'Übergangsetappe / 16 2. (вре¬
менен) 'zeitweilig, vergänglich 3.
Gramm 'transitiv O ~ но знаме 'Wan¬
derfahne/! 6; ~ на купа 'Wanderpokal
m 1
преходност / nur sg 1. 'Zeitweiligkeit
/ 17/sg, Vergänglichkeit / 11/sg 2.
Gramm Transitivi'tät / 17/sg
прехожд|ам, -am (-ax) uv 'hingehen vr
<13a/sn>, hin'übergehen vi <! За/
sn> (до zu 3)
прехран а /, -и pl 1. Verpflegung / 17,
'Essen n 23 2. (препитание) 'Lebens¬
unterhalt m 1; изкарвам я та си
'seinen 'Lebensunterhalt ver'dienen
<b>
прехранвам, -am (-ax) uv; прехран|я,
-иш (-их) v 1. er'nähren vt <b> 2.
(храня прекомерно) über'füttern vt
<b>; я се L sich er'nähren vr <b>
2. (храня се прекомерно) sich über-
'essen vr < 15 b>
прехрипв|ам, -am (-ax) uv; прехрйпн|а,
-еш (-ax) v 'heiser 'werden vi < 18/sn>
прехубав adj 'wunderschön; (преко¬
мерно хубав) zu schön
прецапв|ам, -am (-ax) uv; прецап|ам,
-am (-ax) v durch'waten vt <b>,
'waten vi <sn> (през durch 4)
прецедент m, -и pl Pfräze'denzfall m 2
прецеждам, -am (-ax) uv; преиед|я, -йш
(-йх) v 'durchseihen vt < a >; 'seihen vt
(през durch 4) O я през зъби 'zwi¬
schen den 'Zähnen her'vorstoßen vr
<34a>
прецеждане n nur sg 'Seihen n 23/sg
прецени|a / -и pl 'Einschätzung / 17;
правя я 'eine 'Einschätzung 'treffen
<16>; подлагам на я 'einschätzen
vt <а>;помоя я 'meiner'Einschät¬
zung nach
преценявам
652
преценявам, -аш (-ах) uv; прецен|я,
-йш (-йх) V 1. (правя преценка) 'ein¬
schätzen V/ <а>, be'urteilen vt <b>
2. (заключавам) zum Schluß 'kommen
vt < 3>3jsn> 3. (оценявам) 'schätzen
vt, ta'xieren vt < d >
прецйз1ен, -ни adj pra'zise, ex'akt
прецизир ам, -am (-ax) uv, v präzi'sieren
vt <d>
прецизно adv pra'zise, ex'akt
прецизност / nur sg Präzisi'on /17,
Ex'aktheit /1 Ijsg
прецъфтяв|ам, -аш (-ax) uv; прецъфт|я,
-йш (-ях) V ver'blühen vt < Ь/sn >
прецъфтял, -тели adj ver'blüht auch
übertr
преч)а, -иш (-йх) v 1. 'stören vt, be'hin-
dern <b> (на някого jmdn.) 2. (съз¬
давам спънки) 'hinderlich sein vi
<B> (на някого jmdm.), 'hemmen
(на някого jmdn.); * ce = пречкам ce
пречест|ен, -ни adj 'ehrwürdig
пречист adj 1. sehr rein 2. Rel 'heilig
пречйств|ам, -аш (-ax) uv; пречист |я,
-иш (-их) V 'reinigen vt, 'säubern vt
пречйстван|е n, -ия pl 'Reinigiing/17,
'Säuberung /17
пречк|а /, -и pl 'Hindernis n 27
пречк|ам се, -аш ce (-ax ce) uv im 'Wege
sein vi <B> (на някого jmdm.)
пречукв1ам, -аш (-ax) uv; пречук|ам,
-аш (-ах) V1. (наранявам) 'wundschla¬
gen vt < 4 а > 2. (прекъсвам с чукане)
'durchschlagen vt <4а> 3. umg
(убивам) 'totschlagen vt <4а>; den
'Garaus 'machen (някого jmdm.)
пречупв ам, -аш (-ax) uv; пречуп|я, -иш
(-их) V zer' brechen vt; übertr, Phys
'brechen vt <16>; » волята на
някого jmds. 'Willen 'brechen; *
кръст 'seinen 'aufrechten Gang ver¬
lieren <32b>
npeumpoK adj 'überbreit
прешлен m, -upl\. (кост от гръбначния
стълб) 'Wirbel т 4; гръбначен ~
'Rückenwirbel 2. Bot 'Knoten т 4,
'Stengelknoten
прещнпв|ам, -аш (-ах) uv; прещйпн|а,
-еш (-ах) V I. (прекъсвам) 'durchdrük-
ken vt <а>, zer'drücken vt <b>,
zer'quetschen vt < b > 2. (наранявам)
'quetschen vt
прещяв|а ми се (-а ми се) uv; прещ|е ми
се (-я ми се) v nur 3. Pers nicht mehr
'mögen vt <36> ['wollen vt]
преяжд|ам, -аш (-ax) uv; пре|ям, -ядеш
(-ядох) v 1. sich beim 'Essen über-
'nehmen vr <b>, zu'viel 'essen vt
<15, ge'gessen/Aö > 2. (прегрйзвам)
'durchbeißen vt <2la> 3. übertr
(съсипвам) 'übel 'milspielen vi <b/
hb> (някого jmdm.)
преяждате n, -ия pl zu 'reichliches
'Essen
преям T преяждам
при präp 1. (до, край, около, между,
сред, порадй) bei 3; той е ~ нас er ist
bei uns; бях ~ лекар ich war beim
Arzt; той работи ~ нас er'arbeitet bei
uns; ~ такава опасност bei 'einer
'solchen Ge'fahr; ~ пороен дъжд
bei 'strömendem 'Regen; ~ дневна
светлина bei 'Tageslicht 2. an 3; ~
гората am 'Walde; - катедрата am
Lehrstuhl; институт ~ Академията
на науките Insti'tut n 20 an der
Akade'mie der 'Wissenschaften 3. (за
означаване на посока, на прибли¬
жаване, на прибавяне) zu 3; ела ~
нас! komm zu uns!; отйвам ~ езерото
ich 'gehe zum See; сложих кнйгата ~
другите ich 'legte das Buch zu den
'anderen 4. (за означаване на
обстоятелства) 'unter 3; ~ дълбоко
мълчание 'unter 'tiefem 'Schweigen;
- такйва условия 'unter 'solchen
Bedingungen 5. (в сравнение с) im
Vergleich mit [zu] 3 O ~ все това
da'bei, 'dennoch; - всичко че ob¬
gleich; - това da'bei
прибавк|а/, -и pl 1. Er'gänzung/17 2. (в
концерт) 'Zugabe / 16
прибав|ям, -яш (-ях) uv; прибав|я, -иш
(-их) V hin'zufügen vt < а > (към zu 5)
прнбежшц|е п, -а pl 'Unterschlupf т 2.
'Zufluchtsort т 1
653
привързаност
прибежка/, -и р( 'sprunghaftes 'Vorge¬
hen п 23
прнбнр|ам, -аш (-ах) uv; приб|ера,
-ереш (-päx) v 1. (поставям нещо на
мястото му, подреждам) 'aufräu¬
men vt <а> 2. (събирам, събирам
разхв-ьрляни неша) 'einsammeln vt
<а>; (от пода, от земята) 'aufiesen
3. (събйрам в чанта, куфар) 'einpak-
ken vt < а > 4. (слагам в джоб) 'ein¬
stecken vt <а> 5. (реколта, жътва)
'einbringen vt <24а> 6. (докарвам у
дома) nach 'Hause 'holen vt; x децата
die 'Kinder nach 'Hause 'holen 7. (до¬
карвам в обора) in den Stall 'treiben vt
<23> 8. (давам подслон) 'aufneh¬
men vt < 16a>, zu sich 'nehmen vt
<I6> 9. (скривам) ver'stecken vt
< b > O x косата das Haar in 'Ord¬
nung 'bringen <24>, das Haar
'glätten; x прането die 'Wäsche von
der 'Leine 'nehmen; s полите die
'Rockschöße 'hochnehmen < 16 a >
(zu'sammenraffen <a>]; x краката
die 'Beine 'anziehen <32a, h-g>
[zu'rücknehmen <16a>]; x ръцете
die 'Arme an den Leib 'legen; « се 1.
'heimkehren vi <afhb>; (отивам y
дома) nach 'Hause 'gehen vi < 13/sn >;
(йдвам у дома) nach 'Hause 'kommen
vi < 33/sn > 2. (образувам семейство)
sich zu'sammenlun vr <38a>, 'hei¬
raten vt O реката се ~a der Fluß
kehrt in 'seine 'Ufer zu'rück
прибиране n nur sg 1. (подреждане)
'Aufräumen n 23 /sg 2. (събиране) 'Ein¬
sammeln n 23/sg 3. 'Einbringen n 23/sg
- на реколтата das 'Einbringen der
'Ernte
приближавам» -аш (-ах) uv; прибли-
ж|а, -йш (-йх) V 1. (премествам по-
близо) 'näher 'rücken vt, 'näher 'brin¬
gen vt <24> (към някого jmdm.)
2. (наближавам) sich 'nähern vr, 'nä¬
herkommen vi <33a/sn>, 'näherrük-
ken vi <z/sn> (някого jmdm.) 3.
(доближавам се) sich 'nähern <0 s
нещо до светлината etw. 'näher ans
Licht 'halten <3>; s се 1. (доб¬
лижавам се) sich 'nähern 2. (сбли¬
жавам се) sich 'nahekommen vi
<33a/sn>, sich 'näherkommen vi
< 33 a jsn >
приближаване n nur sg 1. (сближаване)
'Annäherung / 17 2. (на срок) Нег-
'anrücken n 23/sg; ~ то на празника
das Her'annahen des 'Feiertags
приближени nur pl als Subst Ver'traute
m 7*/pl; 'Anhang m 2
приблнженост f nur sg Ver'traulheit /17
приблизйтел|ен, -ни adj 'annähernd,
'ungefähr O ~на стойност 'Nähe¬
rungswert m 1
приблизйтелно adv 'ungefähr, 'zirka, 'et¬
wa
приблизителност / nur sg 'Ungefähres
n 23+ O c - 'ungefähr
прибожд|ам, -аш (*ax) uv; при | бода,
-бодеш (-бодох) v 'anstecken vr < a >,
'feststecken vt <a>
приболяв|а ме (-а ме) uv; прибол|й ме
(-я ме) v nur 3. Pers 1. (изведнъж)
'plötzlich 'schmerzen vi <hb>, 'plötz¬
lich weh tun vi < 3%/hb> 2. (от време
на време) 'manchmal weh tun; x зъб
der Zahn tut mir 'manchmal weh
прибор m, -и pl 1. Ge'rät n 20, 'Vor¬
richtung/ 17 2. (лъжйца, нож, вйлица)
Be'sleck n 20 3. (куверт) Ge'deck n 20
O - и за пйсане 'Schreibutensilien pl;
тоалетни ~ и Toi'lettengegenstä nde pl
приборостроене n nur sg Ge'rätebau
m l/sg
прибран adj 1. (спретнат) 'ordentlich
2. (скромен) be'scheiden 3. (почтен)
so'lide 4. (свит, събран) 'anliegend
прибреж|еи» -ни adj 'Ufer-, am 'Ufer
gelegen
прибрежие n nur sg - крайбрежие
прнбутв|ам, -аш (-ах) uv; прибут|ам,
-аш (-ах) V 'schieben vt < 32 >
прнбълв|а мн се (-а ми се) uv unpers
'einen 'Brechreiz ver'spüren < b >
прибързан adj über'eilt
привързаност /nur sg Über'eilung/17,
Hast /17/sg
прибързвам
654
нрибързв|ам, -аш (-ах) uv; прибърз|ам,
-аш (-ах) V über'eilen vt <b>; sich
über'eilen vr (c нещо mit 3)
’прибягв|ам, -аш (-ах) uv; прибяг|ам,
-аш (-ах) od при|бягна, -бегнеш (-бяг-
нах) V(бягам)'laufen vi <9/sn> (от...
до [на] von 3... bis zu 3), hin'überlaufen
vi <9ajsn>
2прибягв|ам, -аш (-ах) uv при|бягна,
-бегнеш (-бягнах) v 1. (обръщам се за
помощ) 'Hilfe 'suchen (до, към bei 3)
2. (използвам) 'anwenden vt < 10 а >,
be'nutzen <b> (до etw.) О ® към
насилие zur Ge'walt 'greifen vi
< 21 /hb >; x към последното сред¬
ство zum 'letzten 'Mittel 'greifen; x
към строги мерки zu 'harten 'Ma߬
nahmen 'schreiten vi <21 jsn>
прнвдйг|ам, -аш (-ах) uv; привдйгн|а,
-еш (-ах) v 1. (повдигам) ein 'wenig
'anheben vt <14a> 2. (излекувам)
auf die 'Beine 'bringen vt < 24 >; x ce
1. (изправям се малко) sich ein 'wenig
'aufrichten vr <a> 2. (пооздравя-
вам) auf die 'Beine 'kommen vi
<33 Jsn>
приведен adj (наведен) ge'beugt O ~ и
деца'Stiefkinder и 21/p/; ~ зет'einge¬
heirateter 'Schwiegersohn m 2
приведени |к m, -ци pl 'Stiefkind n 21
привежд|ам, -аш (-ах) uv; при|веда,
-ведеш (-ведох) v 1. (навеждам) 'beu¬
gen vt 2. 'anführen vt <a>; x до¬
казателства Be'weise 'anführen; ä
факти 'Fakten 'anführen 3. (цитирам)
zi'tieren vt < d > 4. (завеждам децата
от първия брак в новото семейство)
in die 'zweite 'Ehe 'mitbringen vt
<24a> O ä в известност 'feststel¬
len vt < a >; x всъответствие in Über¬
einstimmung'bringen vf <24>; x в
изпълнение'ausführen vt <a>; x в
движение in Be'wegung 'setzen vt
<b>; * във възторг in Begeisterung
ver'setzen; x в ужас in 'Schrecken
'stürzen vt; x под общ знаменател
auf 'einen 'Nenner 'bringen; x ce sich
'beugen vr, sich 'bücken vr (над 'über 4)
привет m, -и pl Gruß m 2
привет|en, -ни adj Be'grüßungs-, 'grü¬
ßend; x поглед 'grüßender Blick m 1
приветлив adj 'freundlich
приветливо adv 'freundlich
приветлйвост / nur sg 'Freundlichkeit
/17
приветствен adj Be'grüßungs-; Gruß-;
~ а реч Begrüßungsrede /16, Begrü¬
ßungsansprache /16; ~a телеграма
'Grußtelegramm n 20*
приветствие n, -я pl 1. Be'grüßung /17
2. (писмо) 'Grußschreiben n 23
приветствув|ам, -аш (-ах) uv be'grüßen
vt <b>
Привечер / nur sg 'Spätnachmittag m 1
2прйвечер adv am 'späten 'Nachmittag,
'gegen 'Abend
привйд|ен, -ни adj 'scheinbar
привидени|е n, -я pl Ge'spenst n 21,
Erscheinung /17
привйжд[а ми се (-а ми ce) uv; при|вйди
ми се (-видя ми се) v nur 3. Pers vor
'Augen 'haben vt < A >, 'vorschweben
vi < а/hb >; x нещо ich 'habe etw. vor
'Augen, mir schwebt etw. vor
1привйкв|ам, -аш (-ах) uv; привйк|ам,
-аш (-ах) V 'rufen vt < 39 >, 'ausrufen
vt <39a>
2привйкв|ам, -аш (-ах) uv; привйкн|а,
-еш (-ах) V (навиквам) sich ge'wöhnen
vr < b > (на, към an 4)
привилегировам, -аш (-ах) uv, v privi-
le'gieren vt <d>
привилегирован adj privilegiert
привилеги|я / -и pl Privileg n 31
привйч|ен, -ни adj ge'wohnt
привйч[ка /, -и pl Ge'wohnheit /17
привлека | привличам
привлекател ен, -ни adj 'anziehend
привлекателност / nur sg 'Anziehungs¬
kraft /14
привлйч|ам, -аш (-ах) uv; при|влека,
-влечеш (-влякох) v 1. 'anziehen vt
< 32 a, h-g >; магнитът ~ а желязо
der Ma'gnet zieht 'Eisen an; тя ~ a
мъжете sie zieht die 'Männer an 2. her-
'anziehen vt < 32a, h-g >; x стол към
655
придавам
себе си 'einen Stuhl zu sich her'anzie-
hen; той го привлече за участие er zog
ihn zur Teilnahme her'an 3. (привле¬
кателен съм) 'Anziehungskraft 'aus¬
üben <a> O я вниманието die'Auf¬
merksamkeit auf sich 'ziehen <32,
h-g>; « любопитството die'Neugier
auf sich 'ziehen; s погледите върху
себе си die 'Blicke auf sich 'lenken; това
не ме ~ a das lockt mich nicht
привнас|ям, -яш (-ях) uv; прив|неса,
-несеш (-несох) v 'einbringen vt
<24a>
прйвод m nur sg: зет на ~ 'eingehei¬
rateter 'Schwiegersohn m 2
привременен, -ни adj provisorisch,
'zeitweilig
привържени|к m, -ци pl 'Anhänger m 4
привърженац|а /, -и pl и. привърже¬
ничке / -и pl 'Anhängerin /18
привързан adj ver'bunden (към mit 3),
'anhänglich; той е много ~ към него
er hängt sehr an ihm
привързаност f nur sg 'Anhänglichkeit
/ 17/sg, Ver'bundenheit / 17/sg
привързв|ам, -аш (-ах) uv; привър|жа,
-жеш (-зах) v 1. 'anbinden vt <27a>,
'festbinden vt < 27 a > 2. übertr 'binden
vt < 27 >, 'fesseln vt (към an 4); « ce
'liebgewinnen <26b> (към някого
jmdn.)
привършв|ам, -аш (-ах) uv; привърш|а,
-иш (-их) V 1. (завършвам) 'fertigstel¬
len vt <а>, zu 'Ende 'bringen vt
<24>; ä къщата das Haus 'fertig
'bauen ['fertigstellen]; * разказа die
Er'zählung zu 'Ende 'bringen [zu 'Ende
er'zählen < b > ] 2. (приключвам) 'ab¬
schließen vt <32a>, be'enden vt
< b >; * работа die 'Arbeit 'abschlie¬
ßen <32a> 3. (изразходвам) 'auf¬
brauchen < a >; « ce zu 'Ende 'gehen
vt < 13/sn>
привършване n nur sg 'Abschluß m 2,
'Ende n 30; нещо е на ~ etw. geht
'seinem 'Ende zu
пригажд|ам, -аш (-ах) uv; пригод|я,
-йш (-йх) V 1. (помещение, сграда)
'umbauen vt < а > (за zu 3), 'einrich¬
ten vt <а> (за als 4) 2. (предмет)
zu'rechtmachen vt <а> (за als 4)
3. übertr (приспособявам) 'anpassen
vt <a> (на, към an 4); ä ce sich
'anpassen vr
прнгладняв1а ми (-а ми) uv; при¬
гладите ми (-Я ми) V nur 3. Pers
'Hunger be'kommen < 33b>, 'hungrig
'werden vi < 18/sn>
приглажд|ам, -аш (-ах) uv; приглад]я,
-иш (-их) V 'glätten (нещо etw.), 'strei¬
chen vi <21 lhb> (нещо 'über 4)
приглас|ям, -яш (-ях) uv 'einstimmen vi
< г/hb >
приглашенн|е n, -я pl 'Einladung /17
приглежд|ам, -аш (-ах) uv; приглед|ам,
-аш (-ах) V 'sorgen vi <hb> (някого
für jmdn.)
лриг6д|ен, -ни adj ge'eignet
пригодя f пригаждам
приготвим, -яш (-ях) uv; приготв|я,
-иш (-их) V 1. 'vorbereiten vt <а> 2.
(ястия) 'zubereiten vt <а>, 'kochen
vt; ä ce sich 'vorbereiten vr, sich
'fertigmachen vr < а > (за für 4) O ж
си уроците die 'Schulaufgaben gut
'machen
прнготовлени|е n, -я pl 'Vorbereitung
/17 (за für 4, auf 4)
приготовлявам, -аш (-ах) uv = при¬
готвям
прнготовяв|ам, -аш (-ах) uv = при¬
готвям
прягърмяв|а (-а) uv; пригърм|й (-я) v
nur 3. Pers 'anfangen vt <2a)hb> zu
'donnern
придав|ам, -аш (-ах) uv; при|дам,
-дадеш (-дадох) v 1. (при пазарене)
'zugeben vt < 15 а >, 'zuzahlen vt
<а> 2. (прибавям) hin'zufügen vt
<а> (към zu 3) 3. (увеличавам
теглото си) 'zunehmen vi < 16а/АА>
4. verleihen vt <23b>, 'geben vt
<15> (на някого jmdm.); « хубост
'Schönheit verleihen; « особен
смисъл 'einen besonderen Sinn
ver'leihen ['geben]; s особена
придавка
656
красота 'einen besonderen Reiz
verleihen; ж добродушен вид ein
'gutmütiges 'Aussehen ver'leihen O »
значение на нещо etw. Be'deutung
'beimessen < 15a >; ж си важност
sich 'wichtig tun vi <3%/hb>; ж си
самоуверен вид 'selbstsicher 'auflre-
ten w <15a/sn>, 'eine 'selbstsichere
'Miene 'aufsetzen <a>; ж смелост
Mut 'einflößen <a>
придавк|а / -и pl 'Zugabe /16
придам t придавам
придать|к m, -ци pl 1. 'Anhängsel n 23
2. Anat 'Auswuchs m 2
придатъчен, -ни adj 1. 'zusätzlich
2. Anal 'Neben-
придвйжв|ам, -аш (-ах) uv; придвйж|а,
-иш (-их) V be'wegen vt < b > (към auf
5, zu 5); ж се sich be'wegen vr (към auf
3, zu J)
придвор|ен, -ни adj Hof-
придйг|ам, -аш (-ах) и. приднгв|ам, -аш
(-ах) uv; придйгн|а, -еш (-ах) v =
прив дигам
придйрв|ам, -аш (-ах) uv 'Anforderun¬
gen 'stellen (на някого an jmdn.)
лрцднрчнв adj 'anspruchsvoll
прмдирчнвост / nur sg 'Stellen n 23/sg
von 'Anforderungen
придйр|вм, -яш (-ях) uv - придйрвам
придихани|е n, -я pl Aspirati'on / 17,
Be'hauchung/17
придихателен, -ни adj Ling be'haucht
прндобйв|ам, -аш (-ах) uv; придоби|я,
-еш (-х) V 1. (добивам, спечелвам)
er'werben vt <16b>, er'ringen vt
<27b> 2. (получавам) er'halten vt
<3b>, be'kommen vt <33b>; ж
възможност die 'Möglichkeit er¬
'halten; ж правото das Recht er¬
'halten [be'kommen]; ж нов вид ein
'neues 'Aussehen er'halten [be'kom¬
men]; O ж значение Be'deutung er¬
'halten [ge'winnen <26b>]; ж лоши
навици 'schlechte Ge'wohnheiten 'an¬
nehmen <16a>; ж влияние върху
някого 'Einfluß auf jmdn. ge'winnen;
работата ~ а друг вид die 'Sache
be'kommt ein 'anderes Ge'sicht
придобйвк|а /, -и pl Er'rungenschaft/17
придобия | придобивам
придохажд|ам, -аш (-ах) uv = при¬
иждам
прцдреме ми се t придрямва ми се
првдружав(ам, -аш (-ах) uv; придру¬
жа, -йш (-йх) V be'gleiten vt <b>
придружител (-ят) m, -и pl Be'gleiter m 4
придружители ja/ -и pl Begleiterin /18
придръпвам, -аш (-ах) uv; при¬
дърпам, -аш (-ах) od придръпва,
-еш (-ах) v her'anziehen vt <32 а,
h-g> (към zu 3)
прндрямв|а ми се (-а ми се) uv;
придр|еме ми се (-яма ми се) v unpers
'schläfrig 'werden vi < 18fsn>
придума|ам, -аш (-ах) uv; придум|ам,
-аш (-ах) V über'reden vt < b >
прндунавски adj an der 'Donau ge'legen
прндърж|ам, -аш (-ах) uv; придърж|а,
-йш (-ах) V 1. (подпирам) 'stützen vt
2. (повдйгам, държа) 'halten vt < 3 >;
ж се 1. sich 'halten vr, sich 'festhalten
vr < 3a > 2. übertr nur uv sich 'hal¬
ten vr (към нещо an etw. 3)
придърпам | придръпвам
прием m, -и pl 1. Emp'fang m 2;
давам - 'einen Emp'fang 'geben
< 15 >; оказвам добър ~ 'einen 'gu¬
ten Emp'fang be'reiten < b > 2. (при¬
емане в известна среда) 'Aufnahme
Я 6
прием|ам, -аш (-ах) uv; прие|ма, -еш
(-ах) V1. (вземам) ent'gegennehmen vt
<16а>, 'annehmen vt < 16а>; ж
покана 'eine 'Einladung 'annehmen;
ж подарък ein Ge'schenk ent'gegen¬
nehmen ['annehmen] 2. (в орга¬
низация) 'aufnehmen vt < 16 a> (в in
4) 3. (предполагам) 'annehmen vt 4. (в
учебно заведение) 'annehmen (в an i);
(на работа) 'einstellen vt <a> 5.
(гости) be'grüßen vt <b> 6. (да¬
вам подслон, оказвам гостоприем¬
ство, реагирам на вест)'aufnehmen
7. (имам приемни часове) emp'fan-
gen vt <2b>, 'Sprechstunde 'haben
657
призовавам
<А> (от ... до ... voni ... bisi)
8. (одобрявам) 'annehmen; * резо¬
люция 'eine Resolution 'annehmen;
ж поръчка 'einen 'Auftrag 'anneh¬
men; ж предложение 'einen 'Vor¬
schlag 'annehmen 9. (преценявам
изпълнението на поръчка) 'abneh¬
men vf <16a> O ж парад die
Pa'rade 'abnehmen; ж рапорт 'Mel¬
dung ent'gegennehmen; ж друг вид
ein 'anderes 'Aussehen 'annehmen; ж
закон ein Ge'setz verabschieden < b >
приеман|е n, -ия pl I. 'Annahme/16
2. 'Abnahme/16; ж на обект 'Abnah¬
me 'eines Ob'jekts
приемател (-ят) m, -и pl Emp'fänger m 4
приемателен, -ни adj 'Annahme-; 'Auf¬
nahme-; 'Abnahme-; ж пункт 'An¬
nahmestelle /16; ~ на комисия а) (за
приемайе на кандидати) 'Aufnahme¬
kommission / 17 b) (за преценка на
изпълнена поръчка) 'Abnahmekom¬
mission /17; ж протокол 'Abnahme¬
protokoll п 20*
приемач т, -и pl 'Abnehmer т 4
прием 1ен, -ни adj Emp'fangs-; 'Aufnah¬
me-; ~ на стая Empfangszimmer и 23;
ж изпит'Aufnahmeprüfung/17 О ж
час 'Sprechstunde /16
приемлив adj 'annehmbar, akzep'tabel
приемлйвост / nur sg 'Annehmbarkeit
/17
приемн|а /, -и pl 1. (гостна) Empfangs¬
zimmer n 23 2. (в учреждение)
Be'sucherzimmer n 23
прнемнн|к m, -ци pl 1. (наследник)
'Nachfolger m 4 2. Tech Emp'fänger
m 4
приемник! а /, -и pl 'Nachfolgerin /18
лриемничество n nur sg 'Nachfolge /16
приемственост / nur sg Kontinui'tät
/17 lsg
приживе adv zu 'Lebzeiten
призван adj be'rufen
призвание n nur sg Be'rufung /17
призвезд|ен, -ни adj 'Sternen-
призем|ен, -ни adj zu 'ebener 'Erde
gelegen, Par'terre-, 'Erdgeschoß-
приземи|е л, -я pl Par'terre n 24, 'Erdge¬
schoß n 20
призив m, -и pl 'Aufruf m 1
призив!ен, -ни adj 1. (наборен) 'Einbe-
rufungs- 2. (призоваващ) appel'lie-
rend 3. (разтърсващ) 'aufrüttelnd
4. (примамващ) Lock-
призляв|а ми (-а ми) uv; призл|ее ми (-я
ми) V nur 3. Pers mir wird schlecht
прнзм|а/, -и pl 'Prisma n 28 a O гледам
през ж та на някого etw. durch jmds.
'Brille 'sehen < 19 >
призматичен, -ни adj pris'malisch
признав| ам, -аш (-ах) uv; призна|я, -еш
(-х) V 1. (не отричам) 'zugeben vf
< 15 а >, ge'stehen vf <10*b > 2. (съг¬
ласявам се) 'zugeben, 'einräumen vf
<a> 3. (приемам като законно,
зачитам) 'anerkennen vf <10c> (за
als 4) 4. (благодарен съм) 'dankbar
sein vf <B> (на някого jmdm.) 5.
(считам) 'halten vf, vf <3> (за für);
ж се I. 'zugeben, be'kennen vf
< 10 b >; ж се за победен sich für
be'siegt er'klären vr <b>; ж се за
виновен sich 'schuldig be'kennen vr;
ж се в любов на някого jmdm. 'eine
'Liebeserklärung 'machen 2. (държа¬
ва) 'anerkannt 'werden vf < 18jsn> O
трябва да се признае man muß 'zuge¬
ben ['einräumen]; това трябва да му се
признае das muß man ihm 'lassen
признаван|е л, -ия pl 'Anerkennung
/ 17; международноправно ж 'völ¬
kerrechtliche 'Anerkennung
прйзна|к m, -ци pl 'Kennzeichen n 23,
'Merkmal n 20; отличителни - ци
Unterscheidungsmerkmale
признани|е и, -я pl 1. 'Anerkennung/17
2. (на вина) Ge'ständnis п 27
признателен, -ни adj 'dankbar
признателност / nur sg 'Dankbarkeit
/П/jg
призная f признавам
призовав|ам, -аш (-ах) uv; призов|а,
-еш (-ах) V I. (зова, викам) 'rufen vf
< 39 >, her'beirufen vf < 39 а >; ж на
помощ zu 'Hilfe 'rufen 2. (подканвам)
42 Wtb. Bulg-Dt.
призоваване
658
'aufTordern vt < а > 3. (отправям
призив) 'aufrufen vt <39а>; я на
борба zum Kampf 'aufrufen 4. (пре¬
дупреждавам) er'mahnen vt <b>,
'mahnen vt\ я към ред zur 'Ordnung
'mahnen 5. Jur 'laden vt <4>, 'vorla¬
den vt <4a>
призоваван|e n, -ия pl 1. 'Aufrufen
n 23/sg 2. Jur 'Ladung /17
првзовк|а /, -и pl 'Vorladung / 17; Jur
'Ladung/17
призори adv im 'Morgengrauen
прйзра|к m, -ци pl Ge'spenst n 21
прйзрач|ен, -ни adj gespenstisch, 'sche¬
menhaft
прйзрачност / nur sg 'Schemenhaftigkeit
/17
прийжд|ам, -am (*ax) uv; при | дойда,
-дойдеш (-дойдох) v 1. (река) 'über die
'Ufer 'treten vt < 15/sn > 2. (навалица)
'angeströmt 'kommen vi <33jsn>
прийска ми се | приисква ми се
прийскв|ам, -аш (-ах) uv; прийск|ам,
-аш (-ах) V vergangen vt <b>, 'for¬
dern vr
прийскв|а ми се (-а ми се) uv; при|йска
ми се (-иска ми се) v nur 3. Pers den
Wunsch ver'spüren <b> (нещо nach
3)
прнкадяв ам, -аш (-ах) uv; прикад|я,
-йш (-йх) V be'weihräuchern vt < b >
прнка жа, -жеш (-зах) v volkst 'sagen vt
прйказ m nur sg: за чудо и - ! 'mär¬
chenhaft!
приказв|ам, -аш (-ах) uv 1. (говоря)
'sprechen vt < 16 >, 'reden vt 2. (раз¬
говарям) sich Unterhalten vr < 3b > (c
mit 3) 3. (на чужд език) 'sprechen (на
in 3, auf) O не си ~ аме wir 'reden
nicht mitein'ander
приказване n nur sg 'Reden n 23/sg,
Er'zählen n 23/sg O не е за ~ man
kann es gar nicht er'zählen
прйказ|ен, -ни adj 'märchenhaft
прйказк|а/, -иpl 1. 'Märchen n 23 2. nur
pl Ge'rede n 23/sg, 'Reden n 23/sg O
големи ~и 'große 'Worte pl, 'große
"Töne pl; има една я wie man so sagt;
wie man so zu 'sagen pflegt; на ~ и
zum Er'zählen, zum 'Plaudern; не ми е
до ~ и ich bin nicht zum Er'zählen
'aufgelegt; празни ~ и 'leeres Stroh
n 20/sg; хорски ~ и das Ge'rede n 23/sg
der 'Leute
прнказлйв adj 'redselig, ge'sprächig
приказлйвост / nur sg 'Redseligkeit
/ 17/sg, Gesprächigkeit / 17/sg
прнкаив|ам, -аш (-ах) uv; прикан|я, -иш
(-их) v 1. (поканвам) 'einladen vt
<4а> 2. (подканвам) 'auffordern vt
<а> 3. (предупреждавам) er'mah¬
nen vt <b>; я към ред zur'Ordnung
er'mahnen
прикан|ям, -яш (-ях) uv = приканвам
прикачв|ам, -аш (-ах) uv; прикач|а, -йш
(-йх) V 'anhängen vf < а > (към an 4)
auch übertr
прикачван nt, -и pl 1. Eisenb Ran'gierer
m 4 2. Kfz, Landw 'Beifahrer m 4
прикачен adj 'Anhänge-; ~ инвентар
'Anhängegeräte n 20/pl
приютял |a ми (-а ми) uv; прикип|й ми
(-я ми) v nur 3. Pers mir läuft die 'Galle
'über
приклад m, -и pl 'Kolben m 4,
Ge'wehrkolben
приклажд|ам, -аш (-ах) uv; при|клада,
-кладеш (-кладох) v 'zulegen vt < а >
приклекна | прикляквам
приклещв|ам, -аш (-ах) uv; при-
клещ|я, -иш (-их) v 'einklemmen vt
<а>
приключи |ам, -аш (-ах) uv; приключ|а,
-иш (-их) V1. 'abschließen vt < 32 а >,
be'enden vt <b>; я изследването
die Untersuchung be'enden ['abschlie¬
ßen]; я спор 'einen Streit be'enden
['abschließen]; я дискусия 'eine Dis-
kussi'on be'enden ['abschließen] 2. (бй-
вам завършен) zu 'Ende 'gehen vi
<13jsn>, 'abgeschlossen [be'endet]
'werden vi <18/sn>; конференцията
~ a die Konfe'renz geht zu 'Ende, die
Konferenz wird 'abgeschlossen 3. Fin
abschließen; я изчисленията die
Be'rechnungen 'abschließen
659
прилив
приключение и, -я pl 'Abenteuer п 23
приключенски adj 'abenteuerlich; ~ а
литература 'Abenteuerliteratur / 17;
ä филм 'Abenteuerfilm т I
приклякв|ам, -аш (-ах) uv; приклекн|а,
-еш (-ах) V sich 'hocken vr, sich 'hin¬
hocken vr < a >; (на колене) sich knien
vr, sich 'niederknien vr < a >
прикован|ам, -аш (-ах) uv; приков|а,
-еш (-ах) V 1. 'annageln vt <а>,
'festnagelnvt <а> 2.übertr'festhalten
v/ < 3 a > O s погледа си върху
нещо 'seinen Blick auf etw. 'heften; x
погледите върху себе си die 'Blicke
auf sich 'lenken; болестта ме ~ а към
леглото die 'Krankheit 'fesselt mich
ans Bett; x вниманието на зри¬
телите die 'Aufmerksamkeit der 'Zu¬
schauer 'fesseln
прнкоманднров ам, -аш (-ах) uv, v 'ab¬
kommandieren vt <e> (към някого
zu jmdm.); 'zuweisen vt <23a>, 'bei¬
ordnen <a> (някого към някого
jmdn. jmdm.)
лрикосновени|е n, -я pl Be'rührung/17
прикоткв|ам, -аш (-ах) uv; прикотк|ам,
-аш (-ах) V1. (привлйчам) 'anlocken vt
< а >, 'locken vt 2. (усмирявам)
be'ruhigen vt <b>
прикрепвам, -аш (-ах) uv; прикреп|я,
-йш (-йх) V 1. (закрепвам) be'festigen
vt <b> 2. (подпирам, поддържам)
'stützen vt, 'halten vt < 3 >
прикреп|ям, -яш (-ях) uv = при¬
крепвам
прикрйв|ам, -аш (-ах) uv; прикрй|я, -еш
(-х) V 1. (покривам) ver'decken vt
< b >, 'zudecken vt < a >, ver'bergen
vt<16b> 2. (скривам) ver'stecken
vt < b >, ver'bergen 3. übertr (по¬
тулвам) ver'bergen, verheimlichen vt
< b >; x намеренията си 'seine 'Ab¬
sichten verheimlichen [ver'bergen] 4.
Mil 'decken vt; x се 1. (покривам се,
скривам се) sich ver'bergen vr2.Mil
in 'Deckung 'gehen vt < 13/sn>
прикриван |e n, -ия pl Ver'bergen n
23/sg, Verheimlichen n 23/sg, 'Decken
n 23 jsg; Mil 'Deckung /17
прикрит adj 1. (затулен) ver'bor¬
gen, ver'deckt 2. (нейскрен) 'heuchle¬
risch
прикрити|e n, -я pl 1. (място) 'Unter¬
schlupf m 2, Ver'steck n 20 2. (защйта)
Schutz m 1 3. Mil 'Deckung / 17
прикрйтост / -и pl 1. Verborgenheit/17
2. (нейскреност) Heuchelei /17
прикрия | прикривам
прикулув|ам, -аш (-ах) uv; прикуп|я,
-иш (-их) V 'zukaufen vt <а>, hin-
'zukaufen vt <a>
прикътв|ам, -аш (-ах) uv; прикът|ам,
-аш (-ах) V ver'bergen vt < 16 b >
прилаг|ам, -аш (-ах) uv; прилож|а, -иш
(-их) V 1. (употребявам) 'anwenden vt
< 10 а > 2. (прибавям) hin'zufügen vt
<а>, 'beilegen vt <а>
прилагателно п, -и pl Gramm 'Adjektiv
п 20, 'Eigenschaftswort п 22
прилазв|ам, -аш (-ах) uv; прилаз|я, -иш
(-их) V 'kriechen vt < 32/ги >, 'näher¬
kriechen vt <32a/sn>
приласкан |ам, -аш (-ах) uv; приласка|я,
-еш (-х) V 'kosen vt
прилегна | прилягам
прилежание п nur sg Fleiß т 1 /sg
прилеж|ен, -ни adj 'fleißig
прилежност / nur sg — прилежание
прилеп т, -и pl 'Fledermaus /14
hipHnenelaM, -аш (-ах) uv; прилеп|я,
-йш (-йх) V 'kleben vt, 'ankleben vt
< а >, 'festkleben vt < а >
2прнлепв|ам, -аш (-ах) uv; прилепн|а,
-еш (-ах) V J. 'kleben vt < hb> 2. (дре¬
ха, обувки) wie 'angegossen 'passen vi
<hb> ['sitzen vi <251jhb>; s cesich
ge'wöhnen vr < b > (към an 4)
прилепов adj 'Fledermaus-
прилепчив adj 'ansteckend
прилепя t Прилепвам
прилеп|ям, -яш (-ях) uv = 1 прилепвам
прилетяв|ам, -аш (-ах) uv; прилет|я,
-йш (-ях) V 'angeflogen 'kommen vt
< 33 jsn>
прилея t прилйвам
прилив т, -и pl 1. Flut / 17 2. übertr
приливам
660
'Ansturm т 2
прилйв[ам, -аш (-ах) uv; прил|ея, -ееш
(-ях) V 'zugießen vt < 32 а >
прилика / nur sg 'Ähnlichkeit /17
прилика fnursg 1. (приличие) 'Anstand
т 2/sg, 'gute 'Sitte / 16 2. (удобен
случай) 'günstige Ge'legenheit /17 0
те са лика ~ sie 'gleichen ein'ander
wie ein Ei dem 'anderen; ~ му е тя sie
paßt zu ihm
прмлйт|ам, -аш (-ах) uv; прилет|я, -йш
(-ях) V — прилетявам
прнлйч|ам, -аш (-ах) uv 1. (подобен
съм) 'ähnlich sein vi < В> (на някого
jmdm.) 2. (дреха, накит) gut 'stehen
vi < IO1/hb>, gut 'passen vi <hb>
(на някого jmdm.) 3. (подхождам)
'passen (на някого zu jmdm.) 4. (при¬
ето e) sich ge'hören vr < b >; - а ли за
ge'hört es sich für 4 O на какво ~ a
това? was ist das für 'eine Art?; това на
нищо не ~ а! da hört sich doch 'alles
auf!
прилйч|ен, -ни adj 1. (подобен) 'ähnlich
(на някого jmdm.) 2. (както трябва)
'angemessen; - но държане 'ange¬
messenes Be'nehmen п 23/sg 3. (кра¬
сив)'stattlich, schön; * мъж ein'statt¬
licher Mann m 3; - ни дрехи 'schöne
'Kleidung / \ljsg 4. (съответен,
обичаен) 'üblich, ge'bührend
прнлйчне n nur sg 'Anstand m 2/sg
приложа t прилагам
прилож ен, -ни adj 'angewandt; ~но
изкуство 'angewandte Kunst/14
приложени|е n, -я pl 1. (използване)
'Anwendung /17 2. (притурка) 'Bei¬
lage / 16 3. (в писмо) 'Anlage /16
4. Gramm Attri'but n 20
приложйм adj 'anwendbar
приложймост / nur sg 'Anwendbarkeit
/17 , ,
прнлошав|а ми (-а ми) uv; прилош|ее
ми (-а ми) V nur 3. Pers mir wird
schlecht [übel]
прилошавай|e n, -ия pl 'Übelkeit/\7jsg
прилошее ми t прилошава ми
прклютяв|а ми (-а ми) uv; прилют|ее
ми (-я ми) V nur 3. Pers ein 'Brennen
ver'spüren <b>
приляг ам, -аш (-ах) uv; прилегн|а, -еш
(-ах) V 1. (лягам) sich 'legen vr (до zu
3, 'neben 4) 2. (плътно) 'anliegen vi
<31a/A6>, fest 'anliegen 3. (дреха)
'passen vi <hb>, gut 'stehen vi
< 101 /hb > (на някого jmdm.) 4. (под¬
хождам) 'passen (на някого jmdm.) O
«амиа) (стой ми добре) es paßt mir
gut b) (подхожда на мене) das paßt zu
mir 5. (йде ми отръки) es geht mir von
der Hand
прйма adj unv 'prima, Prima-; ~ -бале-
рйна Primaballe'rina /16
примадон|а/, -и pl Pfrima'donna/16
примазв|ам, -аш (-ах) uv; прима|жа,
-жеш (-зах) v zer'drücken vt < b >
прималяв|ам, -аш (-ах) uv; примал|ея,
-ееш (-ях) V schwach 'werden vi
<18/sn>; «а ми mir wird schlecht
['übel]
примамв|ам, -аш (-ах) uv; примам|я,
-иш (-их) V 1. 'locken vt, 'anlocken vt
< a > (c mit 3) 2. (съблазнявам) ver¬
locken vt <b> 3. (отвербувам) 'ab¬
werben vt < 16 a>
примамен, -ни adj ver'lockend
прнмамк|а / -и pl 1. (стръв) 'Köder
m 4, 'Lockspeise / 16 2. (съблазън)
Verlockung /17
примамлйв adj ver'lockend
примамлйвост fnursg 'Anziehungskraft
/14
примамя | примамвам
примам|ям, -яш (-ях) uv = примамвам
прймер т, -и pl 'Beispiel п 20; давам ~
ein 'Beispiel 'geben < 15 >; посочвам
някого за ~ jmdn. als 'Beispiel 'hin¬
stellen < а >; на ~ ver alt zum 'Beispiel
прймерв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
пример |я се, -иш се (-их се) v 'zielen vi
<hb> (в auf 4)
пример|ен, -ни adj 'beispielhaft О «
устав 'Musterstatut п 25; ~ ни поло¬
жения 'Musterbestimmungen fWjpl
прймерно adv 1. 'beispielhaft 2. (напри¬
мер) zum 'Beispiel, 'beispielsweise
661
принадлежност
примера се f примервам сс
прймес т, -и pl 'Zusatz т 2, 'Beimi¬
schung /17
примесвам, -аш (-ах) uv; примес[я, -иш
(-их) V 'beimischen vt < а >, 'zufügen vt
< а >, 'zusetzen vt < а >
примес|ям, -яш (-ях) uv = примесвам
примйгв|ам, -аш (-ах) uv; примйг|ам,
-аш (-ах) od примигн|а, -еш (-ах) v
1. (с очй) 'anfangen vi < 2 a/hb > zu
'blinzeln 2, (c лампа) 'anfangen zu
'blinken [zu 'flackern] 3. (свещ) 'anfan¬
gen zu 'flackern
примижав|ам, -am (-ax) uv; примиж|а,
-йш (-ax) v 'blinzeln vi <hb>, die
'Augen zu'sammenkneifen <21a>
примйр|ам, -аш (-ax) uv; прим|ра, -еш
(-ях) v 1. (става ми зле) mir wird
schlecht ['übel] 2. (изгубвам съзнание)
'ohnmächtig 'werden vi <18/sn> O
а от жажда übertr vor Durst fast
'umkommen vi < 32 a jsn >; а от глад
vor 'Hunger bald 'umkommen; а от
смях sich 'totlachen; а от страх in
'Todesangst 'schweben
примирен adj 1. ver'söhnl, 'ausgesöhnt
2. (понасящ безропотно) er'geben,
'schicksalsergeben
примирение n nur sg 'Aussöhnung /17,
Verhöhnung / 17 (пред, c mit 3),
Ergebenheit / 17/sg, 'Schicksalserge¬
benheil (пред vor 3)
примиренчество n nur sg Versöhnlertum
n 221 sg
примирие n nur sg 'Waffenstillstand m 2,
'Waffenruhe / \bjsg
прнмирител1ен, -ни adj versöhnlich
примирителност / nur sg Versöhnlich¬
keit /17jsg
□римнряв|ам, -аш (-ax) uv; примир|я,
-йш (-йх) V verhöhnen vr <b>,
'aussöhnen vt <a>; а се 1. (поко¬
рявам се, задоволявам се) sich 'abfin¬
den vr <27a> (c mit 3) 2. (по¬
мирявам се) sich verhöhnen vr, sich
'aussöhnen vr
примиряваме n, -ия pl 1. (задово¬
ляване, покоряване) 'Dulden n 23/sg
(c von 3) 2. (помиряване) Verhöhnung
/17 ,
примитив|ен, -ни adj primi'tiv
примитйвност / nur sg Primitivi'tät
/17/jg
примка/ -и pl 'Schlinge/16 auch übertr
лримокряв|а ми (-а ми) uv; примокр|ее
ми (-я ми) V nur 3. Pers 'plötzlich
spüren, wie es feucht wird; 'plötzlich
'Feuchtigkeit ver'spüren <b>
примолв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
примбл|я се, -иш се (-их се) v 'bitten vt
<25>, 'herzlich 'bitten (на някого
jmdn.)
примори|е п, -я pl 'Küstenland п 22,
'Küstengebiet п 20
приморски adj 'Küsten-, an der 'Küste
ge'tegen; See-; ~ град 'Seestadt /14
примра t примйрам
примрачав|а се (-а се) uv; примрач|й се
(-й се) v nur 3. Pers 'dunkel 'werden vi
< 18/sn>, sich ver'düstern vr <b>
прнмул|а / -и pl 'Primel /16
прймус m, -и pl Pe'troleumkocher m 4
примъквам, -аш (-ax) uv; примъкн|а,
-еш (-ах) V (нося, влача) 'schleppen
V/, her'anschleppen vt < а >; (премест¬
вам) her'anrücken (до zu 3, an 4); х се
sich her'anschleichen vr <21 a>, 'un¬
bemerkt her'ankommen vi <33a/sn>
примъчняв|а ми (-а ми) uv; примъчн|ее
ми (-я ми) V nur 3. Pers 'traurig 'werden
vi < 18jsn >, von 'Schwermut be'fallen
'werden
принаден adj Mehr-; - а стойност
'Mehrwert m 1
прниадлеж|а, -йш (-äx) uv 1. (собс¬
твеност съм) ge'hören vi < Ъ/hb > (на
някого jmdm.) 2. (отнасям се, числя
се) ge'hören (към zu 3)
принадлежност / -и pl 1. nur sg 'Zuge¬
hörigkeit / П/sg; партййна ~ Par-
'leizugehörigkeit 2. nur pl 'Zubehör n
20; 'Gegenstände m 2/pl; тоалетни ~ и
Toi'lettengegenstände; c всички ~ и
mit 'allem 'Zubehör O спортни ~ и
'Sportartikel nt 41 pl; писмени - и
'Schreibwaren pl; препращам по ~ an
принаждам
662
die 'zuständige 'Stelle 'weiterleiten
<a>
принажд ам, -am (-ax) uv; принад|я,
-иш (-их) v hin'zufügen vr < a >
принас|ям, -яш (-ях) uv; при|неса,
-несеш (-несох) v 'bringen vt <24>
auch übertr O x жертви 'opfern vr; x
се в жертва sich 'opfern vr
принижан ам, -am (-ax) uv = при¬
низявам
принизен adj 1. (сведен ниско) ge'beugt,
ge'bückt 2. (унижен) er'niedrigl;
(подценен) her'abgewürdigt 3. (плах,
покорен) 'unterwürfig 4. (глас) ge-
'dämpft
принизеност / nur sg Unter'würfigkeit
fMtsg ' t
принизяв|ам, -am (-ax) uv; приниз|я, -йш
(-йх) v 1. (свеждам ниско) tief'beugen vt
2. übertr (човек) erniedrigen vt <b>;
(дело на човек) her'abwürdigen vt
< a >, her'absetzen vt < a >;' schmälern
vt; x заслугите му 'seine Verdienste
'schmälern3.(глас) <21jsn> vt; x ce
1. her'absinken vi 'senken (до auf 4)
2. (навеждам ce) sich 'ducken vr
принос m, -и pl 'Beitrag m 2 (към, за zu
5); давам ~ 'einen 'Beitrag 'leisten
приносител (-ят) m, -и pl Überbringer
m 4
приносители |a / -и pl Überbringerin
/18
приношенн|е n, -я pl Ge'schenk n 20,
'Gabe/16
принуд|а / -и pl Zwang m 1 O no x
notgedrungen, 'zwangsweise
прииудйтел|ен, -ни adj Zwangs-; - ни
мерки 'Zwangsmaßnahmen / 16/pl
нринуднтелност / nur sg Zwang m 1
принуждав ам, -am (-ax) uv; принуд|я,
-иш (-их) v 'zwingen vt <27 >
принуждаване n nur sg Zwang m 1,
Nötigung /17
принуждени|е n, -я pl Zwang m 1
принц (-vr) nt, -ове pl Prinz m 8
npmmecla /, -и pl Prin'zessin / 18
принцип m, -и pl Prin'zip n 20*; no ~ im
Prin'zip
принцип]ен, -ни adj prinzipi'ell, 'grund¬
sätzlich
принципиал|ен, -ни adj prinzipi'ell
принципиално adv prinzipi'ell, 'grund¬
sätzlich, im Prin'zip
принциниалност/nur sg 'Grundsätzlich¬
keit /17, Prinzipienfestigkeit /17
прйнципност / nur sg Prinzipienfestig¬
keit flljsg
приобщавам, -am (-ax) uv; приобщ|я,
-йш (-йх) v 1. (включвам) 'einbeziehen
vr < 32 c, h-g > (към in 4) 2. (осведо¬
мявам) ver'traut 'machen vr (към mit
3); x ce sich 'anschließen vr < 32 a >
(към an 4)
приоритет m, -и pl Priori'tät /17
приохкв|ам, -am (-ax) uv; приохк|ам,
-am (-ax) v 'anfangen vi < 2 z.jhb > zu
'stöhnen
припад|ам, -am (-ax) uv; припадн|а, -em
(-ax) v 1. (изгубвам съзнание) 'ohn¬
mächtig 'werden vi < 18/sn>, in 'Ohn¬
macht 'fallen vi <3jsn> 2. volkst
(моля) 'bitten vr <25>, 'betteln vi
<hb> 3. (припадам ce) Zufällen vi
< 3 а/5и > O ~ а нощта die Nacht
sinkt her'nieder; ~ а мъгла es fallt
'Nebel; ~ а здрач die 'Dunkelheit tritt
ein; x ce Zukommen vi <33ajsn>
(на някого jmdm.)
припадъ|к m, -ци pl 1. (изгубване
съзнание) 'Ohnmacht / 17, 'Ohn¬
machtsanfall 2. (пристъп ) 'Anfall m 2
прнпарв|ам, -am (-ax) uv; припар|я, -иш
(-их) v sich 'nähern vr
лрипарв|а ми (-а ми) uv; припар|и ми
(-и ми) V nur 3. Pers heiß 'werden vi
<18/sn>, 'anfangen vi <2ajhb> zu
'brennen
црипаря | припарвам
припар|ям, -яш (-ях) uv = припарвам
припас т, -и pl 'Vorrat т 2; хранйтелни
~ и 'Lebensmittelvorräte; бойни - и
Muniti'on /17
прйпв|ам, -am (-ах) uv; прйлн|а, -еш
(-ах) V 'laufen vi < 9/sn >, loslaufen vi
< 9 a/s« >
припев m, -и pl 1. Re'frain [..I] m 6,
663
припушва ми се
'Kehrreim т 1 2. (оплакване на
мъртвец) 'Totenklage /16
припев 1ен, -ни adj me'lodisch
прйпе|к т, -ци pl 1. (място) 'Sonnenseite
/ 16, von der 'Sonne be'schienener
Platz m 2 2. (припйчане) 'Sonnen¬
schein m \/sg O на ä in der 'Sonne
припека f приличам
припечелвам, -аш (-ах) uv; припечел|я,
-иш (-их) V (малко) ver'dienen vt
<b>, 'etwas ver'dienen; (допълни¬
телно) hin'zuverdienen vt <c>, 'et¬
was hin'zuverdienen
пряпйв|а ми се (-а ми се) uv; при|пйе ми
се (-пй ми се) v nur 3. Pers Appe'tit
'haben < А > (нещо auf etw. 4); 'trin¬
ken 'wollen vt <präs/sg will, willst,
will>
припнр|ам, -аш (-ax) uv; припр|а, -еш
(-ях) v 1. (натйскам) 'drücken vt 2. (нас¬
тоявам) 'zusetzen vt <afhb>
приписвам, -аш (-ax) uv; припй|ша,
-шеш (-сах) v I. 'zuschreiben vt
< 23 а > (на някого jmdm.) 2. (имот)
über'tragen vt <4b>, über'schreiben
vt <23a> 3. (придавам) 'beimessen
vf <15a>, 'beigeben vt < 15a>
прнписк|а/, -и pl 'Randbemerkung/17,
'Glosse /16
припйч|ам, -аш (-ax) uv; при|пека,
-печеш (-пекох) v I. (слънцето) 'bren¬
nen vf <10>, 'stechen vt <16> 2.
(огън) 'wärmen vt 3. (излагам на
прйпек) von der 'Sonne be'scheinen
'lassen vf < 3 >, 'sonnen vf 4. (държа
срешу огън) 'wärmen 'lassen 5. (пе¬
ка) 'knusprig 'braten vt < 3 >; (пе¬
ка допълнително) über'backen vt
< 4b >; (филия хляб) 'rösten vt; » ce
1. (на прйпек) sich 'sonnen vr 2. (сре¬
щу огъня) sich 'wärmen vr
прйпк|ам, -аш (-ax) uv; прйпн|а, -еш
(-ах) v 'hüpfen vt <sn>
приплака |ам, -аш (-ах) uv; припла|ча,
-чеш (-ках) v 1. (започвам да плача)
'anfangen vi <2a/Aö> zu 'weinen 2.
(от време на време) hin und 'wieder
'weinen vi <hb> 3. (моля) 'bitten
< 25 > (на някого jmdn.)
приплакв|а ми се (-а ми се) uv;
припла|че ми се (-ка ми се) v nur 3.
Pers mir kommt das 'Weinen an
припламвам, -аш (-ax) uv; припламн|а
-еш (-ах) V 'аиГПаттеп vi <a/sn>,
'aufflackern vi < a/sn >
приплача t приплаквам
приплескв|ам, -аш (-ах) uv; при¬
плескам, -аш (-ах) od приплесн|а,
-еш (-ах) V 1. (правя нещо плоско)
platt 'drücken vt 2. (натйскам) 'nieder¬
drücken vf < a >, er'drücken vf < b >
припна I припвам
прнповднг|ам, -аш (-ах) uv; при-
повдйгн|а, -еш (-ах) v 'anheben vf
< 14а>
прнподпйсвам, -аш (-ах) uv; при-
подпй|ша, -шеш (-сах) v 'gegenzeich¬
nen vf <а>
припознавам, -аш (-ах) uv; припозна|я,
-еш (-х) V 1. (зачитам) 'anerkennen vt
< 10 с> 2. (признателен съм) 'dank¬
bar sein vi < В > О » дете за свое
die 'Elternschaft 'anerkennen; а се
verwechseln vt < b >, für 'einen 'an¬
deren 'halten vf < 3 >; « се в него ich
ver'wechsle ihn, ich 'halte ihn für
'einen 'anderen
прии6ми|ям, -яш (-ях) uv; припомн|я,
-иш (-их) v er'innern vt <b>, in
Er'innerung'rufen <39> (на някого
нещо jmdm. etw. 4); « ce sich er¬
'innern vr
припра t припйрам
припрян, припрени adj 1. (нетърпелив)
'ungeduldig, ner'vös, 'hastig 2. (неот¬
ложен) 'unaufschiebbar, 'dringend,
'dringlich
припряност/ nur sg Hast /17/*,'Eile
/16/*
припукв1ам, -аш (-ax) uv; припук|ам,
-аш (-ах) V 'anfangen vi < 2 л/hb > zu
'knallen
припушв|а ми се (-а ми се) uv; припуш|и
ми се (-и ми се) v nur 3. Pers Appe'tit
auf etw. zum Rauchen be'kommen
<33b>
припълзявам
664
припълзявам, -аш (-ах) uv; при-
пълз|я, -йш (-ях) V 'kriechen vi
<32jsn>; (натам) 'hinkriechen vi
<32 а/5и>; (насам) 'herkriechen vi
< 32 a/sn >
приляв|ам, -аш (-ах) uv; прип|ея, -ееш
(-ях) V 1. (плача над мъртвец или
гроб) 'einen 'Toten be'klagen <b>,
die 'Totenklage 'anstimmen < a > 2. (съ¬
провождам c песен) be'gleiten vt
< b >, 'mitsingen vi < 27 a >
приравнявам, -аш (-ах) uv; приравн|я,
-йш (-йх) v 'angleichen vt <а>,
'gleichmachen vt <a>, (социално)
'gleichstellen vt <a>; ж ce 1. (правя
равен) sich 'angleichen vr 2. (нас¬
тигам) 'einholen vt <a>
приражд|ам, -аш (-ах) uv; природ|я,
-йш (-йх) V zur Welt 'bringen vt < 24 >,
ge'bären vt <1> ('zusätzlich zu den
aus der vor'angegangenen 'Ehe vor¬
handenen 'Kindern)
прирасна | прираствам
прираст m, -и pl 'Zuwachs m l/sg
прнраств|ам, -аш (-ах) uv; при|раста,
-растеш (-растох) и. прирасн|а, -еш
(-ах) V sich vergrößern vr <b>, 'zu¬
nehmen vi <16a/A6>, 'wachsen vi
< 4/sn >
прирйтв|ам, -аш (-ах) uv; прирйт|ам,
-аш (-ах) V1. 'anfangen vi < 2 a/hb > zu
'strampeln 2. umg (умирам) 'alle 'viere
von sich 'strecken, 'sterben vi < 16/sn >
природа / nur sg Na'lur / 17 C> всред
~ та 'mitten in der Na'lur, im 'Grünen;
нещо ми е станало втора ~ etw. ist
mir in Fleisch und Blut 'übergegan¬
gen; игра на - та ein Spiel der Na-
'tur; мъртва ~ a) 'anorganische Na¬
'lur b) (натюрморт) 'Stilleben n 23
природен, -ни adj 1. na'türlich, Na'tur-;
~ но явление Na'turerscheinung/17;
~ но бедствие Na'turkatastrophe /16
2. (вроден) 'angeboren; ~ ни дарби
'angeborene Ta'lente n 20jpl O ж газ
'Erdgas n 20
природен adj in der 'zweiten 'Ehe
ge'boren
природознание n nur sg Na'turwissen-
schaft /17
нриродонаум|еи, -ни adj na'turwissen-
schaftlich
природя t прираждам
прнросяв|а (-a) uv; прирос|й (-Й) v nur 3.
Pers 'nieseln vi <hb>
присад m, -и pl 1, ge'pfropfter 'Obst¬
baum ml 2. (круша) 'Birnbaum m 2
присадк|а /, -и pl 'Pfropfreis « 21
присажд|ам, -аш (-ах) uv; присад|я,
-йш (-йх) V 1. Gartenb 'pfropfen vr,
ver'edeln vt < b > 2. Med ver'pflanzen
vt < b >, über'tragen vt < 4 b > 3. (вак¬
синирам) 'impfen vr 4. (всаждам)
ver'breiten vt <b>, 'aufnehmen vr
< 16a>
присаждан|е n, -ия pl 1. Gartenb 'Pfrop¬
fen n 23fsg, Ver'edelung / 17 2. Med
Verpflanzung /17, Übertragung /17
присвнв|ам, -аш (-ах) uv; присвй|я, -еш
(-х) V 1. 'einziehen vr <32 а, h-g>,
'anziehen vr < 32 a, h-g >; ж краката
die 'Beine 'anziehen; ж главата den
Kopf 'einziehen 2. übertr (притес¬
нявам) be'drängen vr < b >, 'zusetzen
vi <a/hb> O ж очй die 'Augen
zu'sammenkneifen < 21a >; ж cesich
zu'sammenziehen vr < 32 a, h-g >
прнсвнв|а ме (-а ме) uv; присв|йе ме
(-й ме) V nur 3. Pers 'schmerzen vi
<hb>, weh tun vi <38/hb>
присвоявам, -аш (-ах) uv; присво|я,
-йш (-йх) V sich 'aneignen vt < а >
присйпв|ам, -аш (-ах) uv; присйп|я,
-еш (-ах) v 'zugießen vt <32а>,
'zuschütten vt <а>
прискърб|ен, -ни adj' traurig
прнскърбие п nur sg ' Trauer /16/sg
присламча |ам се, -аш се (-ах се ) uv;
присламч|а се, -иш се (-их се) v sich
'hängen vr, sich 'kleben vr (към an 4)
приел ан |ям, -яш (-ях) uv =
прислонявам
прислоняв|ам, -аш (-ах) uv; прислон|я,
-йш (-йх) V 'stützen vr, 'legen vr; ж се
1. (заставам плътно) sich 'lehnen vr
(до an 4) 2. (намирам подслон) 'Un-
665
пристигане
terkunft ['Obdach] 'finden <27 >
прислуга/ -и/з/1. (персонал) 'Dienst¬
personal п 20*/sg 2. (прислужване)
Be'dienung/17 3. Mit Be'dienung
пряслужв|ам, -аш (-ах) uv; прислуж|а,
-иш (-их) V be'dienen vt < b >, 'aufwar¬
ten vi <a/hb>
прислужване n nur sg Be'dienung /17
прнслужни|к m, -ци pl 'Diener m 4
прислужника /, -и pl 'Dienerin / 18;
домашна x 'Dienstmädchen n 23
прислужници |a/, -и pl = прислужница
прислушвам, -аш (-ах) uv; прислу-
ш|ам, -аш (-ах) v 1. belauschen vt
< b >, 'lauschen vi <hb> 2. Med 'ab¬
hören vt <a>
присмех m, -и pl Spott m 1 /sg, Ge'spött
n 20/sg. Gemachter n 23/sg
присмехулен, -ни adj 'spöttisch
присмехулни|к m, -ци pl 'Spötter m 4
присмехулническн adj 'spötterhaft
нрисмехулство n nur sg Spott m 1 /sg
нрисмйв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
присм|ея се, -ееш се (-ях се) v 'aus¬
lachen <а> (на някого jmdn.),'spot¬
ten vi <hb> (на някого 'über jmdn.),
verspotten <b> (на някого jmdn.)
присмйвк|а /, -и pl = присмех
приснопамет!ен, -ни adj 'unvergessen
присбе п nur sg der 'Sonne 'zugewandter
'Felsabhang m 2 'sonnenbeschie¬
nener 'Felsabhang
прис6|еи, -йни adj der 'Sonne 'zu¬
gewandt, von der Sonne be'schienen
приспад|ам, -аш (-ах) uv; приспадн|а,
-еш (-ах) V 'abziehen vt < 32 а, h-g >;
« разноските die 'Kosten 'abziehen;
x дължимата сума die geschuldete
'Summe 'abziehen
лрнспнв|ам, -аш (-ах) uv; присп|я, -иш
(-ах) v 'einschläfern vt < а >; * дете
ein Kind 'schlafen 'legen; (като пея) ein
Kind in den Schlaf 'singen < 27 >
приспйв|а мя се (-а ми се) uv; присп|й
ми се (-а ми се) v nur 3. Pers 'müde
'werden vi < 1 %/sn >, 'schlafen 'wollen
vi <hb>
приспяване n nur sg 'Einschläfern n 23/sg
прнспивател|еи, -ни adj 'einschläfernd
O » ни als Subst 'Schlafmittel n 23
приспйв|ен, -ни adj 'einschläfernd O
~ на песен 'Wiegenlied n 21
прнспособен|ец m, -ци pl Opportunist
m 8. Konjunk'turritter m 4
приспособенчески adj opportunistisch
приспособйм adj 'anpaßbar
лриспособймост / nur sg 'Anpassungs¬
fähigkeit / \l/sg
приспособлени е n, -я pl 'Vorrichtung
/17
приспособявам, -аш (-ах) uv; приспо¬
соби, -йш (-йх) V1. 'anpassen vt < а >
2. (стая, сграда) 'umbauen vt < а > (за
zu 3), 'einrichten vt < а > (за als 4); х
се sich 'an passen vr (към an 4)
приспя T приспйвам
прйстав т, -и pl veralt 'Wachtmeister m 4
<0 съдебен ~ Ge'richtsvollzieher т 4
пристав|ам, -аш (-ах) uv; пристан|а,
-еш (-ах) V1. (за мома) 'heiraten 'ohne
'Einwilligung der 'Eltern (на някого
jmdn.) 2. (скланям) 'einwilligen vi
< a jhb >
прнставк|а / -и pl 1. (приспособление)
'Zusatzgerät n 20 2. (удължение)
Verlängerung/17 3. (кръпка) 'Flecken
m 4 (zum 'Flicken) 4. Gramm 'Affix n 20
пристав|ям, -яш (-ях) uv; прнстав|я,
-иш (-их) v 1. (снаждам) verlängern vt
< b > 2. (ратай) 'dingen vr; * се sich
ver'dingen vr <b>
пристан m, -и pl 1. (прибежище) 'Zu¬
flucht /142. (пристанище) 'Hafen m 5
пристана | приставам
пристанищ|е n, -a pl 'Hafen m 5
пристанищ ен, -ни adj Hafen-; x град
'Hafenstadt/14; s работник'Hafen¬
arbeiter m 4
пристанк|а /, -и pl — пристануша
прнстануш|а/, -и pl 'Mädchen n 23, das
'ohne 'Einwilligung der 'Eltern gehei¬
ratet hat
пристегна \ пристягам
пристйг|ам, -аш (-ах) uv; пристйгн|а,
-еш (-ах) V 'ankommen vi < 33 а/sn >
пристигане п nur sg 'Ankunft /14
пристигна
666
пристигна t пристигам
прнстискв|ам, -ат (-ах) uv; пристйсн|а,
-еш (-ах) V ein 'wenig 'drücken vt
прието(ен, -йни adj 'würdig
пристойно adv 'würdig
присторв|а ми се (-а ми се) uv; при-
стор|и ми се (-и ми се) v nur 3. Pers es
scheint mir
пристрастен, -ни adj 'voreingenommen
пристрастие n nur sg 'Voreingenommen¬
heit/ 17 jsg
пристрастявам се, -am се (-ах се) uv;
пристраст|я се, -йш се (-йх се) v von
der 'Leidenschaft er'faßt 'werden vi
<18/sn> (към нещо zu etw. 3,2)
пристройв|ам, -am (-ax) uv; пристро|я,
-йш (-йх) v 'anbauen vt < a >
пристройк|а / -иpl Arch 'Anbau m 1 (pl
-ten)
пристроявам, -аш (-ax) uv = прис-
тройвам
прйстъп т, -и pl 1. (атака) 'Ansturm т 2
2. (припадък) 'Anfall т 2 3. (достъп)
'Zutritt т 1
пристъпвам, -аш (-ах) uv; пристъп |я,
-иш (-их) V 1. (двйжа се стъпка по
стъпка) 'schreiten vi <2\/sn>
2.(приближавам се) sich 'nähern vr,
her'antreten vi <15 a/sn > O x към
работата zur 'Arbeit 'schreiten; x
към темата zum 'Thema 'kommen vi
<32/sn>; x към разрешаване на
задачата zur 'Lösung der 'Aufgabe-
'schreiten
пристън|ям, -яш (-ях) uv ~ пристъп¬
вам
пристяг|ам, -аш (-ax) uv; пристегн|а,
-еш (-ах) V 1. straff 'ziehen vr <32,
h-g> 2. (пояс, колан) um'gürten vt
<b>
прнсъд|а f -и pl 'Urteil n 20
присъдя | присъждам
присъединени |e n, -я pl Vereinigung/17
(към mit 3), 'Anschluß m 2 (към an 4),
'Angliederung /17 (към an 4)
присъединителен, -ни adj Ver'eini-
gungs-
присъединяв|ам, -am (-ax) uv; присъе¬
диня, -йш (-йх) v 'anschließen vt
<32a>, vereinigen vt <b>; x ce
sich 'anschließen vr (към an 4)
присъжд|ам, -аш (-ax) uv; присъд|я,
-иш (-их) V 1. Jur 'Urteil 'fällen, 'zuer¬
kennen vt <10c>, verurteilen vt
< b >; съдът ~ а нйвата на мене das
'Gericht er'kennt den 'Acker mir zu;
присъдиха му да заплатй щетйте er
wurde ver'urteilt, den 'Schaden zu
be'zahlen 2. 'zusprechen vr <16a>,
ver'leihen vr <23b>, 'zuerkennen vt
<10c>; x на някого първата наг¬
рада jmdm. den 'ersten Preis 'zu¬
sprechen ['zuerkennen, ver'leihen]
присънв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; при¬
съдя се, -иш се (-их се) v im Traum
erscheinen vi <23bjsn>
присърце adv: вземам ~ sich zu 'Her¬
zen 'nehmen vr < 16 >; ~ мие es liegt
mir am 'Herzen
присъствен adj 1. (работен) 'Ar¬
beite-; ~ ден 'Arbeitstag m 1 2. 'An-
wesenheits -; ~ а кнйга 'Anwesenheits¬
buch n 22
присъствие n nur sg 1. 'Anwesenheit
fil/sg 2. (налйчност) Vorhandensein
n 23/sg; O Постоянно ~ на БЗНС
Präsidium n 28 des Zen'lralvorstandes
der Bul'garischen'Bauernpartei; ~ на
духа 'Geistesgegenwart f\7/sg
присъствув|ам, -am (-ax) uv 'anwesend
sein vi < B >
нрисъствуван|е n, -ия pl 'Anwesenheit
fMlsg ■
присъщ adj 'eigen; c ~ ия му хумор mit
dem ihm 'eigenen Hu'mor
присяд|ам, -аш (-ax) uv; приседн|а, -еш
(-ах) V sich 'niederlassen vr < 3 а >, sich
'setzen vr O «ами нещо etw. bleibt
mir im 'Halse 'stecken
притайв|им, -аш (-ax) uv = притаявам
прнтаяв|вм, -аш (-ах) uv; прита|я, -йш
(-йх) v 1. 'anhalten vt <3а>; х дъх
den 'Atem 'anhallen 2. unterdrücken
vt < b >; x скръб den 'Kummer un¬
terdrücken; x ce 'stillhalten vr
< 3 а/hb >, sich nicht 'rühren vr
667
притисквам
прнтвар|ям, -яш (-ях) uv; притвор|я,
-иш (-их) V 1. (затварям) 'schließen vt
< 32 >, 'zumachen vt < а > 2. (затва¬
рям отчасти) 'anlehnen vt <а>; ж
вратата die Tür 'anlehnen О ж очите
die 'Augen 'zumachen ['schließen]
притвор m, -и pl 'Vorhalle / 16
притегателен, -ни adj 'anziehend O
~ на сила 'Anziehungskraft /14
притегателиост / nur sg 'Anziehungs¬
kraft /14
притегл|ям, -яш (-ях) uv; притегл|я,
-иш (-их) v 1. (дърпам) 'ziehen vt < 32,
h-g> (до zu 3) 1. (премествам)
her'anziehen vr <32a, h-g> 3. 'anzie¬
hen vt < 32 a, h-g >; магнитът ~ я
желязо der Ma'gnet zieht 'Eisen an
притегляне n nur sg 'Anziehung / 17;
земно - 'Erdanziehung
притегна t притягам
притежав|ам, -аш (-ах) uv be'sitzen vt
притежаване n nur sg Be'sitz m 1
притежание n nur sg Be'sitz m 1, Eigen¬
tum n 22
притежател (-ят) m, -и pl Be'sitzer m 4
притежател ен, -ни adj Gramm pos-
ses'siv, Posses'siv-, besitzanzeigend
притежатели [а /, -и pl Besitzerin /18
притека | притйчам
притеснен adj 1. (отруднен, измъчен)
ge'plagt 2. (подтиснат) unterdrückt
3. (чувствуващ се неудобно) ver'legen
4. (за жилище) be'engt 5. (безпокоен)
be'unruhigt 6. (загрйжен) be'sorgt,
be'drückl
притеснени е п, -я pl 1. (оскъдица) 'Armut
/2. (лоши жилищни условия) be'engle
Verhältnisse pl 3. (гнет) Unterdrückung
/17 4. (чувство на неудобство)
Verlegenheit / 11/sg 5. (безпокойство)
'Unruhe /16 6- (загриженост) Besorg¬
nis/13, Bedrücktheit /17 7. (сложно
положение) Be'drängnis /13
притеснено adv 1. (при лоши жилищни
услбвия) be'engt, 'unter be'engten Ver-
'hältnissen 2. (c чувство на неудоб¬
ство) ver'legen 3.(загрйжено) be'sorgt,
mit Be'sorgnis 4. (c безпокойство)
be'unruhigt, mit Beunruhigung
притеснител (-ят) m, -и pl Unter¬
drücker m 4, 'Peiniger m 4
притеснител|ен, -ни adj bedrückend
притесняв|ам, -аш (-ах) uv; пригесн|я,
-йш, (-йх) V 1. (преча) Stören vt,
beteiligen vt <b> 2. (създавам
неприятности) belästigen vt <b>
3. (подтискам) unterdrücken vt
<b> 4. (безпокоя) be'unruhigen vt
<b> 5. (предизвиквам загриженост)
be'sorgt 'machen 6. (не давам простор)
be'engen vt < b > 7. (поставям в неу¬
добно положение) ver'legen 'machen
vr; s се 1. (чувствувам се неудобно)
sich ge'nieren vr < d >, ver'legen sein
vi < B>, sich 'unbehaglich 'fühlen vr
2. (безпокоя се) sich be'unruhigen
3. (загрйжен съм) sich 'Sorgen 'ma¬
chen vr
притесняване n nur sg 1. (чувство
на неудобство) Verlegenheit / 17
2. (смущаване) Beunruhigung /17
3. (създаване неприятности) Belä¬
stigung /17 4. (загриженост) Be'sorg¬
nis/13 5. (стесняване) Be'engung/
17А*
притнсв|ам, -аш (-ах) uv; притйсн[а,
-еш (-ах) V 1. (прегръщам) um'armen
V/ < b >, an sich 'drücken 2. (притес¬
нявам) Druck 'ausüben < а > (някого
auf jmdn.) 3. iibertr bedrücken vt
<b>
прнтнск|ам, -аш (-ах) uv 1. (затискам)
drücken v/; ж носа в стъклото на
прозореца die 'Nase an die 'Fen¬
sterscheibe 'drücken; ж някого до
сърцето си jmdn. ans Herz 'drücken;
ж някого до стената übertr jmdn. an
die Wand 'drücken 2. (наранявам)
'einklemmen vr <a>, 'quetschen vt;
ж пръста си sich den 'Finger 'einklem¬
men vr ['quetschen vr] 3. (притйскам
от двете страни) zu'sammcndrücken
vt < а > 4. (притеснявам) 'zusetzen vt
<b> (някого jmdm.) 5. übertr (no-
тйскам) bedrücken vr <b>
прнтйскв|ам,-aiu(-ax)uv = притйсвам
притисна
668
притисна Т притйсвам
притйхв|ам, -аш (-ах) uv; притйхн|а,
-еш (-ах) V ver'stummen vi < b/sn >
притйч|ам, -аш (-ах) uv; при|тека,
-течеш (-текох) v (река) 'über die
'Ufer 'treten vi <15)sn>; x се 1.
'laufen vi <9jsn>; (до определено
място) 'hinlaufen vi < 9 a/sn >; (ид¬
вам) ge'laufen 'kommen vi <33/sn>
2. (отзовавам се) 'kommen, 'eilen vi
<sn>; x се на помощ zu 'Hilfe
'kommen ['eilen)
притйчв|ам, -аш (-ах) uv; притйч|ам,
-аш (-ах) V 'laufen vi <9/sn>, 'hin¬
laufen vi <9a/sn>; (йдвам) ge'lau¬
fen 'kommen vi <33/sn>
прйто|к m, -ци pl 1. (река) 'Nebenfluß
m 2 2. (прйлив) 'Zustrom m 2
нритома /nur sg 'Mattigkeit /17jsg
прнтрел6рв|ам, -аш -(ах) uv; притре-
пер|я, -иш (-их) V 'anfangen vi
<2z/hb> zu 'zittern
притрябв|ам, -аш (-ах) uv ge'braucht
'werden vi <1 S/sn> O ~ ал си ми
iron du hast mir ge'rade noch ge'fehlt
притулв|ам, -аш (-ах) uv; притул|я,
-иш (-их) V 1. ver'bergen vt < 16 b >
2. (покрйвам) ver'decken vt < b >
прнтул|ям, -яш (-ях) uv = притулвам
прнтурв|ам, -аш (-ах) uv; притур|я, -иш
(-их) V hin'zufügen vt < а > (на, към zu
i)
притурк а /, -и pl 'Beilage /16
притур|ям, -яш (-ях) uv = притурвам
притурят п nur sg Hin'zufügung /17
прйтч|а /, -и pl 'Gleichnis п 23, Pa'rabel
/16
прнтькв|ам, -аш (-ах) uv; притъкн|а,
-еш (-ах) v 'schüren vt
притькмяв | ам, -аш (-ах) uv; притъкм|я,
-йш (-йх) V zu'rechtmachen vt < а >
притъмнявам, аш (-ах) uv;
притъмн|ея, -ееш (-ях) v 1. sich
ver'düstern vr <b> 2. (стъмва се)
'dunkel 'werden vi <18/sn> O - a
ми пред очйте mir wird schwarz vor
den 'Augen
прнтъпкв|ам, -аш (-ах) uv; притъп|ча,
-чеш (-ках) v 'festklopfen vt <a>; (c
крак) 'festtreten vt < 15 a >
притьпяв|ам, -аш (-ах) uv; притъп|я,
-йш (-йх) V 'abstumpfen vt <а>,
stumpf 'machen vt auch übertr
прнтьрчав|ам, -аш (-ах) uv; притърч|а,
йш (-ах) V = притйчвам
притяг|ам, -аш (-ах) uv; притегн|а, -еш
(-ах) v 'festmachen vt < а >, 'festziehen
vt < 32 а, h-g>
прнумнц]а /, -и /»/'Einfall m 2, l'dee/16a
приучв|ам, -аш (-ах) uv; приуч|а, -иш
(-их) v ge'wöhnen vr < b > (към an 4),
'beibringen <24a> (някого към не¬
що jmdm. etw.)
прйхв|ам, -аш (-ах) uv; прйхн|а, -еш
(-ах) V in Ge'lächler 'ausbrechen vi
<16 a/sn>; x да се смея od х в
смях in Gemachter 'ausbrechen
прихвана | прихващам
прихватлйв adj umg 'ansteckend
прихващ| ам, -аш (-ах) uv; прихван|а,
-еш (-ах) v 1. (подхващам) 'aufhalten
vr < 3 а >, 'halten vr < 3 > 2. (хващам)
er'greifen vt <21b> 3. Fin'abziehen vt
<32a, h-g> 4. (заразявам се) sich
'anstecken vr <a> (нещо mit etw. J)
5. nur 3. Pers nicht in 'Ordnung sein vi
<B>, los sein; нещо го ~a etw. ist
mit ihm nicht in 'Ordnung, es ist etw.
mit ihm los; s ce 'Wurzel 'fassen
прихлупв|ам, -аш (-ах) uv; прихлуп|я,
-иш (-их) V 1. be'decken vr <b> 2.
(шапка) 'schieben vr < 32 >
прихлупен adj 1. be'deckt 2. (шапка)
(in die Stirn) ge'schoben 3. (къща)
'niedrig, ge'duckt
прнхлуп|ям, -яш (-ях) uv = прихлуп¬
вам
прйхна t прйхвам
прйход m, -и pl 'Einnahme /16; ~ и
разход Fin 'Einnahmen und 'Aus¬
gaben
прйход|ен, -ни adj 'Einnahme-
прнхолон0с|ен, -ни adj 'einträglich
приходоразход|ен, -ни adj 'Einnahme-
und 'Ausgabe-
прнхожд|ам, -аш (-ах) uv 1. 'kommen vi
669
приют
< 33/sn > 2. (пристигам) 'ankommen
у/ <33z/sn>, 'eintreffen vi <l6a/
sn > 3. übertr (настъпвам) her'ankom-
men vi < 33 я/sn >, her'einbrechen vi
< I6a.jsn>
прицел m, -и pl Ziel n 20; вземам на ~
aufs Korn 'nehmen vt < 16 >
прицели |ам се, -аш се (-ах се) uv\ при¬
цел |я се, -иш се (-их се) v 'zielen vi
<hb> (в auf 4)
прицелвай!е п, -ия pl 'Zielen и 23/sg
прицел |ен, -ни adj Ziel-; ~ на точка
Vi'sierpunkt т 1
прицеля се j прицелвам се
прйцеп т, -и Kfz 'Auflieger т 4; камион
с - 'Sattelschlepper т 4
причакв[ам, -аш (-ах) uv; причак|ам,
-аш (-ах) V1. (пресрещам) 'abpassen vt
< а > 2. (с враждебна цел) 'auflauern
vi < г/hb > (някого jmdm.)
причаст|еи, -ни adj Ling 'Adjektiv-
причасти|е п, -я pl 1. Ling 'Adjektiv п 20
2. Rel 'Abendmahl и 20
причерняв|а ми (-а ми) uv; причерн|ее
ми (-я ми) V unpers mir wird schwarz
vor 'Augen
причесв|ам, -аш (-ах) uv; приче|ша,
-шеш (-сах) v 'kämmen vt
прическ|а /, -и pl Fri'sur f 17; (мъжка)
'Haarschnitt m 1
причестявам, -аш (-ах) uv; причест|я,
-йш (-йх) V Rel das 'Abendmahl
'reichen (някого jmdm.); s ce das
'Abendmahl 'nehmen < 16 >
причестяваме и, -ия pl 'Abendmahl n 20
причеша } примесвам
причйн|а /, -и pl 'Ursache/16, Grund
m 2
причйн|ен, -ни adj 'ursächlich, kau'sal;
~ на връзка Kau'salverbindung /17
причинйтел (-ят) m, -и pl 'Urheber m 4
причйнност/ nur sg 'Ursächlichkeit
f 11/sg, Kausali'tät / 11/sg
причиняв|ам, -аш (-ах) uv; причин[я,
-йш (-йх) V 1. verursachen vt <b>
2. (неприятности) 'antun < 38 а > (на
някого нещо jmdm. etw.)
причисляв|ам, -аш (-ах) uv; причисл|я.
-йш (-йх) V 1. 'zählen vt (към zu 3)
2. Mil 'zuteilen vt <a>, 'zuordnen vt
<a>
прнчув а ми се (-а ми се) uv; прич|уе ми
се (-у ми се) v nur 3. Pers zu 'hören
'glauben vt
причудлив adj 'seltsam, bi'zarr
причуе ми ce j причува ми се
прншел!ец т, -цй pl 'Ankömmling т 1 *;
(преселник) 'Neusiedler т 4, 'Um¬
siedler т 4
прншепв|ам, -аш (-ах) uv; пришепн|а,
-еш (-ах) V 'zuflüstern vt <а>
пришествие п nur sg Rel: второ ~ das
'Jüngste Ge'rieht n 20
пришйв|ам, -аш (-ах) uv; пришй|я, -еш
(-х) V 'annähen vt < а > (на. въз, към
an 4)
прйшк|а f -и pl 'Pickel т 4
пришпоря|ам, -аш (-ах) uv; пришпор|я,
-иш (-их) v die 'Sporen 'geben < 15 >
(коня dem Pferd)
пришушв|ам, -аш (-ах) uv; пришушн|а,
-еш (-ах) V 1. 'zuflüstern vt <а>
2. (пошушвам) 'flüstern vi <hb>
пришъл[ец m, -цй pl = пришелец
приигьпв|ам, -аш (-ах) uv; пришъпн[а,
-еш (-ах) V = пришепвам
прище ми се | прищява ми се
прищйпв|ам, -аш (-ах) uv; прищйпн[а,
-еш (-ах) V 1. 'einklemmen vt <а>
2. (стягам ейлно) fest 'einschnüren vt
< а >, zu'sammendrücken vt < а > <>
прищйпната е в кръста sie hat
'eine 'Wespentaille
прищьпв|ам, -аш (-ах) uv; прищьпн[а,
-еш (-ах) V = прищйпвам
прнщ[я се, -иш се (-йх се) uv 'Pickel
['Ausschlag] be'kommen <33b>
пршцяв[а ми се, (-а ми ce) uv;
прищ|е ми се (-я ми се) v nur 3.
Pers Lust 'haben <A> (нещо auf
etw. 4); gern 'haben, 'mögen vt < 36,
g-ch>; Appe'tit 'haben (нещо auf
etw. 4)
при'щявка /, -щевки pl 'Laune /16
приют m, -и pl 1. A'syl n 20*; старчески
-v 'Altersheim n 20; детски ~
приютявам
670
'Waisenhaus п 22 2. (подслон) 'Ob¬
dach п 20/sg
приютяв|ам, -аш (-ах) uv; приютя; -йш
(-йх) V be'herbergen vt <b>; s се
'Unterkunft'finden <27>
приядка / nur sg volkst 'Nachtisch m 1
прияжда ми се (-а ми се) uv; при|яде ми
се (-яде ми се) v Appe'tit be'kommen
<33b> (нещо auf etw. 4)
приятел (-ят) m, -и pl Freund m I
приятели|a /, -и pl 'Freundin /18
приятелски adj 'freundschaftlich
приятелствЮ n, -a pl 'Freundschaft/17
прият|ен,-ни adj 'angenehm; ж на вкус
'wohlschmeckend; - на закуска
[вечеря], ж обяд! 'guten Appe'tit!
приятиост / nur sg 'Angenehmes и 23 ■*
проагнтйр|ам, -аш (-ах) v durch
Agitation ge'winnen vt <26b>
проамерикански adj 'proamerikanisch
np66|a/, -и pl 1. 'Probe/16; кръвна ж
'Blutprobe 2. (при шивач) 'Anprobe
пробв|ам, -аш (-ах) uv 1. er'proben vt
< b >, 'ausprobieren vt < e > 2. (дре¬
ха) 'anprobieren vt <e> 3. (ядене)
'kosten v/
пробване n nur sg 1. Erprobung/17
2. (дрехи) 'Anprobe /16
npö6e|r m, -зи pl 'Rennen и 23, Fahrt
/ 17; колоездачен ж 'Radrundfahrt;
колоездачен ж на мира 'Friedens¬
fahrt
проб|еи, -ни adj 'Probe-, Ver'suchs- O
ж камък 'Prüfstein m 1
пробера t пробйрам
прббив m, -и pl 1. 'Durchbruch m 2
2. (дупка) Loch n 22, Öffnung /17
пробив |ам, -аш (-ах) uv; пробй|я, -еш
(-х) V1.durch'bohren vt <b>; куршу¬
мът пробй гърдйте му das Ge'schoß
durch'bohrte 'seine Brust 2. 'bohren vt;
ж дупка ein Loch 'bohren 3. (правя
прббив) durch'brechen vt <16b>
auch Mil; ж си път sich 'einen Weg
'bahnen
пробир|ам, -аш (-ах) uv; про|бера,
-береш (-брах) v 'auswählen vt <a>,
'aussuchen vt <a>
пробия t пробйвам
проблейв|ам, -аш (-ах) uv; пробл|ея,
-ееш (-ях) V 'blöken vi <hb>
проблем т, -и pl и. проблем ja /, -и pl
Pro'blem п 20
проблематика / nur sg Proble'malik
fWsg
проблематични, -ни adj proble'matisch
проблем|еи, -ни adj Pro'blem-
проблясв|ам, -аш (-ах) uv; проблесн|а,
-еш (-ах) v 1. 'aufleuchten vt <аfhb>
2. übertr (проявявам се) 'auflauchen vi
< a/s« > 3. nur 3. Pers; ~ ами mir wird
klar
проблясъ|к «i, -ци pl 'Schimmer m 4
пробно adv 'probeweise
проббжд|ам, -аш (-ах) uv; про|бода,
-бодеш (-бодох) V durch'bohren vt
<Ь>
пробождан|е п, -ия pl Durch'bohren
л 23 /sg
пробо|й т, -и pl 1. Tech 'Bohrer т 4,
'Locheisen и 23 2. (дупка) 'Durchbruch
т 2
пробуда / nur sg Er'wachen n 23/sg
пробужд|ам, -аш (-ах) uv; пробуд|я,
-иш (-их) V 1. 'aufwecken vt <а>,
er'wachen 'lassen vt < 2/hb> auch
übertr 2. (възкресявам) er'wecken vt
< b > 3. (предизвиквам) her'vorrufen
vt <39a>; s се 1. er'wachen vi
< b/sn > auch übertr 2. (възниквам)
entstehen vi < IO1 bjsn>
пробутв ам, -аш (-ах) uv; пробут|ам,
-аш (-ах) V 1. (бутам през) hin'durch-
schieben vt < 32 а >, 'schieben vt
< 32 > (през durch 4) 2. (прекарвам
незабелязано) hin'durchschmuggeln
vt < а >, 'schmuggeln vt (през durch 4)
3. umg (продавам) 'andrehen vt <a>
пробъбр|ям, -яш (-ях) uv; пробъбр|я,
-еш (-ах) V 'losplappern vi <аfhb>
пробягв|ам, -аш (-ах) uv; пробяг|ам,
-аш (-ах) V1. zu 'sehen sein vi <В>
2. 'laufen vi <9/sn> (от... на ... von 3
zu 5) auch Sport
пробягван е n, -ия pl Lauf m 2
провал m nur sg 1. 'Scheitern n 23/sg.
671
проводница
'Mißerfolg tn 1 2. (предателство)
Ver'rat nt l/sg
провала / nur sg 1. 'Mißerfolg m 1,
'Scheitern n 23 /sg 2. (пропаст)
'Schlucht /17, 'Abgrund т2 0на ~
'maßlos, bis zur 'äußersten 'Grenze
провал[ям, -яш -(ях) uv; провал|я, -йш
(-йх) v 1. 'durchbiegen vt < 32 а > 2.
(причинявам неуспех) zum 'Schei¬
tern 'bringen vt <24>, 'scheitern
'lassen vt <3lhb>, miß'lingen 'las¬
sen; s се 1. hin'abstürzen vi <ajsn>
2. (претърпявам неуспех) 'scheitern
vi <sn>, miß'lingen vi < 27 b/sn >
3. (на изпит) 'durchfallen vi < 3 a/sn >
4. (излагам се) sich bla'mieren
vr <d>
провежд|ам, -аш (-ax) uv; про|веда,
-ведеш (-ведох) v 1. 'durchführen vt
<a> 2. (водя през) 'führen vt (през
durch 4)
проверител (-ят) m, -и pl 'Prüfer m 4
проверител|ен, -ни adj Kon'troll-, Prüf-
проверйтелк|а /, -и pl Prüferin /18
проверк1а /, -и pl 'Prüfung / 17,
Kon'trolle / 16, Überprüfung; * на
паспортите 'Paßkontrolle; вечерна а
Mil 'Abendappell m 1 *
провер6ч|еи, -ни adj Über'prüfungs-,
Kon'troll-; а изпит Kontrollprüfung
/17
проверявам, -аш (-ax) uv; провер|я,
-йш (-йх) V 'prüfen vt, über'prüfen vt
<b>, kontrollieren vt <d>
провесв|ам, -аш (-ax) uv; провес|я, -иш
(-их) V 'hängen 'lassen vt <3jhb>
проветрив |ам, -аш (-ах) uv; проветр|я,
-йш (-йх) V 1. 'lüften vt 2. (дрехи)
'auslüften vt <а>
проветр|ям, -яш (-ях) uv = проветря¬
вам
провидение п nur sg Rel 'Vorsehung
/П/sg
провиждам, -аш (-ax) uv; про|вйдя,
-вйдиш (-видях) V 1. 'wieder 'sehen
'können vt <3bjhb> 2. (през нещо)
'sehen vt < 19 >; s ce 'sichtbar sein vi
<B>
провизии nur pl Verpflegung /17/sg
провизор|ен, -ни adj provi'sorisch
провикв ам се, -аш ce (-ax ce) uv; npo-
вйкн[а се, -еш ce (-ax ce) v laut
'rufen vi < 39/hb >
провиибм adj 'schuldig
провинени |e n, -я pl Ver'gehen n 23
провннцнал|ен, -ни adj 1. provinziell;
- но държание provinzielles Be'neh-
men n 23lsg 2. Pro'vinz-; ä град
Pro'vinzstadt /14
провинииалнз|ъм (-мът) m, -ми pl
Provinzialismus m 11 /sg
провинциалист m, -и pl Pro'vinzler m 4
провинциалйстк|а /, -и pl Pro'vinzlerin
/18
провйнцн|я /, -и pl Pro'vinz /17
провиияв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
провин|я се, -йш се (-йх ce) v sich
zu'schulden 'kommen lassen vt
<3fhb> (в нещо ctw. 4), 'schuldig
'werden vi < 18/$и> (пред an 3)
провйр|ам, -аш (-ax) uv; провр|а, -еш
(-ях) v 'stecken vt (в in 4; през durch 4)\
s ce sich 'durchschlängeln vr < a >
1провйсв|ам, -аш (-ax) uv; провйсн|а,
-еш (-ах) v (вися) her'unterhängen vi
< 5 а /hb >
2провйсв|ам, -аш (-ах) uv; провйс|я,
-иш (-их) V (провесвам) 'hängen 'las¬
sen vt <3(hb>
провйсна t ‘провйсвам
провйся | 2провйсвам
провла|к т, -ци pl 'Landenge /16
провлека | провлйчам
провлечен adj ge'dehnt, 'schleppend
провлечено adv 'schleppend
провлич|ам, -аш (-ах) uv; пров|лека,
-лечеш (-лякох) v 1. ' schleppen vt
2. (протакам) 'hinschleppen vt <a>,
'ausdehnen vt <a> O а глас mit
'schleppender 'Stimme 'sprechen vi
<16/hb>; s ce sich 'schleppen vr,
'kriechen vi < 32fsn >
пров0днн|к m, -ци pl 1. Phys 'Leiter m 4
2- El (жйца) 'Leitung / 17 3, übertr
Ver'mittler m 4
пров6дниц|а/, -и pl Vermittlerin /18
провождам
672
провожд|ам, -аш (-ах) uv; провод|я,
-иш (-их) V 1. (изпращам) 'schicken
vt (за nach i) 2. (съпровождам)
be'gleilen vt <b>
провокатор m, -и pl Provoka'teur m 1 *;
агент- -v 'Lockspitzel m 4
провокатори la f -и pl Provoka'teurin
/18
провокаторскн adj provoka'torisch
провокаторств|о n, -a pl Provokati'on
/17
провокацнон| ен, -ни adj provoka'torisch
провокаци|я /, -и pl Provokati'on / ] 8
провоккр|ам, -аш (-ах) uv, v provo-
'zieren vt <d>
провокиране n nur sg Provokati'on/17,
Provo'zieren n 23/sg
провра T провирам
провъзгласявам, -аш (-ах) uv;
провъзглася, -йш (-йх) v pro¬
klamieren vt <d>, ver'künden vt
< b >. 'ausrufen vt < 39 а > (за zu 5)
провъзгласяваме n, -ия pl Proklama¬
tion /17, 'Ausrufung /17
провървявам, -аш (-ах) uv; провърв|я,
-йш (-ях) V be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu
'laufen
провървяв!а ми (-а ми) uv; провърв;й
ми (-я ми) V nur 3. Pers be'ginnen vi
<26bfhb> Er'folg zu 'haben (в, на
bei 3)
провърт|ам, -аш (-ах) uv = провъртя-
вам •
провъртяв|ам, -аш (-ах) uv; провърт1я,
-йш (-ях) V 'durchbohren vt < а >
прогар|ям, -яш (-ях) uv; прогор|я, -йш
(-йх) у 'durchbrennen vt < 10 а >
прогермански adj 'deutschfreundlich
прогйзв|ам, -аш (-ах) uv; прогйзн|а,
-еш (-ах) V 'völlig naß 'werden vi
< 18 jsn>
прогимназиален, -ни adj Progym-
nasi'al-,' Mittelstufen-
прогимиази|я /, -и pl 'Progymnasium,
'Mittelstufe /16
прогласявам, -аш (-ах) uv; проглас|я,
-йш (-йх) V = провъзгласявам
проглежд|ам, -аш (-ах) uv; прогледн|а,
-еш (-ах) V 1. be'ginnen vi <26bjhb>
zu 'sehen; iibertr 'sehend 'werden vi
<18/sn> 2. (вйждам се) 'sichtbar
sein vi < B >
проглушавам, -аш (-ах) uv; иро-
глуш|а, -йш (-йх) v: « ушй 'ohrenbe¬
täubenden Lärm 'machen; x на
някого ушите übertr jmdm. in den
'Ohren 'liegen O x света in die Welt
po'saunen vt
прогние [ам, -аш (-ах) uv; прогни |я, -еш
(-х) V 'faulen vi <sn>, ver'faulen vi
<bjsn> auch übertr
прогноз|а/, -Hp/Pro'gnose/16 O x за
времето 'Wettervorhersage /16, 'Wet¬
terbericht m 1
npoi oaäpiHM, -яш (-ях) uv; проговор|я,
-иш (-их) v be’ginnen vi < 26 b/hb > zu
'sprechen
прогонв|ам, -аш (-ах) uv; прогон|я, -иш
(-их) V ver'treiben vt <23b>
прогонване n nur sg Vertreibung /17
прогоня t прогонвам
прогоря t прогарям
програм|а /, -и pl Pro'gramm n 20*
програм|ен, -ни adj Pro'gramm-, pro¬
grammatisch; ~ на декларация pro¬
grammatische Erklärung /17
програмист m, -и pl Programmierer m
4
прогрес m nur sg 'Fortschritt m 1
прогресивен, -ни adj 'fortschrittlich,
progressiv
прогреснвност / nur sg 'Fortschritt¬
lichkeit/ 17
прогресиране n nur sg Vor'ankommen
n 23Jsg
прогресйст m, -и pl Hist 'Mitglied n 21
der libe'ral-progres'siven Partei
прогреси1я /, -и pl Progres'sion /17
прогрйзв|ам, -аш (-ах) uv; прог[риза,
-ризеш (-рйзах) v zer'nagen vt < b >,
'durchnagen vt <a>
прогуляв[ам, -аш (-ах) uv; прогуля|я,
-еш (-х) V 'durchbringen vi < 24 а >
прогьрмяв|ам, -аш (-ах) uv; прогърм|я,
-йш (-ях) V 1. be'ginnen vi <2bb/hb>
zu 'donnern 2. (гърмя силно) laut
673
продължителност
'donnern vt <hb> 3. übertr (прочувам
се) in 'aller 'Munde sein vi <B>
продавам, -аш (-ах) uv; про|дам,
-дадеш (-дадох) v 1. verkaufen vt
<b> 2. übertr umg 'predigen vt, vi
<hb> O на краставичар крастави¬
ци не ~ ай 'bringe nichl der 'Nach¬
tigall das 'Singen bei
продаван|е n, -ия p/ Ver'kauf m 2
предавател |ен, -ни adj Ver'kaufs-,
Kauf-; * акт 'Kaufvertrag m 2
продавач m, -и pl Verkäufer m 4
продавачиla /, -и pl Verkäuferin /18
лродажб|а / -и pl Ver'kauf m 2
продажбен adj Ver'kaufs-
продаж|ен, -ни adj 'käuflich; ~ на жена
'käufliche Frau /17 O - на цена
Verkaufspreis m 1
продажни|k m, -ци pl bestechlicher
Mensch m 8
продажнически adj kor'rupt
продажничество n, -a pl Kor'ruptheit
f 17 fsg, Bestechlichkeit /17/sg
продажност / nur sg = продажничес¬
тво
продам t продавам
продан/nur sg Ver'kauf m 2; за ~ zum
Ver'kauf, verkäuflich
продемонстрйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'vor¬
führen vi <a>; demonstrieren vt
<d>
лродера t продйрам
продиктувам, -аш (-ах) v dik'tieren vt
<d>
проднр|ам, -аш (-ах) uv; прод|ера,
-ереш (-päx) v zer'reißen vt <21b>
auch übertr, 'aufreißen vt <21a>
продоволствен adj 'Lebensmittel-; ~
магазин 'Lebensmittelgeschäft n 20;
~ и стоки 'Lebensmittel pl
продов6лстви|е n, -я pl 1. 'Lebensmittel¬
versorgung/17 2. (продукти) 'Lebens¬
mittel pl Mil Provi'ant m 1
продов6лствун|ам, -аш (-ах) uv mit
'Lebensmitteln ver'sorgen vt < b >
продукт nt, -и pl Pro'dukt n 20,
Erzeugnis n 27
продуктйв[ен, -ни adj produk'tiv
43 Wtb. Bulg-Dl.
продуктивност fnur sg Produktivi'lät
/17/sg
продукци|я /, -и pl Produkti'on / 17,
Erzeugung /17
продумв|ам, -аш (-ах) uv; продум[ам,
-аш (-ах) V 1. Sagen vt 2. be'ginnen vi
<26b/hb> zu Sprechen
продупчв|ам, -аш (-ах) uv; продупч|а,
-иш (-их) V durch'lochem vt <b>;
(билет) 'knipsen vt, 'lochen vt
продухв|ам, -аш (-ах) uv; продух|ам,
-аш (-ах) V 'durchblasen vt <3а>
продухваме п, -ия pl 'Durchblasen
п 23 jsg
продълговат adj 'länglich
продълговатост fnursg 'längliche Form
/17
продължавам, -аш (-ах) uv; про¬
дължа, -йш (-йх) V 1. (удължавам)
verlängern vt <b> 2. (след прекъсва¬
не) 'fortsetzen vt < а >; * събрание¬
то die Versammlung 'forlsetzen; «
разходката den Spa'ziergang 'fort¬
setzen 3. (върша по-нататък) 'fortfah¬
ren vi <4a/A6>; той продължй да
пише er fuhr fort zu Schreiben, er
schrieb 'weiter; (говоря по-нататък)
'fortfahren; (ходя по-нататък)
'weitergehen vi < 13 aJsn >; (превозно
средство) 'weiterfahren vi <4a/sn>;
(чета ло-нататък) 'weilerlesen vi
< I9a/A6> 4. (трая) 'andauem vi
<ajhb>, 'fortdauern vi <г/ИЬ>,
'dauern vi <hb> O * да съм [бъда]
'bleiben vi <23fsn>
продължени|e n, -я pl 1.'Fortsetzung
/ 17 2. (по-нататъшно траене)'Fort¬
dauer / 16/sgO в » на im Ver¬
lauf 2
продължител (-ят) m, -и pl 'Fortsetzer
m 4, 'Fortführer m 4
продължйтелк| a /, -и pl 'Fortselzerin
Я8 . ,
продължителен, -ни adj lang 'an¬
dauernd, 'anhaltend
продължително adv 'lange, 'andauernd
продължителност / nur sg 'Dauer
/16/*
продънвам
674
продънв|ам, -аш (-ах) uv; продън|я,
-иш (-их) V 1. (избивам дъно) den
'Boden 'ausschiagen < 4 а > (нещо von
etw.) 2. (панталони) 'ausbeulen vt
< а > 3. (изкривявам) 'durchbiegen vt
< 32 а >; е се I. 'einstürzen vi
<а/sn>, 'durchbrechen vi <16а/
sn>2. (дрехи) 'durchgescheuert 'wer¬
den vi < 18 Jsn >
лродън|ям, -яш (-ях) uv = продънвам
проект m, -и pl 1. Pro'jekt n 20 auch
Tech 2. (за стопански план) Ent'wurf
m 2 0 имам ~ и umg ich 'habe elw.
['einiges] vor
проектант m, -и pl Projek'tant m 8
проектанти |a / -и pl Projek'tantin /18
проектантска adj Projek'tierungs-;
~а организация Projek'tierungsbüro
«24
проектвр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. beab¬
sichtigen vt <b>, 'vorhaben vi <A,
a> 2. Tech projek'tieren vt <d>
3. Math proji'zieren vt < d >
проектиран |e n, -ия pl 1. Tech Pro¬
jektierung /17 2. Math Projekti'on
/17
проектодоговор m, -и pl Vertragsent¬
wurf m 2
проектоплан m, -ове pl 'Planentwurf
m 2
проектолрограм | а /, -и pl Programm¬
en twurf m 2
проекторезолюция /, -и pl Resoluli-
'onsentwurf m 2
проекторешенн|е n, -я pl Be'schlußent-
wurf m 2
проектосметен, -ни adj: ~ на доку¬
ментация 'Kostenvoranschlag m 2
проекцн6н|ен, -ни adj Projekt!'ons-;
ä апарат Projektionsapparat m 1,
'Diaprojekior m 9 a, Dia'skop n 20*
проекцн|я /, -и pl Math Projekti'on
/17
проехтяа|ам, -аш (-ах) uv; проехт]я,
-йш (-ях) V ertönen vi < Ь/sn >,
er'schallen vi < Ь/sn >,'donnern vi
<hb>
проечйв|ам, -аш (-ах) uv; npoenla,
-йш (-ах) V 'widerhallen vi <a./hb>,
er'schallen vi < b/sn >
прожектйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. 'vor¬
führen vt < a >, 'zeigen vt 2. (филм)
'spielen vt
прожектйран|е n, -ия pl = прожекция
прожектор m, -и pl 'Scheinwerfer m 4
прожектор!ен, -ни adj ’Scheinwerfer-
прожекцн|я/, -и pl 'Vorführung/17; ж
на филм 'Filmvorführung
прожнвяв|ам, -аш (-ах) uv; прожив|ея,
-ееш (-ях) v ver'bringen vt <24b>,
ver'leben vt <b>
прожулв|ам, -аш (-ах) uv; прожул|я,
-иш (-их) V 'durchscheuern vt <а>
проз|а / -и pl 'Prosa /16/sg auch übertr
прозай1к m, -ци pl 1. 'Prosaschriftsteller
m 4 2. übertr Pro'saiker m 4
прозаичен, -ни adj 1. pro'saisch 2. selten
'Prosa-
прозайчност / nur sg 'Prosa /16/sg
пр6звнщ|е n, -a pl 'Beiname m 7 a; iron
'Spottname, 'Spitzname
прозвучавам, -аш (-ах) uv; прозвуч|а,
-йш (-ах) V er'klingen vi < 27 Ь/sn >,
ertönen vi < b/sn >
прозвънтяв|ам, -аш (-ах) uv; проз¬
вънтя, -йш (-ях) V 1. 'klirren vi
<hb>, 'klingen vi <21jhb> 2.(звъ¬
нец) ertönen vi <b/sn>
прозвъняв|ам, -аш (-ах) uv; прозвън|я,
-йш (-ях) V er'klingen vi < 27 bJsn >, er¬
tönen vi < Ь/sn>, tönen vi <hb>
прозея се T прозявам се
прозйна се Т прозявам се
прозйр|ам, -аш (-ах) uv; прозр|а, -еш
(-ях) V 1. hin'durchschimmern vi
<аjhb> 2. (виждам се) 'sichtbar sein
vi <В>, zu 'sehen sein 3. (вйждам
едва) er'kennen 'können vt < 3b/hb >
4. (предвиждам) vor'aussehen vt
<19a>, er'ahncn vt <b> 5. (внйк-
вам) 'eindringen vi < 27 a/sn > 6.
(разбирам) be'greifen vt <21 b>,
durch'schauen vt <a>
прозйр|ен, -ни adj 'durchsichtig
прозодйч|ен, -ни adj pro'sodisch
прозодиа / nur sg Proso'die /16 a
675
произлизам
прозор|ец т, -ци pl 'Fenster и 23; мия
- ци 'Fenster 'putzen; ~ ците се изпо¬
тяват die 'Fensterscheiben 'laufen an
прозорлйв adj 'weitblickend
прозорлйвосг / nur sg 'Weitblick m 1 jsg
прозра t прозирам
прозрач|ен, -ни adj 'durchsichtig auch
übertr
прозрачюст / nursg 'Durchsichtigkeit
f\7/sg
прозрените n, -я pl 'Weitsicht / 17/sg,
Voraussicht f 17/sg
прозяв|ам се, -аш се (-ах се) uv; прозйн|а
се, -еш се (-ах се) о^проз|ея се, -ееш се
(*ях се) V gähnen vi <hb>
про|зявка / -зевки pl 'Gähnen п 23jsg
проигравам, -аш (-ах) uv; проигра |я, -еш
(-х) V ver'spielen vt <b>
произведа f произвеждам
■фоизведени|е п, -я pl 1. Werk п 20;
избрани (събрани] ~я 'ausgewählte
[gesammelte] 'Werke 2. Erzeugnis n 27;
печатни ~ я 'Druckerzeugnisse; - я на
леката промишленост Erzeugnisse der
'Leichtindustrie
произвеждам, -аш (-ах) uv; произ|веда,
-ведеш (-ведох) v 1. produ'zieren vt
<d>,er'zeugen vt <b>, 'hersteilen vt
<a> 2. (провеждам) 'durchfuhren vt
<a> 3. (причинявам) her'vorrufen vt
< 39 a >, ver'ursachen vt < b > 4. (пови¬
шавам) be'fördem vt < b >, er'nennen
vt <10b>; ä го лейтенант ihn zum
'Leutnant be'fördem O s следствие
Jur 'eine Untersuchung 'einleilen <a>;
ä добро впечатление 'einen 'guten
'Eindruck 'machen
пронзв£ждян|е n, -ия pl 1. Produktion
/17, Erzeugung/17 2. Mil Be'förde-
rung/17
пронзв6д|ен, -ни adj 'abgeleitet auch
Gramm O ~но съединение Chem
Derivat n 20; а суфикс Gramm 'Ab-
leiiungssuflix n 20
производител (-ят) m, -и pl Produzent
m 8, Er'zeuger m 4, 'Hersteller m 4
производител ен, -ни adj produk'tiv;
- ни сили Politök Produk'tivkräfte
pF
пронзводнгелк|а / -и pl Produ'zen-
tin /18, 'Herstellerin /18
производителност/ nur sg Produktivität
/ 17/sg\ ~ на труда Politök 'Arbeits¬
produktivität
производствен adj Produktions; ~ план
Produkti'onsplan m 2; ~ стаж
Produkli'onspraktikum «29; - o съве¬
щание Produktionsberatung /17; ~ и
отношения Politök Produktionsver¬
hältnisse pF
пронзв6дствени|к m, -ци pl Produkti¬
onsarbeiter m 4
производственик!а / -и pl Produkti-
'onsarbeiterin /18
производств|о n, -apl 1. Produktion/17
auch Politök; 'Herstellung / 17,
Erzeugung / 17; промишлено a
Industrieproduktion; стоково a 'Wa¬
renproduktion; масово a 'Massen¬
produktion; отивам в а то in die
Produktion 'gehen vi < 13/j« >; работя
в а то in der Produktion 'arbeiten vi
<hb>; средства за a Politök
Produktionsmittel pl; оръдия за а
Politök Produktionsinstrumente pl 2.
Mil Beförderung/17 (от... за von 3 zu
3) O съдебно a Jur Gerichtsverfahren
«23
произвол m, -и pl 'Willkür / 12/sg O
оставам на ~ а на съдбата dem
'Schicksal überlassen sein vi <B>
произв6л|ен, -ни adj 1. 'willkürlich, 'ei¬
genmächtig 2. (случаен) 'zufällig; - на
цена beliebiger Preis ml; ~ на точка
beliebiger Punkt m 1
пронзволннч(а, -иш (-их) uv, v 'willkürlich
'handeln vi <hb>
произволно adv 'willkürlich, 'eigenmäch¬
tig
произлиз|ам, -аш (-ах) uv; произ|ляза,
-лезеш (-лязох) v 1. (произхождам)
'abstammen vi < &/hb > (от von 3),
Stammen vi <hb> (от von 3, aus 3)
2. heivorgehen vi < 13 г/sn > (от ausi)
3. (ставам) vor sich 'gehen vi < 13/sn>.
geschehen vi < 19b/sn>
произнасям
676
пронзнас|ям, -яш (-ях) uv; произ|неса,
-несеш (-несох) v 1. 'aussprechen vt
< 16 а >, artikulieren vt < d > 2. Jur
ver'lesen vt < 19b>, 'sprechen vt
< 16 >; * присъдата das 'Urteil
'sprechen [ver'lesen]; s ce sich 'aüßern
vr (за zu 3, 'über 4), eine 'Meinung
'aussprechen
произношение n, -я pl 'Aussprache/16,
Artikulali'on /17
произтич|ам, -аш (-ах) uv; произ|тека,
-течеш (-текох) v 1. 'ausgehen vi
< 13 ajsn > (от von 3) 2. (произхож¬
дам) 'abstammen vi < a/hb > (от von
3), 'stammen vi <hb> (от von 3, aus 3)
3. (резултирам) sich er'geben vr
< 15 b> (от aus 3)
произход m, -и pl 1. 'Abstammung/17,
'Herkunft / 14jsg 2. (начало) 'Ur¬
sprung m 2
произхождам, -am (-ax) uv 1. (водя
потеклото си) 'abstammen vt < a/hb >
(от von J), 'stammen vi <hb> (от von
3. alis 3) 2. (водя началото си) 'seinen
'Ursprung 'haben < A> (от in 3)
произхождение n nur sg = произход
произшествие и, -я pl 1, 'Vorfall m 2,
'Zwischenfall m 2 2. (нещастен слу¬
чай) 'Unfall m 2; автомобилно x,
пътно-транспортно x Ver'kehrsunfall
проядох |a / -и pl 'Tunichtgut nt 1
прокажен adj 'aussätzig
прокажени|к m, -ци pl 'Aussätziger m 7 +
проказа/nur sg 'Aussatz m 2, 'Lepra/15
прокапв!ам, -аш (-ax) uv; прокап|я, -еш
(-ах) V 1. be'ginnen vt < 26 Ъ/hb > zu
'tropfen ['tröpfeln] 2. (покрив) 'undicht
'werden vi < 18jsn>
прокарв|ам, -аш (-ax) uv; прокар|ам, -аш
(-ах) V 1. (през дупка) 'durchstecken vt
<а>, 'durchschieben vt <32а> 2.
(превеждам) 'durchführen vr <а>,
hin'durchführen vt <a>, ge'leilen vt
< b > (през durch 4) 3. (правя движе¬
ние) 'fahren vt <4lsn> 'streichen vi
<21 /sn> (по, над, през 'über 4) 4.
(тегля) 'ziehen vt <32, h-g> 5. (пос¬
троявам път) 'anlegen vt <a>, 'bauen
vr 6. (инсталации) 'legen vt; x електри¬
чество Licht 'legen 7. (налагам) 'durch¬
setzen vt <a> 8. umg (стока) an den
Mann 'bringen vt <24> 9. umg (раз-
слабвам) 'abführende 'Wirkung 'haben
< A > O x закон ein Ge'setz 'durch¬
bringen <24a>
прокашл|ям се, -яш се (-ях ce ) v sich
'räuspern vr
прокйсв|а (-a) uv; прокйсн|е (-a) v nur 3.
Pers 'sauer 'werden vi <18/sn>
прокламаци]я /, -и pl Proklamati'on /17
прокламирам, -аш (-ax) uv, v prokla-
'mieren vt < d >, ver'künden vt < b >
проклев|ам, -аш (-ax) uv = проклинам
проклет adj 1. ver'flucht, ver'wünscht
2. (зъл) 'boshaft
1фоклетй|я/ -и pl 1. (злоба) 'Boshaftigkeit
/17 2. (жена) verwünschtes [ver'flixtes]
'Frauenzimmer n 23 3. (нещастие)
'Unglück n 20, Pech n 20/sg; за x zum
'Unglück , zu 'allem 'Unglück
проклетии[к m, -ци pl 'Bösewicht m 1,
ver'flixter Kerl m 1
проклетниц|а /, -и pl ver'flixtes Weib
n 21 ['Frauenzimmer n 23]
проклнн|ам, -аш (-ax) uv; прокълн|а,
-еш (-ах) od (проклех) v ver'fluchen vt
< b >, ver'wünschen vt < b >
прокляти|е n, -я pl Fluch m 2, Ver¬
wünschung/17; x ! ver'dammt!, ver¬
'flucht!
прок6б|а /, -и pl Ver'kündung /17 von
'Unheil, 'schlimme 'Weissagung / 17;
изричам x 'Unheil ver'künden <b>
прокобв|ам, -аш (-ax) uv = прокобя-
вам
прокоб|ен, -ни adj 'unheilverkündend
прокобни1к т, -ци pl 'Unheilverkünder
т 4
прокобнпц!а /, -и pl 'Unheilver'künde-
rin /17
прокоб6в|ам, -аш (-ах) uv; прокоб|я,
-йш (-йх) V 'Unheil ver'künden <b>
проконтролир ам, -аш (-ах) uv, v 'durch¬
kontrollieren vt <e>, über'prüfen
vt <b>
прокоп m, -и pl 'Grube /16
677
променлив
прокопае|ам, -аш (-ах) uv; прокопа|я,
-еш (-х) V 'graben vt <4/hb>
прокопсв|ам, -аш (-ах) uv; прокопс|ам,
-аш (-ах) V volkst auf 'keinen 'grünen
Zweig 'kommen vi < 33/s«>
прокопсйя / nur sg volkst Er'folg m 1,
Vor'ankommen n 23/sg, Sinn m 1;
няма ~ ! es führt zu nichts!
прокрадв|ам, -аш (-ах) uv; прокрадн|а,
-еш (-ах) V 'durchschmuggeln vt <а>;
s се sich 'einschleichen vr <21 a>
('stehlen < 20 > ] (в in 4)\ sich 'schlei¬
chen vr <21 > ['stehlen] (от aus 5)
прокудя / nur sg Vertreibung / 17,
Vertagung / 17
прокужд|ам, -аш (-ах) uv; прокуд|я,
-иш (-их) V volkst vertreiben vt
< 23b >, ver'jagen vt < b >
прокуратур|а /, -и pl 'Staatsanwalt¬
schaft /17
прокурйст m, -и pl Proku'rist m 8
прокурор m, -и pl 'Staatsanwalt m 2;
главен ~ Gene'ralstaatsanwalt
прокурорски adj 'Staatsanwalts-; ~
надзор 'Aufsichtspflicht / 17 des
'Staatsanwalts
прокълна t проклинам
прокьлнав|ам, -аш (-ах) uv = прокли¬
нам
прокьлняв|ам, -аш (-ах) uv; прокълн|я,
-йш (-йх) V 'keimen vi <hb>
прокънтяв|ам, -аш (-ах) uv; прокънт|я,
-йш (-ях) V tönen vt <hb>
прокьсв|ам, -аш (-ах) uv; прокъс|ам,
-аш (-ах) V 'durchscheuern vt <а>,
zer'reißen vt < 21 b >
пролазв|ам, -аш (-ах) uv; пролаз|я, -иш
(-их) V 1. be'ginnen vi <26 Ъ/hb> zu
'kriechen 2. 'kriechen vi <32/sn>
пролежав|ам, -аш (-ах) uv; пролеж|а,
-йш (-ах) V 1. 'liegen vi <2\/hb> 2. (в
затвор) 'sitzen vi <25ljhb>
пролет /, -и pl 'Frühling m 1* auch
übertr, 'Frühjahr n 20; als adv im
'Frühling
пролетариат m, -и pl Proletariat n 20/sg
пролетаризацня / nur sg Proletari'sie-
rung/17
пролетаризйр1ам, -аш (-ах) uv, v prole-
tari'sieren vt <d>; s ceproletari'siert
'werden vi < 18/sn >
пролетари|й (-ят) m, -и pl Proletarier
nt 4
пролетарски adj proletarisch
пролетен, -ни adj 'Frühlings-, 'Früh¬
jahrs-; ~ ни дрехи 'Frühjahrsbeklei¬
dung /17; «-на умора 'Frühjahrs¬
müdigkeit /17/sg; ~ ни култури 'Som¬
merkulturen /17//?/
пролетес adv 'voriges 'Frühjahr
пролети adv im 'Frühling
пролетниц|а/, -и pl 'Sommerkultur/17
пролетя t пролйтам
пролея | пролйвам
пролив т, -и pl 'Meerenge /16
пролйв|ам, -аш (-ах) uv; прол|ея, -ееш
(-ях) V ver'gießen vt <32b> auch
übertr, ver'schütten vt < b >; x кръв
Blut ver'gießen; x сълзи 'Tränen
ver'gießen
пролив|ен, -ни adj 'heftig; x дъжд
'Regenguß m 2, 'heftiger 'Regen m 4
лролйт|ам, -аш (-ах) uv; пролет|я, -йш
(-ях) V 1. (минавам) vor'überfliegen
vi <32аjsn> auch übertr 2. (из¬
минавам) zu'rücklegen vt < a > 3. (за
определено време) 'fliegen vi
< 32 /sn>
проличав|ам, -аш (-ах) uv; пролич|а,
-йш (-ах) V er'sichtlich sein vi <B>,
'sichtbar 'werden vi < 18/sn >; 'spür¬
bar sein
проло|г m, -зи pl Pro'log m 1
пролом m, -и pl 1. Schlucht /17
2. (проход) Paß m 2 3. (отвор) 'Öff¬
nung/ 17
проломотв|ам, -аш (-ах) uv; проло-
мбт|я, -иш (-их) v 'murmeln vi <hb>,
'nuscheln vi <hb>
пролук|а /, -и pl 'Ritze /16, Spalt m 1
промеждутък m, -ци pl 1. (време) 'Zeit¬
raum m 2, 'Zwischenzeit/17 2. (място)
Zwischenraum m 2
промеждутъчен, -ни adj 1. 'Zwischen-
2. (преходен) 'Übergangs-
промеилйв adj 1. veränderlich 2. (не¬
промспливост
678
постоянен) 'unbeständig, 'wechselnd;
~ ток 'Wechselstrom т 2; ~ о дви¬
жение Phys 'ungleichförmige Be'we-
gung/17
променлйвост / nur sg 'Unbeständig¬
keit / 17/sg, 'Wechselhaftigkeit /17,
Veränderlichkeit /17
променчйв adj 'unbeständig
променчйвостfnur sg = променлйвост
промен|ям, -яш (-ях) uv; промен|я, -йш
(-йх) V 1. 'ändern vr, ver'ändern vt
< b > 2. (сменям) 'wechseln vr; « ce
sich 'ändern vr, sich ver'ändern vr
прометеев adj prome'theisch
промйв|ам, -аш (-ах) uv; промй|я, -еш
(-х) V 'auswaschen vt <4а>, 'aus¬
spülen vt < а > O » злато Gold 'wa¬
schen < 4 >; » филм 'einen Film
ent'wickeln <b>
промиване n nur sg 1. 'Auswaschen
n 23/sg, 'Ausspülen n 23/sg 2. Film
Ent'wickeln n 23/sg
промйвк|а/, -и pl 'Auswaschen n 23/sg,
'Ausspülen n 23jsg
промиел|ям, -яш (-ях) uv; промиел|я,
-иш (-их) V über'denken vt < 10b,
nk-ch>
промие |ъл m, -ли 'Vorsehung / П/sg;
божи * 'göttliche 'Vorsehung
промишлен adj industriell, Industrie-;
~и стоки Indu'striewaren /16//»/,
~ и предприятия Industriebetriebe
m \/pl, ~o производство Industrie¬
produktion /17; ~ център Indu¬
striezentrum n 28; ~ o стоково
производство industrielle 'Waren¬
produktion O работа c ~ и методи
'Arbeit / 17 mit industriemäßigen
Me'thoden
промйшлени|к m, -ци pl Industrieller
m 7+
промишленост /nur sg Industrie /16 a;
лека ~ 'Leichtindustrie; тежка ~
'Schwerindustrie
промйя t промивам
промовйр|ам, -аш (-ах) uv v promo¬
vieren vr <d/hb>
пром6цн|я /, -и pl Promoti'on /17
промучав|ам, -аш (-ах) uv; промуч|а,
-йш (-ах) v muh 'rufen vt < 39/hb >
промушв|ам, -аш (-ах) uv; промуш|а,
-иш (-их) V 1. durch'bohren vr <а>
2. (провйрам) Stecken vr (през durch
4); s се sich 'durchschlängeln vr < а >
промъкв|ам, -аш (-ах) uv; промъкн|а,
-еш (-ах) V 1. 'durchziehen vr <32 а,
h-g>, 'durchschleppen vr <a> 2.
(тайно прокарвам) 'durchschmuggeln
vr <a>; s ce 1. 'durchkriechen vr
<32a/sn>, 'durchdringen vi <27а/
sn> 2. (тайно) sich 'einschleichen vr
<21 a>, 'heimlich 'eindringen vt
<27a/sH> auch übertr
промълвяв|ам, -аш (-ах) uv; про¬
мълви, -йш (-йх) V 'leise 'flüstern vt;
не » нйто думица kein Wort her'vor-
bringen <24>
промълв|ям, -яш (-ях) uv = промълвя-
вам
промърморя!ам, -аш (-ах) uv; промър¬
мори, -иш (-их) V 'murmeln vr
про|мяна /, -мени pl 'Änderung / 17,
Veränderung/17, 'Wechsel т 4, 'Wan¬
del т 4
проннзв|ам, -аш (-ах) uv; пронй|жа,
-жеш (-зах) v (с нож, острие) durch¬
'bohren vr < b >; übertr (звук) durch-
'dringen vr < 27 b > O ~ а ме остра
болка 'einen Siechenden Schmerz
ver'spüren < b >; ~ а ме студ 'schnei¬
dende 'Kälte ver'spüren; « ro c
погледа си ihn mit 'Blicken durch¬
'bohren; шумът ~ а ушите der Lärm
ist 'ohrenbetäubend; вик ~ а въздуха
ein Schrei zer'reißl die Luft
проннзйтел|ен, -ни adj 'gellend, 'ohren¬
betäubend, 'durchdringend; s пог¬
лед 'durchdringender [Stechender]
Blick m 1
пронизйтелно adv 'durchdringend, 'gel¬
lend, 'ohrenbetäubend
пронизйтелност /nur sg 'durchdringen¬
de Kraft/14; (звук) 'gellende [Schrille]
'Lautstärke /16
пронйкв|ам, -аш (-ах) uv; пронйкн|а,
-еш (-ах) VI. 'eindringen vi < 27 аjsn >
679
проповедник
auch übertr 2. (изпълвам, разпростра¬
нявам се) durch'dringen vt <27b>;
s се er'föllt 'werden vi < 18/sn>
проникнат adj durchdrungen, er'füllt
(c, от von 3)
проникновен adj 1. 'tiefgreifend, 'tief¬
schürfend 2. (задушевен) 'eindringlich,
zu 'Herzen 'gehend
проникновете n nur sg 1. 'Weitsicht
/ \ljsg, Voraussicht / 17jsg 2. (заду¬
шевност) 'Eindringlichkeit f 11/sg
проникновено adv 1. 'tiefgreifend, 'tief¬
schürfend, in die 'Tiefe 'gehend 2. (заду¬
шевно) zu 'Herzen 'gehend, 'eindringlich
проникновеност f nur sg = проникнове¬
ние
проницаем adj 'durchlässig
проницаемост / nur sg 'Durchlässigkeit
/17/*
проницател ен, -ни adj 'scharfsinnig,
'weitblickend; « ум 'scharfer Ver'stand
m 1 /sg; ft поглед 'durchdringender
Blick m 1
проницателност / nur sg 'Scharfblick
m 1 /sg, 'Scharfsinn m \jsg, 'Weitblick
m l lsg
прононсйран adj 'ausgesprochen
пропаганда /, -и pl Propaganda / 15;
партййна « Par'teipropaganda
пропагандатор nt, -и pl Propagandist m 8
пропагандатори !a / -и pl Propagan'di-
stin /18
пропагандаторски adj propagandistisch
пропаганд ен, -ни adj Propaganda-,
propagandistisch; ft материал Pro-
pa'gandamaterial n 31
пропагандирам, -am (-ax) uv, v pro-
pa'gieren vt <d> v
пропагандйране n nur sg Propa'gierung
/17
пропагандйст m, -и pl = пропагандатор
пропад|ам, -аш (-ax) uv; пропадн|а, -еш
(-ах) V1. 'fallen vi <3/т>, ver'sinken vi
<27bfsn>, 'sinken vi < lljsn >; ft b
дупка in ein Loch'fallen; * в дълбокия
сняг im 'tiefen Schnee 'einsinken vi
< 27 ajsn >; вълната се дига и ~ а die
'Welle steigt und sinkt 2. (изчезвам)
ver'schwinden vi < 27 b/sn > 3. (заги¬
вам) 'untergehen vi <13a/sn> 4. (не
успявам) mißlingen vi < 27 bjsn > 5.
(морално) ver'kommen vi < 33 b/sn >
6. (на изпит) durchfallen vi <3a/sn>
O s в дън земя wie vom 'Erdboden
ver'schwunden sein
пропаст / -и pl 1. Geogr 'Abgrund m 2,
Schlucht/172. übertr Kluft / 14; разделя
ни дълбока ~ uns trennt eine 'tiefe
Kluft 3. (гибел) 'Untergang m 2
пропедевтика/nur sg Propädeutik/11/sg
пропера ] пропирам
пролив |ам, -аш (-ах) uv; пропй|я, -еш (-х)
V 1. be'ginnen vi < 26 bfhb > zu 'trinken
2. (пари) ver'trinken vt < 27 b > 3. (про¬
никвам) durch'dringen vt < 27 b >; «
ce zum Trinker 'werden vi < 18/sn>
пропиляв ам, -аш (-ax) uv; пропил|ея,
-ееш (-ях) V 1. (средства) verschleudern
vt <b> 2. (време, пари) ver'geuden vt
<b> O ä живота си sein 'Leben
'nutzlos ver'bringen <24b>; ft ce
ver'schwinden vi < 27 bjsn >
пропйр|ам, -аш (-ax) uv; про|пера,
-переш (-прах) v durchwaschen vt < 4 >
пропнсв|ам, -аш (-ах) uv; пропй|ша,
-шеш (-сах) v 1; be'ginnen vi <26 b/hb>
zu 'schreiben 2. (отново) 'wieder be'gin¬
nen zu 'schreiben
протицяв|ам, -аш (-ax) uv; пропищ|я,
-йш (-ях) V I. (прозвучавам) er'tönen
vi <bfsn> 2. (започвам да крещя)
'anfagen vi < 2 г/hb > zu'schreien
3. (минавам със свистене) vor'beipfei-
fen vi <21 a/sn>, vor'beisausen vi
<a/sn> 4. (оплаквам ce) 'wehklagen vi
<hb>, 'klagen vi <hb>, 'schreien vi
<23 jhb>
]проплакв|ам, -аш (-ax) uv; пропла|ча,
-чеш (-ках) v 'weinen vi <hb>, 'klagen
vi <hb>
2пропл£кв|ам, -аш (-ax) uv; проплахн|а,
-еш (-ах) V 'ausspülen vt < а >, 'spülen vt
проповед/ -и pl 'Predigt/17
проповедни|к m, -ци pl 1. 'Prediger m 4
2. übertr (разпространител) Verbreiter
m 4
проповедница
680
проповедника/, -и pl Verbreiterin/18
проповеднически adj 'Prediger-; - тон
'Predigerton т 2
проповедничество п nur sg 'Predigen
и 23/sg
проповядв1ам, -аш (-ах) uv 1. 'predigen vt
2. (разпространявам) verbreiten vt
<b> 3. (поучавам) 'lehren vt
пропорцнонал|ен, -ни adj proportio'nal
пропорционално adv proportio'nal
пропорционалност / nur sg Proportiona¬
lität/17
пропорци я / -и pl Proportion /17
проправ|ям, -яш (-ях) uv; проправ|я, -ши
(-их) v: х път 'einen Weg 'bahnen auch
übertr; x пъртина 'einen Pfad 'bahnen
пропукв ам, -аш (-ах) uv; проггук|ам, -аш
(-ах) V 1. (правя пукнатини) zer'schla-
gen v/ <4Ь>2. (започвам да пращя)
Tcnistem vi <hb>, 'knacken vi <hb>;
» ce 'bersten vi <l6/sw>, 'platzen vi
<sn>; (стъкло, чаша) 'springen vi
< 21/sn >, zer'springen vi < 27 bjsn >
пропуск m, -и pl 1. (документ) Passier¬
schein tn 1, 'Ausweis m 1 2. (портиерна)
'Einlaß m 2 3. (пропускане) 'Durchlaß
m 2 4. (нещо пропуснато) 'Lücke /16,
Ver'säumnis n 27 5. Mil (парола) Pa’role
/16
пропускаемост / nur sg 'Durchlaßfähig¬
keit /17
пропуск|ам, -аш (-ах) uv; пропусн|а, -еш
(-ах) v I. (оставям да мине, оставям да
премине, оставям да проникне, не за¬
държам) 'durchlassen vt < 3 а > 2.
(оставям да отмине) vor'beilassen vt
< 3 а > 3. (изтървавам) ver'säumen vt
< b >, ver'passen vt < b >; x удобния
момент den 'günstigen Mo'ment ver¬
'passen [ver'säumen); x трамвая die
'Straßenbahn ver'säumen [ver'passen]
4. (изпускам, прескачам) 'auslassen vt
< 3 a >, überspringen vt < 27 b > 5. (не
чувам) über'hören vt <b> 6. (не
виждам) über'sehen vt <19b>7. (не
правя нещо) unterlassen vt <3b>;
пропуснах да се обадя ich unterließ es,
mich zu 'melden 8. (не забелязвам)
ent'gehen vi < 13b/sn >; x нещо mir
ent'geht etw. 9. (лишавам се без да
искам) sich ent'gehen 'lassen vt < 3jhb >
10. (отказвам ce) ver'zichten vi < hjhb >
пропускателен, -ни adj: x билет Pas¬
sierschein/и 1; x пункт Kontrollpunkt
m 1; Passierstelle /16; ~ на бележка
Passierschein
пропушв|ам, -аш (-ах) uv; пропуш|а, -иш
(-их) V 'anfangen vi <2аjhb> zu 'rau¬
chen
пропупцам, -аш (-ах) uv = пропускам
пропъжд ам, -аш (-ах) uv; пропъд|я, -иш
(-их) V ver'jagen vt <b>
пропълзявам, -аш (-ах) uv; пропълз|я,
-йш (-ях) V 1. 'kriechen vi <32jsn>
2. (започвам да пълзя) ’anfangen vi
<2а/hb> zu 'kriechen
пропгьтув|ам, -аш (-ах) v durch'reisen vt
<b>, durch'fahren vt <4b>
пролив ам, -аш (-ах) uv; проп|ея, -ееш
(-ях) v 1. 'anfangen vi < 2 z/hb > zu
'singen 2. (петел) 'krähen vi <hb>
проработи|ам, -аш (-ах) uv; проработ|я.
-иш (-их) V 'anfangen vi <2аjhb> zu
'arbeiten O ~ а ми щастието ich 'habe
Glück
прораств)ам, -аш (-ах) uv; прорасн|а, -еш
(-ах) od про| раста, -растеш (-растох) v
1. (раста) 'wachsen vi <4/sn> 2. (пус¬
кам кълнове) 'keimen vi <hb> 3. (пус¬
кам листа) 'Blätter 'treiben <23>
4. (пускам корени) 'Wurzeln 'treiben
проревав|ам, -аш (-ах) uv; прорев|а,
-еш (-ах) V 'anfangen vi <2а/hb> zu
'schreien
проредяв|ам, -аш (-ах) uv; проред|ея,
-ееш (-ях) v 1. (намалявам) 'abnehmen
vi <16 аjhb>, 'seltener 'werden vi
<18/sm> 2. (за коса) Ausfallen vi
<3a jsn>
прорежа t прорязвам
прорез nt, -и pl 'Öffnung/17, 'Einschnitt
m 1, Spalt m 1
прорндав|ам, -аш (-ах) uv; проридй|я,
-еш (-х) v 'anfangen vi <2аjhb> zu
'schluchzen, ’aufschiuchzen vi < &/hb >
прорицавам, -аш (-ах) uv; прорица1я.
681
просия
-еш (-х) V 'wahrsagen vi <&/hb>
нрорицани|е п, -я pl Prophe'zeiung /17
прорицател (-ят) т, -и pl 'Wahrsager т 4
прорицателк а / -и pl 'Wahrsagerin /18
прорицая t прорицавам
npopölK т, -ци pl Pro'phet т 8
пророкувам, -аш (-ах) uv prophe'zeien vt
<d>
проронв|ам, -аш (-ах) uv; пророн|я, -иш
(-их) v: « сълзи 'Tränen ver'gießen
< 32 b >; * думи 'sprechen vt < 16 >;
не » дума kein Wort 'über die 'Lippen
'bringen <24>, kein Wort ver'lieren
<32b>
пророчески adj pro'phetisch
пророчество n, -a pl Prophe'zeiung /17
пророчиц|а /, -и pl Pro'phetin /18
ироръмжав|ам, -аш (-ах) uv; проръмж|а,
-йш (-ах) V 'anfangen vi < 2 a.jhb > zu
'knurren; (от време на време) hin und
'wieder 'knurren vi < hb >
прорязвам, -аш (-ах) uv; про|режа,
-режеш (-рязах) v 'durchschneiden vt
<2la, d-U>
просб а / -и pl veralt 'Bitte / 16
просв|ам, -аш (-ах) uv; просн|а, -еш (-ах)
v 1. (разстилам) 'ausbreiten vt <а> 2.
(заканвам) 'aufhängen vt <а> 3.(опъ¬
вам) 'ausstrecken vt < а >, 'strecken vt;
s се 1. (изтягам се) sich 'strecken vr,
sich 'hinstrecken vr <a> 2. (сядам
небрежно) sich 'hinsetzen vr < a >, sich
'hinlümmeln vr <a>, sich auf den Stuhl
'fallen 'lassen vi <l/hb> 3. (лягам) sich
'hinfallen 'lassen
просвета / nur sg 1. 'Aufklärung / 17,
'Bildung/17; народна - 'Volksbildung
2. (образователно дело) 'Volksbildung
просветв aw, -аш (-ах) uv; просветн|а,
-еш (-ах) V 'aufleuchten vi < a/hb>, hell
'werden vi < 18jsn >
просвет|ен, -ни adj 'Aufklärungs-, 'Bil-
dungs-
просветен adj 'aufgeklärt
просветекост/nur sg 'Aufgeklärtheit /17
просветител (-ят) m, -и pl\. Hist 'Aufklä¬
rer m 4 2. (учител) übertr 'Lehrer m 4
просветител сн, -ни adj 'Aufklärungs-
просветителк[а / -и pl 'Aufklärerin /18
просветителски adj 'aufklärerisch
просветлен adj hell, er'leuchtet
просветление n nur sg Er'leuchtung/17
1просветляв|ам, -am (-ax) uv; просвет¬
лея, -ееш (-ях) v hell 'werden vi
< 18 Jsn >
2просветляв|ам, -аш (-ax) uv; просветл|я,
-йш (-йх) V er'hellen vr < b >
просветна f просветвам
просветнвам, -аш (-ах) uv = просвеща¬
вам
просвещав1ам, -аш (-ах) uv; просвет|я,
-йш (-йх) V 'aufklären vt < а > auch Hist,
'bilden vt; s ce sich 'aufklären vr, sich
'bilden vr
просвещение nnur sg Hist 'Aufklärung
/17
просвйрв|ам, -аш (-ax) uv; просвйр|я,
-иш (-их) V 1. (на музикален инстру¬
мент) 'anfangen vi <2z/hb> zu 'spielen
2. (музикално произведение) 'durch¬
spielen vt <a> 3. (свирка, сигнал,
куршум) 'pfeifen vr <2I>
проседяв ам, -аш (-ax) uv; просед|я, -йш
(-ях) V 'sitzen vi <25*/hb>; (пре¬
карвам) ver'bringen vt < 24 b >
пр6сек|а / -и pl 'Schneise /16
просека f просйчам
прост adj 'Hirse-
просет|к m, -ци pl 1. (от царевично
брашно) 'Maisbrot n 20 2. (от просо)
'Hirsebrol n 20
просенйч|ен, -ни adj 1. (царевичен) Mais-
2. (просен) 'Hirse-
просешки adj = просяшки
просея f просявам
просител (-ят) т, -и pl 'Bittsteller т 4
просителк а /, -и pl 'Bittstellerin /18
просйч|ам, -аш (-ах) uv; про|сека, -сечеш
(-сякох) v 1. (правя отвор) 'aufschlagen
vt <4а> 2. (прерязвам) 'durchschnei¬
den vt <21а, d-tt> 3, (с трион)
'durchsägen vr <а> 4. (разсйчам)
'durchschlagen vr <4а> О s път
'einen Weg 'schlagen < 4 >
просия/ nur s g 'Betteln n 23/sg. Bette'lci
/17
просиявам
682
просияе! ам, -аш (-ах) uv; просия|я, -еш
(-х) V 'aufleuchten vi <b>,er'strahlen vi
< b/sn > auch übertr
проскнмтяв! ам, -аш (-ах) uv;
проскимт|я, -йш (-ях) V 'anfangen v;
<2а/hb> zu 'winseln, 'aufwinseln vi
<a/hb>; (от време на време) hin und
'wieder 'winseln vi <hb>
проскубщам, -аш (-ах) uv; проскуб|я,
-еш (-ах) V 1. (пера) 'stellenweise 'rup¬
fen vt 2. (коса) 'stellenweise her'ausrei-
ßen vt <23a> 3. (гъст посев) ver¬
liehen vt < 32b, h-g >; ж ce 'stellen¬
weise 'ausfallen vi < 3&/sn >
проскърцвам, -аш (-ах) uv; про-
скьрц|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
<2а/hb> zu 'knirschen; (врата) 'an¬
fangen zu 'knarren
прослава / nur sg 'Lobpreisung / 17,
Verherrlichung /17
прославен ad) be'rühmt
прослав|ям, -яш (-ях) uv; прослав|я,
-иш (-их) v 'rühmen vt, be'rühmt 'ma¬
chen vt; z ce be'rühmt 'werden vi
< 18 jsn >, zu Ruhm ge'langen vi
< b/sn >
проследявам, -аш (-ах) uv; прослед|я,
-йш (-йх) V ver'folgen vt < b >
прословут adj berüchtigt
прослойк|а /, -и pl Schicht /17
прослужвам, -аш (-ах) uv; прослуж|а,
-иш (-их) V 'dienen vi <hb>
прослужен adj ge'dient, Dienst-; ~ и
годйни 'Dienstjahre n 20/pl
прослушвам, -аш (-ах) uv; прослу-
ш|ам, -аш (-ах) v 1. (започвам отново
да слушам, да чувам) 'wieder 'hören
vt 2. (музикално произведение) 'ап-
horen vt <а>
просмукв|ам, -аш (-ах) uv; просму|ча,
-чеш (-ках) v 'aufsaugen vt < а >; я се
'eindringen vi <21a/sn>
просна t просвам
npoclö п, -ä pl 'Hirse/16 0 карам през
«то 'über die 'Stränge 'schlagen vi
<4/hb >; на бйвола окото в я то er
ist 'immer auf 'seinen 'Vorteil be'dacht;
сея на дъното му ж den'Kümmel aus
dem 'Käse 'bohren
проспект m, -и pl Pro'spekt m 1
проспйв|ам, -am (-ax) uv; просп|я, -йш
(-äx) v ver'schlafen vt < 3b >
просрочв|ам, -аш (-ax) uv; просроч|а,
-иш (-их) V den Ter'min ver'säumen
< b > (нещо für etw. 4)
npocpoHKla /, -и pl Ter'minüberschrei-
tung/17
прост adj 1. (обикновен, лесен, несло-
жен) 'einfach 2. (глупав) dumm 3.
(необразован) 'unwissend О ~ а
дроб 'einfacher Bruch m2;c ~ о око
mit 'bloßem 'Auge
проста|к m, -ци pl 'Tölpel m 4, 'Flegel
m 4, 'ungehobelter Klotz m 2
простакнн я /, -и pl 'Trine / 16
простат|а / -и pl 'Prostata /
простат|ен, -ни adj 'Prostata-; ~на
жлеза 'Vorsteherdrüse /16
простачк|а /, -и pl = простакйня
просташки adj 'tölpelhaft, 'flegelhaft,
'ungehobelt
npocTaimmla /, -и pl 'Tölpelhaftigkeit /
17, 'Rüpelhaftigkeit /17, Flege'lei /17
простене|ам, -аш (-ax) uv; простен|а,
-еш (-ах) V 'stöhnen vi <hb>, 'auf¬
stöhnen vi < a/hb>
проствв|ам, -аш (-ax) uv; простйн|а,
-еш (-ах) V sich er'kälten vr < b >
простим adj ver'zeihlich, entschuldbar
простйр|ам, -аш (-ax) uv; простр|а, -еш
(-ях) v 1. (постилам, разпространя¬
вам) 'ausbreiten vt <a> 2. (закачам)
'aufhängen vt < a >; « пране 'Wäsche
'aufhängen 3. (протягам) 'ausstrecken
vt < a >, 'strecken vt 4. (слагам) 'legen
vt, 'hinlegen vt <a>; я ce 1. (разсти¬
лам се, заемам) sich er'strecken vr
<b>, sich 'ausdehnen vr <a> 2.
(обхващам) er'greifen vt <21 b >,
er'fassen vt < b > 3. (лягам) sich 'hin¬
legen vr 4. (падам) der 'Länge nach
'hinfallen vt < 3 ajsn > O ~ ай ce
според чергата си man muß sich nach
der 'Decke 'strecken; ä се надълго и
нашироко върху нещо des 'langen
und 'breiten auf etw. 'eingehen vi
683
пресъхвам
< 13а/sn>, sich über etw. verbreiten
vr <b>
проституйр|ам, -аш (*ax) uv, v prosti¬
tuieren vt <d>
проститутка /, -и pl Prostituierte /19
проституция f nur sg Prostitution /17
‘просто adv 'einfach O чисто и ~
schlicht und 'einfach
2пр6сто adj unv volkst ver'ziehen,
ver'geben; ~ да ти e es sei dir
ver'ziehen [ver'geben]
простоват adj 'einfältig
простодушия, -ни adj 'bieder, 'guther¬
zig
простодушие n nur sg 'Biederkeit/17/sg,
'Gutherzigkeit /17 jsg
простодушие adv 'bieder, 'gutherzig
простодушност / nur sg = простоду¬
шие
простолюдие n nur sg des 'einfaches
Volk n 22
простонароден, -ни adj des 'einfachen
'Volkes; -ни нрави 'Sitten pl des 'ein¬
fachen 'Volkes
простор m, -и pl 1. 'Weite / 16; небес¬
ният - die 'Himmelsweite 2. (сво¬
бодно място) Raum m 2 3. (възмож¬
ности) 'Möglichkeiten / 17/p/, 'Spiel¬
raum; богати ~ и 'reiche 'Möglich¬
keiten, 'großer 'Spielraum 4. volkst
'Wäscheleine / 16 O давам ~ на
фантазията der Phanta'sie 'freien
Lauf ge'währen < b >; ~ на дейност
ein 'weites Be'tätigungsfeld; на - im
'Freien
прост6р|ен, -ни adj ge'räumig, weit
простосмъртен, -ни adj: ~ ни хора
ge'wöhnliche 'Sterbliche pl
простосьрдеч|ен, -ни adj 'treuherzig,
'aufrichtig
простосърдечие n nur sg и. простосьр-
дечност / nur sg 'Treuherzigkeit / 17,
'Aufrichtigkeit /17
простота / nur sg 1. (отсъствие на
сложност) 'Einfachheit / П/sg 2. (бе-
зизкуственост) 'Einfachheit / 17/sg,
'Schlichtheit / 17/sg 3. (простотия)
'Einfalt /14 jsg
простотйя / nur sg 'Einfalt / 14/sg,
'Dummheit /17
простра t простирам
пространен, -ни adj 1. 'ausgedehnt,
'weitläufig, weil 2. (обширен) 'um¬
fangreich; (подробен) aus'führlich
пространно adv 'weitläufig; (подробно)
aus'führlich
пространствен adj 'räumlich
пространств|о n, -a pl Raum m 2
прострелвам, -аш (-ах) uv; простре¬
лям, -яш (-ях) V 'durchschießen vl
< 32 а >; (човек) er'schießen vr
простуда / nur sg Er'kältung /17
простуден, -ни adj Er'kältungs-, ~ ни
болести, ~ ни заболявания Erkäl¬
tungskrankheiten /17 Ipl
простудявам, -аш (-ах) mv; простуд|я,
-йш (-йх) v: простудих си гърлото
ich 'habe mir den Hals er'kältet; s ce
sich er'kälten vr
простудяван |e n, -ия pl Er'kältung /17
простъпк|а / -и pl Ver'fehlung / 17,
'Fehltritt m 1
простя | прощавам
просушав|ам, -аш (-ах) mv; npocymlä,
-йш (-йх) у ein 'wenig 'trocknen vt
просълзено adv mit 'Tränen in den 'Au¬
gen
просълзяв|ам, -аш (-ах) mv; просълз|я,
-йш (-йх) v die 'Tränen in die 'Augen
'treiben < 23 >; (трогвам) zu 'Tränen
'rühren v/; s ce mir 'treten die 'Tränen
in die 'Augen; той се просълзй ihm
'traten die 'Tränen in die'Augen; очй-
те му се просълзйха 'seine 'Augen
'füllten sich mit 'Tränen; (от умиление)
zu 'Tränen ge'rührt sein vi < B >
просьница / nur ^'Schlaftrunkenheit
/17/.sg
просъскв|ам, -аш (-ах) mv; про-
съск|ам, -аш (-ах) v 1. (започвам да
съскам) 'anfangen vi <2a./hb> zu
'zischen 2. (минавайки съскам)
vor'beizischen vi < ь/sn > 3. (казвам)
'zischen vi <hb>
просъхв|ам, -аш (-ах) uv; просъхн|а,
-еш (-ах) v ein 'wenig 'trocken 'werden
просъществувам
684
vi <lS/sn>, 'stellenweise 'trocknen vi
<sn>
просъществувам, -аш (-ах) v existie¬
ren vi <d/hb>
прос|я, -иш (-йх) uv 1. 'betteln vi <hb>
(за um 4) 2. (измолвам) 'bitten vi
<25/hb> (за um 4), er'bitten vt
просяв|ам, -аш (-ах) uv, прос|ея, -ееш
(-ях) V 'sieben vt, 'seihen vt
прося|к m, -ци pl 'Bettler m 4
просякйи|я /, -и pl 'Bettlerin /18
пр6сяшк|н adj 'Bettler- O стигам ло
- а тояга an den 'Bettelstab 'kommen
vi <33jsn>
протакам, -аш (-ах) uv; проточ|а, -иш
(-их) V 1. (протягам) 'ausstrecken vt
<а> 2. (забавям) ver'zögern vt
<b>, in die 'Länge 'ziehen vt <32,
h-g>, ver'schleppen vt <b> 3. (пе¬
сен, думи) in die 'Länge 'ziehen; * ce
1, (простирам ce) sich er'strecken vr
<b> 2. (пояс, нишка) her'unter-
hängen vi <5ajhb>, sich 'lockern
vr 3. (работа, време, колона, песен)
sich in die 'Länge 'ziehen vr
протакан|е n, -ия pl (забавяне)
Hin'ausschieben n 23/sg, Ver'zögem
n 23/sg
протегна f протягам
протегнато adv ge'dehnt, 'anhaltend
протеже n, -та pl Prote'ge m 6, Günst¬
ling m 1 *
протежение n nur sg 'Länge /16
протежнр|ам, -аш (-ах) uv, v prote-
'gieren vt <d>
протез|а / -и pl Pro'these / 16
протеин m, -и pl Prote'in n 20*
протеинов adj Prote'in-
протекторат m, -и pl Protektorat n 20
протекци6н|ен, -ни adj Protekti'ons-
протекционнз|ъм (-мът) m nur sg
Protektio'nismus m 11/sg
протекционнст m, -и pl Protektio'nist
m 8
протекци|я /, -и pl Protekti'on /17
протест m, -и pl Pro'test m 1
протестант m, -и pl = протестантин
протестантйз1ъм (-мът) m nur sg Prote¬
stantismus m W/sg
протестант |нн m, -и pl Protestant m 8
протестантк|а/ -и pl Protestantin/18
протестантски adj protestantisch
протестантство n nur sg Prole'stan-
tentum n 22/sg
прот£ст|ен, -ни adj Protest-; ä митинг
Protestkundgebung / 17
протестирам, -аш (-ах) uv, v prote¬
stieren vi < djhb > (против 'gegen 4)
против präp 'gegen 4; боря ce ~
неправдата 'gegen das 'Unrecht
'kämpfen vi <hb>; ~ течението 'ge¬
gen den Strom; ~ волята ми 'gegen
'meinen 'Willen O за и ~ Für und
'Wider; аз съм ~ ich bin da'gegen; ~
всяко очакване 'wider 'alle Erwartung
против |ен, -ни adj 1. (срещуположен)
entgegengesetzt; ~ на посока ent¬
gegengesetzte 'Richtung / 17 2, (про¬
тивоположен) 'gegenteilig; ~ но мне¬
ние 'gegenteilige 'Meinung/17 3. (от¬
вратителен) 'widerwärtig 4. (против¬
ников) 'gegnerisch 5. (несъгласен)
zu'wider; върша действие, - но на
моите разбирания ich be'gehe 'eine
'Handlung, die 'meinen 'Auffassungen
zu'widerläuft O x вятър 'Gegenwind
m I; в « случай 'andernfalls, 'widri¬
genfalls
противене n nur sg 'Widerstand m 2,
'Sträuben n 23/sg
протйвнн|к m, -ци pl 'Gegner m 4
противников adj 'gegnerisch
протнвниц|а /, -и pl и. протйвннчк|а /
-и pl 'Gegnerin /18
противно adv 1. (в противовес) im 'Un¬
terschied (на zu 3) 2. (в контраст) im
'Gegensatz (на zu 3) 3. (в несъгласие)
im 'Gegensatz, 'gegen; » на закона
'gegen das Ge'setz, gesetzwidrig 4.
(отвратително) zu'wider; ~ мие es ist
mir zu'wider O твърдя - то das 'Ge¬
genteil be'haupten <b>; убеждавам
се в »то sich vom 'Gegenteil über¬
zeugen vr <b>
протйвност / nur sg 'Widerwärtig¬
keit /17
685
противя се
противоалкохол|ен, -ни adj 'antial¬
koholisch
противобронев|й adj 'Panzerabwehr-;
я снаряд 'Panzergranate /16; ~ 6
оръдие 'Panzerabwehrkanone /16
протнвобългарски adj 'antibulgarisch
противовес т nur sg 'Gegengewicht n 20
Ob v на това 'demgegenüber; в ~
на im 'Gegensatz zu 3
противовъздушен, -ни adj 'Luftab¬
wehr-; ~ на артилерия 'Flakartil¬
lerie/16a; ~ на защита'Luftschutz
m l/sg; ~ на отбрана 'Luftverteidi¬
gung/ 17
противогаз m, -и pl 'Schutzmaske /16
противогазов adj Gas-; - а маска 'Gas¬
maske /16
противодействие «, -я pl 'Gegenwir¬
kung/ 17
противодействув|ам, -аш (-ах) uv
ent'gegenwirken vi <a/hb>
противоднфтерйт|ен, -ни adj 'gegen
Diphthe'rie ge'richtet
противодържав|ен, -ни adj 'staats¬
feindlich
противоепидемичен, -ни adj antiepi-
'demisch
противоестествен adj 'widernatürlich
противозаконен, -ни adj gesetzwidrig,
'ungesetzlich
противозаконно adv gesetzwidrig, 'un¬
gesetzlich
противозаконност / nur sg Gesetz¬
widrigkeit /17, 'Ungesetzlichkeit /17
противоконституционен, -ни adj ver¬
fassungswidrig, ver'fassungsfeindlich
противомаларйчен, -ни adj 'gegen
Ma'laria ge'richtet
противо|мярка/ -мерки pl 'Gegenma߬
nahme /16
противонападени|е «, -я pl 'Gegenan¬
griff m 1
противонароден, -ни adj 'volksfeindlich
противоотр6в|а /, -и pl 'Gegengift n 20
протнвоотрбвен, -ни adj 'Gegengift-
противопожар|еи, -ни adj 1. 'Brand¬
schutz-; ~ ни мерки 'Brandschutz¬
maßnahmen f \6jpl 2. 'Feuerwehr-;
~ на помпа 'Feuerwehrpumpe / 16
O ~ на команда 'Feuerwehr / 17;
~ на охрана 'Brandschutz m 1 /sg
протнвополаг ам, -аш (-ах) uv; проти¬
воположа, -иш (-их) V = противо¬
поставям
противоположен, -ни adj entgegen¬
gesetzt
противоположност / -и pl 1. (коренно
различие) 'Gegensatz т 2 2. (лице
или предмет с противоположни
качества) 'Gegenteil п 20 <С> в ~ на im
'Gegensatz zu 3
противопоставим, -яш (-ях) uv;
противопостави, -иш (-их) v gegen-
'überstellen vt <a>, ent'gegenstellen
vt <a>
противопоставим се, -яш се (-ях се) uv;
противопостав|я се, -иш се (-их се) v
sich wider'setzen vr <b>, ent'gegen¬
treten vi <15 a/s« >
противоправйтелствен adj regierungs¬
feindlich
противореч|а, -йш (-йх) uv wider¬
sprechen vi <I6b/A6>
противоречив adj 'widersprüchlich
противоречйвост/nur sg 'Widersprüch¬
lichkeit /17
противоречие и, -я pl 'Widerspruch m 2
противосто|й, -йш (-ях) v Standhalten vi
<3a./hb>, widerstehen vi < I0‘b/A6>
противотанков adj 'Panzerabwehr-; ~ o
оръдие 'Panzerabwehrgeschütz n 20 O
~ а артилерия 'Panzerjägerartillerie
/16 а; ~o препятствие'Panzersperre
/16
протнвотйфус|ен, -ни adj 'gegen den
'Typhus ge'richtet; ~ на имунизация
'Typhusschutzimpfung / 17
лротнвотуберкул6з|ен, -ни adj 'ge¬
gen die Tuberku'lose ge'richtet; я
диспансер Tbk-Dispensaire [..pä-
Se:r] «
противоудар m, -и pl Gegenschlag m 2
противочум|ен, -ни adj 'gegen die Pest
ge'richtet
против|я се, -йш се (-йх се ) uv sich
Sträuben vr, sich wider'setzen vr < b >
протичам
686
протйч|ам, -аш (-ах) uv; про|тека,
-течеш (-текох) v 1. (започвам да
тека) 'anfangen vi <2a.jhb> zu 'flie¬
ßen, 'anfangen zu 'rinnen 2. (тека)
'fließen vi <32 a/sn >, 'durchfließen vi
<32а/ги> 3. (пропущам) 'undicht
'werden vi < 18/sn> 4. übertr (преми¬
навам) verkaufen vi < 9 b/sn >
протодякон m, -и pl 'Protodiakon m 1 *
протойерей (-ят) m, -и pl 'Erzpriester
m 4
проток m, -ци pl 'Meerenge /16
протокол m, -и pl Proto'koll n 20*
протокол |ен, -ни adj 'Proto'koll-, proto¬
kollarisch
протоколирам, -am (-ax) uv, v proto¬
kollieren vt <d>
протоколист m, -и pl Protokol'lanl m 8,
Protokollführer m 4
протоколисти|a / -иplProtokol'lantin
/18
протон m, -и pl 'Proton n
протоллазм|а /, -и pl Proto'plasma
n 28 ajsg
протоплазмен adj Proto'plasma-
протопрезвйтер m, -и pl Proto'presbyler
m 4
протосингел m, -и pl 'Bischofsvikar m 1 *
прототип m, -ове pl Prolo'typ m 1
проточа t протакам od проточвам
проточв|ам, -am (-ax) uv; проточа, -иш
(-их) v 1. (опъвам, протягам) 'strek-
ken vt, 'ausstrecken vt <a> 2. (оста¬
вям да виси) 'hängen 'lassen vt
< 3/hb> 3. (удължавам) in die 'Länge
'ziehen vt <32, h-g> 4. (забавям)
ver'schleppen vt <b>; * се 1. (изоп¬
вам се) sich 'strecken vr 2. (вися)
her'abhängen vi <5a/hb> 3. (удъл¬
жавам се)'länger 'werden vi < 18/sn>
4. (забавям се) sich 'hinziehen vr
< 32 a, h-g >
протрие |ам, -аш (-ax) uv; протри |я, -еш
(-х) V 1. (прокъсвам) 'durchreiben vt
< 23 а >, 'durchwetzen vt < а > 2. (на¬
ранявам) wund 'reiben vt <23> 3.
(трия) 'reiben vt < 23 >
протръбяв|ам, -аш (-ax) uv; протръб|я,
-йш (-йх) V 1. 'blasen vi < 3/hb >
1. übertr 'ausposaunen vt < a >
протръсв|ам, -аш (-ax) uv; протръс|я,
-иш (-их) V ein 'wenig 'schütteln vt
протьняв|ам, -аш (-ax) uv; протън|ея,
-ееш (-ях) V dünn 'werden vi < 18/sn>
протьркв|ам, -аш (-ах) uv; протърк|ам,
-аш (-ах) V 1. (прокъсвам) 'durchrei¬
ben vt < 23 а >, 'durchwetzen vt < а >
2. (ожулвам) wund 'reiben vt < 23 >
3. (търкам) 'reiben; s се sich 'abnut¬
zen vt <a>
протйг|ам, -аш (-ax) uv; протегн|а, -еш
(-ах) V1. (onieaM, изопвам) 'strecken
vt, 'ausstrecken vt <a>; » краката
die 'Beine 'ausstrecken 2. (подавам)
'reichen vt; * ръка на някого jmdm.
die Hand 'reichen auch übertr 3. (въже)
'ziehen vt <32, h-g>; s се 1. (опъ¬
вам се, изопвам се) sich 'strecken
vr, sich 'ausstrecken vr <a> 2. (прос¬
тирам се) sich er'strecken vr < b >
3. (издйгам се) em'porragen vt
< a/iti >
проумявам, -аш (-ax) uv; проум|ея,
-ееш (-ях) V be'greifen vt <21b>
проучв|ам, -аш (-ах) uv; проуч|а, -иш
(-их) v untersuchen vt < b >
профашнстки adj 'profaschistisch
лрофгруп|а / -и pl Ge'werkschafls-
gruppe /16
профгруп|ен, -ни adj Ge'werkschafts-
gruppen-
профдеятел (-ят) m, -и pl Gewerk¬
schaftsfunktionär m 1 *
профдружествю n, -a pl 'Ortsverband
m 2 der Gewerkschaft
професионален, -ни adj Be'rufs-; be-
'ruflich; professionell; ~ на подготов¬
ка Berufsausbildung/17; ~ на болест
Berufskrankheit / 17 O ж съюз
Ge'werkschaftsbund m 2
професионалйст m, -и pl Sport Pro¬
fessional m 20*, 'Profi m 6,
Berufssportler m 4
професионално adv be'ruflich
професи|я / -и pl Be'ruf m 1 O по ж
съм... von Be'ruf bin ich...; най-добър
687
процентно
в * та 'Bestarbeiter т 4; свободна «
'freischaffend
професор т, -и pl Pro'fessor т 9 а
професорски adj Professoren-
професур|а / -и pl Profes'sur /17
профил т, -и pl Pro'fil п 20ф
профилактика / nur sg Prophylaxe /16
профилактичен, -ни adj prophylak¬
tisch
прбфилен, -ни adj Pro'fil-
профнлнр|ам, -аш (-ах) uv, v profilieren
vt <d>
профкомитет m, -и pl Ge'werkschafts-
leitung /17
профкомитетски adj Ge'werkschafts-
leitungs-
пр6форганизацнон|ен, -ни adj Ge’werk-
schaflsorganisations-
профорганизаци|я / -и pl Ge'werk-
schaftsorganisation /17
профотговорни|к nt, -ци pl Ge'werk-
Schaftsvertrauensmann m 3
прбфпредседател (-ят) m, -и pl 'Vorsit¬
zender m 7+ der Gewerkschafts¬
leitung, Ge' wer k Schaftsvorsitzender
профръководств|о n, -a pl Gewerk¬
schaftsleitung/ 17
профсекретар (-ят) m, -и pl Ge'werk-
schaftssekretär
профсъбрани|е n, -я pl Gewerkschafts¬
versammlung/ 17
прбфсъюз m, -и pl Gewerkschaft /17
профсъюзен, -ни adj Ge'werkschafts-;
~но движение Gewerkschaftsbewe¬
gung/17
профучав|ам, -аш (-ах) uv; профуч|а,
-йш (-ах) V vor'beisausen vi < аjsn >,
vor'beibrausen vi < z/sn >
прохлйда f nur sg 'Kühle / 16/jg
прохлАд|еи, -ни adj 'kühl
прохладя t прохлйждам
прохладйв|ам, -аш (-ах) uv = прохлаж¬
дам
прохлАжд|ам, -аш (-ах) uv; прохлад[я,
-йш (-йх) V 'kühlen vr; 'abkühlen vt
< а >; er'frischen vt < b >; s ce sich
'abkühlen vr, sich er'frischen vr
проход m, -и pl 'Durchgang m 2
2. (планйнски) Paß m 2
проход[ен, -ни adj 'Durchgangs-; ~ на
стая 'Durchgangszimmer n 23
проходим adj pas'sierbar, 'gangbar
проходимост f nur sg 1. (на местност)
Pas'sierbarkeit/17, 'Befahrbarkeit/17
2. (на превозни средства) Gelände¬
gängigkeit/17
прохожд|ам, -аш (-ах) uv; проход|я,
-иш (-их) V 'anfangen vi <2&/hb> zu
'laufen [zu 'gehen]
прохъркв1ам, -аш (-ах) uv; про-
хърк|ам, -аш (-ах) v 'anfangen vi
<2а/hb> zu 'schnarchen; (от време
на време) ab und zu 'schnarchen vi
<hb>
процвйлв|ам, -аш (-ах) uv; процвйл|я,
-иш (-их) V 'anfangen vi < 2 аjhb > zu
Wiehern; (от време на време) hin und
Wieder Wiehern vi <hb>
процеднр|ам, -аш (-ах) uv, v ver'fahren
vi <4bjsn>
процедур|а/ -и pl Proze'dur/17 O no
кратката s 'ohne Formali'täten
процедур[ен, -ни adj Verfahrens-; г
въпрос Verfahrensfrage /16
процедя t процеждам
процедяв|ам, -аш (-ах) uv = процеж¬
дам
процежд|ам, -аш (-ах) uv; процед|я,
-йш (-йх) v 1. (пия) 'schlürfen vt
2. (пронйквам) durch'dringen vt
<27 b> 3. (говоря злобно) 'zischen vi
<hb>, 'ausstoßen vt <34a> 4. (c
цедилка) 'durchseihen vi < a >; s ce
'durchdringen vi <27 a/sn>
прецеждане n nur sg 1. Durch'dringen
n 23/sg 2. (говорене) 'Zischen n 23/sg
процент т, -и pl 1. (една стотна) Pro¬
zent n 20 2. (проценти) Pro'zentsatz
m 2 3. (лйхва) 'Zinsen pl 4. (печалба)
prozentualer 'Anteil m I
процент|ен, -ни adj 1. Pro'zent-, pro¬
zentual 2. ...pro'zentig; петпроцент-
Ho участие 'fünfprozentige Beteili¬
gung/17
процентно adv prozentual, in
Prozenten
процентов
688
процентов adj — процентен
процеп т, -и pl I. (пролука) Spalt т 1,
Schlitz т 1 2. (теглйч) 'Deichsel /16
лроцепв|ам, -аш (-ах) uv; процеп|я, иш
(-их) V1. (правя цепнатина) 'spalten vt
2. (глас, вик) durch'dringen vt < 27b >
процеп|ям, -яш (-ях) uv = процепвам
процес т, -и pl Pro'zeß т ) О в ~ на
im Pro'zeß 2
процесн|я /, -и pl Prozessi'on/17
процесуален, -ни adj prozessu'al О ж
кодекс Prozeßordnung /17; ~ но
право Ver'fahrensrecht п 20: ж
пълномощник ProZeßbevollmäch¬
tigter т 7+
процъфтявам, -аш (-ах) uv; процъфт|я,
-йш (-ях) V ’aufblühen vi < а/sn >,
er'blühen vi < bjsn >, 'blühen vi
<hb>, sich gut entwickeln vr <b>
процъфтяван[е n, -ия pl 'Aufblühen
n 23Jsg, Entwicklung/ 17
прбчее adv 'also
прочета f прочитам
прочие adj unv: и ~ und so 'weiter
прочйств|ам, -аш (-ах) uv; прочйст|я,
иш (-их) V 'reinigen vt, 'säubern vt
прочистване и,-ия pl 'Reinigen n 23/sg;
ж на сортовете 'Sortenbereinigung
/17
прочнст|ям, -яш (-ях) uv = прочйствам
прочит т nur sg Lek'türe /16 0 кнйги
за ~ Lek'türe, 'Lesestoff т 1
прочйт|ам, -аш (-ах) uv; прочета,
-четеш (-четох) v 'lesen vt < 19 > О ж
доклад 'einen 'Vortrag 'halten < 3 >
прочит ен, -ни adj: ~ ни кнйги Lek'türe
/16, 'Lesestoff т 1
прочув|ам, -аш (-ах) uv; прочу|я, -еш
(-х) v'anfangen vi <2 а/sn> zu'hören,
'wieder 'hören w; s ce be'rühmt, 'wer¬
den vi < 18/sn>, be'kannl 'werden
прочувствен adj ge'fühlvoll; (трогате¬
лен) 'rührend; (трогнат) ge'rührt
прочут adj be'rühmt, be'kannt
прочуя t прочувам
прошарв|ам, -аш (-ах) uv; прошар|я,
иш (-их) V 1. bunt 'machen vt 2. (коса)
grau 'werden 'lassen vt < 2/hb >; s ce
1. bunt 'werden vi < l8/sn> 2. (коса)
grau 'werden, er'grauen vi < bjsn >
3. (грозде) 'reifen vi <sn>
прошенн|е n, -я pl 'Bittgesuch n 20
прошенопйс|ец m, -ци pl VerTasser m 4
von 'Bittgesuchen
протепв|ам, -аш (-ах) uv; прошепн|а,
-еш (-ах) V flüstern vt, vi <hb>
прошйв|ам, -аш (-ах) uv; прошй|я, -еш
(-х) у 'nähen vt
прошк|а /, -и pl Ver'gebung/ 17, Ver¬
zeihung 17
прошнуровам, -am (-ах) uv, v ver¬
schnüren vt < b >, 'schnüren vt
прошумолнв1ам, -аш (-ах) uv; про-
шумол|я, -йш (-йх) v ein 'wenig 'ra¬
scheln vi <hb>; (от време на време)
hin und 'wieder 'rascheln
прошумяв|ам, -аш (-ах) uv; прошум|я,
йш (-ях) V I. (шумя малко) ein 'wenig
laut sein vi < B >; (от време на време)
hin und 'wieder 'etwas Lärm 'machen vt
2. (минавам със шум) mit Ge'töse
vor'beifahren vi < 4 а/sn >; vor'beirau-
schen vi <a/sn> 3. übertr (събйтие)
vor'übergehen vi < 13 а/sn >
прошушв|ам, -аш (-ах) uv; прошушн|а,
-еш (-ах) V 'flüstern vt, vi <hb>
прошьпв|ам, -аш (-ах) uv; прошъпн|а,
-еш (-ах) V 'flüstern vt, vi
прощав|ам, -аш (-ах) uv; прост|я, -йш
(-йх) V 1. (извинявам) ver'zeihen vt
< 23 b >, ver'geben vt < 15 b > (на
някого jmdm.); entschuldigen vt
<b> 2. (не държа сметка) 'nachse¬
hen vt < 19a>, 'durchgehen 'lassen vt
<3jhb> (нещоetw.); 'nachsichtigsein
vi <B> (нанякогоgegen'überjmdm.)
3. (отстъпвам дълг) er'lassen vt
<3b> O простете! entschuldigen
Sie 'bitte!; Бог да го прости! Cott hab
ihn Selig!; да ~ аш! (не е така) da irrst
du dich 'aber ge'waltig!; не му ж ich
'bleibe ihm nichts Schuldig; x ce sich
verabschieden vr <b> (c von 3)
прощвл|ен, -ни adj 'Abschieds-
проил>пални|к m, -ци pl 'Kuchen m 4,
der 'anläßlich der 'ersten 'Schritte des
689
пръскам
'Kindes ge'backen wird
прояв|а /, -и pl 1. (признак) 'Anzeichen
n 23; ~ и на грип 'Anzeichen für 'eine
'Grippe 2. (изява) 'Äußerung / 17;
(жест) 'Geste/16; x на великодушие
'Geste des 'GroÖmuts
проявител (-ят) m, -и pl (за филм)
Entwickler m 4
проявление n, -я pl 'Äußerung / 17,
'Regung / 17
проявяв|ам, -аш (-ах) uv; прояв|я -йш
(-йх) у 1. an den Tag 'legen vt, be¬
funden vt < b > 2. филм entwickeln
vt <b> x ce zu'tage 'treten vi
< ]5/sn>, sich offen'baren vr <b>;
sich er'weisen vr <23b> (като als 1)
ироявяван|е n, -ия pH. 'Äußerung/17
2. (на филм) Ent'wickeln n 23jsg
иройжд|ам, -аш (-ах) uv; про|ям, -ядеш
(-ядох) V 1. (ям за пръв път) zum
'erstenmal 'essen vr 2. (разрушавам)
zerfressen vt < 15 b >
проясиени|е «,-я pl (за време) 'Aufhei¬
terung / 17 auch übertr
прояснявам, -аш (-ах) uv; проясн|я,
-йш (-йх) v 'aufheitern vt < а >; х се
1. (небе, настроение) sich 'aufheitern
vr 2. (мисли) klar 'werden vr < 18 jsn >
пружйн|а/ -и pl 1. 'Feder/16 2. übertr
Triebfeder 3. (на легло) 'Stahlmatrat¬
ze /16 4. umg (кушетка) 'Liege /16
пружйиен adj 'Feder-
пружинйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'federn vi
<hb>
npycalK m, -ци pl 'Preuße m 7
пруейшки adj iron 'preußisch
Прусия / 'Preußen n 23
пръски adj 'preußisch
пруст (-ът) m, -ове pl I. (отвод)
Ve'randa /15а, 'Vorbau m 1 2. (кори¬
дор) Gang m 2, 'Korridor m 1* 3.
(междинна стая) 'Durchgangszimmer
n 23
прухтен|е n, -ия pl 'Schnauben n 23/sg
прухт|й, -йш (-ях) uv 'schnauben vi
<hb>
пръв пит = първи
пръдн|я /, -й pl vulg Furz m 2
пръждома f nur sg: идете - schert euch
zum 'Teufel
пръждосв|ам, -аш (-ах) uv; пръж-
дос|ам, -аш (-ах) v zum 'Teufel 'schik-
ken vt ['jagen vr); x ce sich zum 'Teufel
'scheren vr
пръжк|а / -и pl 'Fettgriebe /16
пръкв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; пръкн|а
ce. -ein ce (-äx ce) v volkst auf die Welt
'kommen vi <33/sn>
пръсв{ам, -аш (-ax) uv; пръсн|а, -еш
(-ах) V 1. (с вода) be'spritzen vt <b>,
be'sprengen v/ < b > 2. (разхвърлям)
um'herwerfen vt <16a> 3. (разгон¬
вам) ausein'anderjagen v/ <a> 4.
(скъсвам) 'sprengen vt, zer'sprengen vt
< b >; z веригите die 'Ketten 'spren¬
gen 5. (харча) hin'auswerfen vr
< 16a>; 'ausgeben vt <15a> O x
съмнения 'Zweifel zer'streuen <b>;
x ce 1. (разпадам) ausein'anderfallen
vi <3a/sn> 2. (експлодйрам) ex-
plo'dieren vi < djsn > 3. (разпокъсвам
ce) zer'reißen vr <21 b> 4. (раз¬
отиваме ce) ausein'anderlaufen vi
<9ajsn>, ausein'andergehen vr
< 13 n/sn> 5. (изчезвам) ver'fliegen vi
< 32 b/sn >, ver'gehen vr <13 hjsn >
6. (шев) 'platzen vi <sn> O ще ce
пръсна ich 'platze; x а се между
хората sich 'unter die 'Leute 'mischen
vr; мъглата се пръсна der 'Nebel
ver'zog sich; вълната се ~ a die 'Welle
zer'stiebt; съдът ce - a das Gefäß
zer'springt
прьсван|е n, -ия pl Zer'springen n 23/sg:
сърцето бйе до x das Herz pocht
zum Zer'springen
лръск|а f -и pl 'Spritzer m 4
пръскали la /, -и pl и. пръскал|o n, -a pl
'Spritze /16, 'Spritzgerät n 20
пръск|ам, -аш (-ax) uv 1. (намокрям)
naß 'machen vt, 'spritzen vr, 'sprengen
vr 2. (c пръскачка) 'spritzen 3. (по¬
ливам) 'sprengen, 'gießen vr <32>
4. (разхвърлям) um'herwerfen vt
<!6a> 5. (разпространявам) 'aus¬
streuen vt <a> 6. (раздавам)
44 Wtb. Bulg-Dt.
пръскане
690
ver'teilen vt <b> 7. (издавам) 'aus-
stromen vi < ajsn > 8. (харча) 'ausge¬
ben vt < 15 a >, verschleudern vt
<b> 9. (за дъжд) 'nieseln vi <hb>;
s се 1. (раздробявам се) zer'fallen
vi < 3 b/sn >, ausein'anderfallen vi
< 3 ajsn > 2. (експлодйрам) explo'die-
ren vi <d/sn> 3. (разпокъсвам се)
zer'reißen vi < 23 bjsn > 4. (изчезвам)
ver'schwinden vi <27b/sn> 5. (раз¬
сейвам се) sich zer'streuen vr <b>;
~ а се мълвата es geht das Ge'rücht;
~амисе главата mir zer'springt der
Kopf; x се във верига in 'einer 'Kette
'ausschwärmen vi <a/sn>; x сеотяд
'wütend sein vi <B>, vor Wut 'plat¬
zen vi <sn>; x се от мъка vor Gram
ver'gehen vi < 13b/sn>; s сеот смях
sich 'totlachen vr < a >
пръскан |e n, -ия pl 'Spritzen n 23/sg
пръскач m, -и pl 'Bauer m 7, der das
Obst spritzt
пръскачк|а/, -и pl 'Spritze /16, 'Spritz¬
gerät n 20; ръчна x 'Handspritze;
тръбна x 'Rückenspritze
r * f
пръсна у пръсвам
пръснат adj ver'streut
‘пръст (-ът) m, -иpl 1. (на ръка) 'Finger
т 4 2. (на крак) 'Zehe /16 0 безиме¬
нен ~ 'Ringfinger; без да си мръдна
~ а 'ohne 'einen 'Finger krumm zu
'machen; броят се на ~ и man kann sie
an den 'Fingern 'einer Hand 'abzählen;
гледам на нещо през ~ и 'alle 'Fünfe
ge'rade sein 'lassen vt <3/hb>; из¬
смуквам из ~ ите си нещо sich etw.
aus den 'Fingern 'saugen <8, auch
schwach>\ ймам - в някоя работа
ich 'habe 'meine 'Hände im Spiel bei 3
карам през ~ и sich kein Bein 'ausrei¬
ßen <21 a >; навивам нещо на ~
sich etw. in den Kopf'setzen vr; не съм
го бутнал с ~ ich 'habe ihn nicht
ein'mal mit dem 'kleinen 'Finger
be'rührt; оставам c ~ в устата das
'Nachsehen'haben <A>;турям ~ в
раната den 'Finger auf die 'Wunde
'legen; сочат ме c ~ man zeigt mit
dem 'Finger auf mich
2пръст f nur sg 'Erde /16
‘npicreu m, -и pl Ring m 1; годежен ~
Ver'lobungsring; венчален ~ 'Trau¬
ring
2npicren adj 'irden, 'tönern
пръстеновнд|ен, -ни adj 'ringförmig
пръстче n, -та pl 'Fingerchen n 23
прът(-ът) m, -ове pl Stab nt 2, 'Stange
Я6
пръхв ам, -am (-ax) uv; пръхн а, -eni
(-ax) v 1. laut 'lachen vi <hb>; x да се
смея in Ge'lächter 'ausbrechen vi
<16a/sn> 2. (кихам) 'niesen vi
<hb> 3. (пръхтя) 'schnauben vi
<hb> 4. (подскачам) 'hüpfen vi
< sn > 5. (c криле) 'schlagen vi <hb>
6. (хуквам) 'weglaufen vi <9ajsn>
пръхкав adj 'bröckelig
пръхтен|е n, -ия pl 'Schnauben n 23/sg
пръхт|я, -йш (-ях) v 'schnauben vi
<hb>
пръч (-ът) m, -ове pl 'Ziegenbock m 2
пръчк|а /, -и pl 1. 'Rute / 16; върбова
ж 'Weidenrute 2. (метална) Stab m 2,
Me'tallstab
пръщй<|е n, -ия pl 'Knistern n 23/sg,
'Krachen n 23/sg
пръи|нн|а /, -и pl — пращйна
пръщ|я, -йш (-ях) uv 'knistern vt <hb>,
'krachen vi <hb>
пряк, преки adj 1. (най-кратък) 'kür¬
zest 2. (непосреден) di'rekt, 'unmittel¬
bar 3. iibertr (откровен) 'offen, 'ehrlich
4. volkst (напречен) Quer-; ~ а улица
'Querstraße / 16 O ~ данък di'rekte
'Steuer и 23; ~ а реч Gramm di'rekte
'Rede / 16, 'wörtliche 'Rede; ~o
допълнение Gramm di'rektes Ob'jekt
n 20
пряко 1. adv (непосредно) di'rekt, 'un¬
mittelbar 2. präp (през) 'über; - рова
über den 'Graben 3. präp (отвъд)
'jenseits; ~ планината 'jenseits des
Ge'birges O това е ~ сйлите на
някого es gehl 'über jmds. 'Kräfte; ~
мярка 'über 'jedes Maß
прякор m, -и pl 'Spitzname /16
691
публицистика
прям adj 1. (пряк) 'unmittelbar, di'rekt
2. (откровен) 'ehrlich, 'offen, 'auf¬
richtig
прямо adv gerade'zu, 'offen
прямолине|ен, -йни adj = праволинеен
прямота / nur sg Ge'radheit / 17/sg,
'Offenheit/17
пряпор[ец m, -ци pl Banner n 23
прясно adv frisch
пряспа /, преспи pl 'Schneewehe / 16
псалм (-ът) m, -и pl. и псал|ом m, -мй od
-оми pl Psalm m 9
псалт (-ът) m, -ове pl 'Kirchensänger
m 4
псалтикй|я / -и pl 'Kirchengesangbuch
n 22
лсалтйр m, -и pl 'Psalter m 4
псе n, -та pl 'Köter m 4, Hund m 1
псевдоним m, -и pl Pseudo'nym n 20*
псешки adj — кучешки
психиатричен, -ни и. психиатрически
adj psychi'alrisch
психиатрия fnur sg Psychia'trie /16a/sg
психиат|ър m, -ри pl Psychiater m 4
психика / nur sg 'Psyche / 16
пснхйч|ен, -ни и. психически adj 'psy¬
chisch
психоз[а/, -и pl Psy'chose/16; масова
ж 'Massenpsychose
психоло|г т, -зи pl Psycho'loge m 4
психологиз ъм (-мът) m nur sg Psycho-
lo'gismus m 11 /sg
психологйч|ен, -ни и. психологйчески
adj psychologisch
психолбгня / nur sg Psycholo'gie
f \6&fsg
психопат m, -и pl Psycho'path m 8
психопатия / nur sg Psychopa'thie /
16 a jsg
психопатоло|г m, -зи pl Psychopa-
tho'loge m 7
психопатологйчен, -ни и. психопатоло-
гйчески adj psychopatho'logisch
психопатология / nur sg Psychopalho-
lo'gie /16 a/sg
психотерапия / nur sg Psycho the ra'pie
/16 ajsg
пет Interj pst
псув|ам, -аш (-ах) uv 'fluchen vi <hb>;
be'schimpfen vt <b>
псувн|я/, -й pl Fluch m 2, 'Schimpfwort
n 22
птйц|а /, -и pl Vogel m 5; пойна »
'Singvogel; домашни ~ и od nur ~ и
Ge'flügel n 23/5g; граблива ä 'Raub¬
vogel; прелетна « 'Zugvogel O
камилска s Zool Strauß m 1; той e
важна ä untg er ist ein 'hohes Tier
птицевъд m, -и pl Ge'flügelzüchter m 4
птицевъдки, -ни adj Ge'flügelzucht-;
~ на ферма Ge'flügelfarm / 17, Ge-
'flügelzuchtanlage /16
птицевъдство n nur sg Ge'flügelzucht
/17/*
птицегледач m, -и pl = птицевъд
птнцегледачк|а/, -и pl Ge'flügelzüchte-
rin /18
птнцепродав|ец m, -ци pl 'Vogelhändler
m 4; (на домашни птици) Ge'flügel-
händler m 4, Ge'flügelverkäufer m 4
птицеферм|а /, -и pl Ge'flügelfarm /17,
Ge'flügelzuchtanlage /16
птичар (-ят) m, -и pl 1. veralt Ge'flügel¬
züchter m 4 2. (куче) 'Hühnerhund m 1
птичарни|к m, -ци pl = птицеферма
птйче и, -та pl и. птйченц|е п, -а pl
'Vögelchen п 23
птйч|и adj 1. 'Vogel-; ~ е перо 'Vogelfe¬
der / 16; от ä поглед aus der 'Vo¬
gelperspektive 2. Ge'flügel-; ~ е месо
Ge'flügelfleisch n 20/sg
птичк а / -и pl = птйче
пубертет m nur sg Puber'tät /17/sg
пубертетен, -ни adj Puber'täts-
публика/nur sg 1. (зрйтели) 'Publikum
n 20*/sg, 'Zuschauer m 4 2. (посетйте-
ли) Be'sucher m 4 0 пб-широка -
'breitere 'Öffentlichkeit /17/sg
публикаци|я /, -и pl Veröffentlichung
/17, Publikati'on /17
публикув|ам, -аш (-ах) uv, v veröffent¬
lichen vt <b>, publi'zieren vt <d>
публикуване n, -ия pl Veröffentlichung
/ 17, Publi'zierung / 17
публицйст m, -и pl Publi'zist m 8
публицистика/nur sg Publizistik/17/.«.'
публицистичен
692
публицистичен, -ни и. публицистй-
ческн adj publizistisch
публицисти|а /, -и pl Publizistin /18
публич|ен, -ни adj 'öffentlich; на - но
място in 'aller 'Öffentlichkeit; я дом
'öffentliches Haus п 22, Bor'dell п 20*;
~ на жена 'Dirne /16, Prostituierte
/16
публичност / nur sg Publizi'täl /17
пудел m, -и pl 'Pudel m 4
пудииг m, -и pl 'Pudding m 1* (nach
'englischer Art)
лудр|а /, -и pl 1. Pharm 'Puder m 4;
захарна я 'Puderzucker m 4/sg
2. (прах) 'Pulver n 23
пудриер|а /, -и pl и. пудриери|a /, -и
'Puderdose /16
пудр|я, -иш (-йх) uv 'pudern vt, 'einpu¬
dern v/ < a >; s ce sich das Ge'sicht
'pudern vr
пуздра / -и pl volkst Zähes 'mageres
Fleisch n 20/sg
nj'ÜKla/, -и pl 'Truthenne/16; 'Pute/16
auch Kochk
пуйчи adj 'Puten-
пук Interj knack
пук|ам, -аш (-ах) uv 1, 'rissig 'machen vr,
Zum 'Platzen 'bringen vr <24>
2. (счупвам) zer'brechen vr <16b>,
zer'schlagen vt <4b> 3. (царевица)
'rösten vr; я царевица 'Puffmais 'ma¬
chen 4. (шум при счупване) 'knacken
vi <hb> 5. (пушка)'knallen vx <hb>
6. (мотор) 'knattern vi <hb> 7. (пре¬
пълнен съм) 'platzen vi <sn> (от vor
3) 8. vulg (ям) 'fressen vr < 15 >; (пия)
'saufen vr <8> 9. verächtl (умирам)
ins Gras 'beißen vi <2\/hb> O не ми
- a! es ist mir e'gal!; s ce 1. 'platzen vx
<sn>, zer'springen vi <27b/sn>
auch übertr 2. (започвам) volkst
be'ginnen vi <26bjhb> 3. (пъпки)
'aufspringen vi < 27 а/sn > 'aufplatzen
vi < a/sn > O дърво и камък се ~ а es
friert Stein und Bein; я се от яд vor
Wut 'platzen
пуканк|а/, -и pl meist pl 'Puffmais m 1
пукв[ам, -аш (-ах) uv; пукн|а, -еш (-ах) v
= пукам О я от смях sich 'totlachen
vr <а>; s се = пукам се О
жлiчкaтa ми се - а umg vor Angst
'sterben vi <16/sn>; сърцето ми се
- a volkst 'einen 'Herzschlag bekom¬
men <33b>
пукнат adj ge'platzt, ge'sprungen,
ge'rissen O не давам ~ грош 'keinen
'Pfennig 'geben < 15 >; не струва -
грош 'keinen 'Heller wert sein vi
<B>; нямам ни ~ грош 'keinen
'lumpigen'Heller be'silzen <25‘b>
пукнатин|а /, -й pl 1. Riß m I, Sprung
m 2 2. (процеп) 'Ritze/16, Spalt m 1
пукница / nur sg iron umg Schnaps m 2
пукот m nur sg 1. (слаб) 'Knacken
n 23/jrg 2. (сйлен) Knall m 1 3. (пуко-
тевица) Geknatter n 23/sg
пукотевиц|а/, -и pl Geknatter n 23/sg
пул (-ът) m, -ове pl 1. Knopf m 2 2. (за
табла) Stein m 1
пулверизатор m, -и pl Zer'stäuber m 4
пулест adj her'vorslehend
пуловер m, -и pl Pull'over m 4
пулп (-ът) m, -ове pl 'Pulpe /16
пулпйр|ам, -аш (-ах) uv, v zu 'Pulpe
verarbeiten vt < b >
пулпов adj Pulp-
пулс (-ът) m nur sg Puls m I; übertr
'Pulsschlag m 2
пулсйр|ам, -аш (-ах) uv pul'sieren vi
< d/hb >
пулт (-ът) m, -ове pl Pult n 20
пул|я, -иш (-йх) uv: я очй die 'Augen
'aufreißen <21a>; s ce die 'Augen
'aufreißen
пумпал m, -и pl 'Kreisel m 4
пунгаш m, -и pl volkst 'Schurke m 7
пунгйя/, -Yipll. 'Tabaksbeutel m 42. (за
парй) 'Geldbeutel m 4
пункт (-ът) m, -ове pl 1. Punkt m 1
2. (място) 'Stelle / 16; сборен ~
'Treffpunkt; подкрепителен - 'Im¬
bißstand m 2, 'Imbißpavillon m 6; пре¬
вързочен - Mil Ver'bandplatz m 2
пунктйр m, -и pl punk'tierte 'Linie /16
пунктйр|ам, -аш (-ах) uv, v punk'tieren
vr <d>
693
пусто
пуиктуацн |я /, -и pl 'Zeichensetzung/16,
Interpunktion / 17
пункцн|я /, -и pl Punkti'on / 17
пунш (-ът) т nur sg Grog т 6, Punsch
т 1
пур|а /, -и pl Zi'garre / 16
пургатив m, -и pl 'Abführmittel n 23
пургатив|ен, -ни adj Med 'Abführ-
пурйз|ъм (-мът) nt nur sg Pu'rismus
m 11 jsg
пурнст m, -и pl Pu'risl m 8
пурпстк|а /, -и pl Pu'ristin /18
пуритан m, -и pl Puri'taner m 4
пурнтанк|а /, -и pl Puri'tanerin / 18
пуритански adj puri'tanisch
пурятанство n nur sg Purita'nismus
m 11 fsg
пурпур m, -и pl 1. 'Purpur m 1 2. (плат)
'purpurfarbener Stoff m 1
пурпур |ен, -ни adj 'purpurfarben
пусй|я f, -и pl 1. veralt 'Hinterhalt m 1
2. (на лов) 'Ansitz m 1, 'Anstand m 2
пуск|ам, -аш (-ах) uv; пусн|а, -еш (-ах) v
1. 'loslassen vt <3a> 2. (оставям)
'lassen vt <3> 3. (да падне) 'fallen¬
lassen vt <3a>4. (освобождавам)
'freilassen vt <3a> 5. (да излезе)
her'auslassen vt < 3 a >, hin'auslassen
vt < 3 a > 6. (да влезе) her'einlassen vt
< 3 a >, hin'einlassen vt < 3 a > 7. (на¬
долу) her'unterlassen vt < 3 a >, hin-
'unterlassen vt <3a> 8. (пращам)
'senden vr < 10 >, schicken vt 9. (свър¬
шено e) zu 'Ende sein vi <B> 10.
(мотор) 'anlassen vt <3a> 11. (в
експлоатация) in Be'trieb 'nehmen vt
<16> 12. (коса, брада) 'wachsen
'lassen vr <3/hb> 13. (да замине)
'fahren 'lassen 14. (да вървй) 'laufen
['gehen] 'lassen 15. (пара, въздух) 'ab¬
lassen vt < 13 a> 16. (филйзи, пъпки)
'treiben vt <23>, 'ansetzen vr <a>
17. (от бъчва) 'zapfen vt 18. (издавам)
her'ausbringen vr <24a> 19. (хвър¬
лям) 'werfen vr < 16 > 20. (изстрел¬
вам) 'abschießen vt < 32 a > 21. (раз-
слабвам) 'lockerlassen vi <3a/hb>,
'lockern vt 22. (разказвам) er'zählen vt
< b>, ver'breiten vr < b > 23. (давам)
'geben vr < 15 >, 'spenden vr O *
искри 'funkeln vi <hb>\ x пушек
'rauchen vi <hb>; ä näpa 'dampfen
vi<hb>\ я в продажба verkaufen vt
<b>; « чешмата den'Wasserhahn
'aufdrehen < a >; x радиото das'Ra¬
dio 'einschallen < a >; x филм 'einen
Film 'zeigen; x кораб ein Schiff vom
'Stapel 'laufen 'lassen; x вода 'Wasser
'lassen; платът - a der Stoff (arbt [ist
nicht 'farbecht]; x в обръщение in
'Umlauf 'setzen; x ракета 'eine
Ra'kete 'starten; x в ход in Be'trieb
'setzen ['nehmen]; x глас a) 'seine
'Stimme er'schallen 'lassen b) (при
гласуване) 'abstimmen vi <a/hb>,
'stimmen vi <hb>; x корени 'Wur¬
zeln 'schlagen; ä котва vor 'Anker
'gehen vi <13/sn>; x на свобода
'freilassen; x на някого кръв volkst
jmdn. zur 'Ader 'lassen; x края die
'Zügel 'schießen 'lassen; x писмо umg
'einen Brief'einwerfen <16a>; s ce
1. 'loslassen vt < 3 a > 2. (хвърлям ce)
sich 'stürzen vr (върху auf 4)
пуст adj 1. (празен) leer auch übertr
2. (пустинен) 'öde, wüst; ~o място
'Einöde / 16 3. (злочест) bedauerns¬
wert, arm 4. (противен) volkst ver'flixt,
vermale'deit 5. (напразен) 'nutzlos;
наливам от ~ o в празно vergebliche
['nutzlose) 'Arbeit tun
nycT|a /, -и pl 'Pußta /15a
пустеещ adj 'öde; - и земи 'Ödland n 22
пуст|ея, -ееш (-ях) «v ver'öden vi
< blsn >; (помещение) leer sein vi
<B> ['stehen vi <10l/hb>]
пустнн|ен, -ни adj 1. 'Wüsten- 2. (див)
wüst, 'öde
пустйнни|к m, -ци pl Rel 'Einsiedler m 4,
Ere'mit m 8
пустйннически adj 'Einsiedler-
пустйнннчество n nur sg 'Einsiedler¬
leben n 23
пустйнно adv 'Öde, wüst
пустйи|я / -и pl 'Wüste /16
пусто adv 1. (празно) leer 2. (пустйнно)
пустосвам
694
'öde, wüst 3. als Partikel ver'flixt
пуст6св|ам, -am (-ax) uv, пустос|ам,
-am (-ax) v ver'fluchen vt <b>, ver-
'wünschen vt <b>
пустославне n nur sg 'Eitelkeit / 17
пустословк|е n, -я pl 'leeres Ge'rede
n 23/sg
nyCTOT|a /, -й pl 'Leere / 16/sg
пустотия / nur sg volkst 'öde'Stelle
/16,'Öde/16
пустош / -и pl 1. (пущинак) 'Öde/16
2. (празнота) 'Leere/ 16jsg
пуфк|ам, -am (-ax) uv 'zischen vi <hb>
пуфт|я, -йш (-ях) uv = пухтя
*пух (-ът) m, -ове pl 1. nur sg Flaum m
1 /sg; (само при птица) 'Daunen/16/pl
2. (завивка) 'Federbett n 25 O разби¬
вам на ~ и прах kurz und klein
'schlagen vt <4>
2nyx Interj plumps, bums
пух|ам, -am (-ax) uv 1. (тупам) 'klop¬
fen vr 2. (бия) ver'sohlen vt <b>
3. (хвърлям) 'werfen vr < 16 >
пухв|ам, -am (-ax) uv; пухн1а, -ein (-äx) v
1. = пухам 2. (бухам) 'plumpsen vi
<sn>
пухен adj 'Feder-, 'Daunen-; - а въз¬
главница 'Federkissen n 23, 'Daunen¬
kissen; -а завивка 'Federbett n 25,
'Daunendecke /16
пухест adj 1. 'flaumig 2. übertr 'Feder-;
- облак'Federwolke/16 3. = пухен
пухкав adj 1. weich 2. (покрит c пух)
'flaumig
пухкавина f nur sg и. пухкавост/nur sg
'Weichheit /17/sg, 'Flaumweiche /16
пухк|ам, -am (-ax) uv = пухам
пухна t пухвам
пухов adj = пухен
пухтен|е п, -ия pl 'Schnaufen п 23/sg
auch übertr
пухт|я, -йш (-ях) uv 'schnaufen vi
<hb> auch übertr
njrxne n, -та pl 'Quaste / 16
nyiu|а, -иш (-йх) uv 1. 'rauchen vi <hb>
2. (със силен дим) 'qualmen vi <hb>
3. (салам) 'räuchern vt
пушалн|я /, -и pl 'Rauchsalon m 6,
'Raucherecke /16
пушач m, -и pl 'Raucher m 4
пушачк|а /, -и pl 'Raucherin /18
nyuielK m, -ци pl 1. Rauch m 1; (сйлен)
Qualm m 1 2. (пушилка) Dunst m 2,
'Staubwolke/16 O та * се вдига daß
es nur so raucht
пушен adj (сланина) ge'räuchert O ~a
рйба 'Räucherfisch m 1; ~ а херинга
'Bückling ml*; ~a скумрия ge'räu-
cherte Ma'krele/16; ~ а шунка 'roher
'Schinken m 4; - салам ‘Räucher¬
wurst /14
пушене n nur sg 'Rauchen n 23/sg; ~ тое
забранено 'Rauchen ver'boten
пушеч|ен, -ни adj Ge'wehr-; -на
стрелба Ge'wehrfeuer n 23 O - но
месо Ka'nonenfutter n 23/sg
пушйлк|а /, -и pl 1. Qualm m 1 2. (от
прах) 'Staubwolken fl6/pl
пушк а/, -и pl Ge'wehr n 20; ловджийс¬
ка « 'Jagdgewehr; спортна « 'Sport¬
gewehr; въздушна s 'Luftgewehr;
малокалибрена * 'Kleinkaliberge¬
wehr; кремъклйя * 'Feuersteinge¬
wehr O гол като s arm wie 'eine
'Kirchenmaus
пушк|ам, -am (-ax) uv veralt 'schießen vi
<32/hb>
лушкар (-ят) m, -и pl 1. (занаятчйя)
'Büchsenmacher m 4 2. volkst
(човек c пушка) Mann m 3 mit Ge¬
'wehr
пушлйв adj 'qualmend
nyiublK m, -ци pl = пушек
пущ|ам, -am (-ax) uv = пускам
пущин|а /, -и pl volkst 1, (неприятна)
'Kroppzeug n 20jsg 2. (приятна) Zeug
n 20
пущина|к m, -ци pl 'Einöde /16
пуя|к m, -ци pl 'Puter m 4, 'Truthahn m 2
пфу и. пфю и. пхюй Interj pfui
пчел|а /, -й pl 'Biene / 16; рояк ~й
'Bienenschwarm m 2
пчелар (-ят) m, -и pl 'Imker m 4
пчелйрни1к nt, -ци pl 'Bienenstand m 2
пчеларство n nur sg Imke'rei /17, 'Im¬
kerhandwerk n 20
695
пълновластен
пчел|ен, -ни adj 'Bienen-; ж мед 'Bie¬
nenhonig т 1
пчелин т, -и pl - пчеларник
пчелни|к т, -ци pl 1. 'Bienenstand т 2
2. (рояк) 'Bienenschwarm т 2 3. (ко¬
шер) 'Bienenstock т 2
пчеловъд т, -и pl 'Bienenzüchter т 4
пчеловъдство п nur sg 'Bienenzucht/17
пчелояд т, -и pl Zool 'Bienenfresser т 4
пшенйц|а /, -и pl 'Weizen т 4; зимна ж
'Winterweizen; пролетна ж 'Sommer¬
weizen
пшенйчен adj 'Weizen-
пшт и. пшът Interj pst
пъдар (-ят) т, -и pl и. пъдар|ин тл -и pl
'Feldhüter т 4
пъдарлък т nur sg volkst 1. 'Feldhüterei
/17 2. (заплата) 'Feldhüterlohn m 2
пъдарница / -и pl 'Feldhüterhütte /16
лъдарски adj 'Feldhüter-
пъдпъдък m, -ци pl Zool 'Wachtel /16
пъдлъдъчен и. пъдпъдъчи adj 'Wachtel-
пъд|я, -иш (-йх) Mv 1. 'wegjagen vt < a >,
'fortjagen v/ <a> 2. (пропъждам)
ver'treiben vt <23b>
пъзл|а /, -и pl iron 'schreckhaftes Weib
n 21, A'ngsthase nt 7
пъзлйв adj 'ängstlich, 'schreckhaft
лъзльо m, -вци pl 'Angsthase m 7
пъй Interj volkst he'he, ho'ho
‘пък Konj 1. 'aber, je'doch 2. (и) und
2пък Partikel zur Verstärkung der Be¬
deutung eines Satzteils
пък|а (-a) uv nur 3. Fers 1. 'wimmeln vi
<hb> 2. (показва се) 'sichtbar 'wer¬
den vi < 18/ли>
пъква (-a) uv; пъкн|е (-a) v nur 3. Pers
erscheinen vi < 23 b/sn >, 'auftauchen
vi <ajsn>
пъклен adj 'teuflisch, 'höllisch, 'Höllen-;
~ план 'teuflischer Plan m 2; ~a
омраза 'teuflischer Haß m 1 /sg; -и
MiKH 'Höllenqualen / 17//?/; - а жега
'höllische 'Hitze f\6/sg
пъкъл m nur sg 'Hölle /16
пъл|ен, -ни adj 1. voll auch übertr,
ge'füllt (c mit 3) 2. (изпълнен) er'füllt (c
von 3) 3. (неограничен) 'vollständig
4. (окончателен) 'endgültig 5. (съвър¬
шен) 'vollkommen 6. (дебел) 'füllig,
korpu'lent Ob» ход а) (c максимал¬
на скорост) mit 'Höchstgeschwindig¬
keit b) übertr in 'vollem 'Gange; в
~ ния смисъл на думата im 'wahrsten
'Sinne des 'Wortes; дишам c -ни
гърди mit 'voller 'Lunge 'atmen vi
<hb>; под ~ на пара 'unter 'Voll¬
dampf; » пансион'Vollpension/17;
~на пушка ge'ladenes Ge'wehr n
20; s член Gramm 'Vollform/17
des 'maskulinen 'Artikels; -но съб¬
рание на съчиненията 'sämtliche
'Werke n 20//?/; c » глас aus 'vollem
'Halse
пьлзач m, -и pl 'Kletterer m 4
пълзене n nur sg 'Kriechen n 23/sg;
übertr Krieche'rei /17
пълзешката и. пълзешком adv 'krie¬
chend, im 'Kriechen
пгьлз|я, -йш, (-ях) му 1. 'kriechen vi
<32jsn> auch übertr 2. (лъкатуша)
sich da'hinschlängeln vr <a> 3. (раз¬
пространявам се) sich 'ausbreiten vr
<a> 4. (бебе) 'krabbeln vi <sn>
пълноводия m> -ци pl 'Heerführer m 4
пълководски M. пълководчески adj
'Heerführer-
пълнач m, -и pl 1. Mil 'Ladeschütze m 7
2. 'Abfüller m 4, 'Füller
пълнйч|ен, -ни adj 'Abfüll-
пълначк|а / -и pl 1. 'Abfüllmaschine /16
2. (работничка) 'Abfüllerin /18
пълнеж m, -и pl 1. 'Füllung / 17 2. El
'Ladung/17
пълнен[е n, -ия pl 1. 'Füllen n 23/sg;
чушки за » 'Paprika m 6 zum 'Füllen
2. Mil 'Laden n 23
пълн|ея, -ееш (-ях) uv 'zunehmen vi
< 16 ajhb >, dick 'werden vi < 18 jsn >
пълнител (-ят) m, -и pl Mil Maga'zin
n 20*
пълнишав adj volkst; пълен-- 'rand¬
voll, voll bis zum 'Überlaufen
пълно adv 1. voll 2. (напълно) 'voll¬
ständig
пълновласт|ек, -ни adj 'uneinge-
пълиовластие
696
schränkt, 'uneingeschränkte Macht
besitzend
пьлновластне n nur sg 'uneinge¬
schränkte Macht /14/sg
пълповод|ен, -ни adj 'wasserreich
пълнов6ди|е n, -я pl 'Wasserreichtum
m 3
пълновръст|ен, -ни adj — пълнолетен
пьлиогръд adj 'vollbusig
1гълно)в5гч|ея, -ни adj 'volltönend
пьлнокръв|ен, -ни adj 'vollblütig
пълнокръвие n nur sg 'Vollblütigkeit
/17/*
пьлнолет|ен, -ни adj 'volljährig, 'mün¬
dig
пълнолетие n nur sg 'Volljährigkeit
/11 (sg, 'Mündigkeitf llfsg
пьлнолйк adj 'vollgesichtig, 'rundbäckig
пьлнолун|еи, -ни adj 'Vollmond-; тази
нощ е - на 'diese Nacht ist 'Vollmond
пълнолуние n nur sg 'Vollmond m 1
пълномаслен adj ‘Vollfett-
пълнометраж|ен, -ни adj 'abendfüllend
пълномощен, -ни adj bevollmächtigt;
ж министър bevollmächtigter Mini¬
ster m 4
пьлномощя|е n, -я pl Vollmacht /17
пълном6щня|к m, -ци pl I. Bevoll¬
mächtigter m 7+ 2. anul (пред¬
ставител) Vertreter m 4 des Ge'mein-
derats in 'abgelegenen 'Ortsteilen
пълномощнически adj 'eines [des] Be¬
vollmächtigten; ~ права die 'Rechte
n 20jpl 'eines Bevollmächtigten
пьлномбщннчеств o n, -a pl amil
Ver'tretung/ 17 des Ge'meinderats in
'abgelegenen 'Ortsteilen
пьлиом0щи[о n, -и pl 'Vollmacht /17
пълноправен, -ни adj 'vollberechtigt
пълноправие n nur sg 'Vollberechtigung
/П
пълнота f nur sg 1. 'Fülle/16/sg 2. (из¬
черпателност) ' Vollständigkei tf\l/sg
3. (на човек) Korpu'lenz / 11/sg
пьлноцен|ен, -ни adj Vollwertig
пълн|я, -иш (-йх) uv 1. 'füllen.vt
2. (изпълвам) er'füllen vt < b > 3. Mil
'laden и <4>; s се 1. sich 'füllen vr;
залата се ~еше der Saal'füllte sich
2. er'füllt 'werden vi < l%/sn >; душата
й се ~ еше със страх 'ihre 'Seele 'wurde
von Angst er'füllt
пълчнп||е n, -a pl 'Horde /16
пън (-ът) m, -ове pl 1. (c корен) 'Wurziel-
stock m 2, 'Baumstumpf m 2 2. (труп¬
че) Klotz m 2 auch übertr 3. (дънер)
Stamm m 2; лозов ~ 'Rebstock m 2;
мълча като - stumm sein vi <B>
wie ein Fisch; спя като - 'schlafen vi
<3/hb> wie ein Ratz; стоя като ~
'dastehen vi <10,a/AA> wie ein
'Holzklotz
пъп (-ът) m, -ове pl 'Nabel m 4; там му е
хвърлен ~ ът dort ver'weilt er gern
пьп|еи, -ни adj 'Nabel-; ж бандаж
'Nabelbinde /16; -на връв 'Nabel¬
schnur /14
пъпеш m, -и pl 'Zuckermelone /16
пъпешов adj 'Zuckermelonen-
пьпк|а/, -иpl 1. Bot 'Knospe/16 2. Med
'Pickel m 4 3. (подутина) 'Buckel m 4
O синя ж 'Milzbrand m 2/sg
пьил|я, -eui (-äx) uv 1. 'krabbeln vi
<sn>, 'kriechen vi < 32/sn > 2. (вла¬
ча се) sich 'schleppen vr 3. (разпрос¬
транявам се) sich 'ausbreiten vr
4. (гъмжа) 'wimmeln vi <hb> \ ~ ят
хора es 'wimmelt von 'Menschen
5. (вйя се) sich 'winden vr <27 >
nunäcnjaM, -аш (-ax) uv; пъпчас;ам,
-am (-ax) v umg 'Pickel be'kommen
< 33b >, 'pickelig 'werden vi < 18/sn >
пъпчив adj 'pickelig
пьрва| K -uh pl 'hochprozentiger
Schnaps m 2
първачеп, -та pl 1. 'erstes Kind n 21
2. (в училище) umg ABC- 'Schütze m 7
пьрвен|ец m, -цй pl 1. 'angesehener
Mann m 3; pl Honorati'oren pl 2. (no-
бедйтел) 'Sieger m 4 3. (шампион)
'Meister m 4 4. (дете) 'Erstling m 1*,
'erstgeborenes Kind n 21
първенств|о n, -ä pl 1. Spitzenposition
/ 17 2. Sport 'Meisterschaft / 17; све¬
товно s 'Weltmeisterschaften; евро¬
пейско s Europameisterschaften
697
първоучител
първенствув|ам, -аш (-ах) uv an der
'Spitze 'stehen vi <10'jhb>
първескнн|я / -и pl 1. (жена) Frau, die
zum 'erstenmal ein Kind zur Weit
bringt 2. (крава) Kuh, die zum 'ersten¬
mal kalbt
първ|и пит 'erste; »a любов 'erste
'Liebe / 16; цар Борис Първи Zar
Bo'ris der 'Erste; том ж 'erster Band
m 2 O на ж план im 'Vordergrund
auch übertr; на - а линия in der 'vor¬
dersten 'Linie; на - o време 'vorläu¬
fig, zu'nächst; на - o място an 'erster
'Stelle; стоки от »a необходимост
'Waren f \6/pl des 'täglichen Be'darfs;
■v а помощ 'Erste 'Hilfe/16; » а ръка
човек 'einflußreicher Mann m 3; ~a
цигулка 'erste 'Geige/16 auch übertr;
ж братовчеди 'Vettern m 10/p/ 'ersten
'Grades; ж глас'erste'Stimme/16; ж
май 'Erster Mai m 1; ж петли 'erster
'Hahnenschrei ml; ж сън 'erster
Schlaf m 1; » o венчило a) 'erste 'Ehe
/16, b) 'erster 'Gatte m 7, 'erste 'Gattin
/18; »o лице 'erste Per'son / 17
първнч|ен, -ни adj 'ursprünglich; ele-
men'tar; - на партийна организация
'Grundorganisation /17 der Par'tei
първо adv 1. 'erstens 2. (най-напред,
по-рано) zu'erst 3. volkst (за пръв път)
zum 'ersten Mal
лървобйт|ея, -ни adj primi'tiv; ж човек
Hist 'Urmensch m 8; «-но общество
Hist 'Urgesellschaft f 17
първобйтнообщйпен adj Hist: » строй
'Urgesellschaft /17
първобйтност / nur sg Primitivität
/17/sf
първобългар|нн m, -и pl = прабъл¬
гарин
■гьрвобългарски adj = прабългарски
лървограждан|ин m, -и pl 'angesehener
'Bürger m 4; pl Honorati'oren pl
първожрец m, -Й pl 'Obeipriester m 4
първонзвор m, -и pl и. първойзточни|к
m, -ци pl 'Urquell m 1 nur sg
пьрвокйчествен adj 'erstklassig, 'erster
Qualität; «и мебели 'erstklassige
'Möbel pl, 'Möbel 'erster Qualität
първокласен, -ни adj 1. 'erstklassig
2. (категория) 'erster 'Klasse; ж
вагон 'Wagen m 4 'erster 'Klasse
първокласни |k m, -ци pl 'Schulanfänger
m 4
първокласничк|а/, -и pl 'Schulanfange-
rin/18
първокурснн|к m, -ци pl Slu'dent m 8 im
'ersten 'Studienjahr
пьрвокурсничк|а/, -и pl Stu'dentin /18
im 'ersten 'Studienjahr
първолаче n, -та pl umg 'Schulanfänger
m 4
първом adv volkst zu'erst
първомайска adj Mai-; - а манифе¬
стация 'Maidemonstration / 17; ж
тържества 'Maifeiern / 16jpl, 'Fei¬
erlichkeiten pl 'anläßlich des 'Ersten
Mai
първомайстор m, -и pl 'Obermeister m 4;
übertr 'bester 'Meister
първоначален, -ни adj 1. 'ursprünglich;
»но натрупване на капитала 'ur¬
sprüngliche Akkumulation / 17 des
Kapitals 2. (основен) Grund-; »на
цен£'Grundpreisml; »нообразова¬
ние 'Grundschulbildung /17
първоначално adv 'ursprünglich, zu¬
'nächst, zu'erst
първообраз m, -и pl 1. 'Urbild n 21; Lit
'Prototyp m I 2. Original n 20*
пьрвообраз|ен, -ни adj 'ursprünglich,
original
пьрвопрестол|ен, -ни adj: ж град 'erste
'Hauptstadt /14
пръвопричйн|а / -и pl 'ursprünglicher
Grund m 2, 'Hauptursache /16
първоразред|еи, -ни adj 'erstklassig
пьрвород|ен, -ни adj 'erstgeboren
пьрворбдство n nur sg 'Status m des
'Erstgeborenen
първосвещенн|к m, -ци pl 'Erzpriester
m 4
първосвещбинческя adj 'Erzpriester-,
'erzpriesterlich
пьрвост£пен|ен, -ни adj 'erstrangig
първоучптел (-ят) m, -и р/'erster 'Lehrer
пъргав
698
т 4; славянските ~и Кирил и Мето¬
дий die 'Slawenapostel Ky'rill und
Me'thod
пъргав adj 1. (бръз) Hink 2. (сръчен)
ge'wandt 3. (гъвкав) elastisch auch
übertr
пъргавнна /nur sg и. пъргавост / nur sg
1. Ge'wandtheit / 17/sg 2. (подвиж¬
ност) Beweglichkeit /17/sg 3. Elasti¬
zität /1 Ijsg
пърд я, -йш (-ях) uv vulg 'furzen
пърж1а, -иш (*йх) uv 1.'braten v/< 3 >
2. (c капак) 'schmoren vt; x ce übertr
'schmoren w <hb>
пържене n nur sg 1. 'Bratennlijsg
2. (c капак) 'Schmoren n 23Jsg
льрж6л|а /, -и pl Kotelett n 20; х на
скйра ge'grilltes Kote'lett
пързалк|а /, -и pl 'Eisbahn /17
пързал|ям, -яш (-ях) uv 1. (возя) 'fahren
v/ <4> 2. 'gleiten 'lassen vt <3/hb>;
s ce 'gleiten vt <21 jsn >; (на пързал¬
ка)'schlittern vi <sn>; « cecшейна
'Schlitten 'fahren w < 4/sn >; x се със
ски Schi 'fahren; x cec кънки 'Schlitt¬
schuh 'laufen vi < 9jsn >
лърл|я, -иш (-йх) ab'sengen vt < a >
nipnlaM, -atu (-ax) uv — пърхам
яьрлФл|я, -иш (-их) uv и. пьрпор|я, -иш
(-их) uv 1. (огън) 'knistern vi <hb>
2. (с крила) 'flattern vi <hb>
пърр Interj schwirr
пьртйн|а /, -и pl Weg m 1 im Schnee
пьртушйн|а /, -и pl = партушйна
пърх|ам, -аш (-ax) uv 1. 'schnauben vt
<hb> 2. (c крила) 'flattern vi <hb>
пърхот m nur sg 'Schuppen /16/pl
пърхутк|а /, -и pl = прахавица
иърцуца f nur sg umg 'schwacher
Schnaps m 2
пърчов adj Bocks-
пьрчовйна/nur sg 'Bocksgestank m 1 /sg
пьрше|й (*ят) m, -и pl 'Flechte /16
пършйв adj 1. mit 'Flechten be'deckt,
'grindig 2. übertr (нищожен) 'lumpig,
'lausig
пъстр|ея, -ееш, (-ях) adj I. bunt 'schim¬
mern vi <hb>, bunt 'leuchten vi
<hb> 2. (ставам пъстър) bunt 'wer¬
den vi <18/sn>; s ce bunt 'schim¬
mern, bunt 'leuchten
пьстрйл|о n, -a pl umg 'Buntheit/17/sg
пъстрила / nur sg — пъстро та
пъстрокож adj 'farbig
пъстрокрйл adj 'buntdügelig
пъстроок adj 'helläugig
пъстрот|а /, -й pl 'Buntheit /17
пъстроцветни, -ни adj bunt, verschie¬
denfarbig
пъструга/, -и pl Zool 'Slernhausen m 4
пъстр]я, -иш (-йх) uv bunt 'färben vt,
bunt 'machen vt
пьст|ър, -ри adj bunt, verschiedenfarbig
O ~ри очи 'helle 'Augen n 30//?/
пьсгьрв|а /, -и pl Zool Fo'relle /16
‘път (-ят) m, -ища pl 1. Weg m 1;
въздушен ~ 'Luftweg; морски ~
'Seeweg; горски ~ 'Waldweg; воден
- 'Wasserweg; околен - 'Umweg; no
околен - auf 'Umwegen; вкарвам в
правия ~ auf den 'rechten Weg 'brin¬
gen vt <24> 2. (шосе) 'Straße / 16;
млечен ~ 'Milchstraße 3. (трасе)
Bahn / 17; железен ~ 'Eisenbahn;
пробивам си - sich Bahn 'brechen vt
< 16 > 4. (пътуване) 'Reise / 16; на
добър ~! 'gute 'Reise!; на ~ съм ich
bin auf der 'Reise O на ~ и под ~
über'all
2път m, -и pl Mal n 20; един - 'einmal;
десет ~и 'zehnmal; много ~ и 'viel¬
mal; всеки - 'jedesmal; този - 'dies¬
mal; десетки - и 'dutzendemal; мно¬
го хйляди - и viel'lausendmal; друг
~ ein 'anderes Mal, ein 'andermal;
из едйн - auf 'einmal; нйкой ~
'niemals; някой - 'irgendwann 'ein¬
mal, 'manchmal; по някой - 'manch¬
mal
пътев0д|ен, -ни adj 'wegweisend; ~на
звезда 'Leitstern m 1; -ни указания
'Richtlinien fl 6/pl
пътеводител (-ят) m, -и pl 'Reiseführer
m 4
пътек[а f -и pl 1. Weg m 1, Pfad m 1
2. (килим) 'Läufer m 4
699
работа
пътем adv im Vor'beigehen
път|ен, -ни adj 1. 'Reise-; -ни вещи
'Reisesachen pl; - на чанта 'Reiseta¬
sche / 16; -ни пари 'Reisegeld n 21;
-ни разноски od -ни 'Reisekosten
pi, « лист a) Passa'gierliste / 16 b)
(пропуск) Pas'sierschein m 1; -ни
бележки 'Reisenotizen / Mjpl 2. (ули¬
чен, шосеен) 'Straßen-, 'Wege-; -но
стройтелство 'Straßenbau m 1, 'Wege¬
bau; - на врата Tür/17 zur 'Straße; «
праг 'Schwelle / 16 zur 'Straße
пътепис m, -и pl 'Reisebeschreibung/17
пътепйс|ен, -ни adj 'Reise-
пътепоказател (-ят) m, -и pl 'Wegweiser
m 4
1П>тешествени|к m, -ци pl 'Reisender
m 1*
пътешествениц|а /, -и pl 'Reisende /19
пътешестви|е n, -я pl 'Reise /16; око¬
лосветско * 'Weltreise
лгьтешествув|ам, -am (-ax) uv 'reisen vi
<sn>
пътни|к m, -ци pl 1. 'Reisender m 7 +
2. (пътуващ пеша) 'Wanderer m 4
пътница / -и pl 'Reisende/19
пътническ и adj 1. 'Reise-; - а чанта
'Reisetasche /16; « дрехи 'Reisebe¬
kleidung/17 2. Per'sonen-, Passa'gier-;
x влак Per'sonenzug; x вагон
Personenwagen m 4, 'Reisezugwagen;
* параход Passa'gierdampfer m 4; at
самолет Passagierflugzeug n 20
пътничк|а /, -и pl = пътница
пътиишкн аф = пътнически
пътув|ам, -аш (-ах) uv 1. 'reisen vi
<sn> 2. (движа се, возя се) 'fahren
vi <4/sn> 3. (ходя) 'wandern vi
<sn>
пътувай|e n, -ия pl 1. 'Reise / 16
2. (возене) Fahrt /17 3. (пеша) 'Wan¬
derung /17
пътьом adv - пътем
пъх|ам, -аш (-ax) uv 'stecken vt O «си
гагата в нещо 'seine 'Nase in etw. 4
'stecken
пъхв|ам, -аш (-ax) uv; пъхн|а, -еш (-ах)
V 'stecken vt
пъхт|я, -йш (-ях) uv 'schnaufen vi
<hb>, 'keuchen vi <hb>
пъч|а, -иш (-йх) uv her'ausstrecken vt
< a >; 'vorstrecken vt < a >; « гърди
die Brust her'ausstrecken, übertr sich in
die Brust 'werfen vr < 16 > ; x корем
den Bauch 'vorstrecken; s ce sich in
die Brust 'werfen
пъшк|ам, -аш (-ax) uv 1. 'stöhnen vi
<hb>, 'ächzen vi <hb> 2. (от
душевно притеснение) 'seufzen vi
<hb>
m»uiT Interj kusch, husch
пюре n, -та pl Pü'ree n 24, Mus n 20; -
от картофи Kartoffelpüree; грахово
- 'Erbspüree; доматено - To'ma-
tenmark n 20; - от ябълки 'Apfelmus
пяна / nur sg Schaum m 2; морска -
'Meerschaum
пясъ1к m, -ци pl Sand m 1; захар на «
'klarer 'Zucker m 4/sg; строя на «
übertr auf Sand 'bauen vi <hb>
пясъч|ен, -ни adj Sand-; -но зърно
'Sandkorn n 22
пясъчни|к m, -ци pl 'Sandstein m 1
P
рабт, -vipl 'Sklave nt 7; - божи'Diener
'Gottes
рабйи|я/, -и pl 'Sklavin / 18
раболеп|ен, -ни adj 'liebedienerisch,
'kriecherisch, unterwürfig, 'knechtisch,
ser'vil
раболепие n nur sg Unterwürfigkeit
/ 17/sg, Speichelleckerei / 17, 'Skla¬
vensinn m 1
раболепнич|а, -иш (-йх) uv 'liebedienern
vi <hb>, 'katzbuckeln vi <a/A6>,
'kriechen vi <32/sn>
раболепств о n, -a pl = раболепие
работ|а /, -и pl 1.'Arbeit/17; физи¬
ческа x 'körperliche 'Arbeit; умстве¬
на x 'geistige 'Arbeit; полска x
'Feldarbeit; отивам на x auf [zur]
работен
700
'Arbeit 'gehen vi < \ 3/sn>; на « съм
auf 'Arbeit sein vi < B >, beschäftigt
sein (в in 3, bei 5); дипломна «
Di'plomarbeit; чиста « 'saubere 'Ar¬
beit 2. (вещ) Ding n 20, 'Sache / 16,
'Gegenstand m 2 3. (въпрос) 'Frage
/ 16, 'Angelegenheit / 17; Министер¬
ство на външните ~и Ministerium
п 28 für 'Auswärtige 'Angelegenheiten;
Министерство на вътрешните »-и
Ministerium des 'Innern 4. (задача)
'Aufgabe/16; домашна « 'Hausauf¬
gabe 5. (условия) Bedingungen /17/р/,
Verhältnisse pl 6. (явление) Erschei¬
nung / 17; (случка) 'Vorfall m 2,
Er'eignis n 27 O влиза ми в «та umg
das geht mich an, das interessiert mich;
вятър x umg 'nutzloses Zeug n 20,
'Unsinn m 1 {sg‘, гледай си «та umg а)
'kümmere dich um 'deine 'eigenen 'An¬
gelegenheiten b) mach dir 'keine 'Sor¬
gen; гледам си «та umg Seiner 'Ar¬
beit 'nachgehen vi <13 ajsn >; голяма
x iron das ist doch 'eine 'Kleinigkeit,
das ist nicht der 'Rede wert; дяволът
си няма x umg weiß der 'Teufel, was
pas'sieren kann; лесна x umg das ist
ein 'Kinderspiel, das ist 'eine 'Kleinig¬
keit; не ми е « umg das geht mich
nichts an; не му е чиста « та umg bei
ihm stimmt etw. nicht; не ти e x umg
und was für ein ... ['eine ...]; отварям
x на някого umg jmdm. 'Unan¬
nehmlichkeiten [Schere'reien] be'reiten
<b>; празна « umg a) 'unnützes
Zeug n 20, GeSchwätz n 20/sg b) das
wird 'sowieso nichts!, 'Unsinn!; x та e
опечена umg die 'Sache geht in 'Ord¬
nung; ръчна « 'Handarbeit; спукана
ми е «та umg es steht schlecht um
mich; страшна s umg a) 'eine
Schreckliche 'Sache, Schrecklich! b)
iron was ist da schon da'bei; там е x та
umg das ist es ja, da liegt der Hund
be'graben; това е моя « das ist'meine
'Sache; хубава «! iron sehr schön!;
чиста * (отлично) 'ausgezeichnet,
'einmalig; (здрава работа) 'eine so'lide
'Sache; ще си имам x c някого umg
ich 'werde mit jmdm. 'Unannehmlich¬
keiten 'haben
работ|ен, -ни adj 1. (прилежен) 'ar¬
beitsam, 'arbeitsliebend, 'fleißig 2. 'Ar¬
beite-; ~ на заплата 'Arbeitslohn m 2;
~на ръка 'Arbeitskraft/14, 'Arbeits¬
kräfte pl
работилница /, -и pl 'Werkstatt / (pl
-statten); авторемонтна x Autorepa-
ra'turwerkstatl
работлив adj 'arbeitsam, 'arbeitslie¬
bend, 'fleißig
работлйвост / nur sg 'Arbeitsamkeit /
17jsg, 'Arbeitsliebe/16/sg, Fleiß m 1 /sg
раббтни к m, -ци pl 1. 'Arbeiter m 4;
земеделски s 'Landarbeiter; научен
x 'Wissenschaftler m 4; партиен x
Parteiarbeiter, Par'teifunktionär m 1 *;
промишлен « Indu'sriearbeiter;
строителен « 'Bauarbeiter 2. (приле¬
жен човек) 'arbeitsamer ['fleißiger]
Mensch m 8
раб6тннц|а /, -и pl 1. (работничка)
'Arbeiterin / 18 2. (прилежна жена)
'arbeitsame ['fleißige] Frau / 17
работнически adj 'Arbeiter-; ~o дви¬
жение 'Arbeiterbewegung /17; ~a
партия 'Arbeiterpartei /17
работничество n nur sg 'Arbeiterschaft
/17/sg
работннчк|а /, -и pl 'Arbeiterin / 18
работиншки = работнически
работиост f nur sg = работлйвост
работодател (-ят) m, • и pl 'Arbeitgeber
m 4
работоспособен, -ни adj 'arbeitsfähig
работоспособност/nur sg 'Arbeitsfähig¬
keit f\l\sg
работя, -иш (-их) uv 1. 'arbeiten vi
. <hb> (за für 4); sich be'fassen vr
< b >; x на някого jmdm. 'dienen vi
<hb>; x градинарство sich mit
'Gartenbau be'fassen; x като учител
als 'Lehrer 'arbeiten ['tätig sein], den
'Lehrerberuf'ausüben vr <a> 2. (ма¬
шина) 'laufen vi <9/sn>, funktio¬
nieren vi < d/hb >; in Be'trieb sein vi
701
равнявам се
< В >; часовникът ми работи точно
'meine Uhr geht ge'nau 3. (гише,
магазин) ge'öffnet sein (от ... до von
... bis) 4. umg'machen vt, tun vt < 38 >;
какво ~ите? was 'machen Sie?, was
macht ihr? 5. volkst (нива, градина)
be'arbeiten vt <b>, 'umgraben vt
<a>, bestellen vt <b> O ~и му
късметът umg das Glück ist auf'seiner
'Seite
рабски adj 'kriecherisch, 'unterwürfig,
'liebedienerisch, 'sklavisch, ser'vil
рав ен, -ни adj I. (водоравен) 'eben,
flach; ~ на местност 'flaches Ge'lände
n 23; ж път 'ebener Weg m 1 2.
(гладък) glatt; ~на дъска 'glattes
Brett «213. (прав) ge'rade 4. (една¬
къв) gleich; на ~ на нога 'gleichgestellt
5. (равномерен) 'gleichförmig; c ж
глас mit mono'toner 'Stimme
равенств|о n, -a pl 'Gleichheit/17/sg; ж
на силите 'Gleichheit ['Gleichgewicht
n 20/sg] der 'Kräfte; ж пред закона
'Gleichheit vor dem Ge'selz; знак на
ж Math 'Gleichheitszeichen n 23
равйн m, -и pl Rab'biner m 4
равнени|e n, -я pl 1. Mil 'Ausrichtung
/17, For'mierung/17; ж на редици¬
те 'Ausrichtung der 'Reihen ['Linien];
ж на дясно! 'Augen rechts! 2. volkst
Rel 'Grabfeier /16 am 40. Tag nach
dem 'Tode
равнец m nur sg 'Schafgarbe / 16
равнин|а / -й pl 1. Geogr 'Ebene / 16,
'Flachland n 22 2. Math 'Ebene, 'Flä¬
che/ 16
равнйи||е и, -a pl 1. freies Feld n 21,
'Ebene/16; 'freier Platz m 2 2. Ni'veau
n 24; жизнено ж 'Lebensstandard
m 6; над морско ж 'über dem'Meeres¬
spiegel; ~ ето на водата 'Wasserstand
m 2, 'Pegelstand; световно научно-
техническо ж 'wissenschaftlich-'tech-
nisches 'Weltniveau O на най-високо
ж Pol auf 'höchster 'Ebene
равнобедрен adj Math 'gleichschenklig
равнобедрени|к m, -ци pl Math 'gleich¬
schenkliges 'Dreieck n 20
равновесие n nur sg 'Gleichgewicht
n 20/sg auch übertr, душевно - 'seeli¬
sches 'Gleichgewicht, 'Ausgeglichen¬
heit/ 17
равногласие n, -я pl 'Stimmengleichheit
fWsg
равноденствие n nur sg Tagundnacht¬
gleiche /16
равно душ 1ен, -ни adj 'gleichgültig (към
zu 3); (безучастен) 'unbeteiligt, 'teil¬
nahmslos
равнодушие n nur sg'Gleichgültigkeit
/ 17/sg; 'Teilnahmslosigkeit / 17/sg
равнозначен, -ни adj 1. 'gleichbe¬
deutend 2. Math 'gleichgestellt
равномерен, -ни adj 'gleichmäßig; (ли¬
це) 'regelmäßig
равномерност /nur sg 'Gleichmäßigkeit
/17, 'Gleichförmigkeit/ 17/sg; 'Regel¬
mäßigkeit /17
равноправен, -ни adj 'gleichberechtigt
равноправие n nur sg 'Gleichberechti¬
gung/17
равнораменкн, -ни adj (лост, везни)
'gleicharmig
равносйлен, -ни adj 'gleichbedeutend
(на mit 3)
равносметк|а /, -и pl Fin Bi'lanz /17;
правя ж Bi'lanz'ziehen <32, h-g>
равностоен, -йни adj 'gleichwertig (на
някого jmdm.); übertr 'ebenbürtig (на
някого jmdm.)
равностойност/nur sg 'Gleichwertigkeit
/ 17; 'Ebenbürtigkeit / 17/sg
равностранен, -ни adj Math 'gleich¬
seitig; ж многоъгълник 'gleichseitiges
'Vieleck n 20
равноценен, -ни adj 'gleichwertig; übertr
'ebenbürtig
равноъгьл1ен, -ни adj Math 'gleichwin¬
kelig
рави|я, -йш (-йх) uv (изравнявам)
'glätten vt, 'einebnen vt <a>
равняв|ам се, -аш се (-ах се)ну;равн|я
се, -йш се (-йх се) v 1. 'gleichen vi
<2\/hb>, 'gleichkommen vi <33а/
sn> (c od на нещо etw. 3);'gleich sein
vi <B>; едйн лев се «а ка сто
paiy
702
стотинки ein Lew ist gleich 'hundert
Sto'tinki 2. (меря се) sich 'messen vr
<15>, sich vergleichen vr <21b> (c
някого mit jmdm.) 3. Mil sich 'aus¬
richten vr < a >; равни c’! Riehl’ 'euch!
pary n, -та pl Ragout [..'gu:] n 24
рад adj volkst 'freudig, froh, lieb O на
~ o сърце 'frohen 'Herzens, bereitwil¬
lig, gern
радар nt, -и pl 1. (способ) Ra'dar m 6 od
n 24, 'Funkmeßtechnik / 17 2. (уред)
Ra'dar, Ra'dargerät n 20, 'Funkme߬
gerät
радар|ен, -ни adj Ra'dar-, 'Funkmeß-;
ä уред Ra'dargerät n 20, 'Funkme߬
gerät
радв|ам, -аш (-ах) uv er'freuen vt < b >,
'freuen vt (някого jmdn.); s ce sich
'freuen vr (на 'über 4), sich er'freuen vr
(на an 3)
радетел (-ят) m, -и pl 'Förderer m 4,
Ver'fechter m 4, Freund m 1
рад|ея, -ееш (-ях) uv sich 'sorgen vr, sich
'kümmern vr, sich be'mühen vr <b>
(за um 4)
раднал|ен, -ни adj radi'al, den 'Radius
be'treffend, 'strahlenförmig
радиатор nt, -и pl 1. (на отопление)
'Heizkörper nt 4 2. Kfz 'Kühler nt 4
радиаци|я f -и pl 'Strahlung /17
радиев adj 'Radium-
радий m nur sg 'Radium n 20/sg
радйк|а / -и pl Bot 'Löwenzahn m 2
радикал|ен, -ни adj radi'kal
ради|о n, -a pl 1. 'Radio n 24 2. (ра¬
диостанция) 'Rundfunksender m 4
3. (радиоприемник) 'Rundfunkgerät
n 20, 'Radioapparat nt 1
радиоабонамент nt, -vt pl 'Rundfunkge¬
bühren / \7/pl
радиоактйв|ен, -ни adj radioak'tiv
радиоактивност / nur sg Radioakti-
vi'tät /17
радиоапарат nt, -vt pl 'Radioapparat nt 1
радиовестнн|к m, -ци pl aktu'elle 'Sen¬
dung/ 17
радиовръзка f, -и pl 'Funkverbindung
/17 '
радновъз|ел m, -ли pl 'Funkzentrale/16
2. (в предприятие) Be'triebsfunkanla-
ge/16
радиовълн а /, -й pl 'Funkwelle / 16;
'Radiowelle; дължината на ж 'Radio¬
wellenlänge / 16, 'Rundfunkwellen¬
länge
радиоговорйтел (-ят) nt, -и pl 'Rund¬
funksprecher m 4, 'Rundfunkansager
m 4
радиограм|а / -и pl Radio'gramm n 20*,
'Funkspruch nt 2
радиоемйсн|я f -и pl 'Rundfunksendung
/П
радиозасечни|к m, -ци pl 'Funkpeiler
nt 4
радноламп а / -и pl 'Radioröhre /16
радиолокацион|ен, -ни adj 'Funkmeß-
beobachtungs-
радиолокация /'Funkmeßortung / 17,
'Funkmeßwesen n 23
радиолюбйтел (-ят) nt, -vt pl 'Radio-
amaleur m 1, 'Radiobastler nt 4;
(слушател) 'Rundfunkfreund m 1
радиомонтаж m, -и pl 'Hörbericht m 1
радиомреж|а /, -и pl 'Funknetz n 20
радиопеленгатор m, -и pl 'Funkpeiler m
4
радиопнес|а/, -и pl 'Hörspiel n 20
радиопостановк|а / -и pl 'Rundfunkin¬
szenierung /17
радиопредаване n, -ия pl 'Rundfunk¬
sendung/17
радиопредавател (-ят) nt, -и pl 'Rund¬
funksender nt 4
радиоприемник m, -ци pl 'Rundfunk¬
empfänger nt 4
радиопрограм|а / -и pl 'Rundfunk¬
programm n 20*
радиоразпръскване n nur sg 'Ausstrah¬
lung/17 von 'Rundfunksendungen
раднослушалк|а/ -и pl 'Kopfhörer m 4
für 'Rundfunkempfang
радиослушател (-ят) nt, -и pl 'Rund¬
funkhörer m 4
радиостанция /, -и pl 'Rundfunkstation
/17 '
радиотелеграм|а /, -и pl 'Funkte-
703
разбивам
legramm п 20*
радиотелеграф m, -и pl 'Funktelegraf
т 8
радиотелеграфен, -ни adj 'funktelegra¬
fisch
радиотелеграфист т, -и pl 'Funker т 4
радиотелефон т, -и pl 'Sprechfunk
т 1*; (уред) 'Sprechfunkgerät п 20
радиотерапия / nur sg 'Radiotherapie
/16 а jsg
радиотехник т, -ци pl 'Rundfunkme¬
chaniker т 4
радиотехника / nur sg 'Rundfunktech¬
nik /17, 'Funktechnik
радиотехнически adj 'rundfunktech¬
nisch, 'funktechnisch
радяоточк|а /, -и pl 'Funkstudio n 24
радиоуредба / -и pl 'Funkanlage /16,
'Lautsprecheranlage; заводска » Be¬
triebsfunk m 1 /sg; градска ж 'Stadt¬
funk
радиофикация / nur sg (снабдяване c
радиовъзел) Versorgung / 17 ('Aus¬
stattung/17] mit 'Drahtfunkanlagen;
(снабдяване c радиоапарати) 'Aus¬
stattung mit 'Rundfunkgeräten
радиофицирам, -am (-ax) uv, v radio-
fi'zieren vt <d>; (c радиовъзел)
mit 'Drahtfunkanlagen ver'sorgen vt
<b>; (c радиоапарати) mit 'Rund¬
funkempfängern ver'sorgen
радиоцентрала /, -и pl 'Funkstation
/17, 'Sender m 4
радночйс m, -ове pl eine bestimmte
'Rundfunksendung/17; ~ за жената
'Frauenfunk m 1 /sg; ~ за селото
'Landfunk
радйст m, -и pl 'Funker m 4
радиус m, -и pl 'Radius m 11
радост/, -и pl 'Freude/16 (от, за 'über
4)
радост|ен, -ни adj 1. 'freudig, froh
2. (отраден) er'freulich
радуш|ен, -ни adj 'herzlich, 'freudig,
entgegenkommend
раждаемост / nur sg Ge'burtenziffer
/16, Ge'burtenentwicklung /17
ражд|ам,-am (-ax) uv; род|я, -йш (-йх) v
1. ge'bären vt < 7 >, zur Well 'bringen
vt < 24 >; тя родй момче sie 'brachte
'einen 'Jungen zur Welt 2. (животни)
'werfen vt < 16 > 3. (растение, дърво)
'tragen vt <4>, 'Früchte 'tragen;
(земя) her'vorbringen vt <24a>
4. iibertr (създавам) her'vorbringen,
er'zeugen vt < b >, entstehen 'lassen vt
<3/hb>; s ce 1. ge'boren 'werden vi
<18/sti>, zur Welt 'kommen vi
<33/sn>, das Licht der Welt er'blik-
ken <b> 2. (плодове, растения)
ge'deihen vi <23jsn>, 'wachsen vi
<4 jsn> 3. iibertr entstehen vi
<101b/sn>, sich her'ausbilden vr
<a>; 'auftauchen vi <a/sn>
раждан| e n, -m pl Ge'burt /17; акт за
ж Ge'burtsurkunde / 16; (виреене)
Ge'deihen n 23/sg, 'Wachsen n 23/sg;
iibertr Her'ausbildung / 17
раз adv eins!, hopp!; ~ , два, три a) eins,
zwei, drei b) Mil links-zwei-drei-vier
разбера | разбйрам
разбесняв|ам ce, -am се (-ах се) uv;
разбесне|я се, -еш се (разбеснях се) v
in Wut [Zorn, Rase'rei] ge'raten vi
< 3 bjsn >, 'wütend ('rasend, 'zornig]
'werden vi < 18/s/i >
разбесув|ам ce, -am ce (-ax ce) v Zool
'läufig 'werden vi < 18Jsn>
разбнв|ам, -аш (-ax) uv; разбй|я, -еш
(-х) V 1. zer'schlagen vt <4b>,
zer'brechen vt < 16b>; ж на пух и
прах kurz und klein Schlagen vt < 3 >
2. iibertr zu'grunde 'richten vt, zerstö¬
ren vt < b >; ж живота си sich sein
'Leben zer'stören 3. 'aufbrechen vt
<16a>, 'einschlagen vt <4a>; ж
вратата die Tür 'aufbrechen; ж
стъклото die 'Scheibe 'einschlagen
4. 'blutig Schlagen; разбйха му носа
man hat ihm die 'Nase 'blutig ge'schla-
gen; ж главата на някого jmdm. den
Kopf ['Schä'del] 'einschlagen 5. besie¬
gen vt < b>, vernichten vt <b>, 'schla¬
gen vt < 3 >; разбихме врага wir ЪаЬеп
den Feind ge'schlagen [ver'nichtet,
be'siegt] 6. 'rühren vt, ver'rühren vt < b >,
разбинтовам
704
mischen vt; x яйца Eier 'schlagen
[ver'rühren], 'Rührei 'machen 7. (правя
меко) 'klopfen vt, weich 'klopfen O «
пари Geld 'wechseln ('großes Geld
'gegen'Kleingeld); x ce zer'springen vi
<27Ъ/sn>, zer'schlagen vi, zerschel¬
len vi <b/sn>, 'bersten vi <16jsn>
разбинтов|ам, -аш (-ах) uv, v den
Ver'band [die 'Binde] 'abnehmen
< 16a> (нещо von 3)
разбираем adj verständlich, be'greiflich,
'einleuchtend
разбйр|ам, -аш (-ах) uv, разбе|ра, -еш
(разбрах) V 1. ver'stehen vt < 101 b >,
be'greifen vt < 21 b >; ~ате ли бъл¬
гарски? ver'stehen Sie Bul'garisch?; «
урока die Lekti'on ver'stehen [be¬
'greifen] 2. (имам познания) 'etwas
ver'stehen (от von J); x от
техниката 'etwas von der 'Technik
ver'stehen 3. (схващам, оценявам)
'auffassen vt < a >, be'urteilen vt < b >
4. umg (имам полза) 'Nutzen 'haben
< A >; 'etwas 'haben (от von 3); нищо
не разбра от младостта си er hat
nichts von 'seiner 'Jugend ge'habt 5.
umg (усещам) 'merken vt, 'mitbekom¬
men vt < 33 a >; няма да разбереш,
колко бързо ще мине всичко du wirst
gar nicht 'merken, wie schnell 'alles
vor'beigeht 6. volkst (получавам из¬
вестие) 'Nachricht er'hallen <3b>,
etwas erfahren <4b> (някого 'über
jmdn.) 7. volkst (признавам) 'anerken¬
nen v/ < I0c> (нещо als etw. 4) O
това го x работа! das 'nenne ich
'Arbeit!; ще му дам да разбере ich
'werde es ihm schon 'zeigen; -*a ce
ver'steht sich, selbstverständlich; s ce
sich ver'stehen vr, sich verständigen vr
<b>
разбиран |e n, -ия pl 1. Ver'stehen n 23 jsg
(на нещо von etw. 3), Verständnis
n 27jsg (за für 4) 2. pl (идеология)
'Auffassungen / 17//?/ (за von 3), 'An¬
sichten /17//?/ (за 'über 4)
разбирателство n nur sg Verständigung
/17
разбит adj 1. zer'schlagen, zer'brochen
2. 'eingeschlagen, 'aufgebrochen; ~a
врата 'aufgebrochene Tür / 16; ~ o
стъкло 'eingeschlagenes 'Fenster n 23
3. (разкървен) 'blutig ge'schlagen
4. (победен) be'siegt, ge'schlagen 5.
übertr zer'brochen, zer'schlagen; 'nie¬
dergeschlagen, ge'brochen; ~ и надеж¬
ди zer'schlagene 'Hoffnungen/17//?/; c
~ o сърце mit ge'brochenem 'Herzen
разбия f разбивам
разблейв|ам се, -аш се (-ах се ) uv;
разбле|я се, -еш се (-ях се od разблях
се) V 'anfangen vi < 2 аfhb > zu 'blöken
разбленув|ам се, -аш се (-ах се) v in
'Träume ver'sinken vi < 27 bjsn >, sich
Träume'reien 'hingeben vr < 15 a >
резблея се f разблейвам ce
разблуд|ен, -ни adj 1. 'lasterhaft, 'aus¬
schweifend, ver'derbt 2. volkst 'unru¬
hig, be'wegt; ~но време 'unruhige
Zeit /17
разблъскв{ам, -аш (-ах) uv; раз¬
блъскам, -аш (-ах) V ausein'andersto-
ßen vt <34a>; bei'seite 'schieben vt
< 32 >, ausein 'andersprengen vt < a >,
ausein'anderjagen vt <a>
разбляв|ам се, -аш ce (-ax ce ) uv =
разблейвам ce
разбогатяв!ам, -аш (-ax) uv; разбога-
те|я, -еш (разбогатях) v reich 'werden
vi < 18jsn>
разбо|й (-ят) m, -и pl 'Webstuhl m 2
разбойни к m, -ци pl 1. 'Räuber m 4,
'Wegelagerer m 4 2. (злосторник)
'Gauner m 4 0 пладнешки «
'skrupelloser Verbrecher m 4
разбойнически adj räuberisch, 'Räuber-;
'Gauner-
разбойничеств[о n, -a pl Räube'rei /17,
'Raubüberfall m 2
разболяв ам, -аш (-ax) uv; разбол|я,
-йш (-ях) V krank 'machen vt
разболян|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разболе|я се, -еш се (разболях се) v
krank 'werden vi < 18jsn >, er'kranken
vi < b/sn >
разбор m, -и pl 'Einschätzung / 17.
705
разбърквам
Ana'lyse / 16; граматически ~
gram'matische Ana'lyse; ~ на книга
'Buchbesprechung/17 О без ~ 'wahl¬
los
разборня f nur sg 'Ordnung /17
разбражд|ам, -аш (-ах) uv; разбрад|я,
-йш (-йх) V das 'Kopftuch 'abbinden
< 27 а >, 'abbinden; » се das 'Kopf¬
tuch 'abbinden
разбран adj 1. (понятен) verständlich
2. (разумен) ver'ständig, ver'nünftig,
'einsichtig
разбрано adv 1. (понятно) verständlich
2. (разумно) ver'ständig 3. (ясно) klar,
ver'standen
разбръмчан|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разбръмч I а се, -йш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi <2а/hb> zu 'brummen [zu
'summen, zu 'surren]
разбръскв|ам, -аш (-ах) uv; раз¬
връщам, -аш (-ах) v (размитам) aus-
ein'anderkehren vt <а>, bei'seite
'kehren vt; (прах) 'aufwirbeln vt, vi
<ajhb>
разбръщолев|ям се, -яш се (-ях се) uv;
разбръщолев|я се, -иш се (-их се) v
'anfangen vi <2аjhb> zu 'schwatzen
[zu 'plappern]
разбужд|ам, -аш (-ах) uv; разбуд|я, -иш
(-их) v 'aufwecken vt < а >, 'wecken vt;
'wachrütteln vt < a > auch übertr; » ce
'aufwachen vi <a/sn>, er'wachen vi
< b/sn >, wach 'werden vi <li/sn>
auch übertr
разбуждан |e n, -ия pl 1. (разбуждам)
'Wecken n 23/sg, 'Wachrütteln n 23/sg
auch übertr 2. (разбуждам ce) 'Aufwa¬
chen n 23/sg, Er'wachen n 23/sg auch
übertr
разбулв|ам, -аш (-ах) uv; разбул|я, -иш
(-их) v ent'schieiern vt <b> auch
übertr; s ce den 'Schleier 'ablegen
<a>
разбул|ям, -яш (-ях) uv = разбулвам
разбумтяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разбумт|я се, -йш се (-ях се) v 'an¬
fangen vt <2а)hb> zu 'dröhnen [zu
'prasseln]
45 Wtb. Bulg-Dt.
разбунв|ам, -аш (-ах) uv; разбун|я, -иш
(-их) V volkst 'aufwiegeln vt <а>
разбунтувам, -аш (-ах) uv, v 'aufwie¬
geln vt <a>, zum 'Aufstand mobi¬
lisieren vt, vi <&/hb>; s ce sich
er'heben vr <14b>, 'einen 'Aufstand
'durchführen vt <a>, 'aufstehen vi
< 10*a/sn>
разбутв|ам, -аш (-ах) uv; разбут|ам,
-аш (-ах) 1. (разтласквам) ausein'an-
derstoßen vt <34а>, ausein'ander-
- schieben vt < 32 а >, bei'seite 'schieben
vt < 32 >, ver'drängen vt < b >, 'weg¬
schieben vt <32a> 2. (ред) durch-
ein'anderbringen vt <24a>
разбучав|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разбуч|а се, -йш ce (-äx ce) v 'anfangen
vt < 2 zjhb > zu 'rauschen [zu 'dröh¬
nen, zu 'tosen]
разбушув|ам се, -аш ce (-ax ce) v (при¬
родна стихия) 'anfangen vi < 2 a/hb >
zu 'tosen [zu 'brausen, zu 'toben, zu
'wüten]; (море) 'hochgehen vi
< 13 a/sn >; (вълнй) 'hochschlagen vi
<3a/hb>, 'branden vi <hb>
разбъбр|ям се, -яш се (-ях ce) uv; раз-
бъбр|я се, -еш се (-ах се) v 'anfangen vi
<2a/hb> zu 'schwatzen, ins 'Schwat¬
zen [Er'zählen] 'kommen vi < 33/sn >
разбърза |ам се, -аш се (-ах се) uv;
разбърз|ам се, -аш се (-ах се) v sich
be'eilen vr < b >; es 'eilig haben < A >
разбърканост / nur sg Durchein'ander
n 23/sg, Ver'wirrung /17
разбърка|ам, -аш (-ax) uv; разбърк|ам,
-аш (-ах) V 1. (размествам, раз¬
хвърлям) durchein'anderbringen vt
< 24 а > 2. (правя смес) 'mischen vt
3. (разм-ьтвам) 'trüben vt; « водата
das 'Wasser 'trüben; (разклащам)
'schütteln vt 4. (c маша) 'schüren vt
<hb>; ä огъня das 'Feuer 'schüren
5. (c лъжйца) 'umrühren vt <a>;
ver'mischen vt <b>; « яденето das
'Essen 'umrühren 6. übertr (създавам
смут) ver'wirren vt <b>, in 'Unruhe
[Er'regung] 'stürzen vt O ж планове¬
те на някого jmds. 'Absichten durch-
разбърниквам
706
'kreuzen <b>; s се durcheinander
ge'raten vi <3b/sn>
разбърнйкв|ам, -аш (-ах) uv; разбър-
нйк|ам, -аш (-ах) v umg durchein'an-
derbringen vt < 24 a >, her'umwühlen
vi < ajhb > (нещо in etw. 3)
разбяга|ам се, -аш се (-ах се) uv; раз¬
бягам се, -аш се (-ах се) v 1. (раз¬
пръсквам се) ausein'anderlaufen vi
<9а/sn> 2. (насам-натам) um'her-
laufen vi < 9a/sn >, hin und her [auf
und ab] 'laufen vi < 9/stt >
развййкв|ам се, -аш се (-ах се ) uv;
развайк|ам се, -аш се (-ах се) v 'ап-
fangen vi <2аjhb> zu 'jammern [zu
'klagen]
развйла / nur sg 1. (влошаване) Ver-
'derb m 1 jsg 2. (поквара) Ver'derbtheit
/ 17/sg, 'Sittenverfall m 1 jsg 3. volkst
(разтуряне) 'Aufhebung / 17, 'Rück¬
gängigmachung /17; ~ на годеж
'Aufhebung 'einer Ver'lobung, Ent'lo-
bung /17 4. (разрушаване) Zerstö¬
rung/ 17
развален adj 1. zer'stört; (сграда)
ver'fallen 2. (уред) be'schädigt; (ядене,
стомах) ver'dorben 3. übertr (поква¬
рен) ver'kommen, ver'derbt 4. (осуе¬
тен) ver'eitelt 5. (език) ge'brochen
развалянlä /, -й pl Ru'ine / 16 auch
übertr
развал|ям, -яш (-ях) uv; развал|я, -йш
(-йх) V I. (разрушавам) zer'stören vt
<b>; (събарям) 'niederreiflen vt
<21 a>, 'abreißen vt <21a>, 'einrei¬
ßen v/ <21a> 2. (повреждам) be¬
schädigen vt <b>, ver'derben vt
<16b>; (стомах, ядене) ver'derben
vi; übertr (изопачавам) entstellen vt
< b >; печатната грешка ~ я сми¬
съла на текста der 'Druckfehler т 4
entstellt den Sinn des 'Textes 3. übertr
(разстройвам) zer'stören, Stören vi;
ver'derben, 'trüben vi; « спо¬
койствието на някого jmds. 'Ruhe
stören; настроението на някого
jmdm. die 'Stimmung ver'derben
4. (осуетявам) ver'eiteln vi <b>,
verhindern vt <b> 5. (покварям)
ver'derben O x пари Geld 'wech¬
seln; ; ce 1. (сграда) verfallen vi
<3b/sn>; zer'fallen vi <3bjsn>
2. (повреждам ce) ent'zwei 'gehen
vi <13/«?>; (ставам негбден)'un¬
brauchbar 'werden vi <18 jsn>
3. (ядене) schlecht 'werden 4. (вън¬
шността) 'häßlich ['unansehnlich]
'werden 5. (разстройвам ce) zer'stört
[geStörl, ver'dorben] 'werden; настро¬
ението ми се развали 'meine 'Stim¬
mung war da'hin [ver'flogen] 6. (пла¬
нове) Scheitern <sn> 7. (поква¬
рим ce) ver'kommen vi <33b jsn>
8. (време) sich verschlechtern vr
<b>; времето се развалй wir
'haben 'schlechtes 'Wetter bekom¬
men
разваряв|ам, -аш (-ах) uv; развар|я,
-йш (-йх) V zerkochen vi < b >, zu Brei
'kochen vi; s ce zerkochen vi
< b/sn >, zu Brei kochen vi <sn>
разведа f 1 развеждам od 2 развеждам
разведен adj ge'schieden
разведрявам, -аш (-ах) uv; разведр|я,
-йш (-йх) V 'aufheitem vi <а/Аb>\
(въздух) Säubern vi; s ce 1. (небе,
лице) 'aufklaren vi <a/hb>, sich 'auf¬
heitern 2. (въздух) klar [frisch] 'wer¬
den 3. (напрегнато положение) sich
entspannen
разведряване n nur sg Pol Entspannung
/17
разведр|ям, -яш (-ях) uv = разведря¬
вам
'развеждам, -аш (-ах) uv; развед|а,
-еш (разведох) v (насам-натам) um
'herführen vi < а >, hin und her 'füh¬
ren vi
2развежд|ам, -аш (-ах) uv; развед|а,
-еш (разведох) v Jur Scheiden vt
< 23 >; « ce sich 'scheiden 'lassen vr
<3 jhb>
развейплява m nur sg и. развейпрах m
nur sg 'Bruder m 5 'Leichtsinn, 'Lufti¬
kus m la
развенчавам, -аш (-ах) uv; развенча!я.
707
разводнявам
-еш (развенчах) v ent'thronen <b>
(някого като jmdn. als 4), den 'Nimbus
'nehmen <16>; ä го като поет ihm
den 'Nimbus 'eines 'Dichters 'nehmen;
s ce ent'thront 'werden vi < 18jsn >
(като als 1) , 'seines 'Nimbus ent'klei-
det 'werden
развеселявам, -аш (-ах) uv; развесел|я,
-йш (-йх) V er'heitern vt <b>, be-
'lustigen vr <b>; s ce sich er'hei¬
tern vr, 'lustig 'werden vi <18/sn>
разветр]ям, -яш (-ях) uv; разветр|я,
-иш (-их) V volkst dem Wind 'aussetzen
vt <a>, im 'Winde 'wehen 'lassen vt
<3lhb>; s ce sich dem Wind'ausset¬
zen vr
развйв|ам, -аш (-ах) uv; развй|я, -еш
(-х) V1. ent'wickeln vt < b > 2. (размо¬
тавам) 'aufwickeln vt < a >, abwickeln
vt < a >, 'loswickeln vt < a >; (разпо-
вйвам) 'aufwickeln, 'auswickeln vt
<a> 3. (развйнтвам) 'aufschrauben
vt <a>, 'aufdrehen vt <a>, 'ab¬
schrauben vt <a> 4. (знаме) ent-
'falten vt <b>, 'flattern 'lassen vt
<3/hb> 5. (листа, пъпки) 'treiben vt
<23>; (класове) 'ansetzen vt <a>;
her'vorbringen vt <24a>, zum 'Grü¬
nen 'bringen vt <24>; пролетният
вятър ~a дърветата der 'Frühlings¬
wind bringt die 'Bäume zum 'Grünen
O « скорост umg Geschwindigkeit
ent'wickeln; s ce 1. sich ent'wickeln
vr 2. (растение) 'Knospen ('Blüten,
Blätter] 'treiben; (пъпка, листа) 'sprie¬
ßen vi <32/sn> O развйващи ce
страни Pol Entwicklungsländer
развигор m nur sg 'warmer 'Frühlings¬
wind m 1
развиделя [ва се (-ва се) uv; развиде|лее
се (-ля се) v unpers es 'dämmert, es wird
hell, es lagt, der 'Morgen zieht her'auf
развйкв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; раз-
вик] ам се, -аш се (-ах се) v 'anfangen vt
<2аjhb> zu 'schreien [zu 'brüllen],
'losschreien vi <23a/hb>, 'losbrüllen
vt <afhb>
развнлняв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
развилн|ея се, -eeui се (-ях ce) v
1. (природна стихйя) 'anfangen vi
<2ajhb> zu 'toben [zu 'rasen, zu
'wüten] 2. (човек) in Rase'rei ver¬
fallen vi < ybjsn >, 'wütend 'werden vi
< 18 /sn>
развйнтв|ам, -аш (-ax) uv; развйнт|я,
-иш (-их) v 'aufschrauben vt <а>,
'abschrauben vt <a>, 'losschrauben
vt < a > O развинтена фантазия umg
'zügellose Phanta'sie /16 a
развит adj entwickelt
развитие n nur sg Entwicklung / 17
развйхр|ям, -яш (-ях) uv; развйхр|я,
-иш (-их) V entfachen vt < b >, aus¬
einander blasen vt 3; 'aufbauschen vt
<a>; s ce 'toben vi <hb>, 'auflo-
dem vi < a/s«>; übertr entflammen vi
<b>
развия | развивам
развлечение n, -я pl Zerstreuung /17,
'Ablenkung /17, Unterhaltung / 17
развлйч|ам, -аш (-ax) uv; развле|ка,
-чеш (развлякох) v 1. (разхвърлям)
um'herstreuen vt < а >, ver'streuen vt
< b >; (разнасям) ausein'anderschlep-
pen vt <a>, ausein'anderzerren vt
<a> 2. übertr (забавлявам) zer¬
streuen vt <b>, unterhalten vt
<3b>; (разсейвам) 'ablenken vt
<a> 3. übertr (разтакавам) in die
'Länge 'ziehen vt <32, h-g>; s ce 1.
(забавлявам ce) sich zer'streuen vr,
sich unterhalten vr; (разсейвам ce)
sich 'ablenken vr 2. (разтакавам ce)
sich in die 'Länge 'ziehen vr
развод m, -и pl 1. (брак) 'Ehescheidung
/17, 'Scheidung 2. (караул) 'Wachab¬
lösung /17
разводач m, -и pl I. 'Fremdenführer m 4
2. Mil 'Wachaufführender m 1*
разводняв|ам, -аш (-ax) uv; разводи |я,
-йш (-йх) V 1. (разреждам с течност)
ver'dünnen vt <b>; * боя 'Farbe
ver'dünnen 2. übertr (съдържанието
на нещо) ver'wässern vt < b > 3. übertr
(правя нещо да стане бледо)
ver'blassen 'lassen vt < 3/Aö >
развоен
708
разво|ен, -йни adj Ent'wicklungs-
развозвам, -аш (-ах) uv; развоз|я, -иш
(-их) V 'ausfahren vt <4а>, 'breitfah¬
ren vt <4а>, 'abfahren vt <4a>,
'wegbringen vt <24a>
разво|н (-ят) nt nur sg Entwicklung/17
развоняв|ам, -аш (-ах) uv; разноне|я,
-еш (развонях) v ver'pesten vt <b>;
s ce 'anfangen vi <2a/hb> zu 'stin¬
ken
разврат m nur sg 1. (разпуснат полов
живот)'Unzucht f\l/sg 2. (морал¬
но разложение) 'Sittenverderbtheit /
П/sg 3. (порок) 'Laster n 23
развратен, -ни adj 1. (покварен) 'laster¬
haft, ver'derbt 2. (водещ към разврат)
'ausschweifend; s живот 'ausschwei¬
fendes 'Leben n 23
развратйтел (-ят) nt, -и pl Ver'derber
m 4, Ver'führer nt 4
развратни|к m, -ци pl 'Wüstling nt 4
развратнмц|а / -и pl Dirne / 16
развратнич а, -иш (-их) uv 1. (върша
развратни деяния) 'Unzucht 'treiben
<23> (с mit 3) 2. (водя развратен
живот) ein 'lasterhaftes 'Leben 'führen
развращавам, -аш (-ах) uv; разврат|я,
-йш (-йх) V zu 'einem 'lasterhaften
['ausschweifenden] 'Leben ver'führen
vt <b>, 'sittlich ver'derben vt
< 16 b>; s ce zu 'einem 'lasterhaften
['ausschweifenden] 'Leben ver'führl
'werden vi < l8/sn>, 'sittlich verkom¬
men vi <33b/sn>
разврежд|ам, -аш (-ах) uv; развред|я,
-йш (-йх) v: (рана) 'aufreißen vt
<21 а > auch übertr; % се (рана)
'aufbrechen vi <16 a/sn>
развръзв|ам, -аш (-ах) uv = развър¬
звам
развръзк|а/ -и pl 'Lösung/17 auch Lit,
'Ausgang nt 2
развръщам, -аш (-ах) uv; развърн|а,
-еш (-ах) V 1. (разгонвам) ausein'an-
dertreiben vt <23а>;(развявам)aus-
ein'anderwehen vt <a> 2. Mil (раз¬
гръщам) ent'falten vt < b >, 'aufmar¬
schieren 'lassen vt <3jhb>; s ce Mil
sich 'entfalten vr, 'aufmarschieren vi
< cjsn >
развряквам се, -аш ce (-ax ce) uv;
развряк|ам се, -аш ce (-ax ce) v ein
'großes Ge'schrei er'heben <14b>,
'anfangen vi <2a/hb> zu 'zetern, in
'Jammern 'ausbrechen vi < 16 a/sn>
развряскв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
развряск|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'anfangen vi <2afhb> 2u 'kreischen;
(коза) 'anfangen zu 'meckern
развъд|еи, -ни adj Zucht-, 'Aufzucht-;
« добитък 'Zuchtvieh n 20fsg; горски
« участък Forstw 'Baumschule / 16,
'Zuchtgarlen m 5, 'Pflanzgarten
развъдни|к m, -ци pl 1. (за дйвеч)
'Wildreservat n 20 2. (за риба) 'Zucht¬
teich m 1 3. (за фиданки) 'Baumschule
/16, 'Pflanzgarten m 5 4. übertr 'Nähr¬
boden m 5
развъжд|ам, -аш (-ax) uv; развз>д|я,
-ИШ (-их) V 1. (породйсти животни)
'züchten vt 2. (отглеждам, държа)
'halten vr <3>, 'aufziehen vt <32а,
h-g> 3. (размножавам) vermehren
vr <b>; s ce nur 3. Pers sich
ver'mehren vr, sich 'fortpflanzen vr
<a>
развъжда|не n, -ния pl 'Aufzucht / 17,
Zucht /
развълнувам, -аш (-ax) v 1. (море)
'aufwühlen vt <a> 2. übertr (причиня
неспокойствие) 'aufregen vt <a>,
be'unruhigen vt <b> 3. (причиня
грижи) 'Sorgen 'machen [be'reiten
<b>] (някого jmdm. 3) 4. (възбуж¬
дам) er'regen vt <b> 5. (трогвам)
'rühren vr, be'wegen vt <b> 6. (раз¬
бунтувам) 'aufwiegcln vt < a >, 'auf¬
rühren vt <a>; s ce 1. (обезпокоя
ce) sich 'aufregen vr, sich be'unruhigen
vr 2. (грижа ce) sich 'Sorgen 'machen vr
(за, от 'über 4) 3. (възбуждам ce) sich
erregen vr 4. (трогвам ce) ge'rührt sein
vi < B >, von 'Rührung er'griffen 'wer¬
den vi <18jsn> 5. (разбунтувам ce)
sich er'heben vr < 14 b > 6. (море)
'hochgehen vi <13 a.jsn>
709
разгащеност
развълнувано adv 1. (обезпокоено)
'aufgeregt, be'unruhigt 2. (възбудено)
er'regt 3. (трогнато) ge'rührt 4. (заг-
рйжено) be'sorgl
развървяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
развърв1я се, -йш се (-ях се) v 'aus¬
schreiten v/ <21 а/sn>, 'anfangen vi
<2a/hb> 'schneller zu 'gehen [zu
'laufen]
развързв|ам, -аш (-ах) uv; развърж|а,
-еш (развързах) v 1. (отварям) 'auf¬
binden vt <27а>; s чувал 'einen
Sack 'aufbinden 2. (освобождавам)
'losbinden vt <17a>, 'losmachen vt
< a >; » кучето den Hund 'losbinden
O <s ги übertr ins Br'zählen 'kommen
vi <33/sn>; ж езйка die 'Zunge 'lö¬
sen, be'redt 'machen vt; езикът се ~a
die'Zunge löst sich; ä ръцете някому
jmdm. 'freie Hand 'lassen <3>
развърт|ам, -аш (-ах) u. развъртв|ам,
-аш (-ах) и. развъртяв|ам, -аш (-ах)
uv; развърт|я, -йш (-ях) v 1. (освобож¬
давам нещо завйнтено) 'abschrau¬
ben V/ < а >, 'losschrauben vt < а >
2. (отварям) 'aufschrauben vt < а >
3. (разхлабвам) 'lockern vt 4. (ма¬
кара) 'abwickeln vt < а >, 'loswickeln
v/ <а> 5. (размахвам) 'ausholen vi
<a./hb> (нещо mit etw. i) 6. übertr
(започвам) 'anfangen vt, vi < 2 a/hb >;
s се 1. (извършвам бързо) sich
da'zuhalten vr <3a> 2. (размахвам)
'ausholen (нещо mit etw. 3) 3. (раз¬
хлабвам се) sich 'lockern vr
развяв|ам, -аш (-ах) uv; разве|я, -еш
(-ях и. развях) V 1. (знаме) 'wehen
'lassen vt <3/hb>, 'flattern 'lassen 2.
(махам) 'wedeln vi <hb> (нещо mit
etw. 3), 'schwenken vt 3. (разпъвам)
'bauschen vi <hb> 4. (разпилявам)
ausein'anderblasen vt < 3 a >, aus-
ein'andertreiben vt < 23 a > O «
байрака übertr 'mannstoll sein vi
<B>; s се 1. (знаме) 'wehen vr
<hb>, 'flattern vi <hb, sn>, 'wedeln
vi <hb> 2. (разпъвам се) sich 'bau¬
schen vr <hb> 3. übertr (скйтам)
'streifen vi <sn> (из durch 4), um-
'herziehen vi <32a, h-g/sn>, sich
her'umtreiben vr <23a> (no in 3,
auf i)
разгадае|ам, -аш (-ах) uv; разгада|я,
-еш (разгадах) v 1. (отгатвам) ent¬
rätseln vt < b > , er'raten vt < 3b >
2. (лош почерк) ent'ziffem vt < b >
3. (сън) 'deuten vr
разгадк|а /, -и pl Lösung / 17, Er¬
klärung /17
разгалв ам, -аш (-ах) uv; разгал|я, -иш
(-их) V ver'wöhnen vt < b >, ver'zärteln
vt <b>, ver'hätscheln vt <b>; s ce
ver'wöhnt 'werden vi <18/sn>, ver-
'hätschelt 'werden
‘разгал|ям, -яш (-ях) uv = разгалвам
2разгал|ям, -яш (-ях) uv = разголвам
разгар т nur sg 'Höhepunkt т!;в ~ а
на борбата in der 'Hitze des Ge'fechts
[des 'Kampfes]; в «ана сезона in der
'Hochsaison; в ^a си in 'vollem 'Gan¬
ge
разгар|ям, -яш (-ях) uv; разгор|я, -йш
(-йх) V ent'fachen vt < b >, 'schüren vr,
vi <hb> auch übertr
разгар|я се (-я ce) uv; раз|горй ce
(-горя ce) nur 3. Pers (огън) 'auflodern
vi <a/A6>; übertr ent'brennen vi
<10b !hb>
разгатв|ам, -am(-ax)uv = разгадавам
разгащв|ам, -аш (-ах) uv; разгащ|я,
-иш (-их) V 1. (свлйчам гащи) die
'Hosen her'unterziehen <32 а, h-g>
(някого jmdm. 3) 2. übertr (разпущам)
'vieles 'nachsehen vr <19a> (някого
jmdm. 3), die 'Zügel 'schleifen 'lassen vr
<3/hb> (някого bei jmdm. 5);
(деморализирам) demorali'sieren vr
< d >; s ce 1. (съблйчам гащи) die
'Hosen her'unterlassen <3a> ['aus¬
ziehen <32a, h-g>]; (разкопчавам
гащи) die 'Hosen 'aufknöpfen < a >
2. (отпущам ce) sich 'gehen 'lassen vr
<3 a>
разгащеност f nur sg Schlampe'rei /17,
Disziplinlosigkeit / 17, 'Rücksichts¬
losigkeit /17, 'Zügellosigkeit /17
разгашям
710
разгащ|ям, -яш (-ях) uv = разгащвам
разгеле adv ge'rade zur 'rechten Zeit,
ge'rade im 'rechten Mo'ment, im
'rechten Augen'blick
разгласа / nur sg Bekanntgabe /16/sg
разгласявам, -аш (-ах) uv; разглас|я,
-йш (-йх) V 1. (съобщавам) 'mittei¬
len vf <а>, verkünden vt <b>,
bekanntgeben vt < 15 a > 2. (раз¬
стройвам) durchein'anderbringen vt
< 24 a >; Mus ver'slimmen vt < b >
разглас|ям, -яш (-ях) uv = разглася¬
вам
разглежд ам, -аш (-ах) uv; разглед|ам,
-аш (-ах) V 1. (наблюдавам) 'ansehen
vf <19а>, 'anschauen vt <а>, be-
'trachten vf <b> 2. (проучвам) un¬
tersuchen vt <b>, be'handeln vt
< b > O * дело Jur 'eine Verhand¬
lung 'führen, 'einen Pro'zeß führen, in
der 'Sache ... ver'handeln vi < b/hb>
разглезв|ам, -аш (-ах) uv; разглез|я,
-иш (-их) V ver'wöhnen vf <b>,
ver'hätscheln vt <b>, ver'zärteln vt
<b>; s ce sich ver'hätscheln vr,
ver'wohnt 'werden vi <18/sn>, ver-
'zärtelt 'werden
разглезен adj ver'wöhni, ver'zärtelt
разглезеиост / nur sg Ver'wöhntheit
/17/*
разглезя | разглезвам
разглез|ям, -яш (-ях) uv = разглезвам
разглобв|ам, -аш (-ах) uv = разглобя¬
вам
разглобявам, -аш (-ах) uv; разглоб|я,
-йш (-йх) V ausein'andernehmen vf
< 16 а >, zer'legen vt < b >; (машина)
demon'tieren vf <d>
разглобяем adj zer'Iegbar
разгневяв[ам, -аш (-ах) uv; разгнев|я,
-йш (-йх) v er'zürnen vt < b >, in Zorn
'bringen vt < 24 >, in 'Harnisch 'brin¬
gen; 'reizen vt; a ce vom Zorn ge'packt
'werden vi < 18fsn >, in 'Harnisch
ge'raten vi <3b/sn>
‘разговарям, -яш (-ях) uv (беседвам)
sich unterhalten vr <3b>, ein Ge-
'spräch 'führen, 'sprechen vi < \6/hb>,
'plaudern vi <hb>; (брътвя) 'schwät¬
zen vi <hb>
2разговар|ям, -яш (-ях) uv; разговор|я,
-иш (-их) V1. (започвам разговор) ein
Ge'spräch 'anknüpfen <а> (някого
mit jmdm.) 2. (раздумвам) auf 'ande¬
re Ge'danken 'bringen vt < 24 >, 'ab¬
lenken vf <a>; * се 1. (беседвам)
sich unterhalten vr < 3 b >, 'sprechen
vi < 16/AA> (c mit 3) 2. (разприказ¬
вам ce) ins Er'zählen 'kommen vi < 33/
sn >, des 'Langes und 'Breiten er'zäh¬
len vt, vi <b/hb>
разговор m, -и pl Ge'spräch n 20, Un¬
terhaltung / 17; (дискусия) Diskus-
si'on f 17
разговорен, -ни umg 1. (говорим) 'um¬
gangssprachlich, 'Umgangs-; s език
'Umgangssprache /16 2. (във вид на
разговор) Ge'sprächs-; в - на форма
in Gesprächsform 3. (приказлив)
ge'sprächig
разговори|а /, -и pl 1. (разговор) ein
'angenehmes Ge'spräch п 20, Plau-
de'rei /172. (жйва душа) 'Zuhörer т 4,
Ge'sprächspartner т 4
разговорлнв adj ge'sprächig, er'zähl-
freudig, zum 'Plaudern 'aufgelegt;
(дърдорко) 'schwatzhaft, ge'schwälzig
разговорлйвост/nur sg Gesprächigkeit
/17/sg; (дърдорко) 'Schwatzhaftigkeit
/17/*
разговорни|K m, -ци pl GeSprächsbuch
n 22, Konversati'onslehrbuch
разговорчйв = разговорлнв
разговорчйвост/nur* = разговорлй¬
вост
разговбря f 2разговарям
разгодявам, -аш (-ах) uv; разгод|я,
-йш (-йх) vdie Ver'lobung 'lösen (няко¬
го jmds.); * се sich enl'loben vr <b>,
Seine Ver'lobung 'lösen
разго[дявка/, -девки pl Ent'lobung/17
разголв|ам, -аш (-ах) uv; разгол|я, -иш
(-их) v 1. (свалям дреха) ent'blößen vf
<b> 2. (облйчам леко) leicht 'anzie¬
hen vf < 32 a, h-g > 3. übertr (разобли¬
чавам) ent'larven vf < b >, ent'hüllen vt
711
разгрявам
<b>; 9 се 1. (свалям дрехите) sich
ent'blößen vr 2. (обличам се леко) sich
leicht ['luftig] 'anziehen vr
разгол|ям, -яш (-ях) uv = разголвам
разгонв[а се (-а се) uv; разгон|и се (-и
се) V nur 3. Pers Zool 'brünstig 'werden
vi < 18/^n>
разгони |ам, -аш (-ах) uv; разгон|я, -иш
(-их) V 1. ausein'anderjagen vr <а>,
ver'jagen vt < b > 2. übertr (отблъск¬
вам) 'abstoßen vt < 34 a >, ver'treiben
vt <23b>
разгонваме n, -ия pl 1. Ver'treibung/17
2. Zool Brunst /14
разгон|ям, -яш (-ях) uv = разгонвам
разгорещен adj heiß, er'hitzt; übertr 'hit¬
zig, 'feurig; (въодушевен) enthusi¬
astisch; (страстен) 'leidenschaftlich;
(неврозен) ner'vös; (възбуден) er'regt
разгорещеност / nur sg 'Feuer n 13;
(въодушевеност) Enthusiasmus m
11 /sg; (страст) 'Leidenschaft / 17;
(възбуденост) Er'regung / 17
разгорещяв|ам, -аш (-ах) uv; раз¬
горения -йш (-йх) V 1. (затоплям)
er'hitzen vt <b> 2. übertr (разпал¬
вам) ent'zünden vt < b >, ent'flammen
vt < b >, er'hitzen; s се 1. (затоплям
се) sich er'hitzen vr 2. (разпалвам се)
in 'Feuer ge'raten vi < ЗЪ/sn >, in 'Eifer
ge'raten
разгоря I разгарям
разгоряв|ам, -аш (-ах) uv = разгарям
разграбв|ам, -аш (-ах) uv; разграб|я,
-иш (-их) V1. (обйрам) 'ausplündern vt
<а>, 'plündern vt, vi <hb>, 'ausrau¬
ben vt <a>, 'rauben vt, vi <hb> 2.
(купувам бързо) 'aufkaufen vt < a >,
schnell 'greifen vi <2\/hb> (нещо
nach etw. 3); (вземам бързо) 'grap¬
schen vt; 9 се (стока) umg 'abgehen vi
< 13 ajsn > ['weggehen vi <13 afsn > ]
wie 'warme 'Semmeln
разграждам, -аш (-ах ) uv; разград! я,
-йш (-йх) V 'einen [den] Zaun 'abrei¬
ßen <21 a>, 'eine [die] 'Einfriedung
beseitigen < b > (нещо von etw. 3)
разгракв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разграк|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi <2аjhb> zu 'krächzen, 'los¬
krächzen vi <a/hb>
разграничавам, -аш (-ах) uv; раз¬
гранича, -йш (-йх) V 'abgrenzen vr
<а> (от von 3) auch übertr, unter¬
scheiden vr < 23b > (между 'zwischen
5), differen'zieren vt < d >
разграничени|e n, -я pl 'Abgrenzung/17,
Unterscheidung /17, Differen'zierung
/17
разграничителен, -ни adj UnterSchei-
dungs-, Differen'zierungs-
разграфеи adj in 'Spalten 'eingeteilt; ~
лист in 'Spalten 'eingeteiltes Blatt
n 22
разграфяв|ам, -аш (-ах) uv; разграф|я,
-йш (-йх) V in 'Spalten 'einteilen vr
<a>
разграчв]ам се, -аш се (-ах се) uv;
разграч|а се, -иш се (-их се) v 'anfan¬
gen vi <2a/hb> zu 'krächzen [zu
'schnattern]
разгрея t разгрявам
разгром m, -и pl Zerschlagung / 17,
Vernichtung /17
разгромявам, -аш (-ах) uv; разгром[я,
-йш (-йх) V ver'nichten vt <b>,
zerschmettern vt < b >, zer'schlagen vr
<4b>, 'niederwerfen vr <16a>
разгрьщ|ам, -аш (-ах) uv; разгърн|а,
-еш (-ах) V 1. (вързоп) 'aufwickeln
vt <а>, 'aufpacken vt <а>;
(кнйга, вестник) 'aufschlagen vr
< 4 а > 2. (криле, ръце) 'ausbreiten vt
< а >; (чувал) 'aufhalten vr < 3 а >
3. (отмахвам) ausein'anderschieben vr
<32а> 4. übertr (излагам) 'aus¬
breiten vr <a>, 'darlegen vr <a>
5. übertr (развйвам) ent'wickeln vt
<b>, enl'falten vt <b>
разгряв|ам, -аш (-ах) uv; разгре|я, -еш
(-ях od разгрях) V 1. (размразявам)
'auftauen vt <а> 2. (затоплям)
er'hitzen vr <b>, warm 'machen vr,
er'wärmen vr <b>; » се 1. (раз¬
мразявам се) 'auftauen vi <ajsn>
2. (затоплям се) sich er'wärmen vr
разгулен
712
разгул|ен, -ни adj verschwenderisch,
'üppig
разгуляв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разгуля|я се, -еш се (-х се) v 'anfangen
vi <2zjhb> zu 'zechen [zu 'prassen]
разгьв|ам, -аш (-ах) uv; разгьн|а, -еш
(-ах) V 1. (разтварям) Aufschlagen
vt <4а>, ausein'anderschlagen vt
<4а>, 'ausbreiten vt <a>, ausein-
'anderfalten vt <a>; (нещо свито)
'aufrollen vt <a>; » вестника die
'Zeitung Aufschlägen 2. Mil ent'fal-
ten vt < b > 3. übertr (развивам) ent¬
halten, entwickeln vt < b >
разгьлчав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разгьлч|а се, -йш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi <2а/hb> zu 'schelten [zu
'schimpfen], 'lospoltern vi <a/hb>
разгьрдв|ам, -аш (-ах) uv; разгьрд|я,
-иш (-их) V 'über der Brust 'auflcnöpfen
vt <a> ['aufreißen vt <21 a>]; s ce
sich die Brust entblößen vr < b >, sich
das Hemd [das Kleid, den 'Mantel]
'über der Brust 'aufknöpfen vr ['öffnen
vr, 'aufreißen vr]
разгьрд|ям, -яш (-ях) uv = разгърдвам
раздав1ам, -аш (-ах) uv; раздам,
-дадеш (-дадох) v 'ausgeben vt
< 15 а >, 'austeilen vt < а >, verheilen
v/ < b > (на някого an jmdn., 'unter
jmdm.); s се 1. (звук) er'tönen vi
< Ъ/sn >, er'klingen vi < 27 b/sn >, er-
'schallen vi < bjsn > 2. übertr (отдавам
ce) sich 'hingeben vr < 15a> (на für 4),
sich 'aufopfern vr < а > (на für 4)
раздавач m, -и pl 'Briefträger m 4,
'Briefzusteller m 4, 'Postbote m 7;
(за телеграми) Tele'grammbote, Te-
le'grammzusleller
раздавачи |a / -и /»/'Briefzustellerin/18,
'Briefträgerin /18
раздав&чески adj 'Briefträger-, 'Zustel¬
ler-
раздалечав|ам, -аш (-ах) uv; раз¬
даден [а, -йш (-йх) V 1, ausein'ander-
rücken vr, vi < а/hb >; (едно от друго)
voneinander ent'fernen vr <b>,
ent'fernen < b > (нещо от нещо etw.
von etw. 3) 2. übertr (отчуждавам)
ent'fremden vr < b >; s ce übertr sich
cnt'fremden vr (от von 5)
раздалеченост/nur sg Entfernung/17,
'Abstand m 2
раздам I раздавам
раздвйжв|ам, -аш (-ах) uv; раздвйж|а,
-иш (-их) V 1. be'wegen vr <b>,
'rühren vr, in Be'wegung verhetzen vt
< b > 2. übertr 'aufrütteln vt < a >,
Be'wegung 'auslösen <a>; s ce in
Be'wegung ge'raten vi < 3 b)sn > auch
übertr
раздвйженост / nur sg Be'wegung
/17, Be'wegtheit / 17jsg, Dy'namik
flVsg
раздвоен adj 1. (разцепен) ge'spalten,
ent'zweit 2. (вътрешно неедйнен)
zer'rissen, 'zwiespältig
раздвоение n nur sg 1. (разцепление)
'Spaltung/17, Bruch m 2, Entzweiung
/ 17 2. (раздвоеност) Zerrissenheit
/17/sg, 'Zwiespältigkeit /17
раздвоено adv 1. (скарано)'uneinig
2. (вътрешно неедйнно) 'zwiespältig
раздвоеност / nur sg 'Zwiespalt m 1,
'Zwiespältigkeit /17
раздвонв|ам, -аш (-ах) uv; раздво|я,
-йш (-йх) V 1. (деля на две) 'halbieren
vt <d>, in zwei 'Teile 'teilen vr;
(разцепвам) 'spalten vr 2. übertr
(скарвам) ent'zweien vr < b >, 'spalten
3. übertr (внасям раздвоеност) in
'Zwiespalt 'stürzen (някого jmdn.); s
ce 1. (разделям се на две) hal'biert
(geheilt) 'werden vi < 18jsn >; (разцеп¬
вам ce) sich 'spalten vr 2. (скарвам ce)
sich ent'zweien vr 3. übertr (изпадам в
раздвоеност) in 'Zwiespalt ge'raten vi
< 3b jsn >
раздел m, -и pl 'Abschnitt m 1, Teil m 1
раздел |ен, -ни adj 'Abschieds-, 'Tren-
nungs- O ~но писане Ge'trennt-
Schreibung /17
разделение n nur sg 1. 'Teilung /17; ~
на труда 'Arbeitsteilung 2. (отделяне)
'Trennung/17 3. (разпределяне) 'Ein¬
teilung
713
раздремвам
разделител |ен, -ни adj 1. Trennungs-
2. Gramm disjunk'tiv
раздел|ям, -яш (-ях) uv; раздел |я, -йш
(-йх) V 1. (деля на части) 'teilen vt (на
in 4) 2. (разпределям) 'einteilen vt
<а>, 'aufteilen vt <a> (на auf 4,
помежду си untereinander) 3. Math
divi'dieren vt < d > 4. (отделям) 'tren¬
nen vt 5. übertr (разединявам) 'spalten
vt, ent'zweien vt <b>, ausein'ander-
bringen vt < 24 a > 6. (брак) 'scheiden
vt < 23 >; s се I. (деля се на части)
sich 'teilen vr (на in 4) 2. (разпределям
се) sich 'einteilen vr, sich 'aufteilen vr
(на in 4) 3. (отделям се) sich 'trennen
vr; пътищата ни се - ят 'unsere 'Wege
'trennen sich; нашите схващания се
~ ят 'unsere 'Auffassungen 'gehen aus¬
einander
разджавквам се, -аш се (-ах се) uv;
разджавк|ам се, -аш се (-ах се) v
'anfangen vi <2аjhb> zu 'kläffen,
'loskläüen vi <a/hb>
разднг|ам, -аш (-ах) uv 1. (маса, трапе¬
за) 'abräumen vt < а > 2. (стая) 'aus¬
räumen vt <a> 3. (прибирам) 'auf¬
räumen vt <a>
раздйгв|ам, -аш (-ах) uv; раздйг|ам,
-аш (-ах) od раздйгн|а, -еш (-ах) v
1. (маса, трапеза) 'abräumen vt < а>
2. (прибйрам) 'aufräumen vt <а>
раздйпл|ям, -яш (-ях ) uv; раздйпл|я,
-иш (-их) у 'ausbreiten vt < а >, aus-
ein'anderlegen vt < а >, ausein'ander-
falten vt < a >; s ce sich 'ausbreiten vr
раздйр|вм, -аш (-ах) uv; раздер|а, -еш
(раздрах) V 1. (разкъсвам) zer'reißen
vt <21b>, zer'fetzen vt <b>, aus-
ein'anderreißen vt <21a>; вик ~ аше
нощната тишина ein Schrei zer'riß
die 'nächtliche 'Stille 2. (одрасквам
zer'kratzen vt <b> 3. übertr (из¬
мъчвам) 'quälen vt; силна кашлица
~ а гърдите му 'starker 'Husten quält
'seine Brust
разднрател|ен, -ни adj 'durchdringend,
'herzzerreißend, 'markerschütternd
раздомяв|ам, -аш (-ах) uv; раздом|я,
-йш (-йх) V um Haus und Herd 'bringen
vt <24>
раздор m, -и pl Zank m 1 /sg, Ge'zänk
n 20/sg, 'Zwietracht / 17/sg, 'Hader
m 4/sg, 'Zwistigkeit /17 0 ябълка на
- a 'Zankapfel m 5
раздор|ен, -ни adj 'Hader und 'Zwie¬
tracht her'vorrufend
раздорннк m, -ци pl 'Friedensstörer
m 4, 'Unruhestifter m 4, Intri'gant m 8
раздорница /, -и pl 'Friedensstörerin
/ 18, 'Unruhestifterin/18, Intri'gantin
/18
раздразв ам, -аш (-ах) uv = раздраз¬
ним
раздразнение п, -я pl 1. (дразнене)
'Reizung / 17 2. (сйлна възбуда)
Gereiztheit / 17/sg, Er'regung / 17,
Nervosi'lät / 17/sg
раздразнено adv ge'reizt, 'ärgerlich,
'zornig, er'regt
раздразненост / nur sg Ge'reiztheit
f 17/sg, Er'regtheit /"17/sg, Nervosi'tät
/17/sg '
раздразнимост / nur sg 'Reizbarkeit
/17/sg
раздразнител (-ят) m, -и pl Er'reger
m 4
раздразнител|ен, -ни adj 1. (чувстви¬
телен, избухлйв) 'reizbar, er'regbar
2. (дразнещ) 'aufreizend, er'regend
раздразнителност /nur sg 'Reizbarkeit
/ 17/sg, Nervosi'tät / 17/sg
раздразняв|ам, -аш (-ах) uv = раздраз¬
ним
раздразним, -яш (-ях) uv; раздраз¬
ня, -иш(-их) V 1. (дразня)'reizen vt
2. (разгневявам) er'zürnen vt <b>
3. (разсърдвам) ver'ärgern vt <b>
4. (възбуждам) er'regen 5. (нервйрам)
ner'vös 'machen vt; » се 1. (ядосвам
ce) sich 'ärgern vr 2. (ставам нервозен)
ner'vös 'werden vi < 18/sn>
раздран adj 1. zer'rissen, zer'fetzt
2. (глас) 'heiser
раздремв|ам, -аш (-ах) uv; раздрем|я,
-еш (раздрямах) v 'munter 'machen vt,
die 'Müdigkeit [den Schlaf] ver'treiben
раздробен
714
vt <23b> (някого jmdm.); » се
'munter 'werden vi <18/sn>, 'meine
'Müdigkeit ver'fliegt
раздробен adj 1. (на дребни части)
zer'bröckelt, zer'stückelt 2. (разеди¬
нен) ge'spalten, zer'splittert
раздробеност /nur sg 1. Zersplitterung
/17, Zerrissenheit f\7/sg; Zerstücke¬
lung /17 2. (разединеност) 'Spaltung
/П
раздробяв ам, -аш (-ах) uv; раздроб|я,
-йш (-йх) V zer'bröckeln vt <b>,
zer'stückeln vt <b>, zer'splittern vt
<b>, zer'reißen vt <21 b>
раздруса|ам, -аш (-ах) mv; раздрус|ам,
-аш (-ах) V Schütteln vt, 'durch¬
schütteln vt <a>, 'rütteln v/, 'durch¬
rütteln vt <a>, erschüttern vt <b>,
er'beben 'lassen vt <3jhb>
раздрънка ам, -аш (-ах) uv; раз¬
дрънкам, -аш (-ах) V 1. (правя да
дрънка) 'anfangen vi < 2а/hb> zu 'klap¬
pern; (правя да звънй) 'anfangen zu
'klingeln; (правя да звънтй) 'anfangen
zu 'klirren (нешо mit etw. 3) 2. umg
(разгласям) 'ausposaunen vt <a>
3. umg (развалям) ka'puttmachen vt
<a>; (музикален инструмент Mu¬
sikinstrument) ver'stimmen vt <b>
4. (раздрусвам) 'durchschütteln vt
<a>; s се 1. (почвам да дрънча)
'anfangen zu 'klappern; (почвам да
звъня) 'anfangen zu 'klingeln; (поч¬
вам да звънтя) 'anfangen zu 'klirren
2. (разприказвам се) 'anfangen zu
er'zahlen, ins 'Reden [Er'zählen] 'kom¬
men vi < 33/r«>, 'anfangen 'auszu¬
plaudern
раздрънчан|ам, -аш (-ах) mv; раз¬
дрънча, -йш (-ах) V 'klappern vi
<hb>, 'klirren vi <hb> (нещо mit
etw. 3)
раздрямв|ам, -аш (-ах) uv = раздрем-
вам
раздув|ам, -аш (-ах) uv; разду|я, -еш
(раздух) V 1, (издувам) 'aufblasen vt
<3а>, 'aufblähen vt <а> 2. übertr
(преувеличавам) 'aufbauschen vt
< а >, über'treiben vt < 23 b >
раздумв|ам, -аш (-ах) uv; раздум|ам,
-аш (-ах) V 1. (утешавам) 'einreden vi
<a/hb> (някого auf jmdn.), 'ablen¬
ken vt < a >, auf 'andere Ge'danken
'bringen vt <24> 2. (разубеждавам)
'abraten vi < 3 a/hb > (някого jmdm.);
» ce es sich 'anders über'legen vt < b >
раздумкв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
раздумк|ам се, -аш ce (-ax ce) v 'an¬
fangen vi <2ajhb> zu 'klopfen [zu
'bumsen]
раздухв|ам, -аш (-ax) mv; раздух|ам,
-аш (-ах) V 1. (огън) 'anblasen vt
< 3 а >, ent'fachen vt < b > 2. übertr
(разпалвам) ent'fachen, Schüren vt, vi
<hb>, 'anstacheln vt <a> 3. übertr
(преувеличавам) über'treiben vt
< 23 b >, 'aufbauschen vt < a > 4. (раз¬
пръсквам) ausein'anderblasen vt
< 3 a >, ausein'anderwehen vt < a >
раздуя t раздувам
раздъвкв|ам, -аш (-ax) uv; раздъвк|ам,
-аш (-ах) od раздъвч]а, -еш (раз-
дъвках) V zer'kauen vt < b >, zer'bei-
ßen vt <21b>
раздърдорв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv
раздърдор|я се, -иш се (-их ce) v ins
'Schwatzen 'kommen vi <33jsn>
раздърпв|ам, -аш (-ax) uv; раздърп|ам,
-аш (-ах) v 1. (дърпам на разни
страни) ausein'anderziehen vt < 32 а,
h-g >; (прибирам) auf die 'Seite [zur
'Seite] 'räumen vt 2. (косата) 'zausen vt,
Strobeln vt 3. (мачкам) zer'knittem vt
<b> 4. (разкъсвам) zer'reißen vt
<21b> 5. (купувам бързо) 'auskau¬
fen vt < a >; стоката се раздърпа die
'Ware fand 'reißenden 'Absatz
раздяла / nur sg 1. (разделяне) 'Ab¬
schied m 1 2. (време, прекарано далеч
от близки) Trennung / 17
разединен adj 'uneinig, ge'trennt,
ge'spalten
разединени|е n, -я pl 'Uneinigkeit
/17/sg, 'Trennung/17, 'Spaltung/17
разединеност / nur sg 'Uneinigkeit
f\7/sg
715
разказен
разединявам, -аш (-ах) uv; разедин|я,
йш (-йх) V ent'zweien vt < b >, 'trennen
vt; 'spalten vt, ausein'anderbringen vt
< 24 a >; « хората 'Zwietracht 'stif¬
ten 'zwischen ['unter] den 'Menschen
разезд m, -и pl Mil be'rittener 'Späh¬
trupp m 6
раз|ен, -ни adj 'unterschiedlich, ver¬
schiedenartig, verschieden, 'allerlei O
~ ни als Subst (дневен ред) Verschie¬
denes n 26
'разжалв|ам, -аш (-ах) uv; разжал|я,
-иш (-их) V 'traurig 'machen vt, in
'Trauer ver'setzen vt <b>; Schmerz
her'vorrufen <39a> (някого bei
jmdm.); « ce in 'Trauer ver'sinken vi
< 27 Ъ/sn >, von Schmerz er'griffen
'werden vi < 18 /sn >
2разжалв|ам, -аш (-ах) nur uv Mil de¬
gradieren vt <d>
разжаряв|ам, -аш (-ах) uv; разжар|я,
-иш (-их) V 1. (превръщам в жар) zu
Glut ver'brennen vt < 10b > 2. (сил¬
но нагорещявам) zum 'Glühen 'brin¬
gen vt < 24 >; s се 1. (превръщам ce
в жар) zu 'Glut ver'brennen vi 2. (сил¬
но се нагорещявам) 'anfangen vi
<2a/hb> zu 'glühen, sich in Glut
ver'wandeln vr <b>
раззаря се (-я ce) uv; раззар|и се (-Й ce)
od раззор|й се (-Й ce) v unpers die
'Morgendämmerung bricht an, der
'Morgen 'dämmert, der 'Morgen graut,
das 'Morgenrot zieht her'auf
раззеленявам, -аш (-ах) uv; раззелен|я,
-йш (-йх) V zum 'Grünen 'bringen vt
<24>, mit Grün bedecken vt <b>
раззеленяв ам ce, -am ce (-ax ce) uv;
раззелен|ея се, -ееш се (-ях ce) v
'grünen vi <hb>, grün 'werden vi
<18jsn>, sich mit Grün über'ziehen vr
<32b, h-g>; (разлйствам ce) sich
be'lauben vr <b>
раззем|ам, -аш (-ax) uv; раззем[а, -еш
(раззех) V 'wegnehmen vt < 16 а >,
'mitnehmen vt < 16 а >
раззйм|ам, -аш (-ах) uv = разземам
раззйнв|ам, -аш (-ах) uv; раззйн|а, -еш
(-ах) V (устата) 'aufreißen vt <21а>,
'aufsperren vt < а >, 'öffnen vt; s
ce 1. (отварям устата) den Mund
'aufsperren; (животно) das Maul 'auf¬
reißen; (прозявам ce) 'gähnen vi
<hb> 2. übertr (пропаст) 'gähnen
разигравам, -аш (-ax) uv; разигра|я,
-еш (-х) V 1. (карам да играе) zum
'Tanzen 'bringen vt <24>, 'tanzen
'lassen v/ <3/hb>2. (карам да скача)
zum 'Springen 'bringen, 'springen
'lassen 3. (разтуптявам) 'höher
['schneller] 'schlagen 'lassen 4. (раз¬
карвам) zum 'besten 'halten vt < 3 >,
hin und her 'schicken vt, hin und her
'jagen v/ O а лотария Lotte'riege-
winn 'auslosen <a> ['ziehen <32,
h-g > ]; « си коня nach 'Gutdünken
Schalten vi <hb> und 'walten vi
<hb>; 'machen, was man will; s cel.
(ставам, случвам ce) sich 'abspielen vr
< a >, sich er'eignen vr < b >, gesche¬
hen vi < 19b/sn> 2. (отдавам се на
играта) sich ins Spiel ver'tiefen vr
< b > 3. (започвам да скачам) 'anfan¬
gen vi < 2 ttjhb > zu 'springen [zu 'hüp¬
fen, hin und her zu 'springen]
разйскв|ам, -аш (-ax) uv disku'tieren vt
< d >, be'raten vt < 3b >, er'örtern vt
<b>, be'sprechen vt < 16 b >
разйскрям, -яш (-ях) uv; разйскр|я,
-иш (-их) v 'Funken 'schlagen <3>,
'aufblitzen 'lassen vt <3jhb>, zum
'Funkeln 'bringen vt <24>; s ce
'Funken Sprühen vi <hb>, 'funkeln vi
<hb>; (очи) 'blitzen vi <hb>
разкажа \ разказвам
разказ m, -и pl Er'zählung / 17
разказв|ам, -аш (-ax) uv; разкаж|а, -еш
(разказах) v er'zählen vt < а >, be-
'richten vt <a>
разказвателен, -ни adj er'zählend,
Er'zähl-
разказвач m, -и pl Er'zähler m 4
разказвачи |a /, -и pl Er'zählerin /18
разказ|ен, -ни adj er'zählend, Er'zähl-
O Gramm - но изречение 'Aus¬
sagesatz m 2, 'Feststellungssalz
разкайвам се
716
разкрие |ам се, -аш се (-ах се) uv;
разка|я се, -еш се (-ях се) v be'reuen vt
<b>, be'dauem vt <b> (за нещо
etw. 4)
разкалв|ам, -am (-ах) uv; разкал|ям,
-яш (-ях) v 1. (замърсявам) 'schmutzig
'machen vt, mit Schmutz be'decken vt
< b > [be'spritzen vt < b >) 2. (размек¬
вам) 'aufweichen vt < a >, 'schlammig
[mo'rastig] 'machen; s се (път) 'auf¬
weichen vi <ajsn>, 'schlammig
[mo'rastig] 'werden vi < ]&/sn>
разкалугеряв|ам, -аш (-ах) uv; разка-
лугер|я, -йш (-йх) V aus dem 'Kloster
'aussloßen vt < 34 a >; » ce aus dem
'Kloster 'austreten vi <15a/jf«>, die
'Kutte 'ablegen <a>
разкалям t разкалвам
разкапаи adj ver'fault, ver'kommen,
ver'rottet
разкапаност / nur sg Ver'faultheit /
17jsg, 'Fäulnis /13fsg, Ver'fall m 2jsg
разкйпв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разкап я се, -еш ce (-ax ce) v 1. ver-
'faulen vi <bjsn>, zer'fallen vi
<3b/sn>, ver'wesen vi <sn>, ver-
'modern vi < Ъ/sn > 2. übertr ver'fallen
vi < 3b/s« >
разкарв|ам, -аш (-ax) uv; разкар|ам,
-аш (-ах) V 1. (развозвам) 'ausfahren
vt < 4 а >, 'fahren vt < 4 > 2. (разгон¬
вам) ausein'anderjagen vt < а >; (на¬
валица) zer'streuen vt < b >; (облаци)
ver'treiben vt <23b> 3. (отстраня¬
вам) beseitigen vt < b >, ent'fernen vt
<b> 4. (раздвижвам) 'antreiben vt
<23a>, in Be'wegung ver'setzen vt
<b> 5. (разигравам, въртя) hin
und her 'schicken vt, 'hinhallen vt
< 3 a >, an der 'Nase her'umfüh-
ren vi <a> 6. (разширявам)
erweitern vt <b>, 'weiten vt; (раз¬
хлабвам)'lockern vi; s cel. (скитам)
um'herstreifen vi <ajsn>, um'her¬
spazieren vi <cjsn> 2. (махам ce)
'weggehen vi < 13 &jsn > O времето ce
разкара umg das 'Wetter hat sich 'auf¬
geklärt
разкахъряв|ам се, -аш ce (-ax ce ) uv;
разкахър|я се, -йш се, (*йх ce) v 'anfan¬
gen vi < 2 &/hb > sich 'Sorgen zu 'ma¬
chen
разкаижв|ам, -аш (-ax) uv; разкаш-
к[ам, -аш (-ах) v zu Mus zer'drücken
vi <b>, 'breiig 'werden 'lassen vt
< 3/hb >, zu Brei 'machen vt; s ce
'breiig 'werden vi <18/j«>; (почва)
'matschig 'werden; (картофи) zer-
'kochen vi <bJsn>
разкашл|ям се, -яш се (-ях ce) v 'anfan¬
gen vi < 2 ajhb > zu 'husten
разкая ce t разкайвам ce
разкаяние n nur sg 'Reue / 16/sg,
'Reumütigkeit/17jsg, 'Buße /16
разкаянк|к m, -ци pl 'Reumütiger ml+,
'Büßer m 4
разквакв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разквак|ам се, -аш ce (-ax ce) 'anfan¬
gen vi < 2 а.jhb > zu 'quaken, 'los¬
quaken vi < hb>
разквартирувам, -аш (-ax) uv, v 'ein¬
quartieren vt <e>, 'unterbringen vt
<24a>
разкваса / nur sg Erfrischung /17
разквасв|ам, -аш (-ax) uv; разквас|я,
-иш (-их) V er'frischen vt <b>;
(устни) 'anfeuchten vt <a>
разквнчав|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разквич|й се, -йш се (-йх ce) v
1. (прасе) 'anfangen vi < 2 a/A6 > zu
'quietschen 2. (куче) 'anfangen zu
'jaulen
разкикотв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разкикот|я се, -иш се (-их ce) v 'los¬
lachen vi <ajhb>, in Gemachter 'aus¬
brechen vi <16a/jn>
разкксв(ам, -аш (-ax) uv; разкйсн[а, -еш
(-ах) V (топя във вода) 'einweichen vt
<а>; (размеквам) 'aufweichen vt
<а>; s се 1. (размеквам се) 'auf¬
weichen vi; (лежа във вода) 'weichen vi
2. übertr (ставам мързелйв) sich
'gehen 'lassen vt <3/hb>, faul und
'träge 'werden vi < 18/j«> 3. übertr
(разкиселявам ce) 'schlechte 'Laune
be'kommen <33b>
717
разкрачвам
разкйск|ам се, -аш се (-ах се ) v 'anfan¬
gen vi <2а/hb> zu 'kichern, 'los¬
kichern vi <a/A6>
разкйхв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разкйх|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi <2аfhb> zu 'niesen
разкладк|а /, -и pl Verpflegungssatz
m 2, 'Tagesration /17
разклйжд|ам, -аш (-ах) uv; разклад|а,
-еш (разкладох) v 1. (развалям)
ausein'andernehmen vt <16а>, aus-
ein'andenverfen v/ <16a>, 'aus¬
breiten vt <a> 2. (разпалвам) 'an¬
fachen vi <a>, ent'fachen vt <b>,
'schüren vt, vi <hb> auch übertr O ä
огън а) (загасвам) das 'Feuer aus¬
machen < a > b) (разпалвам) ein
'Feuer 'anfachen
разклащ|ам, -аш (-ах) uv; разклат|я,
-иш (-их) v 1. (разлюлявам) er'schüt-
tern vt < b >, ins 'Wanken 'bringen vt
<24>, 'rütteln vt, vi <hb> (нещо an
etw. 5); (течност) 'schütteln vt 2. (раз¬
хлабвам) 'lockern vi, 'locker 'machen
vt 3. übertr (влошавам) zer'rütten vt
<b>, rui'nieren vt <d>; (доверие)
unter'graben vt <4b>
разклонени)« n, -я pl 'Gabelung / 17,
Ver'zweigung / 17, Verästelung / 17;
(тръбопровод, път) 'Abzweigung /
разклонител m, -и pl 1. El Verteilerdose
/16 2. (тръба) Ver'teilungsstück n 20
разклоняв|ам, -аш (-ах) uv; разклон|я,
-йш (-йх) V 'abzweigen vt < а >, 'eine
'Abzweigung 'anbringen <24a>; *
ce sich ver'zweigen vr <b>, sich
'gabeln vr, sich ver'ästeln vr <b>
разклон» |ам, -аш (-ах) uv; разклоп|ам,
-аш (-ах) V 'abnutzen vt < а >, ka'putt
'machen vt; * ce 'klapprig 'werden vi
< 18/sn >, 'kaputtgehen vi <13 a/sn >
разковав|ам, -аш (-ах) uv; разков|а,
-еш (-ах) v die 'Nägel her'ausziehen
<32a, h-g>, 'aufmachen vt <a>,
'aufschlagen vt <4a>; s ce sich
'öffnen vr, 'aufgehen vi < 13 a/s?i>
разкбвннче n, -та pl 'vierblättriges
'Kleeblatt n 22, 'Glücksblume / 16
разкол m nur sg 1. (разцепление) 'Spal¬
tung /17 2. (раздор) 'Zwietracht
/17/jg; внасям ~ 'Zwietracht'säen
3. Rel 'Schisma n 28 a 4. (кръстопът)
'Kreuzweg m 1, 'Wegkreuzung /17
разколебйв|ам, -аш (-ах) uv; разколе¬
ба |я, -еш (-х) V 'schwankend 'machen
vt, in 'Zweifel 'stürzen vt, 'unsicher
'machen, erschüttern vt <b>; s ce
'schwankend 'werden vi <18/sn>,
'schwanken vi <hb>, 'unentschlossen
['unsicher) 'werden
разкблня|к m, -ци pl 1. Pol 'Spalter m 4
2. Rel 'Kirchenspalter, 'Sektenanhän¬
ger m 4
разк6лническ|и adj 'spalterisch, 'Spal¬
ter-; ~ а дейност 'Spaltertätigkeit/17
разкопавам, -аш (-ах) uv; разкопа|я,
-еш (-х) V1. (разбйвам почвата) 'um¬
graben vt < 4 а > 2. (откопавам)
'graben vt < 4 >, 'aufgraben vt < 4 а >,
'ausgraben vt <4a>
разкопки nur pl Arch 'Ausgrabungen
fV/sg
разкопчавам, -аш (-ах) uv; разкопча|я,
-еш (-х) V 'auflcnöpfen vt < а >, 'öffnen
vt; * ce sich die 'Kleider 'aufknöpfen
vr
разкбш m nur sg I. Pracht/14/sg, Prunk
m 1 /sg 2. 'Luxus m 11 /sg 3. (разто-
чйтелство) Verschwendung /17/sg
разкошен, -ни adj 1. 'prunkvoll, 'präch¬
tig, luxuri'ös 2. (разточйтелен) ver¬
schwenderisch
разкрасявам, -аш (-ах) uv; разкрас|я,
-йш (-йх) V 1. ver'schönem vt <b>,
'schmücken vt 2. übertr be'schönigen vt
<b>, 'schönfärben vt <a>; s ce
sich ver'schönem vr, schön 'werden vi
< 18 /sn >
разкрач m, -и pl 1. (крачка) 'Schrittweite
/ 16 2. (мярка) Schritt m 1 3. Sport
'Grätsche /16
разкрйчв|ам, -аш (-ах) uv; разкрач|а,
-иш (-их) V die 'Beine ausein'ander-
schieben <32a> ['spreizen] (нещо 2);
s сгъваемо столче 'einen 'Klapp-
stuhl'aufstellen <a>; z ce die'Beine
разкрачен
718
'spreizen ['grätschen]; (заставам раз¬
крачен) sich 'breitbeinig 'hinstellen vr
<a>
разкрачен adj 1. 'spreizbeinig, 'breit¬
beinig, mit ge'spreizten 'Beinen 2. (по¬
черк) ‘ungleichmäßig, 'krakelig
разкрепостяв|ам, -аш (-ах) uv; разкре-
пост|я, -йш (-их) у 1. Hist von der
'Leibeigenschaft be'freien vt <b>
2. übertr be'freien, 'freisetzen vt <a>
разкрепостяван|е n, -ия pl 1. Hist
Befreiung / 17 von der 'Leibeigen¬
schaft, 'Aufhebung/17 der 'Leibeigen¬
schaft 2. übertr Be'freiung, 'Freisetzung
/17
разкрещяв|ам се, -аш се (-ах се ) uv;
разкрещ|я се, -йш се (-ях се) v 'anfan¬
gen vi < 2 аIhb > zu 'schreien, 'losbrül¬
len vi <hb>
разкрйв|ам, -аш (-ах) uv; разкрй|я, -еш
(-х) V L (откривам, разузнавам) 'auf¬
decken vt <а>, ent'hüllen vt <b>;
(разбулвам) ent'schleiern vt <b>,
'bloßlegen vt < a >; (показвам) 'zeigen
vt, 'aufzeigen vt < a > 2. (съобщавам)
offenbaren vt <b>, er'öffnen vt
< b >; * на някого тайна jmdm. ein
Ge'heimnis 'anvertrauen <a> [of-
fen'baren]; z картите си übertr 'seine
'Karten 'aufdecken; s ce 'sich 'zeigen
vr, 'sichtbar 'werden vi < 18/5w>, sich
offenbaren vr
разкрйти|е n, -я pl 'Aufdeckung / 17,
Hnt'hüllung /17, Entschleierung /17,
Offen'barung /17
разкритикувам, -аш (-ах) v kritisieren
vr <d>, 'einer 'kritischen Ana'lyse
unter'ziehen vt <32b, h-g>
разкр6нв|ам, -аш (-ах) uv = разкроя-
вам
разкроявам, -аш (-ах) uv; разхро|я,
-йш (-йх) V 'zuschneiden vt <21 а,
d-tt>
разкрякв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разкряк|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi <2аjhb> zu 'gackern [zu
'krächzen, zu 'quaken, zu Schnattern]
разкряскв|ам се, -аш ce (-ax ce ) uv;
разкряск|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'anfangen vi <2ajhb> zu 'kreischen
[zu Schreien]
разкудкудякв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разкудкудяк|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'anfangen vi <2a/AA> zu 'gackern
разкукурйгв|ам се, -аш ce (-ax ce ) uv;
разкукурйг|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'anfangen vi <2a/A6> zu 'krähen,
'loskrähen vi <ajhb>
разкупв|ам,-аш(-ах)иг = разкупувам
разкупув|ам, -аш (-ах) uv; разкуп|я,
-иш (-их) V 'aufkaufen vt < а >, 'aus¬
kaufen vf <а>
разкълвав|ам, -аш (-ах) uv; разкълв|а,
-еш (-äx) V zer'picken vt < b >
разкървавявам, -аш (-ах) uv; раз¬
кървави, -йш (-йх) у (удрям) 'blutig
Schlagen vt <3> ['stoßen vt <34>];
(дращя) 'blutig 'kratzen vf; (цапам)
mit Blut be'flecken vt <b>; (нара¬
нявам) verletzen vt <b>; z ce
(удрям ce) sich 'blutig Schlagen vr
[Stoßen vr]; (дращя ce) sich 'blutig
'kratzen vr; (цапам ce) sich mit Blut
be'flecken vr; (наранявам ce) sich
ver'letzen vr
разкървяв|ам, -аш (-ax) uv; разкърв|я,
-йш (-йх) V = разкървавявам
разкъртв|ам, -аш (-ах) uv; разкърт|я,
-иш (-их) V 'losbrechen vt <16а>,
'aufbrechen vt <16а>, her'ausbre-
chen vf <16a>, hcr'ausschlagen vt
<3a>, her'auszerren vf <a>, 'aus¬
brechen vf < 16 a>
разкьршвам, -аш (-ax) uv; разкърш|а,
-иш (-их) V1. (разчупвам) zer'brechen vt
<16 b >; (разтрошавам) zerstückeln
vf <b> 2.(протягам) Strecken vf,'deh¬
nen vi; z ce 1. (протягам ce) sich
'strecken vr, sich 'dehnen vr, sich 'recken
vr 2. (ходя) e'lastisch 'gehen vi < 13/sn >
разкъсв|ам, -аш (-ax) uv; разкъс|ам,
-аш (-ах) V zer'reißen vf <2lb>; z
нервите übertr an den 'Nerven 'zer¬
ren vi <hb>; z ce sich zer'reißen vr;
« се от работа übertr sich vor 'Arbeit
zer'reißen
719
разлудувам се
разлаг|ам, -аш (-ах) uv; разлож|а, -иш
(-их) V 1. (разделям) zer'legen vt < b >
2. (разтварям) 'auflösen vt <a> 3.
übertr (подкопавам) unter'graben vt
< 4 b >, zer'setzen vt < b >, demora-
li'sieren vt <d>; s се 1. (разпадам)
zer'fallen vi < 3bjsn >, sich zer'setzen
vr 2. (разтварям се) sich 'auflösen
vr 3. (разтлявам) ver'wesen vi
< Ъ/sn > 4. übertr verfallen vi
< 3bjsn >, sich zer'setzen
разлайв|ам, -аш (-ах) uv; разла|я, -еш
(-ях) V zum 'Bellen 'bringen vt < 24 >
['reizen vt]; « ce 'anfangen vi
<2a/hb> zu 'bellen, 'losbellen vi
< ajhb >
разлат adj flach; ausein'andergezogen
разлая t разлайвам
разлежав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разлеж|а се, -йш се (-ах се) v 'liegen vi
<31 jhb>, 'faulenzen vi <hb>, auf
der 'Bärenhaut 'liegen
разлепв|ам, -аш (-ах) uv; разлеп|я, -йш
(-йх) V 1. (афйши) 'kleben vt, 'ankleben
vt < а > 2. (отделям нещо слепнало)
'lösen vt, ausein'andermachen vt < а >,
'öffnen vt
разлепяв|ам,-аш (-ах) uv = разлепвам
разлеп|ям, -яш (-ях) uv = разлепвам
разлетйв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разлет|я се, -йш се (-ях се) v aus-
ein'anderfliegen vi < 32 а/sn >, ausein-
'anderflattern vi < а jsn >, um'her-
fliegen vi < 32 ajsn >, um'herflattern vi
< а/sn >
разлея f разливам
разлив m, -и pl 1. (разливане) Über¬
schwemmung/ 17 2. (място) 'seichte
'Stelle/16; 'Stelle, an der ein Ge'wässer
'über die 'Ufer tritt
разлйв|ам, -аш (-ах) uv; разле|я, -еш
(разлях) V1. (излйвам) ver'schütten vt
< b >, 'ausschütten vt < a > 2. (налй-
вам) 'eingießen vt < 32 a >, 'ausschen¬
ken vt <a> 3. (лея нашироко)
er'gießen vt < 32 b > auch übertr; s ce
1. (река) 'über die 'Ufer 'treten vi
<15lsn> 2. (течност) 'überlaufen vi
<9ajsn> 3. (разнасям ce) sich er¬
'gießen vr auch übertr
разлигав|ям се, -яш се (-ях ce) uv;
разлигав|я се, -иш се (-их ce) v 1. sich
be'geifern vt < b >, sich be'sabbern vr
< b > 2. übertr umg sich 'anbiedern vr
< a >, schön tun vi < 38/hb >
разлик|а /, -и pl 'Unterschied m 1,
Difle'renz /17
разлйскв|ам, -аш (-ах) uv; разлйск|ам,
-аш (-ах) V 'ausschütten vt < а >, 'aus¬
gießen vt <32a>
разлиствам, -аш (-ах) uv; разлйст|я,
-иш (-их) V 'umbläUern vt, vi < аjhb >;
ä кнйга im Buch 'blättern vi <hb>;
s се (дърво) sich be'lauben vr < b >
разлйст[ям, -яш (-ях) uv = разлйствам
разлйт|ам се, -аш се (-ах се) uv =
разлетявам се
различав|ам, -аш (-ах) uv; различ|а,
-йш (-йх) V1. unterscheiden vt < 23b >
(по нещо an etw. 3, от някого odнещо
von jmdm. cuf etw. 3) 2. (разпознавам)
'wahrnehmen vt < 16a>, er'kennen vt
< 1 Ob >; ä ce sich unterscheiden vr
(по нещо in etw. 3 od durch etw. 4, от
нещо od някого von etw. 3 od jmdm.)
разлйч|ен, -ни adj 'unterschiedlich;
verschiedenartig, verschieden
разлйчи|е n, -я pl 'Unterschied m 1,
Difle'renz /17
различйм adj 1. unter'scheidbar 2. (раз¬
познаваем) er'kennbar, 'wahrnehm¬
bar
разлнчйтел|ен, -ни adj unterscheidend,
Unter'scheidungs-
разложени|е w, -я pl 1. 'Fäulnis /13jsg,
Ver'wesung / 17, Zer'setzung/17
2. übertr Ver'fall m 1 jsg; бйтово s
'Unsittlichkeit /17; 'Sittenverfall
разложйтел|ен, -ни adj 'Fäulnis-, zer¬
setzend auch übertr
разломяв|ам, -аш (-ах) uv; разлом|я,
-йш (-йх) V zer'brechen vt <16b>,
zer'schlagen vt <4b>; s ce zer¬
'brechen vi < 16bjsn>
разлудув]ам се, -аш ce (-ax ce) v
1. 'anfangen vi <2a/hb> zu 'toben
разлудявам се
720
2. (деца) 'anfangen um'herzutollen,
'ausgelassen sein vi < B >
разлудяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разлуде|я се, -еш се (разлудях се) v
'anfangen vi <2аjhb> zu 'toben
разлъка / nur sg 1. 'Trennung/17
2. (прощаване) 'Abschied m 1
разлъчв|ам, -аш (-ах) uv; разлъч|а,
-иш (-их) V 1. (разделям) 'trennen vt
2. (отделям) 'absondern vt
разлюбв|ам, -аш (-ах) uv; разлюб]я,
-иш (-их) V 'aufhören vi <&/hb> zu
'lieben, nicht mehr 'mögen vt <36,
g—ch >
разлюляв|ам, -аш (-ах) uv; разлюле|я,
-еш (разлюлях) v hin und her 'bewe¬
gen vt <a>, erschüttern vt <b>,
'schwenken vt; s ce sich hin und her
be'wegen vr, 'schwanken vi <hb>,
er'zittern vi < bjsn >, sich 'wiegen vr
разлютв|ам, -аш (-ах) uv -- разлютя-
вам
разлютено adv er'zürnt, 'zornig,
'wütend
разлютяв|ам, -аш (-ах) uv; разлют|я,
-йш (-йх) V 1. (подлютявам) scharf
'würzen vr, 'pfeffern vt 2. (рана)
verschlimmern vr < b > 3. übertr (pa-
зядосвам) 'reizen vr, er'zümen vr
<b>; s се 1. (разядосвам ce) in
Zorn ge'raten vi < ЗЪ/sn >, 'böse 'wer¬
den vi < 18/5w> 2. (рана, болки) sich
verschlimmern vr, 'schlimmer 'werden
разлюшкв|ам, -аш (-ах) uv; раз-
люшк|ам, -аш (-ах) v 'schütteln vt,
'rütteln vr, erschüttern vt <b>,
'schaukeln vt, vi <hb>
раз|лят, -лети adj 1, flach 2. übertr
(проточен) 'langgezogen, ge'dehnt
размазв|ам, -аш (-ах) uv; размаж|а,
-еш (размазах) v 1. (мажа) 'breit¬
streichen vr < 21а >, 'breitschmieren vt
< а >, ver'schmieren vt < b > (върху,
по auf 3, in 3) 2. (размачквам)
zerquetschen vr < b >, zer'drücken vt
< b > 3. übertr (разказ) 'ausmalen vr
<a>, zer'reden vt <b>; * ce 1. ver¬
schmiert 'werden vi <l8/sn> 2. (раз¬
мачквам ce) zer'quetscht 'werden
размах nt nur sg 1. Schwung m 22. übertr
Wucht / 17, Schwung, Kraft /2
размахв|ам, -аш (-ах) uv; размах|ам,
-аш (-ах) V 'ausholen vr < а/hb > (нещо
mit etw. 3), 'schwingen vr <27>,
'schwenken vt; s ce 1. (правя жесто¬
ве) gestikulieren vi <djhb>, mit den
'Händen 'fuchteln vi <hb> 2. (удрям)
um sich 'schlagen vi <4/hb>
размацв|ам, -аш (-ах) uv; размац|ам,
-аш (-ах) v (боя) ver'schmieren vr
<b>; 'klecksen vi <hb> (нещо mit
etw. 3)
размачкв|ам, -аш (-ах) uv; размачк|ам,
-аш (-ах) V zer'drücken vr <b>,
zer'quetschen vr <b>, zer'treten vr
<15b>
размекв|ам, -аш (-ах) uv; размекн|а,
-еш (-ах) V 1. 'aufweichen vr <2> 2,
übertr er'weichen vr <b>, 'mildern
vr; s ce 1. 'aufweichen vi <ajsn>
2. übertr sich er'weichen 'lassen vt
<3jhb>, weich 'werden vi <18jsn>,
sich er'barmen vr < b >
размен|ен, -ни adj Tausch-, 'Austausch-,
'Wechsel- O ~на монета übertr Preis
m 1, 'Tauschobjekt n 20; - ни средства
'Austauschmiltel n 23, 'Zahlungsmittel
разменяв|ам, -аш (-ах) uv = разменям
размен[ям, -яш (-ях) v; размен|я, -йш
(-йх) V 1. 'tauschen vt, Eintauschen vt
<a>, Austauschen vt <a> (за, cpe-
щу 'gegen 4); s круши срещу [за]
ябълки 'Birnen 'gegen 'Äpfel Eintau¬
schen; разменихме' си местата wir
'haben 'unsere 'Plätze 'ausgetauscht;
хе си любезности 'Liebenswürdig¬
keiten Austauschen; s погледи
'Blicke Austauschen; s мйсли Ge-
'danken Austauschen 2. (вземам no
погрешка) verwechseln vt <b>,
ver'tauschen vt <b> 3. (пари) 'wech¬
seln vr
размер m, -и pl 'Ausmaß n 20, Dimen-
si'on/17, 'Größe/16, 'Höhe /16, Grad
m 1; Lit ~ на стиха 'Metrum n 28,
'Versmaß n 20
721
размотавам
размерв!ам, -аш (-ах) uv; размер|я, -иш
(-их) V 'messen vt < 15 >, 'abmessen
v/ <15а>, 'ausmessen v <15a>,
ver'messen vt < 15b>
размер|ен, -ни adj ge'messen
размерна / nur sg Schwund m l/sg,
'Wiegeverlust nt 1
размеря | размервам
размесв|ам, -аш (-ах) uv; размес|я,
-иш (-их) V 1. ver'mischen vt <b>,
ver'mengen vt <b>, ver'rühren vt
< b > 2. (тесто, хляб) 'kneten vt
разместв|ам, -аш (-ах) uv; размест|я,
-иш (-их) V 'umstellen vt <а>,
ver'rücken vt < b >, 'anders 'stellen vt,
bei'seite 'stellen; s ce nur pl bei'seite
'rücken vi <sn>, Platz 'machen
размест|ям,-яш(-ях) uv = размествам
размес!ям, -яш (-ях) uv = размесвам
размйв|ам, -аш (-ах) uv; размй|я, -еш
(-х) V 1. (разтварям) 'aufweichen vt
< а >, 'auflösen vt < а > 2. (отмивам)
unter'spülen vt <b>, 'wegspülen vt
<a>, 'abtragen vt <4a>; s ce
1. sich 'auflösen vr, 'aufweichen vi
<a/sn> 2. (отмивам ce) 'abgetragen
'werden vi < 18jsn >
разминав|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
размйн|а се, -еш ce (-ax ce) vl.(ми¬
навам покрай някого) aneinander
vor'übergehen vi < 13 ajsn>, aneinan¬
der vor'beigehen vi < 13ajsn> 2. (не
се виждаме) sich ver'fehlen vr <b>
3. (минава без последици) 'ohne
'Folgen vor'beigehen, ohne 'Folgen
'bleiben vi <23/sn>
размйн|е (-a) vnur3. Pers 1. ver'gehen vi
< 13 Ъ/sn >, ver'fliegen vi < 32 h/sn >,
vor'übergehen vi < 13ajsn > 2. (отми¬
нава без да ме засегне) ver'schonen vt
<b>, er'spart 'bleiben vi <23fsn>
размйр|ен, -ни adj 1. (неспокоен) 'un¬
ruhig, 'stürmisch, 'unheilvoll, be'wegt
2. (бунтовен) 'aufrührerisch, re'bel-
lisch
размйри|е n, -я pl 1. 'Aufruhr m 1,
'Unruhe / 16 2. (война) Krieg m 1,
'Unfriede m l&jsg
46 Wtb. Bulg-Dt.
размирйсв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
размириш |a се, -еш се (размирисах
ce) v 'anfangen vi < 2 ajhb > zu 'duften,
'anfangen zu 'riechen
размйриц|а /, -и pl 'Unruhe /16
размириша ce f размирйсвам ce
размйрнн|к tn, -ци pl 1. 'Aufrührer m 4
2. (немирник) 'Unruhestifter m 4
размнряв|ам, -аш (-ax) uv; размир|я,
-йш (-йх) V 'aufwiegeln vt < а >, 'Un¬
frieden 'stiften; ж хората die 'Leute
'aufwiegeln, 'Unruhe 'stiften 'unter
den 'Leuten
размйр|ям, -яш (-ях) uv = размирявам
размйсл|ям, -яш (-ях) uv; размйсл|я,
-иш (-их) V 'nachdenken vi <а,
nk-ch/Ab >, über'legen vt < b > (по, за
'über 4); s ce 'nachdenken, in 'Nach¬
denken ver'sinken vi <27bjsn> (за
'über 4), 'grübeln vi <hb>
размие |ъл m, -ли pl 'Nachdenken
n 23jxg, Über'legung/17
размйт|ам, -аш (-ax) uv; размет|а, -еш
(разметох) v 'fegen vt, 'wegfegen vt
<a>, bei'seite 'kehren vt
размишлени|е n, -я pl 'Nachdenken
n 23/sg, Überlegung/ 17
размишлявам, -аш (-ax) uv 'nachden¬
ken vi <a, nk-ch/AA>, über'legen vt
< b >, 'grübeln vi <hb>
размляскв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv;
размляск|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'anfangen vi <2ajhb> zu 'schmatzen
размножавам, -аш (-ax) uv; раз¬
множа, -йш (-йх) v 1. (семена, живот¬
ни) vermehren vt < b >, 'fortpflanzen
vt <a> 2. (отпечатвам в много
бройки) vervielfältigen vt <b>; *
ce 1. sich vermehren vr, sich 'fort¬
pflanzen vr 2. sich vervielfältigen vr
размножение n nur sg 1, Biol Vermeh¬
rung / 17, 'Fortpflanzung /17 2. (на
циклостйл) Vervielfältigung /17
размножителен, -ни adj Ver'mehrungs,
'Fortpflanzungs-
размотав|ам, -аш (-ax) uv; размота|я,
-еш (-х) V 'abwickeln vt <а>, 'los¬
wickeln vt < а >, 'abspulen vt < а >
размразявам
722
размразявам, -аш (-ах) uv; размраз|я,
-йш (-йх) V 'auftauen vt <а>; s се
'auftauen vi <аjsn>
размрьзв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
размръзн|а се, -еш се (-ах се) v 'auf¬
tauen vi < ajsn >, 'tauen vi <sn>
размърдв|ам, -аш (-ах) uv; раз¬
мърдам, -аш (-ах) V 1. (двйжа)
be'wegen vt < b > 2. (накарвам
някого да се двйжи) 'aufrütteln vt
<а>; z се 1. (двйжа се) sich be'we¬
gen vr\ (започвам да се двйжа) sich
'aufrappeln vr < а > 2. (заемам се да
работя) sich an die 'Arbeit 'machen vr,
sich 'anschicken vr < a > zu 'arbeiten
размърморв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
размърмор|я се, -иш се(-ихсе)г
1. 'anfangen vi < 2 a/hb > zu 'murmeln
[vor sich 'hinzubrummen] 2. (хокам)
'anfangen zu 'schimpfen
размътв|ам, -аш (-ах) uv; размът|я,
-иш (-их) V 'trüben vi auch übertr O
ж главата на някого jmdm. den
Ver'sland 'trüben; z ce sich 'trüben vr,
'trübe 'werden vi < \8/sn>
раз|мяна /, -мени pl 'Austausch m 1,
'Wechsel m 4, Tausch
размят|ам, -аш (-ах) uv; разметн|а, -еш
(-ах) v 1. ausein'anderwerfen vt
< 16 а >, ausein'anderschleudern vt
< а >, um'herwerfen vt < 16 a >
2. (дрехи) 'ausbreiten vt <a>, 'auf¬
hängen vt <a>
разнас|ям, -яш (-ях) uv; разнес|а, -еш
(разнесох) v 1. (нося на разни места)
um'hertragen vt <4а> 2. (раздавам)
'austragen vt <4а>, 'austeilen vt
<а>; ж писма 'Briefe 'zuslellen
<а> (на an 4) 3. (разсейвам) aus-
ein'anderwehen vt <а>, um'her-
streuen vt < a > 4. (разпространявам)
ver'breiten vt <b> ж слух ein
Ge'rücht ver'breiten 5. (одумвам)
be'reden <b> (някого jmdn.); s ce
1. (разсейвам ce) sich zer'streuen vr
<b>; (облаци) sich ver'ziehen vr
<32b, h-g>; (болки) ver'gehen vi
< 13bjsn> 2. (разпространявам ce)
'umlaufen vi <9a/sn>; слухове ce
~ ят Ge'rüchte 'laufen um ['gehen um]
разнебйтв|ам, -аш (-ах) uv; разнебйт|я,
-иш (-их) 1. (разрушавам, съсйпвам)
zer'stören vt <b>, zer'schlagen vt
< 4 b >, zu'grunde 'richten vt 2. übertr
(разстройвам) zer'rütten vt <b>,
rui'nieren vt <d>; ж здравето си
'seine Ge'sundheit rui'nieren; s ce
1. zu'grunde 'gehen vi < 13/sn>, sich
zu'grunde 'richten vr, sich rui'nieren
vr 2. (разпадам ce) zer'fallen vi
< ЗЪ/sn >, ver'fallen vi < ЗЪ/sn >
разнежвам, -аш (-ах) uv; разнеж1а, -иш
(-их) v 'rühren vt, er'weichen vt < b >,
weich ['zärtlich] 'stimmen vt; z ce
ge'rührt sein vi <B>, ge'rührt'wer¬
den vi < 18/л71>, 'zärtlich 'werden
разнежен adj ge'rührt, 'zärtlich
разнеженост / nur sg 'Rührung /11/sg
разнйзв|ам,-аш (-ах) uv; разнй|жа,
-жеш (-зах) v 'abfädeln vt < a >, 'los¬
fädeln vt < a >, 'ausfadeln vt < a >
разнйщв|ам, -аш (-ах) uv; разнйщ|я,
-иш (-их) V 1. (нишки, тъкан) zer'fa¬
sern vt <b>, zer'zausen vt <b>,
zer'fransen vt <b> 2. übertr (раз-
крйвам) ent'hüllen vt <b>, 'auf¬
decken vt <a> 3. übertr (съсйпвам)
zu'grunde 'richten vt, rui'nieren vt
<d>; z ce 1. (тъкан) zer'fallen vi
<3b/sn>, 'faserig ['fadenscheinig]
'werden vi < 18/sn> 2. (излйзам ная¬
ве) zu'tage 'treten vi < 15/sn>, 'sicht¬
bar 'werden
разннщ|ям, -яш (-ях) uv = разнищвам
разнобагрен adj verschiedenfarbig
разновнд|ен, -ни adj verschiedenartig
разновидност / nur sg 'Abart / 17,
'Spielart
разновремен|ен, -ни adj zu verschie¬
denen 'Zeitpunkten
разноглас|ен, -ни adj 1. 'vielstimmig
2. (несговорен) 'uneinig
разногласи|е n, -я pl 'Uneinigkeit / 17,
'Meinungsverschiedenheit /17
разноглед adj 'schielend
разиогледство n nur sg 'Schielen n 23/sg
723
разоръжавам
разноезйч[ен, -ни adj 1. 'mehrsprachig
2. übertr (несговорен) 'uneinheitlich
разноезйчне п nur sg 1. 'Zweispra¬
chigkeit/ 17, 'Mehrsprachigkeit /17
2. (разногласие) 'Uneinigkeit /17
разноймен|еи, -ни adj 'ungleichnamig,
ver'schiedennamig
разнокалйбрен adj 1. von verschiede¬
nem Kaliber; - и оръдия Ge'schülze
n 20/pl von verschiedenem Kaliber
2. von verschiedener 'Stärke ['Dicke];
-и ламарйни 'Bleche n 20/pl von
verschiedener 'Stärke ['Dicke]
разнолйк adj bunt, 'vielgestaltig
разномйсли е n, -я pl 'Meinungsver¬
schiedenheit /17
разнообразен, -ни adj 1. verschiedenar¬
tig, 'mannigfaltig, 'vielfältig 2. (заба¬
вен) 'abwechslungsreich, unterhalt¬
sam
разнообразие n nur sg 1. Ver'schiedenar-
tigkeit/17, 'Vielfalt fMjsg, 'Vielgestal¬
tigkeit / 17/sg, 'Mannigfaltigkeit/17
2.'Abwechslung/17; (обичам -то
die 'Abwechslung 'lieben
разнообразност/nur sg Ver'schiedenar-
tigkeit /17, 'Mannigfaltigkeit / 17
разнообразя»|ам, -аш (-ах) uv; разно¬
образи, -йш (-йх) V 'abwechslungs¬
reich gestalten vi < b >; 'Abwechslung
hin'einbringen < 24 а > (нещо in elw.
4); z ce 'abwechslungsreich 'werden vi
< 18/sn>, sich 'abwechslungsreich(er)
gestalten vr
разноплемен|ен, -ни adj aus verschiede¬
nen 'Volksstämmen bestehend
разнороден, -ни adj verschiedenartig,
hetero'gen
разносвач m, -и pl 'Bote m 8; (пощенски
-) 'Zusteller m 4, 'Briefträger m 4
разносвачк|а / -и pl 'Botenfrau / 17;
(пощенска - ) 'Zustellerin/18, 'Brief¬
trägerin /18
разнос|ен, -ни adj: -на книга 'Ein¬
gangsbuch n 22, 'Ausgangsbuch, 'Quit¬
tungsbuch; -на търговия a) veralt
Hausierhandel m 4/sg b) ambu'lanter
'Handel
разноски nur pl 'Kosten p/,'Ausgaben
/16//?/, 'Unkosten pl, 'Spesen pl
разностранен, -ни adj 1. ‘vielseitig;
- ни интереси 'vielseitige Inter'essen n
20/pl 2. Math 'ungleichseitig; s триъ¬
гълник 'ungleichseitiges 'Dreieck n 20
разноцветен, -ни adj verschiedenfar¬
big, 'vielfarbig, bunt
разобйкв|ам, -аш (-ах) uv; разобйкн|а,
-еш (-ах) V 'aufhören vi <а/hb>
zu 'lieben, nicht mehr 'mögen vr
<g~ch>
разоблача ва се (-ва ce) uv; раз6блач|и
се (-и ce) v unpers Meteor sich 'auf¬
heitern vr < a >, 'aufklaren vi < zjhb >
разобличавам, -аш (-ах) uv; разоб¬
лича, -йш (-йх) V ent'larven vt < b >,
'bloßstellen vr <a>, über'führen vt
< b > (като als 4); z ce sich ent'larven
vr, enl'larvt 'werden vr < 18/sn>
разоблйч|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разобле|ка се, -чеш се (разоблякох
ce) v 'anfangen vi < 2 &/hb > sich 'aus¬
zuziehen [sich zu ent'kleiden]
разобличени е и, -я pl Entlarvung/17,
Ent'hüllung / 17, 'Bloßstellung / 17,
Überführung /17
разобличйтел (-ят) m, -и pl 'Ankläger
m 4
разоблнчйтел|ен, -ни adj entlarvend,
'bloßstellend
разопаков|ам, -аш (-ax) uv, v 'aus¬
packen vr <a>
разорав|ам, -аш (-ax) uv; разор|а, -еш
(-ах) V ’umpflügen vr <b>, 'um¬
brechen vr <16a>, 'unter den Pflug
'nehmen vt < 16 >
разоренн|е n, -я pl 1. (опустошение)
Ver'wüstung / 17, Ver'heerung / 17,
Zerstörung /17 2. (опропастяване)
Ru'in m 1 */sg, Ver'armung/17
разорйтел|ен, -ни adj 1. ver'heerend,
ver'wüstend; -ни войни verheerende
'Kriege m 1 /pl 2. verlustbringend;
-на сделка verlustbringendes
GeSchäft n 20
разоръжавам, -аш (-ax) uv; разоръж|а,
-йш (-йх) V 1. (обезоръжавам) ent-
разоръжаване
724
'wafTnen vr <b> auch übertr 2. Pol
'abrüsten vr, \>i <a/hb>; s ce Pol
'abrüsten vi
разоръжаваме n, -ия pl и. разоръженн|е
n, -я pl 1. (обезоръжаване) Entwaff¬
nung/ 17 2. Pol 'Abrüstung / 17
разоряв|ам, -am (-ax) uv; разор|я, -йш
(-йх) v 1. (опустошавам) ver'wüslen vt
< b >, ver'heeren vt < b >, zer'stören
v/ <b> 2. (опропастявам) rui'nieren
vt <d>, zu'grunde 'richten vt; s ce
sich rui'nieren vr, sich zu'grunde 'rich¬
ten vr; (пропадам) her'unterkommen
vi <33a/s/i>
разотив ам ce, -am ce (-ax ce) uv; разо¬
тида се, -деш се (-дох ce) v ausein-
'andergehen vi <13 ajsn >
разохкв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv; ра-
зохМам ce, -am ce (-ax ce) v 'anfangen
vi <2ajhb> zu 'stöhnen, [zu 'weh¬
klagen]
разочаровам, -аш (-ax) uv, v ent'täu-
schen vr < b >; s ce ent'täuscht sein vi
<B>
разочарован adj ent'täuscht
разочарование n, -я pl и. разочарован-
HOCT f nur sg Ent'täuschung/ 17
разпад|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; раз¬
пада |a се, -еш ce (-ax ce) v 1, (раз¬
пръсквам се, разлагам ce) ausein'an-
derfallen vi <3a/sn>, zer'fallen vi
< 3 b/sn > (на in 4) auch übertr 2. (деля
ce) sich 'gliedern vr, 'eingeteilt 'werden
vi < 18fsn>, zer'fallen (на in 4)
разлаков|ам, -аш (-ax) uv, v 'auspacken
vt <a>
разпалвам, -аш (-ax) uv; разпал!я, -иш
(-их) v (огън) entfachen vt <b>,
'anfachen vt <a>, 'schüren vr, vi
<hb>; entzünden vr <b>; s
страстите die 'Leidenschaften 'schü¬
ren [ent'fachen, entzünden]; s ce 1.
(огън, страсти) 'auflodern vi < а/
hb >, sich entzünden vr; entflammen
vi < b/sn > 2. (въодушевявам ce) sich
be'geistem vr <b>, 'Feuer und
'Flamme sein vi <B> (за für 4)
разпалено adv heiß, 'feurig, be'geistert,
'leidenschaftlich
разпаленост/nur sg Begeisterung/17,
'Leidenschaft /17, 'Feuereifer m 4/sg
разпалк|а /, -и pl 'Feueranzünden
n 23/sg, 'Feuermachen n 23/sg
разпал|ям, -яш (-ях) uv = разпалвам
разпарцаляв|ам, -аш (-ах) uv; разпар¬
цали. -йш (-йх) V zer'reißen vt
<21 b>, zer'fetzen vr <b>
разп£р|ям, -яш (-ях) uv; разпбр|я, -иш
(-их) v 1. (шев) 'auftrennen vt <а>
2. (разкъсвам) ausein'anderreißen vr
<21а>, zer'reißen vr <21b>; (раз¬
рязвам) zer'schneiden vr < 21b, d-tt >,
'aufschlitzen vr <a>
разпасан adj 1. 'undiszipliniert, 'lieder¬
lich 2. (безнравствен) 'zügellos, 'zucht¬
los
разпасаност/nur sg 1. 'Undiszipliniert¬
heit / 17/sg, 'Ausgelassenheit / 17
2. (поквара) 'Zügellosigkeit /17
разпасв|ам, -аш (-ax) uv; разпа|ша,
-шеш (-сах) v 1. (пояс) 'lösen vr; (пояс,
сабя) 'abschnallen vr <а>,'ablegen vr
< а > 2. übertr (разпускам) die 'Zü¬
gel 'locker 'lassen <3> (някого bei
jmdm. i) O ä пояса 'seinen 'Launen
die 'Zügel 'schießen 'lassen vt < 3/hb >;
s ce 1. (пояс) den 'Gürtel 'ablegen
['abschnallen]; (сабя) den 'Säbel 'ab¬
schnallen 2. übertr (разпускам ce)
'seinen 'Launen die 'Zügel 'schießen
'lassen 3. (женско животно) 'brünstig
'werden vi < 18jsn >
разпенв|ам, -аш (-ax) uv; разпен|я, -иш
(-их) V mit Schaum be'decken vr < b >,
'schaumig 'werden 'lassen vr <3/hb>;
s ce 1. 'aufschäumen vi <ajhb>, sich
mit Schaum be'decken vr 2. übertr
'aufschäumen, 'aufbrausen vi < ajsn >
разпен|ям, -яш (-ях) uv * разпенвам
разперв|ям, -аш (-ах) uv; разпер|я, -иш
(-их) V (ръце, крила) 'ausbreiten vt
< а >; (перушина) 'spreizen vr
разпердушннв|ам, -аш (-ах) uv; разпер-
душйн|я, -иш (-их) V1. (скубя) 'zausen
vr, 'rupfen vr 2. (разк-ьсвам) zer’fetzen
vt <b>, zerstückeln vt <b>
725
разплисквам
разпер|ям, -яш (-ях) uv = разпервам
разпети adj: Разпети петък Kar'freitag
т 1*
разпечатвам, -аш (-ах) uv; разпе¬
чатам, -аш (-ах) v od разпечатя, -иш
(-их) V 1. (печат) 'aufbrechen vi
<16а>, er'brechen vt <16b>,
'brechen vt < I6>, 'lösen vt 2. (нещо
запечатано) ent'siegeln vr <b>, das
'Siegel 'lösen (нещо von etw. 3)
разпея се | разпявам се
разпилявам, -аш (-ах) uv; разпилея,
-ееш (-ях) V 1. um'herstreuen vt <а>,
um'hersprühen vt <а>, ver'streuen vt
<b>, 'ausstreuen vt <a> 2. (харча)
ver'geuden vt <b>, ver'prassen vt
< b >, 'durchbringen vt < 24 a >
разпие m, -и pl 'Vorlesungsprogramm
n 20*; - на лекциите 'Vorlesungsver¬
zeichnis n 27
разписани|е u, -npl 'Fahrplan m 2; ä на
влаковете 'Eisenbahnfahrplan; (кни¬
га) 'Kursbuch n 22
разпйсв|ам, -аш (-ах) uv; разпй|ша,
-шеш (-сах) v (документи, писма)
unter'schreiben vt <23b>, 'unter¬
zeichnen vt <b>; s се 1. (доку¬
менти) unter'schreiben 2. (раз¬
писка) quit 'deren vt < d > 3. (пиша
усилено) ins 'Schreiben 'kommen vi
< 33 jsn >, viel zu'sammenschreiben vi
<23 a /hb>
разпнс|еи, -ни adj O ~ на книга 'An¬
wesenheilsbuch n 22
разписк|а/, -и pl 'Quittung/17 (за für
4), Emp'fangsbestätigung/17, 'Einzah¬
lungsbestätigung, Be'scheinigung /17;
срещу » 'gegen 'Quittung; обратна
s 'Gegenquittung
разпйскв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разпйск|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi < 2 z/ftb > zu 'weinen [zu
'schreien, zu 'klagen, zu 'jammern]
разпит nt, -и pl Ver'hör n 20, Verneh¬
mung /17; кръстосан ~ Jur 'Kreuz¬
verhör; подлагам на ~ Jur 'einem
Ver'hör unter'ziehen vt <32b, h-g>,
ver'hören <b> (някогоjmdn.); - на
свидетелите Jur 'Zeugenvernehmung
разпити |ам, -аш (-ах) uv; разпит |ам,
-аш (-ах) 1- 'ausfragen vt <а> (за
'über 4), 'fragen vi <hb> (за nach 3),
sich er'kundigen vr < b > (някого за
нещо bei jmdm. 3 nach etw. 3) 2. Jur
ver'hören vt <b>, ver'nehmen vt
< 16b>
разпмиа | разпйсвам
разпищоли |ам се, -аш се (-ах се) uv;
разпищол|я се, -иш се (-их се) v umg
1. sich 'nachlässig 'kleiden vr 2. übertr
(парйте си) sein Geld ver'pulvern
<b>
разпнщяв|ам, -аш (-ах) uv; разпищ|я,
-йш (-ях) V zum 'Weinen [zum
'Schreien] 'bringen vt < 24 >, in 'Schrei¬
en 'ausbrechen 'lassen vt < 2jhb >; %
ce 'anfangen vi <2a/hb> zu 'weinen
[zu 'schreien], in 'lautes 'Weinen 'aus¬
brechen vi < 16 a/sn>
разплакв|ам, -аш (-ах) uv; разпла|ча,
-чеш (-ках) v zum 'Weinen 'bringen vt
< 24 >; übertr 'unglücklich 'machen vt
O s дете в майка 'Unheil und
'Schrecken verbreiten <b>; s ce in
'Weinen 'ausbrechen vi < 16a/s«>
разплата / nur sg Vergeltung / 17,
'Abrechnung / 17, 'Rache / 16/sg,
'Sühne/16
разплатя | разплащам
разплача j разплаквам
разплащ|ам, -аш (-ах) uv; разплат|я,
-йш (-йх) V 'auszahlen vt < а >, 'zahlen
vt <hb>, be'zahlen vt < b >; (дълго¬
ве) begleichen vt <21b>; s ce 1. die
'Rechnung begleichen, den 'gegen¬
seitigen finanzi'ellen Verpflichtungen
'nachkommen vi < 33 a/s« > 2. übertr
(отмъщавам) 'abrechnen vi <ajhb>
(c някого за нещо mit jmdm. 'wegen
etw. 2), Vergeltung 'üben; es sich 'ge¬
genseitig ver'gelten vr <16b>
разплескв|ам, -аш (-ах) uv; раз-
плеск|ам, -аш (-ах) v platt 'drücken vr,
'platt 'schlagen vt < 3 >, 'abplatten vt
<a>
разплнскв| ам, -аш (-ах) uv; раз-
разплитам
726
плйск|ам, -аш (-ах) v ver'schütten vt
< b >, ver'spritzen vr < b >, ver'gießen
vt <32b>
разплйт|ам, -аш (-ах) uv; разплет|а,
-еш (разплетох) v 1. (плитка) 'auf¬
flechten vt <14а>; (пуловер) 'auf¬
trennen vt <a> 2. übertr (нещо
заплетено) her'ausbekommen vt
<33a>; (тайна) ent'hüllen vt <b>;
(загадка) 'lösen vt
разплод m nur sg Ver'mehrung / 17,
Zucht /17 /sg
разплод|ен, -ни adj Zucht-; я добитък
'Zuchtvieh n 20*/sg
разплодни к m, -ци pl I. (животно)
'männliches 'Zuchttier n 20 2. (развъд¬
ник) 'Tierzuchtbetrieb m 1, 'Zuchtgut
n 22
разплодяв|ам, -am (-ax) uv и. раз-
пложд|ам, -am (-ax) uv; разплод|я,
-йш (-йх) у vermehren vt < b >, 'züch¬
ten vt, 'ziehen vt < 32, h-g >; s ce sich
vermehren vr, sich 'fortpflanzen vr
<a>
разплув|ам ce, -am ce (-ax ce) uv; раз¬
плел се, -еш се (разплух се) v
ver'faulen vi < Ъ/sn >, zer'fallen vi
<3b/sn>, sich zer'setzen vr <b>
auch übertr
разплут adj ver'fault, zer'setzt, zer'fallen
auch übertr
разпляскв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv;
разпляск|ам ce, -am ce (-ax ce) v
'anfangen vi <2a/hb> zu 'klatschen;
(c криле) 'anfangen zu 'schlagen; (теч¬
ност) 'anfangen zu 'plätschern
разповйв|ам, -аш (-ax) uv; разпов|йя,
-йеш (-йх) v (пеленаче) 'auswickeln vt
<а>
разподел ям, -яш (-ях) uv; разподел|я,
-йш (-йх) V 'aufteilen vt < а > (между
'unter S)
разподялба /, разподелби р/ 'Auf¬
teilung /17
разпознавам, -am (-ах) uv; разпозна|я,
-еш (-х) V er'kennen vt < 10b >, un¬
terscheiden vt <23b>
разпойв|ам, -аш (-ax) uv = разпоявам
разпокъсвам, -аш (-ах) uv; раз¬
покъсам, -am (-ах) V zer'reißen vt
<21 b>, zer'fetzen vt <b>, zer¬
stückeln vr <b>
разполагаем adj ver'fügbar, zur Ver-
'fügung Stehend
‘разполагам, -аш (-ax) uv; разпо¬
ложа, -иш (-их) v 1. (поставям) 'auf¬
stellen vt <a>, 'hinstellen vt <a>;
(слагам) 'hinlegen vt <a>; (под¬
реждам) 'anordnen vr <a> 2. übertr
(предразполагам) 'einnehmen vr
< 16 а > (към себе си für sich); 'stim¬
men vr; новината го ~ а радостно die
'Nachricht Stimmte ihn froh; s ce
(настанявам ce) sich 'niederlassen vr
<3a>; es sich be'quem 'machen vt;
(сядам) Platz 'nehmen < 16 >
2разполаг|ам, -am (-ax) uv 1. ver'fügen
vr < bjhb > (c 'über 4) 2. umg (живея
охолно) 'großzügig 'leben vr <hb>;
s ce sich wie ein Herr 'aufführen vr
<a>
разполовявам, -аш (-ax) uv; раз-
полов|я, -йш (-йх) V hal'bieren vr
< d >, in zwei "Teile Spalten vr; s ce
sich 'teilen vr, sich in zwei 'Teile 'spalten
vr
разположен adj 1. (намиращ ce) gele¬
gen; (подреден) 'angeordnet 2. (в
добро настроение) gut ge'launt, wohl
ge'stimmt 3. (благосклонен) ge'wogen
(към някого jmdm.) 4. (готов да
извърша нещо) 'aufgelegt (за нещо zu
etw. 3)
разположение п nur sg 1. (място) 'Lage
/ 16; (разпределение) 'Anordnung
/ 17 2. (право да се разпореждам)
Verfügung / 17; ймам на ~ zur
Verfügung 'haben vt < А >; на ~ съм
на някого jmdm. zur 'Verfügung
'stehen vr <10 l/hb> 3. Mil Statio¬
nierung f 17, 'Stellung / 17 4. (нас¬
троение) 'Stimmung /17 5. (симпа¬
тия) Sympa'thie/ 16 a (към някого für
jmdn.)
разпопвам, -am (-ax) uv; разпоп|я, -иш
(-их) v 'seines 'Amtes als 'Pope
727
разпридам
ent'heben vt < 14b >; « се den 'Popen¬
rock 'ausziehen vt < 32 a, h-g >, sein
Amt als 'Pope 'niederlegen < a >
разпорвам, -аш (-ах) uv = разпарям
разпоредба / -и pl 1. (заповед)
Verordnung / 17, Verfügung /17
2. (ред) 'Anordnung/17, 'Reihenfolge
/16
разпоредител (-ят) т, -и pl 1. (госпо¬
дар) Herr т 8, Be'herrscher т 4 2.
(служител в кино, театър) 'Platzan¬
weiser т 4; (на мйтинг) 'Ordner т 4;
(на голямо празненство) 'Festordner
разпоредител|ен, -ни adj 1. 'umsichtig,
ge'schickt; я човек ein mit Orga¬
nisationstalent be'gabter Mensch m 8
2. vollziehend, Vollzugs-, 'ausführend;
- ни органи Vollzugsorgane n 20*/pl,
'ausführende Or'gane
разпоредители |a /, -и pl 1. Beherr¬
scherin / 18, 'Herrin /18 2. (слу¬
жителка в кино, театър) 'Platzan¬
weiserin /18
разпореждам, -аш (-ах) uv; раз¬
порел |я, -йш (-йх) V 1. (заповядвам)
'anordnen vr <а>; be'fehlen vr
<20b> (на някого jmdm.); ver'fügen
v/ < b > 2. (разпределям) 'ordnen xt,
'anordnen; s ce'Anordnungen'geben
< 15 >, be'fehlen, ver'fügen (c über 4)\
bestimmen xt <b>
разпореждаме n, -ия pl 'Anordnung /
17, Verordnung /17, Verfügung /17,
Be'fehl m 1 O до второ я bis auf
'Widerruf
разпоря | разпарям
разпояв|ам, -аш (-ах) uv; разпо|я, -йш
(-йх) V 'eine 'Lötung 'trennen
päanpla / -и pl 'Streitigkeit/17, Streit
m 1, Zank m \/sg, 'Zwistigkeit /17
разправ|а /, -и pl 1. (препирня) 'Streitig¬
keit / 17, Streite'rei / 17, Zwist m 1,
Auseinandersetzung / 17 2. (бйтка)
Kampf m 2, Schlacht /17 3. (жесто¬
кост) Ge'walttat /17, Gewalttätigkeit
/17
разправй|я/ -и pl 1. (караница) Streit
m 1, Zank m 1 /sg, Auseinandersetzung
/17 2. (неприятност) Schere'rei / 17,
'Unannehmlichkeit /17
разправ|ям, -яш (-ях) uv; разправ|я,
-иш (-йх) V 1. (разказвам) er'zählen vt,
vi < Ъ/hb >, 'schildern vt, 'darlegen vt
<a> 2. (оправям) in 'Ordnung 'brin¬
gen v/ <24>, 'ordnen vr; ® се 1. (влй-
зам в препирня) sich ausein'anderset-
zen vr < a >, sich 'streiten vr < 21 > (c
mit 3) 2. (занимавам ce) sich be'fassen
vr <b>, sich beschäftigen vr <b>
(c mit 3)3. (уреждам сметките)
'abrechnen vi <a/A6> (c mit 3)
4. (справям ce) 'fertig 'werden vr
< 18/jf и >, zu'rechtkommen vi
<32a/sn> (c mit 3)
разпращ|ам, -аш (-ах) uv; разпрат|я,
-иш (-их) V verschicken vt <Ь>,
'schicken vt, 'aussenden vt <10a>
разпращяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разпращ|я се, -йш се (-ях ce) v 'anfan¬
gen v/ <2ajhb> zu 'prasseln [zu 'knis¬
tern, zu 'krachen]
разпределени|e n, -я pl Verteilung / 17
auch Politök’, 'Einteilung / 17, 'Auf¬
teilung /17, 'Anordnung / 17
разпределител (-ят) m, -и pl Ver'teiler
m 4
разпределител [ен, -ни adj 1. Ver-
'teilungs-, Ver'teiler-; я пункт Ver'tei-
lerstelle / 16 2. 'Schaltungs-, Schalt-;
~ но табло 'Schalttafel /16
разпреден |ям, -яш (-ях) uv; разпре¬
дели, -йш (-йх) v verteilen vt <b>;
'aufteilen vr <a>, 'austeilen vr <a>
(между an 3; 'unter 4); s ce sich
verteilen vr, sich 'aufteilen vr
разпредялба /, разпределби pl Ver¬
seilung / 17, 'Einteilung / 17, 'Auf¬
teilung/ 17, 'Anordnung/17
разпречв|ам, -аш (-ax) uv; разпреч|а,
-иш (-их) v in den Weg 'stellen
vr, 'unordentlich um'herwerfen vr
<16a>; я ce im 'Wege 'stehen vi
< 10 l/hb>
разпрйд1ам, -аш (-ax) uv; раз|преда,
-предеш (-предох) v 'auftrennen vr
<a>, zer'spleißen vt <21b>; я ce
разприказвам
728
zer'spleißen vi, sich 'aufdrehen vr <a>
разприказвам, -аш (-ах) uv; раз-
прика|жа, -жеш (-зах) v in ein Ge-
'spräch 'ziehen vr <32, h-g>, ge¬
sprächig 'machen vr; z ce ins Er-
'zählen 'kommen vi <33/sn>
разпрйлкв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; раз-
прйпк|ам се, -аш се, (-ах се) v 'anfan¬
gen vi < 2 a/hb > zu 'laufen [zu 'hüpfen,
zu 'eilen]
разпродавам, -аш (-ax) uv; разпро¬
дам, -адеш (-адох) v verkaufen vr
< b >, 'ausverkaufen vt < c >
разпродаден adj 'ausverkauft, vergrif¬
fen
разпрод&жб|а /, -и pl 'Ausverkauf m 2;
лятна z Sommerschlußverkauf
разпростйр|ам, -аш (-ax) uv; раз¬
простра, -еш (-ях) V 1. 'ausbreiten vt
< а >, 'ausdehnen vr < а >, 'aus¬
strecken vr <a> 2. übertr (раз¬
пространявам) ver'breiten vr <b>;
(разширявам) er'weitern vt < b >; »
ce 1. (разстилам ce) sich er'strecken vr
< b > (no 'über 4), sich 'dehnen vr 2.
(разпространявам ce) sich 'ausbreiten
vr (из, по in, 'über 4) 3. (излагам
подробно) aus'führlich eingehen vi
< 13 a(sn > (върху нещо auf etw. 4),
sich verbreiten (върху нещо 'über etw.
4)
разпространен adj ver'breitet, 'häufig O
~ o изречение Gramm erweiterter
Satz m 2
разпространение n nur sg 1. Verbreitung
/ 17/sg, 'Ausbreitung /17 2. (печат)
Vertrieb m 1 /sg; ~ на печата 'Pres¬
severtrieb
разпространител (-ят) m, -и pl 1. Ver¬
breiter m 42. (на вестници) 'Zeitungs¬
verkäufer m 4
разпространявам, -аш (-ax) uv; раз¬
прострян |я, -йш (-йх) V 1. (разнасям)
verbreiten vt <b>; z слухове
Ge'rüchte verbreiten 2. (раздавам)
verteilen vt <b> 3. (разширявам)
erweitern vt <b>, 'ausdehnen vt
<a>; z ce 1. (прониквам наширо¬
ко) sich 'ausbreiten vr <a>, sich
verbreiten vr, sich 'ausdehnen vr, um
sich 'greifen vt <21 >; (звук) sich
'fortpflanzen vr <a> 2. (излагам
подробно) aus'führlich 'darsteilen
<a> (върху нещо etw.), sich
verbreiten (върху нещо 'über etw. 4)
разпръсв|ам, -аш (-ax) uv; разпръсн|а,
-еш (-ах) V zerStreuen vt <b>, 'auf¬
wirbeln vt <a>
разпръсквам, -аш (-ax) uv; разпръс¬
вам, -аш (-ах) V 1. (разпилявам)
ver'streuen vt <b>, zerStreuen vt
<b>, verteilen vt <b> 2. (течност)
ver'spritzen vt <b>, ver'sprühen vt
<b> 3. (разгонвам) vertreiben vt
<23b>, ver'jagen vt <b> auch
übertr, z съмнения'Zweifel zerstreu¬
en 4. (разнасям) 'ausstreuen vt < a >,
verbreiten vt <b>; z слухове Ge¬
'rüchte verbreiten
разпряг|ам, -аш (-ax) uv; разпрегн|а,
-еш (-ах) V 'ausspannen vt < а >, 'ab¬
schirren vt <а>
разпсув|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi < 2 а/hb > zu 'fluchen
разлукв|ам, -аш (-ах) uv; разпук|ам,
-аш (-ах) od разпукн|а, -еш (-ах) v zum
'Bersten 'bringen vt<24>, zerspren¬
gen vt <b>; z ce 1. zer'springen vi
< 27 Ъ/sn >, zerplatzen vi < Ъ/sn >,
'bersten vi < 16/sn >; 'Sprünge be¬
kommen <33b> 2. (пъпка) sich 'öff¬
nen vr, 'anfangen vi <2a/hb> zu 'blü¬
hen [zu 'grünen]
разпуск|ам, -аш (-ах) и. разпущ|ам,
-аш (-ах) uv; разпусн|а, -еш (-ах)
V 1. (събрание) ausein'andergehen
'lassen vt <3/hb>, 'auflösen vt <a>
2. (ученици) beurlauben vt <b>; (за
ваканция) in die 'Ferien Schicken vt
3. (уволнявам) ent'lassen vt <3b>
4. (разхлабвам) 'lockern vt 5. übertr
(държа без строгост) die 'Zügel Schie¬
ßen 'lassen (някого bei jmdm.); z
ce 1. (ставам по-широк) sich 'wei¬
ten vr, sich 'ausdehnen vr <a>
2. (отпускам ce) sich entspannen vr
729
разранявам
< b >, sich 'lösen vr 3. (разхлабвам се)
sich 'lockern vr 4. (живея нашироко)
'seinen 'Launen die 'Zügel 'schießen
'lassen, 'großzügig 'leben vi <hb>
разпуснат adj I. (нестегнат, немарлив)
'nachlässig, 'unordentlich 2. (недис¬
циплиниран) 'undiszipliniert; (раз-
хайтен) 'zügellos; 'ausschweifend
разпуснатост / nur sg 1. (небрежност)
'Nachlässigkeit/17, 'Unordentlichkeit
/ 17 2. (недисциплинйраност) Dis¬
ziplinlosigkeit / 17; (разхайтеност)
'Zügellosigkeit / 17, 'Ausschweifung
/17
разпухтяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разпухт|я се, -йш се (-ях се) v 'anfan¬
gen vi < 2 a./hb > zu 'schnaufen [zu
'prusten]
разпущ|ам, -аш (-ах) uv = разпускам
разпьв|ам, -аш (-ах) uv; разпън|а, -аш
(-ах) V 1. 'spannen vT, 'aufspannen vr
<a>; (палатка) 'aufschlagen vr
<4a> 2. Hist 'kreuzigen vr; * на
кръст ans Kreuz 'schlagen vr < 3 >,
'kreuzigen vr; übertr 'quälen vr; s ce
sich 'spannen vr, sich 'straffen vr
разгльжд|ам, -аш (-ах) uv; разпъд|я,
-иш (-их) V ausein'anderjagen vr <а>,
ver'jagen vr < b >, 'wegjagen vr < a >,
ausein'anderscheuchen vr <a>, ver¬
scheuchen vr <b>
разпъна f разпъвам
разпът|ея, -ни adj 'ausschweifend, 'lie¬
derlich, 'unsittlich, 'unmoralisch
разпътство n nur sg 'Ausschweifung
/ 17, 'Liederlichkeit/17/sg,'Unmoral
/17/sg
разпъхтяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разпъхт|я се, йш се (-ях ce) v 'anfan¬
gen vi <2a/hb> zu 'keuchen, 'außer
'Atem 'kommen vi <33/sn>
разпъшкв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разпъшк|ам се, -аш ce (-ax ce) v 'an¬
fangen vi <2ajhb> zu 'stöhnen [zu
'ächzen]
разпяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; разпе|я
се, -еш се (разпях ce) v 'anfangen vi
< 2 г/hb > laut ['eifrig] zu 'singen, 'hin¬
gebungsvoll 'singen vi <27jhb>
разпяти е и, -я pl 'Kreuzigung / 17;
(кръст) Kruzifix n 20
разработвам, -аш (-ax) uv; разработя,
-иш (-их) V 1. (земя) be'arbeiten vr
< b >, 'urbar 'machen vr, kultivieren
vr < d >; Bergb (мина) erschließen
vr < 32 b >, 'aufschließen vr < 32 a >
2. (машйна) 'einlaufen 'lassen vr
<3/hb>; (автомобил) 'einfahren vt
<4a> 3. (музикален инструмент)
'einspielen vt < a > 4. (глас) 'ausbilden
vr <a> 5. (търговйя, предприятие)
in Schwung 'bringen vt <24> 6. (те¬
ма) 'ausarbeiten vr < a >, be'arbeiten,
untersuchen vt < b>; s ce 1. (машй¬
на) sich 'einlaufen vr <9a>, sich
'einfahren vr <4a> 2. (механйзъм,
музикален инструмент) sich ein¬
Spielen vr 3. (предприятие, търго¬
вйя) in Schwung 'kommen vi < 33/sn >
4. (почвам усилено да pa- богя) sich
in die 'Arbeit ver'tiefen vr < b >
разработи|a /, -и pl 1. (на земя) Be-
'arbeitung / 17, 'Urbarmachung / 17,
Erschließung / 17; Bergb (на мйна)
'Aufschließung /17 2. (на машина)
'Einlaufen n 23/sg; (на автомобйл)
'Einfahren n 23/sg 3. (на музикален
инструмент) 'Einspielen n 23/sg 4. (на
глас) 'Ausbildung /17 5. (на тема)
'Ausarbeitung/17, Bearbeitung, Un¬
tersuchung/17
разрав|ям, -яш (-ях) uv; разров|я, -иш
(-их) v 1. 'aufwühlen vt < а >, 'um¬
wühlen vr < а > 2. (огън) schüren vt
3. (изравям) 'ausgraben vr <4a>,
'ausbuddeln vr < a > 4. (разбърквам)
'durchwühlen vr <a>; « ce'anfangen
vi < 2 z/hb > zu 'wühlen [zu 'buddeln,
zu 'graben]
разразяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разраз|я се, -йш се (-йх ce) v 'ausbre¬
chen vi < 16 a/sn >; (буря) 'losbrechen
vi <16a/Aö>; % в плач in Tränen
'ausbrechen
разраняв|ам, -аш (-ax) uv; разран|я,
-йш (-йх) V1. ver'letzen vr < b >; (чрез
разраствам се
730
търкане) wund 'reiben vt < 23 >; (при
ходене) wund 'laufen vi <9/sn>;
(чрез драскане) zer'kratzen vt <b>
2. (рана) 'wieder 'aufbrechen vi
< 16a/j/j>; übertr (отново въз*
буждам); % болки 'einen 'alten
Schmerz 'wieder 'wachrufen < 39 a >;
« рана 'eine 'alte 'Wunde 'wieder
'aufreißen <21 a>; s се 1. sich
verletzen vr; (чрез търкане) sich wund
'reiben vr <23>; (при ходене) sich
wund 'laufen vr < 9 >; (чрез драска¬
ме) sich zer'kratzen vr 2. (рана) 'wieder
'aufbrechen
разраств ам се, -am се (-ах се) uv;
разрасн|а се, -еш се (-ах се) v od
разраст|а се, -еш се (разрастох се) v
'wachsen vi < 4/sn >, 'größer 'werden
vi < 18/sn >, sich vergrößern vr < b >;
(разширявам се) sich 'ausbreiten vr
< a >; (увеличавам се) 'zunehmen vi
< 16 a/A6 >
разревавам, -аш (-ах) uv; разрев|а, -еш
(-ах) V zum 'Weinen ['Schreien, 'Brül¬
len] 'bringen vt < 24 >; s ce 'anfangen
vi <2a/hb> zu 'schreien [zu 'brüllen,
zu 'heulen, zu 'weinen], 'losheulen vi
<a/hb>
разред m, -и pl 1. (категория) Kate-
go'rie / 16 a, 'Klasse / 16 2. (група)
'Gruppe /16 3. (на заплатата) 'Lohn¬
stufe / 16, 'Lohngruppe 4. Biol 'Ord¬
nung/17
разреден adj 1. (по-рядък) ver'dünnt;
~ eianyx ver'dünnte Luft /14; - o
мляко ver'dünnte Milch /2. (разсад)
vereinzelt, ver'zogen; (ropä) ge'lichtet
3. Typ ge'sperrt; ~ текст gesperrter
Text m 1 4. (разбъркан, разхвърлян)
durchein’andergeworfen
разредк|а / -и pl Typ 'Spatium n 29;
текстът се дава ss der Text wird
ge'sperrt [spatio'niert]
разрежа t разрязвам
разредяв|ам, -аш (-ах) uv = разреж¬
дам
разрежд|ам, -аш (-ах) uv; разред|я,
•йш (-йх) v 1. (редица лица od
предмети) ausein'anderrücken vt
<а>, ausein'anderziehen vt <32а,
h-g > 2. (разсад) ver'ziehen vt < 32 b,
h-g>, ver'einzeln vt <b>; (гора)
'lichten vt 3. (въздух, течност)
ver'dünnen vt <b> 4. (разбърквам,
разхвърлям) durchein'anderwerfen vt
< 16 a >, durchein'anderbringen vt
<24a>; s се 1. (заставам на по-
голямо разстояние) ausein'anderrük-
kenvt <a/hb> 2. (оредявам) 'seltener
'werden vi < 18/sn > 3. (ставам no-
npoHHnäeM) 'dünner 'werden, sich
ver'dünnen vr; (мъгла) sich 'lüften vr
разрез m, -и pl 1. Schnitt m 1; напречен
~ 'Querschnitt; надлъжен ~ 'Längs¬
schnitt 2. (дреха) Schlitz m 1, 'Ein¬
schnitt, 'Öffnung /17 O в ~ c im
'Gegensatz zu i; im 'Widerspruch zu
разрешав|ам, -аш (-ах) uv; разреш|а,
-йш (-йх) V 1. (позволявам) erlauben
vt < b >, ge'statten vt < b >, genehmi¬
gen vt < b > 2. (задача, въпрос) 'lösen
vt 3. (уреждам) 'regeln vt 4. (вземам
окончателно решение) entscheiden vt
<23b>
разрешв|ам, -аш (-ах) uv; разреш|а,
-иш (-их) V 'auskämmen vt <а>,
'durchkämmen vt <а>
разрешени | е п, -я pl 1. (позволение)
Erlaubnis / 13/sg, Genehmigung /17
2. (на задача, въпрос) 'Lösung/17 3.
(уреждане) 'Regelung/17 4. (оконча¬
телно решение) Entscheidung /17
разрешйтелн|о п, -и pl umg Erlaubnis¬
schein m 1, Genehmigung / 17; (за
търговец) Gewerbeschein
разрив т nur sg 1. Riß ml; ~ на
сърцето 'Herzschlag m 2 2. übertr
(прекъсване връзките) Bruch m 2;
(раздяла) 'Trennung /17
разрйв|ам, -аш (-ах) uv; разрйн|а, -еш
(-ах) V 1. (разкопавам) 'aufgraben vt
< 4 а >, 'aufwühlen vt < а > 2. (преко¬
павам) 'umgraben vt < 4 а > 3. (хвър¬
лям настрана) 'wegschaufeln vt <а>
4. (жарава, огън) 'schüren vt
разрндйв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
731
разсейвам
разрида|я се, -еш се (-х се) v 'anfangen
vi <2a./hb> zu 'schluchzen [zu 'wei¬
nen, zu 'wehklagen]
разрйна t разривам
разрйпв!ам се, -аш се (-ах се) uv; раз-
рйл|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfangen vi
<2а/hb> zu 'springen [zu 'hüpfen]
разрйтв|ам, -аш (-ах) uv; разрйт|ам,
-аш (-ах) V 'stoßen vt <34>, 'trelen
< 15 > (нещо 'gegen eiw. 4, някого
jmdn.); (давам ритници) 'Fußtritte
'austeilen <a> (някого an jmdn.);
s ce 1. 'anfangen vi <2a./hb> zu
'treten [zu 'stoßen], 'Fußtritte 'auszu¬
teilen 2. (бебе) 'anfangen zu 'strampeln
разровя t разравям
разронв!ам, -аш (-ах) uv; разр6н|я, -иш
(-их) V zer'bröckeln vt < b > zer'krü-
meln vt <b>, ver'streuen vt <b>,
'bröseln vt; s ce zer'bröckeln vi
< b/hb >, zer'fallen vi < 3 b/sn >, 'brö¬
seln vi <hb>
разрохкв|ам, -аш (-ах) uv; разрохк[ам,
-аш (-ах) V 'lockern vt, 'locker 'machen
v/; » ce 'locker 'werden vi < 18/sn>,
sich 'lockern vr
разрошв|ам, -аш (-ах) uv; разрош|а,
-иш (-их) V 'zausen vt, zer'zausen vt
< b >, 'strobein v/, 'struppig 'machen
vt; 9 ce zer'zaust 'werden vi < 18fsn >,
'slrobeln v/ <hb>, 'struppig 'werden
разруменяв|ам, -аш (-ах) uv; разру-
мен|я, -йш (-йх) V er'röten 'lassen vr
< 3fhb>; rot 'machen vt; 9 ceer'röten
vi <b/sn>, rot 'werden vi <l8/sn>,
sich 'röten vr •
разрух|а /, -и pl Zer'störung / 17,
Zer'rüttung / 17, Ver'fall m 2/sg
разрушавам, -аш (-ах) uv; разруш|а,
-йш (-йх) V1. zer'stören vr < b >; ä до
основи dem 'Erdboden 'gleichmachen
vt <a>, 'niederreißen vt <21a> 2.
übertr (съсйпвам) zu'grunde 'richten
vr, rui'nieren vt <d> 3. (опустоша¬
вам) ver'heeren vr < b>, ver'wüsten vt
< b > 4. (унищожавам) ver'nichten vr
<b>
разрушени е n, -я pl 1. Zer'störung
/17 2. (опустошаване) Ver'heerung
/ 17, Ver'wüstung /17 3. (onponac-
тяване) Ru'in m 1 */sg 4. (унищо¬
жение) Vernichtung/17
разрушител (-ят) m, -и pl Zer'störer m 4
auch Mil
разрушител|en, -ни adj 1. zer'störend,
zerstörerisch 2. (опустошаващ) ver-
'heerend; ~ но земетресение ein ver¬
heerendes 'Erdbeben n 23 3. (onponac-
тяващ) ver'derblich 4. (унищожите¬
лен) ver'nichtend
разрушнтелност / nur sg Zerstörungs¬
kraft / 2, Ver'nichtungskraft
разръфв|ам, -аш (-ах) uv; разръф|ам,
-аш (-ах) V (със зъбите) zer'reißen vr
< 21 >, zer'fetzen vt < b >; s се (дре¬
ха) 'ausfransen vi <a/sn>
раз|ряд m, -реди pl = разред
разрязв|ам, -аш (-ах) uv; разреж|а, -еш
(разрязах) v zer'schneiden vr < 21 b,
d-tt >, zer'teilen vr < b >; s на две in
zwei 'Teile 'schneiden vr <21, d-tt>,
ausein'anderschneiden <21a, d-tt>
разсад m nur sg 'Setzlinge m I jpl, 'Säm¬
linge m Ijpl
разсадим |к m, -ци pl 1. 'Baumschule/16,
'Pflanzgarten m 5 2. übertr 'Pflanzstätte
/16; 'Brutstätte; Herd m 1
разсадопосадьч|ен, -ни adj: ~ на ма-
шйна 'Pflanzmaschine / 16, 'Pflan¬
zensetzmaschine
разсажд|ам, -аш (-ах) uv; разсад|я, -йш
(-йх) V 1. 'pflanzen vr, 'setzen vr, 'stek-
ken vr, 'auspflanzen vr < a >, 'umset¬
zen vr <a> 2. übertr verbreiten vr
< b >, 'aussäen vt < a >, 'auspflanzen
vt <a>
разсвйрв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разсвйр|я се, -иш се (-их ce) v 'anfan¬
gen vi < 2 a/A£> > 'hingebungsvoll ['eif¬
rig] zu 'spielen [zu 'blasen, zu 'pfeifen]
разседлав|ам, -аш (-ax) uv; разседла|я,
-еш (-х) V 'absatteln vt < а >
разсенв|ам, -аш (-ах) uv; разсе[я, -еш
(-ях) V 1. (разпилявам) 'streuen vr,
'ausstreuen vt <a>, ver'streuen vt
<b> 2. (разгонвам) ausein'anderja-
разсейване
732
gen vt <a>, ver'treiben vt <23 b>.
zer'streuen vt <b> auch übertr; »
грижите си 'seine 'Sorgen ver'lreiben
<23b> 3. übertr (развличам) zer¬
'streuen, auf 'andere Ge'danken 'brin¬
gen vt < 24 > 4. (смущавам) 'ablenken
vt <a>, 'stören vt, an der Konzen¬
tration 'hindern vt; s се 1. (раз¬
пилявам се) sich zer'streuen vr;
(разотивам се) ausein'andergehen vi
< 13&jsn >; übertr (скръб) ver'fliegen
vi <32b/sn> 2. (развличам се) sich
zer'streuen, sich 'ablenken vr, auf 'an¬
dere Ge'danken 'kommen vi < 33/sn>
3. (ставам разсеян) zer'streut [ner'vös]
'werden vi <18jsn>
разсейване n Phys Dispersi'on / 17
разсека | разсйчам
разселв|ам, -аш (-ах) uv; разсел|я, -иш
(-их) V 1. (заселвам) an verschiedenen
'Orten 'ansiedeln vr <a> 2. (изсел¬
вам) 'aussiedeln vt < a >
разсея | разсейвам u. разсявам
разсеян adj ver'streut, zer'streut auch
übertr; Phys (светлина) diffus
разсеяност /, -и pl Zerstreutheit /17
разсйл|ен m, -ни pl veralt 'Amtsdiener
m 4, 'Amtsbote m 7, Bü'rodiener; (учй-
лище) 'Schuldiener
разсйпв|ам, -аш (-ах) uv; разсип я,
-еш (-ах) V 1. (пилея) ver'gießen vr
<32b>, ver'schütten vr <b>, 'aus¬
schütten vr <a> 2. (наливам) 'aus¬
schenken vt < a >, 'einschenken vt
< a >, 'eingießen vr < 32 a >, 'austeilen
vt < a > 3. übertr (прахосвам)
ver'geuden vr < b >, verschleudern vr
<b> 4. (разоравам) zerstören vr
<b>, ver'nichten vt <b>; übertr
ruinieren vt < d >, zu'grunde 'richten
vt; x се 1. (пилея се) her'ausfallen vi
< 3 2. jsn > (от aus 3), ver'schüttet [ver-
'gossen] 'werden vi < 18jsn > 2. (чупя
се) zer'brechen vi < 16 b/sn>,
zersplittern vi < Ъ/sn > 3. (провалям
се) zu'grunde 'gehen vi <l3/sn>,
verfallen vi < 3 bjsn >, 'untergehen vi
< 13 ajsn > 4. übertr (разорявам се)
sich zu'grunde 'richten vr, sich ruinie¬
ren vr <d>
разсипй|я/, -и pl 1. Ver'geudung/\7jsg,
Verschwendung/11/sg; ударям на «
'anfangen vi < 2 ajhb > zu verschwen¬
den [zu ver'geuden], 'anfangen ver¬
schwenderisch zu 'leben 2, nur pl
Ru'inen /16 /pl
разсипии|k m, -ци pl Verschwender m 4.
Ver'geuder m 4
разснпниц|а /, -и pl Verschwenderin
/18, Ver'geuderin / 18
разсйпничеств|о и, -a pl Verschwen¬
dung/ 17/sg, Ver'geudung/ \ljsg
разсипя t разсипвам
разсйч|ам, -аш (-ах) uv; раз|сека,
-сечеш (-сякох) v zer'schneiden vt
< 21 b, d-tt >, zer'teilen vr < b >; (със
секйра) zer'hacken vt <b>, Spalten
vt, 'durchschlagen vr <4a>
разскачв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разскач1ам се, -аш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi < 2 -а.jhb > 'kräftig zu 'springen
[zu 'hüpfen]
разскърцв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разскърц|ам се, -аш се (-ах се) v
'anfangen vi <2ajhb> zu 'knarren,
'anfangen zu 'knirschen
разслабв|ам, -аш (-ах) uv; разслаб|я,
-иш (-их) v 1. (колан, дисциплина)
'lockern vr 2. (сили, воля) Schwächen
vr, schlaff 'machen vt 3. Med 'abfüh¬
ren vr <a>; s се 1. (колан, дис¬
циплина) sich 'lockern vr 2. (сили,
воля) er'schlaffen vi < Ъ/sn >
разслабван е n, -ия pl 'Lockerung /17;
x на дисциплината 'Lockerung der
Diszi'plin; (сили, воля) Erschlaffung
/17, 'Schwächung /17
разслабйтел|ен, -ни adj 1. 'lockernd 2.
(сили) 'schwächend 3. Med 'abführend
разслабйтели|о n, -и pl Med 'Abführ¬
mittel n 23
разслабя | разслабвам
разслаб|ям, -яш (-ях) uv = разслабвам
разследв|ам, -аш (-ах) uv untersuchen
vt <b>; Jur 'eine Untersuchung
'führen; (разпитвам) ver'nehmen vt
733
разстудявам
<I6b>; (опознавам) 'kennenlernen
vt <a>
разследван е я, -ия pl (разглеждане)
Untersuchung / 17; съдебно я Jur
gerichtliche Untersuchung; (разпит¬
ване) Jur Vernehmung/ 17
разслоени|е n, -я pl I. 'Schichtung /17,
'Abschichtung 2. 'Gliederung / 17,
'Teilung / 17, Differenzierung / 17;
класово я 'KlassendilTerenzierung
разслояв|ам, -aui (-ax) uv: разсло|я,
-йш (-йх) v 1. (пластове) Schichten vt,
'abschichten vt <a>, 'abstufen vt
<a> 2. übertr (обществото) in so¬
ziale 'Schichten [in 'Klassen] 'teilen; s
ce sich 'gliedern vr, sich 'abstufen vr
<a>; (общество Gesellschaft) sich
differenzieren vr <d>, in sozi'ale
'Schichten ['Klassen] zer'fallen vt
< 3 b/sn>
разсмйв|ам, -аш (-ax) uv; разсм|ея,
-ееш (-ях) V be'lustigen vt <b>, zum
'Lachen 'bringen vr <24>; a ce in
'Lachen 'ausbrechen vt <16a/sn>,
'loslachen vt <a./hb>, 'auflachen vt
< a jhb >
разсмърдявам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разсмърд[я се, -йш се (-ях ce) v 'anfan¬
gen vr <2zjhb> zu Stinken
разсол m nur sg 1. (кисело зеле) 'Sauer¬
kraut n 22/sg 2. (саламура) 'Lake/16,
'Salzlauge/16 3. (варено месо) 'Well¬
fleisch n 20fsg
разсополнв|ям се, -яш се (-ях ce) uv;
разсополйв|я се, -иш се (-их ce) v
1. 'eine 'laufende 'Nase ['Rotznase]
be'kommen <33b> 2. umg (разхлен-
чвам ce) 'anfangen vt <2a/hb> zu
'heulen
разсрочв|ам, -аш (-ax) uv; разсроч|а,
-иш (-их) V1. 'Zwischentermine 'stellen
(нещо für etw. 4) 2. (плащане) Stun¬
den vr
разсрочк|а /. -и pl 1. 'Zwischentermin
m I 2. (отсрочка) Terminverlängerung
/ 17; Fin 'Stundung /17
разстйл|ам, -аш (-ax) uv; раз|стеля,
-стелеш (-стлах) v 'ausbreiten vt
<a>; s ce sich 'ausbreiten vr, sich
er'strecken vr < b >, sich 'dehnen vr
разстояни|е n, -я pl 1. 'Abstand m 2,
Ent'fernung/17; на известно я от in
ge'wissem 'Abstand von 3 2. Ver'lauf
m 2; в я на два дена im Verläufe
von zwei 'Tagen O държа се на я от
някого übertr 'Abstand [Di'stanz]
'wahren zu jmdm.
разстрел m, -и pl Er'schießung/17
разстрелвам, -аш (-ax) uv; раз¬
стрел! ям, -яш (-ях) V er'schießen vt
< 32 b >, 'niederschießen vt < 32 a >
разстроен adj durchein'andergebracht,
durchein'andergeralen; (здраве) zer-
'rüttet; (музикален инструмент) ver¬
stimmt; (стомах) vcr'dorben; (обър¬
кан) ver'wirrt, erschüttert; (c лошо
настроение) 'mißmutig
разстройвам, -аш (*ax) uv; разстро|я,
-йш (-йх) v durchein'anderbringen vr
<24a>, desorganisieren vt <d>;
(здраве, финанси) zer'rütten vt < b >;
(музикален инструмент) ver'stimmen
vt <b>; (стомах) verderben vt
< 16 b >; (душевно състояние)
erschüttern vt <b>, ver'wirren vt
<b>; s cedurchein'andergeratenvt
<3a/sti>; (строй) sich 'auflösen vr
<a>; (здраве, финанси) zer'rüttet
'werden vt < 18fsn>; (музикален инс¬
трумент) sich ver'stimmen vr; (сто¬
мах) ver'dorben 'werden vt < 18jsn >;
стомахът ми се разстрой ich 'habe
mir den 'Magen ver'dorben; (душевно
състояние) in Ver'wirrung ge'raten vt
<3b/sn>, erschüttert 'werden vt
< 18/jti>
разстройств|о n, -a pl 1. Durcheinander
n 23/sg, 'Unordnung / 17/jg, Zer¬
rüttung / 17 2. (душевно състояние)
Erschütterung / 17, Ver'wirrung /17;
нервно я 'Nervenzusammenbruch
m 2, 'Nervenzerrüttung 3, Med 'Durch¬
fall m 1 /sg: я на стомаха 'Magenver¬
stimmung/ 17
разстудяв|ам, -аш (-ax) uv; разстуд|я,
-йш (-йх) V 'kaltes 'Wasser 'zugießen
разстъпвам се
734
< 32 а > (нещо zu 3 od in etw. 4)
разстъпв|ам се, -аш се (-ах се) uv; раз¬
слоя се, -иш се (-их се) v 1. zur 'Seite
'treten vi <l5/sn>, Platz 'machen 2.
volkst hin und her 'gehen vi <13jsn>,
sich die 'Füße ver'treten vr < 15b>
разсукв|ам, -аш (-ах) uv; разсу|ча, -чеш
(-ках) V 1. 'abwickeln vt <а>, 'auf¬
wickeln vf <a>, 'loswickeln vf <a>
2. volkst (кори за баница) 'ausrollen vf
<a>
разсъбличам, -аш (-ах) uv; разселе¬
ха, -съблечеш (-съблякох) v 'ausklei¬
den vf <а>, 'ausziehen vf <32а,
h-g >, ent'kleiden vf < b >; s ce sich
'auskleiden vr, sich 'ausziehen vr, sich
ent'kleiden vr
разсьдйтел|ен, -ни u. разсъдлив adj
be'dächlig, klug, ver'nünftig
разсъдлнвост f nur sg Bedächtigkeit
/ 17/sg, Ver'nünftigkeit / 17/sg, 'Um¬
sichtigkeit /17/sg
разсъдък m nur sg Ver'nunft / 14jsg,
Ver'stand m 1 jsg
разсъдъч|еи, -ни adj 1. ver'slandesmä-
ßig, ratio'nal, vernunftgemäß 2. Ver-
'nunfls-, Ver'standes-
разсъдъчност / nur sg Ver'nünftigkeit
/ 17/sg, Ver'nunft/ 14/sg
разсъждавам, -аш (-ах) uv; разсъд|я,
-иш (-их) v'urteilen vi <hb> (за 'über
4); er'wägen vf <6b>, über'legen
<a> (за нещо etw.) 'sprechen vi
< 16jhb > (за 'über 4), er'örlem < b >,
(за нещо etw.)
разсъждени е n, -я pl Überlegung/17,
Er'wägung /17 (за 'über 4)
разсъм|ва се (-ва ce) uv; разсъм|не ce
(-на ce) v unpers es 'dämmert, es tagt,
der 'Morgen bricht an
разсъмване n nur sg 'Morgengrauen
n 23jsg, 'Tagesanbruch m 2; на ~ bei
'Tagesanbruch
разсънв|ам, -аш (-ах) uv; разсьн|я, -иш
(-их) V wach ['munter] 'machen vf, aus
dem Schlaf 'reißen <23> ['rütteln]
(някого jmdn.), den Schlaf ver'treiben
< 23 b > (някого jmdm.); s ce wach
['munter] 'werden vi <18jsn>
разсъним, -яш (-ях) uv = разсънвам
разсърдв|ам, -аш (-ах) uv; разсър¬
ди, -иш (-их) V 'ärgern vt, ver'ärgern
vf <b>, er'zürnen <b> (някого
jmdn.); » ce sich 'ärgern vr, sich
'aufregen vr < a >, in Zorn ge'raten vi
< 3 bjsn >; той ми се е разсърдил
er ist mir 'böse
разсъскв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разсъск|ам се, -аш ce (-ax ce) v 'anfan¬
gen vr <2alhb> zu 'zischen
разсъхв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; раз-
съхн|а се, -еш се (-ах се) v 'austrocknen
vi <a./sn>; (дървено корито) sich
ver'ziehen vr < 32 b, h-g >, 'rissig 'wer¬
den vr < 18/sn > O работата се ~ a
umg aus der 'Sache wird nichts
разсяв|ам, -аш (-ax) uv; разсе|я, -еш
(разсях) V 1. 'ausstreuen vf <а>,
'aussäen vf < а >, ver'streuen vf < b >
2. übertr (скръб) ver'treiben vt
< 23 b >, zer'streuen vf < b >
разтакавам, -аш (-ax) uv u. разтак|ам,
-аш (-ax) uv 1. (бавя) 'hinziehen vf
<32 a, h-g>, hin'ausschieben vf
<32 a>, auf die 'lange Bank 'schie¬
ben vf < 32 > 2. (разкарвам) 'unnütz
hin und her 'schicken vf; s ce 1. (бавя
ce) sich 'hinziehen vr, sich in die 'Länge
'ziehen vr <32, h-g> 2. (шляя ce)
sich her'umlreiben vr < 23 a >
разтап]ям, -яш (-ях) uv; разтоп|я, -йш
(-йх) V 1. (лед) 'auftauen vt <а>;
(метал) 'schmelzen vf < 17 >; (масло)
zer'lassen vf <3b> 2. übertr erwei¬
chen vf <b>; s ce 1. (сняг, лед)
'tauen vi <sn>, 'schmelzen vi
< 17jsn >; (метал) 'schmelzen; (мас¬
ло) zer'laufen vi < 9bjsn >, zer'gehen vi
< 13 b/sn > 2. übertr (разнежвам ce)
sich er'weichen 'lassen vr <3/hb>,
von 'Rührung er'griffen 'werden vi
<18fsn> 3. übertr (чувства) da'hin-
schmelzen vr <17 г/sn >, 'schwinden
vi < 21 jsn >
разтарашув|ам, -аш (-ax) v = разтър-
шувам
735
разтопявам
'разтварям, -яш (-ях) uv; разтвор|я,
-иш (-их) V 'aufmachen vt < а >, 'öff¬
nen v/; (книга) 'aufschlagen vt < 4 а >;
(ръцете) 'ausbreiten vt <а>; iibertr
(перспектйви) er'öffnen vt < b > O ä
душата си sein Herz 'öffnen, sein Herz
'ausschütten < a >; c разтворени обятая
mit'offenen'Armen; ж пергела wngiron
'große'Schritte machen; s ce sich'öffnen
vr, 'aufgehen vi < 13а/ли>
2разтвар|ям, -яш (-ях) uv; разтвор|я,
-иш (-их) V 'lösen vt, 'auflösen vt < а >;
'eine 'Lösung 'bilden (нещо mit etw. 3);
s ce sich 'lösen vr, sich 'auflösen vr
разтвбр nt, -и pll. Chent 'Lösung/17
2. (хоросан) 'Mörtel m 4
разтворим adj 'löslich
разтворймост / nur sg 'Löslichkeit
fWsg
разтворител (-ят) m, -и pl 'Lösungs¬
mittel n 23
разтворител|ен, -ни adj 'Lösungs-
разтворя t ‘.2 разтварям
разте|г m, -зи pl 'Klafter m 4
разтегаем и. разтегателен, -ни adj e'la-
stisch, 'dehnbar; разтегателна маса
'Ausziehtisch nt 1
разтеглйв adj 'dehnbar auch übertr; ~ o
понятие 'dehnbarer Be'griff m 1; (теч¬
ност) 'zähflüssig
разтеглявост / nur sg 'Dehnbarkeit
/17/sg
разтегл|ям, -яш (-ях) uv; разтегл|я, -иш
(-их) V 1. 'ausdehnen vt <а>, 'dehnen
vt, 'strecken vt; (удължавам) 'langzie¬
hen vt <32a, h-g>; (разширявам)
'breitziehen vt < 32 a, h-g >; (опъвам)
'spannen vt; übertr (думи) 'dehnen 2.
(на теглилка) 'abwiegen vt < 32a >; *
ce sich 'ausdehnen vr, sich 'dehnen vr,
sich 'strecken vr, sich 'spannen vr
разтегна ] разтягам
разтегнато adv ge'dehnt, 'langgezogen
разтйкв|ам, -am (-ax) uv; разтйк|ам,
-аш (-ax) v ausein'anderstoßen vt
< 34 a >, ausein'anderschieben vt
<32a>
разтича [ам се, -аш се (-ах се) uv; раз¬
тичам се, -аш се (-ах се) v 'anfangen vt
<2а/А£> zu 'rennen, 'anfangen hin
und her zu 'laufen, 'laufen vt <9/sn>
(по някого od нещо nach jmdm. od
etw.)
разтласкв|ам, -аш (-ax) uv; раз-
тласк|ам, -аш (-ах) v ausein'andersto¬
ßen vt <34а>, ausein'anderschieben
vt <32a>; s ce 'anfangen vi
<2ajhb> zu 'stoßen
разтлейв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разтл|ея се, -ееш се (-ях ce) v 1. 'anfan¬
gen vi <2 a/A6> zu'glimmen 2. (про¬
падам нравствено) 'sittlich verfallen
vi <3b/m>, ver'derben vt < 16/jrt>,
ver'faulen vi < Ъ/sn >
разтление n nur sg Ver'wesung /17;
'Fäulnis f 13 jsg, Zerfall m 2/sg, 'Sitten¬
verfall m 2 jsg
разтляв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv =
разтлейвам ce
разтоварвам, -аш (-ax) uv; разтовар|я,
-иш (-их) V 'abladen vt < 4 а>, 'ausla¬
den vt <4a>, ent'laden vt <4b>;
Mar (корабен товар) löschen vt;
übertr ent'binden <27b> (някого от
задължение jmdn. von 'einer Ver¬
pflichtung)
разтоварйтел|ен, -ни adj Ent'lade-; Mar
Lösch-
разтоварищ|е n, -a pl Entladestelle /16
разтовар|ям, -яш (-ях) uv = разтовар¬
вам
разтопя t разтапям od разтопявам
разтопяв|ам, -аш (-ах) uv; разтоп|я,
-йш (-йх) V 1. (лед) 'auftauen vt <а>;
(метал) 'schmelzen vt 17; (масло)
zer'lassen vt < 3b > 2. übertr (кораво
сърце) er'weichen vt < b >, 'rühren vt;
s ce 1. (лед) 'auftauen vi < а/sn >;
(метал) 'schmelzen vt < \ ljsn>; (мас¬
ло) zer'laufen vt < 9 Ъ/sn >, zer'gehen
vi < 13 Ъ/sn > 2. übertr (изчезвам) da-
'hinschmelzen vi <l7a/sn>, verflie¬
gen vi < 32 b/sn >, ver'gehen vi < 13b/
sn>, 'schwinden vi <21jsn> 3. übertr
(разнежвам ce) von 'Rührung ergrif¬
fen 'werden vi < 18/sh> , 'Rührung
разточвам
736
emp'fmden <27b>
разточв|ам, -аш (-ах) uv; разточ|а, -иш
(-их) v 1. 'ausbreiten vr <а>, 'aus¬
wickeln vt < а >, 'ausstrecken vt < а >
2. (тесто Teig) 'ausrollen vr <a>;
(баница) 'zubereiten vt
разточйтел (-ят) m, -и pl Verschwender
m 4, Ver'geuder m 4, 'Prasser m 4
разточйтел|ен, -ни adj verschwende¬
risch
разточнтелкост / nur sg Verschwen¬
dungssucht / 14/jg; übertr (реч)
'Schwülstigkeit / 11/sg
разточйтелctb<o n, -a pl Verschwen¬
dung / 17, Ver'geudung / 17; Kunst
Über'ladenheit /17
разточйтелствув j ам, -аш (-ах) uv
verschwenden vt <a>, ver'geuden vt
<a>
разтрйкв|ам, -am (-ax) uv; разтрак|ам,
-atu (-ax) v 1. 'anfangen vt <2ajhb>
zu 'klappern [zu 'klopfen, zu 'schlagen]
(нещо mit etw. i) 2. (повреждам)
'klapprig [ent'zwei, 'locker] 'machen vt,
'ausleiern vt <a>; s се 1. 'anfangen
zu 'klappern [zu 'klopfen, zu Schlagen]
2. (повреждам се) 'klapprig ['locker]
'werden vi < 1 %/sn >, ent'zwei 'gehen vt
< \3/sn>, sich 'ausleiem vr <a>
разтр6бв|ам, -аш (-ax) uv; разтреб|я,
-иш (-их) V 'aufräumen vt < а >; (ма¬
сата) 'ablragen vt < 4 а >, 'abräumen
vr <а>
разтребям,-яш (-ях) uv = разтребвам
разтревожв|ам, -аш (-ах) uv; разтре¬
вожа, -иш (-их) V be'unruhigen vt
<b>, 'aufregen vr <a>, in 'Sorge
ver'setzen vr <b>; s cesich be'unru¬
higen vr <b>, sich 'aufregen vr, in
'Sorge ge'raten vi < 3 b/sn >
разтревожен adj be'unruhigt, 'aufge¬
regt, be'sorgt
разтревоженост / nur sg Beunruhigung
/ 17, 'Unruhe / 16, 'Aufregung / 17,
Be'sorgtheit / ll/sg
разтреперан adj 'zitternd, 'bebend
разтреперв|ам, -аш (-ax) uv; разтре-
пер|я, -еш (-ах) v er'zittern [er'beben]
'lassen vt <3/hb> auch übertr (от
vori); s ce 'anfangen vi <2a/Ah> zu
'beben [zu 'zittern], er'beben vi
< b/sn >, er'zittern vi < b/sn >; s ce
от студ vor 'Kälte 'anfangen zu 'zit¬
tern; (от погнуса) sich 'schütteln vr
разтрептйв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разтрепт|я се, -йш се (-ях ce) v 'anfan¬
gen vi <2a/Ab> zu 'zittern [zu 'beben,
zu vi'brieren, zu Schwingen; zu 'flim¬
mern, zu 'blinken]
разтреса f разтрисам
разтрещяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разтрещ|я се, -йш се (-ях се) v 'anfan¬
gen vr < 2 г/hb > zu 'krachen [zu 'dröh¬
nen, zu 'donnern]
разтрйв|ам, -аш (-ax) uv; разтрй|я,
-еш (-х) V 1. (чело) 'reiben vt < 23 >
2. (правя разтривка) 'einreiben vr
<23а>, mas'sieren (някого jmdn.),
'eine 'Einreibung 'machen (някого
jmdm.) 3. (смачквам) zcr'reiben vt
< 23 b >, zer'drücken vt < b > 4. (paa-
мазвам) breit 'schmieren vr, ver'reiben
vr <23b>
разтрйван|е л, -ия pl и. разтрйвк|а/, -и
pl 'Einreibung / 17; Massage [...
Sa:33 ]/16
разтрйс|ам, -аш (-ax) uv; разтрес|а, -еш
(разтресох) v 1. (раздрусвам, разкла¬
щам) 'schütteln vr; ~а ме треска das
'Fieber 'schüttelt mich, ich 'habe
'Schüttelfrost 2. (разтърсвам) er¬
schüttern vt <b> auch übertr, s ce
(от страх) er'beben vr < b/sn >,
er'zittern vi < b/sn >; sich Schütteln vr;
той се ~ а от смях er Schüttet sich
vor 'Lachen aus
разтрйя t разтривам
разтрог|а/, -и pl 'Ritze /16, Spalt m 1,
'Lücke /16
разтр6гв|ам, -аш (-ax) uv; разтрогн|а,
-еш (-ах) V 'rühren vt, be'wegen vt
<b>, er'greifen vr <2lb>, be'ein-
drucken vr <b> O ä брак 'eine 'Ehe
Scheiden < 23 >; s ce von 'Rührung
er'griffen 'werden vr < 18/jn>, ergrif¬
fen sein vi < B >
737
разтушвам
разтропан adj umg 'aufgeweckt, ge-
'weckt, ge'scheit, hell
разтропвам се, -аш се (-ах се) uv;
разтроп|ам се, -аш се (-ах се) v 1.
'anfangen vi <2а/hb> zu 'klopfen [zu
'pochen]; (каруца) 'anfangen zu
'rattern; (c краката) 'anfangen zu
'trampeln [zu 'stampfen] 2. (играя)
'anfangen zu 'tanzen
разтрошав|ам, -аш (-ах) uv; разгрош|а,
-йш (-йх) V zer'brechen vt <16b>,
zer'kleinem vt <b>, zer'schlagen vt
<4b>, zer'stückeln vt <b>; s ce
zer'brechen vi < 16 b/sn>, zerschla¬
gen vi < 4 b/sn >, in 'Stücke 'gehen vi
< 13 /sn >
разтръбявам, -аш (-ах) uv; разтръб|я,
-йш (-йх) V ver'künden vt <b>, 'aus¬
posaunen v/ <a>
разтръгв|ам, -аш (-ах) uv; разтръгн|а,
-еш (-ах) V ausein'anderziehen vt
<32 а, h-g>, 'trennen vt, voneinan¬
der 'lösen v/
разтръскв|ам, -аш (-ах) uv; раз-
тръск|ам, -аш (-ах) v 'schütteln vt,
'rütteln v/; s ce 'beben vi <hb>
er'beben vi <Ь/sn>, 'zittern vi <hb>,
er'zittern vi < b/sn >, 'schwanken vi
<hb>
разтряскв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разтряск|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'anfangen vi < 2 г/hb > zu 'krachen [zu
'donnern, zu 'poltern]
разтупв|ам, -аш (-ax) uv; разтуп|ам,
-аш (-ах) V laut [stark, 'schneller]
'schlagen ['pochen, 'klopfen] 'lassen vt
<3/hb>; s ce 'anfangen vi <2ajhb>
laut [stark, 'schneller] zu 'schlagen [zu
'pochen, zu 'klopfen]
разтупкв|ам, -аш (-ax) uv; разтупк|ам,
-аш (-ах) V (сърце) 'lauter ['schneller,
'stärker] 'schlagen ['klopfen, 'pochen]
'lassen v/ <3/hb>; а се (сърце) 'an-
fangcn vi <2ajhb> 'lauter ['schneller,
'stärker] zu 'schlagen [zu 'klopfen, zu
'pochen]
разтуптявам, -аш (-ax) uv; разтупт|я,
-йш (-ях) V (сърце) 'schneller ['stärker]
47 Wtb. Bulg-Dt.
'schlagen ['pochen, 'klopfen] 'lassen vt
<3/hb>; (кръв) 'schneller pul'sieren
'lassen; s се (сърце) 'anfangen vi
<2a lhb> 'schneller ['stärker] zu
'schlagen [zu 'pochen, zu 'klopfen];
(кръв) 'anfangen 'schneller zu pulsie¬
ren
разтурв|ам, -аш (-ax) uv; разтур|я, -иш
(-их) V 1. (разбърквам) durchein'an-
derbringen vt <24а> 2. (събарям)
'niederreißen vt <23а>; (разруша¬
вам) zer'stören vt <b> 3. (осу¬
етявам) verhindern vt <b>; (нару¬
шавам) ver'stoßen vi < 34b/hb>
(нещо 'gegen etw. 4) 4. (разделям)
'trennen vt; s събрание 'eine Ver¬
sammlung 'auflösen < a >; (правя не¬
действителен) 'aufheben vt <14a>,
'lösen vt < a > 5. (разпределям) 'auf¬
teilen v/ < a >; ä по равно zu 'glei¬
chen 'Teilen 'aufteilen 6. (разстилам)
'ausbreiten vt <a>; (разпръсквам)
ver'streuen vt <b> 7. (прахосвам)
'aufbrauchen vt <a>, verschwenden
vt < b >; я ce 1. (разбърквам ce)
durchein'andergeraten vi < 3 a/sn > 2.
(събарям ce) Zusammenstürzen vi
<a fsn>, 'einstürzen vi <a/sn>
3. (осуетявам ce) Scheitern vi <sn>
4. (разделям ce) sich 'trennen vr, aus-
ein'andergehen vi <13ajsn>; (съб¬
рание) sich 'auflösen vr <a>
5. (разпадам ce) zer'fallen vi <3b/
sn > 6. (разстйлам ce) sich 'ausbreiten
vr <a>; (разпределям ce) sich
ver'teilen vr < b >, sich ver'streuen vr
<b>
разтурни|к m, -ци pl 'Unheilstifter m 4,
'Störenfried m 1
разтур|ям, -яш (-ях) uv; разтур|я, -иш
(-их) v = разтурвам
разтуха/nur sg Trost т 2/sg, 'Zuspruch
m 2/sg
разтушав!ам, -аш (-ax) uv; разтуш|а,
-йш (-йх) V 'trösten vt; s ce sich
'trösten vr
разтушв|ам, -аш (-ax) uv = разтуша-
вам
разтъжавам
738
разтъжав|ам, -аш (-ах) uv; разтъж|а,
-йш (-йх) V 'traurig 'machen vt, be¬
grüben vt <b>, 'Kummer 'machen
(някого jmdm.); * ce 'traurig 'werden
< 18/5« >, be'trübt 'werden < 18/s/i >,
'Kummer emp'finden <27b> (за
'über 4)
разтъкав|ам, -аш (-ах) uv; разтъ|ка,
-чеш (-ках) v den 'Schußfaden her-
'ausziehen < 32 a, h-g > (нещо aus i)
разтъкмяв|ам, -аш (-ах) uv; разтъкм|я,
-йш (-йх) V durchein'anderbringen vt
< 24 а >, 'absetzen vt < а > ver'eiteln
vt <b>
разтълкувам, -аш (-ах) v 'auslegen vt
<a>, 'deuten vt, erklären vt <b>
interpre'tieren vt <d>
разтъпка |ам, -аш (-ах) uv; разгьп|ча,
-чсш (-ках) v (сняг Schnee) 'fest¬
trampeln vt <а>, 'festtreten vt
<15a>; (трева Gras) zer'treten vt
< 15b>, zer'trampeln vt <b>; s ce
sich die 'Beine ver'treten vr < 15 b>
разтьрбушв|ам, -аш (-ах) uv; разтър-
буш|а, -иш (-их) V 1. her'ausholen vt
< а >, her'auszerren vt < а > 2. (раз-
порвам) 'aufschlitzen vt <а>, 'auf¬
schneiden vt <21 а, d-tt>
разтървавам, -аш (-ах) uv; разтърв|а,
-еш (-ах) v 1. (бйещи се 'Raufende)
'trennen vt, ausein'anderbringen vt
<24a> 2. (разсйпвам) ver'schütten
vt <b>, ver'slreuen vt <b>, ver¬
lieren vt < 32 b >
разтъркв|ам, -аш (-ах) uv; разтьрк|ам,
-аш (-ах) V 1. (трия) 'reiben vt <23 >
2. (правя разтривка) 'einreiben vt
< 23 а >, mas'sieren vt < d > 3. (раз-
мазвам) ver'reiben vt <23b>, ver¬
schmieren vt <b>; (смачквам) zer-
'reiben vt <23b>
разтърсв|ам, -аш (-ах) uv; разтърс|я,
-иш (-их) V 1. (разклащам) ег-
'schüttem vt < b >, 'schütteln vt, 'rüt¬
teln vt auch übertr 2. (претърсвам)
durch'suchen vt <b>; s ce 1. sich
Schütteln vr; (разклащам ce) er'zittem
vi < b/sn >, er'beben vt < bjsn > auch
übertr 2. (почвам да диря) 'anfangen vi
< 2 ajhb > 'überall zu 'suchen
разтьрс|ям, -яш (-ях) uv = разтърсвам
разтърчав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разтърч|а се, -йш се (-ах се) v
1. (почвам да търча) 'anfangen vi
<2а/hb> zu 'laufen [hin und her zu
'laufen, um'herzulaufen] 2. (тичам
натам-насам) um'herlaufen vi <9 а/
sn > (за някого für jmdn.) 3. (грйжа
ce) um'sorgen <b> (около някого
jmdn.)
разтършув|ам, -аш (-ах) uv, v 'wühlen
vi <hb>, Stöbern vt <hb>, Suchen
vi <hb>, durch'wühlen vt <b>,
durchsuchen vt < b >; z ce 'anfangen
vi < 2 ajhb > zu 'wühlen [zu Suchen, zu
Stöbern]
разтн>хкв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разтюхк1ам се, -аш ce (-ax ce) v 'an¬
fangen vi < 2 ajhb > zu 'jammern
разтяг|ам, -аш (-ax) uv; разтегн|а, -еш
(-ах) V 1. 'dehnen vt, 'ausdehnen vt
< a >, Strecken vt, 'ausein'anderziehen
vt < 32 a, h-g >; (разпъвам) Spannen
vt; (удължавам) verlängern vt < b >;
(разширявам) verbreitern vt <b>;
(маса) Ausziehen vt <32a, h-g>
2. (разхлабвам) 'lockern vt; s ce 1.
sich 'dehnen vr, sich 'strecken vr, sich
Spannen vr; (удължавам ce) sich
verlängern vr < b >; (разширявам ce)
sich verbreitern vr <b> 2. (разхлаб¬
вам ce) sich 'lockern vr, 'locker
'werden vt < 18 /sn>
разубеждавам, -аш (-ax) uv; разубед|я,
-йш (-йх) V wider'ralen vt < 3 а jhb >,
'abraten vt <3a/hb>, 'abbringen
<24a> (някого в нещо jmdn. von
etw. 3) 'ausreden < а > (някого в не¬
що jmdm. etw.); * ce 'absehen vi
< 19a/A6> (в нещо von etw. 3), sich
'anders be'sinncn vr <26b>, cs sich
'anders überlegen vr < b >
разуверяв|ам, -аш (-ax) uv; разувер|я,
-йш (-йх) V 'abraten vi <3a/AÄ>,
'abbringen vt <24a> (в нещо von
etw. J), von Seiner Überzeugung 'ab-
739
разхвьрчавам се
bringen; s се nicht mehr 'glauben vi
<hb> (в нещо an ctw 4), 'absehen vr
< 19 a/hb> (в нещо von etw. 3), von
'seiner Überzeugung 'abgehen vi
< 13 ajsn >
разузнавам, -аш (-ах) uv; разузна|я,
-еш (-х) у er'kunden vt < b >, 'aus¬
kundschaften vt <a>, er'mitteln vt
<b>; Mil 'aufklären vt <a>
разузнавай!« n, -ия pl Er'kundung/17,
Er'mittlung/17; Mil 'Aufklärung/17
разузнавателен, -ни adj Er'kundungs-;
'Kundschafter-; Mil 'Aufklärungs-;
~ на служба 'Aufklärungsdienst m 1,
Ge'heimdienst
разузнавач m, -и pl 'Kundschafter m 4;
Mil 'Aufklärer m 4
разузная f разузнавам
разум m nur sg Ver'nunft / 14/sg,
Ver'stand m I fsg
разумен, -ни adj ver'nünftig, verstän¬
dig
разумност / nur sg Verständigkeit /
17/sg, 'Klugheit/17/sg, Besonnenheit
/17/*
разумяв|ам, -аш (-ах) uv; разум|ея,
-ееш (-ях) V volkst ver'stehen vt
<101b>, be'greifen vt <21 b>, er¬
fassen v/ <b>
разучав|ам, -аш (-ах) uv; разум [а, -иш
(•их) V 1. (проучвам) untersuchen vt
<b>, stu'dieren vt <d> 2. (роля,
песен) er'lernen vt < b >, 'einüben vt
<a>, 'einstudieren vt <c>
разучв ам, -аш (-ах) uv = разучавам
разфнлософствув|ам се, -аш се (-ах се)
V umg 'anfangen vi < lajhb > her'um-
zuphilosophieren (zu Spinnen]
разформирам, -аш (-ах) uv, v = раз¬
формировам
разформнрув|ам, -аш (-ах) uv, v Mil
(войскова част) 'auflösen vt < а >
разфучан 1ам се, -аш се (-ах се) uv;
разфуч|а се, -йш се (-ах се) v 1. (вятър)
'anfangen vi < lajhb > zu 'brausen [zu
Sausen, zu 'toben] 2. umg 'anfangen zu
'toben, 'aufbrausen vi <a/sn>
разфъфл|ям се, -яш се (-ях се) uv;
разфъфл|я се, -еш се (ах се) v 'anfan¬
gen vi < lajhb > zu 'murmeln [zu
'lispeln, zu 'nuscheln]
разхайтв|ам, -аш (-ах) uv; разхайт|я,
-иш (-их) V verderben vt < 16b >, zum
'Nichtstuer [Taugenichts] 'machen vr;
s ce zum 'Nichtstuer [Taugenichts]
'werden vi <18/sn>, ver'gammeln vi
< Ь/sn >
разхайтеи adj verdorben, ver'kommen,
'zügellos, 'nachlässig, 'lässig
разхалтав|ям, -яш (-ях) uv; разхал-
тав|я, -йш (-йх) V 'lockern vt, 'locker
'machen vt, 'ausleiern vt < a >
разхапв|ам, -аш (-ах) uv; разхап|я, -еш
(-ах) V zer'beißen vi <2Ib>; s ce
'anfangen vi <lajhb> zu 'beißen [sich
zu 'beißen]
разхарчв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разхарч|а се, -иш се (-их ce) v ver¬
schwenderisch 'werden vi <18fsn>,
'anfangen vi < lajhb > mit dem Geld
um sich zu 'werfen
разхвъркв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разхвърк|ам се, -аш ce (ax ce) v 1.
(разпръсквам ce) ausein'anderfliegen
vi <32ajsn>, ausein'anderstieben vi
<32ajsn> 2. (насам-натам) 'anfan¬
gen vi < lajhb > hin und herzu 'fliegen
[um'herzuflattern]
разхвърл|ям, -яш (-ях) uv; разхвърл|я,
•иш (-их) V 1. (разстилам) ausein'an-
derwerfcn vt <16 а>, 'ausbreiten vt
< а >, 'ausstreuen vt < a >, verteilen
vt <b> 2. (оставам в безредие)
um'herwerfen vt <16 a>, um'her-
streuen vt < a > 3. (разпределям) 'auf¬
teilen vt < a >, verteilen vt < b >
(между 'unter 3, auf 4); » ce 1. (раз¬
полагам ce) es sich be'quem 'machen
vr, 'ablegen vt <a> 2. (хвърлям)
'anfangen vi <2ajhb> zu 'werfen
разхвърлян adj 1. (пръснат) verSlreut,
um'herliegend 2. (неподреден) 'unor¬
dentlich; (разчорлен) zer'zaust, 'lieder¬
lich 3. (несвързан) nicht zusammen¬
hängend, ver'einzelt
разхвърчав|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разхитител
740
разхвърч|а се, -йш се (-ах се) v 1. (раз¬
пръсквам се) ausein'anderflatlern vi
< аjsn >, ausein'anderfliegen vi < 32а/
sn> 2. (натам-насам) 'anfangen vi
< 2a/hb > hin und her zu 'fliegen
(um'herzufliegen, um'herzuflaUem)
разхитител (-ят) m, -и pl Verschwender
m 4, Ver'geuder m 4
разхищавам, -аш (-ах) uv; разхит|я,
-йш (-йх) V verschwenden vt <b>,
ver'geuden vt < b >, ver'schleudem vt
< b >, 'durchbringen vr < 24 a >
разхищение n, -я pl Verschwendung
/17, Ver'geudung /17
разхлаби |ам, -аш (-ах) uv; разхлаб|я,
-иш (-их) V 'lockern vt, 'locker 'lassen vr
<3/hb>, er'schlaflen 'lassen vt; s ce
sich 'lockern vr, er'schlaffen vi < b/sn >
разхлаб|ям, -яш (-ях) uv = разхлабвам
разклада / nur sg 'Kühlung / 17/sg,
'Abkühlung/17, Erfrischung/17
разхладйтел|ен, -ни adj 'kühlend,
er'frischend, Er'frischungs-
разхладйтелн|о n, -и pl Erfrischungs¬
getränk n 20, Erfrischung/ 17
разхладяв1ам, -аш (-ах) uv = раз-
хлаждам
разхлажд|ам, -аш (-ах) uv; разхлад|я,
-йш (-йх) V 'kühlen vt, 'abkühlen vt
< а >; er'frischen vt < b > s ce sich
'abkühlen vr < a >, sich er'frischen vr
<b>; kühl 'werden vi < 18/sn>
разхленчв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разхленч|а се, -иш се (-их ce) v 'anfan¬
gen vi < 2a/A6 > zu 'heulen [zu 'weinen,
zu Schluchzen, zu 'jammern]
разхлипа |ам се, -аш се (-ах се) uv;
разхлйл|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi <2а/hb> zu Schluchzen [zu
'jammern, zu 'heulen]
разхлопа|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разхлоп|ам се, -аш се (-ах се) v
1. 'anfangen vi <2аjhb> zu 'klopfen
(zu 'klappern, zu 'pochen] 2. umg (пов¬
реждам ce) ka'puttgehen vi < 13a./
sn>, cnt'zweigehen vi < \3z/sn>
разход m, -и pl 'Ausgaben / 16/pl,
Ver'brauch m i/sg, 'Kosten pl, 'Auf¬
wand m 2jsg, - на труд 'Arbeitsauf¬
wand; ~ на средства 'Aufwand an
'Mitteln; производствени - и Pro¬
duktionskosten
разхода |ам, -аш (-ах) uv 'ausgeben vt
< 15a >, ver ausgaben vr < b >, ver-
'brauchen vr <b>
разх6д|ен, -ни adj Ver'brauchs-, 'Ko¬
sten-, 'Ausgaben-; - на кнйга 'Ausga¬
benbuch n 22
разхбдк|а /, -и pl (пеш) Spa'ziergang
m 2; (c превозно средство) Spazier¬
fahrt/ 17
разхожд|ам, -аш (-ax) uv; разход|я,
-иш (-их) V (пеша) spa'zierenführen vr;
(с превозно средство) spa'zierenfah¬
ren vt < 4/sn >; s се 1- (пеша) spa'zie-
rengehen vi < 1 За/sn >; (c превозно
средство) spa'zierenfahren 2. (ходя
натам-насам) auf und ab 'gehen vi
<13/sn>, hin und her 'gehen vi
< 13/sn> 3. (шляя ce) um'herlaufen vi
<9a jsn>, sich her'umtreiben vr
<23a>
разхокв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; раз-
хок|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfangen vi
<2аjhb> zu schimpfen [zu Schelten,
zu 'tadeln]
разхрачв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разхрач|а се, -иш се (-их ce) v 'anfan¬
gen vi < 2a/hb > zu 'spucken [zu 'spei¬
en]
разхрупв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv;
разхруп|ам се, -аш ce (-ax ce) v 'anfan¬
gen vi < Izjhb > zu 'knabbern [zu
'knuspern]
разхрускв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разхруск|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'anfangen vi <2&/hb> zu 'kauen [zu
'knabbern, zu zer'bciOen]
‘разхубавна|ам, -аш (-ах) uv; разху¬
бавея, -ееш (-ях) V Schön[er] 'werden
vi < li/sn>
2 разхубавявам, -аш (-ах) uv; разху¬
бави, -йш (-йх) V Schönfer] 'machen
vt, verschönern vt <b>; s ce
Schön[er] 'werden vi <18jsn>
разхълца!ам се, -аш се (-ах се) uv;
741
разчиствам
разхълц|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi <2a.jhb> zu 'schluchzen, in
'Schluchzen 'ausbrechen vi < 16 a/sn>
разхъркв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разхьрк|ам се, -аш се (-ах се) v 'anfan¬
gen vi < 2а/hb > laut zu 'schnarchen
разцапв|ам, -аш (-ах) uv; разцап|ам,
-аш (-ах) V ver'schmieren vi <b>;
'klecksen vi <hb> (нещо mit etw. 3)
разцвет m nur sg 'Blüte /16,'Blütezeit
/17
разцветк|а/, -и pl Text 'Farbzusammen¬
stellung/17
разцвйлв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разцвйл1я се, -иш се (-их се) v 'anfan¬
gen vi < 2a/hb> zu 'wiehern, in 'Wie¬
hern 'ausbrechen vi < 16a/sn>
разцвйлям се, -яш се (-ях се) uv =
разцвйлвам се
разцвъркв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
разцвърк|ам се, -аш се (-ах се) v
'anfangen vi <2ajhb> zu 'zwitschern
разцелув|ам, -аш (-ах) uv, v 'abküssen vt
< a >, 'mehrmals 'küssen vt, 'mehrere
'Küsse 'geben <15>; s ce sich
'küssen vr, 'Küsse 'austauschen < a >
разценк[а /, -и pl 1. Taxierung / 17,
'Preisfestsetzung/17 2. Politök 'Stück¬
lohn m 2; заплащане по « Be'zahlung
/17 nach 'Stücklohn
разцентров|ам, -аш (-ах) uv, v den
'Mittelpunkt verschieben <32b> (не¬
що von etw. 5)
разцепв|ам, -аш (-ах) uv; разцеп|я, -иш
(-их) V1. zer'teilen vt < b >, zer'spalten
vt < b >, 'spalten vt 2. (разединявам)
ent'zweien vt <b>; Pol 'spalten; ä ce
(разделям ce) sich 'spalten vr (на in 4);
(пръсвам ce) 'bersten vi < 16/s«>,
zer'springen vi <21h/sn>
разцепление n nur sg Pol 'Spaltung /17
разцйвр|ям се, -яш се (-ях ce) uv; раз-
цйвр|я се, -иш се (-их се) v umg
'anfangen vt < 2a/hb > zu 'flennen [zu
'heulen, zu 'greinen]
разцьркв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разцърк|ам се, -аш ce (-ax ce) v 'anfan¬
gen vt <2a/hb> zu 'zwitschern
разцъфв|ам, -аш (-ax) uv; разцъфн|а,
-еш (-ах) V 1. (цвете) 'anfangen vi
<2a(hb> zu 'blühen, er'blühen vi
< Ъ/sn >; (пъпка) sich 'öffnen vr; (yc-
мйвка) er'strahlen vi < Ъ/sn > 2. übertr
'aufblühen vi <a/sn>, 'schöner 'wer¬
den vi < 18/sn>, er'strahlen; » ce =
разцъфвам
разцъфтявам, -аш (-ax) uv; разцъфт|я,
-йш (-ях) v 1. (цвете) er'blühen vi
< Ъ/sn >, 'aufblühen vt < a/sn >; (пъп¬
ка) sich 'öffnen vr 2. übertr 'aufblühen,
zur 'Blüte ge'langen vt <Ъ/sn>; s ce
= разцъфтявам
разчекв|ам, -аш (-ax) uv; разчекн|а, -еш
(-ах) V 1. (устата) 'aufreißen vt
< 21 а >, 'aufsperren vt < а > 2. (раз¬
късвам) ausein'anderreißen vt
<21а>, in 'Stücke 'reißen vt <21>;
s ce zer'reißen vi <2lb/sn>
разчепквам, -аш (-ax) uv; разчепк|ам,
-аш (-ах) V 1. (памук) 'hecheln vt
2. (шушулка) 'aufmachen vt <а>,
ent'hülsen vt <b> 3. übertr (раз¬
глеждам) untersuchen vt < b >
разчервяв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разчерв|я се, -йш се (-йх ce) v 'dunkel¬
rot 'werden vt < 18/sn >, stark er'röten
vt < b/sn >
разчерв|ям се, -яш се (-ях ce) uv —
разчервявам ce
разчертав1ам, -аш (-ax) uv; разчерт|ая,
-аеш (-ах) v 'Linien 'ziehen <32,
h-g>, 'Spalten 'anbringen <24a>
(нещо in od auf etw. 3)
разчесв|ам, -аш (-ax) uv; разчеш|а, -еш
(разчесах) v 1. 'durchkämmen vt <а>
2. (раздразвам) 'aufkratzen vt <a>
3. (вълна) 'hecheln vt; s ce 'anfangen
vt <2a/hb> zu 'kämmen [zu 'bürsten]
разчет m, -и pl 1. 'Rechnung / 17,
Berechnung / 17 auch übertr 2. Mil
Bedienungsmannschaft /17
разчета | 1 разчйтам
разчиств|ам, -аш (-ax) uv; разчйст|я,
-иш (-их) V (чистя) 'säubern vt, 'sauber¬
machen vt <a>; (разтребвам) 'auf¬
räumen vt < a >; (площад) 'räumen vt,
разчистим
742
'freimachen vt < а >; s пътя den Weg
'bahnen [be'reitcn <b>] auch übertr;
(развалини) beseitigen vt < b >, 'weg¬
räumen vt <a>; вятърът разчисти
облаците der Wind ver'trieb die 'Wol¬
ken O * си сметките c някого 'seine
'Rechnung mit jmdm. begleichen
< 21b > auch übertr
разчйст|ям, -яш (-ях) uv = разчйствам
‘разчит ам, -аш (-ах) uv; разчет|а, -еш
(разчетох) v 1. (надпис, ръкопис, по¬
черк) entziffern vt <b>; (шифър)
dechiffrieren vt < d >; (разбирам)
ver'stehen vt < 101 b >; (тълкувам)
'auslegen vt <a> 2. (планирам)
be'rechnen vt <b>, 'planen vt; s ce
'anfangen vi < 2a./hb > viel zu 'lesen
гразчйт|ам, -аш (-ах) uv 'rechnen vi
<hb> (на mit J),'bauen vi <hb> (на
auf 4), 'hoffen vi <hb> (на auf 4)
разчленен adj 1. zer'gliedert, zer'teilt,
ver'zweigt 2, (реч) artikuliert
разчленени|e n, -я pl 1. Zergliederung
/ 17, 'Aufteilung / 17, 'Gliederung
2. (реч) Artikulati'on /17
разчленявам, -аш (-ах) uv; разчлен|я,
-йш (-йх) V 1. zer'gliedern vt <b>,
zer'legen vt < b >, zer'teilen vt < b >
2, (реч) artikulieren vt < d >
разчовъркв|ам, -аш (-ах) uv; раз-
човьрк|ам, -аш (-ах) v 1. (издъл-
бавам) 'aufkratzen vt <а>, 'aufsto¬
chern vt < а >; her'umstochern vi
<a/hb> (нещо in etw. 3); а стара
рана übertr in 'einer 'alten 'Wunde
'wühlen vi <hb>, 'eine 'alte 'Wunde
'aufreißen <23a> 2. übertr (раз¬
глеждам) 'durchhecheln vt < a > ,
'durchgehen vi <13ajsn>
разчопл|ям, -яш (-ях) uv; разчопл|я,
-иш (-их) v = разчовърквам
разчорлен adj zer'zaust, Struppig, wirr
разчорл|ям, -яш (-ях) uv; разчорл|я
-иш (-их) V zer'zausen vr <b>,
zer'raufen vt <b>, Strobeln vt; s ce
zer'zaust 'werden vi <18/sn>
разчув|а ce (-a ce) uv; разчуе се (разчу
ce) v nur 3. Pers be'kannt 'werden vi
< 18fsn >, 'umlaufen vi < 9ajsn >, sich
her'umsprechen vr < 16 a>
разчувствув|ам, -аш (-ах) uv, v 'rühren
vf, in 'Rührung ver'setzen vt <b>,
er'greifen vt <21b>, be'wegen vt
<b>; s ce in 'Rührung ge'raten vi
< ЗЬ/sn >, er'griffen 'werden vi
< 18 )sn>
разчувствуваи adj ge'rührt, be'wegt,
er'griffen
разчукв|ам, -аш (-ах) uv; разчук|ам,
-аш (-ах) V zer'klopfen vt <b>,
zer'kleinern vt <b>, zer'slückeln vt
< b >; übertr zer'brechen vf <16 b >;
s ce in 'Stücke 'gehen vi <13fsn>;
zer'brechen vi <16 bjsn>
разчупв ам, -аш (-ах) uv; разчуп|я, -иш
(-их) V zer'brechen vt < 16b>, in 'Stük-
ke 'brechen vt <16>; s ce zer'bre¬
chen vi < \ bhjsn >, in 'Stücke 'brechen
vi < 16/i«>
разчурулйкв ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разчурулйк|ам се, -аш ce (-ax ce) v
'anfangen vi < 2а/hb > zu 'zwitschern
[zu Singen]
разшав|ам, -аш (-ax) v be'wegen vt
< b >; s ce in Be'wegung ge'raten vi
< 3bfsn >, sich be'wegen vr < b >, sich
'rühren vr
разшетв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; раз-
шет|ам се, -аш се (-ах се) v 1. 'anfan¬
gen vz <2а/hb> zu 'wirtschaften
['Hausarbeit zu ver'richten] 2. (ходя
насам-натам) auf und ab 'gehen vi
< l3/sn>, hin und her 'gehen, hin und
her 'laufen vi <9jsn>
разшйв|ам, -am (-ax) uv; разши|я, -еш
(разших) v 'auftrennen vt < а >; е се
'anfangen vi <2аjhb> 'emsig zu 'nä¬
hen
разширени|е n, -я pl 'Ausdehnung/17,
Verbreiterung / 17, 'Zunahme / 16,
Erweiterung/ 17; Med » на вените
'Venenerweiterung
разширочав|ам, -аш (-ax) uv; разши-
роч|а, -йш (-йх) V = разширявам
разширяв|ам, -аш (-ах) uv; разшир|я,
-йш (-йх) V 1. (правя по-широк)
743
район
erweitern vt <b>, 'ausdehnen vt
<a>; (увеличавам) vergrößern vt
<b> 2. (разпространявам) ver-
'breiten vt < b > O » очи 'große 'Au¬
gen 'machen; x се 1. (ставам по-
широк) sich er'weitern vr, sich 'ausdeh¬
nen vr; (увеличавам се) sich vergrö¬
ßern vr 2. (разпространявам се) sich
verbreiten vr
разширяем adj 'ausdehnbar
разширяемост f nur sg Phys 'Dehnbar¬
keit / 11/sg
разшифровам, -аш (-ах) uv v de¬
chiffrieren vt <d>
разшия f разшйвам
разшумв|ам, -am (-ах) uv; разшум|я,
-иш (-их) v zum 'Grünen 'bringen vt
<24>, er'grünen 'lassen vt <3/hb>;
x ce er'grünen vi < b/sn >
разшумяв ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
разшум|я се, -йш се (-йх ce) v 'anfan¬
gen vi <2ajhb> zu 'lärmen [zu 'rau¬
schen], laut 'werden vi < 18/sn>
разигьтв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv =
разшетвам ce
разщракв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv;
разщрак|ам ce, -am ce (-ax ce) v 'an¬
fangen vi <2ajhb> zu 'klappern
разщръкляв|ам ce, -am ce (-ax ce) uv;
разщръкл|ея се, -ееш се (-ях ce) v
'anfangen vi < Izjhb > er'schreckt [wie
toll] hin und her zu 'laufen
разюздае |ам, -am (-ax) uv; разюзд|ая,
-dem (-ax) v 'abzäumen vt < a >
разюздан adj 'zügellos, 'ungestüm
разюзданост/nur sg 'Zügellosigkeit/17
разюздая f разюздавам
разюзд|вам, -am (-ax) uv; разюзд|ам,
-аш (-ax) v 1. (кон) 'abzäumen vr <a>
2. übertr die 'Zügel 'schießen 'lassen vt
<3/hb> (някого jmdm.); » ce übertr
'zügellos 'werden vi < 18jsn >, ver-
'kommen vi <33bjsn>, ver'wildern vi
< b/sn >
разяд|ам, -am (-ax) uv = разяждам
разядлнв adj 'ätzend
разядбсв|ам, -am (-ax) uv; разядос|ам,
-аш (-ax) v in Wut ['Rage, Zorn] 'brin¬
gen vt <24> [ver'setzen vr <b>],
'aufbringen vt <24 a>; 'aufregen vt
<a>; s ce in Wut ['Rage, Zorn]
ge'raten vi < 3bjsn >, sich 'aufregen vr
<a>
разяжд|ам, -аш (-ax) uv; раз|ям, -ядеш
(-ядох) V 1. (червеи) zer'fressen vt
< 15b>; (мйшки) zer'nagen vt <b>
2. Chem zer'setzen vt < b >, 'ätzen vr,
zer'fressen 3. übertr (мъча) 'quälen vr,
'nagen vi <hb>; x ce 1. (при ядене¬
то) auf den Appe'tit 'kommen vi
<33jsn> 2, übertr (от злоба) sich
ver'zehren vr <b>; (от противоре¬
чия) zer'rissen sein vi < B >
разярен adj 'wütend, 'rasend, 'aufge¬
bracht
разяреност / nur sgWut/12/jg, 'Rage
/16/sg
разяряв|ам, -am (-ax) uv; разяр|я, -йш
(-йх) v in Wut ver'setzen vr <b>,
'rasend ['wütend] 'machen vt; x ce in
Wut ge'raten vi <3b/sn>, 'rasend
['wütend] 'werden vi < 18/sn>
разяснени|е n, -я pl Erklärung / 17,
Erläuterung /17, 'Aufklärung /17
разяснителен, -ни adj er'läuternd,
erklärend, 'Aufklärungs-; ~ на рабо¬
та 'Aufklärungsarbeit /17
разясняв|ам, -аш (-ax) uv; разясн|я.
-йш (-йх) v 1. (обяснявам) erklären vr
<b>, er'läutem vr <b>, 'aufklären
vr < а > (нещо 'über etw. 4) 2. 'aufhel¬
len vr < a > O вятърът ~ а небето der
Wind ver'treibt die 'Wolken am 'Him¬
mel; вятърът ~ а мъглата der Wind
löst den 'Nebel auf; x ce 1. (небе) sich
'aufklären vr, klar 'werden vi < 18/sn>
2. übertr (лицето) sich 'aufhellen vr
райран adj ge'streift
pa|ü (-ят) m nur sg Para'dies n 20 O
магарешки x umg 'Kittchen n 23
райбер m, -и pl 'Riegel m 4, 'Haken m 4
райграс m nur sg Bot 'Raigras n 22,
Lolch m 1, 'Weidelgras
райе n, -та pl 'Streifen m 4; плат на ~ та
ge'streifter Stoff m 1
район m, -и pl 1. Ra'yon m 6; (област)
районен
744
Ge'biet п 20; (край) Raum; Gelände
п 23; строителен ~ 'Baugelände
2. (в град) 'Stadtbezirk т 1
район|ен, -ни adj 1. (областен)
Ge'biets-, Ra'yon- 2. (градски район)
'Stadtbezirks-; ж комитет 'Stadtbe¬
zirkskomitee п 24
районйр|ам, -аш (-ах) uv, v in Ge'biete
[Be'zirke, Be'reiche] 'einteilen vt <a>
райск|и adj paradiesisch, 'himmlisch,
'überirdisch O ~ а градина 'Garten
m 5 'Eden
*рак (-ът) m, раци pl Krebs m 1 O
запънал съм се като ~ на бързей sich
'gegen etw. 'stemmen vr, 'dickschädlig
sein v/ <B>; знае где зимуват
раците er weiß, wo 'Barthel den Most
holt; ни риба - ни ~ 'weder Fisch
noch Fleisch; ~ -пустинник Zool 'Ein¬
siedlerkrebs m 1; червен като ~ rot
wie ein Krebs
2рак m nur sg Med Krebs m 1
’ракет|а /, -и pl 1. Ra'kete / 16; меж-
дуконтинентална ж 'interkontinenta¬
le Ra'kete; междупланетна ж 'inter¬
planetare Ra'kete, 'kosmische Ra'kete;
ж -носител 'Trägerrakete; балис¬
тична ж bal'listische Rakete; мно-
гостепенна ж 'Mehrstufenrakete; про¬
тивовъздушна ж 'Luftabwehrrakete
2. (сигнал Si'gnal) 'Leuchtkugel/16
2ракет|а / -и pl Sport 'Tennisschläger
m 4, 'Schläger
ракет|ен, -ни adj 1. Ra'keten-; ~ на
площадка Raketenabschußrampe/16
2. 'Leuchtkugel-
ракиджййниц|а /, -и pl 'Schnapsbren¬
nerei /17
ракиен adj 'Schnaps-
ракйнк|а/, -и pl 'Schnäpschen n 23
ракйт]а /, -и pl Bot 'Purpurweide /16
ракита|к m, -ци pl 'Weidengebüsch n 20
ракйтов adj 'Purpurweiden-, 'Weiden-
ракй|я/ -и pl Schnaps m 2, 'Branntwein
m 1 O блага ж ge'süßter Schnaps (am
'Morgen nach der 'Hochzeit zu 'trin¬
ken); греяна ж er'hitzter und ge'süßter
Schnaps
ракл|а /-и pl 1. (дрехи)'Kleidertruhe
/16 2. (долап) 'Wandschrank m 2
3. (хамбар) 'Banse/164. Mil (сандък)
Muniti'onskiste / 16; (каруца) Muni-
ti'onswagen m 4
раков adj Krebs- auch Medy 'krebsartig;
~ и заболявалия 'Krebserkrankun¬
gen/17//?/
раковйд[ен, -ни adj 'krebsartig
раковйн|а / -и pl Zool Ge'häuse n 23,
'Schale / 16; (мида) 'Muschelschale;
(охлюв) 'Schneckenhaus n 22
ракообразен, -ни adj 'krebsartig O
~ ни als Subst Zool 'Krebstiere n 20//?/
ракурс m nur sg perspektivische
Verkürzung /17
ралиц|а/, -и pl 1. 'Pflugsterz m 1 2. Astr
Or'ion m 4jsg 3. Bot 'Rittersporn m 1
ралин|к m, -ци pl 'Pflugschar n 20
рало и, рала pl 1. 'Pflug m 2 2. Ge'spann
n 20, Paar n 20; ~ волове ein Joch n 20
'Ochsen 3. 'Morgen m 4, Joch n 20
(площ от около 2 декара са 0,2 ha)
рамазйн т nur sg Rel Rama'dan m
рамеи|ен, -ни adj 'Schulter-
раменоног adj, meist als Subst ~ и Zool
'Muscheltiere n 20/pl
рамк|а/, -и pl 'Rahmen m 4 auch übertr;
~ и за очила 'Brillengestell n 20
рамо n, рамена pl od рамене pl
1. 'Schulter / 16, 'Achsel /16 2. Phys
'Hebearm m 1, 'Lastarm 3. Math
(ъгъл) 'Schenkel m 4 4. (планина)
Hang m 2 0 вдигам рамене mit den
'Schultern 'zucken vi <hb>; падна ми
товар от раменете mir ist ein Stein
vom'Herzen ge'fal len; ~ до ~ 'Schul¬
ter an 'Schulter; свивам рамене mit
den 'Achseln 'zucken
рамп|а /, -и pl 'Rampe/16, 'Auffahrt/
17, Verladebühne /16; Theat 'Rampe
рамстек m nur sg 'Rumpsteak n 24
ран = ранен
ран|а /, -и pl 'Wunde / 16 auch übertr,
Verletzung /17 0 слагам пръст в
ж та den 'Finger auf die 'Wunde legen
ранг (-ът) m, -ове pl Rang m 2 übertr
'Größe / 16, 'Ordnung /17
745
растителност
рандеман т,-ир1 'Ausbeute /16, Er'trag
т 2
ран|ен, -ни adj 1. früh, 'zeitig 2. (преж¬
девременен) 'vorzeitig, 'allzufrüh 3.
(първи) 'erste; ~ ни картофи 'Früh¬
kartoffeln /16 Ipl
ранен adj 1. ver'wundet, ver'letzl auch
übertr 2. als Subst Verwundeter m 7+,
Verletzter ml*
ранина / nur sg: на od no - früh-
'morgens, in der Früh
рйниц|а /, -и pl 1. 'Rucksack m 2
2. 'Ranzen m 4; Mil Tor'nister m 4
рано adv 1. früh, 'zeitig 2. (преж¬
девременно) 'vorzeitig O за кое по-
~ ? wo'für zu'erst?; ~ e es ist noch zu
früh; - или късно 'früher 'oder
'später, 'über kurz 'oder lang
ранобуд|ен, -ни adj früh 'aufstehend,
früh er'wachend
ранобуднице m, -ци pl 'Frühaufsteher
m 4
ранобудника / -и pl 'Frühaufsteherin
/18
ранозре|ен, -йни at#früh 'reifend, Früh-
ранозрейка / -и pl 1. (овощно дърво)
'Obstbaum m 2, 'dessen 'Früchte früh
'reifen 2. (плод) früh'reifende Frucht
/14; круша x 'Frühbirne/16; ябъл¬
ка x 'Sommerapfel m 5
раноI зрял, -зрели adj früh ge'reift,
'frühreif
ранш|ен, -ни adj: по- x 'früher
1 раняв|ам, -am (-ax) uv; ран|я, -йш (-йх)
v ver'wunden vt <b>, ver'letzen vt
<b> auch übertr
2раняв|ам, -аш (-ax) uv; ран|я, -йш (-йх)
V 1. früh 'aufstehen vi <10xajsn>,
früh'morgens tun vt < 38 >; ранил
съм на път ich 'habe mich am 'frü¬
hen 'Morgen auf den Weg ge'macht 2.
(подранявам) 'zeitig erscheinen vi
<23bjsn>, 'vorzeitig 'kommen vi
<ЪЪ^п>
рапнр|а /, -и pl Flo'rett n 20
ралиц|а /, -и pl Bot Raps m 1
рапич|ен, -ни adj Raps-; -но масло
'Rapsöl n 20, 'Rüböl; * бръмбар Zoo!
'Rapskäfer m 4
рапорт m, -и pl Rap'port m 1, Be'richt
m 1, 'Meldung/17 auch Mil; приемам
~ 'eine 'Meldung ent'gegennehmen
< 16a>
рапортув|ам, -аш (-ax) uv rappor'tieren
vt < d >, be'richten vt < b >, 'melden
vr
рапсоди|я /, -и pl Mus Rhapso'die / 16a
рйс|а /, -и pl 'Rasse /16
расйз|ъм (-мът) m nur sg Rassismus
m 11
расист m, -и pl Ras'sist m 8, 'Rassenhet¬
zer m 4
расистки adj rassistisch
рйсн|а, -ein (-ax) uv 1. 'wachsen vi
<4/sn> 2. (подраствам) her'an-
wachsen vi <4a jsn> 3. übertr
(развйвам се) sich ent'wickeln vr
<b>
pac|o n, -ä pl 'Mönchskutte / 16, 'Prie¬
sterrock m 2, 'Popenrock O хвърлям
~ oto übertr die 'Mönchskutte [den
'Priesterrock, den 'Popenrock] 'ablegen
<a>
расов adj 'Rassen-; ~ а дискриминация
'Rassendiskriminierung /17
panrlä, -ein (растох) uv 'wachsen vt
<4/sn>; übertr sich ent'wickeln vr
<b> O x вочйте на някого in jmds.
'Augen 'wachsen
растеж m nur sg 'Wachstum n 22/
sg, Wuchs nt 2, 'Wachsen n 23jsg,
'Anwachsen n 23/sg; Entwicklung/17
растеня|е n, -я pl 'Pflanze/16, Ge'wächs
n 20; маслодайни ~ я 'Ölpflanzen pl;
културни ~ я Kul'turpflanzen
растенневъд m, -и pl 1. Landw im 'Pflan¬
zenbau ['Feldbau] Beschäftigter m 7+
2. (научен работник) 'Pflanzenzüchter
m 4
растениевъдство n nur sg 1. Landw
'Pflanzenbau m 12. (наука) 'Pflanzen¬
züchtung/17
растйтел|ен, -ни adj 'pflanzlich, 'Pflan¬
zen-; ~ но производство 'pflanzliche
Produktion /17
растителност / nur sg Vegetati'on / 17.
рат
746
'Pflanzenwelt/ \ljsg, 'Flora/15 а
рат f nur sg 1. Schlacht/17, Krieg m 1
2. (войници) Sol'daten m 8jpl
рата|й (-ят) m, -и pl Knecht m 1
ратайкйн|я f -и pl Magd / 14
ратайски adj Knechts-, 'knechtisch
ратайство n nur sg 'Knechtsstand
m 2
ратайствув|ам, -аш (-ax) uv als Knecht
'arbeiten vi <hb> ['dienen vi <hb>\
ратификационен, -ни adj Ralifikati-
'ons-, Ratifi'zierungs-; - ни докумен¬
ти Ratifikati'onsurkunde /16
ратификация /, -и pl Ratifi'zierung/17,
'Ratifikation/17
ратифицйр|ам, -аш (-ax) uv, v rati-
fi'zieren vt <d>
ратии|к nt, -ци pl 'Kämpfer m 4, 'Streiter
m 4, Ver'fechter m 4
рйтнишкн adj 'Kämpfer-
ратув|ам, -аш (-ax) uv, 'kämpfen vi
<hb>, 'streiten vi <2\jhb>, Ein¬
treten vi < 1 Sa/jn > (за für 4)
рафннери|я f -и pl Raffine'rie / 16a
рафннйр|ам, -аш (-ax) uv, v raffinieren
vt <d>
рафиниран adj rafTi'niert auch übertr,
ge'reinigt, ver'feinert
рафт (-ът) nt, -ове pl 'Wandbrett n 21,
Re'gal n 20*, 'Bücherbord n 20
рахат nt nur sg 1. 'Ruhe / 16jsg,
Beschaulichkeit/17/sg, Behaglichkeit
/ 17/sg 2. als adj 'ruhig, be'ruhigt,
'sorglos; бъди ~ ! volkst du kannst
be'ruhigt sein
рахатлок^м m nur sg 'türkischer 'Honig
m 1*/sg
рахатлък m nur sg Behaglichkeit
/ П/sg, Beschaulichkeit /17/sg
рахатув|ам, -аш (-ax) uv behaglich
[beschaulich, be'quem] 'leben vi
<hb>
рахатясв ам, -аш (-ax) uv; рахатяс|ам,
-аш (-ах) V zur 'Ruhe 'kommen vi
< 33 /sn >
рахит nt nur sg Med Ra'chitis /
рахиггйч|еи, -ни adj Med ra'chitisch
рацнон4л|ен, -ни adj 1. (целесъобразен)
ratio'nell 2. (разумен) ratio'nal; - ни
числа Math ratio'nale 'Zahlen / 17/p/;
~ на функция Math ratio'nale
Funkti'on /17
рационализатор m, -и pl Rationalisator
m 9 a
рационализатори la /, -и pl Rationa-
lisa'torin /18
рационализаторски adj Rationali'sie-
rungs-, Ver'besserungs-; ~ o пред¬
ложение Ver'besserungsvorschlag m 2
рационалнзаторств|о n, -a pl Er'fin-
dungs- und Ver'besserungswesen n 23
рационализация /, -и pl Rationalisie¬
rung / 17; umg (рационализаторско
предложение) Ver'besserungsvor¬
schlag m 2
рационализирам, -аш (-ax) uv, v ra¬
tionalisieren vr <d>
рацноналйз|ъм (-мът) m nur sg Ratio¬
nalismus m 11 /sg
рационалйст m, -и p! Rationa'list m 8
рационалистйч|ен, -ни u. рацнона-
листйчески adj rationalistisch
рационалност / nur sg Rationali'tät
fXljsg, 'Zweckmäßigkeit/ \7/sg, Ver-
hünftigkeit /17/sg
рачел m nur sg 'eingedickter 'Trauben¬
saft mit 'Obststücken
рачешката adv im 'Krebsgang
рачешки adj Krebs-; übertr 'rückwärts¬
gehend, nicht vor'anschreitend, nicht
vorangehend; работата върви - die
'Arbeit geht im 'Krebsgang
рачи = рачешки
рая / nur sg Hist Ra'jah nt, pl (nicht¬
mohammedanische Untertanen im Os-
manischen Reich)
реабилитация /, -и pl Rehabilitation
/17, Rehabilitierung /17
реабнлнтйр|ам, -аш (-ax) uv, v rehabi-
li'tieren vt <d>
реагйрам, -аш (-ax) uv, v rea'gieren vi
<djhb >
реактив m, -и pl Chent Rea'gens n
реактив|ен, -ни adj reak'tiv; Rcakti-
'ons-, Rea'genz- O z самолет 'Düsen¬
flugzeug n 20; « двигател 'Strahl-
747
ревизирам
triebwerk п 20
реактивност/nur sg Reaktivi'tät/17/sg
реактор m, -и pl Re'aktor m 9a; атомен
A'tomreaktor; ядрен - 'Kernreak¬
tor
реакцион|ек, -ни adj reaktionär
реакцнонер m, -и pl Reaktionär m 1 *
реакционерски adj Reaktionärs-, reak¬
tionär
реакционност / nur sg 'Rückschrittlich¬
keit /17
реакци|я /, -и pl Pol, Chem, Psych
'Reakti'on /17
реал|ен, -ни adj 1. (действителен) re'al,
Re'al-; ~ на заплата Re'allohn m 2
2. (надежден) re'ell
реализация / nur sg Realisierung / 17
auch Hdl; Verwirklichung / 17
реализйр|ам, -аш (-ах) uv, v realisieren
vt <d> auch Hdl; verwirklichen vi
<b>
реалйз|ъм (-мът) m nur sg Rea'lismus
m 11jsg auch Kunst, Lit
реалист nt, -и pl Rea'list m 8 auch Kunst,
Lit
реалнстйч|ен, -ни и. реалистйчески adj
realistisch auch Kunst, Lit
реалистйчност / nur sg Rea'lismus
nt 11 /sg, 'Nüchternheit / 17 jsg\
Kunst, Lit das Realistische n 26 ■H,
Rea'lismus
реалйстк|а / -и pl Rea'listin /18
реалност /nur sg Reali'tät /17
ребрен adj 'Rippen-; ~ а кост 'Rippen¬
knochen m 4
ребрест adj 'rippig, 'großrippig, 'breit¬
schultrig
ребр|6 n, -k pl 1. Anat 'Rippe / 16
2. (склон на планина) Hang m 2,
'Abhang 3. (ръб) 'Kante /16, 'Schmals¬
eite / 16, 'Längsseite O на ä auf die
[der] 'Seite ['Kante], 'hochkant
р£бром adv 'seitwärts, quer O поставям
въпроса ~ die 'Frage scharf 'stellen
ребр|я се, -иш се (-йх се) uv sich 'seit¬
wärts [quer] 'stellen vr ['hinstellen vr
<a>]
ребус m, -и pl 'Bilderrätsel n 23, 'Rebus
nt od n; разчитам ~ и 'Bilderrätsel
'auflösen <a>
рев (-ът) nt, -ове pl 1. (вик) 'Brüllen
n 23jsg, Ge'brüll n 20/sg, Ge'schrei n
20/sg; надавам ~ 'einen Schrei 'aus¬
stoßen <34a> 2. (плач) 'Weinen n
23jsg, 'Heulen n 23/sg, 'Klagen n 23jsg
3. (шум) 'Tosen n 23jsg, 'Ge'töse n
23jsg, 'Brausen n 23/sg, 'Sausen n 23/sg
рев|а, -еш (-äx) uv 1. (викам)'schrei¬
en vi <23/hb>, 'brüllen vi <hb>
2. (плача) 'heulen vi <hb>, 'weinen vi
<hb>, 'flennen vi <hb> 3. (шумя)
'tosen vi <hb>, 'brausen vi <hb>,
'sausen vi <hb>
реваксинаци я /, -и pl Wieder'holungs-
schutzimpfung / 17, 'Revakzinati'on
/17
реваксинйр|ам, -аш (-ах) uv, v revak-
zi'nieren vi < d >, 'einer Wieder'ho-
lungsimpfung unter'ziehen vi <32b,
h-g>
реване n, -та pl 'Sirupkuchen m 4
реванш m nur sg Re'vanche / 16
реваншйр|ам се, -аш се (-ах се) uv, v sich
revan'chieren vr <d>
реваншйст nt, -и pl Revanchist nt 8
реваншйстки adj Re'vanche-, Revan¬
chisten-, revanchistisch
ревв|ам, -аш (-ах) uv; ревн|а, -еш (-ах) v
'anfangen vi <2a/hb> zu 'schreien [zu
'brüllen], 'ausrufen vt <39a>, 'einen
Schrei ['Schreie] 'ausstoßen < 34a >
ревер m, -и pl (палто, сако) 'Aufschlag
nt 2, Revers [ra've:r] n 20
реверанс m, -и pl Reve'renz /17, 'Ehrer¬
bietung/17; Ver'beugung/17, Knicks
m 1
ревизион|ен, -ни adj Revisi'ons-
ревизионйз ъм (-мът) m nur sg Revi¬
sionismus m 11 jsg
ревизионйст nt, -и pl Revisionist m 8
ревнзионистйч ен, -ни и. ревизионйстки
adj revisionistisch
ревизйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (про¬
верявам) über'prüfen vt <b>, 'einer
Revisi'on unter'ziehen vi <32b, h-g>
2. (поправям) revi'dieren vt < d >
ревизия
748
ревйзи|я у; -и pl Revisi'on / 17, Über-
'prüfung/ 17; Hdl Inven'tur /17
ревизор m, -и pl Re'visor m 9a
ревнзорски adj Revi'soren-
ревл|а /, -и pl 'Heulsuse /16
ревлйв adj 'weinerlich
ревльо nt, -вци pl 'Schreihals m 2, 'Heul¬
meier m 4
ревматйз|ъм (-мът) nt, -ми pl Rheu¬
matismus m 11
ревматйч|ен, -ни adj rheu'matisch,
'Rheuma-
ревиа t реввам
ревнив adj 1. 'eifersüchtig 2. (завистлив)
'neidisch, 'mißgünstig
ревнйв|ец nt, -ци pl 'eifersüchtiger Mann
m 3, 'Eifersüchtiger ml +
ревнйвк|аf -и pl'eifersüchtige Frau/17,
'Eifersüchtige /19
ревнйвост / nur sg 'Eifersucht /14
ревнйтел (-ят) m, -и pl veralt 'Streiter nt 4
(за für 4), Ver'fechter nt 4 (за нещо von
etw. J), 'Eiferer nt 4
ревност / nur sg 1. 'Eifersucht / 14
2. (завист) Neid m 1 /sg, 'Mißgunst/14
3. (усърдие) 'Eifer m 4/sg
ревност|ен, -ни adj 'eifrig; ge'wissenhaft
ревнувам, -am (-ax) uv 1. 'eifersüchtig
sein v! < B >; той ~ а жена си от
приятеля си er ist 'wegen 'seines
'Freundes auf 'seine Frau 'eifersüchtig
2. (завиждам) be'neiden vt < b >
револвер nt, -и pl Re'volver m 4
револвер|ен, -ни adj Re'volver-
революцион|ен, -ни adj revolutionär,
Revoluti'ons-
революционер m, -и pl Revolutionär
m 1 *
революционери)а / -и pl Revolutionä¬
rin /18
революционерски adj Revolutio'närs-
революционерство n nur sg revolu¬
tionäre 'Tätigkeit /17
революциоиизйр|ам, -aui (-ax) uv, v re¬
volutionieren vt <d>
революционноосвободйтел|ен, -ни adj
revolutionärer Be'freiungs-; ~ но
движение revolutionäre Befreiungs¬
bewegung /17
революци|я / -и pl Revolution/ 17;
научно-техническа x 'wissenschaft¬
lich-technische Revoluti'on
ревю n, -та pl 1. Theat Re'vue /16
2. (списание) Illustrierte /19, Maga-
'zin n 20*, Re'vue /16 <C> модно ~
'Modenschau /17
регал m, -и pl 1. 'Bierglas n 22 2. Typ
Re'gal n 20*, 'Schriftkastengestell n 20
регат|а /, -и pl Sport Re'gatta /15 a
регент m, -и pl Re'gent m 8
регентски adj Re'gentschafls-, Re-
'genten-
регентств|о и, -a pl Regentschaft /17
регентствув|ам, -аш (-ax) uv Re'gent
sein vi < B >, die Regentschaft 'aus¬
üben <a>
регионален, -ни adj regio'nal, Re-
gio'nal-
регистратор m, -и pl 1. Re'gisterfüh-
rer nt 4, Registrator m 9 a auch übertr
2. (апарат) Regi'strierapparat nt 1
регистраторски adj Regi'strier-
регистратур|а / -и pl Registratur /17
регистрационен, -ни adj Regi'strier-
регистрация/nur sg Registrierung/17
регистрйр|ам, -аш (-ax) uv, v registrie¬
ren v/ <d>
регйст|ър nt, -ри pl Re'gisler n 23 auch
Mus
регламент m, -и pl I. Regle'ment n 24,
'Dienstvorschrift / 17 2. (събрание)
Geschäftsordnung / 17
регламентация / nur sg 'Ausarbeitung
/17 'einer Geschäftsordnung ['Dienst¬
vorschrift]
регламентен, -ни adj 'vorschriftsmäßig,
dem Regle'ment entsprechend
регламентирам, -аш (-ax) uv, v regle¬
mentieren v/ <d>
регрес m nur sg 'Rückschritt m 1, Re¬
gression /17
регресйв|ен, -ни adj 'rückschrittlich,
zu'rückschreitend, regres'siv
регресйвност / nur sg 'Rückschrittlich¬
keit /17, Regressivi'täl / 17
регресйр|ам, -аш (-ax) uv, v zu'rück-
749
редя
schreiten vi <21 a/sn>, sich zu'rück-
entwickeln vr <c>
регресия / nur sg Regressi'on / 17,
Zu'rückschreiten n 23/sg
регулатор m, -и pl Regu'lator m 9 a,
'Regler m 4
регулационен, -ни adj Regu'lierungs-
регулация / nur sg Regulierung /17,
Regulati'on /17, 'Regelung /17
регулйр|ам, -аш (-ах) uv, v regulieren vt
<d>
регулировъч[ен, -ни adj regulierend,
Regu'lierungs-
ред (-ът) m, -ове pl 1. 'Reihe/16; на [по,
под] ~ der 'Reihe nach; на - съм,
мой ~ e ich bin an der 'Reihe; идва ми
~ ът ich 'komme an die 'Reihe; сега
идва - ът до [за] него jetzt ist er an der
'Reihe 2. (книга) 'Zeile /16 3. (тет¬
радка) 'Linie /16 4. (ивица) 'Streifen
m 4 5. (пласт) Schicht/17 6. 'Ordnung
/ 17; (обществен строй) Gesell¬
schaftsordnung; обществен ~ 'öffent¬
liche 'Ordnung; в ~ in 'Ordnung; в
-ä на нещата in der 'Ordnung der
'Dinge, ge'wöhnlich; дневен ~ 'Tages¬
ordnung /17 7. Verfahrensweise /16;
'Sitte /16; Zeremoniell n 20*; както му
[си] e *v ът wie es 'üblich ['Sitte] ist
редактнр|ам, -аш (-ах) uv, v redigieren
vt <d>
редактор m, -и pl Redak'teur m 1* O
главен ~ 'Chefredakteur
редакторк|а/ -и pl Redak'teurin / 18
редакторски adj Redak'teurs-
редакционен, .ни adj redaktionell
редакци[я / -и pl Redakti'on / 17
ред|ен, -ни adj richtig, recht, 'passend,
'ordnungsgemäß, 'ordentlich
ред|ея, -ееш (-ях) uv 'selten ['seltener,
'immer 'seltener] 'werden vi <18/sn>;
(гора, коса) sich 'lichten vr; (мъгла)
'dünner 'werden vi < 18/rn>
редйц|а/, -и pl 'Reihe /16
редкопръст adj verschwenderisch
редни|к m, -ци pl 1. Mil Soidat m 8;
Ge'meinerm 7+ veralt 2. umg 'einfaches
'Mitglied n 21
редническн adj Soidaten-
редно adv. ~ e es gehört sich
редов adj 'Reihen-; - а сеитба 'Rei¬
hensaat / 17, 'Drillsaat; ~a сеялка
'Drillmaschine /16
редов|ен, -ни adj 1. (постоянен,
регулярен, нормален) 'regelmäßig;
ж влак 'fahrplanmäßiger Zug m 2;
* конгрес 'ordentlicher Kon'greß m 1
[Parteitag m 1]; s посетител 'regel¬
mäßiger Be'sucher m 4 2. (изпра¬
вен) 'ordentlich; ~ живот 'ordentli¬
ches 'Leben n 23; ~ на стока 'ein¬
wandfreie 'Ware / 16; ~ни лични
документи 'ordnungsgemäße 'Aus¬
weispapiere pl 3. (равномерен) 'gleich¬
mäßig 4. (точен) 'pünktlich 5. (обик¬
новен) ge'wöhnlich O ~ на военна
служба Mili'tärdienstpflicht / 17;
~ на войска regu'läre 'Streilkräfte pl\
* професор 'ordentlicher Pro'fessor
m 9a
редовно adv 1. (регулярно, постоянно)
'regelmäßig 2. (нормално, акуратно)
'ordentlich; (в изправност, както
трябва) 'ordnungsgemäß 3. (равно¬
мерно) 'gleichmäßig 4. (точно) 'pünkt¬
lich
редом adv 1. (един до друг) 'nebenein¬
ander 2. (наред) 'neben (с някого
jmdm.) 3. (по ред) der 'Reihe nach
4. (всички по ред) 'alle der 'Reihe
nach 5. (навред) 'überall, ringsum'her
O ~ по ~ der 'Reihe nach
редосеялк|а/, -и pl 'Drillmaschine/16
редув|ам, -аш (-ах) uv 'ablösen vt < a >,
etw. der 'Reihe nach tun < 38 >; « ce
sich 'abwechseln vt < a >, sich 'ablösen
vr <a>
редукция/nur sg Chem Redukti'on/17;
Ling Reduzierung/17
редут m, -и pl Mil Re'doute/16, 'Schan¬
ze /16
редуцир|ам, -аш (-ах) uv, v reduzieren
vf <d>
редушк|а / -и pl 'umlaufende 'Krank¬
heit /17, Epide'mie / 16a
ред|я, -йш (-йх) uv 1. (подреждам)
режа
750
'ordnen vr; 'schichten vt, 'aufsteilen vt
<a> 2. (разтребаам) in 'Ordnung
'bringen v? < 24 >, 'aufräumen vt
<a> 3. (тъкмя) zu'rechtmachen vr
< a >, zu'rechtrücken vr < a > 4. (уреж¬
дам) 'einrichten vr < a >, gestalten vr
<b> 5. umg (изреждам) 'aufsagen vr
<a>, 'sprechen vr < 16>; ä над
умрял 'einen 'Toten be'klagen <b> 6.
umg (заповядвам) 'anordnen vr < a >,
be'fehlen vr <20b>; « се 1. (обра¬
зувам редица) in 'einer 'Reihe 'stehen
vr < 10 l/hb>, (c mit 3) 2. (изреждам
се) aufeinander 'folgen vr <sn>, 'fol¬
gen (c auf 4) 3. (на опашка) sich
'anstellen
реж|а, -еш (рязах odpeaäx) uv 1. 'schnei¬
den vr <21, d - tt>, zer'schneiden vr
< 21 b, d - tl >, 'abschneiden vr < 21 a,
d - U > (от von 3), (овощни дървета)
'ausschneiden vr <21a, d - tt>,ver¬
schneiden vr < 21 b, d - lt > 2. (дърва)
'sägen vr 3. (резба) 'schnitzen vr 4. (за
питие) 'prickeln vi <hb> 5. übertr (за
вятъра) 'schneiden vr <21, d-tt>,
'beißen vr < 21 jhb > 6. übertr zer'reißen
vr <23b>; залпове ~ат въздуха
'Salven zer'reißen die Luft 7. (говоря
остро) umg 'eine 'scharfe 'Zunge 'füh¬
ren (някого 'gegen jmdn.) 8. umg
'durchfallen 'lassen vr < 3/A6> (на
йзпит) O късо го - й! mach’s kurz!,
faß dich kurz!, mach nicht so 'viele
'Umstände!
режй|ен, -йни adj Re'gie-; ~ йни
разноски Regiekosten pl, Ver'wal-
tungskosten
режим m, -и pl 1. Re'gime n 24 odn 23
auch Pol 2. (начин на живеене) 'Le¬
bensweise /16; лекарски ~ 'ärztliche
Ver'haltensregeln/ \6/pl 3. 'Regeln pl,
'Vorschrift /17, 'Ordnung/17; ~ на
хранене Er'nährungsvorschrift / 17;
диетичен ~ Di'ätordnung, Di'ät-
vorschrift; болничен - 'Kranken¬
hausordnung 4. (условия) Bedingun¬
gen / Mjpl O воден ~ 'Wasserhaus¬
halt m 1
режисир ам, -am (-ax) uv, v Regie, [..'зй]
'führen
режисура /nur sg Re'gie/16a; Re'giear-
beit /17
режисьор m, -и pl Regis'seur m 1 *
режисьорски adj Re'gie-, Regis'seurs-
рез (-ът) ги, -ове pl 'Messerschneide/16
резанк|а/, -и pl 'Stückchen n 23, 'Schei¬
be / 16, 'Scheibchen n 23
резач m, -и pl 'Schneidender m 7+;
Landw Ver'schneider m 4
резач|ен, -ни adj 'Schneide-, 'Säge-;
~ на машйна 'Schneidemaschine/16,
'Kreissäge /16
резачк а/ -и pl 'Schneidemaschine/16,
'Kreissäge /16
резб|а /, -й pl SchnitzeTei / 17;
(изкуство) 'Schnitzkunst /14
резбар (-ят) m, -и pl 'Holzschnitzer m 4
резбарски adj Schnitz-, 'Schnitzer-
резбарство n nur sg 'Schnitzkunst /14,
'Holzschnitzerei /17
резе n, -та pl 'Eisenriegel m 4, 'Riegel
резед|а / -й pl 1. Bot Re'seda/15a
2. (цвят) Re'sedagrün n 23; цял в s
ganz in Re'seda
резедав adj Re'seda-, re'sedagrün
резен m, -и pl 'Scheibe/16, 'Schnitte /16,
Stück n 20
резерв m и. резерв|а /, -и pl\, Re'serve
/ 16 auch Wirt sch, Mil, скрйти -и
ver'borgene Re'serven; трудови ~ и
'Arbeitskräftereserven 2. übertr 'Vorbe¬
halt m I; под ~ a 'unter 'Vorbehalt
резерват m, -и pl Reser'vat n 20*,
'Schutzgebiet n 20
резерв |ен, -ни adj Re'serve-
резервйр|ам, -аш (-ax) uv, v reservie¬
ren vt <d>; s ce zurückhaltend
[be'herrscht, reser'viert] sein vi < B >,
sich zu'rückhalten vr < 3a >
резервираност / nur sg Reser'viertheit
/ 11/sg, Zurückhaltung /11/sg
резервоар m, -и pl Reser'voir n 20*,
'Sammelbecken n 23, 'Speicherbecken
рез|ец m, -цй pl 1. (острие) 'Schneide
/ 16 2. (инструмент) 'Schneidewerk¬
zeug n 20 3. (зъб) 'Schneidezahn m 2
751
рекламация
резигнация / nur sg Resignati'on /17
резиденци|я /, -и pl Resi'denz /17
резил m, -и /»/'Schande /16, Bla'mage/16;
'Gegenstand m 2 des Ge'spötts; ставам
за - пред хората zum Ge'spött der
'Leute 'werden vi < 18jsn>, sich vor den
'Leuten bla'mieren vr < d >
резил я -йш (-йх) uv umg bla'mieren vt
< d >, zum 'Gegenstand des Ge'spötts
'machen (някого jmdn.); s ce umg
zum Ge'spött 'werden vi <18/sn>,
sich bla'mieren vr < d >
резйтба / nur sg (лози, овощни
дървета) 'Ausschneiden и 23/sg,
Ver'schneiden n 23>/sg, Schnitt m 1
резлйв adj 1. (нож) scharf 2. (питие)
'prickelnd 3. (звук) 'schneidend,
'durchdringend 4. (вятър) 'beißend,
'schneidend
резняк m nur sg 'Federweißer m 7+,
'Heuriger ml*
резолйр|ам, -аш (-ах) uv, v beschließen
vr <32b>, mit 'einem Be'schlußver-
merk ver'sehen vf < 19b>
резолюци|я f -и pl Resoluti'on / 17,
Entschließung / 17, Be'schluß m 2
резон m, -иpl Ver'nunftfXAjsg, 'Einsicht
/17
резонанс m nur sg Phys Reso'nanz /17
auch übertr
резонатор m, -и pl Phys Reso'nator
m 9 a; Mus Reso'nanzboden m 5
резон|ен, -ни adj ver'nünftig, 'einsichtig
'резонйр|ам, -аш (-ах) uv, v Phys 'mit¬
tönen vi <%/hb>, 'widerhallen vi
<ajhb>, reso'nieren vi <d/hb>
2резонйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. 'nörgeln vi
<hb>, räso'nieren vi <d/hb>, 'klü¬
geln vi <hb> 2. ver'nünftig über'legen
vt <a>
резоньбр m, -и pl 1. 'Besserwisser m 4,
'Nörgler m 4, Räso'neur m 1* 2. Lit
'Sprachrohr n 20 des 'Autors
резултат m, -и pl Resul'lat n 20,
Er'gebnis n 21
резултатен, -ни adj ergebnisreich,
er'sprießlich, 'fruchtbringend, 'wirk¬
sam
резултатност/nur sg 'Wirksamkeit/17,
Ersprießlichkeit / 17, 'Fruchtbarkeit
f'lisg
резюме n, -та pl Resü'mee n 24,
Zusammenfassung /17
резюмйр|ам, -аш (-ах) uv, v resü'mieren
vt < d >, zu'sammenfassen vt < a >
'рейд (-ът) m, -ове pl Mar' 'Reede/16
2рейд (-ът) m, -ове pl 1. Mil 'Überfall
m 2, 'Einfall, überraschender 'Angriff
m 1 im 'Rücken ['Hinterland] des 'Geg¬
ners 2. über'raschende Kon'trolle /16,
Überprüfung /17
рейс (-ът) m, -ове pl 1. (линия) 'Reise¬
route /16, 'Linie/16; (пътуване) Fahrt
/17, 'Reise/162. (автобус) 'Linienbus
m la, Bus
рейсов adj 'Reise-, 'Linien-; ~ а кола
'Linienbus m la; ~ самолет 'Linien¬
flugzeug n 20
'рек|а/, -й pl Fluß m 2, Strom m 2; übertr
Strom, 'Menge / 16, 'Masse / 16 O
каменна ä Mo'räne/16
2ре|ка, -чеш (рекох) v 1. 'sagen vf
<hb> (на някого jmdm., zu jmdm.)
2. sich 'sagen vr 3. sich 'anschicken vr
< a> (да zu 3) Оако е ~ къл господ
so Gott will; ако е ~ чено wenn es so
be'schieden ist; да ~ чеш 'nehmen wir
an, 'sagen wir; дето го ~ кли wie man
so sagt; кажй-речй u. току-речй fast,
'sozusagen, 'gleichsam, 'ungefähr; не
било - чено es hat nicht 'sollen sein;
~ Kox си mir schien; речено-сторено
ge'sagt, ge'tan; ще ~ че das heißt
рекапитулация f -и pl Rekapitulati'on
/17, Wiederholung /17
реквием m, -и pl 'Requiem n 24, 'Seelen¬
messe /16, 'Totenmesse
реквизйр|ам, -аш (-ах) uv, v requi'rieren
vt <d>
реквизиционен, -ни adj Requi'rierungs-
реквизйци|я / -и pl Requisition / 17,
Beschlagnahme /16
реклйм|а / -и pl Re'klame / 16, 'Wer¬
bung /17 (за für 4); светлйнна »
'Leuchtreklame
рекламаци|я/ -и pl Reklamati'on/17,
рекламен
752
Beanstandung/17, Beschwerde/16
реклам|ек, -ни adj Re'klame-, 'Werbe-
рекламйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. re-
kla'mieren vr <d>, be'anstanden
< b > (нещо etw.), sich be'schweren vr
< b> (нещо 'über etw. 4), 'Einspruch
er'heben < 14b > (нещо 'gegen etw. 4)
2. (правя реклама) Re'klame 'machen
(нещо für etw. 4)> 'werben (за für 4)
рекогносцир!ам, -аш (-ах) uv, v Mil
rekognos'zieren vr <d>, 'auskund¬
schaften vr < a >, 'aufklären vt < a >,
er'kunden vr <b>
рекогносцнровк|а /, -и pl Mil Reko-
gnos'zierung /17
рекогносцировъч|ем, -ни adj Mil Reko-
gnos'zierungs-
реколт|а f -и pl 'Ernte/16, Er'trag m 2
рекомендаци|я /, -и pl Emp'fehlung/17,
EmpTehlungsschreiben n 23
рекоивалесцент m, -и pl Med Rekonva-
les'zent m 8, Ge'nesender ml*
реконвалесценция /nur sg Med Rekon-
vales'zenz/ lljsg, Ge'nesung/ 17
реконструйр|ам, -аш (-ах) uv, v rekon-
stru'ieren vr <d>
реконструктивен, -ни adj Rekon-
strukti'ons-
реконструкци|я /, -и pl Rekonstrukti'on
/ 17 auch Wirt sch
рекорд m, -и pl Re'kord m 1, 'Spitzenlei¬
stung/17
рекорд|ен, -ни adj Re'kord-, 'Spitzen-
рекордьор m, -и pl Rekordhalter m 4
рекрутйр|ам, -аш (-ах) uv, v Mil re-
kru'tieren vr <d>, 'ausheben vr
< 14a >; (вербувам) 'werben vr
<16>, gewinnen vr <26b>; s ce
sich zu'sammensetzen vr < а > (от aus
3)
ректификация / nur sg Chem Rektifi-
kati'on /17
ректор m, -и pl 'Rektor m 9 a
ректорат m, -и pl Rekto'ral n 20
ректорски adj Rek'toren-
релатйв|еи, -ни adj rela'tiv
релатнвйз|ъм (-мът) m nur sg Phil Re¬
lativismus m 11 /sg
релативност/ nur sg Relativi'tät /17
релацн|я /, -и pl Mil 'Lagebericht m 1,
'Mitteilung / 17
реле л, -та pl El Relais [..'le:] n 24; -- -
станция Relaisstation /17
релеф m, -и pl 1. Geogr 'Oberfläche/16,
'Oberflächenform / 172. Kunst Relief
n 24 od 20*
релеф|ен, -ни adj Relief-, reli'efartig;
übertr 'plastisch, 'anschaulich
религиозен, -ни adj religi'ös; 'gläubig
религиозиост / nur sg Religiosi'tät
flVsg
релйгн|я /, -и pl Religi'on / 17
релйкв|а /, -и pl Re'liquie /16
релс|а/, -и pl 1. 'Schiene/16, Gleis n 20
2. (греда) 'Stahlschiene, 'Stahlträger m
4 3. übertr Bahn / 17, Ent'wicklungs-
richtung /17
релсов adj 'Schienen-; ~ транспорт
'Schienentransport m 1
ремарке n, -та pl 'Hänger m 4, 'Anhän¬
ger m 4; (на трамвай) 'Beiwagen m 4
реми n, -та pl Remis (..'mi:] n
ремилитаризация / nur sg Remilita¬
risierung /17
ремнлнтарнзнр|ам, -аш (-ах) uv, v remi-
litari'sieren vr <d>
реминисценци|я/, -и pl Reminis'zenz/17
ремонт m, -и pl Repara'tur / 17,
Instandsetzung / 17, 'Ausbesserung
/ 17; капитален ~ Generalreparatur
/17
ремоит|еи, -ни adj 'Ausbesserungs-,
Repara'tur-; « завод In'standset-
zungsbetrieb ml; ~ на работилница
Repara'turwerkstatt / (-, -statten)
ремонтнр|ам, -аш (-ах) uv, v repa'rieren
vr <d>, 'ausbessern vr <a>, in¬
Standsetzen vt <a>
ремъ|к m, -ци pl 'Riemen m 4, 'Leder¬
gürtel m 4, 'Ledergurt m 1
ремъч|ен, -ни adj 'Riemen-, 'Gürtel-
ренде n, -та pl 1. 'Hobel m 4 2. (стър¬
гало) 'Reibeisen n 23, 'Reibe /1
рендосв|ам, -аш (-ах) uv; рендос|ам,
-аш (-ах) v 'hobeln vr, 'glatthobeln vr
<a>
753
републиканец
ренегат т, -и pl Rene'gat т 8
ренегатски adj Rene'gaten-, rene'gaten-
haft
ренегатство n nur sg Renegatentum
n 221 sg
ренесанс m nur sg 1. Hist Renaissance
[rane'sä:sJ/I6/jg 2. Arch Renaissance¬
stil m 1 /sg
реноме n nur sg Renom'tnee n 24, Repu¬
tation /17 /sg
рент|а/, -и pl 'Rente/16; поземлена *
'Grundrente
рентабйл|ен, -ни adj ren'tabel
рентген m nur sg 1. (уред) 'Röntgen¬
apparat m 1 2. (лъчи) 'Röntgen¬
strahlen pl 3. (способ) 'Röntgen
n 23/sg, Durchleuchten n 23/sg O
преглеждам се на ~ sich 'röntgen
'lassen vt < 3/hb >
рентгенов adj 'Röntgen-; ~ апарат
'Röntgenapparat m 1; - и лъчи 'Rönt¬
genstrahlen pl, - преглед 'Röntgen-
untersuchung/17, 'Schirmbilduntersu¬
chung
рентгеноло|г m, -зи pl Röntgeno'loge
m 7
рентгенология / nur sg Röntgeno lo'gie
/ 16a/ig
ректгекоскопия /nur sg Röntgenunter¬
suchung/17
рентгенотерапия / nur sg 'Röntgenthe¬
rapie /16 a
рентиер m, -и pl Wirtsch Renti'er m 6,
'Rentenbesitzer nt 4
рентибрски adj Renti'ers-
реорганизаци|я /, -и pl Reorganisation
/17
реорганизйр|ам, -am (-ax) uv, v reorga¬
nisieren vr <d>
реостат m, -и pl El Rheo'stal m 8
репарации nur pl Reparationen pl, Wie¬
dergutmachung/ 17
penapaimÖHjeH, -ни adj Reparati'ons-,
Wieder'gutmachungs-
репатрйр|ам, -аш (-ax) uv,v repatriieren
vf <d>
pene|ü (-ят) m, -и pl Bot 'Klette / 16
репертоар m, -и pl Reperto'ire n 24;
48 Wtb. Bulg-Dt.
Theat 'Spielplan m 2
репертоарен, -ни adj Reperto'ire-; ä
план 'Spielplan m 2
репетект m, -и pl 'Sitzenbleiber m 4,
Repe'tent m 8
репетйр|ам, -аш (-ax) uv, v repe'tieren vt
<d>, wiederholen vt <a>, 'einüben
vt < a >; Theat 'proben vt
репетйтор m, -и pl Repe'titor m 9 a;
'Hauslehrer m 4
репетицнон|ен, -ни adj Wieder'holungs-,
'Übungs-; Theat 'Proben-
репетйцн|я / -и pl Repetiti'on / 17,
Wiederholung/17; Theat 'Probe /16;
генерална » Gene'ralprobe
репица / nur sg Bot 'Rübsen m 4/sg
репнч|ен, -ни adj 'Rübsen-
репичк|а /, -и pl 'Ra'dieschen n 23
реплик|а /, -и pl 1. 'Replik / 17,
Erwiderung / 17 2. (на събрание)
'Zwischenruf m 1 3. Theat 'Stichwort
n 20, 'Einsatz m 2
репортаж m, -и pl Reportage [..Ча:зз]
/16
репортаж|ен, -ни adj Repor'tage-
репортьор m, -и pl Re'porter m 4
репрезентативни, -ни adj repräsenta'tiv
репресалии nur pl Repressalien pl
репресйв|ен, -ни adj repressiv
репресйвност fnursg Repressivi'tät/17
репресирам, -аш (-ax) uv Repressalien
unter'werfen vt <16b>
репреси|я / -и pl Repressi'on / 17,
Ent'gegenwirken n 23/sg, 'Hemmung
/17, Unterdrückung /17
репрйз m, -и pl 1. Re'prise /16 2. Text
'Stopfen n 23/sg; правя - 'stopfen vt
репродукционен, -ни adj Repro¬
duktion-; ä апарат 'Bildwerfer m 4
репродукция /, -и pl 1. Typ (картина)
Reproduktion/ 17,'Wiedergabe/16
2. Foto, Typ Vervielfältigung / 17
3. 'Wiedergabe
републнк|а /, -и pl Repu'blik / 17;
народна s 'Volksrepublik; а Бълга¬
рия Republik Buigarien
републиканец m, -ци pl Republikaner
m 4
републикански
754
републикански adj 1. republikanisch
2. Repu'bliks-, 'Landes-; ~ първенец
Repu'bliksieger m 4, 'Sieger ['Bester
nt 7*] im Repu'blikmaßstab; Sport
'Landesmeister m 4
репутаци|я /, -и pl Reputati'on / 17,
'Ansehen n 23/sg; ползувам се c добра
ж 'hohes 'Ansehen be'silzen <b>
pecu(ä /, -й pl 'Franse/16, 'Troddel/16,
'Quaste / 16, 'Klunker /16
реснйц|а/, -и pl 'Wimper /16
ресор nt, -и pl 1. Res'sort n 24, 'Aufga¬
benbereich m 1 2. Kfz 'Feder /16
ресор|ен, -ни adj 'Federungs-, 'Feder-;
~ на пружина 'Feder /16
респект m nur sg Re'spekt nt 1; вдъхвам
~ Re'spekt 'einflößen < a >
респективен, -ни adj entsprechend, 'je¬
weilig; (надлежен) 'zuständig
респектйр|ам, -аш (-ах) uv, v Re'spekt
'einflößen < а > (някого jmdm.)
реставрация / nur sg Pol, Kunst, Arch
Restauration /17, Wiederherstellung
/17
реставрйр|ам,-аш (-ах) uv, v Pol, Kunst,
Arch restau'rieren vt <d>
ресто n nursg 1. Fin Rest nt 1, 'Restsum¬
me/16, 'Restbetrag m 2, Diffe'renz /17
2. umg als Interj zu'rück!, nicht 'nötig!,
fallt weg!
ресторант nt, -и pl Reslau'rant n 24,
'Gaststätte /16
ресурси nur pl Ressourcen pl
реторт|а /, -и pl Re'torte /16
ретровнзьор nt, -и pl Kfz 'Rückspiegel
nt 4
ретрограден, -ни adj 'rückschrittlich,
'rückwärtsgewandt
ретроградство n nur sg 'Rückschrittlich¬
keit /17
ретушнр|ам, -аш (-ах) uv, v retuschieren
vt <d>
рефер nt, -и pl Sport 'Schiedsrichter nt 4,
'Kampfrichter, 'Punktrichter
реферат m, -и pl Refe'rat n 20
референдум m nur sg Referendum n 29,
'Volksentscheid nt 1,'Volksbefragung
Л7
референт m, -и pl Verw RefeTeni m 8
рефернр|ам,-аш (-ах) uv,v 1. refe'rieren
vi <d/hh> 2. Sport 'Schiedsrichter
['Kampfrichter, 'Punktrichter] sein vi
<B>
реферски adj Sport 'Schiedsrichter-
рефлекс nt, -и pl Re'flex m 1
рефлекс|ен, -ни adj Re'flex-
рефл£ксн|я/, -и pl Phys, Phil Reflexion
/17
рефлектирам, -аш (-ах) uv,v Phys re-
flek'tieren vt <d> auch übertr;
zu'rückstrahlen vt <a>, Spiegeln vt
рефлектор nt, -и pl 1. Phys Re'flektor
m 9 a, 'Hohlspiegel nt 1 2. Kfz 'Rück¬
strahler m 4
реформ|а /, -и pl Re'foim /17
реформация f nur sg Hist Reformation
/17
реформен adj Re'form-
реформйз|ъм (-мът) m nur sg Pol Re¬
formismus nt 11 /sg
реформйр|ам, -аш (-ах) uv, v reformie¬
ren vt <d>
реформйст nt, -и pl Pol Reformist m 8
реформйстки adj Pol reformistisch
рехав и. рехкав adj 1. (рядък) dünn;
(пръст) 'locker, 'bröckelig; (мрежа)
'weitmaschig 2. (коса) zer'zaust
рецензент m, -и pl Rezen'sent m 8; (на
дисертация, ръкопйс) 'Gutachter nt 4
рецензнр|ам, -аш (-ах) uv, v rezensieren
vt <d>; (дисертация, ръкопйс)
be'gutachten vt <b>
рецензн|я / -и pl Rezension / 17; (за
дисертация, ръкопйс) 'Gutachten и 23
рецепт|а /, -и pl Re'zept п 20
рецепт|ен, -ни adj Re'zept-
рецндйв т, -и pl 1. Med Rezi'div п 20,
'Rückfall т 2 2. Jur Rückfall
рецидивнз|ъм (-мът) т nur sg Med, Jur
'Rückfalligkeit /17
рецидивист nt, -и pl Jur 'Rückfälli¬
ger nt 7+, 'rückfällig Gewordener
m 1*
реципрочен, -ни adj Math reziprok
рецитатор m, -и pl Rezi'tator nt 9 a
рецитаци|я / -и pl Rezitati'on / 17
755
риби
рецнтйр|ам, -аш (-ах) uv, v rezi'tieren vr,
v/ <b/hb>
реч/, -и р/1. 'Rede/16, 'Ansprache/16;
произнасям - 'eine 'Rede 'halten
<3>; защитна - Plädo'yer n der
Verteidigung 2. 'Sprache; родна ~
'Muttersprache 3. (начин на говорене)
'Redeweise / 16 4. umg (разговор)
Ge'sprach n 20 5. umg (дума) Wort n 22
O пряка - Gramm di'rekte Rede;
непряка ~ Gramm 'indirekte 'Rede;
части на ~ та Gramm 'Wortarten
ftflpl
реч|ен, -ни adj Fluß-, Strom-; ~ но
плаване 'Flußschiffahrt /17; ж
транспорт'Flußtransport m 1; ж кон
'Flußpferd n 20
речитатйв m, -и pl Mus Rezita'tiv n 20
речйш|е и, -a pl 'ausgetrocknetes 'Flu߬
bett n 25
речни|к m, -ци pl 'Wörterbuch n 22,
'Lexikon n 29 od 28
речникар (-ят) m, -и pl Lexiko'graph m 8
речникарски adj lexiko'graphisch
речников adj 'Wörterbuch-, 'Lexikon-
peiu|a, -иш (ресах) uv 'kämmen vr; (кон)
'striegeln vr
решав|ам, -аш (-ах) uv; реш|а, -йш (-йх)
V 1. entscheiden vt <23b>, beschlie¬
ßen vt <32b>2. (задача) 'lösen vt,
'auflösen vt < a > 3. (съдба) be'siegeln
vt <b>; «се 1. (въпрос 'Frage)
sich entscheiden vr <23b>, entschie¬
den 'werden v/ <18jsn> 2. sich
entschließen vr < b > (за für 4, против
'gegen 4)
решеии|е n ,-я pl 1. Entscheidung/17,
EntSchluß m 2, Be'schluß, Entschlie¬
ßung / 17; Jur 'Rechtsspruch m 2 2.
'Lösung/17; Math 'Lösungsweg m 1
решетест adj ver'gittert
решетк|а / -и pl 1. 'Gitter n 23 2. umg
(цедилка) Sieb n 20 O зад - ите
'hinter 'Gittern
решет|о n, -a pl Sieb n 20 O направим
на ж durch'löchern vt <b>, 'über
und 'über mit 'Löchern be'decken vt
<b>
решетъчен, -ни adj = решетест
решйтел|ен, -ни adj 1. entschlossen,
entschieden, 'unerschütterlich 2. (ре¬
шаващ) en'scheidend, Ent'scheidungs-
решйтелност / nur sg Entschlossenheit
/17/sg, Entschiedenheit /17/sg; 'Un-
erschütterlichkeit / 17/rg
ре|я, -еш (рях и. реях) uv; ж поглед die
'Blicke um'herschweifen (um'herirren]
'lassen vt <3jhb>; z се 1. um'her-
streifen vi < tt/sn >; (поглед) um'her¬
irren vr <a/sn> 2. (птици, облаци)
'fliegen vi < 32jsn >, Schweben vi < hb,
sn >, 'ziehen vi < 32,h-gjsn >
рйб|а /, -и pl Fisch m 1; бяла ж Zool
'Zander m 4; морска Ж 'Seefisch;
прясна ж 'Frischfisch; пушена ж
'Räucherfisch O в мътна вода ж
ловя im 'trüben 'fischen vr, vi <hb>;
ни рак, ни ж 'weder Fisch noch
Fleisch
рибар (-ят) m, -и pl 1. 'Fischer m 4;
(въдичар) 'Angler w 4 2, Hdl 'Fisch¬
händler m 4 3. Zool 'Fischreiher
m 4
рибарк|а /, -и pl 1. 'Fischerin / 18;
(въдичарка) 'Anglerin /18 2. 'Fisch¬
händlerin / 18 3. (жена на рибар)
'Fischersfrau /17
рнбарии|к m, -ци pl 'Fischteich m I
рибарниц|а/ -и pl 'Fischhandlung/17,
'Fischgeschäft n 20
рибарски adj Fische'rei-, 'Fischer-;
(въдичарски) 'Angler-
рибарство n nur sg 1. (риболов) Fi¬
sche'rei / 17, 'Fischfang m 2 2. (ри¬
бовъдство) 'Fischzucht / 17, 'Fisch¬
wirtschaft/! 7 3. Hdl 'Fischhandel m 4
рибен и. рнб[ен, -ни adj Fisch-; рибна
консерва 'Fischkonserve / 16; рибна
промишленост 'Fischverarbeitungs¬
industrie /16a; рибена кост a) 'Fisch¬
grätenmuster п 23 b) Landw 'Fisch¬
grätenmelkstand m 2; рибено масло
'Lebertran m 1
рибешки adj 'fischartig, Fisch-
рйб|и, -я, -е, -и adj Fisch-; - я кост
'Fischgrätenmuster n 23
рибица
756
рйбиц|а /, «и pl Kochk Fi'letstück п 20
рйбни|к т, -ци pl 1. Kochk ge'backe-
пег Fisch т 1 mit Reis, Kraut usw.
2. 'Fischteich m I
рибовйд|ен, -ни adj Tischartig, Tisch¬
ähnlich
рибогьл|еи, -ни adj 'Fischzucht-, 'Fisch¬
wirtschafts-
рибовълство n nur sg 'Fischzucht /17,
'Fischwirtschaft /17
риболбв m nur sg Fischfang m 2
риболбв |ен, -ни adj 'Fischfang-, Fi-
sche'rei-; » кораб Fischereischiff и 20
риболбв |eu m, -ци pl 'Fischer m 4
риболбвство n nur sg 'Fischfang m 2
ркванбл m nur sg Med Riva'nol n 23/sg
рйгаи m nur sg Bot Dost m I
рид (-ът) m, -овеpl 'Hügel m 4, 'Erderhe¬
bung/ 17, 'Anhöhe /16
рндйни|е n, -я pl 'Schluchzen n 23/sg
рнд|ая, -аеш (-ах) uv 'schluchzen vi
<hb>
риж adj 'rostfarben O « кон (кон)
Fuchs m 2
рижд adj = риж
рйз|а /, -и pl Hemd n 25 O взели му
- ата от гърба übertr man hat ihm das
'letzte Hemd vom 'Leibe ge'zogen;
кирливите «ина някого übertr \mAs.
'schmutzige 'Wäsche; нямам ж на
гърба си kein Hemd auf dem 'Lei¬
be 'haben <A>; усмирителна »
'Zwangsjacke /16
рй)ниц|а /, -и pl Hist 'Panzerhemd n 25,
'Panzer m 4
рякошбт m, -и pl (куршум) 'Abpraller
m 4, 'Querschläger m 4
рикошйр|ам, -аш (*ax) uv, v 'abprallen vi
< 2,/sn >
Рила/'Rilagebirge n 23
рйлски adj 'Rila-; Рилски манастир
'Rilakloster n 23 a
Рим m Rom n 23
рйм|а /, -и pl Reim m 1
рймлян|ии m, -и pl Römer m 4
рймлянк|а /, -и pl 'Römerin /18
рймски adj 'römisch; Римска империя
'Römerreich n 20; - цифри 'römische
'Ziffern pl
римув|ам, -аш (-ах) uv 'reimen vi; « ce
sich 'reimen vr
рйн|а, -еш (-äx) uv 'schaufeln vt, 'aus¬
schaufeln vt <a>, 'wegschaufeln vt
<a> C> c лопата да ги «еш in'Hülle
und 'Fülle vor'handen sein vi <B>
['haben vt <A>J
ринг (-ът) m, -ове pl 1. Sport Ring m 1,
'Boxring 2, (играчка) 'Gummiring,
'Wurfring 3. Techn (рингова пещ)
'Ringofen m 5 4. Text (рингова
предачна машина) 'Ringspinnmaschi¬
ne /16
рингов adj Ring-; Tech « а пещ 'Ring¬
ofen m 5; Text « а предачна машина
'Ringspinnmaschine / 16
рнп|ам, -аш (рипах) uv 'springen vi
<lljsn>,'hüpfen vi <sn>
рйпв ам, -аш (-ах) uv; рйпн|а, -еш
(-ах) V auf die 'eine und dann auf
die 'andere 'Seite 'springen vi
<21jsn> ['hüpfen vi <sn>]; 'auf¬
springen vi <27ajsn>, 'hochspringen
vi <27a/s/i>
рипс (-ът) m, -ове pl Rips m I
рипсен adj Rips-
рис (-ът) m, -ове pl Zool Luchs m I
риск (-ът) m, -ове pl 'Risiko n 24 od 28a;
йзлагам на « 'einem 'Risiko 'ausset¬
zen vr <a>; нося « das 'Risiko
'tragen <4>; поемам « das'Risiko
auf sich 'nehmen < 16 >
рискован adj ris'kant, ge'wagt
рнскув|ам, -аш (-ах) uv ris'kieren vi
<d>
рисов adj Luchs-
рисувал|ен, -ни 'Zeichen-, Mal-, Ma-
le'rei-; ä кръжок 'Malzirkel m4; «но
училище 'Schule /16 für Male'rei
рнсув|ам, -аш (-ах) uv 1. 'zeichnen
vt, 'malen vt 2. übertr 'darstellen vt
<a>, 'schildern vt, 'ausmalen vi;
въображението му « аше страшни
картини in 'seiner Phanta'sie 'malte
er sich 'furchtbare 'Bilder aus
рисувател|ен, -ни adj 'Zeichen-, Mal-
рнсунк|а /, -и pl 'Zeichnung/17, Bild
757
ровя
п 21, 'Abbildung/17, Illustration/17
рисунък т nur sg 1. (на картйна)
Kon'turen f\ljpl, 'Linienführung/17
2. (десен, шарка) 'Zeichnung / 17,
'Muster n 23
рит m, -ове pl Rel 'Ritus m 11
рйт|ам, -аш (-ах) uv 1. mit den 'Füßen
'stoßen vt < 34 >, 'wegstoßen vt < a >,
'treten vt < 15 > (нещо 'gegen etw.)
2. (бебе) 'strampeln vi <hb> 3. (кон)
'ausschlagen vi <4a/Ab>; s топка
umg 'Fußball 'spielen; срещу ръжен не
се ~ а man lockt nicht 'wider den
'Stachel
рйтв|ам, -аш (-ах) wv; рйтн|а, -еш (-äx) v
'einmal ['mehrere 'Male nacheinander]
mit den 'Füßen 'stoßen vt <34>,
'treten vi < \ 5jhb> (нещо 'gegen odin
etw. 4), 'ausschlagen vi <4a/hb>
рйтл|а /, -и pl 'Wagenleiter /16
ритлйв adj: «* кон ein Pferd, das oft
'ausschlägt
рйтмкк|а /, -и pl 'Rhythmik / 'Rhyth¬
mus m 11
рнтмйч[ен, -ни и. ритмйчески 'rhyth¬
misch
ритмичност / nur sg 'Rhythmus m 11,
'Rhythmik/
ритнй|к m, -ци pl 'Fußtritt m 1, Tritt
риторика f nur sg Rhe'torik /
риторйч|ен, -ни и. риторически adj
rhe'torisch
ритуал m, -и pl Rel Ritu'al n 20 od 3]
рйт|ъм hi, -ми pl 'Rhythmus m 11
риф (-ът) hi, -ове pl Riff n 20
рйцар (-ят) m, -и pl 1. Hist 'Ritter
hi 4 2. übertr (борец) 'Kämpfer m
4 3. (кавалер) Kava'lier m 1*
рйцарскн adj 1. Hist 'Ritter- 2. übertr
'ritterlich
рйцарство n nur sg 1. Hist 'Rittertum
n 22*/sg 2. übertr 'Ritterlichkeit /17
рицйи m nur sg Bot 'Rizinus n
рицинов adj 'Rizinus-; ~ o масло 'Rizi¬
nusöl n 20
рй|я, -еш (-x) uv 'graben vt <4>, 'auf¬
graben vt <4a>, 'wühlen vi <hb>,
'aufwühlen vt <a>, 'umwühlen vt
<a>; ~ ce übertr sich ver'tiefen vr
<b>, ver'senken vr <b>
роб (-ът) hi, -и pl I, Hist 'Sklave m 1
2. 'Sklave, Knecht и? 1 3. (пленник)
Ge'fangener hi 7 +
lp66[a/ -и pl 'Hauskleid n 21, 'Morgen¬
rock m 2
2po6|a /, -и pl dial 'Schubkarre /16
робйи|я /, -и pl 'Sklavin / 18
робйя / nur sg Sklave'rei /17, Verskla¬
vung/ \l/sg, 'Knechtschaft / \l/sg
робовладелец hi, -ци pl Hist 'Sklaven¬
halter hi 4
робовладелски adj Hist 'Sklaven¬
halter-; » строй 'Sklavenhalterord¬
nung/ 17
робовладелство и nur sg 'Sklavenhalter¬
gesellschaft /17
робовладелчески = робовладелски
робот hi, -и pl Tech 'Roboter hi 4
робски adj 1. 'Sklaven- 2. (поробен)
ver'sklavt 3. übertr 'knechtisch, 'skla¬
visch, 'sklavenhaft
робство n nur sg l. Sklave'rei / 17,
'Knechtschaft / \l/sg, Versklavung
fll/sg 2. (тежъктруд)'Sklavenarbeit
/17
робув|ам, -аш (-ах) uv 1, 'Sklave sein vi
< В > (на някого od на нещо jmds. od
von etw. 3) auch übertr 2. (робски
труд) 'Sklavenarbeit ver'richten <b>
(на някого für jmdn.)
ров (-ът) hi, -ове pl 'Graben m 5
рбвкав adj (пръст) 'locker, leicht, weich,
ров|ък, -ки adj 1. (пръст) 'locker, leicht,
'bröckelig; s сняг 'lockerer ['pulvri¬
ger] Schnee hi 6 2. (яйце) weich
ge'kochl O гледам го като - ко яйце
ihn wie ein 'rohes Ei be'handeln < b >
рбв|я, -иш (-их) uv 1. 'graben vt <4>,
'kratzen vt, 'scharren vi <hb>, 'wüh¬
len vi <hb>, um'herwühlen vi < a/hb>
(из, по in 3, auf 3) 2. 'aufgraben vt
<4a>, 'auflcratzen vt <4a> 'auf¬
scharren vt <a>, 'aufwühlen <a>
(нещо etw.); (opä) 'pflügen v/ 3. (река)
'ausschwemmen vr <a>, unter'spülen
vt < b >, 'abtragen vt < 4a >, ver'tiefen
рог
758
vt <b> 4. be'graben vt <4a> 5.
'stöbern vi <hb>, durch'wühlen vt
< b >, kramen vi <hb> auch übertr,
z в паметта си sein Ge'dächtnis
durch'forschen <b>, versuchen vt
<b> sich ins Ge'dächtnis zu 'rufen
(sich zu er'innem] 6. (книга) 'blättern vi
<hb> 7. übertr 'schnüffeln vi <hb>;
z ce 1. sich 'einmischen vr < а > (в in 4)
2. sich ver'senken vr < b >, sich
ver'tiefen vr < b > (в, из in 4)
рог (рогът) m, рогове odрога pl 1. Horn
n 22; pl auch Ge'weih n 20 2. (на охлюв)
'Fühler m 43. (на рогач) 'Oberkiefer
m 4 4. umg 'Beule /16 5. Mus Horn;
ловджийски ~ 'Jagdhorn 6. (луна)
'Sichel /16 7. (на вила) 'Zinke /16 O
показвам си ~ ата 'seine 'Hörner 'zei¬
gen; ~ на изобилието 'Füllhorn n 22;
слагам някому ~ ä jmdm. 'Hörner
'aufsetzen <a>; тъмно като в ~
'stockfinster; Златният ~ Geogr das
'Goldene Horn
рогалк а/, -и pl Bot 'Mutterkornpilz m 1
рогат adj 1. Horn-, ge'hömt; ~
добитък 'Hornvieh n 20 2. übertr 'dick-
schädelig O ~ ият als Subst der
Ge'hörnte nt 7, der 'Teufel m 4
рогатк|а /, -и pl Mil 'Scherenfernrohr
n 20
рогач m, -и pl 1. Hirsch nt 1 2. (бръм¬
бар) 'Hirschkäfer m 4 3. (фасул)
'Gartenbohne/16 4. umg (опак човек)
'Querkopf m 2 Оправя ~ 'einen
'Handstand ['Überschlag] 'machen
рогов adj Horn-, 'hörnern
роговйд|ен, -ни adj 'hörnerartig, 'horn¬
artig
роговица/, -и pl (на окото des 'Auges)
'Hornhaut /14
рогоз m nur sg 'Schilfrohr n 20
рогозк|а /, -и pl 'Schilfmatte / 16
рогонос|ец m, -ци pl 'Hahnrei m 1
рогче «, -та pl 'kleines Horn n 20,
'Hörnchen n 23 O мораво ~ Bot
'Mutterkornpilz m 1
род (-iT) m, -ове pl 1. Hist Gens/ 'Sippe
/16, Ge'schlecht «212. (народ) Volk n
22; (племе) Stamm m 2 3. (по¬
коление) Generati'on / 17 4. (се¬
мейство) Fa'milie / 16; (потекло)
'Herkunft /14; (роднини) Verwandt¬
schaft / 17, Ver'wandte pl 5. (плод)
Frucht /14, 'Früchte pl 6. (сорт) 'Sorte
/16, Art /17; Bot, Zool 'Gat¬
tung / 17; Mil - войска 'Waffen¬
gattung 7. Gramm Ge'schlecht Oot ~
а) (потекло) aus 'guter 'angesehener
Fa'milie; von 'guter 'Herkunft b) (по¬
рода) von 'guter 'Rasse; от ~ ä на in
der Art von, 'ähnlich wie; своето рода
'eigenartig, auf 'seine Art; човешки ~
'Menschengeschlecht n 21
рода / nur sg Generati'on / 17,
Ge'schlecht n 21; от ~ в ~ von
Ge'schlecht zu Ge'schlecht; до девета
~ bis ins 'neunte Glied
рода /, ohne pl volkst 1. (семейство)
Fa'milie /16 2. Verwandtschaft / 17;
Verwandter m ~ мие er ist mein
Verwandter; - сме си wir sind mit¬
einander ver'wandt
род|ен, -ни adj 1. 'leiblich, 'eigen;
~ ният брат der 'leibliche 'Bruder m 5
2. (свиден) lieb, nah, ver'lraut 3. 'hei¬
matlich, 'Heimat-; z град Ge'burts-
stadl/14, 'Heimatstadt, 'Vaterstadt; z
езйк 'Muttersprache /16; z край
'Heimat / 17, 'Heimatland n 22; - на
къща 'Vaterhaus и 22; ~но място
Ge'burtsort т 1; ~но село 'Heimat¬
dorf и 22; ~ на страна 'Heimatland,
Ge'burtsland 4. 'einheimisch; - на
промишленост 'einheimische Indu¬
strie / 16а
роден adj ge'boren; - артист ein
ge'borener 'Schauspieler m 4
род|ея се, -ееш се (-ях ce) uv ent'fernt
ver'wandt sein vi < B > (c mit 3)
родил|ен, -ни adj Ge'burls-, Ent'bin-
dungs-; z дом Med Entbindungsan¬
stalt/17, Entbindungsheim n 20; - на
треска Merf'Kindbettfieber n 23; ~ ни
мъки Ge'burtswehen pl auch übertr
родйлк|а f -и pl 'Wöchnerin /18
родйна fnursg 1. 'Heimat/17, 'Heimat-
759
ролка
land п 22, 'Vaterland, Ge'burtsland
2. übertr 'Ursprungsland
родител (-ят) m, -и pl 1. 'Vater m 5 2. pl
'Eltern pl
родйтел|ен, -ни adj 'genitivisch; »
падеж Gramm 'Genitiv m 1*
роднтелк|а / -и pl 'Mutter /14 a
родйтелск|н a#'Eltern-, 'elterlich O *
комитет 'Elternbeirat m 2; ~ а среща
'Elternversammlung /17
роднйн|а m u. / -и Verwandter m 1*,
Verwandte /19
роднински adj Ver'wandtschafts-,
verwandtschaftlich O ~ съвет Fa'mi-
lienrat m 1 /sg
роднйнство n nur sg Verwandtschaft
/ 17, verwandtschaftliche Beziehun¬
gen f\l!pl
родов adj 1. Hist Gen'til-, 'Sippen-,
'Stammes- 2. (роднински) Ge¬
schlechts-, Fa'milien-, Ver'wandt¬
schafts- 3. Biol 'Gattungs-
родовйгг adj 1. (плодовйт) 'fruchtbar 2.
'eine 'große Verwandtschaft be'sitzend
родозащйтни|к m, -ци pl Ver'teidiger
m 4 der 'Heimat
родолюб|ец m, -ци pl Patri'ot m 8
родолюбив adj patriotisch
родолюбие n nur sg Patrio'tismus
m 11 jsg, 'Vaterlandsliebe f\6/sg
родолюбк|а f -и pl Patri'otin /18
родом adv ge'bürtig (от aus 3), ge'boren
(от in 3)
родоначалник m, -ци pl 1. 'Stammvater
m 5, 'Ahne ml 2. übertr Be'grönder m 4
родоотстьпии|к m, -ци pl 'Vaterlands¬
verräter m 4
родоотстьпническн adj ver'räterisch-
родослов|ен, -ни adj Stamm-, 'Stamm¬
baum-; ~ но дърво 'Stammbaum m 2;
~ на книга 'Stammbuch n 22
родословие n nur sg 'Stammbaum m 2;
Genealo'gie /16 a
родствен adj verwandtschaftlich,
Ver'wandtschafts-; ~ а връзка
verwandtschaftliche 'Bindung / 17;
и отношения verwandtschaftliche
Beziehungen / M/pl
родствени|кm, -циplVer'wandterml*
родствениц|а f -и pl Verwandte / 19
родство n nur sg Verwandtschaft /17
родя t раждам
рожб|а /, -и pl 1. (дете) Kind n 21,
'Leibesfrucht / 14 2. (плод) Frucht;
(реколта) 'Ernte / 16; (плодородие)
'Fruchtbarkeit / 17,'Fruchtfülle/16
3. übertr (създание) Ge'schöpf n 20;
(дело) Werk n 20
рожден adj 'leiblich, 'eigen O ~ ден
Ge'burtstag m 1
рождение n nur sg 1. Ge'burt / 17
2. übertr Ent'stehung/17, Erscheinen
n 23/sg
Рождество, Рождество Христово n nur
sg Rel 'Weihnachten n od pl
роз|а/ -и pl 1. (храст) 'Rosenstock m 2
2. (цвят) 'Rose /16
розетк|а /, -и pl 1, Ro'sette / 16 2.
'Ordensschleife /16
розобер m nur sg 'Rosenernte /16
розов adj 1. 'Rosen-; - o масло 'Rosen¬
öl n 20 2. 'rosa 3. übertr 'rosig O гледам
през ~ и очила durch 'eine 'rosarote
'Brille Schauen vi <hb>; Розова
долина Geogr Tal n 22 der 'Rosen
розоварница / -и pl 'Rosenöldestilla¬
tion /17
розов |ея, -ееш (-ях) uv 'rosa 'werden vi
< 18/.wa>, sich mit.'Rosa über'ziehen
vr<32b/h-g>; s ce 'rosa 'aussehen vi
<\9a/hb>
розовина / nur sg 'Rosa n
розопроизводител (-ят) m, -и pl 'Rosen¬
bauer m 7 od 10, 'Rosenölproduzent
m 8, 'Rosenölhersteller m 4
ро|й (-ят) m, -еве pl 1. (пчели) 'Bie¬
nenschwarm m 2 2. Schwarm auch
übertr
рокад|а / -и pl Schach Ro'chade /
рокл|я /, -и pl Kleid и 21; вечерна «
'Abendkleid; сватбена s 'Hoch¬
zeitskleid
ролетк|а/, -и pl I. 'Rolladen m 5 2. (из¬
мерителна лента) 'Bandmaß n 20
ролк|а / -ир/l.'Rolle/16,'Spule/16
2. El Iso'lierrolle
роля
760
рол|я / -и pl Theat 'Rolle / 16 auch
übertr; играя « 'eine 'Rolle 'spielen
auch übertr; изигра си ~ ята übertr es
[er] spielt 'keine 'Rolle mehr; коронна
s 'Glanzrolle
ром (-ът) m nur sg Rum m 6 od 1 *
роман m, -и p/ Ro'man m 1 *
романнзйр|ам, -am (-ax) uv, v 1. Hist
romani'sieren vt <d> 2. Lit in
Ro'manform gestalten vt < b >
романнзув|ам, -am (-ax) uv = po-
манизйрам
романйст m, -и pl 1. Lit Romanci'er m 6,
Romanschriftsteller m 4 2. (филолог)
Roma'nist m 8
романс m, -и pl Lit, Mus Ro'manze/16
романски adj ro'manisch; ~ стил
ro'manischer Stil m 1
романтйз|ъм (-мът) m nur sg Ro-
'mantik/17
романтй|к m, -ци pl Ro'mantiker m 4
романтика f nur sg Ro'mantik /17
романтйч|ен, -ни и. романтнческн adj
ro'mantisch
ромб (-ът) m, -ове pl 'Rhombus т 11
ромбйч|ен, -ни и. ромбовиден adj
'rhombisch
ромбойд т, -и pl Rhombo'id п 20
роме|ец т, -йци od -р pl Byzan'tiner т 4
ромейк|а/, -и pl Byzantinerin /18
роменскн adj byzan'tinisch
ромол - ромон
ромол|я, -йш (-йх) uv = ромоня
ромон т nur sg 'Murmeln п 23/sg, 'Rau¬
nen n 23/sg, 'Rauschen n 23/sg, 'Plät¬
schern n 23/sg, verhaltenes 'Läuten
['Klingen] n 23/sg
ромонлйв adj 'murmelnd, 'raunend,
'rauschend, 'plätschernd, ver'halten
'läutend ['klingend]
ромон|я, -иш (-их) uv 'murmeln vi
<hb>, 'raunen vi <hb>, 'rauschen vt
<hb>, 'plätschern vi <hb>
ронйчк|а / -и pl Entkörnungsmaschine
/16, 'Maisrebler m 4
ронлйв adj 'bröckelig, 'locker
рон|я, -иш (-их) uv 1. (пръскам) 'aus¬
streuen vt <a>, ver'streuen vt <b>
O z. сълзи 'Tränen ver'gießen
<32b> 2. (откъсвам) 'abreißen vt
<23a>; ж грозд 'eine 'Traube 'ab¬
beeren < a >, rebeln vt; ж клас 'eine
'Ähre entkörnen <b>; * грах
'Erbsen enthülsen <b> 3. (буца,
хляб) zer'bröckeln vt <b>; (бряг)
'abtragen vt <4a>; s се 1. (лис¬
та) 'abfallen vi <3a./sn>; (клас)
'ausfallen vi < 3a/sn >; (капки) 'trop¬
fen vi <hb>, 'fallen vi < 3/sn> 2. (бу¬
ца) zer'bröckeln vi <bjsn>; (сйпей)
'abgetragen 'werden vi <18/sn>
ропот m nur sg и. роптани|е n, -я pl
'Murren n 23, 'Unzufriedenheit / 17,
Pro'test m 1
ропта |я, -em (-x) uv 'murren vi <hb>
(против 'über 4), protestieren vi
< d/hb >, 'aufbegehren vi <c/hb>
(против 'gegen 4)
роса / nur sg 1. Tau m 1 2. (пот)
'Schweißtropfen m 4 3. (дъждец)
'Sprühregen m 4
1рос1ен, -ни adj Tau-, 'taubedeckt,
be'taut, 'tauig
2росен m, -и pl Bot 'Diptam m
pocln (-Й) uv nur 3. Pers 'nieseln vi
<hb>; дъжд ~и es 'nieselt
ростбиф m nur sg Kochk 'Roastbeef
n 24
pÖT|a/, -и pl Mil Kompa'nie / 16 a
ротатив|еи, -ни и. ротационен, -ни adj
Rotati'ons-; - на машина Rotati'ons-
maschine /16
рот|ен, -ни adj Mil 1. Kompa'nie- 2. als
Subst Kompaniechef [fef] m 6
ротмистър (-ът) m, ротмистри pl Mil
veralt 'Rittmeister m 4
рбхав и. рохкав adj 'bröckelig, 'krüme¬
lig, 'locker, weich 'pulverig
рох|ък, -ки adj 'bröckelig, 'krümelig,
'locker, weich O ~ ко яйце 'weichge¬
kochtes Ei n 21
pötu|a, -иш (-йх) uv zer'zausen vt < b >,
'strobein vt; 'zausen vt
рошав adj zer'zaust, 'strobelig; 'unge¬
kämmt; 'zottig
рошл|а/ -и pl 'Schlampe /16
761
рунтав
рошльо т, -вци pl 'Slrubbelkopf т 2,
'Liederjan т 1
ро|я, -йш (-йх) uv 'schwärmen vi <hb>;
st се 1. (пчели) 'schwärmen auch
übertr 2. (множа се) sich vermehren vr
< b >, sich vergrößern vr < b >
роя|к m, -ци pl (насекоми, птйци)
Schwarm m 2 auch übertr
роял m, -и pl Mus 'Flügel m 4
роялист m, -и pl Pol Roya'list m 8
рубашк|а /, -и pl Hemd n 25
рубеола / nur sg Med 'Röteln pl
рубин m, -и pl Min Ru'bin m 1*
рубинен и. рубинов adj 1. Min Ru'bin*
2. ru'binrot
рубл1а /, -и pl 'Rubel m 4
рубрик|а /, -и pl (във вестник) Ru'brik
/17, 'Spalte/16
ругател|ен, -ни adj Schimpf-, Schmäh-
ругатн|я /, -й pl 'Schimpfwort n 22,
'Schimpfen n 23 /sg, Ge'schimpfe
n 20/sg, 'Schmähung /17
руга|я, -ein (-x) uv 'schimpfen vi <hb>,
be'schimpfen vt <b>, 'schmähen vt
руд|а /, -й pl Erz n 20; желязна x
'Eisenerz
руд|ен, -ни adj Erz-; ~ на жила 'Erzader
/16; ~ ни находища 'Erzvorkommen
n 23
рудни Ik m, -ци pl 1. 'Bergwerk n 20,
'Erzgrube/16;открит x 'Tagebaum 1
2. übertr 'Fundgrube / 16
рудников adj 'Bergwerks-, 'Gruben-
рудннчар (-ят) m, -и pl 'Bergmann m 3
рудничарски adj 'bergmännisch, 'Berg¬
manns-
руднич|ен, -ни adj 'Bergwerks-, 'Gru¬
ben-
рудодобив m, -и pl 'Erzgewinnung/17,
'Erzförderung /17
рудокопач m, -и pl 'Bergmann m 3
ру|ен, -йни adj 1. (река, вода) 'unge¬
stüm, 'rauschend, 'schäumend; ~ йно
вйно 'schäumender ['feuriger, 'spritzi¬
ger] Wein nt 1 2. (език) 'klangvoll,
'klingend, 'wohlklingend 3. (плод) 'rei¬
fend, her'anreifend
руж|а / -и pl Bot 1. 'Stockrose / 16,
'Eibisch m 1 2. dial 'Rose
руйн|а / -и pl Ru'ine /16
рукв|ам, -аш (-ах) uv; рукн|а, -еш (-ах) v
1. (течност) 'anfangen vi <2аjhb> zu
'fließen [zu 'gießen, zu 'laufen, zu 'strö¬
men], sich er'gießen vr <32b>,
her'vorbrechen vi < 16a/sn>, her'vor¬
sprudeln vi < а/sn >, her'ausströmen vi
<a/sn>, по челото му рукна пот
Schweiß trat auf 'seine Stirn; übertr
порой думи рукна от устата му ein
'Wortschwall 'sprudelte aus 'seinem
Mund 2. (навалица) sich er'gießen,
'strömen vi <sn>, sich 'drängen vr
<hb> 3. (пламък) em'porlodern vi
< &/sn >, em'porschlagen vi < 4ajsn >
рулетк|а /, -и pl Rou'lett n 20 od 24
рул|о n, -ä pl 1. 'Rolle /16; ä хартйя
Pa'pierrolle, 'Rolle Pa'pier; коса на
x 'Haarrolle 2. Ge'richt n 20 aus
'einer ge'rollten 'Scheibe Fleisch
mit 'Füllung, Rou'lade 3. (слад¬
киш) 'Röllchen n 23, 'Rolle O на s
ge'rollt, 'aufgerollt, 'eingerollt, in 'Rol¬
lenform
румб|а /, -и pl Mus 'Rumba f od m
румелййскн adj ru'melisch
Румелия/Hist Ru'melien n, Süd'ostbul-
garien n
румен adj rot, 'hellrot, ge'rötet
румен|ея, -ee (-ях) uv sich 'röten vr, rot
'werden vi <18 /sn>, er'röten vi
<b/s«>; rot sein vi <B>, von Rot
über'zogen sein, rot 'aussehen vi
<19ajhb>\ x ce rot sein, von 'Röte
über'zogen sein, rot 'aussehen
руменина /nur sg 'Röte /16/sg
румън1ец m, -ци pl Ru'mäne m 7
Румъния / Ru'mänien n
румънски adj ru'mänisch
рунд (-ът) m, -ове pl Sport 'Runde/16
рунест adj 'wollig, dicht be'haart, 'zottig
руно л, руна pl Vlies n 20; 'Rohwolle/16;
(козина) Fell n 20; Златното ~ Myth
das 'Goldene Vlies O от влакното
прави ~ aus 'einer 'Mücke einen
Ele'fanten 'machen
рунтав adj 1. 'zottig, dicht be'haart.
рунтавея
762
'wollig 2. (планина) be'waldet, mit
Wald be'deckt
рунтав|ея, -ееш (-ях) uv 'zottig
['struppig] 'werden vi <18jsn>
рупор m, -и pl 'Sprachrohr n 20 auch
übertr
pyc ad) blond
русалк1а /, -и pl 1. Myth 'Waldfee /16,
'Nymphe / 16, 'Nixe / 16 2. Zool
'Eintagsfliege/16 3. Sport 'Kajak m 1 *
od 6
рус|ея, -ееш (-ях) uv blond 'werden vi
<18 jsn>, 'bleichen
pyclMH m, -и pl 'Russe m 1
Русия / Rußland n
руски adj 'russisch
рускйн|я / -и pl 'Russin / 18
русна|к m, -ци pl umg 'Russe m 7
русокбс adj blond, 'blondhaarig
русофйл m, -и pl Russo'philer m 7+
русофйлски adj russo'phil
рутина / nur sg Rou'tine /16; Scha'blone
/16
рутинбр m, -и pl Routini'er m 6
рутинйран adj routiniert
рухв|ам, -аш (-ах) uv; рухн|а, -еш (-ах) v
1. (падам) 'stürzen vi <sn>, 'Umstür¬
zen vi < ajsn >; (събарям се) 'einstür¬
zen vi <z/sn>, Zusammenstürzen
auch übertr vi <a/sn> 2. übertr
(грохвам) zu'sammenbrechen vi
< 16a/sn >
руч|а, -йш (-äx) uv (вода) 'rauschen vi
<hb>; (мотор) 'summen vi <hb>,
'brummen vi <hb>; (музикален
инструмент) 'tönen vi <hb>, 'klingen
vi <21jhb>; 'dröhnen vi <hb>\
(сирена) 'heulen vi <hb>; (автомо¬
билна сирена) 'hupen vi < hb >
руче|й (-ят) m, -и pl Bach m 2
ручйл|о n, -a pl Mus 'Baßpfeife /16 des
'Dudelsacks
руш|а, -йш (-йх) uv 'einreißen vt
<23a>, 'niederreißen vt <23a>,
zer'stören vt < b > auch übertr, s ce
'einfallen vi <3ajsn>, 'einstürzen vi
< a /sn >
рушвет m, -и pl Bestechung / 17,
BeStechungsgeld n 21, 'Schmiergeld
рушветчййство n nur sg Bestechung
/17, Bestechlichkeit /17
рушветчй|я nt, -и pl bestechlicher
Mensch m 8
рушител (-ят) m, -и pl Zerstörer m 4;
Ver'letzer m 4
ръб (ръбът) m, ръбове pl 1. 'Kante/16,
Rand m 3 2. (чупка на панталон)
'Bügelfalte / 16 3. (шев) Naht / 14;
(обшит край на дреха) Saum т 2 0
чорапи без ~ 'nahtlose 'Strümpfe
т 2/pl
ръбат adj 1. 'kantig 2. übertr 'böse,
'ruppig
ръбест adj 'kantig, 'vielkantig
ръб|я, -иш (-йх) uv Säumen vt, umSäu¬
men vt <b>, 'einsäumen vt <a>,mit
'einem Saum ver'sehen vt < 19b >
ръв|а, -еш (-äx) uv - ръфам
ръв|ам, -аш (-ах) uv = ръфам
pir|aM, -аш (-ах) uv Stoßen vf < 34 >,
'stechen vt < 16 >; « ce sich Stoßen vr
<34>, sich Stechen vr < 16 >
ръгби n nur sg Sport 'Rugby n
ръгв|ам, -аш (-ах) uv; ръгн|а, -еш (-äx) v
Stoßen vt <34>, Stechen vt <16>
ръж / nur sg Bot 'Roggen m 4
ръжда / nur sg Rost m 1 /sg auch Bot
ръждав|ея, -ееш (-ях) uv = ръждясвам
ръждив adj 1. 'rostig, 'rostbedeckt,
ver'rostet 2. (цвят) 'rostfarben
ръждясал adj ver'rostet, 'rostig
ръждясв|ам, -аш (-ах) uv; ръждяс1ам,
-аш (-ах) V 'rosten vi <hb>, ver'rosten
vi < Ь/sn >
ръжен adj 'Roggen-
ръжен m, -и pl I. 'Feuerhaken m 4,
'Schürhaken 2. (шиш) 'Bratspieß m 1
O пека някого на ~ jmdn. 'zappeln
'lassen vt <3/hb>; jmdm. die 'Hölle
heiß 'machen; срещу ~ не се рйта
man soll nicht 'wider den 'Stachel 'lök-
ken
ръженй к m, -ци pl 'Roggenbrot n 20
ръженица /nur sg 'Roggenstroh n 20/sg
ръ|ка /, -це pl 1. (кйтка) Hand / 14 2.
(крайник) Arm m 1 3. (почерк) 'Hand-
763
ръкомахам
schrift / 17 4. (имотно положение)
Stand т 2; човек от долна * ein
Mann т 3 'niederen 'Standes, ein 'klei¬
ner Mann 5. Wiederholung/17 'eines
'landwirtschaftlichen 'Arbeitsganges;
беритба втора » 'zweite 'Lese/16 O
вдигам s a) die Hand'heben <14>
b) (ученик) sich 'melden vr; вдигам a
срещу някого die Hand 'gegen jmdn.
er'heben < 14b >; вдигам а от
някого iibertr die Hand von jmdm.
'nehmen < 16 >; вдигам ръце die
'Hände 'heben, sich er'geben vr
< 15b >; връзвам ръцете на някого
iibertr jmdm. die 'Hände 'binden
< 27 >; вързан в ръцете 'ungeschickt;
горе ръцете! 'Hände hoch!; дясна а
съм на някого jmds. 'rechte Hand sein
vi < B >; едно на a umg ganz ge'wiß;
здрава a iibertr 'eine 'feste Hand;
идвам c празни ръце mit 'leeren 'Hän¬
den 'kommen vi <33/sn>; измивам
си ръцете iibertr 'seine 'Hände in 'Un¬
schuld 'waschen < 4 >; имам златни
ръце umg 'goldene Hände 'haben
< A >; имам лека a ge'schickte
'Hände 'haben; махвам а от нещо
umg von etw. 'ablassen vi <3a/hb>,
die 'Finger von etw. 'lassen <3>;
минава ми през ръцете durch 'meine
'Hände 'gehen vi < 13/sh>; на бърза
a umg auf die 'Schnelle, in 'aller 'Eile,
im 'Handumdrehen; нося някого на
ръце iibertr jmdn. auf'Händen 'tragen
< 4 >; от втора a aus 'zweiter Hand;
отпускам ръце iibertr den Mut 'sinken
'lassen vi < 3/hb >; подавам a iibertr
die 'Hände 'reichen; под а ми c od
имам нещо под a iibertr etw. bei der
Hand 'haben; потривам ръце iibertr
sich die 'Hände 'reiben vr <23>,
'schadenfroh sein; работна a 'Ar¬
beitskräfte / 14//?/; подлагам a
'betteln vi <hb>\ работя на a ma-
nu'elle 'Arbeit 'leisten, 'handwerklich
produzieren vt <d>; развързвам
ръцете на някого jmdm. freie Hand
'lassen; а за a Hand in Hand auch
iibertr, c голи ръце mit 'bloßen Hän¬
den; c две ръце iibertr mit 'beiden
'Händen, gern, bereitwillig; скръст¬
вам ръце iibertr die 'Hände in den
Schoß 'legen; die 'Arme verschrän¬
ken; турям а на нещо iibertr die
Hand auf etw. 'legen, sich etw. 'aneig¬
nen vr <a>; човек c широка a
'großzügiger Mensch m 8, 'freigebiger
Mensch
ръкав m, -и pl 1. 'Ärmel m 4 2. (на река)
Arm m 1, 'Flußarm O вали дъжд като
из ~ es gießt wie aus 'Kannen;
запретвам ~ и iibertr die 'Ärmel
'hochkrempeln < a >, sich an die 'Ar¬
beit 'machen vr; ни в клин, ни в ~
nichts 'Halbes und nichts 'Ganzes
ръкавел|а / -и pl 1. (маншета)
Man'schette /16 2. (ръкав) 'Ärmel¬
schoner m 4
ръкавнц|а /, -и pl 'Handschuh m 1 O
пипам c ~ и iibertr mit Glacehand¬
schuhen 'anfassen vt <a>; хвърлям
~ ата iibertr den 'Fehdehandschuh
'werfen < 16 >; ~ и c един пръст
'Fäustlinge pl
ръковод|ен, -ни adj 'führend, 'leitend;
- ни кадри 'leitende 'Kader pl, 'Füh¬
rungskader; ~ но начало 'Leitprinzip
n 20’" ой/ 31; ä пост 'leitende'Stellung
/17
ръководител (-ят) m, -и pl 'Leiter m 4,
'Führer m 4
ръководители|a f -и pl 'Leiterin / 18,
'Führerin /18
ръководете[o n, -a pl 'Leitung / 17,
'Führung / 17, 'Leitungsorgan n 20*
ръковод|я, -иш (-их) uv 'leiten vt, 'füh¬
ren vr; s ce geleitet [ge'führt] 'werden
vi <18/sn>; sich 'leiten 'lassen vr
< 3 > (от von J)
ръкодел|ен, -ни adj 'Handarbeits-, 'Na-
delarbeits-
ръкодели|е n, -я pl 'Handarbeit / 17,
'Nadelarbeit /17
ръкойк|а / -и pl Ge'treidebündel n 23,
'Garbe /16; (слама) 'Handvoll / Stroh
ръкомах|ам, -am (-ax) uv 1. (жести-
ръкопашен
764
кулйрам) gestikulieren vi < d/hb > 2.
(за поздрав) 'winken vi <hb>, zum
Gruß 'winken, 'zuwinken vi <zjhb>
(на някого jmdm.)
ръкопаш|ен,-ни adj: » бой'Nahkampf
m 2
ръкопйс nt, -и pl 1. Manu'skripl n 20;
(оригинален текст) Originaltext m 1
2. (литературен паметник) 'Hand¬
schrift /17
ръкопис|ен, -ни adj 'handschriftlich,
'Handschriften-; ~ на буква 'Schreib¬
buchstabe m 7
ръкопляскам, -аш (-ах) uv applau-
'dieren vi < djhb > (на някого jmdm.),
'Beifall 'klatschen, 'klatschen vi <hb>
ръкопляскан е n, -ия pl Ap'plaus nt 1,
'Beifall m 2/sg, 'Klatschen n 23Jsg
ръкополаг ам, -аш (-ах) uv, ръкопо¬
ложа, -иш (-их) V Rel 'segnen vt,
'weihen vt (за zu 5)
ръкостискан е n, -ия pl 'Händedruck
m 2, 'Händeschütteln n 23jsg
ръкув|ам се, -аш се (-ах се) uv die Hand
'geben < 15 > (c някого jmdm.), sich
die 'Hände 'schütteln vr (c някого mit
jmdm.)
ръкуван|е n, -ия pl 'Händeschütteln
n 23jsg, 'Händedruck m 2
ръмеж nt nur sg (дъжд) 'leises 'Rauschen
n 23/sg
ръмж|а, -йш (-äx) uv (куче) 'knurren vi
<hb>, 'anknurren <a> (протйв
някого jmdn.) auch übertr
ръм|й (-я) uv unpers es 'nieselt, es 'tröp¬
felt .
ръмол|й, -ят (-я, -яха) uv nur 3. Pers
1. (вода) 'raunen vi <hb> 2. (дъжд)
'nieseln vi <hb>, 'sprühen vi <hb>,
'tröpfeln vi <hb>
ръсв|ам, -аш (-ах) uv; ръсн|а, -еш (-ах) v
1. (течност) 'spritzen vi <hb>, 'sprü¬
hen vi <hb>, be'spritzen vt <b>,
be'sprengen vt <b>, be'sprühen vt
<b> 2. (със сйтно) be'streuen vt
<b>
ръст (-ът) m, -ове pl 1. 'Größe / 16,
Wuchs nt 2; нйсък на ~ klein von
Wuchs 2. (при готово облекло) 'Grö¬
ße 3. 'Wachstum n 22/sg
ръс|я, -иш (-их) uv 1. (c течност) 'sprit¬
zen vt, 'sprengen (нещо od c нещо etw.
od mit etw. 3); be'spritzen vt <b>,
be'sprühen <b> (нещо c нещо etw.
mit etw. 3) 2. (c нещо сйтно) be'streuen
<b> (c mit 3), 'streuen (нещо върху
нещо etw. auf etw. 4) 3. umg (пилея)
ver'streuen vt < b >, verlieren vt
<32b>, 'fallenlassen vt <18a>
рът (-ът) m, -ове pl — рид
рътлйн|а /, -и pl 'kleiner 'Hügel m 4,
'kleine 'Anhöhe/16, 'kleine Er'hebung
/17
ръф|ам, -аш (-ах) uv zer'beißen vt
< 21 b >; (със зъбите mit den 'Zähnen)
zer'reißen vt <21b>, zer'fetzen vt
< b >, zer'stückeln vt < b >; ä ce
'ausfransen vi < zjsn >
ръч ен, -ни adj Hand-; mit der Hand
'angefertigt, manu'ell ge'fertigt; ~ на
работа 'Handarbeit/17; » часовник
'Armbanduhr /17; ~на продажба
'Straßenverkauf m 2, ambulanter
Ver'kauf
ръченйц|а / -и pl 1. Ratsche'niza /,
bulgarischer 'Reigentanz m 2 2. Me-
lo'die / 16 für 'einen bul'garischen
'Reigentanz
ръчк|а /, -и pl Griff m 1, 'Handgriff;
(лост) 'Hebel m 4
ръчк[ам, -аш (-ах) uv = ръгам
ръчно adv manu'ell, mit der Hand
рьонтген m nur sg = рентген
рядко adv 1. 'selten; übertr 'außerge¬
wöhnlich; 'ungewöhnlich; ~ даровйт
ученйк 'ungewöhnlich ['selten] be'gab-
ter 'Schüler m 4 2. dünn, 'wäßrig; ~
сварена каша dünn ['wäßrig]
ge'kochter Brei m 1 3. dünn, 'spärlich,
in 'größeren 'Abständen
рядкост /, -и pl 'Seltenheit / 17, Ra-
ri'täl /17
рядък, редки adj 1. (честота) 'selten;
рядко растение 'seltene 'Pflanze /16;
~ гост 'seltener Gast m 2; (единйчен)
vereinzelt; редки минувачи ver'ein-
765
сабя
zelte Pas'santen m S/pl 2. 'wäßrig,
dünn, ver'dünnt; рядка каша 'dünner
Brei ml; ~ разтвор'wäßrige'Lösung
/17 3. dünn, mit 'größeren 'Zwischen¬
räumen ver'sehen, 'spärlich, 'schütter;
рядка гора 'lichter Wald m 3; редки
зъби 'unregelmäßige 'Zähne pl; 'lük-
kenhaftes Ge'biß n 20; рядка брада
'dünner ['spärlicher, 'schütterer] Bart
m 2; рядка мрежа 'weitmaschiges
Netz n 20; рядко платно 'lockeres
Ge'webe n 23
рязан adj 1. ge'schnitten, zer'schnitten;
~o зеле ge'schnittenes Kraut n 22;
Gartenb, Landw ver'schnitten; ~ o
лозе 'Weinberg m 1 ['Weinanpflanzung
/17] mit verschnittenen'Rebstöcken
2. zer'sägt, ge'sägt; ~ и дърва 'Schnitt¬
holz n 22 3. ge'schnitzt; - таван
ge'schnitzte 'Decke /16
рязанка /, -и pt = резанка
рязв|ам, -аш (-ах) uv; рязна, резнеш
(рязнах od резнах) v 1. 'schneiden vt
<21, d-tt>, 'einen Schnitt 'machen;
(бодна) 'stechen vt <16>; нещо го
~ а през кръста es sticht ihm im Kreuz
2. (правя драскотина) 'ritzen vt, 'einen
'Kratzer 'beibringen <24a> (някого
jmdm.) 3. (отрязвам) ein 'wenig [ein
'kleines Stück] 'abschneiden vt <21a,
d-tt>; резни ми от салама! 'schneide
mir ein 'Stückchen von der Wurst ab!
рязка/ резки pl 1. (драскотина) 'Krat¬
zer m 4; (белег) 'Kerbe /16, 'Einschnitt
m 1 2. (по лицето im Ge'sicht) 'Falte
/16, 'Furche /16 3. (черта) Strich m 1
4. (белег по кожата) 'Narbe / 16
5. (пролука) Spalt m 1
рязък, резки adj 1. (за звук, глас)
schrill, 'schneidend, 'gellend 2. (за
цвят) grell, 'schreiend 3. 'deutlich,
kraß, scharf; рязка граница 'scharfe
'Grenze /16; в рязко противоречие c
in 'krassem 'Widerspruch mit 3; ~
профил Scharfgeschnittenes Pro'fil
n 20* 4. 'heftig, über'raschend, plötz¬
lich, scharf, 'stechend; рязко движение
'heftige Be'wegung /17; ~ завой
'scharfe 'Kurve/16; резки болки 'ste¬
chende 'Schmerzen m 9jpl; рязка
миризма 'stechender ['beißender]
Ge'ruch m 2; рязко падане на цените
'Preissturz т 2 5. übertr grob, schroff,
scharf; c ~ тон in 'scharfem Ton; ~
езйк übertr 'scharfe 'Zunge /16; ~
отговор 'schroffe 'Antwort / 17
рязън m, -и pl = резен
ряпа /, репи pl 'Rettich m 1 O сея на
корена му - umg den 'Kümmel aus
dem 'Käse 'bohren ['klauben]
c
c (od със, wenn das folgende Wort mit c od
3 anfängt) präp 1. mit 3 2. (обиколен
от) von O пълно ~ картофи voll
Kar'toffeln; ~ намерение in der 'Ab¬
sicht; не съм добре със здравето mir
geht es gesundheitlich nicht gut; ~
яденето сме добре mit dem 'Essen
sind wir zu'frieden; ~ време mit der
Zeit; zur 'rechten Zeit; ~ дни 'tage¬
lang; ~ хиляди zu 'Tausenden; гърди
~ гърди Brust an Brust; лице -
лице von 'Angesicht zu 'Angesicht;
съгласно ~ im 'Einklang mit 3;
entsprechend 2; съобразно - ent¬
sprechend 2; 'unter Be'rücksichtigung
von 3; оглед на im 'Hinblick auf 4; очи
~ очи 'Auge in 'Auge; - часове 'stun¬
denlang; ~ осем години по-голям um
acht 'Jahre 'älter; часовникът е ~ един
час напред die Uhr geht 'eine 'Stunde
vor; хайде със здраве! bleib ge'sund!;
мошеник - мошеник! so ein 'Schurke!;
ver'flixter 'Gauner!
саботаж m, -и pl Sabo'tage /16
саботаж|ен, -ни adj Sabo'tage-
саботйр|ам, -аш (-ах) uv, v sabo'tieren
vt <d>
саботьор m, -и pl Saboteur [..'tor] m 1 *
саботьорски adj Sabo'teur-; Sabo'tage-
саб|я / -и pl 'Säbel m 4
саварина
766
саварйи|а /, -и pl mit 'Zuckersirup
ge'tränktes Ge'bäck n 20
cär|a /, -и pl 'Saga/15
садйз[ъм (-мът) m nur sg Sa'dismus
m 11 jsg
садил Io n,-zpl Gartenb 'Pflanzholz n 22
садйст m, -и pl Sa'dist m 8
садистйч|ен, -ни и. садйстки adj sadi¬
stisch
садйстк|а/, -и pl Sa'distin/18
сад|я, -йш (-йх) uv 1. (семе) 'säen vt
2. (разсад) 'setzen vt, 'pflanzen 3. (гра¬
дина) 'anlegen vt < a >
сажд|а /, -и pl 'Rußflocke / 16; nur pl
Ruß m 1
саждйв adj ver'rußt, rußig
саз m, -овеpl Schilf n 20, 'Schilfrohr n 20
саздърм|а / -й pl in 'Schafmagen
ge'fülltes ge'bratenes Fleisch n 20, 'eine
Art 'Preßkopf
сайбййк|а / -и pl veralt 'Herrin / 18,
Besitzerin / 18; 'Wirtin /18
сайбй|я/ -и pl veralt Herr m 8, Be'sitzer
m 4; Wirt m 1
сайвант m, -и pl 1. 'Vordach n 22;
Ter'rasse / 16 2. 'Schuppen m 4 3.
'Schutzdach
сайдер m, -и pl alkoholfreies, ge'zuk-
kertes und aromati'siertes Ge'tränk n 20
сак m, -ове pl 1. 'Beutel m 4; 'Camping¬
beutel 2. Fischerei 'Kescher m 4
сакат adj 1. verkrüppelt, lahm,
ge'lähml, 'körperbehindert 2. übertr
halb, ver'pfuscht
сак|о n, -ä pl 'Sakko m 6 odn 24, 'Jacke
/16, Jackett n 20 od 24
саксй|я/, -и pl 'Blumentopf m 2 O расъл
в x verhätschelt
саксофон m, -и pl Saxo'phon n 20
сакъз m, -и pl umg 'Kaugummi m 6
сакън Interj umg 1. paß auf, 'Achtung! 2.
es hat 'keinen Zweck; 'lassen wir das!
Чал m, -ове pl Floß n 20a; 'Fähre/ 16
2сал adv volles t nur, bloß
салам m, -и pl Wurst /14; cyx ~ harte
Wurst, 'Dauerwurst
саламанд|ър m и. саламанд|ра / -ри pl
Zoo! Sala'mander m 4
саламджййннц|а/, -и pl 'Wurstgeschäft
n 20, 'Fleischerladen m 5
саламджййскн adj 'Fleischer-, Wurst-
саламджй я / -и pl 'Wurstmacher m 4,
'Fleischer m 4
саламур|а / -и pl 'Salzlake / 16, 'Salz¬
wasser n 23
саламурен adj 'Salzwasser-, 'Salzlaken-
салат а /, -и pl Sa'lat m 1; 'Kopfsalat,
'Staude / 16 Sa'lat O руска x Kar-
'toffelsalat mit Mayon'naise, Fleisch
und Ge'müse
салат|ен, -ни adj Sa'lat-
салдо n, салда pl Fin 'Saldo m
салеп m, -и pl 1. Bot 'Knabenkraut n 22
2. (питие) Sa'lepschleim m 1
салицйл m nur sg Sali'zyl n 20; umg
Sali'zylsäure /16
салицйлов adj Sali'zyl-; ~ а киселина
Sali'zylsäure /16
салкъм m, -и pl umg A'kazie / 16
салкъмен adj umg A'kazien-
сало n nur sg Schmer m 1 od n 20
салон m, -и pl Sa'lon m 6; Saal ml{pl
Säle)
салон|ен, -ни adj Sa'lon-
салтамарк|а /, -и pl 'Jäckchen n 23,
'Pelzjäckchen
салтанат m, -и pl umg Prunk m 1, Glanz
m 1
салтомортале n nur sg 'Salto mor-
'tale m
салфетк|а / -и pl Servi'ette /16
салца / nur sg To'malenpüree n 24 od
f 15; To'matensoße /16
салют m, -и pl Sa'lutm 1; Sa'lutschuß m 2
салютйр|ам, -am (-ax) uv, v Mil sa¬
lutieren vi < d/hb >, grüßen vi < hb >
сам 1. allein, al'leinstehend l.pron selbst
O от само себе си von selbst; ~ по себе
си a) an sich b) von selbst; ~ -самйн ganz
al'lein, mutterseelenal'lein; ~ -самйчък u.
~ -саменйчък ganz al'lein
самар m, -и pl 'Tragsattel m 5, 'Sattel
самарджй|я/, -и pl 'Sattler m 4
самарян|ин m, -и pl Sama'riter m 4;
милостивият « der barmherzige Sa¬
ma'riter
767
самоиздържам се
самарянк|а /, -и pl Sama'riterin / 18;
veralt 'Krankenschwester /16
самарянски adj 'Schwestern-
сам|ец m, -цй pl 1. Al'leinstehender
ml*; 'Einzelgänger m 42. (животно
Tier) 'Männchen n 23
самнч|ък, -ки adj al'lein; ganz al'lein
самк|а / -и pl (Tier) 'Weibchen n 23
само adv nur, bloß; ~ и ~ да nur um
zu; ~ да nur um zu; стига ~ да wenn
nur; станал съм ~ кал voll Schmutz
sein vt <B>
самобйтен, -ни adj origi'nell; 'eigen¬
ständig
самобитност / nur sg Originali'tät /
ll/sg; 'Eigenart/17; 'Eigenständigkeit
/17lsg
самобръсначка / -и pl Rasierapparat
m 1; електрическа » elektrischer
Rasierapparat m 1
самовар m, -и pl Samo'war m 1*, 'Tee¬
maschine /16
самовйл|а/, -и pl = самодива
самовлйст|ен, -ни adj Selbstherrlich
самовластие n nur sg 'Selbstherrschaft
/17
самовнушени [е n, -я pl 1.'Einbildung
/17 2. Autosuggesti'on /17
самов6л|ен, -ни adj 'eigenmächtig
самовъзпитав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самовъзпйт|ам се, -аш се (-ах се) v
sich selbst er'ziehen vr < 32b, h-g >
самовъзпитаяие n nur sg 'Selbsterzie¬
hung/17
самодеен, -йни adj 1. Schöpferisch;
Selbsttätig 2. 'Laien-; Ama'teur-
самоде|ец m, -йци pl Mus, Theat 'Laien¬
künstler m 4
самодейност / nursg 1. Eigeninitia'tive
/ 16 2. 'Laienkunst / 14; худо¬
жествена ~ 'künstlerische 'Selbst¬
betätigung /17; 'Laienkunst
самодйв|а /, -и pl Myth 'Waldfee / 16;
'Bergfee
самодйвски adj 'Feen-; 'feenhaft
самодоволен, -ни adj 'selbstzufrieden
самодоволство n nur sg 'Selbstzufrie¬
denheit /17
самодържав|ен, -ни adj 'Selbstherr¬
schafts-; Selbstherrlich
самодържавие n nursg 'Selbstherrschaft
/17
саможертв|а/, -и pl 'Selbstaufopferung
саможйв adj 'eigenbrötlerisch; ver¬
schlossen
самозабрава / nur sg 'Selbstvergessen¬
heil /17
самозабравим се, -яш се (-ях се) uv;
самозабрав|я се, -иш се (-их се) v sich
ver'gessen vr < 15b >; sich selbst
ver'gessen
самозадоволство n nur sg 'Selbstzufrie¬
denheit /17; 'Selbstgefälligkeit /17
самозадоволявам се, -аш се (-ах се) uv;
самозадовол|я се, -йш се (-йх се) v
sich selbst ver'sorgen vr < b >
самозалъгвам се, -аш се (-ах се) uv;
самозалъж|а се, -сш се (самозалъгах
се) V sich selbst be'trügen vr < 40b >
самозапалвам се, -аш се (-ах се) uv;
самозапал1я се, -иш се (-их се) v sich
selbst ent'zünden vr < b >
самозастрелв1ам се, -аш се (-ах се) uv;
самозастрел|ям се, -яш се (-ях се) v
sich er'schießen
самозащита /nur sg 'Selbstverteidigung
/17
самозашнтяв|ам се, -аш се (-ах се) uv =
самозашишавам се
самозащищав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самозащит|я се, -йш се (-йх се) v sich
selbst verteidigen vr < b >
самозван adj 'Pseudo-, 'falsch;
usurpa'torisch
самозван ец m, -ци pl Usur'pator m 9a
самоиздръжка /, -и pl 'Selbstversor¬
gung / 17; Wirtsch materielle 'Eigen¬
verantwortlichkeit / 17, materielle
'Eigenständigkeit / 17; 'Eigenerwirt¬
schaftung/ 17 der 'Mittel; на « съм
materiell 'eigenverantwortlich sein vi
<B>
самоиздърж ам се, -аш се (-ах се) uv
sich selbst ver'sorgen vr <b>, mate¬
riell auf 'eigenen 'Füßen 'stehen vi
< I0l//i6 >
самоизключвам се
768
самоизключвам се, -аш се (-ах се) uv;
самоизключ|а се, -иш се (-их се) v sich
'ausschlieOen vr <32a>, sich selbst
'ausschließen
самоизлъгв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоизлъж|а се, -еш се (самоиз-
лъгах се) v sich selbst be'trügen vr
<40b>
самоизмам|а /, -и pl Selbsttäuschung
/17, 'Selbstbetrug m 2
самоизмамвам се, -аш се (-ах се) uv;
самоизмам|я се, -иш се (-их се) v sich
selbst 'täuschen vr, sich selbst be'trügen
vr <40b>
самоизм1чв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоизмьч|а се, -иш се (-их се) v sich
selbst 'quälen vr
самоизобличав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоизоблич|а се, -йш се (-йх се) v
sich selbst ent'larven vr <b>, sich
selbst 'bloßstellen vr <a>
самоизтезав|ам се, -аш се (-ах се) uv
sich selbst 'quälen vr
самоизтреблеия|е n, -я pl 'Selbstver¬
nichtung /17, 'Selbstausrottung f 17
самоизяжд|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоизям се, самоизядеш се (само-
изядох се) V sich 'gegenseitig ver-
'schlingen vr < 27b >; sich 'gegenseitig
'auftressen vr < 15a >
самоинициатйв1а /, -и pl 'Eigeninitiative
/16
самоконтрол m nur sg 'Selbstkontrolle
/16
самокрйтик|а /, -и pl 'Selbstkritik /17
самокритикув|ам се, -аш се (-ах се) uv
'Selbstkritik 'üben; sich selbst kritisie¬
ren vr <d>
самокритйч|ен, -пи adj 'selbstkritisch
самолет nt, -и pl 'Flugzeug n 20;
разузнавателен - 'Aufklärungsma¬
schine /16, 'Aufklärer m 4; ггьтнически
~ Passagierflugzeug; боен -
'Kampfflugzeug; реактивен ~
'Düsenflugzeug; селскостопански ~
Ag'rarflugzeug
самол£т|ен, -ни adj 'Flugzeug-; 'Luft¬
fahrt-
самолетоносач m, -и pl Mil 'Flugzeug¬
träger m 4
самолйчно adv in 'eigener Per'son;
persönlich
самоличност f nur sg 'Angaben / 16//»/
zur Per'son; Identi'tät / 17; устано- .
вяпам — та identifl'zieren vr < d > (на
някого jmdn.)
самолюбйв adj 1. ego'islisch, 'selbst¬
süchtig 2. 'ehrgeizig; 'selbstgeläl-
,ig . .
самолюбие n nur sg 'Eigenliebe /16
самомнение n nur sg 'Eigendünkel m 4,
'Einbildung/17
самомнйтел|ен, -ни adj 'eingebildet
самонаблюдав|ам се, -аш се (-ах се) uv
sich selbst be'obachten vr < b >
самонаблюд£ни|е n, -Я pl 'Selbstbeo¬
bachtung/ 17
самонадеян adj 'selbstgefällig, über-
'heblich; (самоуверен) 'selbstbe¬
wußt
самонадеяност f nur sg 'Selbstgefällig¬
keit / \l/sg, Überheblichkeit / 17;
(самоувереност) 'Selbstbewußtsein
n 23, 'Selbstvertrauen n 23
самонараняв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самонаран|я се, -йш се (*йх се) v sich
selbst verletzen vr < b > [ver'wunden
vr <b>)
самообвинение n, -я pl 'Selbstbeschul¬
digung / 17
самообвинявам се, -аш се (-ах се) uv;
самообвин|я се, -йш се (-йх се) v sich
selbst be'schuldigen vr <b> [Ankla¬
gen vr < a > ] auch Jur
самообесв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самообес(я се, -иш се (-их се) v sich
er'hängen vr <b> ['aufhängen vr
<a>]
самооблаг|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самооблож|а се, -иш се (-их се ) v
Wirtsch sich frei'willig 'eine 'Abgabe
(für 'öffentliche 'Zwecke) 'auferlegen vr
<c>
самооблагане n, -ия pl Wirtsch 'Selbst¬
besteuerung/ 17
самообладав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
769
самороден
самооблада|я се, -еш се (-х се) v sich
beherrschen vr <b>
самообладание n nur sg 'Selbstbeherr¬
schung / \l/sg, 'Fassung / 17,
Beherrschtheit /17/sg
самообладая се t самообладавам се
самообложа се f самооблагам се
самообразовам се, -аш се (-ах се) uv
sich selbst 'bilden vr
самообразование n nur sg 'Selbststu¬
dium n 28, 'Selbstunterricht m I/sg
самообразовател|ен, -ни adj 'Selbststu¬
dien-; autodi'daktisch
самообслужване n nur sg 'Selbstbedie¬
nung / 17/sg; магазйн на - Hdl
'Selbstbedienungsgeschäft n 20
самоограничавам се, -аш се (-ах се) uv;
самоогранич|а се, -йш се (-йх се) v
sich selbst beschränken vr <b>;
(материално) sich selbst 'einschrän¬
ken vr <a>
самоопознав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоопознй|я се, -еш се (-х се) v sich
selbst 'kennenlernen vr <a>
самооправдав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самооправда|я се, -еш се (-х се) v sich
'rechtfertigen vr
самоопределение и, -я pl Pol 'Selbstbe¬
stimmung/17; право на * Recht и 20
auf 'Selbstbestimmung
самоопределим се, -яш се (-ях се) uv;
самоопредел|я се, -йш се (-йх се) v
seine 'eigenen Entscheidungen 'fällen,
'über sich selbst bestimmen
самоосъзнав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоосъзна1я се, -еш се (-х се) v sich
'seiner selbst be'wußt 'werden vi
< 18 jsn>
самоотбрана /nur sg 1. 'Selbstverteidi¬
gung/ 17 2. Jur 'Notwehr / 17jsg
самоотвержен adj 'selbstlos, 'aufop¬
fernd, 'aufopferungsvoll
самоотверженост / nur sg 'Selbstlosig¬
keit / 17/sg, 'Aufopferung / 17/sg
самоотлъчв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоогтьч|а се, -иш се (-их се) v
'eigenmächtig ver'lassen <ЗЬ> (от
нещо etw. 4)
49 Wtb. Bulg-Dt.
самоотлъчка / nur sg 'eigenmächtiges
Ver'lassen n 23jsg (от нещо von etw. J)
самоотрицание n nur sg 'Selbstlosigkeit
HUsg
самоотрйч|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоотрека се, самоотречеш се
(самоотрекох се) v 'selbstlos sein vi
<B>; sich von 'allen 'irdischen
'Gütern 'lossagen vr <a>
самопйск|а /, -и pl umg 'Füllfederhalter
m 4, 'Füller m 4
самопожертвовател|ен, -ни adj 'selbst¬
aufopfernd, 'selbstlos, 'aufopferungs¬
voll
самопожертвователност / nur sg
'Selbstaufopferung / 17, 'Selbstlosig¬
keit/ 17/sg
самопожертвувам се, -аш се (-ах се) uv
sich 'aufopfern vr < а >, sich 'hingeben
vr < 15a > (за für 4); sich 'opfern vr (за
für 4)
самопризнание n, -я pl Ge'ständnis n 27
auch Jur
саморазкрнтикув|ам се, -аш се (-ах се)
V 'gründlich 'Selbstkritik 'üben
саморазобличав|ам се, -аш се (-ах се)
uv sich selbst ent'Iarven vr <b>
саморазправа /, -и pl 1. Jur 'eigen¬
mächtige 'Abrechnung /17, 'ungesetz¬
liche 'Rechtshandlung / 17 2. (от¬
мъщение) 'Racheakt m 1
саморазправим се, -яш се, (-ях се) uv;
саморазправ|я се, -иш се (-их се) v Jur
'eine 'eigenmächtige ('ungesetzliche]
'Rechtshandlung 'vornehmen < 16a >;
'abrechnen vi < z/hb > (c някого mit
jmdm.); (отмъщавам се) sich 'rächen
vr (c an 3)
саморазпускам се, -аш се, (-ах се) uv;
саморазпуска се, -еш се (-ах се) v sich
selbst 'auflösen vr <a>; von selbst
ausein'andergehen vi <13a/sn>
саморазтур|ям се, -яш се (-ях се) uv;
саморазтур|я се, -иш се (-их се) v sich
selbst 'auflösen vr <a>
саморас|ъл, -ли adj wild ge'wachsen;
von selbst ge'wachsen
самород|ен, -ни adj 1. Min ge'diegen;
самородност
770
2. übertr (майстор) ge'boren 3. (ориги¬
нален) 'urwüchsig
самородност / nur sg Min Gediegenheit
/17/sg; übertr 'Urwüchsigkeit /17/sg
саморъч|ен, -ни adj 'eigenhändig
самоснимачк|а /, -и pl Foto 'Selbstaus¬
löser m 4
самосто|ен, -йни adj 'selbständig;
'besondere
самостонност / nur sg = самостоя¬
телност
самостоятелен, -ни adj = самостоен
самостоятелност / nur sg 'Selbständig¬
keit / \l/sg, 'Eigenständigkeit/17
самосъзнание n nursg 'Selbstbewußtsein
n 23
самосъхранение n nur sg 'Selbster¬
haltung/ 17/sg; инстинкт за ~ 'Selbst¬
erhaltungstrieb m 1
самота / nur sg 'Einsamkeit f Ml sg
самот|ен, -ни adj 'einsam, allein
самотни |к m, -ци pl 'Eigenbrötler m 4,
'Sonderling m 1*
сам6тинц|а /, -и pl 'Eigenbrötlerin /18
самотност / nur sg 'Einsamkeit /11/sg,
Verlassenheit / \ l/sg
самоубие |ам се, -am се (-ах се) uv;
самоубия се, -еш се (-х се) v 'Selbst¬
mord be'gehen < 13b>, sich das 'Le¬
ben 'nehmen vr < 16 >
самоубн|ец m, -йциpl 'Selbstmörder m 4
самоубнйств|о n, -a pl 'Selbstmord m 1
самоуважав|ам се, -аш се (-ах се) uv
'etwas auf sich 'halten vr <3>, sich
selbst 'achten vr, 'Achtung vor sich
selbst 'haben < A >
самоуважение n nur sg 'Selbstachtung
/17/5*
самоуверен adj 1. 'selbstsicher 2. (ca-
монадеян) 'selbstgefällig, überheblich
самоувереност / nur sg 1. 'Selbstsicher¬
heit / 17 2. (самонадеяност) 'Selbst¬
gefälligkeit /17/5*, Überheblichkeit /
17
‘самоук adj autodi'daktisch 'ausgebil¬
det
2самоук m, -и pl Autodidakt m 8
самоунижав ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоуниж|а се, -йш се (-йх се) v sich
selbst erniedrigen vr < b >
самоунижени|е n, -я pl 'Selbsterniedri¬
gung/17
самоуннпюжав|ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоунищож|а се, -йш се (-йх се) v
sich selbst verdichten vr <b> [zu-
'grunde 'richten vr]
самоунищожение n nur sg 'Sei bst Ver¬
nichtung /11/sg
самоуправление n, -я pl 'Selbstver¬
waltung/ 17
самоуправлявам се, -аш се (-ах се) uv
sich selbst ver'walten vr < b >; Pol sich
selbst re'gieren vr <d>
самоупрекв ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоупрекн|а се, -еш се (-ах се) v sich
selbst 'Vorwürfe 'machen vr; sich selbst
den 'Vorwurf 'machen (в нещо 2)
самоуспокоение n nur sg 'Selbstberuhi¬
gung/ 17/j*
самоуспокояв]ам се, -аш се (-ах се) uv;
самоуспокой се, -йш се (-йх се) v sich
selbst be'ruhigen vr <b>; sich
be'schwierigen vr < b >; übertr (за¬
блуждавам се) sich 'etwas 'vormachen
vr <a>
самоусъвършенствув|ам се, -аш се (-ах
се) uv sich vervollkommnen vr < b >;
sich 'selbständig 'weiterbilden vr < a >
(в професията im Be'ruf)
самоусъвършенствуване n nur sg 'eige¬
ne Vervollkommnung/17; (професия)
Qualifizierung /17
самоучнтел (-ят) m, -и pl 'Lehrbuch n 22
zum 'Selbstunterricht; ~ по бъл¬
гарски езйк Bul'garischlehrbuch zum
'Selbstunterricht; ~ за акордеон
'Lehrbuch für Ak'kordeon zum 'Selbst¬
unterricht
самохвал|ец m, -ци pl 'Angeber m 4,
'Prahlhans m 2
самохвалко m, -вци pl 'Prahlhans m 2
самохвалствЮ n, -a pl 'Eigenlob n 20;
Prahle'rei /17, 'Angabe /16
самоходен, -ни adj Tech 'selbstfahrend;
'Selbstfahr-; «v но шасй Ge'räteträger
m 4
771
сарказъм
самоцел f nur sg 'Selbstzweck m Ifsg
самоцел|ен, -ни adj sich selbst genü¬
gend; als 'Selbstzweck
самочувствие n nur sg 1. 'Selbstgefühl n
20/sg, 'Selbstbewußtsein n 23; голямо
[високо] - 'hohes 'Selbstbewußtsein
2. Ge'mütszusiand m 2 Окак е ~ то?
umg wie fühlst du dich [fühlt ihr euch,
'fühlen Sie sich]?
самси nur msgl. pron selbst, per'sönlich
2. adj (сам) al'lein, ganz al'lein
самум m, -и pl Meteor 'Samum m6odl*
самун m, -npl volkst \.La\bm 1; - хляб
ein Laib Brot 2. (хляб) 'Brotlaib
сам^р m, -и pl 1. Zool 'Zobel m 4
2. 'Zobelfell n 20, 'Zobelpelz m 1
самурен adj 'Zobel-; 'Zobelfell-; 'Zo¬
belpelz-
сан (-ът) m, -ове pl veralt 'Titel m 4,
'Würde/16
санат6р|ен, -ни и. санаториален, -ни
adj Sana'toriums-
санаториум т, -и pl Sana'torium п 28,
'Heilstätte /16
сангвиий|к т, -ци pl Sangu'iniker т 4
сангвинйчен, -ни adj sangu'inisch
саигвинйчк|а/, -и pl Sangu'inikerin/18
сандал /и, -и pl San'dale / 16
сандвич т, -и pl belegtes Brot п 20,
'Sandwich п
саидъ|к т, -ци pl 1. (мебел) 'Truhe /16
2. (амбалаж) 'Kiste/16, 'Kasten т 4
3. (кола) 'Kasten 4. volkst (ковчег)
Sarg т 2
санитар (-ят) т, -и pl Sani'täter т 4;
(болногледач) 'Krankenwärter т 4,
'Krankenpfleger т 4
санитарки, -ни adj Sanitäts-
саннтарк|а /, -и pl Sani'täterin / 18;
(болногледачка) 'Krankenwärterin
/18, 'Krankenpflegerin / 18
санким Partikel volkst 1. (всъщност)
'eigentlich 2. (тоест) das heißt 3. (най-
после) 'schließlich, 'eigentlich
4. (сиреч) als ob
санкционйр|ам, -am (-ax) uv, v sank¬
tionieren vf <d>
сйнкци|я /, -и pl Sankti'on /17; налагам
~ и Sankti'onen ver'hängen < b > (на
'über 4)
cauoBHHlK m, -ци pl veralt'Würdenträger
m 4
сактасе и, -та pl (игра) Sechsundsech¬
zig n
сантиментален, -ни adj sentimen'tal;
'rührselig
сантименталнич]а, -иш (-их) uv 'rührse¬
lig sein vi <B>, sich ge'fühlsselig
be'nehmen vr < 16b >; umg sich
ge'fühlsduselig be'nehmen
сантименталност / -и pl Sentimenta-
li'täl /17; umg Ge'fühlsduselei /17
сантиметров adj 1. Zenti'meter- 2. zenti-
'meterlang; пет ~ винт fünf
Zenti'meter 'lange 'Schraube / 16
саиткмет[ър m, -ри pl 1. (мярка)
Zenti'meter n 23, Abk cm Abk cm
2. (инструмент за мерене) 'Metermaß
n 20; 'Zollstock m 2, 'Schmiege /16
сапун m, -и pl 'Seife /16; ~ за пране
'Kernseife
сапуиар (-ят) m, -и pl 'Seifensieder m 4
сапуиарски adj 'Seifensieder-
сапуиджййниЩа /, -и pl 'Seifensieder¬
werkstatt / (-, -Stätten)
сапунджййски adj 'Seifensieder-
сапунджй|и m, -и pl ~ сапунар
сапунен adj 'Seifen-
сапуниер|а/ -и pl и. сапуннерк|а/, -и pl
'Seifendose /16
сапунйсв|ам, -aui (-ax) uv; сапунйфм,
-аш (-ax) v 'einseifen vf < а >
сапфйр in, -и pl Min 'Saphir m \*
сапфйр|еи, -ни adj 1. Min 'Saphir
2. (цвят) 'saphirblau
сапьор m, -и pl Mil Pio'nier m 1*
сара|й (-ят) /п, -и pl volkst Se'rail n 24
сарач /Ti, -и pl 'Sattler m 4
сарачннц|а /, -и pl 'Sattlerwerkstatt /
(-, -Stätten), Sattle'rei / 17
сарашки adj Sattler-
сардел|а/ -и pl 1. (риба) Sar'dine/16
2. (консерва) 'Dose/16 'Ölsardinen O
като - и umg wie die 'Heringe
сарделен adj Sar'dinen-
сарказъм (-мът) m, -ми p/Sar'kasmus m 11
саркастичен
772
саркастнч|ен, -ни adj sarkastisch
сарком|а / -и pl Med Sar'kom n 20*
саркофа|г m, -зи pl Sarko'phag m 1*
сарм|а / -й pl Kochk Rou'lade / 16;
зелеви ~ й 'Kohlrouladen / 16 pl\
лозови ~ й 'Weinblattrouladen O
дроб « 'Reisspeise/16 mit 'Lammle¬
ber
сатан|а m, -й pl 'Satan m 1*, 'Teufel m 4
сатанкнски, adj sa'tanisch, 'teuflisch
сателит m, -и pl Astr Satel'lit m 8 auch
übertr
сателйт|ен, -ни adj Satel'liten-
сатен m, nur sg Text Satin [..'te ] m 6
сатенен adj Text Sa'tin- [..'te-J
сатир m, -и pl Mith 'Satyr m 7 od 10
сатир а /, -и pl Lit Sa'tire /16
сатири|к nt, -ци pl Sa'tiriker m 4
сатирйч|ен, -ни adj Lit sa'tirisch; a
театър satirisches The'ater
сатър m, -и pl 'Fleischerbeil n 20
сафрид m, -и pl Zool 'Stöcker m 4
сахан m, -и pl volkst 'Kupferschüssel/16
сахат m, -и pl volkst 1. (час) 'Stunde/16
2. (часовник) Uhr /17
сачм|а /, -йр/1. (мунйции) 'Schrolkugel
/16 2. Tech 'Stahlkugel
сачмен adj Schrot- O ~ лагер Tech
'Kugellager n 23
сащйсв|ам, -аш (-ах) uv; сащйс|ам, -аш
(-ах) V umg durchein'anderbringen vr
< 24 >, ver'wirren vt < b >; * ce
durchein'andergeraten vi < 3bfsn >,
ver'wirrt sein vi < B >
сбабв|ам ce, -aui ce (-ax ce) uv; сбаб|я ce,
-иш се (сбабйх ce) v, 'schrumpelig
'werden vi < 18jsn>, 'faltig 'werden
сбабичасв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
сбабичас[ам се, -аш ce (-ax ce) v =
сбабвам ce
сбарв|ам, -аш (-ax) uv; сбар|ам, -аш
(-ах) V er'greifen vt < 21 b >, 'fassen vt,
'fangen vt <2>
сбйв|ам, -аш (-ax) uv; сбйя, сбйеш
(сбих) V (прах) zu'sammendrücken vt
<а>, zu'sammenstauchen vt <а>;
(предмети) zu'sammenrücken vr
< а >, ver'dichten vt < b >, kon¬
zentrieren vt <d>; s ce 1. sich
ver'dichten vr <b>2. fest 'werden vi
< 1 S/sn > 3. Text 'einlaufen vi
<9a/sn>, sich ver'filzen vr <b>
4. (xöpa) sich zu'sammendrängen vr
< a > 5. (побой) 'eine Prüge'lei 'anfan¬
gen < 2a >, 'anfangen sich zu 'prügeln
сбйван|е n, -ия pl 1. (сгъстяване)
Zu'sammendrängung/17, Konzentrie¬
rung/17 2. (пръст) Ver'härtung/17
3. (плат) 'Einlaufen n 23fsg 4. (бой)
Schlage' rei /17
сбнрк|а/, -и pl 1. 'Sammlung/17; ä ot
марки 'Markensammlung; ж от
картини'Bildersammlung; « стйхове
Gedichtsammlung; лирйческа * 'Ly¬
riksammlung, 'Lyrikband m 2 2. (съб¬
рание) Versammlung /17,'Sitzung
/П
сбирщин|а /, -и pl I. 'Haufen m 4
2. (xöpa) Ge'sindel n 23, Pack n 23/sg
сбит adj 1. (ricTo събран) zu'sammen-
gedrängt, eng, dicht; ~ а редица
'dichte 'Reihe /16; ~ едйн до друг
'einer an den 'anderen gedrängt; - a
верйга 'dichte 'Kette /16 2. (кратък)
kurz, straff; ~ o изложение 'kurze
l'straffe] 'Darlegung / 17 3. (затвър-
ден) fest
сбнтост/nur sg 1. (гъстота) 'Enge/16,
'Dichte/16 2. (кратко) 'Kürze/16/sg,
'Straffheit /17 3. (твърдост) 'Festig¬
keit /17/sg, Verhärtung /17
сбия | сбйвам
сблнжав|ам, -аш (-ах) uv; сближ|а, -йш
(-йх) v 'annähern vt < а >, 'nahebrin¬
gen vt < 24а >; е се ein'ander 'näher¬
kommen vi <33a/su>, sich 'näher¬
kommen vr <33ajsn>
сблъскв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
сблъск[ам се, -аш ce (-ax ce) v
1. Zusammenstößen vi <34a/sn>,
zu'sammenprallen vi < a./sn > (c, в mit
5); две коли се сблъскаха zwei 'Autos
'stießen zu'sammen 2. (натъквам ce)
'stoßen vi < 34/sn > (c auf 4); 3. (войс-
кй) aufein'anderprallen vt <a/sn>,
Zusammenstößen (c mit i)
773
сбърчвам
сблъсъ к т, -ци pl Zusammenstoß т 2,
Zu sammenprall т 1; übertr Kon'flikt
m l
сбогом adv 'lebe wohl; вземам си ~ Le-
be'wohl 'sagen, sich verabschieden vr
< b > (c von J)
сбогув|ам се, -am се (-ах се) uv sich
verabschieden vr <b> (c von 3);
Lebe'wohl 'sagen (c някого jmdm.);
'Abschied 'nehmen < 16 > (c von i)
сбор (-ът) m, -ове od -ища pl 1. (съб¬
рание) Versammlung / 17, Zusam¬
menkunft /14; (среша) 'Treffen n 23 2.
volkst (събор) 'Jahrmarkt m 2 3. Mil
'Zapfenstreich m 1 4. Math 'Summe /
16; пълен ~ Theat 'volle 'Kasse /16;
при пълен ~ vor 'ausverkauftem
'Hause
сбор|еи, -ни adj 'Sonder-, ge'mischt; x
тим 'Auswahlmannschaft /17; *
отряд'Sonderableilung / 17; x хор
ge'mischter Chor m 1 * od 2*; x пункт
'Treffpunkt m 1, 'Sammelpunkt
сборичкв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
сборйчк|ам се, -аш се (-ах се) v sich
'balgen vr
сборищ|е n, -a pl 1. 'Sammelplatz m 2,
'Treffpunkt m 1 2. (тълпа) 'Menge/16,
'Haufen m 4
сборни|k m, -ци pl 'Sammelband m 2;
юбилеен x Jubi'läumsband; x
статии 'Aufsatzband, 'Sammelband;
x от стихотворения 'Gedichtband,
Gedichtsammlung/17; x от закони
Gesetzessammlung; x от задачи
'Aufgabensammlung, 'Aufgabenbuch
n 22
сбратимяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
сбратим|я се, -йш се (-йх се) v sich
ver'brüdern vr < b > (c mit 3)
сбръчв|ам, -аш (-ах) uv; сбърч|а, -иш
(-йх) V = сбърчвам
сбръчкай adj 'faltig, 'runzelig
сбръчкв|ам, -аш (-ах) uv; сбръчк|ам,
-аш (-ах) V 'runzeln vr, in 'Falten 'legen
vr; x вежди die 'Brauen zu'sammen-
ziehen < 32a, h — g >; x чело die Stirn
'runzeln [in 'Falten 'legen]; x ce 'run¬
zelig 'werden vi < 18 jsn >, sich 'runzeln
vr; лицето му се сбръчка sein Ge'sicht
war 'faltig ['runzelig] ge'worden
сбутам t сбутвам
сбутан adj 1. eng, be'engt, 'unwirtlich
2. (ограничен) beschränkt
сбутв|ам, -аш (-ах) uv; сбут|ам, -аш
(-ах) V 1. 'anstoßen vr <34а> 2. (пра¬
вя нещо как да е) auf die 'Schnelle
'machen vr, s ce 1. sich 'anstoßen vr
< 34a > 2. (сгъстявам ce) sich zu'sam-
mendrängen vr <a>
сбъд|ва се (-ва ce) uv; сбъд|не се (-на ce)
v 'Wirklichkeit 'werden vr < 18jsn >, in
Erfüllung 'gehen vr < 13lsn>; (нещо
предсказано) 'eintreffen vi < 16a/sn>
сбъднат adj er'füllt, in Er'füllung
ge'gangen
сбъркв|ам, -аш (-ах) uv; сбърк|ам, -аш
(-ах) V1, (правя грешка) 'einen 'Fehler
'machen, sich 'irren vr 2. (обърквам)
verwechseln vt <b>; сбърках им
имената ich 'habe 'ihre 'Namen
ver'wechselt; сбъркал адреса er ist an
die 'falsche Adresse ge'raten vi
<3bfsn> O x пътя a) den Weg
ver'fehlen <b> sich verlaufen vr
<9b> b) (c превозно средство) sich
ver'fahren vr < 4b >; x ce 1. sich 'irren
vr 2. volkst (уплашвам ce) ver'stört
'werden vi <18fsn> 3. (учудвам ce)
Staunen vi <hb> 4.umg(правя нещо
необичайно) den 'Einfall 'haben
<A>, auf die Idee 'kommen vi
<33/sn>; как се сбърка да ни
дойдеш на гости? wie bist du auf die
Idee ge'kommen, uns zu be'suchen?
сбърчв|ам, -аш (-ах) uv; сбърч|а, -иш
(-йх) V 'runzeln vr, in 'Falten 'legen vr;
x чело die Stirn 'runzeln [in 'Fallen
'legen]; x вежди die 'Brauen zu'sam-
menziehen <32a, h — g >; s ce sich
'runzeln vr, sich in 'Falten 'legen vr,
'runzelig 'werden vi < \ S/sn>, лицето
й се бе сбърчило ihr Ge'sicht war
'runzelig ge'worden; челото му се
сбърчи Seine Stirn 'runzelte sich ['legte
sich in 'Falten]
свада
774
свад|а /, -и pl Streit т 1, Zank т 1;
вдигам * 'einen Streit vom 'Zaune
'brechen < 16 >
свадлйв adj 'streitsüchtig, 'zänkisch
свадлнвост /nur sg 'Streitsucht / \4/sg
сважд|ам се, -аш се (-ах се) uv; свад|я
се, -йш се (йх се) v sich 'streiten vr
< 21 >, sich 'zanken vr
свал|ям, -яш (-ях) uv; свал |я, -йш (-йх) v
1. (снемам) her'unternehmen vt
< 16а >; ж пушката от рамо das
Ge'wehr von der 'Schulter 'nehmen
< 16 >; ж кутйята от рафта die
'Dose vom Re'gal her'unternehmen
['nehmen] 2. (донасям от горе) her'un-
terholen vr < a >; * сено от тавана
Heu vom 'Boden her'unterholen ['ho¬
len] 3. (разтоварвам) 'abladen vr
< 4a > (от von 3) 4. (самолет, дйвеч)
'abschießen vr <32a> 5- (повалям)
'umlegen vr <a>, 'hinwerfen vr
< 16a > 6. (шапка, бижу, очила) 'ab¬
nehmen vr < 16a >; (дрехи) 'ablegen vr
< a >, 'ausziehen vr < 32a, h - g >
7. (от пост) 'absetzen vt <a>;
(правйтелство) 'stürzen vt O не x
очи от някого kein 'Auge von jmdm.
'wenden <I0>; ж звездйте от
небето а) das 'Blaue vom 'Himmel
versprechen < 16b> b)Tod und 'Teu¬
fel als Be'weis 'anführen <a>; ж
шапка на някого vor jmdm. den Hut
'ziehen <32, h-g>
свйрв|ам, -аш (-ах) uv; свар]я, -иш (-их)
V1. 'antreffen vt < 16а >, 'vorfinden vt
<27a> 2. (успявам да срещна)
erreichen vr < b > 3. (смогвам) noch
'können vr < 36 > ;сварих да се облека
ich 'konnte mich noch 'anziehen; es
ge'lang mir, mich 'anzuziehen
сваряв|ам, -аш (-ах) uv; свар|я, -йш
(-йх) V 'kochen vt, gar 'kochen, weich
'kochen; x ce weich 'kochen, vi
<sn>, gar 'kochen, 'kochen; сварйх
ce übertr ich 'komme vor 'Hitze um,
ich bin in Schweiß ge'badet
свастик а / -и pl 'Hakenkreuz n 20
сват (-ът) in, -ове pl 1. Vater m 5 des
'Schwiegersohnes 2. (бащата на
снахата) 'Vater der 'Swiegertochter
3. (роднйна по сватовство) 'angehei¬
rateter ent'femter Ver'wandter m 7+
4. (годежар) 'Brautwerber m 4
5. (обръщение) Ge'vatler m 4 O ще
вйдим кой е кум, кой е ~ übertr wir
'werden schon 'sehen, wer 'etwas zu
'sagen hat
сватбар (-ят) m, -и pl 'Hochzeitsgast nt 2
сватбарк|а f, -и pl Be'sucherin /18 zur
'Hochzeit, 'Hochzeitsgast m 2
сватбарски adj 'Hochzeits-
сватбен adj 'Hochzeits-; ~ ден 'Hoch¬
zeitstag»! 1; ~ подарък'Hochzeitsge¬
schenk n 20; ~ венец 'Hochzeitskranz
m 2, 'Brautkranz; ~ а рокля 'Braut¬
kleid »21; ~ обичай 'Hochzeitsb¬
rauch m 2; ~ а песен 'Hochzeitslied
» 21; ~o пътешествие 'Hochzeits¬
reise /16
сватов adj (за бащата на зетя) des
'Vaters des 'Schwiegersohnes; (за
бащата на снахата) des 'Vaters der
'Schwiegertochter; ~ ият син der Sohn
des 'Vaters des 'Schwiegersohnes [der
'Schwiegertochter]
сватовии|к m, -ци pl 'Brautwerber m
сватосв|ам, -аш (-ах) uv; сватос|ам,
-аш (-ах) V ver'heiraten vt <b>; als
Braut 'werben vi < \bjhb> (c für 4); s
ce durch 'Heirat ver'wandt 'werden vi
< 18 fsn >
сват|я /, -и pl 1. (майка на зетя)
'Mutter /14 а des 'Schwiegersohnes
2. (майка на снахата) 'Mutter der
'Schwiegertochter 3. (роднйна по
сватовство) 'angeheiratete, enl'fernte
Verwandte /19 4. (сватовница)
'Brautwerberin / 18 5. (обръщение
'Anrede) Ge'vatlerin/18
сведа | свеждам
сведеня|е п, -я pl 1. (информация)
'Nachricht/17, 'Auskunft/14, 'Anga¬
ben f\6/pl, Information/17, 'Mittei¬
lung / 17; събйрам ~ я a) Infor¬
mationen ['Auskünfte] 'einholen < a >
b) Jur er'mitteln vt < b > (за 'über 4)\
775
светица
давам ~ я 'Auskünfte er'teilen < b >
(за 'über 4\ 'Angaben 'machen (за
'über 4), за z zur Informati'on, zur
'Kenntnisnahme 2. (отчет, доклад)
Be'richt m 1 (за 'über 4) 3. (знание)
'Kenntnis /13; pl (познания) 'Kennt¬
nisse
свеж adj frisch
свежд|ам, -am (-ax) uv; свед|а, -еш
(сведох) v 1. 'beugen vr, 'neigen vt,
'senken vr; z клони die 'Zweige 'nei¬
gen; z глава den Kopf 'beugen ['nei¬
gen]; z поглед [очи] den Blick 'senken
2. (приравнявам) zu'rückführen vt
<a> (към auf 4) O z глава übertr
den Kopf'hängen 'lassen vt <3/hb>\
въпросът се ~ а до следното die
'Frage ['Sache] läuft auf 'folgendes
hin'aus
свежест f nur sgl. 'Frische/16/sg; ~ на
младостта 'Jugendfrische 2. (свеж
въздух) 'kühles 'Lüftchen n 23
свезк|а /, -и pl Heft n 20
свекров adj des 'Schwiegervaters, ~ a
къща das Haus n 22 des 'Schwieger¬
vaters
свек|ър m, -ри pl 'Schwiegervater m 5
свекъра |a /, -и, pl 'Schwiegermutter
/ 14a
свекървин adj der 'Schwiegermutter;
~ият чеиз die 'Mitgift / 17 der
'Schwiegermutter
свенлив adj 'schüchtern, 'schamhaul
свенлйвост / nur sg 'Schüchternheit
/ 17/sg, 'Schamhaftigkeit / \7/sg
свен|я се, -йш се (-йх се) uv sich 'schä¬
men vr, sich ge'nieren vr < b >,
'schüchtern sein vi < B >; * да кажа
ich ge'niere mich zu 'sagen
сверяв]ам, -аш (-ax) uv; свер|я, -йш
(-йх) v vergleichen vt < 21 b > (c mit 3);
z часовника die Uhr 'stellen
свестен, свястна, свестни adj 1. (разу¬
мен, уместен) ver'nünflig 2. (при-
лйчен) 'anständig
свестяв|ам, -аш (-ах) uv; свест|я, -йш
(-йх) V 1. 'wieder zu Be'wußtsein 'brin¬
gen vt < 24 >, 'wieder zu sich 'bringen
2. übertr zur Ver'nunft 'bringen; s ce
1. zu sich 'kommen vi <33/sn>, das
Be'wußtsein 'wieder er'langen <b>
2. übertr zur Ver'nunft 'kommen, zu
sich 'kommen
свет и. светй adj 'heilig; Светй синод
'Heiliger Sy'nod m 1; света светйх das
Aller'heiligste n 26 auch übertr
светв|ам, -аш (-ax) uv; светн|а, -еш
(-ах) V 1. 'aufleuchten vi < а/hb >; в
тъмното светна светкавица im
'Dunklen 'leuchtete ein Blitz auf 2. er-
'hellt 'werden vi <18/sn>, sich er-
'hellen vr <b>; градът светна от
неонови реклами die Stadt 'wurde von
'Leuchlreklamen er'hellt; лицето му
светна sein Ge'sicht er'hellte sich 3.
'anzünden vt < a >; светни лампата!
'zünde die 'Lampe an! 4. 'leuchten vi
<hb>; светнй ми c фенерчето!
'leuchte mir mit der 'Taschenlampe! 5.
'schlagen vr < 4 >; ще ти светна един
ich 'haue dir 'eine her'unter; ще те
светна по главата ich 'werde dir 'eine
auf den 'Schädel 'geben O светна ми
пред очйте mir 'wurde 'leichter ums
Herz, mir 'wurde 'wohler
светен adj Rel ge'weiht-; Weih-; ~ a
вода 'Weihwasser n 23
светец /и, -цй pl Rel 'Heiliger m 7+
свети | свет
светнл|ен, -ни adj 'Leucht-; z газ
'Leuchtgas n 20
светйлищ|е n, -a pl 'Tempel m 4, 'Heilig¬
tum n 22
светйлни|к m, -ци pl 1. 'Leuchter m 4
2. übertr 'leuchtendes 'Beispiel n 20
светйло n, светила pl 1. 'Himmelskör¬
per m 4 2. Licht n 213. übertr (човек)
'Leuchte / 16, Licht; ~ на науката
'Leuchte der 'Wissenschaft; той е голя¬
мо - er ist ein'großes Licht 4. (лампа)
'Lampe /16, Licht
светйн|я/, -и pl 'Heiligtum n 22
светйтел (-ят) m, -и pl Rel Ge'heiligter
m 7+
светйц|а/, -иp/'Heilige/16; правя се на
z tun vi <38/A6> wie'eine 'Heilige
светия
776
светй|я m, -и pl 'Heiliger ml+
светкавица/ -и pl Blitz т 1;пада ж ein
Blitz schlägl ein
светкавич|еи, -ни adj 'blitzartig; ~ на
бързина 'Blitzesschnelle / 16/sg
светкавично adv 'blitzschnell, 'blitz¬
artig
светл|ея, -ееш (-ях) uv 1. hell 'werden vi
< 18jsn> 2. (изглеждам светъл) hell
'scheinen vi <23jhb>t hell 'leuchten vi
<hb> 3. nur 3. Pers hell sein vi < B>
светлйв adj 'leuchtend; ~ а картина
'Lichtbild n 21
светлян|а /, -й pl 1. Licht n 21 auch
übertr; скорост на ~ ата 'Lichtge¬
schwindigkeit / 17; дневна »'Tages¬
licht; електрическа » elektrisches
Licht 2. (от лампа) Schein m 1 /sg;
лунна % 'Mondschein; слънчева »
'Sonnenschein 3. 'Helle / 16/sg auch
übertr; на » im 'Hellen; 'Helligkeit /
17/sg; очите му се изпълниха със ж
'seine 'Augen 'wurden hell O в
истинска » im 'wahren 'Licht; в
~ ата на im 'Lichte von 3; в друга x
in 'einem 'anderen Licht; хвърлям »
върху нещо etw. beleuchten < b >
светлйн|ен, -ни adj Licht-; s лъч
'Lichtstrahl m 9; x източник 'Licht¬
quelle /16; ~ на година 'Lichtjahr n
20; ~ на енергия 'Lichtenergie / 16a;
~ на картина 'Lichtbild «210 ~ на
реклама 'Lcuchlreklame /16
светлозелен adj 'hellgrün
светлокос adj blond; 'hellhaarig, mit
'hellen 'Haaren; - o момиче ein 'Mäd¬
chen n 23 mit 'hellen 'Haaren
светлолйк adj 'hellgesichtig
светлоок adj 'helläugig
светлорус adj 'hellblond
светлосив adj 'hellgrau
светлосигнализаци|я / -и pl Tech
Lichtsignali'sierung /17
светлосйн adj 'hellblau
светлотехннка / nur sg 'Lichttechnik
/17
светлочувствителен, -ни adj 'lichtemp¬
findlich
светнал adj 'leuchtend
свет6в|ен, -ни adj Welt-; ~ на
литература 'Weltliteratur /17; x
съвет на мира 'Weltfriedensrat m 1;
Световна федерация на проф¬
съюзите, А bk СФПС 'Weltgewerk¬
schaftsbund, Abk WGB; х шампион
'Weltmeister т 4; - но първенство
'Weltmeisterschaft / 17 (по in 3); в х
мащаб [размер] im 'Weltmaßstab О
~ на неправда 'Ungerechtigkeit / 17
der Welt; ~ ните несгоди die 'Mühsal
/12 der Welt
световноизвест|ен, -ни adj 'weltbe¬
kannt; 'weltberühmt
светоглед m, -и pl 'Weltanschauung
/17
светозар|еи, -ни adj 'strahlend
светост / nur sg 'Heiligkeit /17Jsg
светотатски adj 'gotteslästerlich
светотатств|о и, -а pH. (поругание) Rel
'Gotteslästerung / 17; übertr Enl'wei-
hung / 17, 'Frevel m 4 2. (кражба)
'Kirchenraub m 1
светотатствув|ам, -am (-ax) uv 1. 'lä¬
stern vt, vi <hb>, 'freveln vi <hb>
2. Rel 'Gotteslästerung be'gehen
< 13b>, 'Kirchenfrevel be'gehen
светофар m. -и pl Verkehrsampel /16
светск|и adj 1. 'weltlich; - o училище
'weltliche 'Schule /16 2. (от вйсшето
общество) Welt-, von Welt; x мъж
Mann m 3 von Welt, 'Weltmann; ~ a
дама 'Dame /16 von Well
светув|ам, -аш (-ax) wv J. (същест¬
вувам) exi'stieren vi < djhb >; докато
свят ~ a so'lange die Welt sich dreht
2. (добрувам) gut 'leben vi <hb>;
той ~ a es geht ihm gut
светулк|а / -и pl Zool 'Leuchtkäfer m 4,
'Glühwürmchen n 23
св£т|ъл, -ли adj 1. hell auch übertr; x ум
'heller Ver'stand ml; ~ ло лице 'helles
Ge'sicht« 20; на ~ ло a) im 'Hellen b)
ins 'Helle; по ~ ло im 'Hellen, bei Licht
2. (свят) 'heilig; ~ла памет 'heiliges
'Andenken n 23; - ло чувство 'heiliges
Ge'fühl n 20 3. (високопоставен) Hist
777
свивам
durchlauchtig
свет|я, -иш (-йх) uv 1. 'leuchten vi
<hb>; лампата - и die 'Lampe
'leuchtet [brennt]; тя му ~ и c лампата
sie 'leuchtet ihm mit der 'Lampe;
диамантите ~ ят die Dia'manten
'leuchten; очите му ~ ят 'seine 'Augen
'leuchten; - и от чистота es blitzt vor
'Sauberkeit 2. (слънце, луна) 'scheinen
n < 23/A6 > O какъв си ~ нал du bist
ganz her'untergekommen; стига си ми
светил du hast nun ge'nug 'Maulaffen
'feilgehalten
свет[я, -йш (-йх) v 'weihen n <0 ще му
x маслото ich 'werde ihn beseitigen
['umbringen, ins 'Jenseits 'schicken]
свечеряв1а (-a) uv; свече1рй (-рй) v
unpers es wird 'Abend, die 'Abend¬
dämmerung bricht her'ein; s ce =
свечерява
свещ/, свещйpl 1. 'Kerze/16, Licht n 21
2. Tech (мотор) 'Kerze; (ват) Watt n
O търся някого със ~ jmdn. mit der
La'terne 'suchen
свещар (-ят) m, -и pl 1. 'Kerzenmacher
m 4 2. (търговец) 'Kerzenhändler m 4
свещен adj 'heilig
свещени|к m, -ци pl 'Priester m 4, 'Geist¬
licher m 7+, 'Pfarrer nt 4
свещенически adj 'Priester-, 'priesterlich
свещеиодеяствув|ам, -аш (-ах) uv 1. Rel
'Messe zele'brieren <d>, Gottes¬
dienst 'halten < 3 > 2. übertr zele'brie¬
ren, 'eine 'feierliche 'Handlung 'aus¬
führen v/ <a>
свещки!к m, -ци pl 'Leuchter nt 4
свйв|ам, -аш (-ах) uv; свй1я, -еш (-х) v
1. 'biegen vt < 32 >; x обръч 'einen
'Reifen 'biegen 2. (навивам) zu'sam-
menrollen vt <a>; x байрака die
'Fahne 'einrollen <a> 3. (сгъвам)
zu'sammenlegen vt < a >; x картата
die 'Karte Zusammenlegen 4. (опа¬
ковам) 'einwickeln vt < a > 5. (венец,
кйтка) 'binden vt <27 > 6. zu'sam-
menziehen vt < 32a, h — g >; x вежди
die 'Brauen zu'sammenziehen; *
устни die 'Lippen zu'sammenziehen 7.
(правя завой) 'abbiegen vi < 32ajsn >;
x наляво links 'abbiegen 8, (съби¬
рам, стягам) zu'sammenziehen; x си
краката die 'Füße ['Beine] 'anziehen
<32a, h — g>; x юмрук die Faust
'ballen; мъката ми ~а сърцето die
Qual zieht mir das Herz zu'sammen 9.
nur S. Pers (болй) weh tun vi
<38/hb>; -а ме коремът 'Bauch¬
weh 'haben <A> 10. (при плетене
beim 'Stricken) 'abnehmen vi
<16a/A6> 11. (буря)'aufkommen vi
< tta/sn > O ~ ай си устата! halt
dein 'Mundwerk im 'Zaume!; x
гнездо ein 'Nest bauen; « му
сърмйте umg ihm die Le'viten 'lesen
< 19 >; s знамената übertr den
Kampf'abbrechen <16a> ['abblasen
< 3a >;] s рамена mit den 'Schultern
'zucken vi <hb>; ~a студ es wird
kalt; x цигара 'eine Ziga'rette 'dre¬
hen; s се 1. (намалявам) 'kleiner
'werden vi < 18jsn >; Text 'eingehen vi
< 1 За/тл > 2. (прегъвам ce) sich
'krümmen vr, sich zu'sammenkrüm-
men vr < a >; x се от болка sich vor
Schmerz 'krümmen 3. (сгушвам ce)
sich zu'sammenrollen vr < a >; беше ce
свил в ъгъла er 'hatte sich in der
'Ecke zuSammengerollt; (клякам) sich
zu'sammenkauern vr <a> 4. sich
zu'sammenziehen vr; веждите му се
~ ат seine 'Brauen 'ziehen sich zu'sam¬
men; лицето се «а на плач das
Ge'sicht ver'zieht sich zum 'Weinen;
сърцето се ~ a das Herz zieht sich
zu'sammen 5. (органи) sich zu'sam-
menkrampfen vr <a>; ~a ми ce
стомахът der 'Magen krampft sich mir
zu'sammen 6. (птица) 'kreisen vi
<hb> 7. (на малко място) sich zu-
'sammendrängen vr <a> 8. (сраму¬
вам ce) sich ge'nieren vr <d> 9.
(пестя) 'geizig sein vi <B> 10. (буря)
'losbrechen vi < 16ajsn> O -ат ми
се краката die Knie 'werden mir weich;
x се в черупката си sich in sein
'Schneckenhaus zu'rückziehen »v
свивка
778
< 32а, h-g >; свйла се змия в кесията
му volkst er ist ein 'alter 'Geizkragen
свйвк|а /, -и pl 1. (на крака) 'Kniekehle
/16 2. (на ръката) 'Ellenbogengelenk
п 20 3. (при плетене beim 'Stricken)
'Armausschnitt т 1, 'Ausschnitt
свйд|ен, -ни adj lieb, 'teuer
свидетел (-ят) т, -и pl 'Zeuge т 7 auch
Jur; ~ на обвинението Belastungs¬
zeuge; ~ на защитата Entlastungs¬
zeuge; ~ при бракосъчетание 'Trau¬
zeuge
свндетелк|а /, -и pl 'Zeugin / 18 auch
Jur
свидетелств|о п, -а pl 1. (потвърж¬
дение) 'Zeugnis п 27; зрелостно ж od
ж за зрелост 'Reifezeugnis; мах¬
ленско ж 'Leumundszeugnis; меди¬
цинско ж ärztliche Bescheinigung
/17, Attest п 20; кръщелно * 'Tauf¬
schein т 1 2. Jur 'Aussage / 16,
'Zeugenaussage 3. übertr (доказа¬
телство) 'Zeugnis, Be'weis m 1 (за,
на für 4)
свидетелствувам, -аш (-ах) uv 1. Jur
'zeugen vi <hb> (за für 4; против
'gegen 4); be'zeugen <b> (за нещо
etw.) 2. übertr (доказвам) 'zeugen (за
für 4), 'Zeugnis 'ablegen < а > (за für
4) 3. (бивам свидетел) 'Zeuge sein vi
<B>
свид и ми cc (свидя ми се) uv unpers es
tut mir leid (за um 4); свиди му се за
парите das Geld tut ihm leid; свидя му
се за момата das 'Mädchen tat ihm
leid
свидлйв adj 'geizig, 'knauserig
свидно adv: ~ ми е = свиди ми се
свйжд|ам се, -аш се (-ах се) uv
zu'sammenkommen vi < 33a./sn>, sich
'treffen vr < 16 > (c mit 3)
свйждан|е и, -ия pl 1. (среща) Verabre¬
dung / 17 (c mit i) 2. (посещение c
разрешение) Be'such m 1; разрешение
за x Besuchserlaubnis/13; време за
ж Be'suchszeil/17
’cBÜKBlaM, -аш (-ах) uv; свйк|ам, -аш
(-ах) v 1. (хора) zu'sammenrufen vt
<39а> 2. (събрание) 'einberufen vt
<39с>; ж под знамената zu den
'Fahnen 'rufen vr < 39 >, 'einberufen
2свйкв|ам, -аш (-ах) uv; свйкн|а, -еш
(-ах) V sich ge'wöhnen vr < b > (c an 4);
свикнал съм es ge'wohnt sein < B >;
« да върша нещо sich da'ran ge'wöh¬
nen, etw. zu tun; свикнал съм на
много ich bin 'gutes 'Leben ge'wöhnt
свйла / nur sg 'Seide /16
свиларство n nur sg 'Seidenverarbeitung
/17
свйлен adj Seiden, aus 'Seide
свннак m nur sg Bot Orient- 'Hainbuche
/16
свинар (-ят) /л, -и pl 'Schweinehirt m 8
свинарк а / -и pl 'Schweinehirtin /18
свинарни|к m, -ци pl 'Schweinestall m 2
свинарскн adj 'Schweinehirten-
свиневъд m, -и pl 'Sweinezüchler m 4
свиневъд|ен, -ни adj 'Schweinezucht-;
~ на ферма 'Schweinefarm /17
свнневъдк|а /, -и pl 'Schweinezüchte¬
rin/ 18
свиневъдство / nur ^'Schweinezucht
/17
свннегледач m, -и pl 'Schweinepfleger
m 4
свинегледачк1а /, -и pl 'Schweinepflege¬
rin /18
свинемййк|а f -и pl 'Muttersau/17
свинеферм|а f -и pl 'Schweinefarm /17
свйнк|а/, -и pl 'Zuchtsau / 17
свйнск|и adj 1. 'Schweine-, Schweins-;
~ а кожа 'Schweinsleder n 23; - a
четина 'Schweinsborsten / 16/pl; ~ a
пържола 'Schweinekotelett n 20 od 24;
- а кочина 'Schweinestall m 2; ~ o
месо od ~o 'Schweinefleisch n 20/sg 2.
übertr (мръсен, долен) 'schweinisch
свинче n, -та pl 'Schweinchen n 23;
морско ~ Zool 'Meerschweinchen
свйнщин|а / -и pl Schweine'rei / 17,
Saue'rei /17 auch übertr
свин|я/, -e od -Й pl Zool 1. Schwein n 20
auch übertr 2. (женска) Sau /14 od 17
auch übertr; дйва ж 'Wildschwein;
'Wildsau; ж -майка 'Zuchtsau O
779
свободомислеш
прилича му като на ж звънец er sieht
da'mit aus wie ein 'Pfingstochse
свйр|ам, -am (-ax) uv; свра, свреш (сврях)
v 'stecken vt, hin'einstecken vt <a>
свирач m, -и pl volkst Musi'kant m 8
свирв|ам, -am (-ax) uv; свйрн|а, -еш
(-ax) v 1. 'pfeifen vi <21 jhb> 2. (клак¬
сон) 'hupen v» <hb> 3. (кораб)
Si'gnal 'geben < 15 >
свирджйя m, -и pl = свирач
свиреп adj 1. (яростен) 'wütend, 'rasend
2. (жесток) 'grausam, wild
свиреп|ея,-ееш (-ях) uv 'wüten vt <hb>
auch übertr
свирепост /, -и pl I. (ярост) Wut /
12/sge, Grimm m 1 jsg 2. (жестокост)
'Grausamkeit / 17 'Wildheit /17
свирепств|о n, -a pl 'Grausamkeit / 17
свирепствув|ам, -аш (-ax) uv wüten vi
<hb>
свйрк | а /, -и p/1. Mus' Flöte/16, 'Pfeife
/16 2. (пищялка) 'Pfeife 3. Si'rene
/16; фабрична ж Fabriksirene /16
4. Anat volkst 'Schienbein n 20
свйрк |ам, -аш (-ax) uv 1. ( с уста,
пищялка) 'pfeifen vi <21 jhb> 2. Mus
'spielen vt
свирн|я / -й pl (на музикален
инструмент) Spiel n 20; (c уста) 'Pfei¬
fen n 23
свирук|ам, -аш (-ax) uv vor sich 'hin¬
pfeifen vt <21 jhb>
свйр|я, -иш (-йх) 1. Mus 'spielen vt; ж
песен ein Lied 'spielen; ж на цигулка
'Geige 'spielen; радиото ~ и das 'Ra¬
dio spielt 2. (c уста) 'pfeifen vi
<21 /hb>; ж песничка ein'Liedchen
'pfeifen; локомотивът ~ и die Loko-
mo'tive pfeift; куршумът ~ и die 'Ku¬
gel pfeift; бичът ~ и die 'Peitsche pfeift
3. (клаксон) 'hupen vi <hb> 4. (на¬
секоми) 'zirpen vt <hb> 5. (фуча)
'heulen vi <hb>; вятърът ~и der
Wind heult; сирената ~ и die Si'rene
heult; гранатата ~ и die Gra'nate
heult 6. (птйци) 'singen vt, vt
< 21/hb >, 'pfeifen 7. (хриптя) 'pfeifen
O както ти - ят, така ще играеш wie
man dir pfeift, so wirst du 'tanzen; ж
първа цигулка die 'erste 'Geige 'spie¬
len auch übertr
свист|я, -йш (-ях) uv 1. (свиря) 'pfeifen
vt <2\jhb>; вятърът свистй над
покривите der Wind pfeift 'über die
'Dächer 2. (съскам) 'zischen vi <hb>
свит 1. Partizip f свйвам 2. adj 'schüch¬
tern, zurückhaltend O със ~ o сърце
mit 'klopfendem ['bangem] 'Herzen,
mit Angst und 'Bangen
свйт|а/ -и pl Ge'folge n 23jsg
свйть|к m, -ци pl 1. (ролка) Pa'pierrolle
/16; пергаментен ж Perga'mentrolle
2. veralt (свезка) Heft n 20
свйя t свйвам
свлйч|ам, -аш (-ax) wv; свлека, свлечеш
(свлякох) V 1. (с влачене) her'unter-
schleppen vt <а> 2. (дрехи) her'un-
terziehen vt < 32a, h-g >; ж а рйзата
от гърба му übertr jmdn. bis aufs
Hemd Ausziehen <32a, h-g>; s ce
1. (плъзгам ce) her'unterrutschen vi
< &/sn > 2. (падам) 'sinken vi <sn>;
болният се свлече на земята der
'Kranke sank zu 'Boden
свобод|а / -й pl 'Freiheit /17; ж на
мисълта Gedankenfreiheit; ж на
волята 'Willensfreiheit; борец за ж
'Freiheitskämpfer т 4; бой за ж 'Frei¬
heitskampf т 2; пускам на ж 'frei¬
lassen vt <3а>
свобод ен, -ни adj 1. frei; ~ на воля
'freier 'Wille т 7а; ~ на маса 'freier
Tisch т 1; ~но време 'Freizeit / 17,
'freie Zeit; ж ден 'freier Tag т 1; ж
удар Sport 'Freistoß т 2; ж превод
'freie Übersetzung/17; вход ж 'Ein¬
tritt frei; - на професия 'freier Be'ruf
ml; ~ на цена 'freier Preis т 1 2. (без
пречки) 'ungehindert; ~ ни движения
'ungehinderte Be'wegungen flljpl; 3.
(непринуден) 'unbeschwert 4. (широк)
weit О свободно! Mil rührt euch!
свободолюбйв adj 'freiheitsliebend
свободолюбив n nur sg 'Freiheitsliebe
/ 16 jsg
свободомйслещ adj 1. 'freisinnig 2. Rel
свободомислие
780
'freidenkend
свободомислие п nur sg 1. 'Freisinn
m 1 jsg 2. Rel 'Freidenkertum n 22*/sg
свод (-ът) m, -ове pl Arch 1. (таван)
Ge'wÖlbe n 23 2. (над врата) 'Bogen
m 4 od 5; небесен ~ 'Himmelsbogen,
'Himmelsgewölbe
сводест adj ge'wölbt, ge'bogen
сводни |к m, -ци pl 'Kuppler m 4
сводниц|а /, -и pl 'Kupplerin /18
своднич|а, -иш (-их) uv Kuppe'lei 'trei¬
ben <23>
своевол|ен, -ни adj I. (вироглав) 'eigen¬
sinnig, 'eigenwillig 2. (произволен)
'willkürlich 3. (незачйтащ установен
ред) 'eigenmächtig
своеволи|е n, -я pl 1. (незачитане
установен ред) 'Eigenwilligkeit / 17,
'Eigenmächtigkeit / 17 2. (произвол)
'Willkür / 12/sg 3. (вироглавост) 'Ei¬
genwille m 7a, 'Eigensinn m 1 jsg
своеволнич|а, -иш (-их) uv 1. 'Eigen¬
mächtigkeiten be'gehen <13b> 2. (ви¬
роглав съм) 'eigenwillig sein vi
<B>
своевременен, -ни adj 'rechtzeitig
своего pron poss rej7: ~ рода 'eine Art
своему pron poss rejl: no ~ nach 'eige¬
nem Er'messen; auf 'eigene Art
своенравен, -ни adj 'eigenwillig, 'eigen¬
sinnig
своенравие n nur sg 'Eigenwille m 7a,
'Eigensinn m 1 /sg
своеобразен, -ни adj'eigenartig, 'eigen¬
tümlich, origi'nell
своеобразие n, -я pl 'Eigenart / 17,
Eigen'tümlichkeit /17
cboIü, -я, -е -и pron poss refl auf das
Subjekt des Satzes bezogen 1. mein,
dein, sein, 'unser, 'euer, ihr 2. (соб¬
ствен) 'eigen; като ж син wie den
'eigenen Sohn 3, (близък) 'naheste¬
hend; тук сме все ~ и хора hier
sind wir 'unter uns 4. (сродник)
Ver'wandter m7+, 'Angehöriger m7+,
O за ~ я сметка а) (в полза) zum
'eigenen 'Nutzen b) (във вреда) zum
'eigenen 'Schaden; на ж ред 'meiner¬
seits, 'deinerseits, 'seinerseits, 'ihrers¬
eits, 'unsererseits, 'euererseits, 'ihrer¬
seits; на ~ я глава nach 'eigenem
Er'messen, (своеволно) 'eigenmächtig;
от ~ я страна = на * ред
свойски 1. adj 'famili'är, ver'traut 2. adv:
държа се ~ sich famili'är be'nehmen
vr <16b>, ver'traut tun vi <3%jhb>
свойствен adj 'eigen (на някого od нещо
jmdm. od etw.)
свойств|о n, -a pl 'Eigenschaft / 17;
главно ж 'Haupteigenschaft
свра | свирам
сврак|а f -и pl Zool 'Elster / 16
сврачи adj Zool 'Elster-
свредел m, -и pl Tech 'Bohrer m 4
CBpi3K|a/ -и pl 1. Mil Ordon'nanz/17,
'Melder m 4 2. (в нелегалната борба)
Verbindungsmann m 3 3. (връзка)
Verbindung/17, Zusammenhang m 2;
в s c in Verbindung [Zusammen¬
hang] mit 3 4. Tech (детайл) Verbin¬
dungsstück n 20
свръхpräp 'über, 'über... hin'aus; това e
- неговите възможности [сили]
das geht 'über Seine 'Möglichkeiten
['Kräfte]
свръхестествен adj 'übernatürlich
свръхзвуков adj 'Überschall-; ~
самолет 'Überschallflugzeug n 20; ~ a
скорост 'Überschallgeschwindigkeit
/17
сврьхзем|ен, -ни adj 'überirdisch
сврьхпечалб|а /, -и pl 'Extraprofit nt 1
свръхпланов adj 'über den Plan, 'über¬
planmäßig; ~ o производство 'über¬
planmäßige Produkti'on / 17, 'Pro¬
duktion 'über den Plan
свръхлроизводство n nur sg Politök
'Überproduktion /17
свръхсилн|е n, -я pl 'höchste 'Anstren¬
gung/17; полагам ~ я 'höchste 'An¬
strengungen unternehmen < 16b >
свръхсрочен, -ни adj Mil 'längerdie¬
nend; - на военна служба Militär¬
dienst m 1 als 'Längerdienender; ж
сержант 'längerdienender Ser'geant
m 8
781
свъсвам
свръхчовек т, -ци pl 'Übermensch т 8
свръхчовешки adj 'übermenschlich
сврьхчувствйтел|ен, -ни adj 'überemp¬
findlich
свръщ|ам, -аш (-ах) uv; свърк|а, -еш
(•ах) V 1. (завивам) 'abbiegen vi
< 32ü/sn >; колата свърна в посока
към селото der 'Wagen bog in
'Richtung auf das Dorf ab; 'einbiegen
w < 32afsn >; той свърна в странична
улица er bog in 'eine 'Seitenstraße ein
2. (изминавам) 'einen 'Abstecher 'ma¬
chen (при, y bei 3, zu 3; в in 4) 3.
(добитък) 'eintreiben vt < 23a > 4. nur
v (сварвам) er'wischen 'können vt
<36/hb>
свърдел m, -и pl = свредел
свързв|ам, -аш (-ах) uv; свър|жа, -жеш
(-зах) V1. (завързвам) zu' sammenbin-
den vt < 27а >; * двата края 'beide
'Enden zu'sammenbinden; х в сноп
zu 'einem 'Bündel zu'sammenbinden
2. (съединявам) verbinden vt
< 27b >; свързаха го по телефона c
шефа man ver'band ihn per 'Telefon
mit dem Chef; x теорията c
практиката die Theo'rie mit der 'Pra¬
xis ver'binden 3. (установявам
връзка) in Verbindung 'bringen vt
<24> (c mit 3) 4. (вържа c въже)
'fesseln v/, 'binden vt <27 > O едвам
x двата края sich nach der 'Decke
'strecken 'müssen vt <42/hb>, kaum
'auskommen vi < ЗЗг/sn >; x някому
ръцете jmdm. die 'Hände 'binden; s
се 1. (сближавам се) sich ver'binden vr (c
mit 3) 2. (влизам във връзка) in
Verbindung 'treten v; < 15fsn > (c mit
3), sich in Ver'bindung 'setzen vr (c mit 3)
свързоч|ен, -ни adj Mil 'Nachrichten-;
~ на рота 'Nachrichtenkompanie
/16а; -ни войски 'Nachrichtentruppen
/16/р/
свърз6чни|к т, -ци pl Mil 'Angehöriger
ml* der 'Nachrichtentruppen, 'Nach¬
richtensoldat m 8
свърна t свръщам
свърталяш|е n, -a pl 1. 'Treffpunkt m I,
'Aufenthaltsort m 1 2. (убежище)
'Schlupfwinkel m 4
свърт|ам, -аш (-ах) uv; свърт|я, -йш
(-ях) v 1. um sich 'sammeln vt
[ver'sammeln vt <b>] 2. (запазвам)
Zusammenhalten vt < 3a >; не ме ~ a
'keine 'Ruhe 'haben < A >; не мога да
свъртя къща sich kein Dach 'über den
Kopf 'schaffen 'können vt < 36jhb >;
s ct I. sich 'aufhalten vr <3a>,
'bleiben vi < 23/sn > 2. (събйрам се)
sich ver'sammeln vr < b >
свърша|ам, -аш (-ах) uv; свърш|а, -иш
(-йх) v 1. (направям) 'ausführen vt
<а>, 'machen vt, erledigen vt <b>
2. (зав4ршвам) be'enden vt <b>,
vollenden vt < b >; * университета
das Universi'tätsstudium be'enden; x
си делото sein Werk voll'enden; x
представлението die 'Vorstellung
be'enden; * седемдесет годйни das
'siebzigste 'Lebensjahr voll'enden 3.
(преставам) 'enden vi < hb >, zu 'Ende
'gehen v/ <13/sn>; пътят свърши
при реката der Weg 'endete am Fluß;
нощта - a die Nacht geht zu 'Ende;
представлението свърши die 'Vorstel¬
lung ist zu 'Ende 4. (умирам) 'sterben
vi < 16/sn >; дядото свърши der
'Großvater ist tot O x живота си sein
'Leben be'enden <b>; свърших
някого jmdn. auf dem Ge'wissen 'ha¬
ben <A>; x c някого Schluß 'ma¬
chen mit jmdm.; свърши се нашата
mit uns ist es aus; свършил я като
кучето на нйвата er hat gar nichts
'fertiggebracht; свършихме я! es ist
aus!
свърше|к m, -ци pl 'Ende n 30
свършен adj voll'endet, be'endel;
минало - o време Gramm Ao'rist m 1;
~ вид Gramm 'perfektiver A'spekt
m 1; речено - o ge'sagt - ge'tan;
- o! Schluß!
свъсв|ам, -аш (-ах) uv; свъс|я, -иш (-йх)
у 'runzeln vt; з чело [вежди] die Stirn
['Brauen] 'runzeln; s се die Stirn
['Brauen] 'runzeln
свьсен
782
ceiceH adj 1. ge'runzelt; ~ и вежди
ge'runzelte 'Brauen f\6/pl 2. (навъсен)
'mürrisch; има «■ вид er sieht 'mür¬
risch drein
свян (свенът) m nur sg 1. (стеснение)
'Schüchternheit / 17jsg 2. (срам)
Scham / П/sg
свяст (свестта) / nur sg 1. (съзнание)
Be'wußtsein n 23/sg-, губя - das
Be'wußtsein verlieren <32b> 2. (съ¬
вест) veralt Ge'wissen n 22 O ~ ми се
вие mir ist (es) 'schwindlig
'свят (светът) m, светове pl Welt / 17;
искам да видя ~ ein 'menschliches
'Leben 'führen 'wollen vt; бял ~ ein
'gutes ['menschliches] 'Leben n 23;
видял съм - die Welt ge'sehen 'haben
<А>;вйемисе ~ mir wird'schwind¬
lig, es 'schwindelt mir; виждам бял ~
das Licht der Welt er'blicken <b>;
изваждам нешо на бял ~ etw. ans
'Tageslicht 'bringen < 24 >; като -
wie es sich ge'hörl; онзи ~ 'Jenseits n
20/sg\ този - 'Diesseits n 20/sg; от
край света aus der 'weiten Welt;
половин - nur ein 'halber Mensch;
хващам света in die Welt 'ziehen vi
< 32, h - g/sn >
2свят adj = свет
святк|ам, -аш (-ах) uv 'blitzen vi <hb>
святка се ohne Aorist uv unpers es blitzt
сгазв|ам, -аш (-ах) uv, сгаз|я, -иш (-йх)
V 1. (с крака) zer'slampfen vt <b>,
zer'treten vt < 15b > 2. (c кола)
über'fahren vt <4b>3. (залавям)
er'wischen vt <b> 4. (болест, не¬
щастие) 'heimsuchen vt <a> O
сгазил лука er hat etw. 'angestellt
сган, сганта/nur sg 'Pöbel m 4/sg, Pack
n 20/sg, Ge'sindel n 23/sg
сгащв|ам, -аш (-ах) uv, сгащ|я, -иш
(-йх) ver'greifen vt <21b>, 'fassen vt
сглйб|ям, -яш (-ях) uv; сглоб|я, -йш
(-йх) v = сглобявам
сгласяв|ам, -аш (-ах) uv; сглас|я, -йш
(-йх) V vereinbaren vt < b >, 'abspre¬
chen vt <16a>; s ce Übereinkom¬
men vi <33a/sn>
сглобяв|ам, -аш (-ах) uv; сглоб|я, -йш
(-йх) Vzu'sammensetzen vt <а>; Tech
mon'tieren vt <d>
сглобяем adj zusammensetzbar; ~ и
части 'Fertigteile pl
сглупяв[ам, -аш (-ах) uv; сглуп|я, -йш
(-йх) V 'eine 'Dummheit be'gehen
<13b>
сглъхв|ам, -аш (-ах) uv; сглъхн|а, -еш
(-ах) V ver'stummen vi <bjsn>,
ver'klingen vi <21/sn>
сговар!ям, -яш (-ях) uv; сговор|я, -иш
(-их) v 1. (сдобрявам) ver'söhnen vt
<b> 2. (уговарям) über'reden vt
< b >; s се 1. (разбйрам ce) in 'Ein¬
tracht 'leben vi <hb>, sich ver'stehen
vr < 10>b> 2. (уговарям ce) sich 'eini¬
gen vr
сговор m nur sg 1. 'Eintracht/ \l/sg
2. (уговаряне) Vereinbarung / 17,
'Absprache /16
crÖBÖpleH, -ни adj 'einträchtig, 'einig; O
сговорна дружина планина повдйга
ver'einte Kraft ver'setzt 'Berge
сговорлнв u. сговорчив adj verträglich
сговоря | сговарям
сгод|а /, -и pl L (удобство) Bequem¬
lichkeit / 17 2. (удобен случай) Ge¬
legenheit / 17, 'günstiger 'Zufall m 2;
на ä bei'einer'günstigen Ge'legenheit;
x ми e es paßt mir gut 3. (сговор)
'Eintracht / 17jsg
сгод|ен, -ни adj 1. (подходящ) ge'eignet,
'passend 2. (удобен) 'günstig
сгоден adj ver'lobt .
сгодност fnur sg 'günstige Situati'on/17
сгодяв|ам, -аш (-ах) uv; сгод|я, -йш
(-йх) V ver'loben vt < b >; s ce sich
ver'loben vr
сгорещяв1ам, -аш (-ах) uv; сгорещ|я,
-йш (-йх) V er'hitzen vt <b>; x ce
heiß 'werden vi < 1 Z/sn >, sich er'hit¬
zen vr <b>
сготв|ям, -яш (-ях) uv; сготв|я, -иш
(-йх) V 'kochen vt, 'zubereiten vt <c>
сграбчв|ам, -аш (-ах) uv; сграбч|а, -иш
(-их) V erfassen vt < b >, 'packen vt,
er'greifen vt <2lb>
783
сгъстявам
сград|а/, -и pl Ge'bäude п 23, Bau т 1;
жилищна « 'Wohnhaus п 22, 'Wohn¬
gebäude
сградостроител (-ят) т, -и pl 'Hoch¬
bauer т 4
сградостроител|ен, -ни adj 'Hochbau-
сгражд|ам, -am (-ах) uv; сград|я, -йш
(-йх) V 'bauen vt, 'aufbauen vt < а >,
er'bauen vt < b >
сгрешав|ам, -am (-ax) uv; сгреш|а, -йш
(-йх) v 1. (правя грешка) 'einen 'Feh¬
ler 'machen [be'gehen vt < 13b > ]
2. (сбърквам) verwechseln vt <b>;
сгрешйл е ймето er hat den 'Namen
ver'wechselt 3. Rel 'sündigen vi <hb>
(протйв 'wider 4) 4. (заблуждавам се)
sich 'irren vr
сгрея T сгрявам
сгрйзв|ам, -am (-ax) uv; сгриз|а, -еш
(сгрйзах) v 1. (изяждам) 'aufknab¬
bern vt < а >, 'auffressen vt < 15a >
2. (повреждам c грйзане) 'anknab¬
bern vt < a >, zer'fressen vt < 15b >
3. übertr (скарвам се) 'anschreien vr
<23a>
сгромолясвам, -am (-ax) uv; сгро¬
молясам, -am (-ax) v hin'abstürzen
vr <a>, hin'unterstürzen vt <a>;
той сгромоляса камъка долу er
'stürzte den Stein hin'ab [hin'unter]; »
се 1. (видяно отгоре) hin'abstürzen vi
< ajsn >; hin'unterstürzen vt < s/sn >;
скалата се сгромоляса [долу] der
'Felsen 'stürzte hin'ab [hin'unter] 2.
(видяно от долу) her'abstürzen vi
< ä/sn >; her'unterstürzen vi < ajsn >;
скалата се сгромоляса [долу] der
'Felsen 'stürzte her'unter [her'ab]
3. (срутвам се) 'einstürzen vi < ajsn >
4. (човек) 'stürzen vi <sn>, zu'sam-
menbrechen vi < \ba./sn>
сгрупйрв|ам, -am (-ax) uv; сгрупйр|ам,
-am (-ax) v grup'pieren vr < d >
сгрухвам, -am (-ax) uv; сгрух|ам, -am
(-ax) v ent'hülsen vr < b >
сгряв|ам, -am (-ax) uv; сгр|ея, -ееш (-ях)
v 1. (стоплям) 'anwärmen vr <a>,
'aufwärmen vt <a> 2. (за човек)
'wärmen vt 3, übertr (за чувство)
er'wärmen vr <b>
сгурйя / nur sg 'Schlacke /16
сгушв|ам, -am (-ax) uv; crym|a, -иш
(-их) v (притйскам до себе си) an sich
'drücken vr, in die 'Arme 'nehmen vr
< 16 >, an sich 'schmiegen vt; s се 1.
(притйскам се) sich 'schmiegen vr (до
an 4), sich 'anschmiegen vr <a> (до
bei 3) 2. (свйвам се) sich 'ducken vr,
sich 'kauern vr
сгъваем adj zusammenlegbar, zusam¬
menklappbar; Klapp-; - o легло
'Klappbett n 25; ~ нож 'Klappmesser
n 23; ~ стол 'Klappstuhl m 2; ~
чадър 'Taschenschirm m 1
сгъв|ам, -am (-ax) uv; сгън|а, -еш (-ax) v
1. (свйвам) Zusammenlegen vt <a>,
zu'sammenfalten vr <a>2. (увйвам)
'einwickeln vt < a >; s ce sich 'krüm¬
men vr
сгълчан |ам, -am (-ax) uv; сгълч|а, -йш
(-äx) v 'ausschimpfen vt <a>,
Schelten vr, vi < 16jhb >, 'schimpfen vt
<hb> (някого mit jmdm.)
сгъна t сгъвам
сгърбв|ам ce, -am се (-ах се) uv; сгърб|я
се, -иш се (-их се) v 'einen ge'beugten
'Rücken be'kommen <33b>, sich
'krümmen vr
сгърбен adj ge'beugt
сгърчв|ам, -am (-ax) uv; сгьрч|а, -иш
(-их) v 1. (кожа) 'runzeln vt 2. (плат od
хартйя) zer'knitlern vt < b > 3. (лице
от болка) ver'zerren vr < b > 4. (свй¬
вам от болка) zuSammenkrampfen vt
< a >; s ce 1. (набръчквам ce) sich
zu'sammenziehen vr <32a, h - g>;
(лице от болка) sich ver'zerren vr 2.
(свйвам се от болка) sich zuSam¬
menkrampfen vr
сгъстяв|ам, -am (-ax) uv; сгъст|я, -йш
(-йх) v 1. (течности) 'eindicken vr
< а >, 'dicker [dick] 'machen vt 2. (мъг¬
ла) ver'dichten vr <b>, 'dichter 'ma¬
chen vr; x редйците die 'Reihen 'dich¬
ter 'machen 3. übertr (усилвам)
verstärken vt <b>, ver'dichten 4.
сдавам
784
(хора) zu'sammendrängen vt < а >; z
се 1. (течности) dick 'werden w
< 18/sn >, sich konden'sieren vr < d >
2. (мъгла) sich ver'dichten vr, 'dichter
'werden 3. übertr (усилвам се) sich
verstärken vr 4. (хора) sich zu'sam¬
mendrängen vr, zu'sammenrücken w
< a/sn >
сдав1ам, -am (-ax) uv; сдам, сдадеш
(сдадох) v über'geben vt < 15b >; z
ce sich 'ergeben vr < 15b >
сдав|ям, -яш (-ях) uv; сдав|я, -иш (-йх) v
die 'Kehle 'durchbeißen vt <21a>;
вълците сдавиха овцата die 'Wölfe
'bissen dem Schaf die 'Kehle durch; %
ce sich an die 'Kehle 'gehen v;
<\3/sn> ['fahren vi < Ajsn > ]
сдам | сдавам
сделк|а /, -и pl Wirtsch Ge'schäft n 20;
(сключване договор) Ge'schäftsab-
schluß m 2, 'Abschluß; правя ~ и
Geschäfte ['Abschlüsse]'tätigen; тъм¬
ни ~ и 'dunkle Geschäfte
сднпл|ям, -яш (-ях) uv, сдйпл|я, -иш
(-их) v 'falten vr, zu'sammenfalten vt
< a >, zu'sammenlegen vt < a >
сдобйв|амce, -am ce (-ax ce) uv; сдобй|я
се, -еш ce (-x ce) v I. (получавам)
er'halten vt <3b>, er'gattern vt <b>
(c нещо etw.) 2. (набавям си) sich
'anschaffen vr < а > (c нещо etw.)
сдобряв|ам, -am (-ax) uv; сдобр|я, -йш
(-йх) v ver'söhnen vt < b>, 'aussöhnen
vt < a >; s ce sich ver'söhnen vr, sich
'aussöhnen vr
сдробяв|ам, -am (-ax) uv; сдроб|я, -йш
(-йх) v zer'krümeln vt <b>, zer'klei-
nern vt <b>
сдружав|ам, -am (-ax) uv; сдруж|а, -йш
(-йх) v 1. (сприятелявам) an'freunden
vt < а > 2. (обединявам) vereinigen vt
<b>; сдружени земеделци Pol 'An¬
gehörige des Bulgarischen 'Volks¬
bauernbundes; s ce 1. (сприятелявам
ce) sich 'anfreunden vr < a > 2.
(обединявам ce) sich vereinigen vr
< b >; (образувам дружество) 'einen
Ver'ein 'bilden; Wirtsch 'eine Gesell¬
schaft 'bilden
сдружени|е n, -я pl 1. Vereinigung/17
2. Wirtsch Gesellschaft /17
сдушав[ам, -am (-ax) uv; сдуш|а, -йш
(-йх) v 'anfreunden vt < a >; s ce
1. (сприятелявам ce) sich 'anfreunden
vr <a> 2. (c определена цел) sich
zuSammentun vr <38a> 3. (стъл-
пявам ce) sich zu'sammendrängen vr
<a>
сдуига|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; едуша
се, -иш се (-йх ce) v sich 'finden vr
<27 >
сдъвкв|ам, -аш (-ax) uv; сдъв|ча, -чеш
(-ках) V zer'kauen vt <b>, zer'beißen
vt <21b>, 'kauen vt
сдърж|ам, -аш (-ax) uv; сдърж|а,
-йш (-ах) V 1. (чувства) zu'rückhalten
vt <3а>, beherrschen vt <b>; z
чувствата си Seiner Ge'fühle Herr
'werden vi <18/sn> 2, (държа)
'halten vt < 3 >; « си обещанието
sein Versprechen 'halten; z ce
sich beherrschen vr, sich zu'rück¬
halten vr
сдържан adj 1. zurückhaltend, be¬
herrscht 2. (подтйскан) unterdrückt
сдържаност / nur sg Zurückhaltung
/17/sg, Beherrschung /1 l(sg
сдърпв|ам, -аш (-ax) uv; сдърп|ам, -аш
(-ах) v 'zerren vi <hb> (за an J); s ce
sich in die 'Haare ge'raten vi < 3b/sn>
ce 1. pron re fl 2. umg adv 'immer
сеанс m, -и pl 1. (представление) Vor¬
führung/ 17 2. (при художник) 'Sit¬
zung / 17 3. (спиритйзъм) Seance
[se'ä:s]/16
себе си pron refl mich, dich, sich, uns,
euch, sich; вйждам ~ в огледалото
ich Sehe mich [mich selbst] im 'Spiegel;
идвам на ~ zu sich 'kommen vi
<33/sn>; извън ~ съм 'außer sich
sein vi <B>; излйзам от - 'außer
'Fassung ge'raten vi < 3bjsn>; не съм
на ~ 'außer sich sein; от само ~ von
selbst
себелюб|ец m, -ци pl Ego'ist m 8
себелюбйв adj Selbstsüchtig, ego'istisch
785
седмаче
себелюбн|е п, -я pl 'Selbstsucht /14/sg,
Ego'ismus mW, 'Eigenliebe /16
себеотрицание л, -я pl 'Selbstlosigkeit
/I7/5g .
себеподобен, -ни adj 1. (човек) 'gleich¬
geartet 2. als Subst Biol 'Artgenosse m 7
себестойност / nur sg 'Selbstkosten pl;
снижение на себестойността 'Selbst¬
kostensenkung/ 17
себйч|ен, -ни adj 'selbstsüchtig, egois¬
tisch
себичност / nur sg 'Selbstsucht / 14/sg,
Ego'ismus m 11
север m nur sg 'Norden m 4; на - nach
[im] 'Norden; далечният *■ der 'hohe
'Norden
север|ен, -ни adj 'nördlich, Nord-; в
«v на посока in 'nördlicher ['nördliche]
'Richtung; » вятър 'Nordwind m 1;
~ но сияние 'Nordlicht «21; » полюс
'Nordpol m l*; Северно море 'Nord¬
see /16
сбверно adv 'nördlich (от von 3)
северня|к m, -ци pl 1. (от северна
страна 'Nordländer m 4 2. (от северна
България) 'Nordbulgare т 7 3. Meteor
'Nordwind m 1
севернйчк1а /, -и pl 1. (от северна
страна) 'Nordländerin / 19 2. (от
северна България) 'Nordbulgarin/19
северозапад т nur sg Nord'westen m 4
северозападен, -и adj nord'westlich,
Nord'west-
северозападно adv nord'westlich (от
von 3)
североизток m nur sg Nord'osten m 4
североизточ|ен, -ни adj nord'östlich,
Nord'osl-
северойзточно adv nord'östlich (от von
3)
сега adv 1. jetzt; до ~ bis jetzt; от ~
von jetzt an; ~ за ~ im Mo'ment,
'vorläufig; тъкмо ~ ge'rade jetzt; за
- zur Zeit; толкоз за ~ so'viel für
'heute; ей ~ jetzt, so'eben; ами - ?
was nun?, was 'machen wir jetzt?
2. (веднага) so'fort; ей - jetzt so'fort,
jetzt gleich
сегашен, -ни adj 'jetzig, 'heutig, 'gegen¬
wärtig; hoto das 'Heute n; - но
време Gramm 'Gegenwart/, 'Präsens n
сегйз-тогйз adv volkst von Zeit zu Zeit,
ab und zu
сегмент m, -и pl Math, Zool Seg'ment
n 20
сегментации / nur sg Segmentierung
/17
седалище «, -a pl 1. Sitz m 1 2. (задник)
Ge'säß n 20
седалищен, -ни adj Ge'säß-; - на част
Ge'säß n 20
седалк|а /, -и pl Sitz m 1
седем пит 'sieben
седемгодишен, -ни adj 'siebenjährig
седемдесет пит 'siebzig
седемдесетгодйшен, -ни adj 'siebzig¬
jährig
седемдесетгодишнина f nur sg 1. (рож¬
ден ден) 'siebzigster Ge'burtstag m 1
2. (юбилей) 'siebzigster 'Jahrestag
седемдесети пит 'siebzigste
седемдневен, -ни adj 'siebentägig
седемнадесет пит = седемнайсет
седемнадесети пит - седемнайсети
седемнайсет пит 'siebzehn
седемнайсети пит 'siebzehnte
седемстбтин пит 'siebenhundert
седеф т nur sg 1. 'Perlmutt п 20*/sg,
'Perlmutter fl. Bot 'Raute /16
седефен adj I. 'Perlmutt-, 'perlmuttern
2. (цвят) 'perlmuttfarbig
седефче n, -та pl Bot 'Raute /16
седешката и. седешкбм adv 'sitzend, in
'sitzender 'Stellung
седлар (-ят) m, -и pl 'Sattler m 4
седларниц|а /, -и pl 'Sattlerwerkstau
/(-, -statten)
седларски adj 'Sattler-
седларство n nur sg 'Sattlcrberuf m 1
седла|я, -ein (-x) uv 'satteln vt
седл|о n, -ä pl 1. 'Sattel m 5 2. (мотор,
трактор) Sitz m 1
седловик|а f -Й pl Ge'birgssattel m 5,
'Sattel
седм|а / -и pl 'Siebentel n 23
седмаче n, -та pl 'Frühgeborenes n 26+.
50 Wtb. Bulg-Dt.
седми
786
Sieben'monatskind п 21, 'Frühchen
п 23
седми пит 'siebente
‘седмина пит nur für männliche Per¬
sonen 'sieben
2седмйн|а /, -и pl 'Siebentel n 23
седмиц|а /, -и pl 'Woche /16; в
протежение на една ä 'eine 'Woche
lang
седмйц|а / -и pl 'Sieben / auch Kart
седмич|еи, -ни adj I. 'Wochen-; ~ на
заплата 'Wochenlohn m 2; s вестник
’Wochenzeitung /17; ä пазар 'Wo¬
chenmarkt m 2; детски ~ ни ясли
'Wochenkrippe / 16 2. 'wöchentlich;
~ на разходка 'wöchentlicher Spa-
'ziergang m 2; ~ но излизане 'wö¬
chentliches Erscheinen n 23/sg; s
доход 'wöchentliche 'Einkünfte pl
седмични|к m, -ци pl 'Wochenzeitung
/17, 'Wochenblatt n 22
седмично adv 'wöchentlich
седмокл&с|ен, -ни adj 'Sieben'klassen-;
'v но училище Sieben'klassenschule
/16; ~но образование Sieben'klas-
senbildung/17
седморк|а f -и pl 1. 'Sieben /auch Karl
2. (xöpa) 'Siebenergruppe /16
седмочлен|ен, -ни adj aus 'sieben 'Mit¬
gliedern; 'siebenköpflg; ~ на комйсия
Kommissi'on / 17 aus 'sieben 'Mit¬
gliedern; ~на група 'siebenköpfige
'Gruppe/16; *но семейство 'sieben¬
köpfige Fa'milie /16
седмоъгъл|ен, -ни adj 'siebeneckig
седмоъгълни|к m, -ци pl Math
'Siebeneck n 20
седна t сядам
сед[й, -йш (-ях) uv 1. 'sitzen vi <25‘ >;
детето ~ й на пейката das Kind sitzt
auf der Bank; костюмът му добре ~ й
sein 'Anzug sitzt gut 2. (оставам)
'bleiben vi <22/sn>\ днес детето ще
- й при тебе 'heute bleibt das Kind bei
dir 3. (намирам се) umg sein vi < B >;
книгата - й на масата das Buch liegt
auf dem Tisch; часовникът ~й на
стената die Uhr hängt an der Wand 4.
(изправен) umg 'stehen vi < \0'/hb> ;
~ яхме прави wir 'standen 'aufrecht;
übertr дрехата добре ми ~ и das
'Kleidungsstück steht mir gut 5. (съ¬
ществувам) 'dasein vi <Ba>; ста¬
рите вещи все още ~ ят die 'allen
'Sachen sind 'immer noch da O s
като на трз>ни wie auf 'Kohlen 'sit¬
zen
седянка /, седенки pl 'Spinnstuben¬
abend m 1 *, Beisammensein n 23
сезон m, -и pl 1. Meteor 'Jahreszeit/17;
през летния ~ im 'Sommer; през
зймния ~ im 'Winter 2. (удобно
време) Sai'son /15; по време на ~ а
'während der Sai'son; ловен - 'Jagd¬
saison; туристйчески ~ 'Reisesaison
3. Theat 'Spielzeit / 17; театрален ~
'Spielzeit der The'ater
сезон]ен, -ни adj Sai'son-; « работник
Saisonarbeiter m 4; ~ на стока
Saisonware /16
сейр m nur sg 'Schauspiel n 20; гледам
- 'Maulaffen'feilhalten <3а>;правя
- ein 'Schauspiel 'bieten < 32 >
сеирджй|я /, -и pl 'Gaffer m 4
сейтб|а f -и pl 1. 'Aussaat/17 2. (време
за сеене) Zeit /17 für die'Aussaat
3, (посев) Saat
сейтбен adj 'Aussaat-, Saat-
сеятбообращени|е n, -я pl Landw
'Fruchtfolge /16
сека, сечеш (сякох) uv 1. (отсйчам)
'abhacken vt <a>, 'abschlagen vt
< 4a > 2. (дървета) 'fällen vt 3. (раз-
сйчам) zer'hacken vt <b>; - дърва
Holz 'hacken 4. (убивам) 'abschlach¬
ten vt <a>, 'niederhauen vt <a>
5. (остър съм) scharf sein vi < B >
6. (пресичам) über'queren vt <b>,
'schneiden vt <21, d-tt> O ~ парй
Münzen 'prägen; сече му ум4т er hat
'einen 'scharfen Ver'stand
секач m, -и pl 1. 'Holzhacker m 4
2. (длето) 'Meißel m 4
секв|ам, -аш (-ах) uv; секн|а, -еш (-ах) v
1. (преставам) 'aufhören vi < л/hb >,
'abbrechen vt <16а> 2. (звук)
787
семеен
ver'stummen vi < b/sn > 3. (преста¬
вам да тека) verwiegen vi <b/sn>
4. (огън) 'schlagen vt <4>
секвестирам, -аш (-ах) uv, v 'pfänden vt
секвест|ър m, -ри pl Jur 'Pfändung/17
секйра /, -и pl (голяма) Axl / 14;
(малка) Beil n 20
‘секн|а, -еш (-ах) uv 'schneuzen vi
<hb>, 'putzen vt; e ce sich 'schneu¬
zen vr
2секна t секвам
секрет m, -и pl 1. Ge'heimnis n 27 2. Bio!
Se'kret n 20
секретар (-ят) m, -и pl Sekre'tär m 1*;
партиен ~ Par'teisekretär
секретариат m, -и pl Sekretari'at n 20
секретарк|а /, -и pl Sekre'tärin /18
секретарски adj Sekre'tärs-
секрет|ен, -ни adj ge'heim, se'kret; - на
брава'Sicherheitsschloß и 22; ä ключ
'Sicherheitsschlüssel m 4; ~ но копче
'Druckknopf m 2
секреци|я /, -и pl Biol Sekreti'on / 17;
вътрешна » 'innere Sekreti'on;
външна » 'äußere Sekreti'on
сексуал|ен, -ни adj sexu'ell
сект|а /, -и pl Rel 'Sekte / 16
сектант m, -и pl Sek'lierer m 4
сектактски adj sektiererisch
сектантство n nur sg Sektierertum n
22 *lsg
сектор m, -и pl 1. 'Sektor m 9 a auch
Math 2. Mil 'Abschnitt m 1
с£ктор|ен, -ни adj Sek'toren-
секунд|а /, -и pl Se'kunde /16
секундарнн|к m, -ци pl Se'kundenzeiger
m 4
секционен, -ни adj Sekti'ons-
сбкция/, -и pl Sekti'on /17
селд|а f, -и pl Zool 'Hering m 1*
селекция f nur sg Selekti'on /17
селйм m nur sg Bot 'Liebstöckel m4od
n 23
селитра f nur sg Sal'peter m 4
селйтрен adj Sal'peter-
селище n, -a pl 1. arntl, Verw Ge'meinde
/16, Ort m 1 2. (заселище)'Siedlung
/ 17, 'Ortschaft / 17 3. umg (парцел)
'Grundstück n 20
селищ|ен, -ни adj 'Siedlungs-, 'Orts-
село n, села pl Dorf n 22; отивам на ~
aufs Land 'fahren vi <4/sn> ('gehen vi
< 13jsn > ]; от ~ съм vom 'Lande sein
vi < B >; на ~ съм auf dem 'Lande
sein; в ~ съм in 'einem Dorf sein;
излизам от ~ то das Dorf ver'lassen
<3b>
селск|и adj 1. (от село) Dorf-; 'dörflich,
Land-, 'ländlich; ~ o учйлище 'Dorf¬
schule /16; « лекар 'Landarzt m 2;
~ o стопанство 'Landwirtschaft /17;
~ а обстановка 'dörfliche Um'gebung
/17; ~ а местност 'ländliche 'Gegend
/17 2. (от селянин) 'Bauern-, 'bäuer¬
lich; ~ а партия 'Bauernpartei / 17;
~a война 'Bauernkrieg m 1; ~a
носия 'Bauerntracht /17
селскостопански adj 'landwirtschaft¬
lich; ~ o машиностроене 'Landma¬
schinenbau m I
селсъвет m, -и pl 1. Ge'meinderat m 1,
Gemeindevertretung / 17 2. umg Ge¬
meindeamt n 22
селя|к m, -ци pl I. 'Bauer ml 2. (прос¬
так) 'Bauerntoffel m 4
селяндур m, -и pl 'Kuhbauer m 7,
' Bauerntölpei m 4
селяцдурк|а /, -и pl' Bauernweib n 21,
'Dorftrine /16
селяндурскн adj 'bäurisch
селян|ии m, -и pl 'Bauer m 1
селянк|а /, -и pl 'Bäuerin /18
селячество n nur sg 'Bauernschaft
fV/sg
селяшки adj 'bäurisch
семантика/nur sg Se'mantik/ ll/sg
семантйчен, -ни adj se'mantisch
семафор m, -и pl Eisenb Si'gnal n 20*,
Sema'phor n 20 od m 1
семе n, семена pl 1. 'Samen m 4
2. (зърно) 'Samenkorn n 22 3. übertr
(начало) Saat / 17 4. (наследник)
'Nachkomme m 7
семе|ен, -йни adj 1. famili'är, Fa'milien-
2. (женен) verheiratet; той e s er hat
Fa'milie O - йно огнище 'häuslicher
семейственост
788
Herd т 1
семейственост / nur sg Fa'milienwirt-
schaft / 17, 'Vetternwirtschaft
семейств|о n, -a pl Fa'milie /16
семеи|ен, «ни adj 'Samen-; ~ но расте¬
ние Bot 'Samenpflanze /16; ~на
пъпка Bot 'Samenanlage /16
семеини|к m, -ци p/'Samenzuchtpflanze
/16
семепроизвод ен, -ни adj 'Saatzucht-
семепроизводнтел (-ят) m, -и pl 'Samen¬
züchter m 4, 'Saatzüchter; Saatgut¬
produzent m 8
семепронзводйтел|ен, -ни adj = семе¬
производен
семепроизводство n nur .sg'Saatzucht
/ 17, 'Samenzucht; 'Saatgutproduk¬
tion /17
семестриален, -ни adj Se'mester-; ~ на
ваканция Se'mesterferien pl
семест|ър tn, -ри pl Se'mester n 23; ле¬
тен s 'Frühjahrssemester; зимен ж
'Herbstsemester
семечистачна /, -и pl Tech 'Saatgut¬
bereiter m 4
семинар m, -и pl Semi'nar n 20*
семинарен, -ни adj Semi'nar-, semina¬
ristisch
семииарйст m, -и pl Semi'narschüler m 4
семииари|я /, -и pl 'Priesterseminar n
20*; духовна ж 'Priesterseminar
семинарски adj Semi'nar-
с£мк|а/, -и pl 1. 'Samenkorn n 22; ~ ите
иа чушката die 'Samenkörner der
'Paprikaschote 2. Kern ml; ж на
ябълка 'Apfelkern; ж на тиква 'Kür¬
biskern 3. nur pl (печени тиквени)
ge'röstete 'Kürbiskerne
семп1ъл, -ли adj 'einfach
сенат m, -и pl Se'nat m 1
сенатор m, -и pl Se'nator m 9 a
сензаци6н|ен, -ни adj sensationell
сензйци|я/, -и pl Sensati'on / 17
сенникоцвет ен, -ни adj: ~ ни растения
Bot 'Doldengewächse pl
сеиб n nur sg Heu n 20/sg
сенокос m nur sg 'Heumahd /17,'Heu¬
ernte /16
сенокосачк|а/, -и pl Tech 'Mähmaschine
/16, 'Grasmäher m 4
сенокос|ен, -ни adj 'Grasmäh-; ~ на
машина 'Grasmähmaschine/16; ~ на
нощ Nacht / 14 'während der 'Heu¬
mahd
сеносъбирачка /, -и pl Tech 'Heulader
m 4
сенчест adj 1. 'schattig 2. 'schattenspen¬
dend; ~ и дървета 'schattenspendende
'Bäume m 2Ipl
сепаратйв1ен, -ни adj sepa'rat, Sepa'rat-;
ж мир Separatfrieden m 4
сепаратйз|ъм (-мът) m nur sg Sepa¬
ratismus m 11 jsg
сепаратист m, -и pl Separatist m 8
сепараци я / -и pl Separati'on /17
сепв|ам, -аш (-ах) uv; сепн|а, -еш (-ах) v
1. 'schrecken vt, er'schrecken vt < b >
2. (събуждам) 'aufschrecken vt < a >
3. (вразумявам) zur Ver'nunft
'bringen vt < 24 >; * се 1. 'auf¬
schrecken vi <z/sn>, er'schrecken
vi <16bjsn>, zu'sammenfahren vi
<4/sn> 2. (вразумявам се) zur
Ver'nunft 'kommen vi <33/sn>, sich
be'sinnen vr <26b>
септември m nur sg September m 4
септемврийски adj September-
септнч|еи, -ни adj 'septisch
сербез adj unv kühn, be'herzt, ver'wegen
сервиз m, -и pl Service ['scevis] n 23
сервйз|ен, -ни adj 1. 'Service- ['scevis-],
'Kundendienst-; ~ на служба 'Kun¬
dendienst m 1 2. 'Neben-; ~ ни
помещения 'Nebenräume m 2/pl
сервйр|ам, -аш (-ах) uv, v ser'vieren vt, vi
<d jhb>
сервитьор m, -и pl Ser'vierer m 4, 'Kell¬
ner m 4, 'Ober m 4
сервитьори|a f -и pl Serviererin / 18,
'Kellnerin /18
сергй|я /, -и pl Ver'kaufsbude / 16,
Ver'kaufsstand m 2
сер|ен, сярна, -ни adj I. 'Schwefel-; ж
прах 'Schwefelpulver «23; ж сапун
'Schwefelseife / 16; сярна киселина
'Schwefelsäure /162. (който съдържа
789
сещам
сяра) 'schwefelhaltig; сярна минерал¬
на вода 'schwefelhaltiges Mineralwas¬
ser п 23
сержант т, -и pl Mil Sergeant [..'3ant]m
8; 'Feldwebel т 4; младши ~ 'Unter¬
sergeant; 'Unteroffizier т 1 *; старши
~ 'Obersergeant; 'Feldwebel
сери[ен, -йни adj 'Serien-, 'serienmäßig;
~ йно производство 'Serienproduk¬
tion /17, 'serienmäßige Produkti'on
серноз|ен, -ни adj 1. (невесел; опасен)
ernst; ~ но лице 'ernstes Ge'sicht
п 20; ~ на опасност 'ernste Ge'fahr /
17; ~ на болест 'ernste 'Krankheit/17
2. (надежден; забележителен) 'ernst¬
haft; а кандидат 'ernsthafter Kandi¬
dat т 8; » успех 'ernsthafter Er'folg
т 1 3. (солиден; съдържателен)
seri'ös, ernst; * господин seri'öser
Herr т 8; ~ на музика 'ernste [seri'öse]
Mu'sik /17
сериозност / nur sg 1. (невеселост;
опасност) Ernst т 1 /sg 2. (надежд¬
ност; съдържателност) 'Ernsthaftig¬
keit / П/sg
сери|я / -и pl 1. 'Serie/16 2. (част) Teil
nt 1
серкме п, -та pl Netz п 20
сероводород т nur sg Schwefelwasser¬
stoff т l
сероводород |ен, -ни adj Schwefel'was-
serstoff-
серовъглерод adj Schwefel'kohlenstoff
m 1
серовъглерод|ен, -ни adj Schwefel'koh-
lenstoff-
серпантйн|а и. серпентнн|а /, -и pl 1.
Verk Serpen'tine / 16 2. Tech 'Rohr¬
schlange / 16 3. (хартия) Papier¬
schlange
серсем и. серсем|ин m, -и pl 'Dussel m 4,
'Schafskopf m 2, 'Holzkopf
серсемлъ|к m, -ци pl Ver'rücktheit/17,
'Dummheit /17
серсемскн adj ver'rückt, dumm
серт adj 1. 'heftig, 'hitzig, 'aufbrausend
2. (силен, лют) stark, scharf; ~
тютюн 'starker 'Tabak m 1
серум m, -и pl Med 'Serum n 28
сеси|я / -и р/'Sitzung/17, 'Tagung/17;
научна s 'wissenschaftliche Sessi'on
/П; O изпитна ä 'Prüfungsperiode
/16, 'Prüfungsabschnitt m 1
cecrplä/ -й pl 'Schwester/16 auch Rel;
медицинска ä 'Krankenschwester
сестрин adj der 'Schwester; ~ син Sohn
m 2 der 'Schwester , 'Neffe m 7
сестрнни|к m, -ци pl 'Neffe m 7
сестрински adj 1. 'schwesterlich 2. Med
'Schwestern-; ~ курсове 'Schwestern¬
kurse m 1 jpl
сестрнче n, -та pl 'kleines 'Schwester¬
chen n 23
сет|ен, -ни adj 'letzte
сетйв|ен, -ни adj Biol 'Sinnes-; ~ на
измама 'Sinnestäuschung /17
сетив|о n, -ä pl Biol Sinn m 1
сетне adv dann, da'nach; най-сетне
'endlich, 'schließlich
сетнеш|ен, -ни adj 'spätere; по-сет¬
нешен 'spätere
сетре n, -та pl veralt 'Jacke /16
сетя t сещам
сефте volkst 1. n nur sg 'erste 'Einnahme
/16 2. adv zum 'ersten Mal; не нй е ~
es ist für uns nicht das 'erste Mal
сефт6св{ам, -am (-ax) uv; сефтос|ам,
-аш (-ax) v 1. (употребявам) zum
'ersten Mal be'nutzen vt <b> 2.
(опитвам) als 'erster pro'bieren vt
<d>
сеч /nur sg 1. (ropä) 'Abholzen n 23/sg,
'Einschlag m 22. (клане) Metze'lei /17,
'Blutbad n 22
сечение n, -я pl Math Schnitt m 1;
кесарево s Med 'Kaiserschnitt
сечнв|о п, -a pl 'Werkzeug n 20, Ge'rät
n 20, 'Schneidwerkzeug
сечищ|е n, -a pl 1. (голо място) 'Lich¬
tung/17 2. (място за изсичане) 'Ein¬
schlaggebiet п 20
сечко п nur sg volkst Zool 'Blatthorn¬
käfer m 4 O Голям ~ 'Januar m 1*;
Малък ~ 'Februar
сещ|ам, -аш (-ax) uv; сет|я, -иш (-их) v
volkst 1. (усещам) 'fühlen vt 2. (за¬
сея
790
белязвам) be'merken vt < b >; s се
1. (хрумва ми) 'einfallen vi <3z/sn>;
x се за нещо mir fällt etw. ein
2. (спомням си) sich er'innern vr
<b> (за нещо an etw. 4) 3. (от¬
гатвам) dar'aufkommen vi < 33a/
sn >, er'raten < 3b > (за нещо etw.);
тебе думам, дъще, - ай се,
снахо ver'steckte 'Andeutungen 'ma¬
chen
се|я, -еш (-ях od сях) uv 1. 'säen vr
2. (засявам) be'säen vr < b > 3. (през
сито) 'sieben vr O x на корена му
ряпа den 'Kümmel aus dem 'Käse
'klauben [bohren]
сеялк|а / -и pl Tech 'Sämaschine / 16,
'Drillmaschine
сеян m, -и pl 'Sämann m 3, 'Säer m 4
auch übertr
сеячка / -и pl 'Säerin /18 auch übertr
Сибир m Si'birien n 23
сив adj grau
сиве я, -еш (-ex) uv 1. (ставам сив) grau
'werden vi <18/sn>; (коса) er'grauen
vi < Ъ/sn > 2. (x ce) grau sein vi
< B >; s ce grau sein
сйвкав adj 'gräulich
chboköc adj 'grauhaarig
сивоок adj 'grauäugig
сивота / nur sg Grau n 23
сивочер|ен, -ни adj 'grauschwarz
сигнал m, -и pl Si'gnal n 20*
сигнал |ен, -ни adj Si'gnal-
сигнализаци|я / -и pl Signali'sierung
/17, 'Zeichengebung /17
сигнализирам, -аш (-ах) uv, v ein
Si'gnal [Si'gnale] 'geben < 15 > (за
'wegen 2), signalisieren vr, vi <d/hb>;
морякът »ac флагове der Ma'trose
gibt 'Flaggenzeichen
сигналйст m, -и pl Mar Si'gnalgast m 2
сигнатур|а /, -и pl Signa'tur /17
сигнйр|ам, -аш (-ах) uv signieren vt
<d>
сйгур adv 'sicherlich
сйгур|ен,-нид#1. 'sicher; x съм в него
ich bin 'seiner 'sicher; ~ но убежище
'sichere 'Zuflucht /14; x успех
'sicherer Er'folg m 1 2. (надежден)
'zuverlässig; x човек 'zuverlässiger
Mensch m 8
сигурно adv 1. 'sicher 2. (вероятно)
'sicherlich
сйгурност / nur sg 1. 'Sicherheit / 17;
Държавна ~ 'Staatssicherheit 2. (на¬
деждност) 'Zuverlässigkeit /17/sg
сйл]a/, -и pl 1. Kraft/14; физйческа x
'physische Kraft; нравствена x
mo'ralische Kraft; според ~ ите си
nach 'Kräften 2. (енергия) 'Stärke/16;
x на звука 'Lautstärke; x на вятъра
'Windstärke; x на характера Cha¬
rakterstärke; x на чувствата 'Stärke
der Ge'fühle 3. (мощ) Macht / 14;
~ ата на държавата die Macht des
'Staates O въоръжени ~ и Mil 'Streit¬
kräfte; военноморски ~ и 'Seestreit¬
kräfte; военновъздушни ~ и 'Luft¬
streitkräfte; сухопътни ~ и Mil 'Land¬
streitkräfte; в x съм in Kraft sein vi
< B > ; в ~ ата си съм in 'vollem
'Gange sein; велики ~ и Pol 'Gro߬
mächte; влйзам в x in Kraft 'treten vi
<15/sn>; двйжеща x 'Triebkraft;
конска x , Abk kc 'Pferdestärke, Abk
PS; по ~ ата на in'folge 2 od von 3; no
- ата на нещата in'folge der 'Umstän¬
de [Gegebenheiten], 'umständehalber;
производйтелни ~ и Produktiv¬
kräfte; със x mit Ge'walt, ge'waltsam;
това не е по ~ ите ми das geht 'über
'meine 'Kräfte; центробежна x
Zentrifu'galkraft '
силаж m, -и pl Si'lage / 16
силаж|ен, -ни adj Si'lage-; ~ на яма
'Gärfuttersilo m 6
силажйр|ам, -am (-ax) uv, v si'lieren vt
<d>
сйл ен, -ни adj 1. stark, 'kräftig; ~ ни
мускули 'starke ['kräftige] 'Muskeln
m 10/pl; ~ ни крака 'starke ['kräftige]
'Beine n 20/pl; x мотор 'starker
'Motor m 9a; x дъжд 'starker 'Regen
m 4; x характер 'starker Cha'rakter
m; ~ на ракйя 'starker Schnaps m 2;
~ но кафе 'starker 'Kaffee m6 2.
791
синод
(мощен) 'mächtig 3. (действен)
'wirksam 4. (добър) gut; ж по ма¬
тематика gut in Mathema'tik; * уче¬
ник 'guter 'Schüler m 4; ~ на памет
'gutes Ge'dächtnis n 27 O ж ток El
'Starkstrom m 2; ~ на храна 'kräftige
'Nahrung / Mjsg
силикат m, -и pl Sili'kat n 20
силициев adj Si'lizium-
силйцн|й (-ят) m nur sg Si'lizium n 20*
силнотоков adj 'Starkstrom-; ~ завод
Werk n 20 für 'Starkstromtechnik; ~
трансформатор 'Starkstromtransfor¬
mator m 9a
силов adj Kraft-; ~ o поле'Kraftfeld
«21; -v източник 'Kraftquelle/16
силодобйване n nur sg Ener'giegewin-
nung/ 17
сйлоз m, -и pl 'Silo m 6
сйлом adv mit Ge'walt
силует m, -и pl Silhou'ette/16, 'Umrisse
pl
сйл|я се, -иш се (-йх се) uv sich
be'mühen vr <b>
смлях m, -и pl veralt 1. (пояс) 'Ledergür¬
tel m 4 2. (оръжие) 'Waffe /16
символ m, -и pl Sym' bol n 20*
символизйр|ам, -am (-ax) uv, v symbo¬
lisieren vt <d>
символна |ъм (-мът) m nur sg Sym¬
bolismus m 11 /sg
символика/nur sg Sym'bolik/ Mjsg
символйст m, -и pl Symbo'list m 8
символнстйч|ен, -ни adj symbolistisch
символйч|ен, -ни и. символйческн adj
sym'bolisch (за für 4)
симетрйч|ен, -ни adj sym'metrisch
симетрия / nur sg Symme'trie /16a
симид m, -и pl 'Weißbrot n 20
снмпатизйр|ам, -am (-ax) uv, v sym¬
pathisieren vi < d/hb > (на някого mit
jmdm.)
снмпатйч|ен, -ни adj sym'pathisch O
~ но мастило sympathetische 'Tinte
/16
симпатн|я / -и pl 1. Sympathie j 16a;
изпитвам ж към някого Sympathie
für jmdn. emp'finden <27b> 2. (лю¬
бима) Geliebte / 16, 'Freundin / 18
симптом m, -и pl Symptom n 20*
симптоматйч|ен, -ни adj sympto'ma-
tisch (за für 4)
симулант m, -и pl Simu'lant m 8
симулйр|ам, -am (-ax) uv, v simu'lieren
v/ <d>
симфонйч|ен, -ни adj sin'fonisch; ж
концерт Sinfo'niekonzert « 20; ж
оркестър Sinfo'nieorchester n 23
симфони|я /, -и pl Mus Sinfo'nie /16 a
auch übertr
‘син (-ът) m, -obhpl Sohn m 2; мамин ~
'Muttersöhnchen n 23 O кучи ~
'Hundesohn; ~ е майчин 'alter Freund
m 1; mein 'Lieber m 7 +
2сии, синя, синьо, сини adj blau O ~
домат Bot Auber'gine/16, 'Eierfrucht
/14; - камък Chem 'Kupfervitriol
m 1 * od n 20*
синап m nur sg Bot 'Ackersenf m 1
синапен adj Senf-
синджйр m, -и pl 1. 'Kette / 16
2. (плетене) 'Luftmaschen / 16jpl O
виното прави ~ der Wein perlt
сиидй|к m, -ци pl 'Syndikus m 11
синдикйл|ен, -ни adj Ge'werkschafts-;
ж съюз Ge'werkschaftsverband m 2;
ж деец Gewerkschaftsfunktionär m 4
синдикат m, -и pl 1. Wirtsch Syndi'kat
n 20 2. (профсъюз) Gewerkschaft /17
синева/nur sg Blau « 23/sg; небесна ~
Blau des 'Himmels
синеок adj 'blauäugig
снн|ея, -ееш (-ях) uv blau 'leuchten vi
<hb>; s ce blau 'leuchten
синигер m, -и pl Zoo! 'Meise / 16
CHHHH|a /, -й pl 1. Blau «23/sg, 'Bläue
/16/sg 2. (петно) 'blauer Fleck m 1
сйнк|а / -и pl 'Waschblau n 23/sg
синкав adj 'bläulich
сйнков|ец m, -ци pl 'Bursche m 7
сйнов adj des 'Sohnes; ~ ите очй die
'Augen /16 des 'Sohnes
синов |en, -ни adj 'Kindes-; ж дълг
'Kindespflicht/17; ~ ни чувства 'Kin¬
desliebe /16
синод m nur sg Syn'od m 1
синодален
792
синодал|ен, -ни adj syno'dal
синоним т, -и pi Syno'nym п 20*
синор /и, -и pi volkst Rain т 1, 'Feldrain
сннор|еи, -ни adj volkst Grenz-; *
камък 'Grenzstein m t
синтаксис m nur sg 'Syntax /
синтактичен, -ни adj syn'taklisch
синтез) а /, -и pl и. синтез m, -и plf 16
синтезирам, -аш (-ах) uv, v syn¬
thetisieren vt <d>
синтетич|ен, -ни adj synthetisch; ~ ни
влакна synthetische 'Fasern / 16jpl,
Che'miefasern; - на материя 'Kunst¬
stoff m 1
синузит m, -и pl Med 'Nebenhöhlen¬
katarrh m 1*
синус m, -и pl 1. Math 'Sinus m 2. Anal
'Nebenhöhle /16
синусен, -ни adj 1. Math 'Sinus- 2. Anal
'Nebenhöhlen-
СИИЦЙ nur pl 'Glasperlen / 16jpl
сннчаг а m, -и pl 1. 'Prachtkerl m 1
2. (син) Herr m 8 Sohn
синчец m nur sg Bot 1. 'Blaustern m I
2. (синя метличина) 'Kornblume/16
сипаница f nur sg Med 'Pocken pl, Blat¬
tern pl
сйпаннчав adj 1. (болен от сипаница)
'pockenkrank, an 'Pocken er'krankt
2. (c белези от сипаница) 'pocken¬
narbig
снпв|ам, -аш (-ах)иу;сйп|я,-еш(-ах) v
1. 'schütten vt (в in 4; на auf 4)
2. (течност) 'gießen vt < 32 > (в in 4),
'eingießen vt <32a>, 'einschenken vt
<a>; сипи ми малко вйно! schenk
mir 'etwas Wein ein! 3. (ядене) 'auslei-
lenvf <a>; * яденето в чинйитеdas
'Essen auf [in] die 'Teller tun <38>
cioielü (-ят) m, -и pl Ge'röllhang m 2,
Ge'röllhalde/16
сипкав adj 1. 'körnig, 'bröckelig 2. (глас)
'heiser
^Hnln, -еш (-ax) uv über'schütten < b>
(по нещо нйщо etw. mit etw. 5); s ce
1. (роня ce) zer'bröckeln vi < Ъ/sn >,
zer'fallen vi < 3bjsn > 2. (падам)
her'abfallen vi < За/лл >; снегът се ~ е
на едри парцали der Schnee fallt in
'großen 'Flocken her'ab 3. (нещо
лошо) nur 3. Pers es 'hagelt; ~ ят ce
куршуми es 'hagelt Ge'schosse; ~ ят
се ругатнй es 'hagelt 'Flüche
2сйпя t сйпвам
сира|к m, 3B -ци 'Waise /16; кръгъл «
'Vollwaise
сираче n, -та pl 'Waise/16, 'Waisenkind
n 21
сирашк|и adj 'Waisen-, 'einer 'Waise;
- а съдба 'Waisenschicksal n 20,
'Schicksal 'einer 'Waise
сирен|а /, -и pl 1. Si'rene/16 2. (автомо-
бйл) 'Hupe /16 3. (локомотйв) 'Pfeife
/16 . ..
сиренар (-ят) т, -и pl 'Käser т 4;
(търговец) 'Käsehändler т 4
сирене п, -та pl 1. (общо) 'Käse т 4
2. nur sg 'Salzlakenkäse
сиреч adv das heißt
снрй|ец m, -йци pl 'Syrer m 4
сирйнк|а f -и pl 'Syrerin /18
сирийски adj 'syrisch
Сирия / 'Syrien и 23
сирома|х m, -си pl 1. (бедняк) 'Armer
m 7+, 'armer Mensch m 8; той e s er
ist arm [ein 'armer Mensch od'Schluk-
ker] 2. (клетник) 'Armer, 'armer
Kerl m 1
сиромахкйн|я /, -и pl 1. (бедна жена)
'Arme/19,'arme Frau/17; тя е » sie
ist arm ['eine 'arme Frau) 2. (клета
жена) 'Arme
сиромаш|ея, -ееш (-äx) uv arm 'werden
vi < 1 %jsn >, ver'armen vi < Ъ/sn >
сиромашия / nur sg 'Armut/, 'Elend
n 20/sg; живея в ~ in 'Armut [im
'Elend] 'leben vi <hb>
сиромашк|и adj 1. arm; син на s
родители Sohn m 2 'armer 'Eltern
2. 'eines 'Armen; ~ o дете 'armer
'Leute Kind и 21; ~ а съдба Arme-
'leuteschicksal n 20 O ~ o лято
Alt'weibersommer m 4
сироп m, -и pl 'Sirup m 1*, 'Fruchtsaft
m 2; Med Saft; » за кашлица 'Hu¬
stensaft
793
скарвам
сиропиталище п, -а pl veralt 'Waisen¬
haus п 22
сйрот|а / -и pl 1. 'Waise /16 2. (клет
човек) 'Armer ml*, 'Arme /19 3. adj
arm; - и деца 'arme 'Kinder n 21 Ipl
сйрот!ен, -ни adj 1. 'Waisen- 2. (злочест)
'unglücklich
сиротйн|я /, -и pl 1. 'Arme / 19, 'Un¬
glückliche /19 2. nur sg (беднотйя)
'arme 'Leute pl
систем|а J, -и pl Sy'stem n 20*
систематизирам, -am (-ax) uv, v sy¬
stematisieren vt <d>
систематика / nur sg Syste'matik /17
систематичен, -ни и. систематйческн
adj syste'matisch
систем|ен, -ни adj 1. = систематичен
2. Sy'stcm-
снстемност / nur sg Syste'matik / 17;
Sy'stemcharakter m
сит adj 1. satt 2. (обилен) 'sättigend,
'üppig3.übertr'überdrüssig; - съмна
туй ich bin 'dessen 'überdrüssig, ich
'habe das satt
сйт|ен, -ни adj 1. fein; s пясък 'feiner
Sand m 1 - на дантела 'feine 'Spitze
/16; -но сито 'feines Sieb« 20
2. (малък) klein; « бод 'kleiner Stich
ml; - ни капчици 'kleine 'Tröpfchen
n 23/pl; - ни деца 'kleine 'Kinder
и21 Ipl; -ни парй volksi 'Kleingeld
n 20 O - на захар 'klarer 'Zucker m 4
сйтн|я, -hui (ситнйх) uv 1. (насйтням)
zer'kleinern vt <b> 2. (вървя) 'kleine
'Schritte 'machen, 'trippeln vi <sn>
3. (дъжд) 'nieseln vi <hb>, 'rieseln vi
<hb>
сито n, сита pl Sieb n 20
сйтост. f nur sg 'Sättigung /17, 'Sat¬
theit/ M/sg
ситуаци|я /, -vt pl Situation /17,'Lage
Я6
сифон m, -и pl Si'phon m 6
сия|ен, -йни adj 'leuchtend, 'strahlend
сийни|е n, -я pl 1. Schein ml;e - ето на
огъня im Schein des 'Feuers; лунно
ft 'Mondschein 2. (ореол) 'Leuchten
n 23/sg', Glanz m 1 auch übertr O
северно s 'Nordlicht n 21
си|яя, -яеш (-ях) uv 1. 'scheinen vi
< 23/hb >; слънцето [луната] - яе die
'Sonne [der Mond] scheint 2. 'strahlen
vi < hb >; тя - яе от радост [хубост]
sie strahlt vor 'Freude ['Schönheit]
3. 'leuchten vi <hb>
сказани|е n, -я pl Le'gende / 16,
Überlieferung /17 (за von 3)
сказк|а / -и pl 'Vortrag m 2
сказуем|о n, -и pl Gramm Salz'aussage
/ 16, Prädi'kat n 20
скакал|ец m, -цй pl Zool 'Heuschrecke
/16
скал|а /, -и pl 'Skala / 15 a
скал|а/, -и pl 1. 'Felsen m 4, Fels m 8;
подводна * Riff «20, 'Klippe/16
2. (вид камък) Ge'stein n 20
скал|ен, -ни adj Fels-, Ge'sleins-
скалйст adj 'felsig
скалъпв|ам, -аш (-ax) uv; скалъп|я, -иш
(-их) V fabri'zieren vt < d >
скамейк а/ -и pl Bank/14; ученическа
a 'Schulbank; подсъдима ft 'An¬
klagebank
скандал m, -и pl Skan'dal m 1 *; вдигам
- 'einen Skan'dal 'machen
скандал |ен, -ни adj skanda'lös
скаидализйр|ам, -аш (-ax) uv, v
em'pören vt <d>, 'ärgern vt,
skanda'lös sein vi < В > (някого für
jmdn.)
Скандииавия / Skandi'navien n 23
скандннйв|ец m, -ци pl Skandinavier
m 4
скандинавски adj skandinavisch
скапан adj ver'fault
скапв ам се, -аш се (-ах се) uv; скап|я се,
-еш се (-ах се) v ver'faulen vi < b/sn >,
ver'wesen vi < b/sn >
скар|а / -и pl L Rost m 1; (за печене)
Grill m 6 2. (месо) Ge'grilltes и 26 +,
auf dem Rost Ge'bratenes n 26+
скарв|ам, -аш (-ax) uv; скар|ам, -аш
(-ах) V ver'feinden vt < Ъ/hb >; s се 1.
sich 'zanken vr (на някого mit jmdm.),
'ausschimpfen <a> (на някого
jmdn.) 2. (смразявам се) sich
скарида
794
zer'streilen vr < 21b >, sich ver'feinden
vr < b > (c някого mit jmdm.)
скарйд|а/, -и pl Zool Gar'nele /16
скарлатина / nur sg A/ed'Scharlach m 1*
скастрям, -яш (-ях) uv; скастр|я, -иш
(-их) v 'ausschimpfen vt < а >, 'auszan¬
ken vt < a >, zu'rechtweisen vt < 23a >
скат (-ът) nt, -ове pl Hang m 2
скатан |ам, -аш (-ах) uv; скат|ая, -аеш
(-ах) V Mil zu'sammenlegen vr < а >
скача t скачвам
скач|ам, -аш (-ах) uv, скбч|а, -иш (-их) v
1. 'springen v/ <27/sn>; ä на крака
auf die 'Beine 'springen 2. (рипам)
'hüpfen vr <sn>
скачв|ам, -аш (-ах) uv; скач|а, -йш (-йх)
V verbinden vt <27b>; (вагони)
anein'anderkuppeln vt <a>
скашкв|ам, -аш (-ах) uv; скашк|ам, -аш
(-ах) V zer'quetschen vt < b >, zu Brei
'machen vt; « ce zu Brei 'werden vi
< 18 /sn>
скверен, -ни adj ge'mein, 'ekelig, 'übel
сквернослови|e n, -я pl 'Zote / 16, 'Lä¬
sterung / 17; говоря ~ я 'Zoten
er'zählen < b >, 'lästern vr <hb> (за
'über 4)
сквернослов|я, -иш (-их) uv 'lästerliche
'Reden 'führen, 'lästern vi <hb>
скверн|я, -йш (-йх) uv be'flecken vt
< b >, ent'ehren vt < b >
скеле и, -та pl Ge'rüst n 20
скелет nt, -и pl 1. Med Ske'lett n 20
2. umg Ge'rippe n 23 auch übertr
скелет|ен, -ни adj Ske'lett-
скел | я /, -и pl 1. Mar 'La ndungsbrücke
/16 2. (строеж) Ge'rüst n 20
скептн|к m, -ци pl 'Skeptiker m 4
скептйч|ен, -ни u. скептйчески adj
'skeptisch
скерц|о и, -и pl Mus 'Scherzo n 24
ски pl Sport Ski m 4; ходя на ски Ski
'laufen vr <9/sn> ['fahren <4>]
скилйд|а /, -и pl 'Knoblauchzehe /16
скнмв|а ми (-а ми) uv; скйм|не ми (-на
ми) v unpers 'einfallen vr < За/sn >, auf
die I'dee 'kommen vi <33 /sn>;
скимна му да скочи във водата ег
kam auf die I'dee, ins 'Wasser zu
'springen; скймна му нещо es fiel ihm
etw. ein
скймв|ам, -аш (-ах) uv; скймн|а, -еш
(-ах) V 'nicken vi <hb>; 'zunicken vr
<ajhb> (на някого jmdm.)
скимт1я, -йш (-ях) uv 'winseln vr <hb>;
(дете) 'wimmern vr <hb>
скиор m, -и pl Sport 'Skiläufer m 4,
'Skifahrer m 4
CKHÖpKla /, -и pl Sport 'Skiläuferin / 18
скиорски adj Ski-; ~ обувки'Skischuhe
m 1 /pl; ~ панталон 'Skihose /16
скйпт|ър m, -ри pl 'Zepter n 23
ски-скбкове pl 'Skispringen n 23.
'Sprunglauf m 2
ски-спорт m nur sg 'Skisport m 1,
'Skilaufen n 23
скитал |ец m, -ци pl 'Wanderer m 4,
'Heimatloser m 7+
скиталчески adj 'Wander-
скит! ам, -аш (-äx) uv 1, um'herwandern
vr < a/sn >, um'herstreifen vi < a/sn >,
'wandern vr <sn> 2. (шляя ce) sich
her'umtreiben vr <23a> 3. (пред-
вйжвам ce) 'ziehen vr < 32, h-g >; ж
от село на село von Dorf zu Dorf
'ziehen; s се = скйтам
скйтни к m, -ци pl 1. 'Wanderer ги 4
2. 'Heimatloser m 1* 3. (асоциален)
'Landstreicher m 4 4. (който се шляе
навън) Her'umtreiber m 4
скйтииц|а / -и pl 1. 'Wanderin /18
2. 'Heimatlose / 19 3. (асоциална)
'Landstreicherin/18 4. (която се шляе
навън) Her'umtreiberin /18
скитнически adj 'Wand er-; ~ живот
'Wanderleben n 23
скитничество n nur sg 1. 'Wanderleben
n 23, 'Wanderschaft /172. (асоциално)
Landstreiche'rei / 17, 'Landstreicher¬
leben
скйтнишки adj = скитнически
скитор|я, -иш (-их) uv sich her'um¬
treiben vr <23a>
скитосв|ам, -аш (-ах) uv — скиторя
скитски adj Hist 'skythisch
скйц|а /, -и pl 1. 'Skizze/16, Ent'wurf
795
сколасвам
т 2 2. (човек) umg 'Type /16; той е
голяма х er ist 'eine 'tolle 'Type
скицйр|ам, -аш (-ах) uv, v skiz'zieren vt
< d >, ent'werfen vt < 16b >
склад (-ът) m, -ове pl 'Lager n 23;
(сграда) 'Lagerhaus n 22, 'Speicher
m 4; на ~ auf 'Lager
склада | склаждам
складйр|ам, -аш (-ах) uv. v 1. 'lagern vt,
'einlagern vt < a > 2. (натрупвам) 'an¬
häufen vt <a>, 'ansammeln vt <a>
складов adj 'Lager-; ~ o помещение
'Lagerraum m 2; ~ o стопанство 'La¬
gerwirtschaft /17
склажд|ам, -аш (-ах) uv; склад|а, -ein
(складох) v 1. (натрупвам) 'stapeln vt
2. (наклаждам) 'anzünden vt <a>
склан|ям, -яш (-ях) uv; склон|я, -йш
(-йх) v 1. (навеждам) 'beugen vt,
'neigen vt 2. (убеждавам) über'reden
vt <b>, über'zeugen vt <b> 3.
(съгласявам се) 'einverstanden sein vi
<B>, ’einwilligen vi <a./hb> 4.
Gramm 'beugen, dekli'nieren vt <d>
O x глава klein 'beigeben vi
< 15a/Hb>
склапям, -яш (-ях) uv; склоп|я, -иш
(-йх) v 'schließen vf < 32 >; не x очй
kein 'Auge 'schließen ['zumachen
<a>]
склероза / nur sg Med Skle'rose / 16,
Ar'terienverkalkung /17
склероз|ен, -ни u. склеротичен, -ни adj
skle'ro tisch
склон (-ът) m, -ове pl 'Abhang m 2,
Hang
склон|ен, -ни adj 1. ge'neigt (към zu 3)
2. (естествено предразположен)
ver'anlagt (към zu 3)
склонени е n, -я pl Gramm Deklinati'on
/17, 'Beugung/17
склонност / -и pl 'Neigung / 17,
Veranlagung / 17 (към zu 3)
склоняв|ам, -аш (-ах) uv; склон|я, -йш
(-йх) v = скланям
склоняем adj Gramm dekli'nierbar
склопв|ам, -аш (-ах) uv; склоп|я, -иш
(-йх) V = склапям
склопя = склапям
сключв ам, -аш (-ах) uv; сключ|а, -иш
(-их) VI. 'schließen vr < 32 >; х кръга
den Kreis 'schließen; х мир 'Frieden
'schließen; х брак die 'Ehe 'schließen
2. 'abschließen vt <32a>; ж договор
'einen Ver'trag 'abschließen; x
примйрие 'einen 'Waffenstillstand
'abschließen 3. (завършвам) be'enden
vt < b > O x ръце die 'Hände ver¬
schränken <b>; x вежди die
'Brauen zu'sammenziehen <32a,
h-g>
сключен adj geschlossen; ~ и вежди
zu'sammengewachsene 'Brauen pl; ~ и
ръце verschränkte 'Hände pl ['Arme
рц
скоб|а /, -и pl Tech, Gramm, Math
'Klammer / 16; поставям в ~ и in
'Klammern 'setzen vt; квадратни ~ и
'eckige 'Klammern O казвам нещо в
~ и etw. neben'bei Sagen; отварям
~ и neben'bei Sagen
скобк|а / -и pl 'Klammer / 16
сковав|ам, -аш (-ах) uv; сков|а, -ein
(-äx) v 1. (c пирони) Zusammenzim¬
mern vr <a>, zu'sammennageln vt
<a> 2. (студ) er'starren 'lassen vf
<3/hb> 3. übertr 'lähmen vt; s ce
er'starren vi <bjsn>
скован adj paralysiert, ge'hemmt
скок (-ът) m, -ове pl Sprung m 2; висок
~ Sport 'Hochsprung; дълъг - Sport
'Weitsprung; овчарски ~ Sport 'Stab¬
hochsprung; парашутен ~ 'Fallschirm¬
absprung
скокв|ам, -аш (-ах) uv; скокн|а, -еш
(-ах) V Springen vi < lljsn >; (малко)
'hüpfen vi <sn>
скоклйв adj 1. das 'Springen 'liebend
2. Mus übertr 'munter
скокна t скоквам
скокообразен, -ни adj Sprunghaft,
'sprungartig
скокотлйв adj 'kitzelig
сколасв|ам, -аш (-ах) uv; сколас|ам,
-аш (-ах) V volkst 'fertig 'werden vi
< 18jsn> (c mit 3)
скомина
796
скомина /nur sg 1. 'stumpfes Ge'fühl
n 20; зъбите ми хващат ~ 'stumpfe
'Zähne be'kommen <33b> 2.
Appe'tit m 1; бера ~ das 'Wasser läuft
mir im 'Munde zu'sammen; за наша ~
so daß uns das 'Wasser im 'Munde
zu'sammenläuft; правя някому ~
jmds. Appe'tit 'anregen < a >
cköhto n nur sg = шконто
сконфузв|ам, -аш (-ах) uv; сконфуз[я,
-иш (-их) V in Verlegenheit 'bringen vt
<24>
сконфузен adj ver'legen
CKonlei] m, -цй pl Hist Ka'slrat m 8,
Eu'nuch m 8
скоп6св|ам, -аш (-ах) uv; скопос|ам,
-аш (-ах) V volkst gut 'vorbereiten vt
<c>, zu'rechlmachen vt <a>
CKonocleH, -ни adj volkst ge'schickt
скопчв|ам, -аш (-ах) uv; скопч|а, -иш
(-йх) V zu'sammendrücken vt <а>,
zu'sammenpressen vt <a>
скопяв1ам, -аш (-ах) uv; скоп|я, -йш
(-йх) v ka'strieren vt <d>, ver¬
schneiden vt < 21 b, d—tt >
скорбут m nur sg Med Skor'but m 1
скорбяла /nur sg = 'Stärke / 16
CKopleu m, -цй pl Zool Star m 1 *
‘скоро adj 1. 'baldig; в ~ време in
'Bälde, bald; до ~ вйждане auf 'bal¬
diges 'Wiedersehen 2. (бързо) schnell
2ск6ро adv 1. (бързо) rasch, schnell;
час по- ~ so schnell wie 'möglich
2. (наскоро) vor 'kurzem, 'kürzlich,
jüngst 3. (в блйзко бъдеще) bald;
übertr eher; no- «* ще умра 'eher
'sterbe ich; по- ~ звездйте ще
паднат от небето, отколкото ... 'eher
'fallen die 'Sterne vom 'Himmel, als
daß...
скорозре1ен, -йни adj früh 'reifend
скорозрейк|а/ -и pl früh 'reifende 'Sorte
/16; ябълка-» früh 'reifende 'Apfel¬
sorte
CKoponoroBÖpKla/, -и pl 'Zungenbrecher
m 4
скоропостйж|ен, -ни adj 'plötzlich
скорост/ -и pll. Geschwindigkeit/17,
'Tempo n 24, 'Schnelligkeit /17 2. Kfz
Gang m 2
скорост|ен, -ни adj Schnell-; ~ но
рязане 'Schnelldrehen n 23/sg O ~ на
кутйя Kfz 'Wechselgetriebe n 23,
Ge'triebe
скоростни |k m, -ци pl 1. (ударник)
Akti'vist m 8 2. (работещ по ско¬
ростен метод) nach 'einer 'Schnell¬
methode 'Arbeitender
скоротечен, -ни adj: ~ на туберкулоза
Med galoppierende Tuberku'lose / 16
скорош|ен, -ни adj 1. (неотдавнашен)
'kürzlich 2. (блйзък) 'baldig, bevorste¬
hend
CKÖpyui|a / -и pl Bot 'Speierling m 1*
скосяв|ам, -аш (-ах) uv; скос|я, -йш
(-йх) V 1. (молцй) zer'fressen vt
<15b>, zer'reißen vt <21b> 2.
übertr (развълнувам) er'regen vt
<b>, 'aufregen vt <a>, er'bosen vt
< b >; s ce sich er'regen vr, sich
'aufregen vr, sich er'bosen vr
скот (-ът) m, -ове pl Tier n 20, Vieh n 20
скотобойн|а/ -и pl 'Schlachthof m 2
скотовъд|ен, -ни adj 'Viehzucht-, 'Tier¬
zucht-; - на ферма 'Viehzuchtfarm
/17, Tierzuchtfarm
скотовъдец m, -ци pl 'Viehzüchter m 4,
'Tierzüchter
скотовъдство n nur sg 'Viehzucht /17,
'Tierzucht
скотски adj 'tierisch, 'viehisch auch
übertr
CKÖTUiHH|a /, -и pl volkst Schwei ne'rei
Я7
скоча t скачам
скреж (-ът) m nur sg 1. 'Rauhreif m I/sg
2. (лед) Eis n 20
скрепв|ам, -яш (-ах) uv; скреп|я, -йш
(-йх) V = скрепявам
скрепяв|ам, -ащ (-ах) uv; скреп|я, -йш
(-йх) V 1. be'festigen vt <b>, 'anbrin¬
gen vt <24a> 2. (едно c друго)
'miteinander verbinden vt <27b>,
'aneinander be'festigen 3. (образувам)
'bilden vt 4. Verw beglaubigen vt
< b>; ~ c печат'abstempeln vt <a>
797
скубя
скрнбуц|ам, -аш (-ах) uv 'quietschen vi
<hb>
скривалшц|е n, -a pl 1. Ver'steck n 20,
'Unterschlupf m 2 2. Mil 'Unterstand
m 2; противовъздушно s 'Luftschutz¬
bunker m 4; (в мазе) 'Luftschutzkeller
m 4
скрнв|ам,-аш (-ах) uv; скрй|я, -еш (-x) v
1. ver'stecken vt <b>, ver'bergen vt
<16b> 2. (закривам) ver'decken vt
<b> 3. (прибирам) 'einstecken vt
<a> 4. (пъхвам) 'stecken vt 5. umg
(оставям) 'aufheben vt < 14a > 6.
übertr (премълчавам) verheimlichen
vt <b>, ver'bergen; st се 1. sich
ver'stecken vr, sich ver'bergen vr
2. (изчезвам) ver'schwinden vi
< llhjsn >
скрин (-ът) m, -ове pl Kom'mode /16
скрипв|ам, -am (-ax) uv; скрйпн|а, -еш
(-ах) v 'quietschen vi <hb>, 'knarren
vi <hb>
скрнп ец m, -цй pl 'Aufzug m 2; (ролка)
'Rolle/16
скриптеж m nur sg 'Quietschen n 23/sg,
'Knarren n 23/sg
скрипт|я, -йш (-ях) uv 'quietschen vi
<hb>, 'knarren vi <hb>
скрип|я/ -й pl Zool 'Riesenläufer m 4,
Skolo'pender m 4
скрит adj 1. ver'steckt, ver'borgen
2. (таен) 'heimlich 3. (човек)
ver'schlossen
скрнш|ен, -ни adj 1. 'heimlich 2. (човек)
ver'schlossen
скришом adv 'heimlich
скрия | скривам
скроб/nur sg 1. 'Mehlsuppe/16 2. Text
Appre'tur /17
скробв]ам, -am (-ax) uv; скроб|я, -иш
(-йх) v Text appre'tieren vt < d >
скробяла / nur sg = скорбяла
скром|ен, -ни adj be'scheiden
скромния |a, -иш (-их) uv be'scheiden
tun vt <38jhb>
скромност / nur sg Bescheidenheit
flVsg
скрояв|ам, -am (-ax) uv; скро|я, -йш
(-йх) v 1. 'zuschneiden vt <21a, d—tt >
2. (шйя) 'nähen vt 3. übertr (измйс-
лям) 'ausdenken vt < 10 a, nk - ch>,
'aushecken vt <a>, 'austüfleln vt
<a>
скрупули nur pl 'Skrupel m 4
скрупульоз|ен, -ни adj skrupu'lös
скръб/ скърби pl Gram m 1 jsg, 'Trauer
/ 16/sg; Schmerz m 9; мирова ~
'Weltschmerz
скръб|ен, -ни adj 'traurig, 'gramvoll O
~ на вест 'Todesanzeige/16, 'Nachruf
m 1
скрьндз|а m odf, -и pl umg 'Geizkragen
m 4
скрмпгв|ам, -am (-ax) uv; скръст|я, -иш
(-их) v 1. (ръце 'Arme) ver'schränken vt
<b> 2. (крака) 'kreuzen vt, 'über-
ein'anderschlagen vt <4a> O ~ ръце
übertr die 'Hände in den Schoß
'legen
скръц Interj für 'knarrendes od 'quiet¬
schendes Ge'rausch
скръцв ам, -am (-ax) uv; скръцн|а, -еш
(-ax) v 1. 'quietschen vi <hb>;
копелетата скръцнаха die 'Räder
'quietschten 2. 'knarren vi <hb>;
ботушът му скърца sein 'Stiefel
'knarrt 3. 'knirschen vi <hb>; снегът
скърца под краката му der Schnee
'knirscht 'unter 'seinen 'Füßen; s със
зъби a) mit den 'Zähnen 'knirschen b)
übertr die 'Zähne 'zeigen (на някого
jmdm.)
скубач m, -и pl 'Halsabschneider m 4
скубв|ам, -am (-ax) uv; скубн|а, -еш
(-äx) v 1. 'ausrupfen vt <a>, 'rupfen
vt, 'ausreißen vt <21a> 2. übertr
(обйрам) 'rupfen, be'lrügen vt
<40b>, 'ausnehmen vt < 16a>
скуб]я, -еш (-äx) uv 1. 'ausrupfen vt
< a >, 'ausreißen vt < 21 a >, 'rupfen
vt; ä плевели 'jäten vt; s кокошка
ein Huhn 'rupfen; * лен Flachs
'raufen 2. übertr (обйрам) 'rupfen,
'ausnehmen vt <I6a>, be'trügen vt
<40b> <0 » си косата sich die
'Haare 'raufen vr
скудоумен
798
скудоум ен, -ни adj 'schwachsinnig
скудоумие п nur sg 'Schwachsinn т 1 jsg
скука / nur sg 'Langeweile /
скул|а / -и pl Anat 'Jochbein n 20;
'Backenknochen m 4; изпъкнали ~ и
her'vorstehende 'Backenknochen
скулест adj mit her'vorstehenden
'Backenknochen; - o лице Ge'sicht
n 21 mit her'vorstehenden 'Backen¬
knochen
скулптор m, -и pl 'Bildhauer m 4
скулпторски adj 'Bildhauer-
скуллтур|а /, -и pl 1. (ваятелство)
'Bildhauerkunst/14, Skulp'tur / 17
2. (произведение) 'Plastik/17, Skulp¬
'tur; (статуя) 'Statue/16, 'Standbild n
21
скулптурен, -ни adj 1. Skulp'turen-;
~ на група Skulp'turengruppe /16 2.
der 'Bildhauerkunst; ~ на творба ein
Werk n 20 der Bildhauerkunst 3. 'plas¬
tisch; ~ на фигура 'plastische Fi'gur
/17
скумрй|я / -и pl Zool Ma'krele /16
скупчв|ам, -аш (-ax) uv; скупч|а, -иш
(-их) v umg 'anhäufen vt <a>, auf
'einen 'Haufen 'werfen vt < 16 >; z ce
sich zu'sammendrängen vr < a >, sich
- ver'sammeln vr <b>
скут (-ът) m, -ове pl Schoß m 2
скуча|я, -еш (-x) uv sich 'langweilen vr,
'Langeweile 'haben < A >
скуч|ен, -ни adj 'langweilig
скълцв|ам, -am (-ax) uv; скьлц|ам, -am
(-ax) v zer'kleinern vt < b >
скъп adj 1. 'teuer; ~ и плодове 'teures
Obst n 20; ~ ресторант 'teures Re-
stau'rant и 24; ~ и времена 'teure
'Zeiten pl; ~ приятел 'teurer Freund
m 1 2. (c големи разноски) 'kostspielig
3. (скъпоцен) 'kostbar 4. (пестелив)
'sparsam (на mit 3); ~ на думи 'wort¬
karg
скъперни|к m, -ци pl 'Geizhals m 2,
'Geizkragen m 4
скъпернически adj 'geizig
скъперничество n nur sg Geiz m 1 /sg
скъпо adv 1. 'teuer 2. (богато) 'kostbar
O нещо ми струва ~ etw. kommt
mich 'teuer zu 'stehen
скълотйя / nur sg 'Teuerung /17
скьпоцен|ен, -ни adj 'kostbar, 'wertvoll;
% камък 'Edelstein nt 1
скъпоценност / -и pl 'Kostbarkeit / 17
'Wertstück n 20
скъпчй|я/, -и pl 'einer, der viel von den
'Kunden nimmt [ver'langt]
скъл|я, -йш (-йх) uv 1. 'geizen v/ <hb>
(нещо mit etw. 3) 2. veralt (уважавам)
ver'ehren vr < b >; s ce 'geizen vi
<hb>, 'knausern vi <hb>; « се за
стотинката mit dem 'Pfennig 'geizen
скърб|я, -йш (-йх) «v 'trauern vi <hb>;
» за младините си um 'seine 'Jugend
'trauern; (печален съм) 'traurig sein vi
<B>
скърпв|ам, -am (-ax) uv; скърп|я, -иш
(-йх) v zu'sammenflicken vt < a > auch
übertr
скьрп|ям, -яш (-ях) uv; скърп|я, -иш
(-йх) v = скърпвам
скърц|ам, -аш (-ах) uv I. (дърво) 'knar¬
ren vi < hb > 2. (чегъртам) 'kratzen vi
<hb> 3. (зъби, сняг) 'knirschen vi
<hb>; x със зъби mit den'Zähnen
'knirschen auch übertr
скършв|ам, -аш (-ax) uv; скърш|а, -иш
(-их) V 1. 'brechen vr < 16 >, 'ab¬
brechen vr < 16 a >; X клон 'einen
Zweig 'abbrechen ['brechen]; x
волята на някого jmds. 'Willen
'brechen 2. (прекъсвам) volkst un¬
terbrechen vr < 16 b > 3. (тяло) volkst
'biegen vt < 32 > 4. (изменям посока)
volkst 'abbiegen < 32 a > O x вежди
die 'Augenbrauen 'hochziehen <32a,
h-g>
скъсам t скъсвам
скъсан adj zer'rissen, zer'fetzt
скъсв|ам, -аш (-ax) uv; скъс|ам, -аш
(-ах) V I. zer'reißen vr <21 b > 2. (от¬
късвам) 'abreißen vt <21 a> 3. (пре¬
късвам) 'abbrechen vt <16a>; x
дипломатическите отношения die
diplomatischen Beziehungen 'ab¬
brechen; тя cxica c него sie 'trennte
799
славолюбец
sich von ihm, sie brach 'ihre Beziehun¬
gen zu ihm ab; те скъсаха sie 'trennten
sich 4. (на изпит) 'durchfallen 'lassen vt
<3/hb>; професорът го скъса der
Pro'fessor hat ihn 'durchfallen 'lassen;
скъсаха го er ist 'durchgefallen; s ce
zer'reißen vi < 21b/sn>, 'reißen vi
<21 jsn>
скъсяв ам, -аш (-ах) uv; скъс|я, -йш
(-йх) V 'kürzen vt, ver'kürzen vt < b >;
x разстоянието den 'Abstand ver¬
'kürzen; x роклята das Kleid 'kürzen
скътв|ам, -аш (-ах) uv; скьт|ам, -аш
(-ах) V 1. (скривам) ver'bergen vt
< 16b >, ver'stecken vt < b > 2. (спес¬
тявам) bei'seite 'legen vt
слаб adj 1. schwach auch übertr, ~
физйчески 'körperlich schwach; ~ o
сърце 'schwaches Herz n (-ens, -en);
~ и нерви 'schwache 'Nerven pl\
покровйтел на всички ~ и Be'schüt-
zer m 4 'aller 'Schwachen; ~ и прйз-
наци 'schwache 'Anzeichen n 23/pl
2. (лек) leicht; ~ натиск 'leichter
Druck ml; - наклон'leichtes Ge'fälle
n 23 3. (тънък, мършав) 'mager,
schlank, 'hager; той e ~ er ist 'mager
[schlank]; той има ~ o лице er hat ein
'hageres Ge'sicht 4. (некачествен)
schlecht; ~ гьон 'schlechtes 'Leder n
23; ~ ученик 'schlechter 'Schüler m 4;
~ а дисциплйна 'schlechte Diszi'plin
/17; ~ а памет 'schlechtes Ge'dächtnis
n 27 5. (рядък) dünn; ~ а трева
'dünnes Gras n 22; ~ чай 'dünner
Tee m 6 0« ток 'Schwachstrom m 2;
~ Ото място übertr verwundbare
'Stelle /16, 'schwache 'Seite /16
слаба|к m, -ци pl 1. 'Schwächling m 1*2.
(слаб ученик)'schlechter 'Schüler m 4
слаб|ея, -ееш (-ях) uv 'abmagern vi
<a/sn> , 'abnehmen vi <16ajhb>
слабин а/ -й pl 'Weiche/16, 'Leiste/16
слабо adv 1. schwach 2. (леко) leicht
3. (лошо) schlecht
слабоват adj 'schwächlich
слабовол|ен, -ни adj 'willensschwach
слабоволие n nur sg 'Willensschwäche/16
слабограмот|ен, -ни adj 'ungebildet, des
'Lesens und 'Schreibens kaum 'kundig
слабодуш ен, -ни adj 'kleinmütig
слабодушие n nur sg 'Kleinmut m 1 /sg
слабокултур|ен, -ни adj 'ungebildet,
'wenig kultiviert
слабопроизводйтел|ен, -ни adj 'wenig
produk'tiv
слабосйлен, -ни ^'schwächlich, 'kraft¬
los
слабост / -и pl 1. 'Schwäche / 16 auch
übertr, имам ~ 'eine 'Schwäche
'haben < А > (за някого od нещо für
jmdn. orfetw.) 2. (мършавост) 'Mager¬
keit /17
слаботелес|ен, -ни adj 'körperlich
schwach
слаботоков adj Tech 'Schwachstrom-;
- завод Werk n 20 für 'Schwach¬
stromtechnik
слабоум|ен, -ни adj 'schwachsinnig
слабоумие n nur sg 'Schwachsinn m 1 /sg
слабохарактер|ен, -ни adj mit 'schwa¬
chem Cha'rakter; x човек ein Mensch
m 8 mit 'schwachem Cha'rakter
слава / nur sg 1. Ruhm m 1 /sg 2. (ре¬
путация) Ruf m 1 /sg; има лоша ~ er
hat 'einen 'schlechten Ruf; йма - та на
пияница er hat den Ruf 'eines 'Säufers-
O за чест и ~ für um'sonst, für nichts
und 'wieder nichts; ~ богу! Gott sei
Dank!
славеев adj 'Nachtigallen-; ~ а песен
'Nachtigallenschlag m 2
славе|й (-ят) m, -и pl Zoo! 'Nachtigall
/17
слав|ен, -ни adj 1. 'ruhmreich, 'ruhm¬
voll, be'rühmt 2. (много добър) umg
'prächtig; той е ~ но момче er ist ein
'Prachtkerl
славист m, -и pl Sla'wist m 8
славистика / nur sg Sla'wistik /
славистичен, -ни adj sla'wistisch; x
конгрес Sla'wistenkongreß m 1
славно adv l. 'ruhmreich, 'ruhmvoll
2. (много добре) 'prächtig
славолюб|ец m, -ци pl 'Ruhmsüchtiger
m 7+
славолюбив
800
славолюбйв adj 'ruhmsüchtig
славолйбие п nur sg 'Ruhmsucht / 14/sg
славослови|е n, -я pl 'Lobpreisung / 17
славослов|я, -иш (-их) uv 'rühmen vt,
'lobpreisen vt
слав|я, *иш (-йх) uv 1. 'rühmen vt,
'lobpreisen vt 2. (правя известен) 'rüh¬
men (някого за някого екнещо jmdn.
alsjmdn. od etw. 4); s ce be'rühmt sein
v/ <B> (c durch 4)
славямнзйр|ам, -аш (-ах) uv slawi'sieren
vt <d>; s ce slawi'siert werden vi
< 18/sn >
славянйз|ъм (-мът) m, -ми pl Ling
Sla'wismus m 11
славян|ин m, -и pl 'Slawe m 8; източни
-*< и 'Ostslawen pl; западни ~ и 'West¬
slawen pl; южни ~ и 'Südslawen pl
славянк|а /, -и pl 'Slawin f 18
славянобългарски adj slawobul'garisch
славянски adj 'slawisch
слаг|ам, -аш (-ах) uv; слож|а, -иш (-йх)
V I. (в хоризонтално положение)
'legen vt, 'hinlegen vt <a>; сложи
кнйгата на масата 'lege das Buch auf
den Tisch; сложи това тук 'lege das
hier hin 2. (в изправено положение)
'stellen vt, 'setzen vt; ж тенджерата на
печката den Topf auf den 'Ofen 'stel¬
len ['setzen] 3. (пъхам) 'stecken vr,
hin'einstecken vt <a> 4. (наливам)
'gießen vt <32>, 'auftun vt <38a>;
ж вода в шишето 'Wasser in die
'Flasche 'gießen; ж ядене в чиниите
'Essen in [auf] die 'Teller tun 5. (на¬
реждам) 'decken vt; ж масата den
Tisch 'decken 6. (прикрепвам) 'an¬
bringen vt <24a> (на an 3) 7. (ин¬
сталирам)'legen; ж телефон [чешма]
'Telefon ['eine 'Wasserleitung] 'legen
8. (обличам, обувам) 'anziehen vt
< 32 a, h - g>, 'aufsetzen vt <a>; ж
палто 'einen 'Mantel 'anziehen; ж
шапка'eine'Mütze'aufsetzen; ж шал
'einen Schal 'umbinden <27a>; ж
ръкавици [обувки] 'Handschuhe
('Schuhe] 'anziehen; ж бижута
Schmuck 'anlegen <a>; ж пръстен
'einen Ring 'anstecken <a> 9. (при¬
бавям) tun v/ < 38 >; ж захар в чая
'Zucker in den Tee tun 10. Med ж
капки в носа 'Tropfen in die 'Nase
'träufeln; ж инжекция на някого
jmdm. 'eine 'Spritze 'geben < 15 >; ж
лепенка [превръзка] ein 'Pflaster
['einen Ver'band] 'anlegen <a>
11. (бележка) 'geben vt <15>; учи¬
телят му сложи двойка der 'Lehrer
gab ihm 'eine Zwei O ж в ред
[изправност] in 'Ordnung 'bringen vt
<24>; ж край ein'Ende'setzen (на
нещо etw. 5); ж начало den 'Anfang
'machen (на нещо von etw. 3); «
основи die 'Grundlage 'schaffen vt
< 1 > (на нещо für etw. 4); ж подпис
'seine 'Unterschrift 'setzen (под 'unter
4), 'seine 'Unterschrift dar'unterset-
zen <a>; ж всйчко под едйн
знаменател 'alles auf 'einen 'Nenner
'bringen; ж крак на някого jmdm. ein
Bein 'stellen; ж на дневен ред auf die
'Tagesordnung 'setzen; ж на карта
aufs Spiel 'setzen; ж някого в джоба
си übertr jmdn. in die 'Tasche 'stecken
'können v/ < 36/A6 >; ж някого на
мястото му jmdn. in die 'Schranken
'weisen vt < 23 >; ж оръжие die 'Waf¬
fen 'niederlegen <a>; ж отпечатък
'seinen'Stempel 'aufdrücken <a>; ж
пръст в раната den 'wunden Punkt
'treffen <16>, den 'Finger auf die
'Wunde 'legen; ж ръка на нешо 'seine
Hand auf etw. 'legen; ж си главата в
торбата 'seinen Hals in die 'Schlinge
'legen; ж точка übertr 'einen Punkt
'machen; ж точка над и-то das 'Tüp¬
felchen aufs i 'setzen; s ce 1. volkst
sich 'senken vr; (човек) sich 'ducken vr
2. volkst (сядам) sich 'setzen vr 3. volkst
(падам, сипвам ce) 'niedersinken vi
<27a/sn> 4. übertr (стичам ce) sich
ent'wickeln vr < b >, sich 'fügen vr
слад (-ът) m nur sg Malz n 20
сладк|а /, -и pl Ge'bäckschnittc / 16;
сухи ~ и Ge'bäck n 20
сладкар (-ят) m, -и pl Kon'ditor m 4,
801
следа
'Zuckerbäcker т 4
сладкарниц а / -и pl Kondito'rei/ 17;
кафе- * Cafe п 24
сладкарски adj Kon'ditor-; - изделия
Kon'ditorware /16
сладкарство п nur sg Kondito'rei / 17,
Kon'dilorberuf m 1
сладкиш m, -и pl 'Kuchen m 4, Ge'bäck
n 20
сладк|о n, сладка pl Konfi'türe / 16,
'Eingemachtes n 26 + ßg
сладководни, -ни adj 'Süßwasser-
сладкодумен, -ни adj 'redegewandt,
be'redt, be'redsam
сладкодумие n nur sg Beredsamkeit
f \1/sg, 'Redegewandtheit /17
сладкопо|ен, -йни adj schön 'singend
сладн|ея, -ееш (-ях) uv süß 'schmecken
vi <hb>
сладкнв и. сладникав adj 'süßlich auch
überir
сладнйкавост /, -и pl 'Süßlichkeit / 17
auch überir
сладн|я, -йш (-ях) uv 'süßlich
'schmecken vi <hb>
сладолед nt, -и pl Eis n 20, 'Speiseeis
сладост f -и pl 'Süße J'l6fsg auch überir
сладостен, -ни adj 'süß, 'wonnevoll
сладострастен, -ни adj 'wollüstig,
'sinnlich
сладострастие n nur sg 'Wollust / 14,
'Sinnlichkeit / П/sg
сладун my -и pt Bot 'Weichhaarige 'Eiche
/16
слад^р m, -и pl 'Lieber m 1+, 'Guter
m 7+; 'Liebe/19, 'Gute/19
слад|ък, -ки adj 1. süß auch übertr
2. (вкусен) 'schmackhaft, 'wohlschmek-
kend; това ядене е много ~ ко 'diese
'Speise schmeckt sehr gut 3. (приятен)
'lieblich; » глас 'liebliche 'Stimme/16
O - ка папрат Bot 'Engelsüß n 20,
Tüpfelfarn m 1; -ко вино 'Trau¬
bensaft m 2
слад|я, -йш (-йх) uv süß 'schmecken vi
<hb>
слаз1ям, -яш (-ях) uv; сляза, слезеш
(слязох) v = слизам
слалом т nur sg Sport 'Slalom m 6;
гигантски ~ 'Riesenslalom
слама f nur sg Stroh n 20/sg
сламен adj Stroh-; - а шапка 'Stroh¬
hut m 2; - покрив 'Strohdach n 22; -
вдовец 'Strohwitwer m 4
сламениIk m, -ци pl 'Strohsack m 2
сламениц|а /, -и pl 1. (шапка) 'Slroh-
hut m 2 2. (колиба) 'strohbedeckte
'Hütte /16
сламк|а /, -и pl 'Strohhalm m I
сламорезачк|а /. -и pl Landw 'Stroh¬
häcksler m 4
слан|а/ -й pl Reif m 1 /sg, 'Rauhreif
сланйн|а /, -и pl Speck m 1
слановйт adj volkst: - и нощи die
'Nächte, in 'denen es reift
сласт / -и pl 'Wollust/14, 'Sinnlich¬
keit/ 17 {sg
сласт[ен, -ни adj 'wollüstig
сластолюб|ец m, -ци pl 'Lüstling m 1*
сластолюбйв adj 'wollüstig, 'sinnlich
сластолюбие n nur sg 'Sinnlichkeit
/17fsg, 'Wollust /14
слегне се } сляга се
след präp I. (за място) 'hinter;
вървете - мене! 'gehen Sie 'hinter
mir! 2. (за посока) hinter'her; гле¬
дам - някого jmdm. hinler'her-
sehen vi <19a/A6> 3. (за време)
nach; - едйн час nach 'einer 'Stun¬
de; - работа nach der 'Arbeit;
един - друг 'einer nach dem 'ande¬
ren; - като nach'dem; - като го
видяхме, nach'dem wir ihn ge'sehen
'hatten; ~ малко а) (веднага) gleich,
so'fort b) (известно време) nach
'kurzer Zeit; ~ време nach 'längerer
['einiger] Zeit
след|а / -й pl 1. Spur/17; изчезнал
без « 'spurlos ver'schwunden; по¬
падам на « 'eine Spur 'finden
< 27 >; попадам на погрешна ä auf
'eine 'falsche Spur ge'raten vi
< 3 b/sn >; оставям - й 'Spuren hin-
ter'lassen <3b> auch übertr; вървя
по -йте на някого jmds. 'Spuren
'folgen 2. (дивеч) 'Fährte /16 O
51 Wtb. Bulg-Dl.
следвам
802
изгубвам -V йте на някого jmds.
Spur ver'lieren < 32 b >
следа, ам, -аш (-ах) uv 1. 'folgen vi
<sn> (някого od нещо jtndm. od etw.
3) auch übertr; « човека dem Mann
'folgen; ж съвета dem Rai 'folgen; от
това ~ a dar'aus folgt; ж неговия
пример 'seinem 'Beispiel 'folgen; *
някого по петите jmdm. auf den
'Fersen 'folgen 2. nur 3.Pers (трябва)
'müssen vt < 421 hb >, 'sollen vt <hb>;
присъдата -а да се изпълни das
'Urteil muß [soll] voll'streckt 'werden
3. (продължавам) 'fortsetzen vt < a>
4. (трая) 'dauern vi <hb> 5. (уча)
stu'dieren vt <d>; z математика
Mathema'tik stu'dieren; ж курс по
стенография an 'einem Stenogra'fie-
kurs 'teilnehmen vi <16 a./hb >
следване n nur sg 1. 'Folgen «23
2. (учене) 'Studium n 28; по време
на ~ то 'während des 'Studiums
следващ adj 'folgend, 'nächst; ~ ите
думи die 'folgenden 'Worte pl; ~ ият,
моля! der 'Nächste 'bitte!
следвоен|ен, -ни adj 'Nachkriegs-
следднплом|ен, -ни adj 'postgradual;
- на квалификация ['postgraduale]
'Weiterbildung /17
след|еи, -ни adj 1. 'folgend; искам да
кажа ~ ното ich 'möchte 'Folgendes
'sagen 2. nächst; на - ния ден am
'nächsten Tag
следобед my -и pl 1. 'Nachmittag m 1
2. nur sg als adv 'nachmittags; am
'Nachmittag; днес ~ 'heute'nachmittag
следобед|ен, -ни adj 'Nachmittags-,
'nachmittäglich; ~ но заседание
'Nachmittagssitzung / 17, 'nachmit¬
tägliche 'Sitzung
следовател (-ят) m, -и pl Unter'su-
chungsbeamter m 7 +; съдия- ~ Unter¬
suchungsrichter m 4
следователно adv 'also, 'folglich
следователски adj Jur unter'suchungs-
richterlich; ~ разпит Ver'hör n 20
beim Untersuchungsrichter
следосвобожденски adj nach der
Be'freiung 1878; - години die'Jahre
n IQjpl nach der Be'freiung 1878
следреволюци6н|ен, -ни adj nach der
Revoluti'on; ~ ни години die 'Jahre
n 20/pl nach der Revoluti'on
следсмърт|ен, -ни adj po'stum
следствен adj Jur Unter'suchungs-; ~ и
власти Unter'suchungsorgane pl
следстви|е n, -ярИ. (последица) 'Fol¬
ge /16 2. Jur Untersuchung / 17;
предварително съдебно ж ge'richtli-
che 'Voruntersuchung
след|я, -йш (-йх) uv ver'folgen vt <b>
auch übertr
слез(-ът) m nur sg Bot 'Wilde'Malve
/16
слезна | слизам
^enelaM, -аш (-ах) uv; слеп|я, -йш
(-йх) v 1. zu'sammenkleben vt < а >
2. übertr anein'anderdrücken vt < a >,
zu'sammendrücken vt < a >; % ce sich
ver'kleben vr < b >, sich ver'filzen vr
<b>
2слепв|ам, -аш (-ах) uv; слепн|а, -еш
(-ах) V 1. sich ver'kleben v <b>;
косата му е слепнала sein Haar ist
ver'klebt 2. anein'anderkleben vi
<a>; листовете са слепнали die
'Blätter 'kleben aneinander 3. sich
ver'kleisLern vr <b>; очите му са
слепнали 'seine 'Augen sind ver'klei-
stert
слеп|ец m, -цй pl 'Blinder ml*
слепешката adv 'blindlings
слеле1я, -еш ohne Aorist uv er'blinden vi
< b jsn >
слепна | 2слепвам
слепо|к m, -ци pl 1. Zool 'Blindschleiche
/16 2. Med 'inneres Ge'schwur n 20
слепооч|ен, -ни adj 'Schläfen-
слепоочи|е n, -я pl Anat 'Schläfe /16
слепота / nur sg 'Blindheit / ll/sg\
кокоша ~ 'Nachtblindheit
слепя t 1 слепвам
слепяв|ам, -аш (-ах) uv = 'слепвам
слеп|ям, -яш (-ях) uv = 'слепвам
слетяв|ам, -аш (-ах) uv; слет|я, -йш
(-ях) V 1. volkst her'unterfliegen vi
803
сложен
< 32 а jsn >, hin'unterfliegen vi
< 32 ajsn > 2. (нападам) über'fallen vt
<3b> 3. (сполетявам) er'eilen vt
<b>
слея t сливам
слйв|а /, -и pl 1. (плод)'Pflaume/16
2. (дърво) 'Pflaumenbaum m 2 O не го
бръсна за » er ist mir 'schnuppe; *
ли имаш в устата? hast du die 'Zunge
ver'schluckt?
слйв|ам, -am (-ax) uv; сле|я, -еш (слях) v
vereinigen vt <b>; « се 1. (реки)
zu'sammenfließen vi < 32 ajsn > 2. (обе¬
динявам се) sich vereinigen vr < b >
(в zu 3)
слйвнЩа / -и pl Amt 'Mandel /16
сливов adj 'Pflaumen-; ~ а ракия
'Pflaumenschnaps m 2
слйвова / -и pl и. слйвовнц1а f -и pl
'Pflaumenschnaps m 2, 'Sliwowitz m 1
слйз|ам, -аш (-ax) uv; сляза, слезеш
(слязох) od слезн|а, -еш (-ах) v 1.
(гледано отгоре) а) (пеша) hin'unter-
gehen vi <13 а/sn >, hin'unterlaufen vi
< 9 ajsn > b) (c кола) hin'unterfahren
vi <4ajsn> c) (на кон) hin'unter-
reiten vi <21 ajsn> d) (след катерене)
hin'untersteigen vi <23ajsn> е) (во¬
да) hin'unlerfließen vi < 32 а.jsn > (от
von 3) 0 (път) hin'unterführen vi
<ajhb> (от von 3) 2. (гледано от¬
долу) a) her'unterkommen vi <33 а/
sn > (от von 3) b) (вода) her'unterflie-
ßen vi < 32 ajsn > (от von 3) c) (път)
her'unterführen vr < ajhb > (от von 3)
d) (след катерене) her'untersleigen vt
< 23 ajsn > (от von i) 3. (от превозно
средство) 'aussteigen vi < 23 а jsn >
(от aus 3); (от колело od кон) 'abstei¬
gen vi < 23 a./sn > (от von 5); « от
коня [колелото] vom Pferd [Rad] 'stei¬
gen vi < 23/5/1 > 4. (самолет) 'tiefer
'gehen vi < 13jsn>; 'landen vi <sn>
5. (отсядам) 'absteigen vi < 23 ajsn >
(в in 3)
елин (-ът) m, -ове pl 'Schwiele / 16
слйнест adj 'schwielig
слйсв|ам, -аш (-ax) uv; слйс|ам, -аш
(-ах) V 1. verblüffen vt <b> 2. (обър¬
квам) ver'wirren vi < b >, be'stürzen vi
<b>; * ce ver'blüfft werden vi
< 18/.v«>, in Verwirrung ge'raten vi
<3b jsn>; бях слисан ich war
verblüfft
слйтам = слетявам
слободй1я f -и pl 'Zuchtlosigkeit
/17/#, Nichtstuerei/ \ljsg
слова |k m, -ци pl Slo'wake m 8
Словакия /Slowa'kei /
словашки adj slo'wakisch
слов|ен, -ни adj Wort-, lexi'kalisch
словен|ец nt, -ци pl Slo'wene m 7
Словения / Slo'wenien n 23
словенски adj slo'wenisch
словес[ен, -ни adj 'sprachlich
слово n, слова pl 1. Wort n 22
2. (реч) 'Ansprache / 16, 'Rede / 16;
произнасям ~ 'eine 'Ansprache
'halten <3>; свобода на ~то 'Re¬
defreiheit / 17; встъпително ~
Eröffnungsansprache; заключително
~ 'Schlußwort; дар ~ 'Redetalent
n 20 O честно - 'Ehrenwort
словоизлияние n, -я pl 'Worterguß m 2
словонзмененн|е n, -я pl Gramm 'Form¬
bildung /17
словом adv in 'Worten; ~ и делом in
Wort und Tat
словообразовател|ен, -ни adj Gramm
'Wortbildungs-
словообразуване n nur sg Gramm
'Wortbildung /17
словоохотлив adj ge'sprachig, 'redselig
словоред m, -и pl Gramm 'Wortfolge/16
словослагател (-ят) m, -и pl 'Schriftset¬
zer m 4
словослагателство n nur sg 'Schriftset¬
zerberuf m 1
словосъчетание n, -я pl Gramm 'Wort¬
gruppe /16, 'Wortverbindung /17
слог(-ът) m, -ове pl 1. 'Feldrain ml
2. ver alt (сричка) 'Silbe / 16 3. (стил)
Stil m 1
сложа | слагам
1слож|ен, -ни adj 1. kompliziert 2. Ling
zusammengesetzt, peri'phrastisch O
сложен
804
~ на лихва Fin 'Zinseszins т 9
2сложеи adj ge'baut; добре ~ gut
ge'baut
сложност f nur sg Kompliziertheit
/17/*
сло|й (-ят) m, -све pl Schicht / 17 auch
überm обществени ~ еве Ge'sell-
schaftsschichten
сломен adj ge'brochen, deprimiert
сломяв|ам, -аш (-ах) uv, слом|я, -йш
(-йх) V 1. über'winden vt <27b>
2. (покрусявам) 'brechen vi < 16>
слон (-ът) m, -ове pl Zool Ele'fant m 8
слонов adj Ele'fanten-; ~ а кост 'Elfen¬
bein n 20/sg
слонски adj ele'fantenähnlich
слуПй m, -Й pl 'Diener m 4; 'Dienstbote
m 7
слугински adj 'Dienstmädchen-
слугйня /, -и pl 'Dienstmädchen n 23,
'Hausgehilfin /18
слугув|ам, -аш (-ах) «v 1. 'dienen vi
<hb> (при някого bei jmdm. od
jmdm.) 2. übertr 'dienen, 'Dienste
er'weisen < 23b > (на някого jmdm.)
служ|а, -иш (-йх) uv 1. 'dienen vi <hb >
(като, за als 7; на някого jmdm.); ж
войник'seinen Militärdienst 'ableisten
< a >; ж в артилерията bei der Artil¬
lerie 'dienen 2. Rel den 'Gottesdienst
'abhalten <3a> 3. (прислужвам)
be'dienen <b> (на някого jmdn.)
4. (куче) schön 'machen vt, 'Männchen
'machen; % си be'nutzen <b> (c
нещо etw.)
служйщ m, -и pl = служещ
служб|а/, -и pl 1. Dienst m 1; военна ж
Militärdienst; държавна ж 'Staats¬
dienst; в ж на народа im 'Dienste des
'Volkes; no * 'dienstlich; постъпвам
на * in den Dienst 'treten vi < 15Jsn >
(при bei 3); приемам на ж in Dienst
'stellen vt ['nehmen vt <16>] 2.
(длъжност) 'Stellung/17, 'Posten m 4;
голяма s 'hoher 'Posten; постъпвам
на » 'eine 'Stellung ['einen 'Posten]
'antreten <15a> 3. (учреждение)
'Dienststelle / 16; метеорологическа
ж 'Wetterdienststelle 4. (предназна¬
чение) Zweck m 1, Bestimmung/17
5. Rel 'Gottesdienst m I, 'Messe/16 O
действйтелна ж ak'tiver'Wehrdienst;
нося »та Mit 'Diensthabender sein;
уволнен в интереса на ж та entlassen
aus disziplinarischen 'Gründen
службаш m, -и pl и. службогонец m, -ци
pl 'Postenjäger m 4
служеб1ен, -ни adj 1. 'dienstlich; ~ но
писмо 'dienstliches 'Schreiben n 23; ж
разговор 'dienstliches Ge'spräch n 20
2. Dienst-; ~ на кола 'Dienstwagen m
4; ~ но положение'Dienststellung/17
O - ни думи Gramm 'Nebenwörter pl\
~ на бележка 'amtliche Be'scheini-
gung/17; ~ но лице 'Amtsperson/17
служещ m, -и pl 'Angestellter i«7+
служител (-ят) m, -и pl I. 'Angestellter
ml* 2. übertr 'Diener m 4
служители |a / -и pl 'Angestellte /19
слуз / nur sg Schleim m 1
слуз|ен, -ни adj 'schleimig; Schleim-;
~ на жлеза 'Schleimdrüse /16
слузест adj 'schleimig
слук|а /, -и pl volkst Gelegenheit/17; на
ж a) aufs Gerate'wohl b) (ловджййс-
ки поздрав) 'Weidmanns Heil!; на - и
aufs Gerate'wohl
слух (-ът) m, -ове pl I. (сетиво) nur sg
Ge'hör n 20/*; абсолютен - ab¬
solutes Ge'hör; остър ~ 'feines
Ge'hör; свиря no ~ nach Ge'hör'spie¬
len vt 2. (yxö) Ohr n 25; музика стйгна
до «ами Mu'sik erreichte mein Ohr;
цял съм на ~ ganz Ohr sein vi < B >
3. (мълва) Ge'rücht n 20; пускам ~
ein Ge'rücht ver'breiten <b>; раз¬
нася се - ein Ge'rücht geht um;
тревожни ~ ове be'sorgniserregende
Ge'rüchte
слухов adj 1, Ge'hör-; - нерв
Ge'hörnerv m 9* 2. Hör-; апарат
'Hörapparat ml; ~ а тръба 'Hörrohr
n 20
слухт|я, -йш (-ях) uv 'lauschen vi
<hb>, 'horchen vi <hb>
случа t случвам
805
слънчогледов
случа|ен, -йни adj 'zufällig; х човек
'irgendwer
случа|й (-ят) т, -ирI1. Fall т 2; в краен
х im 'äußersten Falle; в никой ж
'keinesfalls; в противен & 'andern¬
falls; в х на im 'Falle von 3; в х че im
'Falle, daß; във всеки ж auf 'jeden
Fall; за всеки ж für 'alle 'Fälle;
нещастен ж 'Unglücksfall, 'Unfall;
щастлив ж 'Glücksfall; смъртен ж
'Todesfall; спешен ж 'dringen¬
der Fall; тежък ж 'schwerer Fall
2. (случайност) 'Zufall; игра на ~я
Spiel п 20 des 'Zufalls; щастлив ж
'glücklicher 'Zufall 3. (възможност)
Gelegenheit / 17; имам ж die
Gelegenheit 'haben; при ж bei
Gelegenheit; при пръв ж bei der
'erstbesten Gelegenheit; пропущам
ж 'eine Gelegenheit ver'passen <b>
4. (повод) 'Anlaß m 2; no x aus
'Anlaß, 'anläßlich; в тържествени
~ и bei 'feierlichen 'Anlässen
случайност /, -и pl 'Zufall m 2; по една
~ ganz 'zufällig
случв|ам, -аш (-ах) uv; случ|а, -иш (-йх)
V 1. (намирам) 'finden v/ <27 >
2. (заварвам) 'antreffen vt < 16 а > ,
'treffen vt < 16 > 3. (успявам) Glück
'haben < A >; s се 1. sich be'finden vr
< 27 b > 2. nur 3. Pers sich er'eignen vr
< b >, geschehen vi <19 bfsn >, 'Vor¬
kommen vi <33a/sn>; случи се не¬
щастие es er'eignete sich [ge'schah] ein
'Unglück ; такова нещо се »a so
'etwas kommt vor 3. (сполетявам)
pas'sieren vi < d/sn >; случи ми се
нещо неприятно mir ist etw. 'Unange¬
nehmes pas'siert; какво се е случило?
was ist pas'siert?; как се е случило
това? wie ist das pas'siert?
случк|а / -и pl 'Vorfall m 2, Er'eignis
n 27
слушалк|а / -и pl 1. Tel 'Hörer m 4
2. Radio 'Kopfhörer 3. Med 'Hörrohr
n 20, Stetho'skop n 20*
слуш|ам, -аш (-äx) uv 1. 'hören vt, vi
<hb>; ж радио 'Radio 'hören; x
музика Mu'sik 'hören; ~ ал съм за
това ich 'habe da'von ge'hört; не ro
- ай! 'höre nicht auf ihn! 2. (c
внимание) 'zuhören vi <a/hb>
(някого jmdm.); ж музиката der
Mu'sik 'zuhören; ж оратора dem
'Redner 'zuhören; ж какво се
приказва dem 'zuhören, was gespro¬
chen wird; ж какво разказва dem
'zuhören, was er er'zählt; я -ай!
hör mal!, hör mal gut zu! 3. (послу¬
шен съм) ge'horchen vi < bjhb >,
ge'horsam sein vi <B> (някого
jmdm.); (дете) 'folgen vi <hb> (ня¬
кого jmdm.), 'artig sein 4. (лекар)
volkst 'abhören vr < a > 5. (слугувам)
volkst 'dienen vi < hb > (някого
jmdm.) O ж ! Mi/ja'wohl!
слушател (-ят) m, -и pl 'Hörer m 4
слушателка f -и pl 'Hörerin /18
слъгв|ам, -аш (-ах) wv; слъ|жа, -жеш
(-räx) v volkst 'lügen vi < 40/hb >,
'schwindeln vi <hb>; be'lügen vr
<40b>
слъзлйв adj = сълзлйв
слънце и, слънца/?/'Sonne/16; ~ грее
die 'Sonne scheint; - то изгрява
[залязва] die 'Sonne geht auf ['unter];
залез - 'Sonnenuntergang m 2; заник
- 'Sonnenuntergang; заход - 'We¬
sten w 4; изгрев - 'Sonnenaufgang m
2; на заход - bei 'Sonnenuntergang;
на ~ in der 'Sonne; под - то 'unter
der 'Sonne; със - bei 'Tageslicht
слънчасв|ам, -аш (-ах) uv; слънчас|ам,
-аш (-ах) V 'einen 'Sonnenstich bekom¬
men <33b>
слънчев adj 1. 'Sonnen-; - лъч 'Son¬
nenstrahl m 9; - удар 'Sonnenstich
ml; - часовник'Sonnenuhr/17; ~a
система 'Sonnensystem n 20* 2. 'son¬
nig; - а стая 'sonniges 'Zimmer n 23;
- o време 'sonniges 'Wetter n 23
слънчобран m, -и pl 'Sonnenschutz m 1;
(чадър) 'Sonnenschirm m 1
слънчоглед т,-и pl Bot 'Sonnenblume
/16
слънчогледов adj 'Sonnenblumen-; - o
слюда
806
масло 'Sonnenblumenöl п 20; ~ о
семе 'Sonnenblumenkerne т l/pl
слюда / nur sg Geol 'Glimmer in 4
слюден adj 'Glimmer-
слюнк|а /, -и p! 'Speichel m 4/sg
слйшчен adj 'Speichel-; ~ и жлези Anat
'Speicheldrüsen /16 jpl
слюнчест adj = слюнчен
сляг|а се (-а се) uv, слег|не се (-на се) v
nur 3. Pers 1. 'einsinken vi < 27ajsn >,
sich 'senken vr 2. (навежда се) sich
'senken 3. (утайвам се) sich 'setzen vr
сляза | слизам
сляп, слепи adj blind auch übertr, ~ c
лявото око blind auf dem 'linken
'Auge; - o подчинение 'blinder Ge-
'horsam m 1 O и куцо и ~ o Hinz und
Kunz; was nur ’aufzutreiben ist;
слепият случай der 'blinde 'Zufall m 2;
~ а баба 'Blindekuh /; - o куче Zool
'Blindmaus /14; ~ o летене Flugw
'Blindflug m 2; ~ o око Anat 'Schläfe
/16; ~ o черво Anat 'Blinddarm m 2
смазв ам, -аш (-ах) uv; сма|жа, -жеш
(-зах) V 1. (смачквам) zer'quelschen vr
<b>, 'quetschen vr 2. (обезформя-
вам) zer'malmen vr < b > 3. (убивам)
'totschlagen vr <4a> 4. (унищо¬
жавам) ver'nichten vt < b > 5. (c кола)
über'fahren vr <4a> 6. (c масло)
'schmieren vr, 'ölen vr
смазка / nur sg 'Schmierfett n 20
смазоч|ен, -ни adj Tech Schmier-; - ни
материали 'Schmiermittel n 23; - ни
масла 'Schmieröle n 20/pl
смайв|ам, -аш (-ах) uv; сма|я, -еш (-ях)
V in Er'staunen ver'setzen vt <b>,
ver'bluffen vr <b>, über'raschen vr
< b >; s ce ver'blüfft sein vi < B >,
über'rascht sein
смнляв|ам, -аш (-ах) uv; смал|я, -йш
(-йх) V verringern vr < b >, vermin¬
dern vt < b >, 'kleiner 'machen vr; »
ce 'kleiner 'werden vi <18/sn>, sich
verringern vr <b>
смарагд m, -и pl Sma'ragd m 1
смарагден adj sma'ragdfarben
смарагдов adj Sma'ragd-
смахв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; смах-
н|а се, -еш ce (-äx ce) v ver'blöden vi < b/
sn>, ver'rückt 'werden vi < 18jsn>
смахнат adj blöd , ver'rückt
смйчкв]ам, -аш (-ax) uv; смачк|ам, -аш
(-ах) V 1. (хартия, плат, дреха)
zer'kniitem vr <b> 2. (нещо меко)
zer'quetschen vr < b >, zer'drücken vr
<b> 3. (унищожавам) übertr umg
'fertigmachen vr O * фасона на
някого jmdn. 'Mores 'lehren
смая 1 смайвам
смаян adj ver'blüfft, über'rascht
смеешката и. смеешком adv 'lachend
смекчав|ам, -аш (-ax) uv; смекч|а, -йш
(-йх) V 1. 'mildern vr; (болки) 'lin¬
dern vr 2. (намалявам) 'mindern vr
3. (омекчавам) weich 'machen vr
4. (трогвам) er'weichen vr <b> 5.
Ling palatali'sieren vt <d>, er'wei¬
chen
смекчаващ adj 'mildernd; ~ и вината
обстоятелства Jur 'mildernde 'Um¬
stände pl
смекчение n nur sg 'Milderung / 17;
(болки) 'Linderung/17
смел adj 1. kühn, 'tapfer, 'mutig
2. (дързък) dreist
смелост / nur sg 'Kühnheit /17, Mut
m 1 /sg, 'Tapferkeit / 17Jsg
смелчаг|а / -и pl 'tapferer Kerl m 1,
'kühner Mensch m 8
смеля t смйлам
сменяв1ам, -аш (-ax) uv; смен|я, -йш
(-йх) V 1. 'wechseln vr; * дрехите die
'Kleider 'wechseln; 8 квартйрата die
'Wohnung 'wechseln 2. (замествам)
'ablösen vr <a> 3. (заменям) 'tau¬
schen vr, 'eintauschen vr < а > (нещо c
нещо etw. 'gegen etw. 4); s ce sich
'ablösen vr < a > (c mit j)
смен|ям, -яш (-ях) uv; смен|я, -йш (-йх)
v = сменявам
смес /, -и pl Ge'misch п 20, 'Mischung
/ 17; фуражна ~ 'Mischfutter п 23;
горивна - 'Kraftstoffgemisch
смесв|ам, -аш (-ах) uv; смес|я, -иш (-их)
V 1. 'mischen (нещо с нещо etw. mit
807
смея
etw. 3; нещо в нещо etw. in etw.
4); ver'mischen vt <b>, ver'mengen
< b > (нещо c нещо etw. mit etw. 3)
2. (обърквам) durchein'anderbringen
< 24 а > (нещо c нещо etw. mit etw. J);
z се I. sich ver'mischen vr < b >
2. (обърквам се) durchein'anderge-
raten vi < 3 c/sn >
смесен adj ge'mischt; Misch-; ~a са¬
лата ge'misch ter Sa'lat ml; ~
диалект 'Mischdialekt m 1; ~ плаж
Fa’milienstrand ml; ~o унйлище
'Knaben- und 'Mädchenschule/16; ~
магазин Ge'mischtwarenladen nt 5
смеснц|а /, -и pl Mischung / 17,
Ge'misch n 20
сместв|ам, -аш (-ах) uv; смест|я, -иш
(-их) V'unterbringen vt <24а>; z се
1. (помествам се) zu'sammenrücken vi
< а/sn > 2. (побирам се) Platz 'finden
< 27 >, 'Unterkommen vi < 33 а/sn >
смест|ям, -яш (-ях) uv = смествам
смеся f смесвам
смес|ям, -яш (-ях) uv = смесвам
смет / nur sg Schmutz m l/sg, auch
übertr, 'Kehricht m 1 /sg, Müll m l/sg
смета| смйтам
сметал[о л, -a pl 'Rechenmaschine / 16
сметана / nur sg 'Sahne /16/sg
сметанк|а /, -и pl 'Rechenbuch n 22
сметач|ен, -ни adj 'Rechen-; ~ на
машина 'Rechenmaschine /16; ~на
линия 'Rechenstab m 2, 'Rechenschie¬
ber m 5; - на техника 'Rechentechnik
/17
сметйщ|е n, -a pl 'Müllhaufen m 4
сметк|а / -и pl 1. 'Rechnung / 17 auch
übertr; плащам a 'eine 'Rechnung
be'zahlen < b >; неуредена a 'unbe¬
zahlte 'Rechnung; - ата излезе крйва
die 'Rechnung ging nicht auf 2. (из¬
года) Ge'winn m 1 3. (в банката)
'Konto n 24 od28 а; влогова a 'Spar¬
konto; открйвам a ein 'Konto 'ein¬
richten <a>; чекова a 'Girokonto
O без a 'ohne zu 'rechnen; раз-
чйствам ~ ите c някого mit jmdm.
'abrechnen vi <a/hb> auch übertr; в
крайна z 'schließlich; влизам в
- ата in 'Frage 'kommen vi < 33/ти >;
давам z 'Rechenschaft 'ablegen
<a>; давам си * in 'Rechnung
'stellen, berücksichtigen <b> (за
нещо etw.); държа я за нещо etw.
in 'Rechnung 'stellen; държа я на
някого jmdm. hin'einreden vi
<a(hb>; вземам нещо за своя я
etw. auf das 'eigene 'Konto 'nehmen
<I6>; за я на някого auf jmds.
'Kosten ('Rechnung]; зная си ~ ата
sein Geld Zusammenhalten <3a>;
имам я 'Nutzen 'haben <A>; ис¬
кам я от някого 'Rechenschaft von
jmdm. 'fordern; на нова я aufs 'neue;
не държа я на думите си nicht auf die
'eigenen 'Worte 'achten vi <hb>;
обърквам - ите си 'seine Fi'nanzen
durchein'anderbringen <24a>; пра¬
вя я 'eine 'Rechnung 'aufmachen
< a >; правя си я sich 'ausrechnen vr
< a >; правя си а без кръчмаря die
'Rechnung 'ohne den Wirt 'machen;
текуща a 'laufende 'Rechnung; тън¬
ки * и a) ge'naue Berechnung pl
b) übertr 'sorgfältig 'ausgeklügeltes
'Vorhaben; уреждам - ите си c
някого 'seine 'Rechnungen mit jmdm.
in 'Ordnung 'bringen < 24 >
сметкаджи|я m, -и pl 'Geizkragen m 4
сметководйтел (-ят) m, -и pl - счето¬
водител
сметководств|о л, -а pl = счетовод¬
ство
сметкоразписк|а /, -и pl 'Quittung /17
сметна | смятам
смехорй|я /, -и р! Spaß т 2, Scherz т 1
смехотвор|ец т, -ци pl 'Spaßmacher
т 4, 'Spaßvogel m 5
смеш|ен, -ни adj 1. 'komisch, 'spaßig
2. (жалък) übertr 'lächerlich
смешение л nur sg 'Mischung / 17,
Ge'misch n 20
смешк|а /, -и pl Spaß m 2, Scherz m 1
смешнй к m, -ци pl 1. 'Spaßvogel m 5,
'Spaßmacher m 4 2. (шут) Clown m 6
сме|я, -еш (смях) uv 1. 'wagen vt, sich
смея се
808
'wagen vr 2. (дръзвам) sich er'dreisten
vr <b >, sich unterstehen vr < 10'b>
см|ея се, -ееш се (смях се) 1. 'lachen v/
<hb>; * от все гърло aus 'vollem
'Halse 'lachen 2. (присмивам се) 'aus¬
lachen <а> (на някого jmdn.)
смйв|ам, -аш (-ах) uv; смй|я, -еш (смих)
V 'auswaschen vt < 4 а >, 'ausspülen vr
< а >; * се nur 3. Pers 'breiig 'werden
v/ < \Sjsn>
смйПам, -аш (-ах) uv 'zuzwinkern vi
<ajhb>
смйгв|ам, -аш (-ах) uv; смйгн|а, -еш
(-ах) V kurz 'zuzwinkern vi < a/ltb >
смил (-ът) m nur sg Bot 'Strohblume/16
смилаем adj ver'daulich; мъчно ~
schwer ver'daulich
смилаемост / nur sg Verdaulichkeit
/17/i*
смйл|ам, -аш (-ах) uv; смел|я, -еш
(смлях) V 1. (зърна, жито) 'mahlen vt,
zer'mahlen vt <b> 2. (месо) durch
den Wolf'drehen vt 3. (в стомаха) Anat
ver'dauen vt < b > auch übertr
смнляв|ам, -аш (-ах) uv; смил|я, -йш
(•йх) V er'barmen vt < b >; « някого
jmds. 'Mitgefühl 'wecken; s ce sich
er'barmen vr <b> (над някого jmds.)
смии(-ът) m nursge Bot 1. 'Ruhrkraut
n 22, Gna'phalium n 2. (смил) 'Stroh¬
blume /16
сминдух m nur sg Bot 'Bockshornklee
m 6, 'Schabziegenklee
смирен adj 1. (спокоен, скромен) sanft,
'ruhig 2. (покорен) 'demütig; Rel
fromm
смирение n nur sg 'Demut/
смирено adv 'demütig
смиреност / nur sg = смирение
смиряв[ам, -аш (-ах) uv; смир|я, -йш
(-йх) V 1. (укротявам) be'ruhigen vr
<b>,zur 'Ruhe 'bringen vt <24>
2. (обуздавам) 'zügeln vr, 'bändigen vt,
be'zwingen vt <27b>; s се 1. (укро¬
тявам ce) sich be'ruhigen vr, zur 'Ruhe
'kommen vi <33jsn> 2. (обуздавам
ce) sich beherrschen vr < b >
смислен adj 'sinnvoll, durch'dacht
смйслов adj be'deutungsmäßig, se-
'mantisch
смйсл ям, -яш (-ях) uv; смйсл|я, -иш
(-йх) v volkst 'denken vi < 10, nk-ch/
hb> (някого оЛнещоanjmdn.odetw.)
смисъл m nur sg Sinn m I; в тесен
[широк, истинския] - на думата im
'engeren ['weiteren, 'wahren] 'Sinne des
'Wortes; дълбокият - der 'tiefere
Sinn;no ~ 'sinngemäß; в преносен ~
im über'lragenen 'Sinne; йма ~ es hat
Sinn; няма - es hat'keinen Sinn; в тоя
in 'diesem Sinne, in 'dieser 'Hinsicht
O здрав - ge'sunder 'Menschenver¬
stand m 1
смйт|ам, -аш (-ах) uv; смет|а, -еш
(сметох) V 'fegen vr; (на куп) zu'sam-
menfegen vt <a>
смия t смйвам
смогвам, -аш (-ах) uv; смогн|а,
-еш (-äx) v 1. (успявам) im'stande
sein vi < В >, ver'mögen vt < 36 b >
2. (справям ce) 'fertigwerden vi
< \ ba./sn> (на mit J)
смок (-ът) m, -ове pl смоци pl Zooi
'Natter/16 0 смуче като ^ er säuft
wie ein Loch
CMÖKBla /, -и pl volkst 'Feigenbaum m 2
смокинг m, -и pl 'Smoking nt 6
смокйнен и. смокинов adj 'Feigen-
смокйи|я/, -и pl Bot 1. (дърво) 'Feigen¬
baum m 2 2. (плод) 'Feige /16
смол|а/, -й pl 1. Chem od Bot Harz n 20;
борова « 'Kiefernharz; изкуствени
~ й 'Kunstharze pl 2. (асфалт) umg
Pech n 20, Teer m 1, As'phalt m 1
смолен u. смол|ен, -ни adj 'pechschwarz
смолест u. смолист adj 1. 'harzig
2. (цвят) 'pechschwarz
смол|я, -йш (-йх) uv 'teeren vt
смолясв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
смоляс|ам се, -аш ce (-ax ce) v von
'Motten zer'fressen 'werden vi
<lü/sn>; смолясана дреха von
'Motten zer'fressenes 'Kleidungsstück
n 20
смотав ам, -аш (-ax) uv; смота |я, -еш
(-х) V volkst 1. (намотавам) 'aufwik-
809
смущение
kein vt <a>, zu'sammenwickeln vt
< a > 2. (обърквам) übertr ver'wickeln
vt <b>
смотан adj umg beschränkt, dumm
смотая t смотавам
смотолевен adj ge'stammelt, ge'stotterl
смотолев|ям, -яш (-ях) uv, смотолев]я,
-иш (-их) V 'stammeln vi <hb>. 'mur¬
meln vr, v/ <hb>
смрад (-ът) m, -ове pl и. смрад
(смрадта) / nur sg Ge'slank m l /sg
смрад|ен, -ни и. смрадлив adj 'stinkend
смрадлик|а f -и pl Bot Perückenstrauch
m 3
смрадликов adj Bot Pe'rückenstrauch-
’смразяв|ам, -аш (-ах) uv; смраз|я, -йш
(-йх) V 1. (замразявам) zu Eis 'werden
'lassen vt <3/hb> 2. (сковавам) er¬
starren 'lassen; « кръвта на някого
jmds. Blut in den 'Adern erstarren
'lassen; s се (замразявам се)
ge'frieren vi <32b/sn> auch übertr,
(сковавам се) erstarren vi <b/sn>;
кръвта ми се - a das Blut er'starrt mir
in den 'Adern
2смразяв|ам, -аш (-ах) uv; смраз|я,
-йш (-йх) V (скарвам) (miteinander)
ver'feinden vt <b>; s се sich
ver'feinden vr (c mit J), in Haß
verfallen vi < 3 b/sn > (c 'gegen 4)
смрачйв|ам, -аш (-ах) uv; смрач|й, -йш
(-йх) V ver'fmstern vt < b >, ver'dun-
keln vt <b> auch übertr; s ce sich
ver'fmstern vr, 'finster 'werden vt
< 18 /sn>
смрачав а ce, (-a ce) uv; смрач|й ce
(-Й ce) v unpers 'dunkel 'werden vi
< 18 jsn >
смрйк|а f, -и pl Bot Wa'cholder m 4
смръзв|ам, -аш (-ах) uv; смръзн|а, -еш
(-ах) V 'einfrieren vt < 32 а >, er'frieren
vt <32b>; s ce 1. (вода) ge'frieren vt
<32 b/sn > 2. (хора) er'frieren vi
< 32 b/sn > 3. (вцепенявам ce) erstar¬
ren vt <b/sn>
смръкв|ам, -аш (-ах) uv; смръкн|а, -еш
(-ix) v 1. (с уста) 'ziehen vt <32, h-g/
hh > (от an }) 2. (c hoc) Schnupfen vt
смръкв|а ce (-a ce) uv; смръкн|е cc
(-a ce) v = смрачава ce
смръщв|ам, -аш (-ах) uv; смръш|я, -иш
(-их) v 'runzeln, in 'Falten 'legen; s ce
ein 'finsteres Ge'sichl 'machen, sich
ver'finstern vr < b >; той се смръщи er
'machte ein 'finsteres Ge'sicht; лицето
му се смръщи sein Ge'sichl verfin¬
sterte sich
смръщен adj 'mürrisch, 'finster
смръщя f смръщвам
смукал|о n, -äpll. 'Saugröhrchen n 23
2. Zooi 'Rüssel m 4
смукател (-ят) nt, -и pl 'Saugrohr n 20
смукач m, -и pl 1. umg 'Säufer m 4
2. (кожодер) 'Blutsauger m 4
смукачк|а /, -и pl umg 'Sauger m 4
смукв|ам, -аш (-ах) uv; смукн|а, -еш
(-ах) V Saugen vt; (от цигара) 'ziehen vi
<32, b-g/hb > (от an 3)
смут t-ът) m, -ове pl 1. (объркване)
Ver'wirrung/17; внасям [всявам] ~
Ver'wirröng 'stiften 2. (бунт) 'Unruhe
/ 16, 'Aufruhr m 1; вътрешни -ове
'innere 'Unruhen pl
смут|ен, -ни adj 'unruhig
смутен adj ver'legen, ver'wirrt
смутйтел (-ят) m, -и pl 'Aufrührer m 4,
'Friedensstörer m 4
сму|ча, -чеш (-ках) uv 1. Saugen vt
2. (със сламка) 'trinken vt <27 >
3. (от цигара) 'ziehen vt < 32, b-g/hb >
4. (бонбони) 'lutschen vt 5, (експло¬
атирам) 'aussaugen vt < a > 6. (пиян-
ствувам) Saufen vt, vt <8/hb>\ x
като смок Saufen wie ein Loch
смушв|ам, -аш (-ах) uv; смуш|а, -иш
(-йх) V = смушквам
смушкв|ам, -аш (-ах) uv; смушк|ам.
-аш (-ах) V 1,'anstoßen vt <34а>
2. (кон) Spornen vt
смущав|ам, -аш (-ах) uv; смут|я, -йш
(-йх) V 1. (тревожа) be'unruhigen vt
<b> 2. (обърквам) ver'wirren vt
<b> 3. (преча, нарушавам) Stören
vt auch Tech; x ce ver'legen 'werden
vt <18/st»>, ver'wirrt 'werden
смущенн|е n, -я pl 1. nur sg (oöipK-
смъдва ме
810
ване) Ver'wirrung / 17 2. (стес¬
нение) Verlegenheit / 17 3. (пречка)
'Störung / 17 auch Teck
смъдв|а ме (-а ме) uv; смъдн|е ме (-а
ме) V mir 'einen Stich ver'selzen
<b>
смъдй uv urtpers ohne Aorist 'jucken
vi <hb>
смъкв|ам, -аш (-ах) uv; смъкн|а,
-еш (-ах) V 1. (дърпам) her'unler-
ziehen vt < 32 а, h-g > 2. (влача) her-
'unterschleppen vt <a> 3. (свалям)
her'unternehmen vt <16a> 4. (от¬
хвърлям) 'abwerfen vf <16a>
5. (еьблйчам) 'ausziehen vi <32a,
h-g/iM> 6. (крада) umg 'klauen vt
7. (правя слаб) 'schwächen vt O
я кожата на някого jmdm. das
Fell 'über die 'Ohren 'ziehen <32,
h-g >; я маската някому jmdm.
die 'Maske vom Ge'sicht 'reißen
< 21 >; z ризата от гърба на някого
jmdm. das 'Letzte 'nehmen < 16 >;
ясе 1. (c катерене) hin'untersteigen
vi < 23a/5« > 2. (от дърво) her'unter-
steigen vi <23a/sn>, her'Unterkom¬
men vi < 33/sn > 3. (падам) her'unter-
fallen vi < 3 a/sn >; (човек) 'hinfallen vi
< 3 ajsn > 4. (c пързаляне) her'unter-
rutschen vi <a/sn> 5. (отслабвам)
'abmagern vi <z/sn>
смълчав1ам, -аш (-ах) uv; смълч|а, -йш
(-ах) V 1. zum 'Schweigen 'bringen vt
<24> 2. (премълчавам) verschwei¬
gen vt < 23 b > 3. (* ce) ver'stummen
vt <b/sn>, still 'werden vi < l&/sn>;
s ce ver'stummen, still 'werden
смълчан adj 'schweigend, stumm
смъмр|ям, -яш (-ях) uv; смъмр|я, -иш
(-их) v ’ausschimpfen vt < а >, 'schel¬
len vt, vi < \6lhb>
смънкв|ам, -аш (-ах) uv; смънк|ам, -аш
(-ах) V 'stammeln vt, vi <hb>
смърдбж m, -и pl Ge'stank m 1
смърД|Я -йш (-ях) uv 'stinken vi
<21jhb> (на nach J)
смърк|ам, -аш (-ах) uv 1. 'schnupfen vt,
vi <hb> 2. (сърбам) 'schlürfen vi, vt
<hb> 3. (пиянствувам) umg 'saufen
vt, vi <%jhb>
смъркан m,-npl umg 'Süffel m 4, 'Säufer
m 4
смърлушв|ам се, -аш ce (-ax ce ) uv;
смърлуш|а се, -иш се (-их ce) v 'mür¬
risch 'werden vi <18/sn>, ein 'un¬
freundliches Ge'sicht 'machen
смърт /, -и pl Tod m I; борба на живот
или ~ Kampf auf 'Leben und Tod;
бяла ~ 'weißer Tod; внезапна ~
'jäher Tod; въпрос на живот и ~
'lebenswichtige 'Frage /16; гладна ~
'Hungertod; естествена - natürli¬
cher Tod; на живот и на ~ а) im
'Leben und im 'Tode b) (борба) auf
'Leben und Tod; насилствена ~
ge'waltsamer Tod; неестествена ~
'unnatürlicher Tod; осъден на - zum
'Tode ver'urteilt
смъртен, -ни adj 1. (не вечен) 'sterblich;
обикновен я ge'wöhnlicher 'Sterbli¬
cher m 7+ 2. (смъртоносен) 'tödlich;
- на рана tödliche 'Wunde /16; ~ на
опасност 'tödliche Ge'fahr /17 3. (на
умиращ) 'Todes-; - на бледност 'To¬
desblässe/16 4. (на умйране) 'Sterbe-;
я час 'Sterbestunde /16; я акт
'Sterbeurkunde / 16; на ~ но легло
съм auf dem 'Sterbebett 'liegen vi
<3t/hb> 5. (най-опасен) Tod-; я
враг 'Todfeind m 1; я грях 'Todsünde
/160 я скок 'Todessprung m 2, 'Salto
mortale m 6; ~ на присъда Jur 'To¬
desurteil n 20
смъртноблед u. смъртноблед|ен, -ни
adj totenblaß, 'totenbleich
смъртност/nur sg 'Sterblichkeit/17jsg
смъртоносен, -ни tödlich, 'todbrin¬
gend
смърч (-ът) m, -ове pl Bot 'Fichte /16
смът|ен, -ни adj 'unklar, 'undeutlich;
~ ни очертания 'unklare ['undeutli¬
che] 'Umrisse pl\ ~ но чувство 'unkla¬
res ['unbestimmtes] Ge'fühl n 20
смяна /, смени pl 1. (замяна) 'Wechsel m
4 2. (размяна) 'Austausch m 1 (c mit 3,
gegen 4) 3. (в завод) Schicht /17;
811
снемам
нощна ~ 'Nachtschicht; сутрешна ~
'Frühschicht; следобедна ~ ’Spät-
schichl; работя на две смени in zwei
'Schichten 'arbeiten vi <hb> 4. Mil
'Ablösung / 17 5. (бельо 'Wäsche)
'Wechsel n 4 6. (трамвай) 'Umsteigen
n 23; билет със ~ 'Umsteiger m 4 0
на смени im 'Wechsel
смят|ам, -аш (-ах) uv; сметн|а, -еш (-ах)
V 1. 'rechnen vt, vi <hb> 2. (изчис¬
лявам) 'ausrechnen vt <a> 3. (броя)
'zählen vt 4. (мисля) 'denken vt, vi
< 10, nk - ch/hb> 5. (възнамерявам)
ge'denken vi <10b, nk-ch/A£>, be¬
absichtigen vt 6. (считам) 'halten vt
< 3 > (за für 4)
смятане n nur sg 'Rechnen n 23/sg; урок
по ~ 'Rechenstunde/16
смях (смехът) m, смехове pl 1. 'Lachen
n 23/sg; (много силен -) Gelächter
n 23 2. (присмех) Spott m 1 /sg;
3. (шега) Spaß m 2 0 вземам на ~
някого jmdn. ver'spotten <b>;
заливам се от ~ sich vor 'Lachen
'ausschütten vr < a >; издува ме ~ ich
muß das 'Lachen unterdrücken;
изпокапваме от ~ wir 'lachen uns
ka'putt; на ~ aus Spaß, zum Spaß;
пада - es gibt etw. zu 'lachen; ставам
за ~ sich 'lächerlich 'machen vr;
умйрам от ~ sich 'lotlachen vr <a>
снабдител (-ят) nt, -и pl 'Einkäufer m 4
снабдител |ен, -ни adj Ver'sorgungs-,
'Einkaufs- O - на бележка 'Liefer¬
schein m 1
снабдяв|ам, -аш (-ах) uv; снабд|я, -йш
(-йх) V ver'sorgen vt < b > (c mit 3); Hdl
beliefern vr <b> (c mit })
снабдяване n nur sg Versorgung /17
снаг|а /, -й 1. Fi'gur /17, 'Körper nt 4,
Sta'tur / 17; стройна a 'wohlge¬
formter 'Körper, gut ge'wachsene
Fi'gur 2. übertr Leib nt 3a O пре¬
чупвам a sich in den 'Hüften 'wiegen
снадв|ам, -аш (-ах) uv; снад|я, -иш (-их)
V = снаждам
снаждам, -аш (-ах) uv; снад|я, -иш
(-их) V verlängern vt < b > (с mit 3)
снаж|ен, -ни adj 'stattlich, 'kräftig
сиажност / nur sg 'Stattlichkeit / 17jsg
снайпер m, -и pl 1. (уред) 'Zielfernrohr
n 20 2. Mil = снайперист
снайперист nt, -и pl Mil 'Scharfschütze
m 7
снайперов adj mit 'Zielfernrohr; ~a
пушка Ge'wehr n 20 mit 'Zielfernrohr
снайперскн adj Mil 'Scharfschützen-
сиаряд m, -и pl Mil Gra'nale / 16,
Ge'schoß n 20; бронебоен ~ 'pan¬
zerbrechendes Ge'schoß; реактивен ~
Ra'ketengeschoß
снаряд!ен, -ни adj Mil Gra'nat-, Ge¬
schoß-; ~ ни парчета Gra'natsplitter
nt 4
снаряжение n, -я pl Mil 'Ausrüstung
/17, 'Ausstattung / 17 (c mit 5)
снас ям, -яш (-ях) uv; снес|а, -еш
(снесох) v legen vt
снах|а /, -й pl 1. 'Schwiegertochter /15
2. (жена на брат) 'Schwägerin /18
снеговалеж т, -и pl 'Schneefall nt 2
снеговнт adj ver'schneit; (време)
'schneereich
снегозадържане n nur sg Zu'rückhalten
n 23/sg des Schnees auf den 'Feldern
снегорин т, -и pl ‘Schneepflug 2;
плужен - 'Schneepflug; червячно-
роторен ~ 'Schneefräse/16
снегорнначк|а /, -и pl — снегорйн
снегоход m, -и pl Pro'pellerschlitten m 4
снегоходк|а /, -и pl 'Schneeschuh m I
Снежанка /Schnee'wiltchen n 23
снеж|ен, -ни adj 1. Schnee-; - на
буря 'Schneesturm ml; ~ на
топка 'Schneeball m 2; » човек
'Schneemann m 3; ä облак 'Schnee¬
wolke / 16 2. (покрйт със сняг)
ver'schneit 3. (време) 'schneereich
4. (снежнобял) 'schneeweiß
снежец m nur sg 'feiner Schnee m 6
снежн uv unpers ohne Aorist es schneit
снежйнк|а /, -и pl 'Schneeflocke/16
снежно |бял, -бели adj 'schneeweiß
сн£м|ам, -аш (-ах) uv; сне | ма, -меш (-х)
V 1. (свалям) her'unternehmen vt
< 16 а > 2. (шапка, товар) 'abnehmen
снеса
812
vf < 16 а >; » на магарето самара
dem 'Esel den 'Sattel 'abnehmen; *
шапка den Hut 'abnehmen 3. (дреха)
'ablegen vt < a >, 'ausziehen vt < 32 a,
h-g> 4. (отстранявам) 'absetzen vf
< a >; ft от длъжност von der Fun¬
ktion 'absetzen; z от дневния ред
von der 'Tagesordnung 'absetzen 5. (c
фотоапарат) fotogra'fieren vt, vi
<djhb> 6. (c магнетофон) 'aufneh¬
men vf <16a> O ft препис 'eine
'Abschrift 'anfertigen < a >; s ce sich
fotogra'fieren 'lassen vf < 3fhb >
снеса t снасям
снижав ам, -аш (-ах) uv; сниж|а, -йш
(-йх) V 'senken vf
снижсни|е п, -я р! 'Senkung /17; ft на
ценйте 'Preissenkung; ft на себес¬
тойността 'Senkung der 'Selbstkosten
снизходителен, -ни adj 1. 'nachsichtig
2. (надменен) 'hochmütig, ge'ring-
schätzig
снизходителност / nur sg 1. 'Nach¬
sichtigkeit / 17/5* 2. (надменност)
'Hochmut m 1, Geringschätzung/17
снизхождбние n nur sg 'Nachsicht /
17/s*; отнасям се със ~ към ня¬
кого jmdn. mit 'Nachsicht be'handeln
<b>
сннзйв|ам, -аш (-ах) uv; сниз|я, -йш
(-йх) V 'senken vf; s ce sich 'bücken vr,
sich 'ducken vr
сннм|ам, -аш (-ах) uv; снем|а, -еш
(снех) v = снемам
снимач|ен, -ни adj 'Foto-, 'Aufnahme-;
~ на камера 'Kamera /15
снймк|а/, -и pl 'Aufnahme/16, 'Licht¬
bild п 21, 'Foto п 24
снишавам, -аш (-ах) uv; сниш|а, -йш
(-йх) v 'senken vf; s се sich 'senken vr
снишен adj 1. 'niedrig, ge'senkt 2. (глас)
'leise
сноб (-ът) m, -ове od -и pl Snob m 6
снобйз|ъм (-мът) m nur sg Sno'bismus
m 11
снов а, -еш (-äx) uv 1. Text 'spannen vf,
'anzetteln vf <a> 2- hin und her
'sausen vi <sn>, hin und her 'flitzen
vi <sn>
сноп (-ът) m, -и od -ове pl 1. (жито)ЧЗаг-
be / 16 2. (връзка) 'Bündel n 23; ~
лъчи 'Strahlenbündel
сноповръзвачк|а / -и pl Landw 'Mäh¬
binder m 4
сиос|ен, -ни adj erträglich
сношав|ам се, -аш ce (-ax ce) uv 1. in
Verbindung 'stehen vi <\Ol/hb> (c
mit i), ver'bunden sein vi < B> (c mit
J) 2. (общувам) ver'kehren vi < b/hb>
(c mit 3) 3. (полово) Ver'kchr 'haben
<A> (c mit 3)
сношаване n nur sg Ver'kehr m 1,
Kontakt m 1
сношени|е n, -я pl Ver'kehr ni I,
Verbindung / 17; полово « Ge¬
schlechtsverkehr
снощ|ен, -ни adj von 'gestern 'abend;
~ ният вестник die 'Zeitung /17 von
'gestern 'abend
снбщн adv 'gestern 'abend, am 'gestri¬
gen 'Abend
сняг (снегът) т, снегове pl Schnee nt 6/sg
соаре n, -та pl 'Abendgesellschaft / 17,
ge'selliger 'Abend m 1*, Soi'ree/ 16
с6б|а /, -и pl volkst 'Schlafstube / 16;
'Stube
собствен adj 'eigen; ~ o име 'Eigenna¬
me m 7 а; със ~ и усилия mit 'eigener
КгаП
собствени|к nt, -ци pl 'Eigentümer m 4
Be'sitzer m 4; дребен « 'Kleineigentü¬
mer; едър ft 'Großbesitzer
с6бствеииц|а /, -и pl Besitzerin / 18,
'Eigentümerin /18
собственически adj Besitzer-, 'Eigentü¬
mer-
собственнчка /, -и pl = собственица
собственишки adj = собственически
собствено adv 'eigentlich
собственоръчен, -ни adj 'eigenhändig
собственост /nur sg 'Eigentum n 22/5*,
Be'sitz и 1; » съм на някого jmds.
'Eigentum sein vi <B>; частна ~
Privateigentum; общонародна ~
'Volkseigentum
сов|а/, -и pl Zool 'Eule /16
813
сопвам се
совалк|а / -и pl Text 'Schiffchen п 23
сод|а /, -и pl 1. (за хляб) 'Natron
п 20* 2. (за пране) 'Soda f odn 24; »
каустик 'Ätznatron 3» (за пиене)
'Selterswasser я 23, Mine'ralwasser
соден adj 1. 'Natron- 2. (вода) 'Selters¬
wasser-
содов adj Soda-; ~ завод 'Sodafabrik
/17
соев adj 'Soja-
со|й (-ят) m nur sg vulkst 'Abstammung
/17; от цигански * съм von Zi'geu-
nern 'abstammen vi <a/hb>; от »
съм а) (за хора) aus 'einer 'guten
Fa'milie 'stammen vi <hb> b) (за
животни) von 'guter 'Rasse sein vi
<B>
сойк|а/, -и pl Zool 'Eichelhäher m 4
сок (-ът) m, -ове pl Saft m 2; плодов ~
'Fruchlsafl; стомашен - 'Magensaft
сока|к m, -ци pl volkst 'Gasse / 16,
кьор- ä 'Sackgasse
сокол m, -и pl Zoo! 'Falke ml O гол
като ~ arm wie 'eine 'Kirchenmaus
соколар (-ят) m, -и pl 'Falkner m 4
•сол /, -и pl Salz я 20; английска ~
'Bittersalz; готварска ~ 'Kochsalz;
каменна ~ 'Steinsalz; морска ~
'Seesalz O кълцам ~ на някого на
главата jmdm. die Le'viten 'lesen
< 19>; на ~ in 'tausend 'Stücke
2сол n nur sg Mus g
сол|ен, -ни adj Salz-; « рудник 'Salz¬
bergwerk n 20; - на киселина 'Salz¬
säure /16
солен adj 1. Salz-; - а вода 'Salzwasser
n 23 2. (със ~ вкус) 'salzig 3. (npe-
солен) ver'salzen 4. (консервиран)
'eingesalzen 5. iibertr umg ge'salzen,
gepfeffert
соленк|а /, -и pl 'Salzgebäck n 20; две
~ и zwei Stück 'Salzgebäck
солидар|ен, -ни adj solidarisch (c mit 3)
солидаризирам се, -аш се (-ах се) uv, v
sich solidari'sieren vr <d>, sich so¬
lidarisch er'klären vr < b > (c mit J)
солидарност/nur sg Solidari'tät/11/sg
солйд|ен, -ни adj 1. so'lide 2. (сериозен)
seri'ös, 'ernsthaft; ä господин ein
seriöser Herr m 8 3. (значителен)
bedeutend; ~ на сума 'eine bedeu¬
tende 'Summe /16
солист m, -и pl So'list m 8
солйстк|а /, -и pl So'listin / 18
солниц|а / -и pl \. (рудник) 'Salzberg¬
werk n 20 2. (за добиване сол от
морска вода) Sa'line / 16
солнйц|а /, -и pl 'Salzfaß п 22, 'Salz¬
streuer т 4
‘соло и, сола pl 'Solo п
2соло adv 'solo
солов adj 'Solo-; ~ о пеене 'Sologesang
т 2
солфеж т nur sg Mus Solfeggio (. .Ted3o]
n
сол|я, йш (-iix)uv 1. 'salzen vr 2. (кон¬
сервирам) 'einsalzen vr <a> 3. (по¬
ръсвам) be'slreuen vr < b >
сом (-ът) m, -ове pl Zool Wels m 1
сомнамбул m, -и pl 'Mondsüchtiger
m 74
сонат|а /, -и pl Mus So'nate / 16
сонд|а /, -и pl 'Sonde /16
сондаж m, -и pl 1. Sondierung/ 17
2. Geol 'Bohrung /17
сондаж|ен, -ни adj 1. Son'dierungs-
2. Geol Bohr-; ~ на кула 'Bohrturm
m 2
сондир ам, -am (-ax) uv, v 1. sondieren
vr < d > (някого bei jmdm.; за нещо
'wegen etw.) 2. Geol 'bohren vi <hb>
(за nach J)
сондьор m, -и pl 'Sondenspezialist m 8
сондьорски adj 'Sonden-
сонет m, -и pl So'nett n 20
con а /, -и pl 'Knüppel m 4
соп ам се, -аш се (-ах се) uv 1. (говоря)
grob 'anfahren <4а> (на някого
jmdn.); 'unwirsch 'reden vi <hb>
2. (отговарям) 'unwirsch [grob] 'ant¬
worten vi <hb>
сопв|ам се, -аш се (-ах се) uv; сопн|а се,
-еш се (-ах се) v 1. (говоря) grob
'anfahren <4а> (на някого jmdn.);
'unwirsch 'sprechen vi <16 fhb>
2. (отговарям) 'unwirsch [grob] 'ant-
сопнат
814
worten vi <hb>
сопнат adj barsch, grob
сопол m, -и pl Schleim m 1, Rotz m 1
сополан m, -овци pl и. сополанко m,
-вци pl 'Rotznase /16
сополйв adj 1. 'rotznäsig 2. 'rotzig; ~ a
Kipna 'schmutziges 'Taschentuch n 22;
~ hoc ver'schnupfte 'Nase /16
сополйв|я, -иш (-их) uv mit Schleim
[Rotz] be'schmutzen vt <b>; s
се 1. 'eine 'Rotznase 'haben <A>
2. (плача) 'flennen vi <hb>
сопран m, -и pl Mus и. сопран |o n, -a pl
So'pran m 1
сопранов adj Mus So'pran-
сорт (-ът) m, -ове pl 'Sorte /16
сортачв|ам cc, -am ce (-ax ce) uv;
сортач|а се, -иш се (-их ce) v sich
zu'sammentun vr <38a>
сортир ам, -am (-ax) uv, v sor'tieren vr
<d>
сортировач m, -и pl Sor'tierer m 4
сортировачка /, -и pl 1. Sor'tiererin /18
2. Tech Sortiermaschine /16
сортировка / nur sg Sortierung / 17
сортировьч|ен, -ни adj Sor'tier-
сортов adj Quali'täts-, 'Sorten-; ~a
чистота 'Sortenreinheit / 17; ~ и
семена 'Sortensamen m 4
сос (-ът) m, -ове pl 'Soße / 16
соте unv Kochk saute [so'te:] m; бъб¬
реци ~ ge'schmorte 'Nieren pl; кар¬
тофи ~ 'Schmorkartoffeln pl
соф1а /, -и pl 'Sofa n 24, 'Diwan m 1*,
Couch /
софйз|ъм (-мът) m, -ми pl So'phismus
m 11
софийски adj 'Sofiaer, Sofl'oter
софйстика / nur sg So'phistik /11/sg
София /'Sofia
софиян|ец m, -ци pl 'Sofiaer m 4, So¬
fl'oter m 4
софиянк|а / -и pl 'Sofiaerin / 18, So-
fi'oterin/18
софр|а/ -й pl 1. 'Eßtisch m 1 2. (ядене)
ge'deckter Tisch; слагам ~ ата den
Tisch 'decken
социалдемократ nt, -и pl Sozialdemo¬
krat m 8
социалдемократйз|ъм (-мът) m nur sg
Sozi’aldemokratismus m 1 l/sg
социалдемократически adj sozialde¬
mokratisch
социалдемокрация / nur sg Sozialde¬
mokratie / 16 a/sg
социал|ен, -ни adj sozi'al; ~ ни науки
Sozi'alwissenschaften pl
социализация / nur sg Soziali'sierung
/17
социализирам, -am (-ax) uv, v sozia¬
lisieren vt <d>
социалйз|ъм (-мът) m nur sg Sozialis¬
mus nt 1 l/sg
социаликономйческн adj sozi'alöko-
nomisch
социалйст m, -и pl Sozialist m 8; тесен
~ Hist 'Engsozialist ('Mitglied der
bulgarischen marxistischen 'Ar¬
beiterpartei); широк ~ Hist 'Weitso¬
zialist (Opportunist in der bul'gari-
schen 'Arbeiterbewegung)
социалнстйческ|и adj sozialistisch
социалйстк|а /, -и pl Sozia'listin /18
социоло|г m, -зи pl Sozio'loge m 1
социологизйр|ам, -аш (-ax) uv, v so¬
ziologisch interpretieren vt <d>
социологиз|ъм (-мът) m nur sg Sozio-
lo'gismus m 11 /sg; вулгарен «
vuigärer Soziolo'gismus
социологии|ен, -ни adj sozio'logisch
социология / nur sg Spziolo'gie /16a
соч|а, -иш (-йх) uv 1. 'zeigen vt 2. (по¬
сока) 'weisen vf < 23 >; s пътя den
Weg 'weisen 3. (определям) 'angeben
vt < 15 a >; « за пример als 'Beispiel
'angeben 4. (предсказвам) 'hindeuten
vi < a >; всичко ~ и на дъжд 'alles
'deutet auf 'Regen hin 5. (насочвам)
'richten vt (в, на auf 4) O » юмрук
mit der Faust 'drohen vi <hb>; ä c
пръст някого mit 'Fingern auf jmdn.
'zeigen vi <hb>
соч|ен, -ни adj 'saftig
соя /nur sg Bot 'Sojabohne /16
*спад|ам, -аш (-ax) uv; спадн|а, -еш
(-ах) v 1, (падам) her'abfallen vi
815
спектър
< 3 г/sn > 2. (намалявам) 'sinken vi
< llfsn >, 'fallen vi < 3/sn >; водата
[цената, температурата, влиянието]
~ а das 'Wasser [der Preis, die Tempe-
ra'tur, der 'Einfluß] sinkt; термоме¬
търът ~ a das Thermo'meter fällt
3. (изваждам) 'abziehen vt < 32 a,
h-g> (от von 3)
2спад|ам, -аш (-ах) uv ge'hören vi
< Ь/hb > (към zu 3)
спадна t 'спадам
спазаряв|ам, -аш (-ах) uv; спазар|я,
-йш (-йх) V vereinbaren <b>; х
цената den Preis vereinbaren ; s се
sich 'über den Preis 'einigen vr
спазв|ам, -аш (-ах) uv; спаз|я, -иш (-их)
V 1. 'einhalten vt <3а>, be'folgen vf
<b> 2. (запазвам) 'hüten vr, be-
'hüten vr <b>
спазм|а /, -и pl Krampf m 2
спазматйч|ен, -ни adj 'krampfartig
спйзя t спазвам
спал|ен, -ни adj Schlaf-; * вагон
'Schlafwagen m 4; ~ ни помещения
'Schlafräume m 2jpl
слалн|я / -и pl 'Schlafzimmer n 23
спанйк nt nur sg Spi'nal m 1
спаначен adj Spi'nat-; ~ o пюре
Spi'nalpüree n 24
спане n nur sg 'Schlafen n 23/sg, Schlaf
nt 1 /sg; за ~ zum 'Schlafen
спарв|ам, -аш (-ах) uv; спар|я, -иш
(-йх) v 1. ver'welken lassen vr <3/hb>
2. (възпалявам) ent'zünden vr <b>;
s ce 1. ver'welken vi <b/sn> 2. (из-
гнйвам) ver'faulen vi < b/sn > 3. (въз¬
палявам ce) sich 'entzünden vr
спарен adj 1. (въздух) schwül 2. (в
непроветрено помещение) 'stickig
3. (повехнал) welk
сп&рж|а /, -и pl — аспержа
спартакиад а /, -и pl Spartaki'ade /16,
'Sportfest и 20
спартан|ец т, -ци pl Spar'taner т 4
спартански adj spartanisch
спаружв|ам се, -аш се (-ах се) uv; спа-
руж|а се, -иш се (-их се) v 1. (растения)
ver'welken vi < Ъ/sn > 2. (свивам
се) zu'sammenschrumpfen vi < г/sn >
3. (сбръчквам се) 'runzelig 'werden vi
< 18 jsn>
спарушв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
спаруш|а се, -иш се (-их се) v =
спаружвам се
спаряв|ам, -аш (-ах) uv; спар|я, -иш
(-их) V = спарвам
спасение п nur sg 'Rettung /17 (от vor
3), Er'retlung/17 (от vor 3), Erlösung
/17 (от von 3)
спасител (-ят) m, -и pl 1. 'Retter nt 4
2. (плувец) 'Rettungsschwimmer nt 4
3. Rel Er'löser nt 4
спасител|ен, -ни adj 1. 'Retlungs-;
x пояс 'Rettungsring ml; - на лодка
'Rettungsboot n 20 2. (спасяващ)
'rettend
спасйтелк|а / -и pl 'Retterin / 18
спастр{ям, -яш (-ях) uv; спастр|я,-иш
(-их) v volkst 1. (запазвам) er'halten vt
<3b> 2. (спестявам)'sparen vr
спасяв|ам, -аш (-ах) uv; спас!я, -йш
(-йх) V 1. 'retten vr, er'retten vt <b>
(от vor 3); x живота на някого
jmdm. das 'Leben 'retten; x кожата
си 'seine Haut 'retten; x положе¬
нието die Situati'on 'retten 2. (изба¬
вям) er'lösen vr < b > (от von 3);
s ce sich 'retten vr
спатй|я / -и pl Kart Kreuz n 20 O
узнавам на някого - ите jmdm. auf
die 'Schliche 'kommen vi <33/sn>
спахййств|о n, -a pl и. спахнлъ|к nt, -ци
pl Hist militärisches 'Diensllehenssy-
stem im Os'manischen Reich
спахй|я m, -и pl Hist 'Spahi m; 'Lehens¬
krieger m 4 im Os'manischen Reich,
Lehnsmann m 3
спедитор m, -vi pl Spedi'leur m 4
спедйторски adj Spediti'ons-
спека t спйчам
спектак|ъл m, -ли pl 'Vorstellung / 17,
'Aufführung /17
спектрал|ен, -ни adj spek'lral, Spek-
'tral-; x анализ Spek'tralanalyse/16;
x метод spek'trale Me'thode /16
спект|ър m, -риpl Spek'trum n 28 od 29;
спекула
816
слънчев х 'Sonnenspektrum
спекул|а /, -и pl Spekulation / 17
спекулант т, -и pl Spekulant т 8,
'Schieber т 4
спекулантски adj Speku'lanten-
епекулатйвен, -ни adj spekula'tiv
спекулаци я /, -и pl Spekulation /17
слекулйр|ам, -аш (-ах) uv, vspekulieren
vi <d/hb> (c mit 3)
сперма / nur sg 'Sperma n 28 a
спестйтел (-ят) m. -и pl 'Sparer m 4
спестйтелски adj Spar-; - влогове
'Spareinlagen pl
спестов|ен, -ни adj 1. 'Spar-; Държавна
~ на каса, Abk ДСК 'Staatliche 'Spar¬
kasse/16; ~на книжка'Sparbuch
n 22: ~ на касичка 'Sparbüchse/16
2. (пестелив) volkst 'sparsam
спестовниik m, -ци pl volkst 'spar¬
samer Mensch m 8
спестовност / nur sg 'Sparsamkeit /17/sg
спестяв|ам, -аш (-ах) uv; спест|я. -йш
(-йх) V 'sparen vt
спец (-ът) т, -ове pl umg 'Fachmann т 3
(по нещо auf dem Ge'biet 2)
спецнал|ен, -ни adj 1. spezi'ell 2. (на¬
рочен) 'Sonder-; х влак 'Sonderzug
т 2; ~ на дописка 'Sonderkorrespon¬
denz / 17 3. (по специалност) Fach-;
~ но обучение 'Fachausbildung / 17;
~ на терминология 'Fachterminolo¬
gie / 16а 4. Tech Spezial-; «-ни
инструменти Spezi'alwerkzeug п 20
специализация / -и pl Spezialisierung
/ 17. Spezialausbildung /17
специализйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'eine
Spezialausbildung er'halten <3b>,
'eine 'Fachausbildung durchlaufen
< 9b >; s ce sich spezialisieren vr
<d>
специалист m, -и pl 1. Spezia'list m 8,
'Fachmann m 3 2. (работник) 'Fachar¬
beiter m 4 3. (лекар) 'Facharzt m 2
спецналйстк а / -и pl Spezialistin /18
специалитет ni, -и pl Med, Kochk Spe¬
zialität / 17
специално adv spezi'ell
специалност f -и pl Fach n 22, 'Fach¬
richtung/17, 'Fachgebiet n 20; no ~
im Fach, auf dem 'Fachgebiet
спецификация/ -и pl Spezifikation/17
специфицйр|ам, -аш (-ах) uv, v spezi¬
fizieren vr <d>
специфйч|ен, -ни adj spe'zifisch '
специфйчност /nur sg Spe'zifik/17/sg
спечелв|ам, -аш (-ах) uv; спечел|я, -иш
(-их) у 1. (сработа) ver'dienen vt <Ъ>
2. (в лотария) ge'winnen vt <26b>
auch übertr; x сърцата на всички die
'Herzen 'aller ge'winnen
спечен adj 'ausgetrocknet
слеш|ен, -ни adj 'eilig, 'dringend
спешност J nur sg 'Dringlichkeit fMjsg,
'Eile/16/sg; no ~ als'dringender Fall
спйкер m, -и pl 'Sprecher m 4
спйпв ам, -аш (-ах) uv; спйп|ам, -аш
(-ах) v er'greifen vi < 21 b > , er'wischen
vt < b >
спирал а / -и pl 1. Spi'rale /16
2. (пружина) Spiralfeder/ 16
спирал |ен, -ни adj Spi'ral-
спираловйд|ен, -ни adj spi'ralförmig
спйр|ам, -аш (-ах) uv; спр|а, -еш (-ях) v
1. 'anhalten vi <3а>; х коня
[трамвая] das Pferd [die 'Straßenbahn]
'anhalten 2. (спирам ce) 'halten vi
<3/hb>, 'stehenbleiben vi <23 а/
sn >; трамваят ~ a die 'Straßen¬
bahn hält [bleibt Stehen]; човекът
[конят, часовникът] -a der Mann
[das Pferd, die Uhr] bleibt Stehen;
спри! halt! 3. (прекъсвам) unter¬
' brechen vi < 16 b >; x играта
[работата] das Spiel [die 'Arbeit] un¬
ter'brechen 4. (преустановявам) 'ab¬
brechen vi <16a>, 'einstellen vi
< a >; x работата die 'Arbeit 'abbre¬
chen ['einslellen]; x търговията den
'Handel 'einstellen 5.(преставам) 'auf¬
hören vi <a/hb>; дъждът спря der
'Regen hat 'aufgehört; кръвта e
спряла да тече das Blut hat 'aufgehört
zu 'fließen; спри да крещйш hör auf zu
'schreien 6. (със спирачка) 'bremsen vi
<hb> 7. (c кран 'abdrehen vi <a>;
x водата das 'Wasser 'abdrehen 8. (c
817
сплитам
прекъсвач) 'ausschalten vt <а>,
'abschalten vt < а >; ж мотора
[радиото] den 'Motor [das 'Radio]
'abschalten 9. (задържам) zu'rück-
halten vt <3a>; няма кой да ни
спре 'keiner kann uns zu'rückhalten
10. (преча, предотвратявам) 'hindern
vr; * някого да направи нещо jmdn.
'hindern etw. zu tun 11. (отсядам) Halt
'machen vi <hb> (в bei i); 'absteigen
vi <23а/$л> (в in 3) O ж погледа)
'seinen Blick 'heften (на auf 4) b) den
Blick auf sich 'lenken; водата
[електричеството] спря es gibt kein
'Wasser ['keinen elektrischen Strom]
mehr; « ce 1. 'stehenbleiben vi
<23a/sn>; жената се спря посред
улицата die Frau blieb 'mitten auf der
'Straße 'stehen 2. (задържам ce)
ver'weilen vi < Ъ/hb > (на bei 3);
погледът му се спря на ... sein Blick
ver'weilte bei ...; в доклада си той се
спря на въпроса... in 'seinem 'Vortrag
ver'weilte er bei der 'Frage ... 3. (при
избор) sich entscheiden vr <23b>
(на für 4)
спирач m, -и pl Eisenb 'Bremser m 4
спирач |ен, -ни adj Brems-, 'Bremser-;
~ на будка 'Bremserhäuschen n 23;
~ но масло 'Bremsflüssigkeit /17
спирачк|а / -и pl 1. Tech 'Bremse / 16;
внезапна ж 'Notbremse 2. übertr
'Hemmnis n 27
спиритйз|ъм (-мът) m nur sg Spiri'lis-
mus m 11 /sg
спирнтйст m, -и pl Spiri'tisl m 8
спирнтйчески adj spiri'tistisch; ~ сеанс
spiri'tistische 'Sitzung /17
спиритуалйз1ъм (-мът) m nur sg Spiri¬
tualismus m 1 l/sg
спирк а /, -и pl l.'Halteslelle / 16;
трамвайна ж 'Straßenbahnhaltestel¬
le; автобусна ж 'Bushaltestelle; тро¬
лейбусна ж 'Obushaltestelle 2. Eisenb
Stati'on /17
спирт (-ът) m nur sg 'Spiritus m; чист ~
'reiner 'Spiritus; камфоров ~ 'Kamp¬
ferspiritus; ~ за горене'Brennspiritus
52 Wtb. Bulg-Dt.
спйрг|ен, -ни adj 1. 'Spiritus-; ~ на
фабрика 'Spiritusfabrik /17; ~ на
лампа 'Spirituslampe /16 2. alko'ho-
lisch; ~ ни напитки alko'holische
Ge'tränke pl, Spiritu'osen pl O ж
термометър Alko'holthermometer n 23
спйртни|к m, -ци pl 'Spirituskocher m 4
спйртност f nur sg Alkoholgehalt nt 1
спиртов adj 'Spiritus-
спнртомер m, -и pl Tech Alkoholo'me-
ter n
спиртосв|ам, -am (-ax) uv; спиртос|ам,
-am (-ax) v 1. in 'Spiritus präpa'rieren
v/ < d > 2. übertr umg 'unter Alkohol¬
einfluß 'setzen vt
списани|е n, -я pl 'Zeitschrift / 17
спйсъ|к m, -ци pl 'Liste/16; Verzeichnis
n 27; избирателен ж 'Wählerliste/16
спйц|а / -и pl 'Speiche /16
спйч|ам, -am (-ax) uv; спека, спечеш
(спекох) v 'austrocknen vt < a > ; « ce
'austrocknen vi <a/sn>; (кръв) 'ein¬
trocknen vi <2ijsn>
сплав / -и pl Tech Le'gierung / 17
спластяв|ам, -am (-ax) uv; спласт|я,
-йш (-йх) v 'aufstapeln vt < a >, 'scho¬
bern vt
сплашв ам, -am (-ax) uv; сплаш|а, -иш
(-их) v 'einschüchtern vr <a>, er-
'schrecken vt < b >; s ce er'schrecken
vi <16 b/sn >
сплескан adj 'plattgedrückt
сплеска|ам, -am (-ax) uv; сплеск|ам,
-am (-ax) v 'platldrücken vt <a>,
'breitquetschen vr <a>
сплета | сплитам
сплетни|к nt, -ци pl Intri'gant m 8,
'Ränkeschmied m 1
сплетничество n nur sg Intrigantentum
n 22*/sg
сплетн|я / -й pl Verleumdung / 17,
In'trige /16, 'Ränke pl
сплйт|ам, -am (-ax) uv; сплет|а, -em
(сплетох) v 1. (в плйтка) 'flechten vt
< 17 > 2. (ръце, крака) verschränken
vr <b> 3. (омотавам) um'schlingen
vr <27b> 4. (обърквам) übertr
ver'wirren vt <b> 5. (измйслям)
сплотен
818
übertr er'sinnen vt <26b>; s ce
1. (омотавам ce) um'schlingen (в
нещо etw.) 2. (преплитам ce) sich
verschränken vr <b> 3. (обърквам
ce) sich ver'wirren vr < b > (в zu 3)
4. (спъвам ce) 'stolpern vi <sn> O
езикът ми се ~ a die 'Zunge ge'horcht
mir nicht
сплотбн adj 'einig, geschlossen
сплотеност / nur sg 'Einigkeit / \ljsg,
Geschlossenheit /17/sg
сплотяв|ам, -аш (-ах) uv; сплот|я,
-йш (-йх) V zuSammenschließen vt
< 32 а >, vereinigen vt < b >
сплув|ам се, -аш се (-ах се) uv; сплу я се,
-еш се (-X се) v ver'faulen vi < b/sn >
auch übertr, ver'rotten vi <b/sn>
сплъстен adj ver'filzl, 'filzig
сплъстявам, -аш (-ах) uv; сплъст|я,
-йш (-йх) V ver'filzen vt < b >; ж ce
verfilzen vi <bjsn>
спобутв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
спобут|ам се, -аш ce (-ax ce) v
ein'ander'anstoßen vi < 34 a.jhb >
спогажд|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
спогод|я се, -йш се (-йх ce) v 1. sich
'einigen vr (върху 'über 4) 2. (одоб¬
рявам ce) sich ver'söhnen vr < b > 3.
(живея сговорно) nur uv in 'Eintracht
'leben vi <hb>, sich ver'stehen vr
< 101 b>
споглежд|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
споглед|ам се, -аш ce (-ax ce) v sich
'ansehen vr < 19 a>, 'Blicke 'wechseln
спогодб|а /, -и pl 'Abkommen n 23,
Vereinbarung / 17; търговска ж
'Handelsabkommen; културна ж
K.ul'turabkommen
спогодя се t спогаждам се
сподавен adj unterdrückt; (задушен)
er'stickt
сподав|ям, -яш (-ях) uv; сподав|я, -иш
(-их) V ersticken vt <b>; s се
er'sticken vi < b/sn >
сподвйжни|к m, -ци pl 'Mitkämpfer m 4,
'Mitstreiter m 4
сподел|ям, -яш (-ях) uv; сподел|я, -йш
(-йх) vI. (съобщавам) ’mitteilen < а >
(с някого нещо jmdm. etw. 4) 2. 'teilen
(с някого нещо mit jmdm.etw.)
сподйрв|ам, -аш (-ах) uv; сподйр|я, -иш
(-их) V volkst verfolgen vr < b >; 'fol¬
gen vi <sn> (някого jmdm.)
сподйр1ям, -яш (-ях) uv; сподйр|я, -иш
(-их) V = сподйрвам
спойтел (-ят) т, -и pl Tech 'Bindemittel
п 23
спойв|ам, -аш (-ах) uv; спо|я, -йш (-йх) v
= споявам
спойк|а /, -и pl 1. Verbindung / 17;
правя ж 'eine Verbindung 'herstellen
<а> 2. (споено място на метал)
'Lötstelle /16 3. übertr Verbundenheit
/П
споко|ен, -йни adj l. 'ruhig 2. (успо¬
коен) be'ruhigt 3. (въздържан) ge¬
lassen O бъдй ж! sei be'ruhigt!, du
kannst ganz 'ruhig sein!; ж йна съвест
'gutes Ge'wissen и 23
спокойствие n nur sg 1. (тишина) 'Ruhe
/ 16/sg, 'Stille / 16/sg 2. (душевно)
'Ruhe 3. (хладнокръвие) 'Ruhe,
Gelassenheit/17/sg; запазвам ~ die
'Ruhe be'wahren < b >
сполетяв|ам, -аш (-ax) uv; сполет|я,
-йш (-ях) V her'einbrechen vi <16 а/
sn> (някого 'über jmdn.), er'eilen
vt <b> (някого jmdn.)
сполйт|ам, -аш (-ax) uv; сполет|я, -йш
(-ях) V — сполетявам
сполук|а /, -и pl Er'folg т 1
сполучв|ам, -аш (-ах) uv; сполуч|а, -иш
(-их) V 1. (успявам) es gelingt mir
2. (преуспявам) Er'folg 'haben < А >
сполучлив adj 1. (успешен) erfolgreich
2. (подходящ) gelungen
спомаг|ам, -аш (-ах) uv; спомогн|а, -еш
(-ах) V 'dazu 'beitragen vi <4а/Ай>
(за zu 3); 'helfen vi < 16/hb > (на
някого jmdm.)
спомагателен, -ни adj Hilfs-; ~ ни
глаголи Gramm 'Hilfsverben n 25*/pl;
~ но средство 'Hilfsmittel n 23
спомен m, -и pl 1. Erinnerung/17 auch
Lit, 'Andenken n 23; за - zur Er¬
innerung, zum 'Andenken 2. (пред¬
819
справка
мет) 'Andenken, Erinnerungsstück
п 20
споменав|ам, -аш (-ах) uv; спомен|а,
-еш (-ах) V 1. er'wähnen <b> (нещо
od за нещо etw.) 2. (напомням)
erinnern <b> (на няхого за нещо
jmdn. an etw. 4) 3. (спомням си) sich
erinnern vr <b> (някого an jmdn.)
спомн|ям, -яш (-ях) uv; спомн|я, -иш
(-их) v 1. (напомням) erinnern vt
<b> (нещо an etw. 4) 2. (спомням
си) sich erinnern vr <b> (нещо an
etw. 4); z ch sich erinnern vr <b>
(нещо od за нещо an etw. 4)
спомогна 1 спомагам
спонтан|ен, -ни adj spon'tan
спонтанност / nur sg Spontanei'tät
Л7/-*
спор (-vr) m, -ове pl 1. Streit m 1;
Diskussi'on /17 2. (изобилие) volkst
'Überfluß m 2/sg
cnöpja / -и pl Bot 'Spore /16
спорадичен, -ни adj spo'radisch
споразумение я, -я pl Vereinbarung
/17, 'Abkommen и 23, Übereinkunft
/14; Потсдамско x 'Potsdamer'Ab¬
kommen; влизам в z 'eine Überein¬
kunft er'zielen < b > (c mit 3)
споразумявам се, -аш се (-ах се ) uv;
споразумея се, -есш се (-ях се) v
Übereinkommen vt <33 аfsn>, ver¬
einbaren <b> (за нещо etw. 4), sich
verständigen vr < b > (за нещо 'über
etw. 4)
според prap ge'mäß, entsprechend,
nach; ~ това dem entsprechend; ~
мене 'meiner 'Meinung nach
сп6р|ен, -ни adj 1. um'stritten, 'strittig;
x въпрос 'Streitfrage / 17 2. (ре¬
зултатен) er'giebig
спор|н (-я) uv nur 3. Pers gut vor'angehen
vi <13 a/sn >, gut von der Hand 'gehen
<13/$и>; тази работа ми х 'diese
'Arbeit geht mir gut von der Hand
споров adj Bot 'Sporen-
спорт (-ът) m, -ове pl 1. Sport m 1 2. (вид
спорт) 'Sportart / 17; воден ~
'Wassersport;конен ~ 'Reitsport;плу¬
вен ~ 'Schwimmsport; парашутен ~
'Fallschirmsport; футболен ~ 'Fu߬
ballsport; зимен ~ 'Wintersport
спорт|ен, -ни adj Sport-; ~ ни със¬
тезания 'Sportwettkämpfe m 2/pl; x
костюм 'Sportanzug m 2; ~ но
майсторство 'Leistungssport m 1;
~ но игрище 'Sportplatz m 2; x клуб
'Sportklub m 6; ~но ходене 'Geh¬
sport m 1
спортист m, -и pl 'Sportler m 4
спортисти|a /, -и pl 'Sportlerin /18
спортув)ам, -аш (-ах) uv Sport 'treiben
<23>
спор|я, -иш (-йх) uv 'streiten vi
<21 jhb>\ disku'tieren vi <d\hb> (c
някого за нещо mit jmdm. 'über etw.
4)
способ m, -и pl Art und 'Weise / 16,
Me'thode /16
способ|ен, -ни adj 'fähig (за zu 3)
способност/, -и pl 'Fähigkeit/17 (за zu
3); покупателна ~ 'Kaufkraft / 14
способствув|ам, -аш (-ах) uv 'beitragen
vt, vt < 4 a./hb > (за zu 3), 'fördern vt,
unterstützen < b > (за нещо etw. 4)
спотайв|ам, -аш (-ах) uv; спота[я, -йш
(-йх) V ver'bergen vt <16b>,
verheimlichen vt <b>; x дъх den
'Atem 'anhallen <3a>; s ce sich
ver'bergen vr
спохожд|ам, -аш (-ах) uv; споход|я,
-иш (-их) V volkst be'suchen vt < b >
спояв|ам, -аш (-ах) uv; спо|я, -йш (-йх) v
1. Tech 'löten vt, ver'löten vt <b>,
zu'sammenlöten vt < a > 2. ver'binden
vt <27b> auch übertr; z ce sich
ver'einigen vr <b>
спра t спирам
справедлив adj 1. ge'recht 2. (обосно¬
ван) be'rechtigt
справедливост / nur sg Gerechtigkeit
/17/*
справк|а /, -и pl 1. 'Auskunft/14; бюро
~и 'Auskunftsbüro n 24; правя x
'Auskunft 'einholen < а > (за über 4)
2. (информация) 'Mitteilüng/17, In¬
formation /17
справочен
820
справоч|ен, -ни adj 'Auskunfts-; ~ но
бюро 'Auskunftsbüro п 24, 'Aus¬
kunft /14
справочник т, -ци р! 'Handbuch п 22;
'Nachschlagewerk п 20
справ|ям се, -яш се (-як се) uv; справ|я
се, -иш се (-йх се) v 1. 'fertig 'werden vi
< 18/.УИ > (c mit 3), be'wältigen < b >,
(c нещо etw. 4) 2. (побеждавам) 'fertig
'werden (c mit 3), über'wältigen <b>
(c някого jmdn.) 3. (съобразявам се)
zu 'Rate 'ziehen <32, h-g> (c нещо
etw.)
спрегаем adj Gramm konju'gierbar
спрегна t спрягам
спрежени|е n, -я pl Gramm Konjugati'on
/17
спретв[ам се, -аш се (-ах се) uv; спрет-
н|а се, -еш се (-ах се) v sich zu'recht¬
machen vr <a>
спретнат adj a'drett; 'ordentlich, 'sauber
спречкв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
спречк|ам се, -аш се (-ах се) v umg sich
in die 'Haare ge'raten vi <3b/sn>,
'eine Auseinandersetzung 'haben
<A>
спринт (-ът) m, -ове pl Sport 1. Sprint
m 6, Spurt m 6; давам - 'einen
Spurt 'einlegen <a> 2. (на края)
'Endspurt auch übertr
сприш|6вк|а/, -и pl Med 'Spritze /16
сприхав adj 'aufbrausend, 'jähzornig
сприхавост f nur sg 'Jähzorn m 1
сприятелявам, -аш (-ах) uv; сприя¬
тели, -йш (-йх) V zu 'Freunden 'ma¬
chen (някого c някого jmdn. mit
jmdm.); s cesichbe'freunden vr <b>
(c mit i)
спряг ам, -аш (-ах) uv; спрегн|а,
-еш (-ах) V 1. Text ver'spinnen vt
<26b> 2. (впрягам) 'anspannen
vt < a > 3. Gramm konju'gieren vt
<d> 4. (сгъвам) zu'sammenlegen vt
<a>
спрямо präp gegen'über; ~ него ihm
gegenüber
спукай adj ge'platzt, ge'sprungen O ~ a
ми е работата 'meine 'Sache steht
schlecht
спукв|ам, -аш (-ах) uv, спук|ам, -аш
(-ах) V 1. (гума) zer'platzen 'lassen
vt <3/hb> 2. (стъкло) zer'springen
['springen] 'lassen 3. (разцепвам)
'spalten vt O s на някого глава¬
та jmdm. den 'Schädel 'einschlagen
<4a>; * се 1. (стъкло) zer'springen
vi < 27 bjsn >, 'springen vi < 27/sn >
2. (гума) 'platzen vi <sn>; гумата
се е спукала der 'Reifen ist ge'platzt
спуск|ам, -аш (-ах) uv; спусн|а, -еш
(-ах) V1. (пускам) а) (гледано отгоре)
hin'unterlassen vt <3а> b) (гледано
отдолу) her'unterlassen vt <3а>,
2. (свалям) а) (гледано отдолу)
her'unternehmen vt < 16 а > b) (гле¬
дано отгоре) hin'unter reichen vt; s се
I. (слизам) а) (гледано отгоре)
hin'untersleigen vi <23 а/sn>, sich
hin'unterlassen vr b) (гледано отдолу)
her'untersteigen vi < 23 a/sn >, sich
her'unterlassen vr 2. (пързалям се)
а) (гледано отгоре) hin'untergleiten vi
<21 аJsn> b) (гледано отдолу) her-
'untergleiten vi <21a/sn> 3. (търка¬
лям се) hin'unterkollern vi <&jsn>,
her'unterkollern 4. (втурвам се)
а) (натам) 'hinstürzen vi <а/гя>,
hin'zueilen vi <ajsn> b) (насам)
her'beistürzen vi <a/sn>, her'beieilen
vi <a/sn> 5. (налйтам) 'herfallen
vi < 3 a/sn > (срещу, върху 'über 4)
6. (смъквам се) sich her'absenken
vr < a >, sich ver'breiten vr < b >
7. (път) hin'unterführen vi < zjhb >,
her'unterführen vi <ajhb> 8. (само¬
лет) 'landen vi <sn>
спусъ к m, -ци pl 'Abzug m 2
спущам, -аш (-ах) uv = спускам
спъв|ам, -аш (-ах) uv; спън|а, -еш (-äx) v
1. am 'Gehen 'hindern vt, am 'Laufen
'hindern 2. (c въже) 'fesseln vt 3. übertr
'hindern, be'hindern vr <b> 4 (ко¬
лело) 'bremsen vt; s ce 'stolpern vi
< sn > (в 'über 4)
ciri>HK|a/, -и pl 'Hindernis n 27, 'Hemm¬
nis n 27; срещам ~ и auf 'Hindernisse
821
сраствам
'stoßen vi < 34jsn >; правя на някого
~ и jmdm. 'Hindernisse in den Weg
'legen
спътнн|к m, -ци pl 1. 'Mitreisender
ml*. 'Reisegefährte m 1 2. Astr
Satel'lit m 8, 'Sputnik m 6; s на
земята 'Erdtrabant m 8
спътнир|а /, -и pl 'Mitreisende / 19,
'Reisegefährtin /18
спя, спиш (спах) uv 1, 'schlafen vi
<Ъ/ИЬ>; ~ като заклан'schlafen wie
ein'Toter; ~ като заек'einen'leichten
Schlaf 'haben < A >; той спи c нея er
schläft mit ihr 2. (лежа умрял,
почивам) 'ruhen vi <hb>; спи в мир!
'ruhe in 'Frieden! O да спи зло под
камък! 'rühren wir nicht da'ran!
спявка /, спевки pl 'Chorprobe /16
сработв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
сработ|я се, -иш се (-их се) v sich
aufeinander 'einstellen vr <a>, 'Ein¬
verständnis er'zielen <b>; sich 'ein¬
stellen (c auf 4)
сравнеии|е n, -я pl Ver'gleich m 1; правя
x 'einen Ver'gleich 'anstellen < a > (c
mit 3; между 'zwischen 3); в ж c im
Ver'gleich zu 3 O степени за ж
Gramm Komparati'onsgrade m l/pl,
'Steigerungsstufen /16/pl
сравним adj vergleichbar
сравнйтел|ен, -ни adj 1. vergleichend;
2. Gramm 'komparativ; ~ на степен
Gramm 'Komparativ m 1 *
сравнително adv 1. verhältnismäßig, re-
la'tiv 2. (в сравнение c) im Ver'gleich
zu 3
сравняв|ам, -аш (-ах) uv; сравн|я, -йш
(-йх) V 1. vergleichen vr <21b> (c mit
3) 2. (уподобявам) 'gleichsetzen vr
<a> (c mit 3) 3, nur in: ж със земята
dem 'Erdboden 'gleichmachen vr
<a>; s ce sich vergleichen vr <21
b>, sich 'messen vr < 15 > (c mit 3)
сражавам се, -аш ce (-ax ce) uv 'kämp¬
fen vi <hb>, sich 'schlagen vr <4>,
'streiten vi < 21/hb>
сраженн|е n, -я pl Schlacht /17, Kampf
m 2 auch übertr
сразяв|ам, -аш (-ax) uv; сраз|я, -йш
(-йх) V 1. (убивам) 'tödlich 'treffen vr
<16> 2. (повалям) 'niederschlagen
vr <4а>, 'niederwerfen vr <16a>
3. (побеждавам) 'schlagen vt <4>
4. übertr 'niederschmettern vt <a>,
'treffen
срам (-ът) m, срамове pl 1. Scham /17;
не те е - ! du 'solltest dich 'schämen!;
потъвам в земята от ~ vor Scham in
die 'Erde ver'sinken vi < 27 Ъ/sn >; ~
ме e ich 'schäme mich; ~ не ~ ob man
sich schämt 'oder nicht 2. (позор)
'Schande / 16; ставам за ~ sich mit
'Schande be'decken vr
срамежлив adj 'schamhaft, ver'schämt,
'schüchtern
срамежлйвост / nur sg 'Schamhaftig¬
keit / \l/sg, 'Schüchternheit / 11/sg,
Verschämtheit f\l/sg
срам|ен, -ни adj 1. 'schändlich, 'schmäh¬
lich 2. (неприличен) 'unanständig O
~ на болест volkst Ge'schlechtskrank-
heit /17; ~ ни части umg 'Schamteile
pl; ~ но парче umg 'Anslandshappen
m 4
срамняче n, -та pl 'Anstandshappen m 4
срамот|а/, -й pl 'Schande/16, Schmach
/ llfsg; ж e odза - йте e es ist 'eine
'Schande
срамот|ен, -ни adj = срамен
срамоти|я/, -и pl volkst 1. 'Unanständig¬
keit / 17, SchweineTei / 17 2. nur pl
'Blöße / 16; покривам ~те си 'seine
'Blöße be'decken <b>
срамув|ам се, -аш ce (-ax ce) uv sich
'schämen vr (от нещо 'wegen etw. 2;
'einer 'Sache); (стеснявам ce) sich
ge'nieren vr <d>
срам|я, -йш (-йх) uv mit 'Schande
be'decken vt < b >; s ce sich 'schämen
vr (от нещо 2 od 'wegen 2), sich genie¬
ren
сраств|ам, -аш (-ax) uv; срасн|а, -еш
(-ах) od cpacT|ä, -еш (срастох) v
zu'sammenwachsen vi <4ajsn>; ver-
'wachsen vi <4bjsn>, x ce zu'sam¬
menwachsen, ver'wachsen
сребрея
822
сребр|ея, -ееш (-ях) 1. 'silbrig 'werden vi
<18/sn>; (коса) 'silbergraue 'Farbe
be'kommen <33b> 2. = x ce; s ce
'silbrig 'leuchten vi <hb> ['glänzen vi
<hb>], 'silbern 'leuchten ['glänzen]
сребрист adj 1. 'silbrig, 'silbern 2. (коса)
'silbergrau
сребрнстобял, сребристобели adj 'silb¬
rig weiß
сребро n nur sg 'Silber n 23
сребролн>б<ец nt, -ци pl 'Habgieriger
m 7+, 'geldgieriger Mensch m 8;
(скъперник) 'Geizkragen m 4
сребролюбие n nur sg 'Geldgier /16/sg,
'Habgier
сребър ен, -ни adj 1. 'silbern, 'Silber-;
~ на лъжица 'silberner 'Löffel m 4,
'Silberlöffel; - на руда 'Silbererz n 20;
ä медал 'Silbermedaille /16 2. (среб-
рйсг) 'silbrig <0> ~ на сватба 'silberne
'Hochzeit/17, 'Silberhochzeit
сред präp in'mitten, 'mitten in [auf,
'unter]; двора in'mitten des 'Hofes,
'mitten im Hof; ~ пътя 'mitten auf
dem Weg; - хората in'mitten der
'Menschen, 'mitten 'unter den 'Men¬
schen
сред|а /, -й pl 1. 'Mitte / 16; ~ ата на
стаята die 'Mitte des 'Zimmers; в
- ата на месеца 'Mitte des 'Monats; в
~ ата на май 'Mitte Mai 2. (окол¬
ност) Milieu n 24; Um'gebung / 17;
(условия) Bedingungen pl; социална
x sozi'ales Mi'lieu, sozi'ale Bedingun¬
gen 3. nur pl 'Kreise pl; художествени
~ й 'Künstlerkreise 4. (на хляба) 'Kru¬
me / 16 O околна x 'Umwelt/17
сред|ен, -ни adj 1. 'mittlere; 'Mittel-; »
пръст 'Mittelfinger m 4; ~ ни векове
'Mittelalter n 23; Среден изток 'Mitt¬
lerer 'Osten m 4jsg; човек на ~ на
възраст Mensch m 8 'mittleren 'Alters
2. (величини) durchschnittlich, 'Durch¬
schnitts-; - ната възраст на отбора
das durchschnittliche 'Alter n 23
['Durchschnittsalter] der 'Mannschaft
3. (посредствен) 'mittelmäßig; ~ на
хубост eine 'mittelmäßige 'Sache / 16
O ~ на ръка човек ein 'gutgestellter
Mensch; x род 'Neutrum n 28 od 29,
'sächliches Ge'schlechtn 21 ;от x род
'sächlich; ~ но училище 'Oberschule
/16; ~ но образование 'Oberschulbil¬
dung/ 17
средиземен, -ни adj: Средиземно море
'Mittelmeer n 20
Средиземноморие n nur sg 'Mittelmeer¬
gebiet n 20, 'Mittelmeerraum m 2
средиземноморски adj 'Mittelmeer-;
~a флота 'Mittelmeerfiolte /16; x
климат 'Mittelmeerklima n 24
средшц|е n, -a pl 'Zentrum n 28
средищ|ен, -ни adj zen'tral
среднйст m, -и p/jmd. mit 'Oberschulbil¬
dung; той e ~ er hat 'Oberschulbil¬
dung
средно adv durchschnittlich, im
'Durchschnitt; umg im Schnitt
средноазиатски adj 'mittelasiatisch
среднобългарски adj 'mittelbulgarisch
средновековен, -ни adj 'mittelalterlich
средновековие n nur sg 'Mittelalter
n 23/sg
Средногорие n nur sg Ge'biet n 20 des
'Sredna-Go'ra-Ge'birges
средиоимот!ен, -ни adj 'Mittel-; x
селянин 'Mittelbauer m 7
средношколци)k m, -ци pl 'Oberschüler
m 4
средношколски adj 'Oberschul-
среднош /nur sg 'Mitternacht /14/sg
среднош|ен, -ни adj 'mitternächtlich;
'Mitternachts-
средня|к m, -ци pl 'Mittelbauer m 7
средств|о n, -a pl 'Mittel n 23; превоз¬
но x 'Fahrzeug n 20, Verkehrsmittel;
»a за производство Politök Pro-
dukti'onsmittel pl
срежа t срязвам
сресв|ам, -аш (-ах) uv; сре|ша, -шиш
(-cäx) v 'kämmen vt; s ce sich 'käm¬
men vr
срешв|ам, -аш (-ах) uv = сресвам
срещ|а/ -и pl 1. Be'gegnung/ 17 auch
Sport, Zusammentreffen n 23; правя
x c някого jmdm. be'gegnen vi
823
срочно
< b/sn >; при ä bei Begegnungen
2. (преднамерено) Zusammenkunft
f 14, 'Treffen; ймам s ich 'treffe mich
mit jmdm. 3. (на влюбени) 'Stell¬
dichein n 23; имам ä ein 'Stelldich¬
ein 'haben <A> O другарска »
ge'selliges Beisammensein n 23; за x
Mil zur Be'grüßung; място за »
'Treffpunkt m I
срещ|ам, -аш (-ax) uv; срещи|a, -ein
(-ax) v 1. be'gegnen vi < bjsn >, 'treffen
v/ 16; ~нах го на улицата ich be-
'gegnete ihm [traf ihn] auf der 'Straße
2. (натъквам се) 'treffen vi <\6/sn>
(нещо auf etw. 4) 3. (сблъсквам се)
Stoßen vi < 34jsn > (нещо auf etw.4)
4. (виждам) be'gegnen; той още не
беше ~ ал такова хубаво момиче
ihm war solch ein 'hübsches 'Mädchen
noch nicht be'gegnet 5. (събирам)
zu'sammenbringen vt < 24 a > 6. (пос¬
рещам) emp'fangen vt < 26 >, be'grü-
ßen vt <b>; ss се 1. (случайно)
be'gegnen (c някого jmdm.) 2. (на¬
рочно) sich 'treffen vr < 16 > 3. (виж¬
дам) Zusammentreffen vi <16ajsn>,
zu'sammenkommen vi <33ajsn> (c
mit J) 4. (допирам се) Zusammentref¬
fen 5. (сблъсквам се) Zusammenstö¬
ßen vi <34a/sn> 6. (състезавам се)
aufein'andertreffen vi <l6a/s«> l.nur
3. Pers (намирам се) sich 'linden vr
<27>; (случвам се) 'Vorkommen vi
< 33 a jsn >
срещу präp 1. gegen'über; седнах [седя]
~ него ich Setzte mich [Sitze] ihm
gegen'über; един ~ друг ein'ander
gegen'über; къщата е - пощата das
Haus steht gegen'über der Post 2. ent¬
gegen; той йдваше ~ нас er kam uns
ent'gegen; той тръгна ~ жена си er
ging Seiner Frau ent'gegen 3. 'gegen;
той се бори - неправдата er kämpft
'gegen das 'Unrecht; движа се ~
течението 'gegen den Strom Schwim¬
men vi < 26/sn >; дело - някого ein
Pro'zeß 'gegen jmdn. 4. kurz vor; ~
празника kurz vor dem 'Feiertag; ~
Коледа kurz vor 'Weihnachten 5. für,
gegen; давам нещо - пари etw. für
['gegen] Geld 'geben < 15 > 6. (в срав¬
нение c) gegen'über, im Vergleich zu
срещуположни, -ни adj gegenüberlie¬
gend, entgegengesetzt
срйв|ам, -аш (-ax) uv; срйн|а, -еш (-ах)
о<Усрй|я, -еш (-х) V1. (събарям) 'abrei¬
ßen vr <21а>, 'niederreißen vt
< 21 а >, 'einreißen vt <21a> 2. (c
лопата) zu'sammenschaufeln vt < a >,
zusammenschütten vt <a>; s ce
1. (свличам се) а) (гледано отгоре)
hin'abstürzen vi < ajsn > b) (гледано
отдолу) her'abstürzen vi <ajsn>
2. (събарям ce) 'einstürzen vi < z/sn >
срйтв|ам, -аш (-ax) uv; сритам, -аш
(-ах) у 1. 'einen Tritt 'geben < 15 >,
'treten vt < 15 >; (кон) die 'Sporen
'geben 2. (събирам c крак) mit dem
Fuß zu'sammenschieben vr <32a>
срйч|ам, -аш (-ax) uv buchstabieren vr
<d>
срйчк|а /, -и pl 'Silbe /16
срия | сривам
срод|ен, -ни adj 1. ver'wandt 2. (подо¬
бен) 'ähnlich, 'gleichgeartet
ср6дии[к m, -ци pl Verwandter m 7+
сродниц|а /, -и pl Ver'wandte /19
сродство n nur s$ 1. Verwandtschaft /17
2. (подобие) 'Ähnlichkeit /17, 'Gleich¬
artigkeit /17
сродявам, -аш (-ax) uv; срод|я, -йш
(-йх) V verschwägern vr <b> (c
mit 3); s ce sich verschwägern vr
<b> (c mit 3)
срок (-ът) m, -ове pl 1. Frist / 17;
последният - die 'letzte Frist 2. (про¬
междутък) 'Dauer /16; избран за ~
от четири години ge'wählt für die
'Dauer von vier 'Jahren 3. (дата) 'Zeit¬
punkt m 1; до определен ~ bis zu
'einem bestimmten 'Zeitpunkt 4. (в
училище) 'Schuljahresabschnitt m 1
сроч|ен, -ни adj 1. 'fristgemäß 2. (бърз)
'eilig, 'kurzfristig 3. (в училище)
'Schuljahresabschnilts-
срочно adv 1. schnell und 'pünktlich
срутвам
824
2. (спешно) 'eilig
срутв|ам, -аш (-ах) uv; срут|я, -иш (-их)
V 1. (сграда) 'abreißen vt <21а>,
'einreißen vt <21а>, zum 'Einsturz
'bringen vt <24> 2, (камъни, пясък)
а) (гледано отгоре) hin'unterstoßen vt
< 34 а > b) (гледано отдолу) her'un-
terstoßen vt < 34 а > ; к се 1. (сграда)
'einstürzen vi <a/sn> 2. (пясък,
камъни) а) (гледано отгоре) hin'ab-
stürzen vi <а jsn> b) (гледано
отдолу) her'abstürzen vi <a/sn>
срутван|e n, -ия p! 1. (сграда) 'Einsturz
m 2 2. (пясък, камъни) 'Absturz,
Her'abfallen n 23/sg
сръбв|ам, -аш (-ах) uv; сръбн|а, -еш
(-ах) у 1. 'schlürfen vt 2. (опитвам)
'kosten vt 3. (пийна) 'einen 'heben
< 14 >; сръбнал е хубаво er hat ganz
schön 'einen ge'hoben
сръбкни|я / -и pl 'Serbin /18
сръбна f сръбвам
сръбски adj 'serbisch
сръгв|ам, -аш (-ах) uv; сръг|ам, -аш
(-ах) V 'anstoßen vt < 34 а >; s
някого в ребрата jmdn. in die 'Rippen
'stoßen <34>
сръдлйв adj 'aufbrausend, leicht zu
er'zürnen ; (дете) 'bockig
срьдльо m, -вци pl umg 'Brummbär m 8,
'Dickkopf m 2
сръдн|я / -й pl Zorn m 1 /sg, Verstim¬
mung/ 17, 'Schmollen n 23/sg
срънда|к m, -ци pl Zool 'Rehbock m 2
сръч|ен, -ни adj ge'schickt, ge'wandt
сръчно adv ge'schickt, mit Ge'schick
сръчност / -и pl Ge'schick n 20/sg;
Ge'wandtheit / M/sg
сряда /, среди pl 'Mittwoch m 1
срязв]ам, -аш (-ах) uv; среж|а, -еш
(срязах od срезах) v 1. zer'schneiden vt
<21 b, d—tt >; (за ядене) 'aufschnei¬
den vt <21, d—tt > 2. (нахоквам) 'an¬
fahren vt <4a>
ccT u. cccT Interj pst; (за гонене на
котка) seht
стабйл|ен, -ни adj sta'bil
стабилизатор т, -и pl El 'Spannungs¬
regler т 4; Stabilisator т 9 а
стабилизация/nur sg Stabilisierung/17
стабилизирам, -аш (-ах) uv, v stabi¬
lisieren vr <d>; s ce sich stabi¬
lisieren vr, sta'bil 'werden vr < 18/.w>
стабилност / nur sg Stabili'tät /17/sg
став|а /, -и pl Anat, Tech Ge'lenk n 20
став|ам, -аш (-ах) uv; стан|а, -еш (-ах) v
1. 'aufstehen vi <10‘а/^и>, sich
er'heben < 14b >; » от стола vom
Stuhl 'aufstehen, sich vom Stuhl
er'heben; ä от сън nach dem Schlaf
'aufstehen, sich nach dem Schlaf
er'heben; робите ~ ат die 'Sklaven
er'heben sich; « след болест nach
'einer 'Krankheit 'wieder 'aufstehen 2.
(променям състоянието си) 'werden
vi <18/sn>; я нервен ner'vös 'wer¬
den; станаха девет члена es 'wurden
neun 'Mitglieder; той стана на 90
години er 'wurde 90 'Jahre; къщата
~ а голяма das Haus wird groß; ~ a
му лошо [по-добре] ihm wird 'übel
['besser]; я учител 'Lehrer 'werden;
нещо - а необходимо etw. wird 'not¬
wendig; нищо не ~ a es wird nichts;
~a зима es wird 'Winter 3. (годен
съм) gut sein vi < В > (за zu 3, als 7);
билката ~ а за лек das Kraut ist gut
als Arz'nei; сакото - а още за работа
das Ja'ckelt ist noch gut zur 'Arbeit; за
какво - а това? wo'zu ist das gut?
4. (случва ce) nur 3, Pers geschehen vr
< 19 Ь/sn >, pas'sieren vi < d/sn >, sich
vollziehen vr < 32 b, h-g>; нещо ~ a
es geschieht etw.; нищо не е станало
es ist nichts pas'siert; - а промяна
es vollzieht sich 'eine Veränderung
5. (състоя ce) 'stattfinden vi <27 а/
hb >, sein; събранието ~ а в учи¬
лището die Versammlung 'findet in
der 'Schule statt [ist in der 'Schule];
сватбата ще стане на пролет die
'Hochzeit wird im 'Frühjahr 'stattfin¬
den [sein] 6. (прилягам) 'passen vi
<hb>; палтото ми ~a der 'Mantel
paßt mir; ключът - a der 'Schlüs¬
sel paßt 7. (вирея) ge'deihen vi
825
стар
< 23 Ъ/sn >; тук ръж не ~ а hier
ge'deiht kein 'Roggen 8. (изпитвам
чувство) zu'mute 'werden; стана му
жално ihm 'wurde 'traurig zu'mute
9. (бива) umg unpers gut, einverstanden
O ~ а въпрос es geht (за um 4); ~ a
дума es geht (за um 4); x за смях sich
'lächerlich 'machen vr (пред хората
vor den 'Leuten); * за срам sich
bla'mieren vr < d > (пред хората vor
den'Leuten); x причина zur'Ursache
'werden (за für 4); ~ а нужда es wird
'notwendig; дума да не ~ a auf'keinen
Fall; думата ми на две не ~ а an
'meinen 'Worten gibt es nichts zu
'deuteln; x на крак sich er'heben; x
на крака a) sich von 'seinem Platz
er'heben b) (оздравявам) 'wieder auf
die 'Beine 'kommen vj < 33/sn >; x на
кука Haut und 'Knochen 'werden; x
на някого на крака vor jmdm. 'aufste¬
hen; x на пух и прах zu Staub 'wer¬
den; x човек ein'ordentlicher Mensch
'werden
став|ен, -ни adj Ge'lenk-; x рев¬
матизъм Gelenkrheumatismus m 11
ставк|а /, -и pl Jur: очна x Gegen¬
überstellung/17 (c mit 3)
стагнаци|я / -и pl Stagnation / 17,
Stagnieren n 23jsg
стад|ен,-ни^Ui// 'Herden-; ~ но животно
'Herdentier n 20; x инстинкт 'Her¬
deninstinkt m 1
стаднал|ен, -ни и. стади|ен, -йни adj
'stufenweise
стади|й (-ят) т, -и pl 'Stadium п 28
стадион т, -и pl Sport 'Stadion п 28
стадо и, стада pl 'Herde / 16
ста|ен, -йни adj 'Zimmer-; ~ йно рас¬
тение 'Zimmerpflanze /16
стаен adj 1. (смълчан) 'schweigend, still
2. (приглушен) 'leise 3. (спотаен)
'heimlich
стаж (-ът) т, -ове pl 1. (практика)
'Praktikum п 29 2. (прослужено
време) 'Dienstjahre pl; трудов ~
'Dienstjahre О партиен ~ Par'teialter
п 23
стажант т, -и pl Praktikant т 8
стажанти!а / -и pl Praktikantin / 18
стажантски adj Prakti'kanten-
стажув|ам, -аш (-ах) uv ein 'Praktikum
absoivieren <d>; 'eine 'Probezeit
'durchmachen <a>
сталагмит m, -и pl Min Stalag'mit
m 1 od 8
сталактит m, -и pl Min Stalak'tit m 1
od 8; пещера със сталагмити и ~ и
'Tropfsteinhöhle /16
'стан (-ът) т, -ове pl (снага) Fi'gur/17,
Ge'stalt /17
2стан (-ът) т, -ове pl 'Lager п 23 auch
Mil; Text 'Webstuhl m 2
стана t ставам
стандарт m, -и pl 'Standard m 6;
(норма) Norm /17 O ~ на живота
'Lebensstandard
стандарт|ен, -ни adj 'Standard-; übertr
ge'wöhnlich, 'üblich, 'standardmäßig
стандартизация /, -и pl Standardisie¬
rung/ 17; 'Normung/17
стандартизйр|ам, -аш (-ах) uv, v stan¬
dardisieren vt <d>; 'normen vt
станиол m nur sg Stanni'ol n 20*
становищ]е n, -a pl 'Standpunkt m 1
(no zu 3); заемам x 'einen 'Stand¬
punkt 'einnehmen <16a> [be'ziehen
<32b, h-g>]
станув|ам, -аш (-ах) uv 'lagern vt
станци|я f -иpl Station/17; бензинова
x 'Tankstelle / 16; електрическа x
'Kraftwerk n 20, Elektrizitätswerk;
телеграфо-пощенска x 'Postamt n 22;
пощенска x 'Postamt; машинно-
тракторна x , Abk MTC Hist Ma-
'schinen-Trak'toren Stati'on, Abk MT¬
S; помпена x 'Pumpstation; радиоп¬
редавателна x 'Rundfunksender nt 4;
метеорологическа x 'Wetterwarte
/ 16, meteorologischer Dienst m 1;
опитна x Versuchsstation; почивна
x Erholungsheim n 20
стар adj alt; на ~ и години auf die
'alten 'Tage; ~ вълк 'alter Fuchs
m 2; ~ стил nach dem Juli'anischen
Ka'lender; ~ боб 'weiße 'Bohnen pl;
старание
826
~ aMOMä'alte'Jungfer/16; -амайка
'Großmama / 15; Стара планина
Geogr 'Balkangebirge « 23; Старият
завет das 'Alte Testa'ment «20; »ои
младо jung und alt
старани|е и, -я pl Be'mühen n 23/sg,
'Eifer m 4/sg: (грижлйвост) 'Sorgfalt
/17/jg- >
старателен, -ни adj 'eifrig; (прилежен)
'fleißig; (грижлив) 'sorgfältig
старателност / nur sg 'Eifer m 4/sg,
Be'mühen n 23/sg; (прилежност)
'Fleiß m 1 /sg; (грижлйвост)'Sorgfalt
fWsg
стара|я се, -еш се (-х се) uv sich
be'mühen vr <b>; * да пйша ху¬
баво sich be'mühen, schön zu 'schrei¬
ben; sich 'Mühe 'geben vr < 15 >; « в
работата си sich bei 'seiner 'Arbeit
'Mühe 'geben
старейшин|а/, -и pl Hist 'Vorsteher m 4;
veralt 'Ältester m 7 +
стар|ец m, -ци pl 'alter Mann m 3; Greis
m 1
старешки adj - старчески
стар|ея, -ееш (-ях) uv 'altern vi <sn>,
alt 'werden vi < 18/s«>
старик m nur sg untg 'Alter m 7*, 'alter
'Opa m 6
старин|а f -Й pl 1.'Alter« 23; на ~ й
im 'Alter, in 'fortgeschrittenem 'Alter
2. (старйнност) 'Altertümlichkeit/17
3. (древност) 'Altertum« 22/sg4. (ста¬
ра скъпоценна вещ) Antiqui'tät /17
старйн|ен, -ни adj 'altertümlich; (в
изкуството) an'tik, alt
старйц|а /, -и pl 'alte Frau /17, 'Grei¬
sin /18
старобългарски adj 'altbulgarisch; ~
езйк 'Altbulgarisch n
старовремен|ен, -ни и. старовремски
'altertümlich, alt; (бивш) 'ehemalig
старогръцки adj 'altgriechisch
староеврейски adj althe'bräisch
старозавет|ен, -ни adj 'altlestamenta-
risch
старолйк adj 'greisenhaft
старомод|ен, -ни adj 'altmodisch, 'un¬
modern
старомодност / nur sg 1. (външност)
'unmodernes 'Äußeres «26* 2. (съ¬
щество) 'unzeitgemäßer Cha'rakter m
старому adv: no ~ auf 'alte 'Weise
старопечатен, -ни adj von 'altem
Druck; ~ на кнйга Buch и 22 von
'altem Druck
старопиталииЦе и, -a pl veralt 'Alters¬
heim « 20
старопланински adj Geogr 'Balkan-
старопрестол|ен, -ни adj: ä град 'alte
'Hauptstadt /14
старославянски adj 'altslawisch; ~
език 'Altslawisch «
старост/nur sg 'Alter « 23; дълбока ~
'hohes 'Alter
старт (-ът) «i, -ове pl Start m 1 od 6
стартов adj Start-; - пистолет 'Start¬
pistole/16; ~ а площадка 'Startrampe
/16; ~ o блокче 'Startblock m 2
старческ|и adj 1. а) (на старец)
'Greisen-; ~ o лице 'Greisengesicht
« 20 b) (на старйца) 'Greisinnen-; ~ o
лице 'Greisinnengesicht 2. (като на
старец) 'greisenhaft; ~ а усмйвка
'greisenhaftes 'Lächeln « 23 O ä дом
'Feierabendheim и 20
старш|и adj 1. (по-висш) 'ranghöher 2.
(пред звания) 'Ober-; ж лекар 'Ober¬
arzt т 2; s асистент 'Oberassislent
nt 8; ~ а сестра 'Oberschwester/16;»
сержант'Obersergeant [..3ant]«i8; »
лейтенант 'Oberleutnant ml* od 6; »
офицер 'Stabsoffizier m 1 *
старшин|а /, -й pl Mil Starschi'na m,
m 4; 'Hauptfeldwebel
старшинство n nur sg 1. (стаж) 'Dienst¬
alter и 23 2. (длъжност) 'Dienststel-
lung/17,'Dienstgrad m 1; по ~ nach
'Dienstalter, 'Dienststellung
статив m, -и pl Sta'tiv n 20*
статика / nur sg 'Statik /17/sg
статист m, -и pl Sta'tist m 8, K.om'parse
m 7
статисти|к m, -ци pl Sta'tistiker m 4
статистик |a /, -и pl Sta'tistik /17
статнстйч|ен, -ни и. статистически adj
827
степен
sta'tistisch
стати|я /, -и pl Ar'tikel т 4; (в научни
списания) 'Aufsatz т 2; уводна ж
'Leitartikel; речникова ж 'Wörter¬
buchartikel
статуетк|а /, -и pl Statu'eite /16
статукво п nur sg 'Status quo m'
статут m, -и pl Sta'lut n 25
стату|я /, -и pl 'Statue/16, 'Standbild
n 21
стафнд|а /, -и pl Ro'sine / 16
стаханов|ец /, -ци pl Sla'chanowarbeiter
m 4, Akti'vist m 8
стационар m, -и pl 'Bettenstation / 17
стационарен, -ни adj statio'när
стач|ен, -ни adj Streik-; ж комитет
'Streikleitung / 17
стачк|а / -и pl Streik m 6, 'Ausstand
m 2; обща [всеобща] * General¬
streik; политйческа ж politischer
Streik; обявявам ж in den Streik [den
'Ausstand] 'treten vi < 15jsn>\ гладна
ж 'Hungerstreik
стачкоизменни|к m, -ци pl 'Streikbre¬
cher m 4
стачкувам, -аш (-ах) uv 'streiken vi
<hb>
стачми|к m, -ци pl 'Streikender m 1 *
ста|я/, -и pl 'Zimmer n 23; апартамент
от три ~ и Dreizimmerwohnung/17;
гостна ж 'Gästezimmer; мебелирана
ж mö'bliertes 'Zimmer; учителска ж
'Lehrerzimmer; класна ж 'Klassen¬
zimmer; таванска ж а) (жилище)
Man'sarde /16 b) 'Bodenkammer /16;
пазя - ята das 'Zimmer 'hüten
стаяв|ам, -аш (-ах) uv; ста|я, -йш (-йх) v
unterdrücken vt <b>; s се still
'werden vi < 18/sn>, sich nicht 'rüh¬
ren vr
ствол (-ът) m, -ове od -и pl Stamm m 2
стеарйн m nur sg Stea'rin n 20*
стебл|о n, -a pl 1. (цвете) Stiel m 1,
'Stengel m 4 2. (дърво) Stamm m 2
стегна | стягам
стегнат adj 1. (опънат) straff, ge'spannt
2. (спретнат) a'drett, schmuck 3.
(облечен) 'angezogen 4. (дисципли-
нйран, строен) straff 5. (здрав) fest
стека се t стичам се
стелк|а / -и pl 'Einlegesohle /16
стел|я, -еш (стлах) uv 1, (покрйвам)
be'decken vi <b> 2. (простирам)
'ausbreiten vt <a>; s се 1. (на¬
трупвам се) sich 'anhäufen vr < a >
2. (разпростирам ce) sich 'ausbreiten
vr <a>
стен|а, -еш (-ах) uv 'stöhnen vi <hb>
стен|а /, -й pl 1. Wand /14; ж на стая
'Zimmerwand; скална ж 'Felswand
2. (зид) 'Mauer / 16 auch übertr,
крепостна ж 'Festungsmauer; язо¬
вирна ж 'Staumauer 3. Math 'Fläche
/16 0 притйскам до ~ ата in die
'Enge 'treiben vt < 23 >
стенанн|е n, -я pl 'Stöhnen n 23jsg
стенвестни|к m, -ци pl 'Wandzeitung
/17 ,
стен|ен, -ни adj Wand-; ж часовник
'Wanduhr /17; ~ на лампа 'Wand¬
lampe/16; ~ на живопис 'Wandmale¬
rei /17
статист m, -ове pl = стенвестник
стенограм|а / -и pl Steno'gramm n 23
стенограф m, -и pl Steno'graf m 8
стенографнр|ам, -аш (-ах) uv, v steno-
graTieren vt, vi < d/hb >
стенография /nur sg Stenogra'fie /16 a
стенографск|н adj 1. (на стенограф)
Steno'grafen-; - o място Steno'gra-
fenplatz m 22. (за стенография) 'Ste¬
no-, Stenogra'fie-; ж йзпит'Stenoprü¬
fung / 17, Stenogra'fieprüfung /17
3. (стенографйран) stenografisch
стенопйс m odf, -и pl 'Wandmalerei /17;
картина 'Freske /16, 'Wandbild n 21
стенопйс1ец m, -ци pl 'Freskenmaler m 4
степ /, -и pl 'Steppe /16; (в средна и
северна Европа) 'Heide /16
степв|ам, -аш (-ах) uv; степ|ам, -аш
(-ах) V ver'filzen vi < b/sn >; s се
'filzen vi <hb>, sich ver'filzen vr
<b>
‘степен/, -npl 1. 'Stufe/16; последна ~
на производствения процес 'letz¬
te 'Stufe des Produktionsprozesses
степен
828
2. Gramm 'Steigerungsstufe; положи¬
телна ~ 'Positiv m 1*; сравнителна
~ 'Komparativ m 1*; превъзходна
~ 'Superlativ m 1* 3. (подразделе¬
ние) Grad m 1; роднини първа ~
Verwandte pl 'ersten 'Grades; научна
- 'wissenschaftlicher Grad; до из¬
вестна ~ bis zu 'einem ge'wissen 'Gra¬
de; до такава - bis zu 'einem 'solchen
'Grade 4. (при награди) 'Klasse /16;
Национална награда първа ~
Nationalpreis т 1 'erster 'Klasse
5. (служебно положение) 'Dienstrang
т 2, Rang 6. Math Po'tenz/17; три на
четвърта ~ drei hoch vier
2степ|ен, -ни adj 'Steppen-; 'Heide-
степенув|ам, -аш (-ах) uv 1. 'abstufen vt
<a>, hier'archisch 'ordnen vt, gra¬
duieren vt <d> 2. Gramm 'steigern vt
3. Math potenzieren vt < d >
стереометрня / nur sg Slereome'trie
/ 16 г/sg
стереоскоп m, -и pl Phys Stereo'skop
n 20*
стереотип m, -и pl Buchw Stereo'type
/16
стереотип |ен, -ни adj Stereo'typ
стерйл|ен, -ни adj ste'ril auch übertr; nur
Med 'keimfrei
стерилизатор m, -и pl Sterili'sator m 9 a
стерилизирам, -аш (-ах) uv, v 1. steri¬
lisieren vt < d >, 'keimfrei 'machen vt
2. (правя безплоден) sterili'sieren
стерлинг m, -и pl Fin 'Sterling m; лира
~ о^фунт - Pfund'Sterling; 10 лири
[фунта] - и 10 Pfund 'Sterling
стеснение n nur sg 1. (тясно място)
Ver'engung / 17 2. 'Hemmung / 17,
'Schüchternheit /17/sg; без ~ 'ohne
'Hemmungen 3. (обърканост) Ver-
'wirrung / 17; изпитвам ~ ver'wirrt
sein v/ < B >
стеснйтел|ен, -ни adj 1. 'schüchtern 2.
(неловък) veriegen, peinlich 3. (огра¬
ничителен) 'einschränkend, restrik'tiv
стеснителност / nur sg 1. 'Schüchtern¬
heit / 17lsg 2. (обърканост) Verwir¬
rung/17
стесняв|ам, -аш (-ах) uv; стесн|я, -йш
(-йх) v 1. ver'engen vt <b>; » пътя
den Weg ver'engen 2. (дрехи) 'enger
'machen vt 3. (ограничавам) 'einengen
vt < a > 4. (в жйлище) zu'sammendrän-
gen vt < a > 5. (притеснявам) be'engen
vt <b> 6- (правя неловък) 'peinlich
be'rühren vt <b>; « се 1. sich ver¬
'engen vr, 'enger 'werden vt < 18/s«> 2.
(хора) zu'sammenrücken v? <a/sn> 3.
(ограничавам се) sich 'einschränken vr
<a> 4. (изпйтвам неловкост) sich
ge'nieren vr < b > (от vor 3)
стечение n nur sg Zusammentreffen
«23; - на обстоятелствата Ver'quik-
kung / 17 [Verknüpfung / 17] der
'Umstände
стига at/vge'nug, es reicht; ~ си спал du
hast ge'nug ge'schlafen O ~ да wenn;
йдвам, ~ да ймам време ich 'komme,
wenn ich Zeit 'habe; ~ само да wenn
nur; ще дойде, ~ само да йска er
kommt, wenn er nur will
стиг|ам, -аш (-ах) uv; стйг|на, -еш (-ах)
V 1. (настйгам) 'einholen vt <а>
2. (достйгам) erreichen <b> (до
някого od нещо jmdn. od etw.);
- нахме до селото wir erreichten
das Dorf; той - на ключа с ръка er
er'reichte den 'Schalter mit der Hand;
цените ~ наха пределна граница die
'Preise erreichten die 'äußerste 'Gren¬
ze; ~ нах нормата ich er'reichte die
Norm 3. (простйрам се) 'reichen vt
<hb> \ гората ~ аше до града der
Wald 'reichte bis zum 'Stadtrand;
водата му - аше до врата das 'Was¬
ser 'reichte ihm bis zum Hals; славата
му ~аше далеч sein Ruhm 'reichte
weit 4. (достатъчен съм) 'ausreichen vi
< а/hb >, 'reichen; времето не ~ a die
Zeit reicht nicht [reicht nicht aus];
докато ~ а силата so'lange die Kraft
reicht 5. (сполетявам) er'eilen vt
<b>, 'treffen vt <16>
стил (-ът) m, -ове pl Stil m 1; архитекту¬
рен - 'Baustil; канцеларски - Kanz¬
leistil; необработен ~ 'unausgegli-
829
стичам се
chener Stil; гладък ~ 'flüssiger Stil;
научен ~ 'wissenschaftlicher Stil; ~
на работа 'Arbeitsstil; свободен ~
Sport 'Freistil О нов ~ nach dem
Gregori'anischen Ka'lender; стар ~
nach dem Juli'anischen Ka'lender
стйл|ен, -ни adj 1. stilistisch, Stil-
2. (c добър стил) 'stilvoll
стилизаци я / -и pl Stili'sierung /17
стилизйр|ам, -аш (-ах) uv, v stilisieren
vt <d>
стилистика / nur sg Sti'listik /17
стилистичен, -ни adj stilistisch
стилознание n nur sg 'Stilkunde /16/sg
стймул m, -и pl 'Stimulus m, 'Anreiz m 1;
материален ~ materieller 'Anreiz
стимулйр]ам, -аш (-ах) uv, v stimulie¬
ren vt < d > (за zu 5)
стнмулйран[е n, -ия pl Stimulierung /
17, 'Anreiz m 1 (за zu 3); материално
x materielle Stimulierung, materiel¬
ler 'Anreiz
стипендиант m, -и pl Stipendi'at m 8,
Sti'pendienempfänger m 4
стилендн|я / -и pl Sti'pendium n 28
стйпц|а f -и pl 1. A'laun m l* 2. übertr
'Geizkragen m 4, 'Geizhals m 2
стйпчав и. стипчйв adj 'säuerlich, herb
стйсв|ам, -аш (-ах) uv; стйсн|а, -еш
(-ах) V 1. zu'sammendrücken vt <а>,
zu'sammenpressen vt < а >; x си
зъбите die 'Zähne zu'sammenbeißen
<21а>; х си устните'seine'Lippen
zu'sammenpressen 2. (притискам)
'drücken vt; той здраво стисна детето
er 'drückte das Kind fest an sich; x на
някого ръката jmdm. die Hand 'drük-
ken
стйск|ам, -аш (-ах) uv 1. zu'sammen¬
drücken vt < a >, zu'sammenpressen vt
<a>; x зъби die'Zähne zu'sammen¬
beißen <21a>; x си устните 'seine
'Lippen zu'sammenpressen 2. (притис¬
кам) 'drücken vr, той здраво ~ a
детето er drückt das Kind fest an sich;
x на някого ръката jmdm. die Hand
'drücken; ~ ат ме обувките 'meine
'Schuhe 'drücken; x палци den 'Dau¬
men 'drücken 3. (сдържам се) umg sich
zu'sammenreißen vr <21 a>, sich zu-
'sammennehmen vr < 16 a> 4. (пестя)
umg zu'sammennehmen vr <16a>,
nicht 'wieder 'hergeben vr < 19 a > O
~ а ми umg es 'wagen; x ce umg
'geizig sein vi < B >
стислйв adj umg 'geizig
стисна t стйсвам
стиснат adj 1. zu'sammengedrückt, zu-
'sammengepreßt 2. (стислйв) 'geizig
стих (-4т) m, -ове pl Vers m 1
стихв ам, -аш (-ах) uv стйхн|а, -еш
(-ах) V 1. still 'werden vi <18/sn>,
ver'stummen vi < b/sn > 2, (преста¬
вам) sich 'legen vr O не ~ ащи
аплодисменти nicht 'enden 'wollender
'Beifall m 2
стихй|ен, -йни adj 1. (природна сйла)
elemen'tar, Ur-; ~йна сйла elemen-
'tare 'Kräfte pl, 'Urgewalten pl 2. (при¬
роден) Na'tur-; ~ йно бедствие
Naturkatastrophe /16 3. (буен) 'stür¬
misch 4. (спонтанен) spontan; x
протест spontaner Protest m 1
стихййност / nur sg 1. (природа) 'Ur¬
kraft /14, 'Urgewalt /17 2. (спонтан¬
ност) Spontaneität / il/sg
стихй|я /, -и pl 1. (природна сйла)
Na'turgewalt / 17, 'Urgewalt 2. (еле¬
мент) Ele'ment n 20; тук той е в ~ ята
си hier ist er in 'seinem Ele'ment
3. (митйческо същество) volkst 'böser
Geist m 3 a
стихна t стихвам
стихосбйрк|а/ -и pl Gedichtsammlung
/П
стихосложени|е n, -я pl 'Versbau m 1
стихотворен, -ни adj 1. Ge'dicht-; - на
сбйрка Ge'dichtsammlung/17 2. (ри¬
муван) ge'reimt, in 'Versen; x диалог
ge'reimter Dia'log m 1, Dia'log in
'Versen
стихотворение n, -я pl Ge'dicht n 20
стйч|ам се, -аш ce (-ax ce) uv; сте|ка ce,
-чеш се (стекох ce) v 1. (течност)
'fließen vi <32/sn> ; her'abfließen vi
< 32 ajsn >; по стъклото ce - ат
сто
830
дъждовни капки an der 'Scheibe 'flie¬
ßen 'Regentropfen her'ab; от покрива
се ~ а дъждовна вода vom Dach
fließt 'Regenwasser her'ab 2. (сливам
се) zu'sammenfließen vi < 32 a/sn >,
sich vereinigen vr < b > 3. (събирам
се) zu'sammenströmen vi < a/hb >, zu-
'sammenlaufen vi < 9 ajsn >, sich ver¬
sammeln vr < b > O обстоятелства¬
та се ~ ат ... die 'Umstände gestalten
sich ...
сто num 'hundert; на - Pro'zenl, von
'Hundert; ~ на ~ 'hundertprozentig
стобор m, -и pl 'Bretterzaun m 2
стоварв ам, -аш (-ах) uv; стовар|я, -иш
(-их) V 1. 'abladen vt <4а> 2. (вина)
'aufladen vi <4а>, 'aufbürden vt
<a> (върху някого jmdm.) 3. (уд¬
рям) 'niedersausen 'lassen vt <2/hb>;
s ce sich 'werfen vr < 16 >. sich
Stürzen vr
стовари(1||е и, -a pl 'Abladeplatz m 2
стовар|ям, -яш (-ях) uv; стовар|я, -иш
(-их) v = стоварвам
стоглав adj 'hundertköpfig
стогодйш|ен, -ни adj 'hundertjährig
стогодншнин|а/. -и pl 'hundertster 'Jah¬
restag т 1; (рожден ден) 'hundertster
Ge'burtstag
стоешком adv 'stehend, im 'Stehen
стожер m, -и pl 1. Pfahl m 2 2. Mar Mast
m 1 o</9 3. iibertr 'Mittelpunkt m 1
стой|к m, -ци pl 'Stoiker tn 4
стоициз ъм (-мът) m nur sg Stoi'zismus
m 11 /sg
стойчески adj Stoisch
cröüKla/, -и pl 1. 'Haltung/17 2. Sport
'Handstand m 2 3. (поза) 'Stellung/17
4. (подставка) 'Ständer m 4 0 кучето
прави s der Hund macht 'Männchen
стойност/, -и plWert m 1; принадена ~
Politök 'Mehrwert; костуема ~
Wirtsch 'Selbstkostenpreis m 1; зако¬
нът за стойността 'Wertgesetz n 20;
разменна - 'Tauschwert; потреби¬
телна -v Gebrauchswert
стойностен, -ни adj Wert-, 'wertmäßig
сток|а /, -и pl 1. 'Ware/16; потребител¬
ни ~и Ge'brauchsgüter pl\ *и за
широко потребление 'Massenbe¬
darfsgüter 2. (добйтък) Vieh п 20/sg О
не съм * nichts 'taugen vi <hb>
стоков adj Politök 'Waren-; - o стопан¬
ство 'Warenwirtschaft/17; ~ o произ¬
водство 'Warenproduktion /17; ~
оборот 'Warenumsatz m 2; - обмен
'Warenaustausch m 1; ~ о-парйчни
отношения 'Ware- Geld-Be'ziehungen
стокознание n nur sg 'Warenkunde /16
стокообмен m, -и pl 'Warenaustausch
m 1
стокооборот m, -и pl Hdl 'Warenumsatz
m 2
стокопроизводйтел (-ят) nt, -и pl 'Wa¬
renproduzent m 8
стокопроизводство n nur sg 'Warenpro¬
duktion /17
стократ|ен, -ни adj 'hundertfach
стол (-ът) m, -ове pl 1. Stuhl m 2
2. (ресторант) Be'triebsspeiseraum
m 2, Kan'tine/ 16; 'Mensa/15a
столар (-ят) m, -и pl 'Möbeltischler m 4
столет|ен, -ни adj 'hundertjährig
столетн|е n, -я pl Jahr'hundert n 20
столетнн|к m, -ци pl 'Hundertjähriger
m 7+
столиц|а /, -и pl 'Hauptstadt /14
столичан|нн nt, -и pl 'Hauptstädter nt 4,
'Einwohner m 4 der 'Hauptstadt
столичанк|а/, -иpl 'Hauptstädterin/18,
'Einwohnerin /18 der 'Hauptstadt
столич|ен, -ни adj 'hauptstädtisch
столов|а /, -й pl 1. 'Speisesaal nt 2 2. (в
апартамент) 'Speisezimmer n 23, 'E߬
zimmer
столув|ам, -аш (-ах) uv im Be'trieb
'essen vi < 15jhb >; « в стола im
Be'triebsspeiseraum 'essen
стоман|а f -и pl Stahl m 2 od 1
стоманен adj 1. 'stählern, Stahl-; ~ o
въже 'stählernes Seil n 20, 'Stahlseil; ~
завод 'Stahlwerk n 20 2. iibertr 'stäh¬
lern; ~ и мускули 'stählerne 'Muskeln
Pl
стоманолеяр (-ят) m, -и pl 'Stahlgießer
m 4; (който топи стомана) 'Stahl-
831
стоя
Schmelzer т 4
стоманолеяр ен, -ни adj 'Stahlgießerei-;
s цех [завод]'Stahlgießerei/17
стоманолеярна /, -и pl 'Stahlgießerei
/17
стоматйт т nur sg Med Stoma'titis
/, 'Mundhöhlenenlzündung /17
стоматоло|г m, -зи pl Stomato'loge nt 7
стоматологичен, -ни adj Med sto¬
matologisch
стоматология / nur sg Med Stomato-
lo'gie /16a
стома|х m, -си pl 'Magen m 4; на празен
* auf 'leeren 'Magen; страдам от «
'magenkrank sein vi <B>
стомбшеи, -ни adj 'Magen-; - ни
болки 'Magenschmerzen pl; ~ но раз¬
стройство 'Magenverstimmung / 17;
s сок 'Magensaft m 2
cTÖMHla /, -и pl 'Wasserkrug m 2
стон (-ът) m, -ове pl 'Stöhnen n 23/sg
cTOHÖrla /, -и pl Zool 'Tausendfüßler m 4
стоп! Interj stop!
стопан|ин m, -и pl 1. (собственик) Be¬
sitzer m 4, 'Inhaber m 4 2. (дома¬
кин, съпруг) 'Hausherr m 8 3. (спря¬
мо гост) Wirt ml, 'Gastgeber m 4
4. (господар) Herr
стопанисвам, -aui (-ax) uv bewirt¬
schaften v/ < b >
стопйик|а / -и pl I. (собственица) 'In¬
haberin /18, Besitzerin /18 2. (дома-
кйня) 'Hausfrau/17 3. (съпруга) Frau,
'Hausfrau 4. (господарка) 'Herrin /18
стопановед m, -и pl 'Wirtschaftsfach¬
mann m 3, 'Wirtschaftler m 4
стопанск|и adj 1. 'wirtschaftlich, 'Wirt¬
schafts-; - o положение 'wirtschaftli¬
che Situati'on / 17 ['Lage /16]; ~ a
мощ 'wirtschaftliche Stärke/16, ['Lei¬
stungskraft/ 14]; ~ а политика 'Wirt¬
schaftspolitik /17; ~a сметка 'wirt¬
schaftliche 'Rechnungsführung / 17
2. (домакински) а) (за мъж) 'Hausher¬
ren- b) (за жена) 'Hausfrauen-, 'haus¬
fraulich
стопанств|о n, -a pl 'Wirtschaft / 17;
селско « 'Landwirtschaft; народно
s 'Volkswirtschaft; натурално *
Naturalwirtschaft; кооперативно »
Kollek'tivwirtschaft; парично s
'Geldwirtschaft; световно » 'Welt¬
wirtschaft
стопл|ям, -яш (-ях) uv; стопл|я, -иш
(-их) v 1. er'wärmen vt <b> auch
übertr 2. (ядене) 'aufwarmen vt < a >;
s ce sich 'wärmen vr, warm 'werden vi
< 18Jsn >
стопроцентов adj 'hundertprozentig
стопйв|ам, -аш (-ax) uv; стоп|я, -йш
(-йх) v 1. 'schmelzen vt <auch 17 >
2. (от болест) vom 'Fleische 'kommen
'lassen vt <3/hb> 3. (правя да
изчезне) 'schwinden lassen; s се 1.
'schmelzen vi < \ ljsn> 2. (от болест)
vom 'Fleische 'kommen vt <33jsn>
3. (изчезвам) da'hinschwinden vi
< 27 a fsn >
сторв|ам, -аш (-ax) uv; стор|я, -иш (-йх)
V 1. tun vt < 38 >; какво си могъл да
сториш? was hast du tun 'können?
2. (направим) 'machen vt; s грешка
'einen 'Fehler 'machen; тук не може
нйщо да се стори da kann man nichts
'machen 3. 'antun <38a> (някому
нещо jmdm. etw.) O «амисе mir
scheint, es scheint mir
сготарк|а /, -и pl 'Hunderter m 4
ст6т|еи, -ни adj 'hundertste; ~ на част
'hundertster Teil m 1, 'Hundertstel n 23
‘стотни^ /, -и pl volkst 'Hundert n 23
2стотйна пит 'ungefähr 'hundert, rund
'hundert
стотйнк1а / -и pl Fin Sto'tinka /
стотн|а /, -и pl 'Hundertstel n 23
стохйляд|ен, -ни adj mit 'hundert¬
tausend 'Menschen; е град Stadt/14
mit 'hunderttausend 'Einwohnern;
~ на армия Ar'mee /16а von 'hun¬
derttausend Mann
сточ|ен, -ни adj 'Güter-; - на гара
'Gülerbahnhof m 2
cto[h, -йш (-ях) uv 1. 'stehen vi
<\Ol/hb>; вазата ~ й на масата die
'Vase steht auf dem Tisch; колата - й
на улицата der 'Wagen steht auf der
страдалчески
832
'Straße; ж начело an der 'Spitze 'ste¬
hen; новите дрехи ми - ят добре die
'neuen 'Kleider 'stehen mir gut; пред
мене - й въпросът vor mir steht die
'Frage; как - й работата? wie steht
die 'Sache? 2. (оставам) 'bleiben vi
< 23jsn >; ж на едно място an 'einer
'Stelle 'bleiben; стой тук! 'bleibe hier!
3. (намирам се) sich be'finden vr
<27b>, sein vi <B>; книгите -ят
на масата die 'Bücher be'finden sich
[sind] auf dem Tisch 4. (спирам) 'ste¬
henbleiben, 'halten vi < 3/hb>; влакът
- й само половин час der Zug hält
nur 'eine 'halbe 'Stunde; стой! 'bleib
'stehen!, halt! O ж без работа nichts
zu tun 'haben vt <A>; ж като на
тръни wie auf 'Kohlen 'sitzen vi
<25ljhb>\ ж като гръмнат vergat¬
tert 'dastehen vi <\Olzjhb>\ ж на
думата си sein Wort 'halten < 3 >; ж
нащрек auf der Hut sein; ж настрана
'abseits 'stehen (от von 3); стой, не
думай! umg was du nicht sagst!; ж със
скръстени ръце 'tatenlos her'umsitzen
vi <25’alhb>
страдалческ|и adj 'leidend, ge'quält;
- o лице 'Leidensmiene /16
страд|ам, -аш (-ах) uv 'leiden vi <21,
d-ttjhb > (от an 3; зарадй 'unter J); ж
от астма an 'Asthma 'leiden; работата
- а зарадй вашите спорове die 'Ar¬
beit 'leidet 'unter 'euren 'Streitigkeiten
страдйни|е n, -яpl 'Leiden n 23 auch Med
страдател|ен, -ни adj Gramm 'passiv; ж
залог 'Passiv n 20*
страж (-ът) m, -и pl 'Wächter m 4,
'Wache/16
страж|а /, -и pl 'Wache /16; на ж auf
'Wache; под ж 'unter Be'wachung;
почетна ж 'Ehrenwache
стражйр (-ят) m, -и pl veralt Poli'zist m 8;
горски - 'Waldhüter m 4
стражарски adj veralt Poli'zei-
стражев|й adj Wach-; - ä кула Hist
'Wachtturm m 2
стран|а /, -й pl 1. 'Seite /16 auch übertr:
дясна [лява] ж 'rechte ['linke] 'Seite;
иа всички - й nach 'allen 'Seiten;
горна [долна] ж 'obere ['untere]
'Seite; опака s 'Kehrseite; - йте на
триъгълника die 'Seiten des 'Dreiecks;
той’йма и добрй - й er hat auch 'gute
'Seiten; от мъжка (женска] ж von der
'Seite des 'Mannes [der Frau] 2. (земя,
държава) Land n 22; ж -членка Pol
'Mitgliedsland 3. (буза) 'Wange / 16
4. Jur Par'tei / 17 O вземам - ата
на някого jmds. Par'tei er'greifen
<21 b>; обратната ж на медала die
'Kehrseite der Me'daille; оставам на
ж 'unbeteiligt 'bleiben vi <23/sn>\
оставям на ж bei'seite 'lassen vt
<3>; от всяка ж in 'jeder Bezie¬
hung; от ж на някого von jmds. 'Seite
aus; шегата на ж Spaß bei'seite
стран|ен, -ни adj 1. (чуден) 'seltsam,
'merkwürdig, 'sonderbar 2. (чужд)
fremd *
страниц|а/, -и pl 'Seite/16; заглавна ж
Titelseite
страннч|ен, -ни adj 1. 'seitlich, 'Seiten-;
- на греда на вратата 'seitlicher
'Torpfosten m 4; - на улица 'Seiten¬
straße/16; ж вход 'Seiteneingang т 2
2. (допълнителен) 'Neben-; ж доход
'Nebenverdienst т 1; -ни доходи
'Nebeneinnahmen/16/ph ~ ни поме¬
щения 'Nebenräume т 2jpl\ - на ли¬
тература 'Zusatzliteratur / 173. (не¬
съществен) 'nebensächlich
странии|к т, -ци pl 1. (чужденец)
'Fremderml* 2. (скйтник) 'Wanderer
т 4
странно adv 'seltsam, 'sonderbar
странноприемница / -и pl 'Gasthaus
п 22, 'Herberge /16
странност/, -и pl 'Eigentümlichkeit/17,
'Wunderlichkeit/17, 'Seltsamkeit/17
странство n nur sg 'Ausland n 22jsg
странствув|ам, -аш (-ах) uv um'her-
reisen vi <a jsn>
стран|я,-йш(-йх) uv 'meiden <23> (от
някого jmdn.); sich 'fernhalten vr
<3a> (от някого jmdm.)
страст /, -и pl 'Leidenschaft /17
833
стрида
страст |ен, -ни adj 'leidenschaftlich
страте|г т, -зи pl Stra'tege т 1
стратегии|ен, -ни и. стратегически adj
stra'tegisch
стратеги|я /, -и pl Strate'gie /16 а
стратосфера / nur sg Strato'sphäre
/16/jg
стратосфер|еи, -ни adj Strato'sphären-
страх (-ът) т, -ове pl Angst/14, Furcht
/ 17jsg\ от - aus Angst [Furcht];
треперя от ~ vor Angst [Furcht]
'zittern vi <hb> \ смъртен - 'Todes¬
angst
страхлйв adj 'ängstlich, 'furchtsam; (в
борба) 'feige
страхлйв|ец m, -ци pl 'Feigling m 1*;
'Angsthase m 7
страхлйвост / nur sg 'Feigheit / 17/5g;
'Ängstlichkeit /17
страховит adj 'fürchterlich, ent'setzlich
страхопочитание n nur sg 'Ehrfurcht/14
страхот|ен, -ни adj 'fürchterlich,
ent'setzlich; übertr 'schrecklich
страхотн|я f -и pl 'Schrecken m 4
страхув|ам се, -аш се (-ах се) uv sich
'fürchten vr (от vor 3), Angst 'haben
< А > (от vor 3; за um 4)
страш|ен, -ни adj 'schrecklich, fürchter¬
lich, ent'setzlich, 'furchtbar
страшйлищ|е n, -a pl 'Ungeheuer n 23;
'Schreckgespenst n 21
страшно adv 'schrecklich, 'furchtbar;
става ми ~ er'schrecken vi < 16b/
sn >, sich 'fürchten vr
сгрел|а/, -й pl Pfeil m 1; като x wie ein
Pfeil; Verk 'Weiche /16
стрелб|а/, -йpl 1. 'Schießen n 23; чува се
s man hört 'Schießen; спортна x
'Sportschießen 2. Mil 'Feuer n 23;
открйвам x das 'Feuer er'öffnen
< b >; пушечна x Ge'wehrfeuer; ap-
тилерййска x Artilie'riefeuer 3. Sport
Schuß m 2
стрелбнщ|е n, -a pl 1. Mil, Sport
'Schießplatz m 2, 'Schießstand m 2
2. (будка) 'Schießbude /16
стрелв|ам, -аш (-ах) uv; стрели|а, -еш
(-ах) v 1. 'schießen vt < 32 > 2. (мисъл)
53 Wtb. Bulg-Dt.
durch'fahren vt < 4b > O x някого c
очи [поглед] jmdm. 'einen 'scharfen
Blick'zuwerfen <16a>; x ce 'pfeil¬
schnell da'hinfliegen vi < 32a/sn >
стрел|ец m, -цй pl 1. 'Schütze nt 7
2. Mil 'Scharfschütze
стрелк|а / -й pl 1. (часовник) 'Zeiger m
4 2. (знак) Pfeil m I 3. Verk 'Weiche/16
стрелк|ам, -аш (-ах) uv 'anfunkeln vt
< a >; 'zuwerfen vi < 16 a >; неговите
очй го ~ аха 'seine 'Augen 'funkelten
ihn an; x погледи към някого jmdm.
'Blicke 'zuwerfen; s ce sich 'pfeil¬
schnell be'wegen vr <b>
стрелков|н adj Mil 'Schützen-; - 6 от¬
деление 'Scharfschützentrupp m 6;
x войскй 'Schützentruppen pl, 'In¬
fanterie /16 a
стрелна f стрелвам
стрелочник m, -ци pl Verk 'Weichenstel¬
ler m 4, 'Weichenwärter m 4
стрел|ям, -яш (-ях) uv 1. 'schießen
vi < 32 fhb> auch Sport 2. Mil (кар¬
течница, оръдие) 'feuern vi <hb>
3. (погледи) 'anfunkeln vi < a >, 'zu¬
werfen vi < 16a>; тя ме ~яс очй od
очите й ме ~ ят 'ihre 'Augen 'funkeln
mich an; x някого c погледи jmdm.
'Blicke 'zuwerfen; s ce sich 'pfeil¬
schnell be'wegen vr <b>
стремглаво adv 1. kopfüber 2. (буйно)
Hals 'über Kopf
стреме n, стремена pl 'Steigbügel m 4
стремеж m, -и pl 'Streben n 23/sg (към
nach i); Be'strebung / 17, Be'streben
n 23/sg
стремителен, -ни adj 1. 'ungestüm,
'stürmisch 2. (устремен) 'zielstrebig
стрем|я, -йш (-йх) uv ent'senden vi
< 10b >, 'schicken vi; s ce 'streben vi
<hb> (към nach 3), 'trachten vi
< Hb > (към nach 5)
стрептомицин m nur sg Streptomy'zin n
стресна f стрясвам
стреснат adj er'schreckt, ver'wirrt
стрйв|ам, -аш (-ах) uv; стрй|я, -еш (-х) v
zer'reiben vi <23b>
стрйд|а /, -и pl 'Auster / 16
стрижа
834
стрй|жа, -жеш (-räx) uv 1. (човек)
'schneiden vt <21, d-U>; ж някого
jmdin. die 'Haare 'schneiden 2. (жи¬
вотно) 'scheren vt < 14 >
стрйкт|ен, -ни adj strikt, ex'akt, ge'nau
стрйн|а /, -и pl 'Tante / 16 (Frau des
'Bruders des 'Vaters)
стрнхнйн m nur sg Strych'nin n 20*
стрия t стрйвам
строг adj streng
строгост /, -и pl 'Strenge /16Jsg
строева |к m, -ци pl Mil 'Frontsoldat m 8
строеви adj Mil 1. Exer'zier- 2. 'Angehö¬
riger m 7+ der 'Kampftruppen
строеж m, -и pl 1. Bau m 1; в ~ im Bau
2. (площадка) 'Bauplatz m 2, 'Bau¬
stelle / 16 3. (структура) 'Aufbau,
Struk'tur /17
стро|ен, -йни adj 1. schlank 2. (реди¬
ца, колона) fest ge'fügt, geschlossen
3. (равномерен) ge'ordnet 4. (реч,
музика) har'monisch
строител (-ят) m, -и pl 1. 'Bauarbeiter
/я 4; инженер- ~ 'Bauingenieur /w4
2. (създател) Er'bauer m 4 3. (творец)
iibertr 'Schöpfer m 4
строител |ен, -ни adj 1. Bau-; ж ра¬
ботник 'Bauarbeiter m 4; ж материал
'Baumaterial «31; s обект'Baustelle
/16; ~ ни машини 'Baumaschinen pl
2. (градивен) 'schöpferisch
строителство n nur sg 1. Bau m 1;
жилищно ~ 'Wohnungsbau 2. (из¬
граждане) 'Aufbau; мирно ~ 'friedli¬
cher 'Aufbau
стро|й (-ят) w, -еве pl 1. Mil Glied n 21;
'Reihe/16; 'Ordnung/17; вървя и ж
in Reih und Glied mar'schieren vi
<d/s/i>; под ж in Reih und Glied;
влизам в ж ins Glied 'treten vi
< 15/sn >; излизам пред ~ я vor das
Glied 'treten; стоя в ж 'angetreten sein
vi <B>; походен ж 'Marschord¬
nung; излизам от ~ я aus der 'Reihe
'treten 2. Hist 'Ordnung / 17, Gesell¬
schaftsordnung; първобйтнообщй-
нен ж 'Urgesellschaft / 17; робо¬
владелчески ж 'Sklavenhaltergesell¬
schaft; феодален ж 'Feu'dalgesell-
schaft; капиталистически % kapita¬
listische Gesellschaftsordnung; дър¬
жавен ж 'Slaatsform / 17; иконо-
мйчески ж a) ökonomische Gesell¬
schaftsformation /17 b) ökonomische
'Ordnung 3. (структура) Struk'tur
/17, 'Aufbau m 1, Bau 4. Mus 'Stim¬
mung/ 17 O влйзам в ~ я in Be'trieb
ge'nommen 'werden vi <1 %/sn>;
излизам от ~ я iibertr 'ausfallen vi
< 3 afsn > ; изваждам от ~ я iibertr
zum 'alten 'Eisen 'werfen vt < 16>
стронций /и nur sg Chem 'Strontium
n 20*
строполяв|ам, -аш (-ах) uv; стропол|я,
-йш (-йх) V — строполясвам
строполясв1ам, -аш (-ах) uv; стропо-
ляс|ам, -аш (-ах) v 1. (свалям) her'un-
terreißen vt < 21 а > 2. (събарям) 'um¬
reißen v/ < 21 а >; е се Stürzen vi
<sn>, 'fallen vi < 3jsn>
строф|а /, -и pl 'Strophe / 16
строшав|ам, -аш (-ах) uv; строш|а,
-йш (-йх) V 1. zer'brechen vt < 16 b>
2. (кости)'brechen vt < 16>;строшйл
си е краката er hat sich die 'Beine
ge'brochen O ще си строша главата
ich 'werde mir den 'Schädel 'einrennen
строшв|ам, -аш (-ах) uv = строшавам
стро|я, -йш (-йх) uv 1. 'bauen vt; ж
къща ein Haus 'bauen; ж шосе 'eine
'Straße 'bauen 2. (изграждам) 'auf¬
bauen vt < а >, er'richten vt < b >; ж
завод ein Werk 'aufbauen [er'richten]
строяв|ам, -аш (-ах) uv; стро|я, -йш
(-йх) V 1. Mil 'antreten 'lassen vt
< 3/hb > 2. (мъмря) iibertr zur 'Ord¬
nung 'rufen vt <39>, zur Rä'son
'bringen vt <24>; s ce Mil 'antreten
vi < \5&/sn>; строй ce! 'angetreten!
струв|ам, -аш (-ах) uv 1. 'kosten vt;
кнйгата ~ a 2 марки das Buch 'kostet
2 Mark; кнйгата - а евтино [скъпо]
das Buch ist 'billig ['teuer]; това ми «a
много труд das 'kostet mich viel 'Ar¬
beit 2. (равностоен съм) wert sein vi
< B >; тази кнйга нйщо не ~ a 'dieses
835
студ
Buch ist nichts wert; не си ~ а труда es
ist nicht der 'Mühe wert 3. (правя)
volkst tun v/ <38>; s всекиму
добро 'jedermann 'Gutes tun O и на
мравката път ~ а er tut 'keiner 'Fliege
etw. zu'leide; какво ми ~ a es ist für
mich ein 'kleiner Fisch; не ~ а ни
пукната пара es ist absolut nichts
wert; правя-« 'alles tun; s ce
1. Vorkommen vi <33a/sn> ; ~ am
ми се болен du kommst mir krank vor
2. unpers 'scheinen vi < 23/hb >; ~ a
ми се, че някой чука es scheint mir,
daß jmd. klopft
струг (-vr) m, -ове pl Tech I. (за метал)
'Drehbank / 14; 'Drehmaschine /16
2. (за дърво) 'Holzdrehbank, 'Drech¬
selbank
стругар (-ят) m, -и pl 1. (на метал)
'Dreher m 4 2. (на дърво) 'Drechsler
m 4
стругари |a / -и pl Drehe'rei /17
стругарски adj Dreh-; ~ нож 'Dreh¬
stahl m 2 od 1; ~ цех Drehe'rei / 17
стругарство n nur sg 'Dreherberuf m 1;
'Dreher m 4; учил съм ~ ich'habe den
'Dreherberuf er'lernt ['Dreher ge'lernt]
стругов]ам, -аш (-ах) и. стругув|ам,
-аш (-ах) uv 1. (метал) 'drehen vr
2. (дърво) 'drechseln vt
стругосв[ам, -аш (-ах) uv, стругос|ам,
-аш (-ах) V = струговам
стружк|а / -и pl Span т 2
структур|а / -и pl Struk'tur /17
структурал|ен, -ни adj struktu'rell
структур|ен, -ни adj Struk'tur-; ä
анализ Gramm Struk'turanalyse / 16;
~ на формула Chem Struk'turformel
/16
струн|а /, -и pl 'Saite / 16; гласни - и
Anat 'Stimmbänder pl
струн|ен, -ни adj 'Saiten-; Streich-; »
инструмент 'Saiteninstrument n 20; »
оркестър 'Streichorchester n 23
струпв|ам, -аш (-ах) uv; струп|ам, -аш
(-ах) V 1. (на куп) 'auftürmen vt < а >,
'aufhäufen vt < а >, auf 'einen 'Haufen
'legen vt 2. (събирам) zu'sammentra-
gen vt < 4 a > 3. übertr 'aufbrummen
vt <a> (на някого jmdm.); « ce
1. (събирам ce) zu'sammenlaufen vi
< 9 a/sn >, sich ver'sammeln vr < b >
2. (падам) 'stürzen vi <sn> 3. (споле¬
тявам) 'heimsuchen vt < a >
струпван |e n, -ия pl 1, 'Anhäufung /17
2. (хора) 'Ansammlung/17
стру|я /, -и pl 1. (въздух, светлина)
Strom m 2 auch übertr; въздушна ä
'Luftstrom m 2; s от чувства Strom
von Ge'fühlen 2. (течност) Strahl m 9;
водна s 'Wasserstrahl 3. (тънка иви¬
ца) 'Rinnsal n 20
стру|я -йш (-ях) uv 'strömen vi
<hbjsn>; (светлина) 'leuchten vi
<hb>; s ce 'strömen; (светлина)
'leuchten
стръв / стърви pl 1. 'Köder m 4
2. (настървение) Gier / 16fsg
стръв|ен, -ни adj 1. 'blutgierig, 'blutrün¬
stig 2. (алчен) 'gierig
стръвнй|к m, -ци pl ein 'Menschen 'an¬
fallendes Tier n 20, 'Raubtier
стръвнйШа/ -и pl ein 'Menschen 'anfal¬
lendes Tier n 20, 'Raubtier; мечка «
ein 'Menschen 'anfallender Bär m 8
стръвнйшки adj 'blutdürstig, 'blutrün¬
stig
стрък (-ът) m, -ове pl 1. (цвете) 'Sten¬
gel m 4 2, (трева, жито) Halm m l
3. (клонче) Zweig m 1, Reis n 21
стръм|ен, -ни adj steil
стръмнин|а fy -й pl 1. (място) 'Abhang
m 2, 'steiler 'Abhang 2. (свойство)
'Steilheit /17 jsg
стрясв|ам, -аш (-ах) uv; стресн|а, -еш
(-ах) V 'aufschrecken vt < 3/hb >, zu-
'sammenfahren 'lassen, er'schrecken;
s ce zu'sammenfahren vi < 4 a/sn >,
'aufschrecken vi < a/sn >, er'schrecken
vi <16 Ъ/sn >
стряск|ам, -аш (-ах) uv = стрясвам
стряха /, стрехй pl 1. 'Vordach п 22
2. (покрив) Dach 3. (дом) Heim п 20
студ (-ът) т, -ове pl 1. 'Kälte / 16/sg;
треперя от ~ 'zittern vi <hb> vor
'Kälte; бера - 'frieren vi <32jhb>
студен
836
wie ein 'Schneider 2. Frost m 2; свива
~ es gibt Frost; cyx ~ 'trockener
Frost, 'trockene 'Kälte; дърво и камък
се пука от ~ es friert Stein und Bein
студен adj kalt auch übertr; ~ o къдрене
'Kaltwelle/16; - а война 'kalter Krieg
m 1; побиват ме ~ и тръпки 'eine
'Gänsehaut be'kommen <33b>
студенина / nur sg 'Kälte / 16/sg auch
übertr
студенокръв ен, -ни adj 'kaltblütig;
~ НИ животни Zool 'Kaltblütler m 4
студент m, -и pl Stu'dent m 8
студентиla f -и pl Stu'dentin /18
студентск|и adj Stu'denten-, 'Studien-,
x живот Stu'dentenleben «23; ~ o
време 'Studienzeit /17; ~a книжка
'Studienbuch n 22; ~ а карта
Studentenausweis m 1
студентство n nur sg 1. Stu'dentenschaft
/17 2. (студентско време) 'Studienzeit
/17
студентствув1ам, -аш (-ах) uv stu'die-
ren vt, vi <d/hb>
студио n nur sg 'Studio n 24, Ate'lier n 24
студн|я /, -и pl 1. 'Studie/162.'Sludio
n 24; x за игрални филми 'Spiel¬
filmstudio
студоустойчйв adj 'kältebeständig
студув|ам, -аш (-ах) mv 'frieren vi
< 32/hb>
ступв|ам, -аш (-ах) uv; ступ|ам, -аш
(-ах) V 1. ver'hauen vt <b>, ver'prü-
geln vt <b> 2. umg (правя набързо)
zu'sammenschustem vt <a>
стъбл о n, -i pl 1. (дърво) Stamm m 2
2. (цвете) 'Stengel m 4 3. (дръжка)
Stiel m 1
стъкв|ам, -аш (-ах) uv; сгькн|а, -еш
(-ах) v 1. (запалвам) 'anzünden vt
< а > 2. (бутвам) 'schüren vt
стъклар (-ят) т, -и pl I. (производи¬
тел) 'Glasmacher т 4 2. (търговец)
'Glashändler т 4 3. (джамджйя)
'Glaser т 4
стъкларн|я / -и pl 'Glaswaren pl
стъкларски adj Glas-; - елмаз 'Glas¬
schneider т 4
стъкларство п nur sg 'Glaserzeugung
/17. 'Glasmacherei /17
стъклен adj l. 'gläsern auch übertr; ~ и
мъниста 'gläserne 'Perlen / 16jpl; ~
блясък 'gläserner 'Schimmer m 4; ~ и
очи 'gläserne 'Augen n 30//)/ 2. Glas-;
- прозорец 'Glasfenster n 23; ~a
чаша 'Glasbecher m 4; ~ шкаф
'Glasschrank m 2; ~ и изделия 'Glas¬
waren pl
стькленйц|а /, -и pl 'Flasche /16
стькл|о n, -ä pl 1. Glas n 22; ж за
прозорци 'Fensterglas; ä за очила
'Brillenglas; кристално s Kristall¬
glas; огнеупорно x 'feuerfestes Glas;
водно x Chem 'Wasserglas; увеличй-
телно x Vergrößerungsglas 2. (ши¬
ше) 'Flasche/16 3. (на газена лампа)
Zy'linder m 4
стъклопис /, -и pl 'Glasmalerei /17
стъкмяв|ам, -аш (-ах) uv; стъкм|я, -йш
(-йх) V zu'rechtmachen vt < а >; е се
sich zu'rechtmachen vr <а>
стькна Т стъквам
стъкълц|е п, -ä pl 1. (парче стъкло)
'Glasstückchen п 23 2. (шишенце)
'Fläschchen п 23
стълб (-ът) т. -ове pl 1. (прът, труп)
Pfahl т 2, 'Pfosten т 4 2. (в сграда)
'Säule/16 3. übertr 'Stütze/16, 'Stütz¬
pfeiler m 4 0 гръбначен ~ Anat,
Zool 'Wirbelsäule / 16; позорен ~
'Schandpfahl, 'Pranger m 4; телегра¬
фен ~ Tele'grafenmast m 1 od 9
стълб|a /, -и pl 1. 'Treppe / 16 2.(no-
двйжна) 'Leiter /16
стълбищ|е n, -a pl 1. (стълба) 'Treppe
/16 2. 'Treppenhaus n 22
стълбообраз|ен, -ни adj 'stufenförmig
стьлкновени|е n, -я pl Zusammenstoß
m 2
стьлп (-ът) m, -ове pl = стълб
стълпотворение n nur sg 'Turmbau m 1;
вавилонско ~ Rel 'Turmbau zu 'Babel
стъмв|а се (-а се) uv; стъмн|й се (-йсе)
V nur 3. Pers 'dunkel 'werden vi
< 18 /sn>
стъмване n nur sg 'Dämmerung / 17;
837
стягам
'Dunkelwerden п 23/sg; на ~ in der
'Dämmerung, zur Zeit der 'Dämme¬
rung
стъмнява се (-а се) uv = стъмва се
стъпал|о п, -ä pl 1. (крак, чорап) 'Sohle /
16 2. (стълба) 'Stufe / 16 auch übertr,
(на подвижна) 'Sprosse / 16 3. (на
вагон) 'Trittbrett и 21
стьпв|ам, -аш (-ах) uv; стъп|я, -иш (-йх)
od стьпн | а, -еш (-ах) v 1. 'treten vi
< 1 S/sn, hb > (на, върху auf 4),
be'treten < 15 b > (на нещо etw.); той
стъпи на камъка er trat auf den Stein;
той стъпи на платформата er be'trat
die 'Plattform; той няма вече да стъпи
в къщата ми er wird mein Haus nicht
mehr be'treten 2. (ходя) 'gehen vi
< 13/sn>; s на пръсти auf den 'Ze¬
henspitzen 'gehen 3. (започвам)
be'ginnen vt <26b>; jz в дваде¬
сетата година das 'zwanzigste 'Le¬
bensjahr be'ginnen; « в борба
den Kampf be'ginnen ['aufnehmen
< 16 a > ] O ä в брак die 'Ehe 'schlie¬
ßen < 32 > (c mit J); » във владение
den Be'sitz 'antreten < 15 а > (на нещо
von etw. 5); тук не ~ а човешки крак
'hierher kommt 'keine 'Menschenseele;
c един крак съм стъпил в гроба mit
'einem Bein im 'Grabe 'stehen vi
< 101jhb>; « в огъня за някого für
jmdn. durch's 'Feuer 'gehen; s като в
паници wie auf 'Eiern 'laufen vi
< 9/sn >; ® на краката си auf die
'Beine'kommen vi <33/5« >; » няко¬
му на врата jmdn. 'unter Druck 'setzen
стъписва |м се, -аш се (-ах се) uv; стъпй-
с1ам се, -аш се (-ах се) v 1. (отдръпвам
се) zu'rücktreten vi < 15 а/sn> 2. (от¬
стъпвам) zu'rückweichen vi < 21а/
sn > 3. übertr (стрясвам се) er'schrek-
ken vi < 16bjsn>, ver'wirrt 'werden vi
< 18 /sn>
crimcla/, -иpl 1. Schritt m 1 auch übertr,
тежка » 'schwerer Schritt; б!рзи ~ и
'schnelle 'Schritte pl; десет ~ и zehn
'Schritte; войнишка ä mili'tärischer
Schritt; танцова s 'Tanzschritt; сери¬
озни ~ и 'ernsthafte 'Schritte 2. (дйря)
Spur / 17; вълча « 'Wolfsspur 3. Lit
Fuß m 2; стихотворна x 'Versfuß O
вървя по ~ ите на някого а) (прес¬
ледвам) jmdm. auf den 'Fersen sein vi
<B> b) (вървя подйре) jmdm. auf
dem 'Fuße 'folgen vi <sn> c) übertr in
jmds. 'Fußstapfen 'treten vi < 15/5« >;
на всяка s auf Schritt und Tritt; s
no » Schritt für Schritt
стъпкв|ам, -аш (-ах) uv; стъпч|а, -чеш
(-ках) V zer'treten vi < 15b >
стьпна u. стъпя | стъпвам
стьргалк|а /, -и pl 'Abstreicher т 4,
'Fußabstreicher
стъргал о и, -а pl 1. Hausw 'Reibeisen
п 23 2. (за обувки) 'Fußabstreicher
3. übertr umg (място за разходки)
'Korso т 6
стърготйн|а /, -и pl Span т 2; дървени
~ и 'Sägespäne
стьр|жа, -жеш (-räx) uv 1. 'schaben vi,
'kratzen vi, vi <hb> 2. (трйя) 'reiben
vi, vi <23/hb> 3. (скрибуцам) 'knir¬
schen vi <hb>, 'quietschen vi <hb>
O « c пила 'feilen vi <hb>; s c
ренде 'hobeln vt; я на цигулка übertr
umg auf der 'Geige 'kratzen
стьрнищ|е n, -a pl 'Stoppelfeld n 21;
(стъбла) 'Stoppel /16
стьрпяв|ам, -am (-ax) uv; стърп|я, -йш
(-ях) v sich beherrschen vr < b >; s ce
sich beherrschen
стьрч|а, -йш (-äx) uv 1. em'porragen
vi <hb>; там ~axa високи дърве¬
та dort 'ragten hohe 'Bäume em'por
2. (коса) em'porstehen vi < \0lz/hb>;
(настрани) 'abstehen vi < 10*&/hb>
3. (подавам ce) her'vorragen vi
<afhb>, her'ausragen vi <&jhb>
(над 'über 4) 4. umg (стоя без работа)
her'umstehen vi <10lajhb>
стършел m, -и pl Zool Hor'nisse /16
стяг|ам, -аш (-ax) uv; стегн|а, -еш (-äx)
v 1. (затягам) 'festziehen vt <32 а,
h-g > 2. (опъвам) 'straffziehen vi
<32a, h-g>, 'straffen vi 3. (за¬
вързвам) straff zu'sammenbinden vt
субект
838
<27а>, 'festschnüren vt <а>
4. (стискам) zu'sammendrücken vt
< а >, zu'sammenpressen vi < а >,
'drücken v/; ~a ме обувката der
Schuh drückt mich 5. (държа здраво)
'halten v/ <3>, Zusammenhalten vt
< 3 a > 6. (слагам в ред) in 'Ordnung
'bringen vt < 24 >; (хора) streng
'halten 7. (приготвям) 'fertigmachen
vr < a > O зная къде те - a ich weiß,
wo dich der Schuh drückt; ~ а студ es
gibt Frost; s на някого юздите jmdn.
an die Kan'dare 'nehmen < 16 >; s
обръча Mil den Ring zu'sammenzie-
hen < 32 a, h-g >; - аме редиците си
die 'Reihen 'fester 'schließen < 32 >;
x се 1. (стеснявам се) sich ver'engen
vr < b >, sich zu'sammenziehen vr
2. (опъвам се) sich 'straffen vr
3. (втвърдявам се) hart 'werden vt
<18/sn> 4. (заздравявам се) sich
'festigen vr 5. (подреждам се) sich
'ordnen vr 6. (готвя се) sich 'fertig
'machen vr < a >, sich 'vorbereiten vr
<c> O ~ а ми се душата 'keine
'Ruhe 'haben < A >
субект m, -и pl Sub'jekt n 20 auch übertr
субектив ен, -ни adj subjek'tiv
субективизъм (-мът) m nur sg Sub¬
jektivismus m 11 /sg
субективност f nur sg Subjektivi'tät
fWsg
сублимация fnur sg Chem Sublimati'on
/17 ‘
сублйм|ен, -ни adj 'wichtigsl, 'höchst
субординация /, -и pl Subordination
/17, 'Unterordnung /17
субретк|а /, -и pl Theat Sou'brette /16
субсидйр|ам,-аш (-ах) uv Fin 'staatliche
'Zuschüsse 'zahlen (някого an jmdn.),
subventionieren vt <d>
субсйди|я / -и pl Fin 'staatlicher 'Zu¬
schuß m 2, 'staatliche Unterstützung
/17, Subvention/17
субстанцн|я/, -и pl Sub'stanz / 17
субстрат m, -и pl Sub'strat n 20
субтропи|к m, -ци pl 'Subtropen pl
субтропйч|ен, -ни adj 'subtropisch
сувенир nt, -и pl Souve'nir n 24, 'An¬
denken n 23
суверен|еи, -ни adj Pol souve'rän
суверенитет m nur sg и. суверенност
fnur sg Pol Souveränität fMjsg
суджу|к m, -ци pl 'flache 'harte Wurst
/14
суевер|ен, -ни adj 'abergläubisch
суевери|е n, -я pl 'Aberglaube ml а
сует|а / -й pl 1. (нещо маловажно)
'Nichtigkeit / 17, Schall und Rauch
2. (тщеславие) 'Eitelkeit /17 3. (суете-
не) Hast f\l/sg
сует|ев, -ни adj 1. 'eitel 2. (припрян)
'hastig
суетност / -и pl 1. (нещо маловажно)
'Nichtigkeit/17 2. nur sg 'Eitelkeit/17
сует|я се, -йш се (-йх се) uv hin und
her 'eilen vi <sn>, um'herh asten vi
< a jsn >
суйнг m, -и pl umg 'Halbstarker ml*
сукалче и, -та pl 1. 'Säugling m 1*
2. (животни) noch nicht ent'wöhntes
'Junges n 26+; теле 'Milchkalb n 22
сукман m, -и pl 'Trägerrock m 2
сукнен adj Tuch-
сукно n, сукна pl Text Tuch n 20
султан m, -и pl 'Sultan m 4
султански adj des 'Sultans; ~ ферман
, Fer'man m 1 des 'Sultans
сулфамид m, -и р/Л/cdSulfona'mid n 20
сулфат m, -и pl Chem Sul'fat n 20
сулфид m, -и pl Chem Sul'fid n 20
сулфит m, -и pl Chem Suifit n 20
(сум|а / -и pl 'Summe / 16
2сума adv 'eine 'Menge; - време 'eine
'Menge Zeit; ~ народ 'eine 'Menge
'Leute
сумато\|а/, -и pl Durchein'ander n 23,
'Wirrwarr m 1 *jsg, Ge'tümmel n 23
сумйр|ам, -аш (-ах) uv 1. Math sum¬
mieren vt < d >, zu'sammenzählen vt
<a> 2. (обобщавам) verallgemei¬
nern vt <b>, zu'sammenfassen vt
<a>
сумрак m nur sg 'Halbdunkel n 23
сумрач|ен, -ни adj 'halbdunkel, 'dunkel
сумт|я, -йш (-ях) uv 'schnaufen vi <hb>
839
суча
суп|а / -и pl 'Suppe /16
супен adj 'Suppen-; ~ а лъжица 'Sup¬
penlöffel ж4; - а чиния 'Suppenteller
т 4
суперлатив т, -и pl Gramm 'Superlativ
т 1* auch übertr
суперфосфат т, -и pl Chem, Landw
'Superphosphat п 20
супин т nur sg Gramm Su'pinum n 29
cyiumlK m, -ци pl 'Suppenschüssel / 16
Ter'rine /16
сурат m, -и pl vulg 'Fresse/16, 'Schnau¬
ze/16
сурвак|ам, -аш (-ах) uv mit der 'Neu¬
jahrsrute zum 'neuen Jahr Glück 'wün¬
schen
сурвачк|а/, -и pl 'Neujahrsrute/16
сурдннк|а/, -и pl Mus 'Dämpfer m 4
суров adj 1. roh; ~ лук'rohe 'Zwiebeln
/ 16/pl; ~ o яйце 'rohes Ei n 21; ~ o
месо 'rohes Fleisch n 20/sg 2. (недо-
варен) halb roh, nicht gar; ~ o ядене
nicht 'gares 'Essen n 23 3. (необрабо¬
тен) roh, Roh-; ~ а коприна 'Rohsei¬
de/16; ~ и материали 'Rohmateria¬
lien и 31 /р/; ~o дърво 'rohesHolzn 22
4. übertr grob, rauh, hart; ~ климат
'rauhes 'Klima n 24; ~ човек 'grober
('rauher, 'harter] Mensch m 8 0 ~a
действйтелност 'rauhe ['harte] 'Wirk¬
lichkeit /17; ~ а зима 'rauher 'Winter
m 4; ~ хляб 'klitschiges [nicht 'durch¬
gebackenes] Brot n 20
суровак|ам, -аш (-ах) uv = сурвакам
суровачк|а /, -и pl = сурвачка
суровин|а /, -и pl 1. 'Rohstoff т 1
2. (суровост) 'Härte/16, 'Roheit/17
суровин |ен, -ни adj 'Rohstoff-; ~ на
база 'Rohstoffbasis/15а
суровост/nur sg 'Grobheit/ 17, 'Härte
/16, 'Roheit/17
сурогат m, -и pl Surro'gat n 20, Er'satz
m 2 /sg
сусам m, -и pl Bot 'Sesam m 6
сусамов adj Bot 'Sesam-
суспендйр|ам, -аш (-ах) uv, vsuspen'die-
ren vr <d>
сутерен m, -и pl Souterrain n 24 [..'re]
сутиен m, -и pl 'Büstenhalter m 4
сутлняш и. сутляш m, -и pl 'Reispud¬
ding m 1 * od 6
сутрсш|ен, -ни adj 1. 'morgendlich,
'Morgen-; s вестник 'Morgenzeitung
/17; ~ на гимнастика 'Morgengym¬
nastik/ 17; - на прохлада 'morgend¬
liche 'Kühle / 16/sg 2. (утрешен)
verölt 'morgig
сутрин / -и pl 'Morgen m 4
сутрин и. сутринта adv 'morgens, am
'Morgen; рано ~ früh am 'Morgen;
петък ~ am 'Freitag 'morgen
сутрин |ен, -ни adj = сутрешен
суфикс т, -и pl Gramm 'Suffix п 20
суфлйр|ам, -аш (-ах) uv, v Theat
soufflieren vi <d/hb> auch übertr
суфльор m, -и pl Theat Souffleur [...о:г]
m I*
суфльорск|и adj Theat Souffleur-; - a
будка Souffleurkasten m 5
cyx adj 1. 'trocken auch übertr 2. (сушен)
ge’trocknet; - o грозде ge'trocknete
'Weinbeeren / 16/pl ; (стафиди) Ro-
'sinen / 16/p/ 3. (изсушен) 'ausge¬
trocknet 4. (мършав) 'hager O - и
плодове 'Backobst n 20/sg; ~ и сливи
'Backpflaumen /16/pl
сухар m, -и pl 'Zwieback m 1 od 2
сухо n nur sg 1. 'Trockenes n 26+
2. (суша) 'Festland n 22, Land;
пътувам по ~ zu Land 'reisen vi
<sn> O мятам се като риба на ~
umg übertr das 'Wasser steht mir bis
zum Hals; оставам на - umg übertr in
den Mond 'gucken vi <hb>
сухоежбина f nur sg 'Kaltverpflegung
/17 '
сухожйли|е n, -я pl 'Sehne /16
сухозем|ен, -ни adj Land-; - на гра¬
ница 'Landgrenze/16; ~ ни животни
'Landtiere n 20/pl
сухопът|ен, -ни adj Land*; ~ ни войски
Mil 'Landstreitkräfte pl
су|ча, -чеш (-ках) uv 1. (бозая) 'saugen
v/, vi <S/hb> 2. (усуквам) 'drehen vt,
'zwirnen vr3. (намотавам) 'aufwickeln
vr <a>, 'aufspulen vr <a> <> a
суша
840
мустаците den Bart 'zwirbeln
cyiula / -и pl 1. (време)'Trockenheit
/17, 'Dürre /16 2. (земя) 'Festland
n 22, Land
cyui|ä, -йш (-йх) uv 1. 'trocknen vt
2. (изсушавам) 'austrocknen vt < a >
сушав ad) 'trocken
сушйл|ен, -ни adj 'Trocken-; ~ на
инсталация 'Trockenanlage /16
сушили |я /, -и pl 1. (помещение)
'Trockenkammer /16 2. (инсталация)
'Trockenanlage /16
сушим I а /, -и pl 1. 'Trockenes п 26+,
'trockenes 'Fleckchen п 23; на » im
'Trocknen 2. (постройка) 'Regendach
п 22
сфер|а /, -и pl 1. Л/огА 'Kugel / 16
2. 'Sphäre /16; » на влияние 'Ein¬
flußsphäre
сферйч|ен, -ни adj 'sphärisch
сфинкс (-ът) т, -ове pl Sphinx /12
сформирам, -аш (-ах) uv, v formieren
vt < d >, 'bilden vt
схвана } схващам
схванат adj 1. (парализиран) ge'lähmt,
steif 2. (несръчен) 'ungeschickt
схватк|а / -и pl 1. 'Handgemenge n 23
2. übertr Zusammenstoß m 2
схватлйв adj leicht 'lernend, mit 'guter
'Auffassungsgabe; ~ o дете leicht 'ler¬
nendes Kind n 21, Kind mit 'guter
'Auffassungsgabe; детето e ~ o das
Kind lernt leicht, das Kind hat 'eine
'gute 'Auffassungsgabe
схватливост / nur sg 'gute 'Auffassungs¬
gabe /16
схващ|ам, -аш (-ах) uv; схван|а, -еш
(-ах) V be'greifen vt <21 b>, verste¬
hen vi < 101 b/hb>, 'auffassen vt
<a>; s се 1. ge'lähmt [steif] 'werden
vi < 18/sn >; s се от студ vor 'Kälte
ganz steif 'werden 2. (глас) 'heiser
[rauh] 'werden
схващан|е n, -ия pl 1. 'Auffassung /17,
'Meinung /17; по мое « 'meiner
'Auffassung nach 2. (разбйране)
Ver'stehen n 23/sg 3. (парализйране)
'Lähmung / 17
схем|а / -и pl 'Schema n 24
схематизация / nur sg Schemati'sierung
/17
схематязйр)ам, -аш (-ах) uv, v sche¬
matisieren vt <d>
схематйз|ъм (-мът) m nur sg Sche-
ma'tismus m 11 /sg
схематйч|еи, -ни adj sche'matisch
схлупен adj 'niedrig, ge'duckt
сход|ен, -ни adj 'ähnlich
сходност f nur sg 'Ähnlichkeit /17
сходств|о n, -a pl 'Ähnlichkeit / 17,
'Gleichartigkeit /17/sg
схожд|ам се, -аш се (-ах се) uv 'ähnlich
sein vi <B> (c нещо elw. J), sich
entsprechen vr <16b/Afc>; entspre¬
chen vi (c нещо etw. 3); нашите
характери се - ат 'unsere Charak'tere
sind 'ähnlich [entsprechen sich]; моите
интереси се »ат с твоите 'meine
Inter'essen sind 'deinen 'ähnlich
[entsprechen 'deinen]
схоластика /nur sg Scholastik / 17/sg
схоластйч|ен, -ни adj scholastisch
схрулв|ам, -аш (-ах) uv; схруп|ам, -аш
(-ах) V zer'beißen vt < 21 b >, zer'kauen
vt <b>
схрускв|ам, -аш (-ах) uv; схруск|ам,
-аш (-ах) V 'knackend zer'kauen vt
<b>
сцежд|ам се, -аш се (-ах се) uv; сцед|я се
-йш се (-йх се) v 'ablaufen vi < 9а/sn >,
'abtropfen vi <zjsn>
сцен|а/, -и pl I. Theat 'Bühne /16 auch
übertr, на ~ ата на живота auf der
'Bühne des 'Lebens 2. Theat, Lit 'Szene
/16 auch übertr; правя на някого «
jmdm. 'eine 'Szene 'machen
сценари[й (-ят) m, -и pl 1. Theat
Sze'narium n 312. Film 'Drehbuch n 22
сценарйст m, -и pl 'Drehbuchautor m 9a
сценйч|ен, -ни adj Szenisch
сцепв|ам, -аш (-ах) uv; сцеп|я, -иш (-их)
V zer'reißen vt <21 b>
сцепление n nur sg Phys Kohäsi'on /17
сцепя | сцепвам
счепкв|ам, -аш (-ах) uv; счепк|ам, -аш
(-ах) V 'packen vt, er'greifen vt < 21 b >;
841
съблазнявам
z се sich in die 'Haare ge'raten vr
< ЗЪ/sn >
счепкваи|е n, -ия pl 'Handgemenge n 23,
Prügelei /17; übertr Zu'sammenstoß m 2
счета t считам
счетовод|ен, -ни adj 'Buchungs-; - на
машина 'Buchungsmaschine / 16 O
~ на книга 'Rechnungsbuch n 22
счетоводител (-ят) m, -и pl 'Buchhalter
m 4
счетоводителски adj 'Buchhalter-
счетоводств|о n, -a pl 'Buchhaltung
/17, 'Buchführung /17
счит|ам, -am (-ax) uv; счет|а, -еш
(счетох) v I. 'halten <3> (някого за
jmdn.für-/),befrachten <b> (някого
за jmdn. als 4) 2. der 'Meinung sein vi
< B >; as, че е достатъчно ich bin der
'Meinung, daß es ge'nug ist; z ce
berücksichtigen <b> (c нещо etw.)
O нещо се ~ а за нещо etw. wird für
etw. ge'halten
счукв]ам, -аш (-ax) uv; счук|ам, -аш
(-ах) V zer'stoßen vt < 34b >, zerklop¬
fen vr <b>
счупв[ам, -аш (-ax) uv; счуп|я, -иш (-их)
у 1. zer'brechen vr < 16b>, zerschla¬
gen vt <4b> 2. (крайник) 'brechen vt
<16> O iS веригите die 'Ketten
zer'brechen; iS рекорд 'einen Re'kord
'brechen; z си главата sich den Kopf
'einrennen vr <10a>
съавтор m, -и pl 'Mitautor m 9 a
събар ям, -яш (-ях) uv; съббр|я, -иш
(-их) v 1. (катурвам) 'umwerfen vt
< 16 а > 2. (свалям) her'unterreißen vr
< 21 а >, her'unterwerfen vt < 16 а >
3. (дърво) 'fällen vt 4. (убивам) 'töten
vt 5. (разрушавам) 'einreißen vt
<21 a>, 'abreißen vt <21 a> 6. (от
власт) 'stürzen vr; z се 1. (npe-
катурвам ce) 'umfallen vi <3/sn>,
'Umstürzen vi < a.jsn > 2. (падам) 'fal¬
len vi < 3/srt > 3. (руша ce) Einstürzen
vi <a/sn>
събера f събирам
събеседв!ам, -аш (-ax) uv ein Ge'spräch
'führen
събеседван|е n, -ия pl 'Aussprache/16
събеседни|к nt, -ци pl Gesprächspartner
m 4
събнр|ам, -аш (-ax) uv; събер|а, -еш
(събрах) V 1. 'sammeln vr; z пари
Geld 'sammeln; ä гъби [бйлки] 'Pil¬
ze ['Kräuter] 'sammeln; z пощенски
марки 'Briefmarken 'sammeln; ~
сведения Informati'onen 'sammeln; z
сили'Kräfte'sammeln; z мислите си
'seine Ge'danken 'sammeln; is
народни песни 'Volkslieder 'sammeln
2. (дигам от земята) 'auflesen vt
<19a>, 'aufsammeln vr <a>; събе¬
ри падналите неща lies die her'unter-
gefallenen 'Sachen auf 3. (опаковам)
zu'sammenpacken vt < a >; z вещите
си 'seine 'Sachen zu'sammenpacken
4. (хора) ver'sammeln vr < b >;
(случайно) zu'sammenbringen vt
<24a> 5. (обединявам) vereinigen
vr <b> 6. (доближавам) anein'an-
derdrücken vt <a> 7. (свивам)
zu'sammendrücken vr <a>, Zusam¬
menhalten vt <3a> 8. (побирам)
'aufnehmen vr <!6a> 9. (пестя)
zu'sammentragen vt <4a> 10. Math
zu'sammenzählen vr <a>, ad'dieren
vt < d > O ~ ай си парцалите 'packe
'deine Siebenfachen zu'sammen; - ай
си устата 'halte den Mund; z само
прах nur 'Staubfänger sein vi < B >;
z си ума в главата zur Ver'nunft
'kommen vi <33/sn>; z ce 1. (на¬
трупвам ce) sich 'anhäufen vr < a > 2.
(идвам на едно място) sich versam¬
meln vr <b> 3. (дружа) sich
zu'sammentun vr <38a> (c mit 3)
4. (обединявам ce) sich ver'einigen vr
<b> 5. (при пране) Eingehen vi
<13a/sn> 6. (вмествам ce) hin'ein-
passen vi <z./hb>, hin'eingehen vi
< 13 a jsn>
събвти|е n, -я pl Er'eignis n 27
съблазийтел (-ят) m, -и plVer'führer m 4
съблазнмгтел|ев, -ни adj verführerisch,
verlockend
съблазнявам, -аш (-ax) uv; съблазн|я,
съблазън
842
-йш (-йх) V 1. ver'führen vt < b >
2. (изкушавам) verlocken vt <b>,
ver'führen, in Ver'suchung 'bringen vt
<24>
съблаз|ън / -ни pl Ver'suchung / 17
съблека | събличам
съблекалн|я/, -и pl 'Umkleideraum m 2
съблнч|ам, -аш (-ах) uv; съб|лека, -ле-
чеш (-лякох) V1. (човек) ent'kleiden vt
< b >, 'ausziehen vt < 32 a, h-g >
2. (дреха) 'ausziehen; * ce sich 'aus¬
ziehen vr, sich ent'kleiden vr
съблюдавам, -аш (-ах) uv be'folgen vt
< b >, 'einhalten vt < 3a >, 'achten vt;
x закон ein Ge'setz be'folgen ['ein¬
halten]; x срок 'eine Frist 'einhalten
съболезнование n, -я pl 'Beileid n 20;
изказвам ~ ята си sein 'Beileid 'aus¬
sprechen <16a>
съболезновател|ен, -ни adj 'Beileids-
събор m, -и pl 1. (събрание) Versamm¬
lung / 17, Zusammenkunft / 14;
(среща) 'Treffen n 23 2. Rel Kon'zil
n 20* od3\ 3. (увеселение) 'Volksfest
n 20, 'Jahrmarkt m 2
съборя t събарям
събот|а/, -иpl 'Sonnabend m 1 *, 'Sams¬
tag m 1
събот[ен,-ни 'Sonnabend-; x пазар
'Sonnabendmarkt m 2, Markt am
'Sonnabend; x ден 'Sonnabend m 1*;
в x ден sonnabends
събрани|е n, -я pl 1. Versammlung/17;
партийно x Par'teiversammlung;
профсъюзно x Gewerkschaftsver¬
sammlung; отчетно-изборно x Be-
'rich tswahl versamml ung; квартално
x 'Wohngebietsversammlung; На¬
родно x 'Volksversammlung (bulga¬
risches Parla'ment) 2. (произведения)
'Sammlung/17; пълно x на произве¬
денията 'sämtliche 'Werke pl
събрат m, -я pl 'Bruder m 5, 'Mitbruder,
Ge'fährte m 7; ~ по съдба'Schicksals¬
gefährte
събув|ам, -аш (-ах) uv; събу|я, -еш (-х) v
'ausziehen vt <32 a, h—g >; s се 1.
(обувки) sich die 'Schuhe 'ausziehen vr
2. (чорапи) sich die 'Strümpfe 'auszie¬
hen <> събул се е бос er ist 'barfuß;
събул се е по чорапи er ist in 'Strümp¬
fen
събуден adj 'aufgeweckt
събужд|ам, -аш (-ах) uv; събуд|я, -иш
(-их) V 1. 'wecken vt, 'aufwecken vt
<a> 2. übertr er'wecken vt <b>; x
желания 'Wünsche er'wecken; » ce
'aufwachen vi <a.jsn>, er'wachen vi
< Ъ/sn > auch übertr
събуя t събувам
съвест/nur sg Ge'wissen и 23; будна ~
'waches Ge'wissen; гризе ме съвест¬
та ein 'schlechtes Ge'wissen haben;
работя със ~ gewissenhaft 'arbeiten
vi <hb>; c чиста ~ mit 'reinem
Ge'wissen; свобода на ~ та Ge¬
wissensfreiheit /17; тежи ми нещо на
~ та etw. be'lastet mein Ge'wissen
съвест |ен, -ни adj gewissenhaft О - но
ми е а) ein 'schlechtes Ge'wissen 'ha¬
ben < А > (от, заради wegen 2) b) es
tut mir leid (да направя нещо etw. zu
tun)
съвет m, -и pl 1. (поука) Rat m 1,
'Ratschlag m 2; давам ~ 'einen Rat
'geben < 15 >; искам ~ um Rat 'fra¬
gen 2. Pol Rat; Министерски ~
Mi'nisterrat; градски ~ 'Stadtrat 3.
(съвещателен орган) 'Beirat 4. (сгра¬
да) 'Rathaus n 22; (в село) Gemeinde¬
amt n 22
съветв|ам, -аш (-ах) uv be'raten vt
< 3b >, 'einen Rat 'geben < 15 >; ~ a
го да не отйде er gibt ihm den Rat,
nicht zu 'gehen; x ce sich be'raten vP
сьветнн|к m, -ци pl I. (който дава
съвети) 'Ratgeber m 4; той има
лоши ~ ци er hat 'schlechte 'Ratgeber
2. (член на съвет) 'Ralsmilglied п 21
3. (длъжност) Rat т 1; легационен
х Legati'onsrat; търговски х
'Handelsrat
съветничк|а /, -ир/1. 'Ratgeberin/18
2. (член на съвет) 'Ratsmitglied
п 21; окръжна х 'Mitglied des
Be'zirksrates
843
съгласна
съветск|и adj sowjetisch, So'wjet-;
Съветски съюз Sowjetunion / 17;
Съветска армия Sowjetische
Ar'mee / 16 а, Sowjetarmee; ~ а
република Sowjetrepublik /17
съвещйв|ам се, -аш се (-ах се) uv sich
be'raten vr < 3b >, beratschlagen vi
< Ъ/hb >
съвещанн|е n, -я pl Be'ratung / 17,
Besprechung / 17; производствено
x Produkti'onsberatung; съдът се
оттегля на х das Ge'richt zieht sich
zur Be'ratung zu'rück
съвещателен, -ни adj 1. Be'ratungs-;
~ на зала Be'ratungssaal m 2 2. (съ¬
ветваш) be'ratend; * глас beratende
'Stimme /16; ~ но тяло beratende
'Körperschaft /17
съвземам, -аш (-ах) uv; съвзе | ма, -меш
(-х) V wieder'herstellen vt < а >; % се
1. sich er'holen vr <b>, Wieder zu
sich 'kommen vi <33jsn> 2. (опом-
вам се) sich 'fassen vr
сьвзйм1ам, -аш (-ах) uv = съвземам
сьвйпускни|к т, -ци pl 'Mitabsolvent т 8
съвкуп|ен, -ни adj 1. ge'meinsam
2. (цялостен) Ge'saml-
съвкуплснн|е п, -я pl Vereinigung /17;
(животни) Be'gattung /17, 'Paarung
/17
съвкупно adv 'insgesamt, zu'sammen
съвкупност f nur sg Ge'samlheit /17/sg;
no ~ 'insgesamt, zu'sammen
съвкупна |ам се, -аш се (-ах се) uv;
съвкуп|я се, -йш се (-йх се) v sich
vereinigen vr <b>, Ver'kehr 'haben
< A >: (животни) sich 'paaren vr
съвмест|ен, -ни adj ge'meinsam, ge¬
meinschaftlich
сьвместйм adj ver'einbar
съвместйтелство n nur sg 'doppeltes
'Arbeitsverhältnis n 27
съвокул|ен, -ни adj = съвкупен
съвокуплени|е n, -я pl = съвкупление
съвокупност f nur sg = съвкупност
съвпад|ам, -аш (-ах) uv; съвпадн|а, -еш
(-ах) V 1. (по време) zu'sammenfallen
vi <3a.Jsn> 2. (еднакъв съм) über-
'einstimmen vi < a/Ab >, sich 'decken
vr (c mit 3) 3. Math 'deckungsgleich
sein vi < B >
съвпаденн|е n, -ярП. Zusammentreffen
n 23 2, (еднаквост) Übereinstimmung
/17
съвпадна | съвпадам
съвременен, -ни adj 1. (днешен) 'heu¬
tig, mo'dern, 'jetzig, 'gegenwärtig; x
български книжовен езйк mo'derne
bul'garische Litera'tursprache / 16,
bul'garische Litera'tursprache der 'Ge¬
genwart; ~ на техника mo'derne
'Technik /17 2. (едновременен) 'zeit¬
genössisch
съвременни|k m, -ци pl 'Zeitgenosse m 1
съвременниц а /, -и pl и. съвремен¬
ници |a /, -и pl 'Zeitgenossin /18
съвременност / nu r sg 'Gegenwart
fMjsg, 'heutige Zeit / 17, 'Jetztzeit
/17/*g
съвремие n nur sg 'Gegenwart / 17
съвсем adv 1. (напълно) ganz, ganz und
gar, 'völlig 2. c отрицание überhaupt;
~ не überhaupt nicht
съвъкуплени|е n, -я pl = съвкупление
съвъкупяв|ам се, -аш се (-ах се) uv =
съвкупяв[ам се
съвършен adj voll'kommen, vollendet
съвършено adv voll'kommen, 'völlig
съвършеност /nur sg Vollkommenheit
/17, Vollendung/17
съвършенство n nursg Vollkommenheit
/ 17, Voll'endung / 17; до ~ in
Voll'endung, voll'kommen
съглас|ен, -ни adj 1. 'einverstanden (c
mit 3) 2. (задружен) 'einmütig, 'einig
<C> Gramm x звук Konso'nant m 8,
'Mitlaut m 1
съгласие n nur sg 1. 'Einverständnis n 27;
давам ~ то си sein 'Einverständnis
'geben < 15 >; по взаймно ~ in 'ge¬
genseitigem 'Einverständnis; в знак на
~ zum 'Zeichen des 'Einverständnisses
2. (единомислие) 'Eintracht / 17jsg%
Übereinstimmung / 17; в ~ c in
Übereinstimmung mit 3
съгласи|а f -и pl Gramm Konso'nant
съгласно
844
т 8, 'Mitlaut т 1
съгласно adv 1. (съответно) laut,
entsprechend; - закона laut Ge'setz,
entsprechend dem Ge'setz 2. (дружно)
volkst in 'Eintracht, 'einträchtig
сьгласув[ам, -аш (-ах) uv 1. (коорди-
нйрам) in Übereinstimmung 'bringen
vt <24>, koordinieren vt <d> 2.
(съобразявам се) ab'stimmen vt < a >
(c mit 3) 3. Gramm in Kongru'enz
'bringen; s ce sich abstimmen vr
< а/hb > (c mit 3)
съгласйв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
съглас|я се, -йш се (-йх ce) v 1. sich
'einverstanden er'klären vr < b >; 'ein¬
willigen vi <a/hb> (c in 4) 2. (пот¬
върждавам) 'beistimmen vi <a/hb>,
'zustimmen vi <afhb>
съглашйтелскк adj Pol versöhnlerisch,
kompro'mißlerisch
съглашателство n nur sg Pol Versöhn¬
lertum n 221 sg
съглашени|е n, -я pl Übereinkunft/14,
'Abkommen n 23, Vereinbarung/17;
търговско « 'Handelsabkommen;
Съглашението Hist Entente [ö'tä:t]/
16
съглашенски adj Hist En'tente-
съглбдам | съглеждам
съгл£дв|ам, -аш (-ах) uv = съглеждам
съгледвач т, -и pl 'Kundschafter т 4,
'Späher т 4
съглежд|ам, -аш (-ах) uv съглед|ам,
-аш (-ах) v 1. (вйждам) er'blicken vt
<b>, Sehen vt <19> 2. (забеляз¬
вам) be'merken vr < b >
съграждам, -аш (-ax) uv; съград|я, -йш
(-йх) v er'richten vt < b >, er'bauen vt
<b>
съгражданин m, -и pl 'Mitbürger m 4
сьгрешйв!ам, -аш (-ax) uv = сгре-
шавам
‘съд (*iT) т, -ове pl 1. Ge'faß п 20;
глинен - 'Tongefäß; кръвоносен -
'Blutgefäß 2. (съдини) nur pl Ge'schirr
п 20; емайлирани - ове E'maillege-
schirr; мия -ове Ge'schirr 'abwa¬
schen <4а> О плавателен - Schiff
п 20; скачени - ове Phys kommu¬
nizierende Ge'faße pl
2съд (-ът) т, съдилища pl Jur 1. Ge*
'rieht; п 20; военен - Militärgericht;
върховен - 'Oberstes Ge'rieht; дру¬
гарски - а) (в предприятие) Коп-
'fliktkommission / 17 b) (в квартал)
'Schiedskommission; давам някого
под - jmdn. bei Ge'richt verkla¬
gen < b >; призовавам пред - ä vor
Ge'richt 'laden vt <4> 2. (сграда)
Ge'richt, Ge'richtsgebäude n 23
съдба fnur sg 'Schicksal n 20, Ge'schick
n 20
съдбин|а/, -й pl 'Lebensweg m 1
съдбов|ен, -ни adj Schicksalhaft
съдбонос|ен, -ни adj verhängnisvoll,
fa'tal
съдеб|ен, -ни adj Ge'richts-; - на зала
Ge'richtssaal m 2; -на медицйна
Ge'richtsmedizin /17; « заседател
'Schöffe m 8; я изпълнител Ge'richts-
vollzieherm4; * процес Ge'richtspro-
zeß m 1; - ни разноски Ge'richtsko¬
sten pl\ - но заседание Ge'richtsver-
handlung/17
съдействие n nur sg Unterstützung/17;
оказвам - Unterstützung ge'währen
<b>
съдействув|ам, -аш (-ax) uv unterstüt¬
zen <b> (на някого jmdn.); (до¬
принасям) 'beitragen (за zu J)
съдене n nur sg Verhandlung / 17,
Verurteilung /17
съднйск|и adj 1. Richter-; - а длъж¬
ност 'Richteramt n 22 2. 'richterlich;
- o решение 'richterliche Entschei¬
dung/ 17, 'Richterspruch m 2
съдййство n nur sg 1. (професия)
'Richteramt n 22, Be'ruf m 1 des
'Richters 2. (вейчки съдии) 'Rich¬
ter pl
съднлищ[е n, -a pl * 2съд
съдимост / nur sg Jur. свидетелство за
- polizeiliches 'Führungszeugnis
n 27
съднн|а / -и pl Ge'faß n 20; nur pl
Ge'schirr n 20
845
съжителство
съдйр|ам, -аш (-ах) uv; съдер|а, -еш
(съдрах) V zer'reißen vt <21 b>;
(правя на парцали) zer'fetzen vt < b >
съдия m, съдии pl 1. 'Richter m 4;
~-изпълнител Gerichtsvollzieher m
4; ~ -следовател Untersuchungs¬
richter 2. Sport 'Schiedsrichter
съдни|к m, -ци pl 'Richter m 4
съдоклад nt, -и pl 1. (писмено) 'Gegen¬
bericht m, I 2. (реферат) Korreferat
n 20
съдопроизводство n nur sg 'Rechtspre¬
chung /17
съдоустройство n nur sg 'Rechtswesen
n 23
сьдружи|е n, -я pl 1. Wirtsch 'Teilha¬
berschaft / 17; (дружество) Gesell¬
schaft / 17 2. nur sg (съгласие) Ge¬
meinschaft /17
съдружия |к m, -ци pl 'Teilhaber m 4 (в
an 5)
сьдружиически adj 'Teilhaber-
съдьрж|ам, -аш (-ах) uv ent'halten vt
<3b>; s ce ent'halten sein
съдържание n nur sg 1. 'Inhalt m 1 2. (в
книга) 'Inhaltsverzeichnis n 27
съдържател (-ят) m, -и pl 'Inhaber m 4,
Besitzer nt 4
съдържател|ен, -ни adj 'inhaltsreich,
ge'haltvoll
съдържателност / nur sg Tnhaltsreich-
tum m 3, Ge'halt m 1
съд|я, -иш (-йх) uv 1. Jur 'richten v/,
'urteilen vi <hb> 2. (давам под
съд) verklagen vt <b> 3. (осъждам)
volkst verurteilen vt <b> 4. (оценя¬
вам) be'urteilen < b > (за нещо etw.),
'urteilen vi <hb> (за 'über 4); s ce
prozessieren vi < d/hb > (c 'gegen 4 )
съединени!е n, -я pl 1. Vereinigung/17,
Verbindung/17; химическо ä 'che¬
mische Ver'bindung 2. Mil Ver'band m
2 O късо 8 El 'Kurzschluß m 2; ~ ето
прави ейлата 'Einigkeit macht stark
съединител|ен, -ни adj Ver'bindungs-,
'Binde-; Gramm kopula'tiv; ~ но зве¬
но Verbindungsglied« 21, 'Bindeglied;
~ на тъкан Anat 'Bindegewebe n 23
сьединяв|ам, -аш (-ах) uv; съедин|я,
-йш (-йх) V 1. verbinden vt <27b>;
правата АБ ~ а двете точки die
Ge'rade AB verbindet 'beide 'Punkte;
общата цел ни ~ a das ge'meinsame
Ziel verbindet uns 2. (обединявам)
vereinigen vt <b>; ä две пред¬
приятия в едно zwei Be'triebe zu 'ei¬
nem vereinigen; s ce 1. sich ver¬
binden vr <27b> 2. (обединявам ce)
sich vereinigen vr < b > (в zu 3)
съест|еи, -ни adj 'eßbar, 'Nahrungs-;
- ни продукти 'Nahrungsmittel
n 23Ipl
съжалени|е n, -я pl 1. (състрадание)
'Mitleid n 20/sg, 'Mitgefühl n 20 (към
für 4, mit 3) 2. (жалост) Be'dauern
n 23/sg O за 8 'leider
сьжалйтел|ен, -ни adj be'dauemd
съжаля» |ам, -аш (-ах) uv; съжал|я,
-йш (-йх) V1. (съчувствувам) 'Mitleid
'haben <А> (някого mit jmdm.),
be'mitleiden vt <b>, be'dauern vt
<b> 2. nur uv (изпйтвам жалост)
be'dauern vi < Ъ/hb >, leid tun vi
< 38/Ah >; 8, че не отйдох ich be-
'dauere [es tut mir leid), daß ich nicht
ge'gangen bin; s за парйте um das
Geld tut es mir leid; s ce 'Mitleid
'haben (над mit 3)
сьждени|е n, -я pl 1. Phil 'Urteil n 20
2. (преценка) 'Einschätzung /17, 'Ur¬
teil (no 'über 4)
съживнтел|еи, -ни adj be'lebend
съживяв ам, -аш (-ах) uv сьжив|я, -йш
(-йх) V 1. (оживявам) 'wieder zum
'Leben er'wecken vt <b> 2. übertr
be'leben vt <b>; s ce 1. (оживявам)
'wieder zum 'Leben er'weckt 'werden vi
<18jsn>\ übertr 'wieder 'aufleben vi
<a/sn> 2. (ставам nö-жив) sich be¬
'leben vr <b>
съжител (-ят) m, -vipl\. (съгражданин)
'Mitbürger m 4 2. (съквартирант)
'Mitbewohner m 4
съжителство n nur sg Zusammenleben
n 23/sg-, мйрно - 'friedliches Zusam¬
menleben
съжителствувам
846
сьжйтелствув|ам, -аш (-ах) uv 1. (жи¬
вея) zu'sammen 'leben vi <hb> 2.
(съществувам) zu'sammen exi'stieren
vi <djhb>
сьзаклятн|е n, -я pl Verschwörung/17
съзаклятия | к m, -ци />/Verschwörer m 4
сьзаклятнич|а, -иш (-их) uv 'eine
Ver'schwörung 'anzetteln <a>, Ver¬
schwörungen 'anzetteln
сьзаклятнически adj VerSchwörer-
съзвезди|е n, -я pl Astr 'Sternbild n 21,
Ge'stirn n 20
съзвуч|ен, -ни adj har'monisch, 'wohl¬
klingend
съзвучи|е n, -я pl 1. (хармония) Har-
mo'nie /16 a 2. Lit 'Gleichklang auch
übertr Ob ж c in 'Einklang mit, in
Übereinstimmung mit
съзвучност / nur sg Harmo'nie / 16 a,
'Wohlklang m 2
сьздав|ам, -аш (-ах) uv; съз|дам, -да¬
деш (-дадох) v 1. Schaffen vf < 1 >; ж
произведение ein Werk Schaffen; ж
безпокойствие 'Unruhe Schaffen 2.
(направям) er'schaffen vt <lb> 3.
(основавам) 'gründen vt 4. (причи¬
нявам) be'reiten vt < b >, er'zeugen vt
<b>; s ceentstehen vi <10,b/sn>
сьзд&ни|е n, -я pl 1. 'Schöpfung/17 auch
übertr 2. (живо същество) Ge'schöpf
n 20
създател (-ят) m, -и pl 'Schöpfer m 4
auch Rel
гьздърм|а/, -й pl = саздърма
съзерцав|ам, -аш (-ах) uv be'trachten vf
< b >, 'anschauen vt < a >
сьзерцанн|е и, -я pl Befrachtung /17
сьзерцател (-ят) m, -и pl Befrachter m 4
съзерцател ен, -ни adj beschaulich
съзидам T съзйждам
съзидателен, -ни adj Schöpferisch,
'aufbauend
сьзйжд|ам, -аш (-ах) uv; съзйд|ам, -аш
(-ах) V 'aufbauen vt < а >, er'bauen vt
< b >, er'richten vf < b >
сьзйр|ам, -аш (-ах) uv; съзр|а, -еш (-ях)
V 1. er'blicken vt <b> 2. (долавям)
er'kennen vt <10b>
сьзнав|ам, -аш (-ах) uv; съзна|я, -еш
(-х) v I. sich be'wußt 'werden vi
< 18jsn> (нещо'einer 'Sache)2. (раз¬
бирам) er'kennen vf < 1 Ob >; s cezu
sich 'kommen vi <33/sn>
съзнание n nur sg Be'wußtsein n 23fsg;
класово ~ 'Klassenbewußtsein; ид¬
вам в » zu Be'wußtsein 'kommen vi
< 33/sn>; загубвам das Be'wußt¬
sein ver'lieren < 32b >
съзнателен, -ни adj be'wußt
съзнателност f nur sg Be'wußtheit /
17Jsg; (съзнание) Be'wußtsein n 23 /sg
съзная f съзнавам
съзоряв|а се (-а се) uv; съзор|й се (-й се)
у unpers hell 'werden vi < 18jsn >
съзра | съзирам
сьзряв|ам, -аш (-ах) uv; съзр|ея, -ееш
(-ях) V her'anreifen vi < а jsn >
съизмерим adj vergleichbar
сьйменни1к т, -ци pl 'Namensvetter т 4
ськвартал|ец т, -ци pl 'Mitbewohner
т 4 des 'Viertels; той е мой ж ег
wohnt in 'meinem 'Wohnviertel
съквартирант m, -и pl 'Mitbewohner
m 4; (в една стая) 'Zimmergenosse
ськласни[к m, -ци pl 'Klassenkamerad
m 8
ськлет m nur sg volkst Nervosi'tät
/17jsg, 'Unruhe/ 16; ~ ми e ich bin
schon ganz ner'vös; хвана ме ~ от
чакането das 'Warten hat mich ganz
ner'vös ge'macht
съкооператор m, -и pl 'Mitglied n 21 der
'gleichen Genossenschaft; той е мой
- er ist 'Mitglied der 'gleichen Ge¬
nossenschaft wie ich
ськратяв|ам, -аш (-ах) uv = съкра¬
щавам
съкратен adj 'kürzer, ver'kürzt, ge-
'kürzl; ~ и срокове verkürzte Termi¬
ne pl; по - ата процедура im 'Eilver-
fahren
ськращав|ам, -аш (-ах) uv; съкрат|я,
-йш (-йх) V 1. (пространствено, по
време) 'abkürzen vf <а>; ж пътя
den Weg 'abkürzen 2. (по брой) 'kür¬
zen vf auch Math; ж броя на
847
сънен
работниците die Zahl der 'Arbeiter
'kürzen; * речта die ‘Rede 'kürzen
3. (уволнявам) entlassen vt <3b>;
съкратили са счетоводителя шап hat
den 'Buchhalter ent'lassen
съкращени|е n, -я pl 1. (съкращаване)
'Kürzung /17 2. (уволнение) Entlas¬
sung /17 3. Ling 'Abkürzung /17
съкровен adj ge'heim, in'tim
съкровиш|е n, -a pl Schatz m 2;
държавно « 'Staatsschatz
съкр6вищ|ен, -ни adj Schatz-
съкровищннц|а /, -и pl 'Schatzkammer
/16
съкрушав|ам, -аш (-ах) uv; съкруш|а,
-йш (-йх) V 1. (душевни свойства)
'brechen v/ < 16 >; « волята му
'seinen 'Willen 'brechen 2. (огорча¬
вам) 'niederschmetternd sein vi < B>'
вестта го съкруши die 'Nachricht war
für ihn 'niederschmetternd 3. (уни¬
щожавам) zerschmettern vt < b >; »
ce 'brechen vi < 16/sn >; ~a ce
сърцето das Herz bricht
съкрушение n nur sg Ge'brochenheit /17
съкрушителен, -ни adj 1. (унищо-
жйтелен) ver'nichlend, zerschmet¬
ternd 2. übertr 'niederschmetternd, 'un¬
heilvoll
съкьлдйсв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
съкълдйс|ам се, -аш ce (-ax ce) v volkst
ner'vös ['unruhig] 'werden vi < 18Jsn>
сълза /, сълзи pl 'Träne / 16; като ~
klar wie 'eine 'Träne; крокодйлски
сълзи Kroko'dilstränen; лея сълзи
'Tränen ver'gießen < 32b > O момина
~ Bot 'Maiglöckchen n 23
сълзен, сълзни adj 'Tränen-; сълзни
жлезй Anat 'Tränendrüsen pl
сълзлйв adj 1. (плачлив) 'weinerlich
auch übertr 2. (мокър от сълзи) 'trä¬
nenfeucht, 'tränennaß O ~ газ 'Trä¬
nengas n 20
сълз|я, -йш (-ях) uv 1. (око) 'tränen vi
<hb> 2. (капя) 'tropfen vi <hb>
съм Hilfs- od Existenzialverb sein vi
<B>
съмахаленец и. съмахлен|ец m, -ци pl
= съкварталец
сьмв|а (-a) uv; съмн|е (-ä) v unpers hell
'werden vi < 18/sn>, Tag 'werden; s
ce hell 'werden, Tag 'werden; в 5 часа
вече ce s um 5 Uhr wird es schon hell
съмване n nur sg 'Morgengrauen n 23/sg,
'früher 'Morgen m 4, 'Hellwerden
n 23/sg\ на - im 'Morgengrauen
съмишлеин[к m, -ци pl 1. 'Gleichge¬
sinnter ml*, Gesinnungsgenossem 7
2. (привърженик) 'Anhänger m 4
съмнало n nur sg 'Morgengrauen n
23/sg, 'Hellwerden n 23/sg; no ~ im
'Morgengrauen
съмне t съмва
съмненн|е n, -я pl 1. 'Zweifel m 4; без *
'ohne 'Zweifel, 'zweifellos; няма s es
be'steht kein 'Zweifel 2. (неувереност)
Be'denken n 23 3. (подозрение) Ver¬
pacht m l/sg
съмнйтел|ен, -ни adj 1. 'zweifelhaft
auch übertr; 'unsicher 2. (изразяваш
съмнение) 'zweifelnd 3. (подозрите¬
лен) ver'dächtig O «но e es ist zu
be'zweifeln
съмнйтелност/nur sg 'Zweifelhaftigkeit
/17
съмняв|ам, -аШ (-ax) uv umg 'Zweifel
'wecken (някого bei jmdm.); * ce 1.
'zweifeln vi <hb> (в an 3), be'zweifeln
< b > (в нещо etw.) 2. (заподозйрам)
ver'dächtigen <b> (в някого jmdn.)
‘сън (-ят) m nur sg 1. Schlaf m 1 /sg;
дълбок ~ 'tiefer Schlaf; зймен ~
'Winterschlaf; капнал съм за ~ nach
Schlaf 'lechzen vi <hb>; не ме хва¬
ща [лови] ~ 'keinen Schlaf 'finden
< 27 >; първи - 'erster Schlaf 2. (лек
~) 'Schlummer m 4 auch übertr;
природата лежй в дълбок ~ die
Na'tur liegt in 'tiefem 'Schlummer
3. (умора) 'Müdigkeit /17; - ми
затваря очйте 'Müdigkeit schließt mir
die 'Augen
2сьн (-ят) m, -ища pl (съновидение)
Traum m 2
сьнароднн|к m, -ци pl 'Landsmann m 3
1 сънен adj 'schläfrig, ver'schlafen
сънен
848
2сън|ен, -ни adj 1. (сънлив) 'schläfrig,
ver'schlafen 2. (приспивен) 'einschlä¬
fernd 3. (при сънуване) Traum-; ~ но
видение 'Traumbild п 21 О ~на
болест Med 'Schlafkrankheit /17
сънлив adj 1. 'schläfrig, ver'schlafen
2. übertr 'schlafmützig
сънлив|ец m, -ци pl 'Schlafmütze /16
сьнлйвост / nur sg 'Müdigkeit / \l/sg,
'Schläfrigkeit / lljsg
съновидени е л, -я pl 'Traumbild n 21
cbHOTBÖpjeH, -ни adj 'einschläfernd,
Schlaf-; ~ но средство 'Schlafmittel
n 23
сьнув|ам, -am (-ax) uv 'träumen vi
<hb> (нещо von etw. 3)
сънно n nur sg 'Sandmann m 3
сьображенн|е n, -я pl 1. Überlegung /
17, Er'wägung/17 2. (причина) Grund
m 2; по лични ~ я aus persönlichen
Gründen O вземам в * berücksichti¬
gen vt < b >, in Er'wägung 'ziehen vt
<32, h-g>
съобраз|ен, -ни adj im 'Einklang 'ste¬
hend (c mit 3), entsprechend (c нещо
etw. 3)
съобразителен, -ни adj 1. 'umsichtig,
über'legt 2. (ловък) 'wendig
съобразйтелност / nur sg Über'legtheit
fll/sg, 'Umsicht / 17, 'Wendigkeit
/17/J*
съобразно adv entsprechend (c нещо
etw. 3)
съобразявам, -am (-ax) uv; съобраз|я,
-йш (-йх) v 1. (разсъждавам) sich
überlegen vr <b> 2. (пресмятам)
er'wägen vr < 6b > 3. (решавам, раз¬
бирам) entscheiden vt <23b>, be¬
greifen vt < 21 b > 4. (съгласувам) in
Übereinstimmung 'bringen vt <24>,
vereinbaren vt < b > (c mit 3); s ce
berücksichtigen <b> (c нещо etw.)
съобщав ам, -am (-ax) uv; съобщ|я, -йш
(-йх) v 1. 'milteilen vr <a> 2. (док¬
ладвам) be'richten <b> (за нещо
etw. od 'über etw. 4) 3. (свързвам) nur
uv verbinden vt <27b>; 8 ce
verbunden sein vi < B >
сьобщени|е n, -я pl 1. 'Mitteilung / 17,
'Nachricht /17 (за 'über 4, von 3) 2.
(връзка) Verbindung/17; средства за
ж Kommunikati'onsmittel n 23; въз¬
душни ~ я 'Luftverbindungen pl; те¬
лефонни ~ я 'Fernsprechverbindungen;
Министерство на ~ ята Ministerium
n 28 für 'Post- und ' Femmeldewesen
сьобщйтел|ен, -ни adj Kommunikati-
'ons-; Ver'kehrs- und 'Nachrichten-;
~ на мрежа Ver'kehrs- und 'Nach¬
richtennetz n 20; ~ ни средства Kom¬
munikati'onsmittel n 23; ~ но об¬
служване 'Femsprech- und 'Fern¬
schreibleistungen / 17/p/
съоръжав ам, -am (-ax) uv; съоръж|а,
-йш (-йх) v 'ausrüsten vr < а > (c mit 3)
съоръжени|е n, -я pl 1. 'Ausrüstung/17,
.'Anlage /16 2. (прибор) Ge'rät n 20
3. (принадлежност) 'Zubehör n 20,
'Zubehörteil n 27
съответ|ен, -ни adj entsprechend (на
нещо etw. 3)
съответно adv in Übereinstimmung (c
mit 3), entsprechend (c od на нещо
etw. 3)
съответствие n, -я pl Entsprechung
/ 17, Übereinstimmung / 17 (между
'zwischen 3; c mit 3); в s c in
Übereinstimmung mit 3
сьответствув|ам, -am (-ax) uv entspre¬
chen vi < 16b/hb> ; in Übereinstim¬
mung sein vi <B> (на mit 3)
съотечественик m, -ци pl 'Landsmann
m 3 .
сьотносйтел|ен, -ни adj 1. ein'ander
be'dingend, korrela'tiv 2. Gramm kor-
rela'tiv
съотносйтелност f nur sg 'wechselseitige
'Abhängigkeit/17, Korrelalivi'lät/17
съотношение n, -я pl 'Wechselbeziehung
/ 17, Verhältnis n 27; ä на сйлите
'Kräfteverhältnis
съперни|к т> -ци pl 1. Ri'vale m 7,
Konkur'rent m 8 2. (при жена) 'Ne¬
benbuhler m 4
сьперннц|а /, -и pl 1. Ri'valin / 18,
Konkur'rentin / 18 2. (при мъж) 'Ne-
849
сърдечно
benbuhlerin /18
сьперннч|а, -иш (-их) uv 'wetteifern vi
<hb>, konkurrieren vi <d/hb>, ri¬
valisieren v/ <d/hb> (c, на mit 3)
съперничества n, -a pl 1. Rivali'tät/17,
Konkurrenz/17 2. (борба) 'Wettstreit
m 1, 'Wettkampf m 2 (за um 4)
съпл£мешш|к m, -ци pl 'Angehöriger
m 7+ des 'Stammes; ваш x e er ist
'Angehöriger 'eures 'Stammes
съпоставнтел | ен, -ни adj vergleichend
konfronta'tiv auch Ling
съпоставк а / -и pl Ver'gleich m 1,
Gegenüberstellung /17
съпостав|ям, -яш (-ях) uv; съпостав|я,
-иш (-их) V gegen'überstellen < а > (с
нещо etw.), vergleichen vt <21b> (c
mit 3)
съприкосновение n nur sg Be'rührung
/17, Kon'takt m 1; влизам в ~ in
Be'rührung 'kommen vi <33jsn>
съпритежател (-ят) m, -и pl 'Mitbesitzer
m 4
сьпритежателски adj 'Mitbesitzer-; ~
дом 'Wohnhaus n 22 mit 'Eigentums¬
wohnungen
сьпровбд m nur sg Begleitung / 17
auch Mus
съпроводителна, -ни adj Be'gleit-; - но
писмо Begleitbrief m I
съпров6жд|ам, -am (-ax) uv; съпро-
вод|я, -иш (-их) v be'gleiten vt <b>
auch Mus; x ce be'gleitet 'werden vi
< 18/sn>
съпротива /nur sg 'Widerstand m 2 auch
Pol; оказвам - 'Widerstand 'leisten
съпротивителни, -ни adj 'Widerstands-;
- но движение Pol 'Widerstandsbe¬
wegung/ 17
съпротивление n, -я pl 'Widerstand m 2
auch Phys; x на въздуха 'Luftwider¬
stand
съпротивяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
съпротив|я се, -йш се (-йх се) v 'Wi¬
derstand 'leisten auch Pol (на, протйв
'gegen 4); sich wider'setzen vr < b > (на
od протйв някого od нещо jmdm. od
etw.)
54 Wtb. Bulg-Dt.
сьпру|г nt, -зи pl 'Gatte m 7, 'Ehemann
m 3, Ge'mahl m 1; ~ зите die 'Eheleute
съпруг ja /, -и pl 'Gattin /18, 'Ehefrau
/17, Ge'mahlin m 18
сьпружеск|и adj 'Gatten-, 'Ehe-; ~a
вярност 'eheliche 'Treue / 16/sg; ~ a
двойка 'Ehepaar n 20; x живот 'Ehe¬
leben n 23
сьпътствув|ам, -аш (-ax) uv be'gleiten
vt <b>
сър m nur sg Sir [sce:]
съразмерНн, -ни adj 1. (пропорцио¬
нален) proportio'nal (c zu 3) 2. (си¬
метричен) 'ebenmäßig, sym'metrisch
съразмерност f nur sg 1. (пропорцио¬
налност) Proporti onali'tät/17 2. (си-
метрйчност) 'Ebenmäßigkeit / 17,
Symme'trie / 16 a
сьратин|к m, -ци pl 'Kampfgefährte
m 7, 'Mitstreiter m 4
сърб ам, -аш (-ax) uv 1. (от чаша)
'schlürfen v/ 2. (с лъжйца) 'löffeln vt О
х попарата übertr die 'Suppe selbst
'auslöffeln <a>
сърбеж m, -и pl 'Jucken n 23/sg; Med
'Juckreiz m 1; усещам - ein 'Jucken
['einen 'Juckreiz] 'spüren
сьрб|й, (-я) uv nur 3. Pers 'jucken vi
<hb>; x ме кожата die Haut juckt
mich; % ме es juckt mich O x ме
езйкът übertr 'seine 'Zunge nicht im
'Zaume 'halten 'können vi < 36/hb >
сърб|ии m, -и pl 'Serbe m 1; лужйшки
x 'Sorbe m 7
Сърбия /'Serbien n 23
сърдеч|ен, -ни adj 1. Anat Herz-; x
мускул 'Herzmuskel m 10; x удар
'Herzschlag m 2 auch Med; ~ на дей¬
ност 'Herztätigkeit /17; - ни заболя-
вания 'Herzkrankheiten pl 2. (лю¬
бовен) 'Herzens-; моите - ни рабо¬
ти 'meine 'Herzensangelegenheiten pl
3. (йскрен)'herzlich; х поздрав'herz¬
licher Gruß m 2; - на благодарност
'herzliche 'Dankbarkeit/11/sg; herz¬
licher Dank m 1 /sg 4. (сърцат)
be'herzt
сърдечно adv 'herzlich
сърдечност
850
сърдечност/nur sg 'Herzlichkeit f\7/sg
сърдит adj 'zornig, 'böse, 'ärgerlich; ~
поглед 'zorniger Blick ml; * човек
'zorniger ['ärgerlicher] Mensch m 8; ~
ми e er ist mir 'böse, er ist 'böse auf
mich
сърд я, -иш (-йх) uv er'zürnen vt < b >,
'zornig 'machen vt, 'ärgern vt; s
ce 1. sich 'ärgern vr, 'zornig sein vi
< B > 2. (скаран съм) 'böse sein
(на някого jmdm.)
съребрен adj 'Seiten-; роднини по ~ a
линия Verwandte pl in der 'Seiten¬
linie
съревновавам ce, -am ce (-ax ce) uv
'wetteifern vi <hb> (c mit 3); (нами¬
рам се в съревнование) im 'Wettbe¬
werb 'stehen vi < 16/hb> (c mit 3)
съревнование n, -я pl 'Wettstreit m 1 (c
mit 3); Wirtsch 'Wettbewerb m 1
съредактор m, -и pl 'Mitredakteur m 4
сърн а f -й pl Zool Reh n 20
сърнел|а f -и pl Para'solpilz m 1
сърнен adj Reh-
сърнец m, срънцй pl Zool 'Rehbock m 2
сърп (-ът) m, -ове pl 'Sichel/16; ~ и чук
'Hammer und 'Sichel
сърповнд|ен, -ни adj 'sichelförmig
сърцат adj be'herzt
сърц|6л, -äp/Herz n (-ens, -en) O без x
'lustlos; дойде ми x на място jetzt
bin ich 'wunschlos 'glücklich; имам на
x а) (обичам) ins Herz geschlossen
'haben vi < A > b) (тревожа) das Herz
schwer 'machen; къса ми се ~ ето die
'Seele kann 'einem weh tun; мед ми
капе на ~ ето 'restlos zu'frieden sein vi
<B>; на гладно х auf'leeren'Ma¬
gen; на драго х mit 'freudigem 'Her¬
zen; нямам х 'keine Lust 'haben (за
Hemozuetw. J); от все x von'ganzem
'Herzen; откривам ~ ето си на
някого jmdm. sein Herz 'öffnen; no x
nach 'eigenem Er'messen; c леко x
'leichten 'Herzens; c открито x 'of¬
fenherzig; със x mit innerer 'Anteil¬
nahme; турям си на x sich zu'Herzen
'nehmen vi < 16 >; широко x 'weites
'Herz; яд ми капе на ~ ето sich
schwarz 'ärgern vr
сърцебиене n nur sg 'Herzklopfen n 23/sg
сърцебол m nur sg volkst 'Magendrük-
ken n 23, 'Leibschmerzen pl
сърцевнд|ен, -ни adj 'herzförmig
сърцевина /nur sg 1. Bot Mark n 20/sg
2. (вътрешност) 'Inneres n 26+, 'Herz¬
stück n 20 auch übertr
сърцераздирателен, -ни adj 'herzzerrei¬
ßend, 'herzerweichend
СЪС t C
съсв|ам, -аш (-ax) uv; съсн|а, -еш (-ax) v
'zischen vi <hb>
съсед m, -и pl 'Nachbar m 4
съсед ен, -ни adj be'nachbart, 'Nach¬
bar-; ~ на къща 'Nachbarhaus n 22
съседк[а/, -и pf'Nachbarin/18
съседск|и adj 1. (на съсед) 'Nachbar-,
des 'Nachbarn; x двор 'Nachbarhof
m 2; ~ oto момче der 'Junge m 7 des
'Nachbarn 2. (като съседи) 'nach¬
barlich; x отношения 'nachbarliche
Beziehungen pl
съседство n nur sg 'Nachbarschaft /17
съсека | съсйчам
съсел m, -и pl Zool 'Siebenschläfer m 4
съселян ин m, -и pl 1. 'einer, der aus dem
'gleichen Dorf stammt; той е мой x er
stammt aus dem 'gleichen Dorf wie ich
2. 'Mitbewohner m 4 des 'Dorfes
съсипател[ен, -ни adj zer'mürbend,
er'müdend; (разрушителен) zerstö¬
rend
съсйпв|ам, -аш (-ax) uv; съсйп|я, -еш
(-ах) v 1. (разрушавам) ver'heeren vi
< b >, zer'stören vt < b > 2. (похабя¬
вам) ka'puttmachen vi < a > auch
übertr 3. (опропастявам) zu'grunde
'richten vi <a>, rui'nieren vi <d>;
x ce sich zer'mürben vr < b >, sich
'fertigmachen vr <a>
съсипйя / nur sg Ru'in m 1 */sg
съсйпнн|к m, -ци pl Ver'derber m 4
съсипя t съсипвам
съсйрв|ам, -аш (-ax) uv; съсйр|я, -иш
(-их) V zum Ge'rinnen 'bringen vi
< 24 >, ge'rinnen 'lassen vi < 3/hb >;
851
сътрудник
х се ge'rinnen vi < 26 Ь/sn >
съсйч|ам, -аш (-ах) uv; със|ека, -ечеш
(-якох) V 'niederhauen vt < а >, 'nie¬
dermetzeln vt <а>
съскав adj 'zischend; ~ а съгласна Ling
'Zischlaut т 1; ~ изговор 'zischende
'Aussprache /16
съск|ам, -аш (-ах) uv 'zischen vi < hb >
съслов ен, -ни adj 'Standes-, 'ständisch;
~ ни интереси 'Standesinteressen pl
съслови|е n, -я pl Stand m 2; граждан¬
ско « 'Bürgerstand
съсна t съсвам
съсредоточавам, -аш (-ах) uv; съсре¬
доточа, -йш (-йх) V konzen'trieren
<d> (нещо върху нещо etw. auf
etw. 4)
съсредоточен adj konzen'triert
съсредоточеност / nur sg Konzen¬
tration /17
състав m, -и pl 1. (хора) Be'stand m 2;
личен ~ a) Personalbestand b) (от¬
дел) Personalabteilung/17; числен ~
'zahlenmäßiger Be'stand 2. (на вещи)
Zusammensetzung/17; химйчески ~
'chemische Zusammensetzung
състав|ен, -ни adj zum Be'stand [zur
Zusammensetzung) ge'hörig; ~ на
част Bestandteil m 1 O сложно ~ но
изречение Gramm 'Satzverbindung
/17
съставител (-ят) m, -и pl Herausgeber
m 4; (автор) Ver'fasser m 4
съставк|а f, -и pl Bestandteil m 1
състав|ям, -яш (-ях) uv; състав|я, -иш
(-их) V1. zu'sammenstellen vr < а >; *
група 'eine 'Gruppe zu'sammenstellen;
« списък 'eine 'Liste zu'sammenstel-
len 2. (направям) 'anfertigen vt <a>;
x план 'einen Plan 'anfertigen
3. (представлявам) 'darstellen vt
<d> 4. (за колйчества) 'ausmachen
vt < a >; това ~ я половйната das
macht die 'Hälfte aus O x акт 'eine
'Anzeige erstatten <b>; «си
мнение sich 'eine 'Meinung 'bilden vr
състаряв|ам, -аш (-ах) uv; състар|я,
-йш (-йх) V 'vorzeitig 'altern 'lassen vt
<3jhb>, alt 'machen vt; x ce 'altern
vi <sn>, alt 'werden vi < 18jsn>
състезав|ам се, -аш ce (-ax ce) uv 'wett¬
eifern vi <hb> (c mit J); Sport an
'einem 'Wettkampf [an 'Wettkämpfen]
'teilnehmen vi < 16ajhb>; на пистата
се ~ аха трима спортисти auf der
Bahn 'kämpften drei 'Sportler
състезание n, -я pl 'Wettstreit m 1;
Sport 'Wettkampf m 2; плувни ~ я
'Schwimmwettkämpfe
състезател (-ят) m, -и pl 'Wettkämpfer
m 4; (спортйст) 'Sportler m 4
състо|й се (-я ce) «v nur 3. Pers
1. (съдържа) be'stehen vi < 101 b/hb>
(от aus 3) 2. (става) 'stattfinden vi
<21a/hb> O работата се ~ й в след¬
ното die 'Sache be'steht in 'folgendem
състояние n, -я pl 1. 'Zustand m 2
2. (богатство) Ver'mögen n 23 O агре¬
гатно « Phys Aggre'gatzustand; в «
съм 'fähig sein vi <B>, in der 'Lage
sein
състоятелен, -ни adj ver'mögend
състрадание n nur sg 'Mitleid n 20
състрадателен, -ни adj 'mitleidig, 'mit¬
fühlend
сьстудент m, -и pl 'Studienkollege m 7,
Kommili'tone m 7
cbcyxpIflM, -яш (-ях) uv; съсухр|я, -иш
(-их) v 'austrocknen vt <a>; x ce
'austrocknen vi <a/sn>
съсъ|к m, -ци pl 'Zischen n 23/sg
сьсъхв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
cbcixHla ce, -ein ce (-ax ce) v 'austrock¬
nen vi <a)sn>
сътворение n nur sg Er'schaffung /17;
'Schöpfung / 17 auch Rel
сътворявам, -аш (-ax) uv; сътвор|я,
-йш (-йх) V SchafTen vt < 1 >, er'schaf-
fen vt < lb>
сътрапезник m, -ци pl 'Tischgenosse m 1
сътресение и, -я pl Erschütterung/17;
мозъчно « od « на мозъка Med
Gehirnerschütterung
сътрудник m, -ци pl 'Mitarbeiter m 4;
научен « 'wissenschaftlicher 'Mitar¬
beiter
сътруднича
852
сътрудннч|а, -иш (-их) uv 1. Zusammen¬
arbeiten vi <a/hb> (с mit 5) 2. (в
списание) 'Mitarbeiter sein vi < В >,
'mitarbeiten (в, на in 3, bei 3)
сътрудничество n nur sg 1. Zusammen¬
arbeit / 17 (c mit 3); културно ~
kultu'relle Zusammenarbeit 2. (учас¬
тие) 'Mitarbeit / 17 (в an 3)
сътрудничи |a/ -и pl 'Mitarbeiterin/18
съумяв!ам, -аш (-ах) uv; сьум|ея, -ееш
(-ях) V ver'mögen vt <36b>, in der
'Lage sein vi < B >
съучастие n nur sg 'Mittäterschaft /17;
'Teilnahme /16/sg (в an i)
съучастия |к m, -ци pl 'Mittäter m 4;
'Mitbeteiligter ml*
съучастнически adj verSchwörerisch,
verständnisinnig
съучени к m, -ци pl 'Schulkamerad m 8,
'Klassenkamerad, 'Mitschüler m 4
съученичка f -и pl 'Schulkameradin/18,
'Klassenkameradin, 'Mitschülerin /18
съхн|а, -еш (-äx) uv 1. 'trocknen vi
<sn> 2. (вехна) 'welken vi <sn>
auch übertr
съхранение n nur sg 1. 'Aufbewahrung
/17, Ver'Währung; давам на ~ zur
'Aufbewahrung 'geben vt < 15 >;
взимам на ~ in Verwahrung'nehmen
vt < 16 > 2. (опазване) Er'haltung/17
съхранявам, -аш (-ах) uv; съхран|я,
-йш (-йх) V 1. 'aufbewahren vt <с>
2. (опазвам) er'halten vi <3b>
3. übertr be'wahren vi < b >
съчетан |ам, -аш (-ах) uv; съчета |я, -еш
(-х) v ver'binden vi < 27b >, vereini¬
gen vi <b>, kombinieren vi <d>;
s ce sich verbinden vr
съчетани |e n, -я pl Verbindung / 17;
Kombinati'on /17
съчетая | съчетавам
съчинен adj 1. ver'faßt 2. (измислен)
er'dacht, er'funden O ~ o изречение
Gramm 'Satzgefüge n 23
съчинение n, -я pl 1. Werk n 20;
събрани - я ge'sammelte 'Werke 2. (в
училище) 'Aufsatz m 2
съчинител (-ят) m, -и pl 1. veralt
Ver'fasser m 4 2. (клюкар) Ge'rüchte-
macher m 4
съчинител |ен, -ни adj Gramm: ж съюз
'beiordnende Konjunkti'on /17
съчиняв ам, -аш (-ах) uv; съчин|я, -йш
(-йх) V1. verfassen vi < b > 2. (измйс-
лям) er'fmden vt < 27 b >, er'denken vt
< 10b, nk-ch>
ri»4K|a / -и pl Zweig m 1, Reis n 21,
'trockener Zweig; събйрам ~ и 'Rei¬
sig Sammeln
съчувствен adj 'mitfühlend, 'teilnahmsvoll
съчувстви|е n, -я pl 1. 'Mitgefühl n 23,
'Teilnahme / 16 2. (симпатия) 'Sym-
pa'thie /16 а (към zu 3)
съчувствув|ам, -аш (-ах) uv 1. (състра-
давам) 'mitfühlen vi < a.jhb > (на
някого mit jmdm.) 2. (благоразпо¬
ложен съм) 'fühlen vi <hb> (на mit
3); Sympa'thie emp'finden (на für 4)
съшйвам, -аш (-ах) uv; съшй|я, -еш (-х)
V nähen vi; zu'sammennähen vt < a >
O нещо е съшито c бели конци etw.
ist 'durchsichtig ['eine 'durchsichtige
'Angelegenheit, 'vordergründig]
същ u. същи adj 1. derselbe, der'gleiche;
едйн и ~ ein und der'selbe 2. (съ¬
щински) wahr, echt
същевремен!ен, -ни adj 'gleichzeitig
същевременно adv 'gleichzeitig
съществен adj 'wesentlich, 'wichtig
съществнтелн|о n, -и pl Gramm 'Sub¬
stantiv n 20*, 'Hauptwort n 22
същества n, -ä pl 'Wesen n 23; говоря
по ж zur 'Sache Sprechen vi
< 16/hb >; жйво ж 'Lebewesen; по ж
dem 'Wesen nach
съществув ам, -аш (-ах) uv 1. (на лице
съм) existieren vi <d/hb> 2. (ймаме,
създаден съм) be'stehen vi < 101b/AA>
съществуван|е и, -ия pl Exi'stenz / 17;
борба за ж Existenzkampf т 2;
мирно съвместно ж Pol 'friedliche
'Koexistenz /1 Ijsg
същи t същ
същина / nur sg 'Wesen n 23
същински adj 1. (същи) wahr, echt
2. (йстински) 'richtig; тези мъже се
853
табло
държат като « деца 'diese 'Männer
be'nehmen sich wie richtige 'Kinder
сьищосг / nur sg 'Wesen n 23 O в ~
'eigentlich
също adv auch; 'ebenfalls, 'gleichfalls O
едно и ~ ein und das'selbe
съюз m, -и pl 1. (съглашение) 'Bündnis
n 27, Pakt m 1; военен ~ Militärpakt
2. (организация) Bund m 2; Ver'band
m 2; професионален ~ Gewerkschaft
/173. (държавно обединение) Uni'on
/17 4.Gramm Konjunktion /17, 'Bin¬
dewort n 22
съюз|ен, -ни adj 1. (на съглашение)
'Bündnis- 2. (на организация) 'Bun¬
des-, Ver'bands-
сьюзеи adj ver'bündet
сък>знн|к m, -ци pl Verbündeter m 7+,
'Bündnispartner m 4; Hist (през
Втората световна война im 2. 'Welt¬
krieg) Alliierter ml*
съюзнически adj ver'bündet; Hist (през
Втората световна война im 2. 'Welt¬
krieg) aili'iert
съюзйв|ам, -аш (-ах) uv; съюз{я, -йш
(-йх) V vereinigen vt < b >; * се sich
verbunden vr <b>, ein 'Bündnis
'schließen <32>
сь6мг|а/, -и pl Zool Lachs m 1, Salm m 1;
s хайвер 'Lachskaviar m 1*
сюжет m, -и pl Mal, Lit Su'jet n 24
сюжет|ен, -ни adj Mal, Lit Su'jet-
сюнт|а /, -и pl Mus Suite ['svi:ta]/16
сюнгер m, -и pl Zool Schwamm m 2
сюрпрйз m, -и pl Überraschung / 17
сюрпрнзнр{ам, -аш (-ах) uv, v überra¬
schen vf <b>
сюрреалйз1ъм (-мът) m nur sg Sur¬
realismus m 1 l/sg
сяд|ам, -аш (-ах) uv; седн|а, -еш (-ах) v
sich 'setzen vr (на auf 4); sich 'hinsetzen
vr <a>
сякаш adv als ob; ~ е спал (че е спал]
als ob er ge'schlafen 'habe
сянка f сенки pl 'Schatten m 4;
дебела « 'dichter 'Schatten; шарена
s 'Halbschatten
сяра f nur sg Chem 'Schwefel m 4
T
та Konj 1. (и, a) und; седнй - чети setz
dich und lies 2. (за да) da'mit; дай ми
парй, - да мога да го купя gib mir
Geld, da'mit ich es 'kaufen kann 3.
(затуй) und 'deshalb; болен съм, ~
няма да дойда ich bin krank, und
'deshalb 'werde ich nicht 'kommen
4. als Partikel a) denn; - хой ли го
познава wer kennt ihn denn b) und
'immer 'wieder; учй - учи «'lerne!»
und 'immer 'wieder «'lerne!» Oe-*?,
~ що?, e - що? na und?
табй|к m, -ци pl 1. 'Bogen 'Packpapier
n 20 2. verölt (щавач) 'Gerber m 4
табакер|а /, -и pl 1. (за цигари) Zi¬
garettenetui n 24 2. (за тютюн) Ta¬
baksdose /16
табан m, -и pl 'Sohle /16
таб£л|а/, -иpl и. таб£лк|а т, «и pl Schild
п 21; (с йме) 'Namensschild
табиет т, -и pl umg Art/17, Cha'rakter
т; това не е по ~ а ми das ist nicht
'meine Art
табиетлм|я, -и adj nach Genus unv
absonderlich, 'sonderbar
табл|а /, -и pl 1. (поднос) Ta'blett n 20
2. (тепсйя) Blech n 20 3. (игра)
'Tricktrackspiel n 20; играя на ä
'Tricktrack 'spielen 4. (плоча за пи¬
сане) veralt 'Schiefertafel /16 5. (чер¬
на дъска) ‘Wandtafel 6. (на легло)
'Bettgiebel т 4
табладжи|я т, -и pl 'Tricktrackspieler т 4
табланет т nur sg Kart Spiel für 2 od 4
Personen
таблен adj 'Tafel-; ~ креват 'Giebel¬
bett n 25
таблет|ен, -ни adj Ta'bletten-
таблетк|а /, -и pl Ta'blette /16
тйблиц|а /, -и pl Ta'belle / 16; ~ на
умножението Einmal'eins n lijsg;
логаритмична s Loga'rithmenta fei
/16
табл |6 n, -äpl I. 'Tafel /16; разпредели¬
телно x 'Schalttafel, 'Schaltpult n 20
табор
854
2. (картина) Bild п 21
габор т, -и pl 1. 'Lager п 23а 2. Hist
'Tabor т
табу п nur sg Ta'bu п 24
табун т, -и pl 'Pferdeherde /16
табуретк|а / -и pl 'Polsterhocker т 4
тав|а /, -й р/ 1. 'Pfanne / 16 2. (за
сладкиш) 'Backform /17 3- (плитка
я) 'Kuchenblech п 20
таван т, -и pl 1. (потон) 'Decke/ 16
2. (помещение) 'Dachboden т 5
таванск|и adj 'Boden-; ~ а стълба 'Bo¬
dentreppe /16; ~ а стая 'Bodenkam¬
mer/16, 'Dachkammer
тавтологйч|ен, -ни adj tauto'logisch
тавтологи|я / -и pl Tautolo'gie /16 а
таджнк т, -и pl Ta'dshike т 7
Таджикистан т Ta'dshikistan п 23
таджикски и. таджйшки adj ta'dshi-
kisch
та|ен, -йни adj 1. ge'heim, 'heimlich;
- йно гласуване ge'heime 'Abstim¬
mung / 17; ~ йна среща ge'heime
['heimliche] Zusammenkunft / 14;
- йни мисли ge'heime ['heimliche]
Ge'danken m 7 a/p/ 2. Ge'heim; я
договор Ge'heim vertrag m 2; я съюз
Ge'heimbund m 2; я агент Geheim¬
agent m 8; ~ йна полиция Geheimpo¬
lizei /17 3. (тайнствен) geheimnisvoll
O ~ йната вечеря Rel das heilige
'Abendmahl n 20/sg
*таз (-ът) m, -ове pl Anat 'Becken n 23
*тазpron dem = тази O и ~ добра! das
ist ein Ding!
тазгодишен, -ни adj 'diesjährig
тази pron dem | този
тазов adj ' Becken-
тазсутрсш|ен, -ни adj von heute 'mor¬
gen; - ните вестници die 'Zeitungen
/17//?/ von 'heute 'morgen
тайнствен adj = тайнствен
тайга / nur sg 'Taiga /
тайн|а/, -и pl Geheimnis n 27; държав¬
на я 'Staatsgeheimnis
тайно adv heimlich, insgeheim
тайнствен adj geheimnisvoll
тайнственост /nursg Mysteriosi'tät /17,
Geheimnisvolles n 26*
тайнств о n, -a pl Re! My'sterium n 28
тайф|а/, -й pl 'Bande/16, 'Haufen m 4
тайфун m, -и pl Tai'fun m 1
така 1. so; и ~ a) und so b) umg (и без
това) sowie'so; как ~? wie'so?; ~ и ~
so und so, sowie'so; и ~ нататък, Abk
и T.H. und so 'weiter, Abk usw.; ~ да се
каже sozusagen; ~ че so daß; ~
наречен 'sogenannt; току ~ 'einfach
so, 'ohne 'weiteres 2. (за потвърж¬
дение) ja, so, 'freilich O налй ~ ? nicht
wahr?
такава \ такъв
таке n, -та pl 'Baskenmütze /16
такова f такъв
тйкс|а / -и pl Ge'bühr /17
такей n, -та pl 'Taxi n 24
таксиметров adj: ~ а кола 'Taxi n 24
таксимет|ър m, -ри pl Taxa'meter n 23
таксув|ам, -am (-ax) uv, v 1. mit Ge'bühr
be'legen vt <b> 2. (каейрам) die
Gebühren kassieren <d> (нещо für
etw.4) 3. (оценявам) ta'xieren vt < d >
таксуван|е n, -ия pl Kassieren n 23/sg
der Ge'bühr O c безкондукторно я
'schaffnerlos
такт m, -ове pl Takt m 1
такти к m, -ци pl 'Taktiker m 4
тактик |a / -и pl 'Taktik /17
тактйч]ен, -ни adj 'taktvoll
тактически adj 'taktisch
тактйчност / nur sg 'Taktgefühl n 20
тактув|ам, -am (-ax) uv, v den Takt
'angeben <15a>
так|ъв -ава, -ова; -йваpron dem 1. a) ein
'solcher, 'eine solche, ein 'solches; 'sol¬
che b) so ein 2. (така, толкова) so; тя е
~ ава хубава sie ist so hübsch;
планът беше я :... der Plan war so:...;
не бъдй я! sei doch nicht so! C> не
приказвай ~ йва! 'rede nicht 'solches
Zeug!; ~ йва на мене не мй минават
das 'lasse ich mir nicht 'bieten; ~ ава
ли била работата? so steht 'also die
'Sache?; мълчй, лъжец я! schweig, du
'Lügner!; в я случай in 'diesem 'Falle;
по я начин auf 'diese 'Weise
855
тара
такъм т, -и pl volkst 1. (комплект) Satz т
2 2. (принадлежности) 'Zubehör и 20
талаз nt, -и pi 'Welle / 16; на »и
'wellenförmig
талазовйд!ен, -ни adj 'wellenförmig
талант nt, -и pl Ta'lent п 20
талантлив adj talen'tiert, be'gabt
талантлйвост / nur sg Talen'liertheit /17
Be'gabung /17
таласъм m, -и pl 'Nachlgespenst n 21
талаш m nur sg 'Hobelspäne m 2jpl
талашит m nur sg 'Spanplatten /16jpl
талашит|ен, -ни adj 'Preßspan-, 'Hart¬
faser-; ~ на плоскост 'Preßspanplatte
/16; 'Hartfaserplatte
т&лвег m nur sg Geogr 'Flußmitte /16
талер m, -и pl Hist 'Taler m 4
талйг|а/, -и pl volkst 'Pferdewagen m 4
талисман m, -и pl 'Talisman m 1,
Mas'kottchen «23
тйли|я /, -и pl Taille ['talja] / 16
талк nt nur sg 'Talkum n 20/sg
тйлков adj "Talk um-
талмуд m nur sg Rel 'Talmud m 1
талог nt nur sg 1. (на река) 'ange¬
schwemmter Schlamm nt 1 2. (утайка)
‘Bodensatz nt 2
талон m, -и pl Ta'lon m 6
талп|а /, -и pl volkst 'Bohle/16
там adv 1. (място) dort, da 2. (посока)
'dorthin, 'dahin 3, als Partikel da
таман и. тамам adv 1. (тъкмо) ge'rade
2. (точно) ge'nau; ~ ми e es paßt mir
ge'nau
тамбур|а/, -й pl Mus Tambu'rizza/15a
тамкаш|ен, -ни adj = тамошен
тймо adv volkst — там
тамош|ен, -ни adj 'dortig
тампбя nt, -и pl 1. (за печат) 'Stempel¬
kissen n 23 2. Med Tam'pon nt 6
тамън adv ~ таман
тамян nt nur sg 'Weihrauch nt 1
тамянов adj 'Weihrauch-
тананик|ам, -аш (-ах) uv vor sich hin
'singen vt, vi <27/hb> ['trällern vr, vi
<hb>]
тананйкан|е n, -ия pl 'Trällern n 23/sg
таиогенс m nur sg Math 'Tangens nt
тангенсов adj Math 'Tangens-
тангеит|а /, -и pl Math Tan'gente /16
танг|6 n, -ä pl 'Tango nt 6
тан|ец nt, -ци pl 1. = танц 2. = хоро
таннн nt nur sg Chem 'Gerbsäure /16
танинов adj 'Gerbsäure-
танк nt, -ове pl Mil 'Panzer m 4
танкер m, -и pl 'Tanker m 4
танкист m, -и pl Mil 'Panzersoldat m 8
танков adj Mil 'Panzer-; - и войски
'Panzertruppen /16 jpl
таител|а / -и pl 'Spitze /16
тантелен adj 'Spitzen-
тантиеми nur pl Tantiemen /16//»/
тантурест adj untg unter'setzt
танц m, -и pl Tanz m 2; ще има ~ и
es wird ge'tanzt 'werden; отивам
на - и 'tanzen 'gehen vi < 13/sn>
танцмайстор m, -и pl 1. 'Tanzmeister
nt 4, 'Vortänzer nt 4 2. (балет) Ballett¬
meister nt 4
танцов adj Tanz-; - а музика 'Tanz¬
musik / 17; -а стъпка'Tanzschritt
nt 1; - състав 'Tanzgruppe /16
танцувал [ен, -ни adj Tanz-; x салон
'Tanzsaal m 2 (pl -sale)
танцув|ам, -аш (-ах) uv 'tanzen vt, vi
<hb>
танцьор nt, -и pl 'Tänzer m 4
танцьорк а j, -и pl 'Tänzerin /18
тап|а/, -vtpll. 'Stöpsel nt 4, 'Korken nt 4
2. (на въдица) 'Schwimmer m 4
тапет m, -и pl Ta'pete /16
тапет]ен, -ни adj Ta'petcn-
тапнр nt, -и pl Zool 'Tapir nt 1
тапицер m, -и pl Tape'zierer m 4; 'Polste¬
rer m 4
тапицери|я /, -и pl 'Polsterung /17
тапицйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. (стени)
tape'zieren vt < d > 2. (мебели) 'pol¬
stern vt
тапицнровк|а /, -и pl 1. Tape'zieren
n 23/sg 2. (тапет) Ta'pete / 16 3. (на
мебели) 'Polsterung/17
тапй|я /, -и pl 1. untg 'Schriftstück n 20
2. Hist 'Eigentumsurkunde /16
Täpla/, -ир/1. (опаковка) Verpackung
/17 2. (съд) Ge'fäß « 20; вземам x
тараба
856
die Verpackung [das Ge'faß] 'abwie¬
gen < 32 a> 3. Hdl Tara/15 a
тйраб|а /, -и pl volkst 1. 'Bretterzaun m 2
2. (дъска) Brett n 21
тарвлйж m, -и pl Zool 'Igel m 4
таралежов adj 'Igel-
TipiMi f nur sg: ~ хайвер ge'salzener
'Fischrogen m 4
тяравт6л|а /, -и pl Mus Taran'tella /15
тарапаий / nur sg 1. Hist 'Münzstätte
/ 16, 'Münze / 16, 'Münzhof m 2
2. umg (изобилие) 'Menge /16
таратДйк|а /, -и pl umg 'Karre /16
таратбр m nur sg Kochk kalte Suppe aus
Joghurt und Gurken, Tara'tor m
тарашув ам, -am (-ax) uv umg = тър¬
шувам
TÄprla /, -и pl 1. 'Trage / 16 2. (за
шишета) 'Kasten m 5; една s бира
ein 'Kasten Bier
тарнсат m, -и pl 1. 'Schlaumeier m 4,
'Pfiffikus m la 2. (мошеник) 'Gauner
m 4
таряк&тскв adj 'Gauner-; ~ жаргон
'Gaunersprache /16
тарвф|а /, -и pl 1. Ta'rif m 1 2. (раз¬
писание) 'Fahrplan m 2
тариф| ек, -ни adj 1. Ta'rif- 2. (за
разписание) 'Fahrplan-
тйртор m, -и pl 1. Myth, Rel 'Luzifer m I
2. (главатар) 'Häuptling m 1, 'Rädels¬
führer m 4
тас m, -ове pl 'Schüssel / 16, 'Kupfer¬
becken n 23
твт£р|ни m, -и />/ Ta'tar m 9
татйрк|в /, -и pl Ta'tarin /18
татйрскн adj ta'tarisch
тате m nur sg 'Vati m 6, 'Papa m 6
tätko m, -buh pl 'Vater m 5, 'Vati m 6
татков adj 1. 'Vaters 2. als Anrede:
~ Ото 'Vaters 'Liebling
татковина / nur sg 'Vaterland n 22
татуйр|ам, -am (-ax) uv täto'wieren vt
<d>
татуир6вк|а /, -и pl Tato'wierung /17
татул m nur sg 'Stechapfel m 5
тафт|й /, -й pl Taft m 1
тафтбв adj Taft-
тахйн m nur sg 'Sesam m 6 ~ халва
'Sesamhalwa /
тач|а, -иш (-йх) uv volkst 'achten vt,
'ehren vt
1та|а, -иш (-ях) uv 'langsam 'schmelzen
vi < \ljsn>
'тйв T тоя
та|й, -йш (-йх) uv in 'seinem 'Inneren
'bergen vt <16>; е се 1. sich
ver'bergen vr <16b>, sich ver'steckt
'halten vr <3>2. übertr ver'borgen
sein vr <B>
твар /, -и pl Ge'schöpf n 20, Krea'tur/17
твбе t твой
твбему: по ~ 'deiner 'Meinung nach
тво|й, -я, -е; -и pron poss dein; на ~ e
разположение съм ich 'stehe dir zur
Verfügung O не е за ~ ята уста
лъжица das ist für dich zu viel, das ist
nichts für dich; нее «я работа das
geht dich nichts an; ~ я воля! 'deine
'Sache!; mach, was du denkst!
творб|а/, -й pl Werk n 20
творени|е n, -я pl Werk n 20, 'Schöpfung
/17
iBop|&i m, -ЦЙ pl 'Schöpfer m 4 auch Rel
творнтел|ен, -ни adj Gramm: « падеж
Instrumen'tal m 1
тв6рческ|в adj 1. 'schöpferisch; ~
подход 'schöpferisches Her'angehen n
23/sg; я труд 'schöpferische 'Arbeit /
172.'Schaffens-; s метод'Schaffens¬
methode /16; ~ а сила 'Schaffenskraft
/ 14 3. (на дейците на изкуството)
'Künstler-; ä съюзи'Künstlerverbän¬
de m pl
твбрчество n nur sg 'Schaffen n 23/sg
TBopji, -йш (-йх) uv 'schaffen vr < 1 >,
'schöpferisch 'tätig sein vi <B>
tb6b t твой
'твърд adj 1. (c постоянна форма) fest
auch übertr; ~ o вещество 'fester Stoff
m 1; - а стъпка 'fester Schritt m 1; ~
глас 'feste 'Stimme /16; - характер
'fester ChaTakter m\ ~ и цени 'feste
'Preise m l/pl 2. (не мек) hart auch
übertr, ~ като камък hart wie Stein;
~ o дърво 'hartes Holz n 22, 'Hart-
857
тегля
holz; ~ залък 'harter 'Bissen т 4
['Brocken т 4]; ~ хляб 'hartes Brot
п 20; ~ а съгласна 'harter Коп-
so'nant т 8
Чвърд/ nur sg veralt 1. (крепост) Te¬
stung /17 2. (земя) 'Erde /16; земна
~ 'Erdreich и 20/sg 3. (небе) 'Himmel
т 4; небесна ~ 'Himmelszelt п 20/sg
тв!рде adv 1. (много) sehr 2. (повече от
възможното) zu; ~ късно беше да го
спасят es war zu spät, ihn zu 'retten
твърденн|е n, -я pl Be'hauptung/ 17
твърд|ея, -ееш (-ях) uv fest [hart] 'wer¬
den vi < 18/jh>
твърднн|а f -Й pl 1. (коравина) 'Härte
/162. (устойчивост) 'Festigkeit/11/sg
3. Hist 'Festung / 17
тв1рдо adv fest
твърдоглав o#'dickköpfig, 'starrköpfig
твърдоглав |ец m, -ци pl 'Dickkopf m 2,
'Starrkopf
твърдоглавие n nur sg и. твърдоглйвост
f nur sg и. твърдоглавство n nur sg u.
твърдоглавците/nur sg 'Dickköpfig¬
keit /\7/sg, 'Starrsinn m 1 /sg
твърдокрвл adj: ~ и насекоми Zool
'Käfer m 4/pl
твърдост / nur sg 1. (коравост) 'Härte
/16 2. (устойчивост) 'Festigkeit
/11/sg auch übertr
твърд|я, -йш (-ях) uv be'haupten vf
<b>
‘те pron pers sie 3. Pers pl
^re Partikel 1. da ist; - я писалката! da
ist der 'Federhalter! 2. da; ~ птйцата,
виждаш ли как лети der 'Vogel da,
siehst du, wie er fliegt? 3. ja; ~ така ми
харесваш! ja, so ge'fallst du mir!
театрал|ен, -ни adj 1. The'ater-,
'Schauspiel-; ж салон The'atersaal m 2
(p/-säle); « сезон The'atersaison/
15; 'Spielzeit /17; - но училище
'Schauspielschule / 16 2. (пресилен)
thea'tralisch
театралнвч|а, -иш (-их) uv The'ater
'machen, thea'tralisch 'auftreten vi
< 15 a /sn>
театрално adv thea'tralisch
театралност / nur sg thea'tralisches
Verhalten n 23/sg
театрознанне n nur sg Theaterwissen¬
schaft /17
теат|ър m, -ри pl 1. The'ater n 23;
музикален « Operettentheater; оти¬
вам на « ins The'ater 'gehen vi
<13/$и> 2. (здание за драматичен
«) 'Schauspielhaus п 22 О «на
военните действия od боен ж
'Kriegsschauplatz т 2
тебешйр т, -и pl 'Kreide /16, 'Tafel¬
kreide
тебешйрен adj 'Kreide-
тевтон|ец т, -ци pl Teu'tone т 1 auch
iron übertr
тевтонски adj teu'tonisch auch iron
übertr
тег ел m, -и pl 'Steppnaht /14
теглнлк|а/, -и pl 1. 'Waage/16 2. meist
pl (грамове) Ge'wicht n 20
теглйл[о я, -a pl volkst 'Leiden n 23
‘теглб n nur sg Ge'wicht n 20; прода¬
вам на ~ nach Ge'wicht verkaufen vt
< b >; атомно ~ 'Atomgewicht; жйво
~ 'Lebendgewicht; специфично ~
spe’zifisches Ge'wicht
h-erulo л, -ä pl (теглило) 'Leiden n 23
тегл6в|ен, -ни adj 1. (към ‘тегло)
Ge'wichts-; - на единица Ge'wichts-
einheit /17 2. (към 2тегло) 'leidvoll
тегл|я, -иш (-йх) uv 1. 'ziehen <32,
h-g> (някого за jmdn. an 3); « кола
'einen 'Wagen 'ziehen; ж някого за
ръкава jmdn. am Ä'rmel 'ziehen; «
бразда 'eine 'Furche 'ziehen 2. (парй)
'abheben vt <14a> 3. (привличам)
'anziehen vt <32 a, h-g> 4. (премер-
вам) 'wiegen vt, 'wägen vt < b > O ж
жребие'losen vi <hb>\ ж каиша den
'Riemen 'enger 'schnallen; « си кур¬
шума sich 'eine 'Kugel in den Kopf
'jagen; « куршума на някого jmdm.
eins 'aufbrennen < 10 a >; « раз¬
носките die 'Kosten 'tragen <4>; «
се 1. (дърпам се) sich 'sträuben vr
2. (страня) sich zu'rückziehen vr
<32a, h-g>
тегна
858
тегн|а, -еш (-ах) uv 1. (ставам тежък)
schwer 'werden vi < 1 8/sn > 2. (вися
тежко) schwer 'hängen vi <5/hb>
3. iibertr zur Last 'fallen vi < 3jsn >
тегоб|а / -Й pl 1. Hist Pflicht/17
2. (мъка) Leid n 20jsg
тегот|6 /, -й pl 1. 'Kummer m 4
2. (време) 'Schwüle / 16
Teacla, -йш (-äx) uv 1. (имам тегло)
'wiegen vi <32/hb> 2. (тежък съм)
schwer sein vi < B > 3. (вися тежко)
schwer 'hängen vi <S/hb> 4. (в те¬
жест съм) zur Last 'fallen vi <3fsn>
5. (измъчвам) 'lasten vi <hb> (на auf
3) 6. (твърде тежък съм) zu schwer
sein 7. (имам значение) Ge'wicht 'ha¬
ben <A> O главата ми ~й 'einen
'schweren Kopf 'haben
тежест /, -и pl 1. Ge'wicht n 20 auch
Phys; вдйгане ~ и Sport Ge'wichthe-
ben n 23 jsg 2. (предмет) Last / 17
3. (болка) 'dumpfer Schmerz m 9 4.
(тежина) 'Schwere / 16/sg, Last auch
iibertr ; цялата ~ на отговорността
die 'ganze Last der Verantwortung;
център на тежестта 'Schwerpunkt
nt 1; в ~ съм на някого jmdm. zur
Last 'fallen vi <3/sn> O имам -
'Geltung be'sitzen; придобивам ~ zur
'Geltung 'kommen vi < 33jsn >
тежки |ä /, -й pl 1. 'Schwere/ 16/sg, Last
/17 2. (предмет) Last auch iibertr
тежко adv schwer; ~ мие mir ist schwer
zu'mute; ~ ми е на стомаха 'Magen¬
drücken 'haben < A >
тежко adv 'wehe, weh; - ти! 'wehe
[weh] dir!, du bist zu be'dauern!
тежкотоварен, -ни adj 'Schwerlast-; *
влак 'Schwerlastzug nt 2; » камион
'schwerer 'Lastkraftwagen m 4
тежкотонаж|ен, -ни adj = тежкото¬
варен
тежненн|е и, -я pl 'Neigung /17 (към
zu 3)
теж ък, -ки adj 1. schwer; ~ ка арти¬
лерия 'schwere 'Artillerie /16 а; то е
~ ко три килограма es ist drei 'Kilo
schwer; - ка мебел 'schwere 'Möbel
pl; имам ~ ка ръка 'eine 'schwere
Hand 'haben < A >; ~ ка болест
'schwere 'Krankheit/17; ~ ка работа
'schwere 'Arbeit /17; ~ ка задача
'schwere 'Aufgabe /16; - ки годйни
'schwere 'Jahre pl; ~ ко престъпление
'schweres Ver'brechen n 23; ~ ка ин¬
дустрия 'Schwerindustrie/16a 2. (тру¬
ден) 'schwierig; iibertr « характер
'schwieriger Cha'rakter m 3. (твърд)
hart; » удар 'harter Schlag m 2;
iibertr ~ ка дума 'hartes Wort n 22
4. (въздух) 'stickig 5. (богат) reich
6. (важен) ge'wichtig 7. volkst (бре¬
менна) in 'anderen 'Umständen; ~ ка
жена 'eine Frau /17 in 'anderen 'Um¬
ständen O % съм в нещо etw. fallt mir
schwer
тез|а /, -и pl 1. 'These / 16 2. veralt
Dissertati'on /17
тезгях m, -и pl 1. (в магазйн) 'Laden¬
tafel / 16 2. (в кръчма) 'Theke /16
3. (на дърводелец) 'Hobelbank / 14
4. (работна маса) 'Arbeitstisch т 1
тези | този
тезмс т, -и pl 'These /16
тезис|ен, -ни adj 'thesenhaft
тейз|ъм (-мът) т nur sg The'ismus
nt 11jsg
тейст m, -и pl The'ist m 8
теистйч(ен, -ни adj the'istisch
тек adj unv 1. (число) 'ungerade 2. volkst
(сам) al'lein, 'einzeln
те|ка, -чеш (текох) uv 1. (течност) 'flie¬
ßen vi <32/sn> auch iibertr; (силно)
'strömen vi < sn, hb > 2. (пропускам)
'undicht sein vi < B > 3. (преминавам)
ver'gehen vi < 13b/sn> 4. (съд) 'laufen
vi < 9/sn > O лихвата - че der Zins
läuft; раната ~ че die 'Wunde näßt; от
нещо ми ~ че кръв bei mir 'blutet
etw.; ухото му ~че sein Ohr läuft;
носът ми ~ че die 'Nase läuft mir; s t
ми лигите das ‘Wasser läuft mir im
'Munde zu'sammen
текв|а ми (-а ми) uv; текн|е ми (-а ми) v
nur 3. Pers 'einfallen vi <3&/sn>, in
den Sinn 'kommen vi < 33/sn >
859
телом
текст m, -ове pl Text т 1
текстил т nur sg Tex'tilien pl
текстил|ен, -ни adj Tex'til-
текстйл|ец m, -ци pl Tex'tilarbeiter m 4
текстйлк|а/ -и pl Tex'tilarbeiterin/18
текстов adj Text-
текстология / nur sg Texiolo'gie /16 a
текстуален, -ни adj 'wörtlich, wort¬
wörtlich
тектоника / nur sg Tek'tonik /17/sg
тектонйч|ен, -ни adj tek'lonisch
текучество n nur sg Fluktuati'on /17
текуш adj 1. (течност) 'fließend 2. übertr
'laufend
тел (-ът) m, -ове pl и. тел /nur sg Draht
m 2; бодлив ~ 'Stacheldraht
теле n, -та pl Kalb n 22
телевизионен, -ни adj 'Fernseh-
телевйзи н f -и pl 'Fernsehen n 23/sg
телевйзор m, -и pl 'Fernsehapparat m 1,
'Fernsehempfänger m 4
телевйзор|ен, -ни adj 'Fernsehemp¬
fangs-
телеграм а / -и pl Tele'gramm n 20;
бърза s 'dringendes Tele'gramm;
луксозна « 'Schmuckblattelegramm;
поздравителна ж 'Glückwunschte¬
legramm; ä -мълния 'Blitztelegramm;
«-писмо 'Brieftelegramm
телеграм|ен, -ни adj Tele'gramm-
телеграф m, -и pl 1. Tele'graf m 8
2. volkst Tele'grammannahme / 16
телеграф |ен, -ни adj Tele'grafen-; ~ на
жица Telegrafenleitung/17; ж стълб
Tele'grafenmast ml; ~ на агенция
'Nachrichtenagentur / 17; Българска
~ на агенция, Abk БТА Bul'garische
'Nachrichtenagentur, Abk BTA
телеграфйр|ам, -аш (-ах) uv, v tele¬
grafieren vt, vi < d/hb >
телеграфйст m, -и pl Telegra'fist m 8
телеграфйчески adj telegrafisch
телеграфопощен|ец m, -ци pl Post- und
Tele'grafenarbeiter m 4
телеграфопощенскн adj Post- und Tele-
'grafen-
телекс m, -и pl = телетйп
телекс|ен, -ни adj\ ~ на служба 'Fern¬
schrei bstelle /16, 'Telex
телен adj Draht-; - а мрежа 'Drahtver¬
hau т 1, 'Stacheldrahtsperre /16
телеология f nur sg Teleolo'gie / 16a/.rg
телепатйч|ен, -ни adj tele'palhisch
телепати|я/, -и pl Telepa'thie/ 16ajsg
телес|ен, -ни adj 'physisch, 'körperlich;
- на повреда 'Körperschaden m 5
телескоп m, -и pl Tele'skop n 20; огле¬
дален ~ 'Spiegelteleskop
телескоп|ен, -ни adj Tele'skop-
телетйп m, -и pl 'Fernschreiber m 4
телетйп|ен, -ни adj 'Fernschreib-
телетипйст m, -и pl 'Fernschreiber m 4
телетипйстк|а / -и pl 'Fernschreiberin
/18
телефон m, -и pl Tele'fon n 20, 'Fern¬
sprecher m 4; по ~ a tele'fonisch;
обаждам се по ~ a telefo'nieren vi
<djhb> (на някого mit jmdm.)
телефок|ен, -ни adj Tele'fon-, 'Fern¬
sprech-; » разговор Tele'fongespräch
n 20; ж указател Tele'fonbuch n 22;
междуградски » разговор 'Fern¬
gespräch; ~ на линия Tele'fonverbin-
dung / 17, 'Fernsprechverbindung;
~ на такса Tele'fongebühr/17, 'Fern¬
sprechgebühr; ~ на кабина Tele'fon-
zelle/16; ~ на връзка 'Fernsprechver¬
bindung, tele'fonische Verbindung;
~ на слушалка Tele'fonhörer m 4; ж
номер TelcTonnummer /16
телефонйр|ам, -аш (-ах) uv, v lele'fo-
nisch 'mitteilen vt < a >
телефонйст m, -и pl Telefo'nist m 4
телефонйстка / -и pl Telefo'nistin /18
телефонограм[а / -и pl tele'fonisch
übermitteltes Tele'gramm n 20
тел|ец m, -цй pl veralt Kalb n 22; Astr
Stier m 1* златен ж das 'Goldene
Kalb
телешк|и adj Kalb-; ~ o месо od
телешко als Subst 'Kalbfleisch n 20
телйц|а / -и pl volkst 'Färse / 16
тел|на, -ни adj 'tragend
телодвижени|е n, -я pl 'Körperbewe¬
gung/17
т&лом adv 'körperlich, 'physisch
телопазител
$60
телопазител (-ят) т, -и pl = телохра¬
нител
телосложение и, -я pl Sta'tur / 17
'Körperbau т 1
телохранител (-ят) т, -и pl 'Leib¬
wächter т 4
телц|е п, -ä pl 'Körperchen п 23; бели
[червени] кръвни ~ ä 'weiße ['rote]
'Blutkörperchen
телчар (-ят) т, -и pl 'Kälberpfleger т 4
телчйрнм|к т, -ци pl 'Kälberstall т 2
тел|я се, -иш се (-йх се ) uv 1. (крава)
'kalben vi <hb> 2. (теле) ge'boren
'werden vi < 18/sn>
теля1к m, -ци pl 'Badegehilfe m 7
телякнн1я /, -и pl и. телячк|а / -и pl
'Badegehilfin /18
т6м|а / -и pl Thema n 28 auch Mus
теманб n, -та pl 1. mohammedanischer
Gruß 2. übertr 'Bückling m 1
тем&тнк|а/, -и pl The'matik /17
тематяч|ен, -ни и. тематйчески adj
the'matisch
тембър m nur sg 1. Klang ml 2. Mus
Timbre [terbro] n 24
тбме n, -та pl 'Scheitel m 4; голо ~
'Glatze /16
темел m, -upll. veralt 'Grundmauer/16
2. übertr Grund m 2
т£мен|ен, -ни adj 'Scheitel-
теменуг|а /, -и pl = теменужка
теменугов adj 'Veilchen-
теменуж|ен, -ни adj 1. 'Veilchen 2. (вио¬
летов) 'veilchenblau
темезфкк|а /, -и pl 1. (виолетка) 'Veil¬
chen n 23 2. 'Stiefmütterchen n 23
темерут m, -и pl г/.темерут(ин m, -и pl
umg 'mürrischer Kerl m l
темп (-ът) m, -ове pl 'Tempo n 24 auch
Mus; c ускорени - ове mit beschleu¬
nigtem 'Tempo
темперамент m, -и pl Tempera'ment n 20
темперамент e«, -ни adj temperament¬
voll
температур|а f -и pH. Temperatur fl 7;
повишена s er'höhte Temperatur
2. (повишена топлота на тялото)
'Fieber п 23; • има 40 градуса « er
hat 40'Fieber; правя s 'Fieber'haben
<A>; «та спада das 'Fieber geht
zu'rück
температурни, -ни adj Temperatur-
темпо n nur sg 'Tempo n 24 auch Mus
темян m nur sg = тамян
тен (-ът) m nur sg 'Hautfarbe /16, Teint
[teg] m 6; придобивам ~ umg braun
'werden vi < 18jsn>
тенденцноз|ен, -ни adj tendenzi'ös
тенденцнбзност /nur sg Tendenziösi'tät
Л7 ^
теиденци|я f -и pl Ten'denz /17
тендер m, -и pl 'Tender m 4
тенджер|а/, -и pl 'Kochtopf m 2, Topf O
загори- « umg 'Klatschbase /16
тенеке n, -та pl 1. Blech n 20 2. (бидон)
Ka'nister m 4
тенекеджнйннц а / -и pl Klempne'rei
/17
тенекеджийски adj 'Klempner-
тенекеджййство n nur sg 'Klempner¬
handwerk n 20
тенекеджн|я /, -и pl 'Klempner m 4
тенекея и. тенекиен adj 'blechern, Blech-
тенекннк|а /, -и pl 1. 'Blechstückchen
n 23 2. (украшение) 'Blechplättchen n 23
тенекн|я /, -и pl = тенеке
тензух m nur sg 'Gaze /16, Mull m 1
тензухен adj Gaze-, Mull-; ~ и пердета
'Mullgardinen /16/pl
тенис m nur sg 'Tennis n; ~ на маса
'Tischtennis
теняс|ен, -ни adj 'Tennis-; ~ на ракета
'Tennisschläger m 4; ~ на площадка
'Tennisplatz m 2; ~ на топка 'Tennis¬
ball m 2
тени я/ -и pl 'Bandwurm m 3; кучешка
« 'Hundebandwurm; говежда «
'Rinderbandwurm; свинска «
'Schweinebandwurm
тенбр m, -и pl Mus Te'nor m 2
теноров adj Te'nor-
тентяв|а /, -и pl = тинтява
теокряцня / nur sg Theokratie /16 a
теокр*тнч|ен, -ни и. теократнческн adj
theo'kratisch
теоло|г m, -зи pl Theo'loge m 7
861
терпенткнен
теологическн adj theo'logisch
теолбгия / nur sg Theolo'gie /16 ajsg
теорем|а /, -и pl Theo'rem n 20
теоретизйр|ам, -am (-ax) uv theoreti-
’sieren vi <d(hb>
теоретй|к m, -ци pl Theoretiker m 4
теоретйч|ен, -ни и. теоретически adj
theoretisch
теори|я /, -и pl Theo'rie /16 а; « на
отражението 'Widerspiegelungslheo-
rie; « на познанието Erkenntnis¬
theorie; на « theoretisch, in der
Theo'rie
тепйвиц|а /, -и pl 'Walkmühle /16
теп|ам, -аш (-ax) uv 'walken vt
тепе m, -та pl veralt 1. 'Hügel m 4
2. (връх) 'Gipfel m 4
тепих m, -и pl Sport 'Matte/16
тепсй|я /, -и pl 'rundes'Kuchenblech
n 20, 'große 'flache 'Backform /17
тепърва adv 1. erst jetzt 2. (занапред)
von jetzt an
терак6т|а / -и pl Terra'kotta /15 a
терак6т|ен, -ни adj Terra'kotta-
терапевт m, -и pl Thera'peut m 8
терапевтика / nur sg Thera'peutik
/17/jg #
терапевтичен, -ни adj therapeutisch
тер6пи|я /, -и pl Therapie /16 а; сънна
« 'Schlaftherapie
Tepacla /, -и pl 1. Ter'rasse /16 2. (на
покрив) 'Dachgarten m 5
терасйр|ам, -аш (-ax) uv, v terras'sieren
vt <d>, 'stufenförmig 'anlegen vt
<a>
терасовйд|ен, -ни u. терасообраз|ен,
-ни adj terrassenförmig
терен m, -и pl Ter'rain n 24; на ~ a im
Ter'rain, ins Ter'rain
терен ен, -ни adj Ter'rain-
терзйнн|е n, -я pl Qual /17, Pein /
терз&|я, -еш (-x) uv 'quälen vt, plagen vt;
x ce sich 'quälen vr
терзййскн adj veralt 'Schneider-
терзййство n nur sg и. терзильк m nur sg
veralt 'Schneiderhandwerk n 20
терзн|я m, -и pl veralt 'Schneider m 4
териториален, -ни adj territorial; Ter-
ritori'al-; ни претенции territori'ale
'Ansprüche pl; ~ но единство territo¬
ri'ale 'Einheit /17; ~ ни води Territo-
ri'algewässer pl
тернт6ри|я / -и pl Terri'torium n 28
терк (-ът) m, -ове pl 'Muster n 23; O
вземам ~ от някого ich 'nehme mir
ein 'Beispiel an jmdm.
терлй|к m, -ци pl Ba'busche /16
термал|ен, -ни adj Ther'mal-
термин m, -и pl Terminus m 11
терминологичен, -ни и. терминологй-
чески adj termino'logisch
терминологи|я /, -и pl Terminolo'gie
/16 а
термит т nur sg Chem Ther'mit n 20
термити nur pl Zool Ter'miten pl
термйч|ен, -ни adj 'thermisch, 'Wärme-;
~ на централа 'Wärmekraftwerk n 20;
~ на изолация 'Wärmeisolierung/17
термнчески adj — термичен
термодннймика / nur sg Thermody'na-
mik /17
термодннамйческя adj thermody'na-
misch
термомет|ър m, -ри pl Thermo'meter
n 23; лекарски s 'Fieberthermometer
термос m, -и pl 1. (шише) 'Thermosfla¬
sche /162. (съд) Thermosbehälter m 4
термостат m, -и pl Thermo'stat m I
термофор m, -и pl 'Wärmflasche /16
терор m nur sg 'Terror m \/sg (срещу,
върху gegen 4)
терорнзйр|вм, -аш (-ax) uv, v terro¬
risieren vt <d>
терорязйран|е n, -ия pl 'Terrori'sieren
n 23/sg
терорйз|ъм (-мът) m nur sg Terro'rismus
nt 11 /sg
терорист m, -и pl Terro'rist m 8
тероршгтйч!ен, -ни adj terro'ristisch,
'Terror-; - на диктатура lerro'risti-
scheDikta'tur/17; * акт 'Terrorakt m 1
терористйческн adj — терористичен
терорйстк|а / -и pl Terro'ristin/18
терпентин m nur sg Terpen'tin n 20
терпеитйнен u. терпентинов adj Ter¬
pen'tin-
терсене
862
терсене adj unv umg 1. 'widerborstig,
'uneben 2. als adv 'lästig, ver'quer;
нещо мие ~ etw. geht mir ver'quer,
etw. geht mir 'gegen den Strich O ~
ми e nicht in 'Stimmung sein vi < B >
терца /, -и pt Terz / 17
терцет m, -и pl Ter'zett n 20
терцибр m nur sg Terti'är n 20/sg
тес|ен, тясна, ~ ни adj 1. eng auch
übertr; стаята е твърде тясна за
много хора das 'Zimmer ist zu eng für
viele 'Menschen; ~ ни обувки 'enge
'Schuhe pl; тясна пола 'enger Rock
m2\ » кръгозор 'enger Hori'zont m 1;
~ни отношения 'enge Beziehungen
pl; в » кръг im 'engeren Kreis 2.
schmal; тясна лента 'schmales Band
n 22; ~ ни рамена 'schmale 'Schultern
pl; стаята бе дълга и тясна das 'Zim¬
mer war lang und schmal
тескере n , -та pl Hist Paß m 2
тесл|4/, -й pl 'Dachsbeil n 20, 'Dächsel
m 4
тесн|ея, -ееш (-ях) uv eng 'werden vi
< 1 b/sn >, schmal 'werden
теснин|а /, -й pl 'Engpaß m 2
тесногръд adj 'engstirnig, beschränkt
тесногръдие n nur sg 'Engstirnigkeit/17,
Beschränktheit /17 /sg
теснолине|ен, -йни adj 'Schmalspur¬
bahn-
теснолинейк|а/, -и pl Verk 'Schmalspur¬
bahn /17
тескотй / nur sg 'Enge /16 auch übertr
теснотй|я/, -и pl umg Be'englheit f 17/sg,
'Enge/16 ‘
тесте n, -та pl Satz m 2; ~ карти ein
Spiel n 20 'Karten
тестен adj 1. Teig-; ~ и изделия 'Teig¬
waren pl 2. (изцапан c тесто) 'teigig
тестйкул m, -и pl TeStikel m 4, 'Hoden
m 4
тест|о и, -ä pl 1. Teig m 1 2. (каша) Brei
m 1 O замесен съм от друго * ich
bin aus 'anderem Holz ge'schnitzt
тестомесачк|а /, -и pl 'Teigknetmaschi¬
ne/16
тестяв adj 'teigig
тетанус m nur sg 'Tetanus m, 'Wund¬
starrkrampf m 2
тетерк|а /, -и pl Zool 'Haselhuhn n 22
тетк|а/, -и pl "Tante/16 ('Schwester der
'Mutter) auch übertr
теткнн adj 1. der 'Tante (der 'Schwester
der 'Mutter); ~ ата къща das Haus
n 22 der 'Tante 2. als Subst -и die
Fa'milie /16 der 'Tante
тетрадк|а / -и pl Heft n 20; ученйческа
» 'Schulheft
тетрев m, -и pl Zool Hahn m 2 des
'Haselhuhns
теферйч m, -и pl volkst 'Picknick n 20; на
- a) beim [zum] 'Picknick b) (навън)
im 'Freien
тефтер m, -и pl 'Kladde /16, Heft n 20
тефтерче n, -та pl 1. No'tizheft n 20
2. (бележник) Zen'surenheft
тех|ен, тяхна, ~ ни pron poss ihr 3. Pers
pl
технй|к m, -ци pl 'Techniker m 4
техник|a/, -и pl 'Technik/17 auch übertr
техникум m, -и pl 'Technikum n 29
технйчески adj 'technisch; по ~ при¬
чини aus 'technischen 'Gründen; ~
прогрес 'technischer 'Fortschritt m I
техноло|г m, -зи pl Technologe m 7
технологичен, -ни adj = технологи¬
чески
технологически adj technologisch;
автоматизирани ~ линии automati¬
sche 'Fließstraßen p!
технологн1н / -и pl Technolo'gie / 16 a
техноложки adj - технологически
теч ен, -ни adj 'flüssig
теченн|е n, -я pl 1. (въздух, вода) 'Strö¬
mung/17, Strom m 2 auch übertr, » то
на реката die 'Strömung des 'Flusses
въздушно s a) 'Luftstrom b) Meteor
'Luftströmung; плувам срещу »то
'gegen den Strom 'schwimmen vi
< 26/sn >; надвивам » то (от хора)
'gegen den 'Menschenstrom 'ankom¬
men vi <33 a/sn>; литературно »
literarische 'Strömung 2. (между два
отвора) 'Zugluft /14, 'Gegenzug m 2;
става » es ent'steht 'Zugluft; има »
863
типограф
es zieht; седя на « in der 'Zugluft
'sitzen vi <2Sljhb>, im 'Gegenzug
'sitzen 3. (на рана) 'Nässen n 23/sg,
'Ausfluß nt 2 4. Ztgsw 'Ausgabe / 16;
годйшно x 'Jahrgang nt 2; цяло x
ge'samte 'Ausgabe 5. (ход) Verlauf
m 2; в ä на im Verlauf von 5 0 в «
на нещо съм auf dem 'laufenden
'hinsichtlich etw. 2 sein vi < B >; вървя
срещу * то übertr 'gegen den Strom
'schwimmen; държа в x auf dem
'laufenden 'halten vt <3>; c x на
времето im 'Laufe der Zeit
течност /, -и pl 'Flüssigkeit /17
Teuilä, -йш (-йх) uv 'trösten vt
ти pron pers du
тиган m, -и pl 'Tiegel nt 4
тйгел m, -и pl 'Schmelztiegel nt 4
тигрйц|а/ -иpl 'Tigerin/18, 'Tigerweib¬
chen n 23
тйгров adj 'Tiger-
тйг|ър nt, -ри pl 'Tiger m 4
тйгьрски adj = тйгров
тик (-ът) m, -ове pl Tick m 6
тйк|ам, -аш (-ах) uv 1. 'schieben vt
< 32 >; x количка 'einen 'Wagen
'schieben 2. (пъхам) 'stecken vv, x
ръцете в джоба die 'Hände in die
'Hosentasche 'stecken 3. (давам) 'zu¬
stecken vt < a >; x му нещо в ръцете
ihm etw. in die Hand 'drücken; ihm
etw. 'zustecken 4. (натрапвам) 'auf¬
drängen vf <a> 5. übertr (подбут-
вам) 'treten vi < 15 >, 'anschieben vt
< 32a>
THKBla / -и pl 1. Bot 'Kürbis nt la 2.
übertr (глава) 'Rübe / 16 3. übertr
(глупак) 'Schafskopf nt 2 4. (кратуна)
'Flaschenkürbis
тйкв|ам, -аш (-ах) mv; тйкн|а, -еш (-ах) v
1. 'schieben vt < 32 >; а шапката
назад die 'Mütze nach 'hinten 'schie¬
ben 2. (пъхам) 'stecken vt 3. (на¬
трапвам) 'aufdrängen vt <a> O »
му нещо в ръцете ihm etw. 'zustecken
тиквар (-ят) m, -и pl 1. (продавач)
'Kürbisverkäufer nt 42. 'Kürbisliebha¬
ber nt 4, 'Kürbisesser m 4
тиквен adj 'Kürbis-
тйквени|к nt, -ци pl 1. 'Blätterteig m 1
mit 'Kürbis 2. übertr (глупак) 'Trottel
nt 4
тйквнчк[а / -и pl Zucchettifrucht
[zu'ke...] /14, pl Zucchetti
тнквовйд|ен, -ни adj 'kürbisartig
тикна f тиквам
тик-так Interj lick-tack
тил(-ът) m, -ове pl 1. (човек) Ge'nick
n 20 2. (територията далече зад
бойната лйния) 'Hinterland п 22
3. Mil 'rückwärtiger Dienst т 1;
началник на ~ ä Mil Chef т 6 der
'rückwärtigen 'Dienste 4. (гръб) 'Rük-
ken m 4
тйл|ен, -ни adj 1. Ge'nick- 2. Mil =
тилов
тилилейски adj Lit: гори ~ 'hinter den
'sieben 'Bergen
тилов adj Mil 'rückwärtig; - а служба
'rückwärtiger 'Dienst ml; ~ герой
iron übertr E'tappenhengst nt 1
тилова Ik m, -ци pl E'tappensoldat m 8
тим (-ът) m, -ове pl Sport 'Mannschaft
/17, Team [ti:m] n 24
тимар|я, -йш (-йх) uv Volks11. 'striegeln
vt 2. übertr (бйя) 'prügeln vt
ТЙМОВ adj 'Mannschafts-
тимпан m, -и pl 'Pauke /16
тйнест adj 'schlammig
тинктур|а / -и pl Tink'tur /17
тйнтирн-мйнтири nur pl umg Quatsch
m 1 /sg
тинтяв|а/ -и pl Bot 'Enzian m 1
тйня / nur sg Schlamm m 1 /sg
тип (-ът) m, -ове pl L Typ m 1, 'Typus
m 11; партия от нов ~ Par'tei / 17
'neuen 'Typs 2. übertr (особен,
нахален човек) 'Type /16
типизация / nur sg Typi'sierung /17
тнпизйр|ам, -аш (-ах) uv, vt typi'sieren
vf <d>
типйч|еи, -ни adj 'typisch
тйпов adj 1, 'Typen-; ~ и сгради 'Ty¬
penbauten pl 2. (обикновен) 'einfach
типограф nt, -и pl Typo'graph m 8,
'Drucker nt 4
типографически
864
типографически adj typographisch
типографи |я /, -и pl 1. Typogra'phie
/16 а jsg 2. (печатница) Drucke'rei /17
типографски adj = типографически
типологични, -ни adj typo'logisch
типол6пв|я /, -и pl Typolo'gie /16 а
тнрад|а /, -и pl Ti'rade /16
тираж т, -и pl I. Buchw 'Auflage/16
2. (лотария) 'Ziehung /17
тнрйж|ен, -ни adj 1. Buchw 'Auflagen-
2. (лотария) 'Ziehungs-; х срок 'Zie¬
hungstermin ml O s листGe'winnli-
ste /16
тиранизнр|ам, -am (-ax) uv, v tyran¬
nisieren vi < d >
тираи|ии m, -и pl Ty'rann m 8
тнраннч|ен, -ни и. тнраняческн adj
tyrannisch
тирани! я / -и pl Tyran'nei /17
тирйнк|а /, -и pl Ty'rannin /18
тир&нскн adj Ty'rannen-; ~ режим
Ty'rannenherrschaft /17
тиранств|о n, -a pl = тирания
тнр£нствув|ам, -аш (-ax) uv als Ty'rann
'herrschen vi <hb>
тнрйнтя nur pl 'Hosenträger m 4
тнрбушбн m, -и pl 'Korkenzieher m 4
тнрв|ам, -аш (-ax) uv; тйрн|а, -еш (-ах) v
volkst 'treiben vt < 23 >; s ce 'rennen
vi < W/sn>
тире n, -та pl 1. Gramm Ge'dankenstrich
m 1 2. Text 'Baumwollgarn n 20
тиренц|е n, -a pl 'Bindestrich m 1
тириш t тйрвам
тнролск|й adj Ti'roler, ti'rolisch O ~ a
рокля 'Dirndlkleid n 21; пея по «
'jodeln vi <hb>
тйр|я, -иш (-йх) uv volkst 'treiben vt
<23>; ä ce 'rennen vi < 10Jsn>
тис (-ът) m, -ове pl Bot 'Eibe /16
тисов adj Bot 'Eiben-
титан m, -и pl 1. Myth Ti'tan m 8 auch
übertr 2. Chem Ti'tan n 23jsg
титанйч|ен, -ни и. титански adj ti'ta-
nisch, ti'tanenhaft
TKT&HOB adj Chem Ti'tan-
тйтл[а / -и pl 1. 'Titel m 4 2. Buchw
dia'kritisches 'Zeichen n 23
титул т,-нр1 1. Buchw 'Titelseite/16
2. veralt 'Titel m 4
титулув|ам, -аш (-ax) uv, у 1. be'titeln vt
<b> 2. mit dem Titel 'ansprechen vi
< 16 a jhb>
титуляр m, -и pl 'Leiter m 4; ~ ди¬
ректор'leitender Di'rektorm 9a; - на
катедра 'Lehrstuhlinhaber m 4
тиф (-ът) m nur sg — тифус
тнфоТеи, -ни adj Med 'Typhus-; als
Subst Typhuskranker m 1 +
тифон m nur sg 'Steifleinen n 23
тифус m nur sg Med 'Typhus m; коремен
«v 'Bauchtyphus; петнист - 'Fleckty¬
phus
тих adj 1. (със слаб тон) 'leise 2. (без
шум, с мълчание) still auch übertr, ~ а
скръб 'stille Trauer /16 3. (спокоен)
'ruhig auch übertr; ~ характер 'ruhi¬
ger Cha'rakter m O ~ o! 'Ruhe!; ~ a
вода бряг рони 'stille 'Wasser sind tief;
~ o и мирно in 'aller 'Stille; Тихият
океан 'Stiller 'Ozean m 1*
тихо adv 1. (c малко шум) 'leise 2. (без
шум) still 3. (спокойно) 'ruhig
тихомълком adv 'stillschweigend
тихоокеански adj Pa'zifik-
тнч|ам, -аш (-ax) uv 1. 'rennen vi
< 10/sn>, 'laufen vi <9/sn> 2. (бър¬
зам) umg 'eilen vi <sn> 3. (обикалям)
her'umlaufen vi < 9 ajsn >, her'umren-
nen vi < 10 afsn> O * подир няко¬
го übertr jmdm. hinter'herlaufen vi
< 9 a jsn >
тнчаи|е n, -ия pl 1. 'Rennen n 23, 'Laufen
n 23/sg 2. (бързане) 'Eile /16/sg
3. (обикаляне) Renne'rei /17
тичешката u. тнчешком adv 'laufend
тичинк|а /, -и pl Bot 'Staubgeiaß n 20
тнчйнков adj 'Staubgefäß-
тишина/nur sg 1. 'Stille/16/sg; мъртва
~ Totenstille 2. (спокойствие) 'Ruhe
/16/*
ТЙЯ t тоя
тласв|ам, -аш (-ax) uv; тласн|а, -еш
(-ах) V 'stoßen vt <34>
тласк|ам, -аш (-ах) uv 'stoßen vt < 34 >
тлйскан|е п, -ия pl Stoß т 2, 'Stoßen
865
толеранс
п 23/sg; ä гюлле 'Kugelstoßen
тласкан т, -и pl Sport: ~ на гюлле
'Kugelstoßer т 4
тласна t тласвам
тлась|к т, -ци pl 1. Stoß т 2 2. (подтик)
'Anstoß
тл£н|ен, -ни adj 'sterblich, ver'gänglich;
- ни останки 'sterbliche 'Überreste pl
тление n nur sg Ver'wesung/11/sg
тленност/nur sg 'Sterblichkeit/ M/sg,
Vergänglichkeit f M/sg
тле|я, -еш (тлях) uv 1. (огън) 'glimmen
v/ <hb>, 'schwelen vi <hb> auch
übertr; ~ еща омраза 'schwelender
Haß m 1 2. übertr (слабея) da'hin-
siechen vi < а/sn >, ver'gehen vi
< 13b/s/i>
тлъст adj fett
тлъст|ея, -ееш (-ях) uv fett 'werden vi
< 18 /sn>
тлъстия |ä / -й pl Fett n 20; ~ йте по
тялото му die 'Fettpolster n 23 an
'seinem 'Körper
то 1. pron pers es 2. Konj а) (тогава) so
b) (a) 'aber, je'doch 3. Partikel und; a
~ , и «v und zwar; пък ~ je'doch
тоалет m, -и pl Toi'lette /16
тоалет|ен, -ни adj Toi'lette-, Toiletten-;
~ ни артйкули Toi'lelteartikel m 4; ж
сапун Toi'lettenseife /16; ~ на хартия
Toilettenpapier n 20
тоалетк|а/, -и pl Frisiertoilette /16
тоалетн|а /, -и pl Toi'lette /16
това pron dem 1.1 този 2. das O и без
~ sowie'so; между ~ inzwischen;
отгоре на - und oben'drein noch;
след - da'nach; ~ e das wär's; ~
-онова dies und das
товйр m, -и pl 1. (за носене) Last /17
auch übertr, полезен ~ 'Nutzlast 2. (за
превоз) 'Ladung /17, Fracht /17
товар&ч m, -и pl Ver'ladearbeiter m 4
товйр|ен, -ни ad)'Last-, Fracht-, 'Güter-;
« автомобил 'Lastauto n 24; x
вагон 'Güterwagen m 4; « влак
'Güterzug m 2; » параход 'Fracht¬
schiff n 20; - но животно 'Lasttier
n 20
товарителница/, -и pl 'Frachtbrief m 1
ToeapHuile n, -a pl 'Ladefläche / 16,
'Laderampe /16
товароподемност /nur sg 'Tragfähigkeit
/17jsg; 'Ladefähigkeit / 17
товар|я, -иш (-йх) uv 1. (превозно
средство, носач) beladen vt <4b>
2. (предмети) verladen vt <4b>; s
стока 'Waren verladen 3. vi laden vi
< 4b}hb >; ние сега ~ им wir laden
jetzt 4. (със задачи, c данъци) belasten
vt <b>
т6г|а /, -и pl Hist 'Toga /15 a
тогава adv 1. dann 2. (в същия момент)
da 3. (не сега, в мйналото) 'damals
тогаваш|ен, -ни adj damalig
тогаз adv = тогава
тогйз adv = тогава; сегйз- ~ von Zeit
zu Zeit, hin und 'wieder
тоест Konj, Abk т.е. das heißt, Abk d. h.
Tos pron dem = този
тбзи, тази, това; тези pron dem 'dieser,
'diese,'dieses;'diese; Оза ~ детодуха
um'sonst, für die Katz'; и таз хубава!
das ist ein Ding!; тези дни 'dieser
'Tage; това-онова dies und das; ~
свят 'Diesseits n
той pron pers er
!ток (-ът) m, -ове pl 1. El Strom m 2
2. (течение) Fluß m 2, 'Strömung/17
2ток (-ът) m, -ове pl (на обувка) 'Ab¬
satz m 2
ток|а/, -Й pl 'Schnalle/16
токат|а /, -и pl Mus Tok'kata /15 a
токачк|а f -и pl Zool 'Perlhuhn n 22
токма|к m, -ци pl 'Stößel m 4
токскколбгия / nur sg Toxikolo'gie
/16 a jsg
токсин m, -и pl To'xin n 20
токсйч|ен, -ни adj 'toxisch
току adv umg 1. (тъкмо) ge'rade 2. (от
време на време) ab und zu; ~ говори,
~ мълчй mal spricht er, mal schweigt
er 3. (изведнъж) auf'einmal 4. (точно)
di'rekt, ge'nau 5. (само) nur, bloß O
~ -речи sozusagen; ~ -така od ~ -
тъй 'einfach so; ~ -що so'eben, ge'rade
толеранс m nur sg Tole'ranz /17
55 Wtb. Bulg-Dt.
толерантен
866
толерантен, -ни adj tole'rant
толерантност / nur sg Tole'ranz f\7/sg,
'Duldsamkeit fMjsg
толерйр|ам, -am (-ax) uv, v tole'rieren vt
<d>
толкав adj so groß
толко adv = толкова
толкова pron dem od adv 1. (така
много) so viel 2. (същото количество)
ge'nau so viel 3. (така) so O и ~ ! und
'basta!, und Schluß; ~ и ~ so und so
viel; ~ му е на човека umg das 'Leben
ist kurz; » мие силата mehr Kraft
'habe ich nicht; ~ ли съм ти нужен?
brauchst du mich so sehr?
толкоз pron dem od adv = толкова
том (-ът) m, -ове pl Band m 2
томбол а / -и pl 'Tombola /15
томлени1е n, -я pl 'Schmachten n 23/sg
'тон (-ът) m, -ове pl (тегло) Tonne/16
2тон (-ът) m, -ове pl Ton m 2 auch übertr;
давам ~ den Ton 'angeben <15a>
auch übertr
3toh (-ът) m, -ове pl Zool 'Thunfisch m 1
тонаж m, -и pl Ton'nage [...а:зз]/16
тонал|ен, -ни adj to'nal
тоналност f nur sg 'Tonart /17
тоннч|ен, -ни adj 1. Lit akzentuierend;
~ но стихосложение akzentuierender
'Versbau m 1 2. Med 'tonisch
тонйчески adj = тоничен
тонкиломет|ър m, -ри pl Tonnenkilo¬
meter m 4
тонковци nur pl umg 'Einfaltspinsel m 4
топ(-ът) m, -ове pl 1. Ka'none/16
2. (плат) 'Ballen m 4 0 хвърлям ~ a
umg ins Gras 'beißen vi <21 jhb>
топаз m, -и pl To'pas m 1
топазен adj To'pas-
топв|ам, -am (-ax) uv; топн|а, -еш (-ax) v
1. 'eintauchen vt <a> 2. (при ядене)
'eintunken vt < a>
топен adj ge'schmolzen; Schmelz-; - o
масло'Schmelzbutter/16; ~o сирене
'Schmelzkäse m 4
топене n nur sg 'Schmelzen n 23jsg;
температура на ~ то 'Schmelztempe¬
ratur /17, 'Schmelzpunkt m 1
топнл|ен, -ни adj Schmelz-; - на пещ
'Schmelzofen m 5
топили |я f -и pl Schmelze'rei /16 a
топк|а/ -и pl 1. 'Kugel/16 2. (от гума,
гьон) Ball m 2; водна « 'Wasserball
топлйв|ен, -ни adj Heiz-, 'Heizungs-;
~ ни материали 'Heizmaterial n 31
топливо n nur sg 'Brennstoffe pl
топлййк|а / -и pl 'Stecknadel /16
топлина / nur sg 'Wärme /16/sg
топлйн1ен, -ни adj 'Wärme-
топлннк1а / -и pl 'Hausschuh m 1,
'Filzschuh
топлоизолационен, -ни adj 'wärmeiso¬
lierend, 'Wärmeisolierungs-
топлокръв|ен, -ни adj 'warmblütig;
~ ни животни 'Warmblüter m 4
топлообмен m nur sg 'Wärmeaustausch
m 1
топлопроводност/nur sg 'Wärmeleitfä¬
higkeit /17
топлосйлов adj 'Wärmekraft-
топлота / nur sg 'Wärme / 16/sg auch
übertr
топлоцентрал|а /, -и pl 'Heizkraftwerk
n 20
топлофикация / nur sg 'Fernwärme¬
versorgung /17
топлофицйр|ам, -аш (-ax) uv, v mit
'Fernwärme ver'sorgen vt < b >, an die
'Fernheizung 'anschließen vt < 32 a >
топл|я,-иш (-йх) uv 1. 'wärmen vt
2. (помещение) 'heizen vt 3. übertr
erwärmen vt <b>; as се 1. sich 'wär¬
men vr 2. (ставам топъл) warm 'wer¬
den vi < 1 %jsn> 3. (паля) umg 'heizen
vi <hb>
топна t топвам
топов|ен, -ни adj Ka'nonen-; ~ ни
гърмежи Ka'nonendonner m 4; *
салют Artille'riesalut m 1
топограф m, -и pl Topo'graph m 8
топографйч|еи, -ни u. топографйчески
adj = топографски
топография /nur sg Topogra'phie/16a
топографски adj topo'graphisch
топол|а / -и pl 'Pappel / 16; бяла *
'Silberpappel; канадска « ka'nadi-
867
точен
sehe'Pappel; черна a 'Schwarzpappel
тополов adj 'Pappel-
топонимнч|ен, -ни adj topo'nymisch
топонймия / nur sg Topony'miе / 16 a
топономастика /nur sg Topono'mastik
/ \l/sg, 'Orlsnamenforschung/17
тообр m, -и pl Beil n 20, Axt /14
топоришк[а/, -и pl volkst Stiel nt 1
TÖnoT nt nur sg 'Stampfen n 23/sg
топтан adv umg 'alles zu'sammen
Tonyj nt, -и pl 1. Ge'wicht n 20 2. (боз¬
дуган) 'Morgenstern nt 1
топурк|ам, -аш (-ах) uv 'trappeln vi
<hb>
тбпче n, -таpl 1. 'Murmel/16 2. (малко
оръдие) 'kleine Ka'none/163. (пачка)
'Bündelchen n 23 <0 супа - та
'Fleischklößchensuppe /16
топчест adj 'kugelrund
топчн|я m, -и pl volkst Kano'nier nt 1
т6п[ъл, -ли adj warm auch übertr
0 като а хляб wie 'warme 'Semmeln
Tonla, -йш (-йх) uv 1. 'tauchen vt
2. (ядене) 'tunken vt 3. (наквасвам)
'einweichen vt <a>; s ce 'tauchen vi
<hb, sn>; а се във водата ins
'Wasser 'gehen vi < 13/sn >
2топ|я, -йш (-йх) uv 1. (стопявам)
'schmelzen vt < 17 > 2. übertr (из¬
мъчвам) 'schmachten 'lassen vi
<3jhb>; s се 1. (стопявам ce)
'schmelzen vi <17/sn> 2. übertr
(измъчвам ce) 'schmachten vi <hb>
тор (-iT) nt, -ове pl I. (оборски) Dung m
1 /sg, Mist m 1 / sg 2. Chem 'Dünger m 4;
изкуствен ~ 'Kunstdünger O течен
- 'Jauche/16, 'Gülle/16
торб|а /, -Й pl 1. 'Beutel nt AI. (чувал)
Sack nt 2 0 турям си главата в а та
den Hals in die 'Schlinge 'stecken
торбест adj 'sackförmig
тореадор m, -и pl 'Stierkämpfer nt 4
Toplen, -ни adj ge'düngl; % бръмбар
'Mistkäfer m 4
торйщ е n, -a pl 'Misthaufen m 4
торяш|ен, -ни adj Mist-, Dung-
тормоз nt, -и pl 'Peinigung / 17,
Schi'kane /16
тормоз|я, -иш (-йх) uv 'peinigen vt,
schika'nieren vt <d>
торов adj 'Dünger-
торпед|ен, -ни adj Tor'pedo-; » катер
Tor’pedoboot n 20
торпед|о n, -a pl = торпила
торпедон6с|ец m, -ци pl Tor'pedoboot
n 20
торпйл|а f -и pl Tor'pedo nt 6
торпилйр|ам, -аш (-ах) uv, v torpe'die-
ren vt <d>
торпилон6с|ец nt, -ци pl = торпедо¬
носец
торяильор m, -и pl Tor'pedoboot n 20
торс (-ът) m, -ове pl и. торсо n nur sg
Torso nt 6
т6рт|а / -и pl 1. 'Torte /16 2. (къс) Stück
n 20 Torte O блат за ~ и 'Tortenbo¬
den nt 5
торф (-ът) nt nur sg Torf nt 1
торфен adj Torf-
торфи1ц[с n, -a pl 'Torfmoor n 20
тор я, -йш (-йх) uv 'düngen vt
тост (-ът) nt, -ове pl Trinkspruch nt 2,
Toast m 1; дйгам ~ das Glas er'heben
< 14 b > (за auf 4), 'einen Toast 'aus¬
bringen <24a> (за auf 4)
тотал|ен, -ни adj to'tal
тотализатор nt, -и pl Totali'sator nt 9 a;
спортен ~ 'Sporttoto nt 6
тоталитар|ен, -ни adj totali'tär
тоталитарна |ъм (-мът) m nur sg Tota-
lita'rismus m II jsg
тоталност / nur sg Totali'tät / П/sg
тотем nt, -и pl 'Totem n 24
точ|а, -иш (-йх) uv 1. (от бъчва) 'abfül¬
len vt <a>, 'zapfen vt 2. (в чаша)
'einschenken vt <a> 3. (прежда)
'zwirnen vt 4. (тесто) 'ausrollen vt
< a > 5. (сечива) 'schleifen vt, 'wetzen
vt, 'schärfen vt\ * ce 1. (тека) 'fließen
vi < 32/sn >, sich er'gießen vr < 32b >
2. (движа ce) da'hinziehen vi <32a,
h-gjsn> 3. (простирам ce) sich 'aus¬
breiten vr < a > 4. (извисявам ce) sich
em'porwinden vr <27a>
точ|ен, -ни adj 1. (напълно верен)
ge'nau, ex'akt; часовникът е a die
точено
868
Uhr geht ge'nau; z часовник ge'nau
'gehende Uhr / 17; той във всичко е
много * er ist in 'allem sehr ge'nau;
ни науки ex'akte 'Wissenschaften pl
2. (който йдва навреме) 'pünktlich
точен|о n, -и pl 'Blätterteiggebäck n 20
точилар (-ят) m, -и pl 'Scherenschleifer
m 4
точиларски adj 'Scherenschleifer-
точнларство n nur sg 'Scherenschleifer¬
handwerk n 20
точйлк|а/, -и pl 'Rollholz n 22, 'Nudel¬
holz
точ|йло n, -ила pl 'Schleifstein m 1
точк а / -и pl Punkt m 1; изходна
Z 'Ausgangspunkt; пресечна z
'Schnittpunkt; * на замръзването
Ge'fricrpunkt; z на кипенето 'Sie¬
depunkt; кулминационна z 'Höhe¬
punkt; по ■*» и nach 'Punkten; » и
запетая Semi'kolon n 24, 'Strichpunkt;
гледна z 'Standpunkt
точно adv 1. (акуратно) ge'nau 2. (no
време) 'pünktlich
точност / nur sg I.Genauigkeit /17
2. (по време) 'Pünktlichkeit /17/sg
тоя, тая, това; тия pron dem - този
тояг|а /, -и pl 1. Stock m 2 2. übertr (бой)
'Prügel m 4 0 докарвам някого до
просяшка z jmdn. an den 'Bettelstab
'bringen <24>
тояжк1а /, -и pl 'Stöckchen n 23
тпру Interj brrr
Tpaaepcla /, -и pl Eisenb 'Schwelle /16
траверс|ен, -ни adj Eisenb 'Schwellen-
трйвм|а / -и pl Med 'Trauma n 28 a;
(рйна) 'Wunde /16
травматйч|ен, -ни adj Med trau'matisch
трагйди|я /, -и pl Tra'gödie /16
трагнз|ъм (-мът) m nur sg 'Tragik fll/sg
трагй|к m, -ци pl I. 'Tragiker m 4
2. (актьор) Tra'göde m 1
грагикомеди|я/, -и pl 'Tragikomödie/16
трагикомйч|еи, -ни adj 'tragikomisch
трагйч|ен, -ни и. трагически adj 'tra¬
gisch
трагнчиост/nur sg = трагизъм
традиционен, -ни adj traditio'nell
традйин|я / -и pl Traditi'on /17
траектори|я / -и pl 1. Math, Phys Тга-
jek'torie/162. Mil, Tech 'Flugbahn/17
тра|ен, -йни adj 1. 'dauerhaft 2. (което
не се разваля) 'haltbar 3. (постоянен)
beständig
траен|е п, -ия pl 'Dauer / 16/^g
трайност / nur sg 1. 'Dauerhaftigkeit
fMjsg 2. (на хранйтелни стоки) 'Halt¬
barkeit / П/sg
‘трак Interj klapp
2трак m, -и pl Thraker m 4
трак|ам, -аш (-ах) uv 1, 'klappern vi
<hb> 2. (чукам) 'klopfen vi <hb>
тракан le n, -ия pl 'Klappern n 23/sg,
Ge'klapper n 23 jsg
трака |ам, -am (-ах) uv; тракн|а, -еш
(-ах) v 1. 'klappen vi <hb> 2. (чуквам)
'klopfen vi <hb>
тракй|ец m, -йни pl 1. (по рождение)
aus 'Thrakien 'Stammender ml* 2. (no
жителство) Be'wohner m 4 'Thrakiens
тракийски adj 'thrakisch
тракна T траквам
трактат m, -и pl Trak'lat m 1 od n 20
трактовк|а / -и pl 'Auslegung / 17,
'Ausdeutung /17
трактор m, -и pl 'Traktor m 9 a
трйктор|ен, -ни adj 1. Trak'toren-; z
завод Trak'torenwerk n 20 2. (при¬
качен) 'Anhänge- O ~ ни курсове
Trak'toristenkurse pl
тракторйст m, -и pl Trakto'rist m 8
тракторйстк|а/ -и pl Trakto'ristin /18
тракцион1ен, -ни adj Trakli'ons-
тракци|я / -и pl Lokomo'tivpark m 6
трамбовам, -am (-ax) uv = трамбувам
трамбовк|а/, -и pl 1. 'Rammen n 23jsg,
'Feststampfen n 23/sg 2. (уред) 'Ram¬
me /16
трамбув|ам, -am (-ax) uv 1, 'stampfen vt,
'feststampfen vt < a > 2. übertr umg auf
'Schusters 'Rappen 'reisen vi <sn>
трамва|ен, -йни adj 'Straßenbahn-;
~ йна линия 'Straßenbahnlinie / 16;
~ йна спйрка 'Straßenbahnhaltestelle
/ 16; ~ йна кола 'Straßenbahnwagen
m 4
869
требя
трамва|й (-ят) т, -и pl 'Straßenbahn /17
грамвайджнйски adj 'Straßenbahnar¬
beiter-
трамвайджй|я / -и pl 'Straßenbahnar¬
beiter т 4, 'Straßenbahnangestelller
т 7*
трамп|а/ -и pl volkst 'Tauschgeschäft п
20; правя ж umg 'kaupeln vi <hb>,
'lauschen vt
трамплйн m, -и pl 1. (плуване, гимнас¬
тика) 'Sprungbrett n 21 auch übertr
2. (c пружини) Trampo'line /16
трампосв[ам, -аш (-ах) uv; трампос|ам,
-аш (-ах) V volkst 'kaupeln vi <hb>,
'tauschen vt
транзит m nur sg Transitverkehr m 1;
минавам ~ 'durchfahren vt <4b>
транзйт|ен, -ни adj Tran'sit-; - на виза
Transitvisum n 28
транзитйв|ен, -ни adj Gramm 'transitiv
транзитйвност/ nur sg Gramm Transiti-
vi'tät /17
транс (-vr) m nur sg 'Trance / 16
трансатлантйчески adj Transat'lantik-,
transat'lantisch
трансбордйр|ам, -am (-ax) uv, v 'umla¬
den vt <4a>
транскрибйр ам, -аш (-ax) uv, v tran-
skri'bieren vt <d>
транскрйпци[я / -и /^/Transkription /17
транслитерйци|я/, -и />/Transliteration
/17
трансмисионен, -ни adj Transmissi'ons-
трансмйсн!я/ -иpl Tech Transmission/17
транспарант m, -и pl 'Rollo n 24
транспозйци|я / -и pl Mus, Gramm
Transpositi'on /17
транспонйр|ам, -аш (-ax) uv, v transpo-
'nieren vr <d>
транспорт m, -и pl 1. Trans'port m 1
2. (транспортно дело) Transport¬
wesen n 23
транспорт! ен, -ни adjTransport-; ~ ho-
подемна техника Förder- und 'He¬
betechnik
транспортйр m, -и pl 'Winkelmesser m 4
трансформатор m, -и pl Transformator
m 9 a
трансформаторен, -ни adj Transfor-
ma'toren-; ж пост Transforma'toren-
häuschen «23; ~ на станция Transfor-
ma'torenstation /17
трансформация/, -и pl Transformation
/17
трансформйр|ам, -аш (-ax) uv, v trans¬
formieren vr <d>
трансцендентал|ен, -ни adj Phil tran¬
szendental
трансцендент|ен, -ни adj transzen'dent
транше|я /, -и pl 'Schützengraben m 5
трап (-vr) m, -ове od -ищаpl 'Grube/16
O прескочи ~ a er ist dem 'Totengrä¬
ber von der 'Schippe ge'sprungen
трапез1а /, -и pl 1. 'Tafel /16 2. volkst
'Eßtisch m 1 O богата ж reich ge¬
deckter Tisch m I
трапезари|я / -и pl 1. (стая) 'Speisezim¬
mer n 23 2. (зала) 'Speisesaal m 2 (pl
-säle)
тралезойд m, -и pl Math Trapezo'id n 20
трапец m, -и pl Math, Sport TTra'pez n 20
трапецовйд|ен, -ни adj tra'pezförmig
трапище n, -a pl = трап
трапчйнк[а/ -и pl 1. (дупка) Loch n 22
2. (в лицето) 'Grübchen n 23
трасе n, -та pl 'Trasse / 16; (за теле¬
визионно предаване) 'Leitung/17
трасйр|ам, -аш (-ах) uv, v trassieren vt
<d>
траур m nur sg 1. 'Trauer / 16/sg
2. (облекло) 'Trauerkleidung /17
траур|ен, -ни adj 'Trauer-
трафик m nur sg 1. 'Warenaustausch
m l/sg 2. (превоз) Trans'port m 1
трахе1я / -и pl Anat Tra'chea / 15 a,
'Luftröhre /16
трахома / nur sg Med Tra'chom n 20
тра|я, -еш (-ях) uv 1. 'dauern vi <hb>
2. (запазвам се) sich 'halten vr < 3 >
3. volkst (търпя) 'aushaiten vr <3a>
4. volkst (мълча) 'schweigen vi
<23/hb>
требв|ам, -аш (-ax) uv, v 'anfordern vr
<a>
треб|я, -иш (-йх) uv 1. (гора) 'roden
vt 2. volkst (изтребвам) 'ausrotten vt
грева
870
< а > 3. volkst (разтребвам) 'aufräu¬
men v/ <a>
трев|а /, -й pl 1. Gras n 22 2. (бйлки) pl
'Kräuter pl
трев ен, -ни adj Gras-
тревист adj 1. mit Gras be'wachsen 2. (c
вид на трева) 'grasähnlich
тревог|а/, -w.pl 1. (вълнение) Er'regung
/17 2. (страх) Angst/14 3. Mil A'larm
m 1; бйя x A'larm 'schlagen <4>;
въздушна « 'Fliegeralarm; лъжлива
« 'blinder A'larm Ob« съм за
някого um jmdn. in 'großer 'Sorge sein
vi < B >; изпадам в « in 'Aufregung
ge'raten vi < 3bjsn >; хвърлям в « in
'Aufregung ver'setzen vt < b >
тревож|а, -иш (-их) uv 1. be'unruhigen
vt <b> 2. (вълнувам) er'regen vt
< b >; 9 ce sich be'unruhigen vr
тревожен, -ни adj 1. er'regt, be'unruhigt
2. (алармиращ) alar'mierend 3. (обез¬
покояващ) beunruhigend 4. (неспо¬
коен) 'unruhig; ~на нощ 'unruhige
Nacht/14 O « сигнал Alarmsignal
n 20
тревожност / nur sg 'Unruhe /16, Er¬
'regung /17
тревола|к m, -ци pl и. треволя|к m, -ци
pl Gras n 22
тревопйс[ен, -ни adj 1. 'pflanzenfressend
2. als Subst ~ но 'Pflanzenfresser m 4
тревояд|ен, -ни adj = тревопасен
тревясал adj mit Gras be'wachsen
тревясв|ам, -aui (-ax) uv; тревяс|ам,
-аш (-ax) v mit Gras be'wachsen vf
<4b>
трегер m, -и pl Tech 'Träger m 4
трйзв u. трезв|ен, -а, -o; -и adj 'nüchtern
auch übertr
трезвеност f nur sg 'Nüchternheit/1 Ijsg
auch übertr,; движение за ~ Absti-
'ncnzlerbewegung /17
трезвост f nur sg — трезвеност
трели nur pl Mus 'Triller m 4
трем (-ът) m, -ове pl volkst 'Vorraum m 2
тремолнр|ам, -аш (-ax) uv, v Mus tre-
mo'lieren vi <Ajhb>
тремоло n nur sg Mus 'Tremolo n 24
трен (-ът) m, -ове pl veralt Zug m 2
трепдафил m, -и pl volkst 'Rose/ 16
трендафилов adj volkst 'Rosen-
тренйр|ам, -аш (-ax) uv trainieren vi, vt
< d fhb >; s ce trai'nieren vi
тренировк|а /, -и pl 'Training n 24
тренировъчен, -ни adj 'Trainings-; - но
игрище 'Trainingsplatz m 2
тренчкот m, -и pl Trenchcoat m
треньор m, -и pl 'Trainer m 4
треньорски adj 'Trainer-; - съвети
'Ratschläge m 2jpl des 'Trainers
трепв|ам, -аш (-ax) uv; трепн|а, -еш
(-ах) V1. zu'sammenzucken vi < а jsn >,
'zucken vi <hb> 2. (потрепервам)
er'zittern vi <b/sn> 3. (светлина)
'blinken vi < hb > 4. (виждам ce) kurz
'sichtbar 'werden vi <18/in> 5. (чу¬
вам ce) kurz 'ankiingen vi <27afsn>
6. (шаввам) sich 'rühren vr
треперко n, -вци pl umg 'Angsthase m 7
треперлйв adj 'zittrig, 'zitternd
трепер|я, -еш (-ax) uv 1. 'zittern vi
<hb> (от някого vor jmdm.) 2.
(трептя) 'beben vi < hb > 3. (клатя ce)
'schwanken vi <hb> 4. be'sorgtsein vi
<B> (над някого um jmdn.)
трепет m, -и pl 1. 'Zittern n 23/sg
2. (вълнение) 'Schauer m 4, 'Beben n 23
трепет(ен, -ни adj 1. 'bebend 2. (тре¬
перещ) 'zitternd 3. 'fieberhaft; - но
очакване 'fieberhafte Erwartung/17
трепетлйв adj 1. 'zitternd, 'bebend
2. (светлина) 'flimmernd
трепетлйк|а / -и pl 'Zitterpappel /16
трепетлйков adj 'Zitterpappel-
трепк|ам, -аш (-ax) uv ]. 'zittern vi
<hb>, 'beben vi <hb> 2. (светлина)
'flimmern vi <hb> 3. (огън) 'flackern
vi <hb> 4. übertr (долавям ce)
'schwingen vi <27fhb>
треплйв adj = трепетлйв
трепна t трепвам
трептеж m, -и pl - трепет
трептен|е п, -ия pl 1. 'Beben п 23/sg,
'Zittern п 23jsg 2. (светлина) 'Flim¬
mern п 23/sg, 'Blinken п 21 jsg 3. Phys
'Schwingen n 23/sg
871
трик
трептенн|е п, -я pl Phys 'Schwingung/17
трепт|я, -йш (-ях) uv 1. 'beben vi <hb>,
'zittern vi <hb> 2. Phys 'schwingen vi
< 27/hb> 3. (светлина) 'blinken vi
<hb>, 'flimmern vi <hb> 4. (дола¬
вям се) 'sichtbar sein vi < B >
треп|я, -еш (-äx) mv 1. (убивам) 'töten vt,
'totschlagen vt <4a> 2. (бия) halb-
'tot 'schlagen vt <4> 3. (съсипвам)
'schinden vt < 29 >; s ce umg sich
'schinden vr
трес|а, -еш (тресох) uv I. 'schütteln vt
2. nur 3. Pers: »e ме 'Schüttelfrost
'haben < A >; s ce sich 'schütteln
vr, 'beben vi <hb>
тресавище n, -a pi Sumpf m 2
‘треска/, -и pl 'Fieber n 23 auch übertr
2треск|а /, -и pl Zool 'Kabeljau m 1,
Dorsch m 1
треск|а /, -Й pl 1. 'Splitter m 4 2. (за
подпалка) Span m 2, 'Spanholz n 22
трескав adj 1. Med 'fiebrig 2. übertr
'fieberhaft
тресна t трясвам
треснат adj vom 'Donner ge'rührl
трет|а /, -и pl 'Drittel n 23
трети nur 'dritte
третнн|а / -и pl = трета
третини пит pl Rel volkst Ge'denk-
goltesdienst m 1 am 'dritten Tag nach
dem 'Tode
третйнк|а / -и pl — трета
третнр|ам^ -аш (-ах) hv 1. be'handeln vt
< b >; там ме ~ ат човешки dort
be'handelt man mich 'menschlich
2. (разглеждам) be'handeln
третокласен^ -ни adj 'drittklassig; %
вагон veralt 'Wagen m 4 'dritter 'Klasse
третолнч|ен, -ни adj Gramm in der
'dritten Per'son 'stehend
треторазред|ен, -ни adj 'drittklassig,
'drittrangig
третостепенен, -ни adj 1. (по качество)
'drittklassig 2. (по значение) 'drittran¬
gig
треф|а /, -и pl Kart = спатия
трещ|я, -йш (-ях) mv 1. 'krachen vi
<hb>, 'donnern vi <hb> 2. nur 3.
Pers 'donnern
три пит drei
триаж|ен, -ни adj Eisenb: ~ на гара
Ver'schiebebahnhof m 2
триангулйция/nur sg Triangulati'on/17
трибагреник m, -ци pl Triko'lore / 16,
'dreifarbige 'Flagge / 16
трибун m, -и pl Hist Tri'bun m 9 auch
übertr; народен ~ 'Volkstribun
трибун|а /, -и pl Tri'büne /16; вдйгам
ä Hist 'illegales Pro'testmeeting zu-
'sammenrufen <39a>
трнбунйл m, -и pl Tribu'nal n 20
тривиал|ен, -ни adj trivi'al
трнвналност /, -и pl Triviali'tät / 17,
'Plattheit/17
трнббй m nur sg Sport 'Dreikampf m 2
триглав adj 'dreiköpfig
тригодйш|ен, -ни adj 'dreijährig
тригонометрични, -ни adj trigono-
'metrisch; » пункт trigono'metrischer
Punkt m 1, Triangulali'onspunkt
тригонометрйчески adj = тригономет-
рйчен
тригонометрия / nur sg Trigonome'trie
/16 a/sg
тригун|а f -и pl 'dreieckiges 'Blätterteig¬
gebäck mit 'Sirup
тридел|ен, -ни adj Bot 'dreizählig; 'drei¬
teilig
тридесет пит 'dreißig
тридесетгодишен adj 'dreißigjährig
трйдесетн adj 'dreißigste
тридесетина пит 'ungefähr 'dreißig
тридневен, -ни adj 1. 'dreitägig, drei
'Tage 'dauernd 2. (възраст) drei 'Tage
alt
трйен|е n, -я p/'Reiben n 23/sg, 'Reibung
Я7,
триетаж[ен, -ни adj 'dreistöckig
триж adv volkst 'dreimal
тризъб|ец m, -ци pl 'Dreizack m 1
трийсет пит = тридесет
трййсетгодишен adj = трйдесетгодй-
шен
трийсети пит = трйдесети
трийсетина пит — тридесетйна
трик (-ът) т, -ове pl Trick т 6
трикатен
872
трикат|ен, -ни adj — триетажен
трикилометров adj drei Kilo'meter lang
триклас|ен, -ни adj 'dreiklassig, Drei-
'klassen-
трик|6 n, -a pl Tri'kot n 24
трикольбр m, -и pl = трибагреник
трикольорен, -ни adj 'dreifarbig
трикотаж m, -и pl Triko'tage / 16
трикотажен, -ни adj 1. Triko'tagen-;
- на фабрика Triko'tagenfabhk /17
2. ge'wirkl, Tri'kot-; «ho бельо
'Untertrikotagen pl - ни изделия
'Wirkwaren / 16/р/
трнкрак adj 'dreibeinig
трикрйт|ен, -ни adj 'dreifach
трикрилен, -ни adj 1. (прозорец, сгра¬
да) 'dreiflügelig 2. (шкаф) 'dreitürig
трйкфилм т, -и pl Trickfilm т 1
трилион т, -и pl Trilli'on / 17
трилйст[ен, -ни adj 'dreiblätterig
трилбги|я /, -и pl Trilo'gie /16 а
трйма пит 1. пит drei; - студенти drei
Stu'denten 2. zu dritt; - сме wir sind
zu dritt, wir sind drei
тримачтов adj 'Dreimast-; - кораб
'Dreimaster m 4
тримесечен, -ни adj 1. 'dreimonatig
2. Quar'tals-; s план Quar'talsplan
m 2; - на премия Quar'talsprämie/16
тримесечие n, -я pl Quar'tal n 20,
Vierteljahr n 20
триметров adj drei 'Meter lang
тримилиметров adj drei Milli'meter
groß
тримнлиоиен, -ни adj Dreimilli'onen-
тряминутен, -ни adj drei Mi'nuten lang
тринадесет пит 'dreizehn
трин£десетгодйш|ен, -ни adj 'dreizehn¬
jährig
тринадесети пит 'dreizehnte
тринайсет пит = тринадесет
трин£йсетгоднш[ен, -ни adj = тринаде-
сетгодишен
тринайсети пит = тринадесети
тринеделен, -ни adj = триседмичен
трйнки пит — трйчки
триног и. трннож|ен, -ни adj = трикрак
триножни[к т, -ци pl 1. Sta'liv п 20*
2. Mal Staffe'lei / 17 3. (обущар)
'Dreifuß т 2
трио п, триа pl Mus 'Trio п 24
трнбд т, -и pl Tech Tri'ode / 16
три6л|а /, -и pl Mus Tri'ole /16
трябн т, -и pl 'Säge /16
триор т, -и pl Tech Sortiermaschine/16
трнорйр|ам, -аш (-ах) uv maschi'nell
sortieren vt <d>
три6ск|а /, -и pl umg 'Dreiachser m 4
трипер m nur sg Med Tripper m 4
трйпер|ен, -ни adj Med 'Tripper-
триптйх m, -и pl 'Triptychon n
трисантиметров adj 1. (дължина) drei
Zentimeter lang 2. (ширина) drei
Zentimeter breit 3. (дебелина) drei
Zentimeter dick
триседмичен, -ни adj 'dreiwöchig
трисмен|ен, -ни adj in drei 'Schichten;
-на работа 'Arbeit / 17 in drei
'Schichten
трисрйч|ен, -ни adj 'dreisilbig
триста пит 'dreihundert
трнста|ен, -йни adj Drei'zimmer-
трнстахйляд|ен, -ни 1. adj 'dreihun¬
derttausender; я град Stadt /14 mit
'dreihunderttausend 'Einwohnern; *
заем 'Anleihe / 16 von 'dreihun¬
derttausend ... 2. num 'dreihundert¬
tausendste; -ният посетйтел der
'dreihundertlausendste Be'sucher m 4
трястен|ен, -ни adj Math 'dreiseitig
тристран|еи, -ни adj 'dreiseitig auch Dipl
триструн|ен, -ни adj 'dreisaitig
трнтом|ен, -ни adj 'dreibändig
тритон m, -и pl 1. Myth 'Triton m 8
2. Zool Molch m l
триумф m, -и pl Tri'umph m 1
триумфален, -ни adj trium'phal, Tri¬
'umph-; -на арка Tri'umphbogen
m 4; * марш Tri'umphmarsch m 2
трифазен adj Drei'phasen-, 'dreiphasig;
- ток 'Drehstrom m 2, Dreiphasen-
'wechselstrom
трнхйн|а f -и pl Zool Tri'chine / 16
трихинелоза / nur sg и. трихинбза fnur
sg Trichi'nose /16
трицвет m nur sg = трибагреник
873
тропна
трицв£т|ен, -ни adj 'dreifarbig; х печат
Dreifarbendruck nt 1
трйцн nur pl 'Kleie /16
трнчав adj mit 'Kleie durch'setzt
тричасов adj 'dreistündig', drei 'Stunden
lang
трйчки пит diminutiv drei
тричлен|ен, -ни adj 1. (хора) aus
drei 'Mitgliedern be'stchend, 'Dreier-
2. (предмет) 'dreigliedrig
триъгъл ен, -ни adj 'dreieckig
триъп>лии| K m, -ци pl 'Dreieck n 20;
равностранен x 'gleichseitiges 'Drei¬
eck; равнобедрен x 'gleichschenkli¬
ges 'Dreieck; остроъгълен x 'spitz¬
winkliges 'Dreieck; тъпоъгълен x
'stumpfwinkliges 'Dreieck; правоъгъ¬
лен x 'rechtwinkliges 'Dreieck
трй|я, -ein (-x) uv 1. (търкам) 'reiben vt
< 23 >; x си очйте sich die 'Augen
'reiben 2- (чистя) 'putzen vt 3. (избър¬
свам) 'abwischen vt < a > 4. (c гума)
ra'dieren vt, vi <d/hb> S. (стрйвам)
zer'reiben vt <21b>0 x сол на
някого на главата umg übertr jmdm.
den Kopf'waschen <4>
тровене n nur sg Ver'giften n 23/sg
тров|я, -иш (-йх) uv ver'giften vt < b >
auch übertr O x живота на някого
jmdm. das 'Leben ver'gällen <b>
трогател|ен, -ни adj 'rührend, be'we¬
gend, er'greifend
трогателност / nur sg Ergreifendes
n 26*, 'Rührendes n 26+
тр6гв|ам, -am (*ax) uv; трогн|а, -еш
(-ах) v 'rühren vt, be'wegen vt <b>,
er'greifen vt <21 b>
трогнат adj ge'rührt, be'wegt, er'griffen;
~ до сълзи bis zu 'Tränen ge'rührt; ~
съм от посрещането ich bin tief
be'wegt durch den Emp'fang
тр6|ен, -йни adj 1. 'dreifach 2. (от три
части) 'dreiteilig O x скок Sport
'Dreisprung m 2
троица f nur sg Rel Drei'einigkeit /17
тройца пит volkst = трима
тройк|а /, -и pl 1. Drei /17 2. (кола,
шейна) 'Troika /15 3. (група)
'Dreiergruppe / 16 4. Text 'Dreifach¬
garn n 20
тронкаджн|я m, -и pl 'mittelmäßiger
'Schüler m 4
трбйно adj 'dreimal
троле|й (-ят) m, -и pl и. тролейбус m, -и
pl 'Oberleitungsbus m 1 a, 'Obus
тролейбус |ен, -ни adj 'Obus-
тромав adj plump, 'schwerfällig
тромавост / nur sg 'Plumpheit / 17,
'Schwerfälligkeit f\l/sg
тромбоза/nur sg Med Throm'bose /16
тромбон m, -и pl Po'saune /16
тромбофлебйт m nur sg Med 'Venen¬
entzündung/ 17
тромпет m, -и pl Trom'pete /16
трон (-ът) m, -ове pl Thron m 1
тр6н|ен, -ни adj Thron-; ~но слово
'Thronrede /16
‘троп Interj bums
2троп m, -и pl Lit 'Tropus m 11, 'Trope
/16
трои|ам, -am (-ax) uv 1. (c крак) 'stamp¬
fen vi <hb>, 'trampeln vi <hb> 2. (c
копита) 'klappern vi <hb>, 'trappeln
vi <hb> 3. (c предмети) 'klappern
4.(чукам)'klopfen vi <hb> 5.(затва¬
рям c шум) 'zuwerfen vt < 16a> 6.
(хоро) 'hüpfen vi <sn>, 'springen vi
< 21 jsn>
тропар m, -и pl Rel 'Kirchenlied n 21
тропв|ам, -аш (-ax) uv; тропн|а, -еш
(-ах) у 1. (чуквам) 'klopfen vi <hb> 2.
(с крак) 'stampfen vi <hb> 3. (пред¬
мети) 'klappern vi <hb> 4. (врата)
'klappen vi <hb> 5. (играя) 'hüpfen vi
<sn>, 'springen vi <21/sn> 6. (зат¬
варям) 'zuschlagen vt < 4 a > 7. (хвър¬
лям) 'knallen vi <hb> 8. umg (нат¬
рапвам) ver'passen vt < b >
тропи |к m, -ци pl 1. Geogr 'Wendekreis
m 1; x на рака 'Wendekreis des 'Kreb¬
ses; x на козирога 'Wendekreis des
'Steinbocks 2. nur pl 'Tropen pl
тропйч|ен, -ни u. тропически adj
'tropisch
троплйв adj 'tänzerisch
тропна t тропвам
трополя
874
тропол|я, -йш (-йх) uv 1. 'rumpeln vi
<hb>, 'poltern vi <hb> 2. (c крака)
'trampeln vi <hb> 3. (копйта) 'trap¬
peln vi <hb>, 'klappern vi < hb>
тропосв[ам, -аш (-ах) uv; тропос|ам,
-аш (-ах) V Text 'heften vt
тропоск|а/, -и pl 1. (шев) 'Heftnaht/14
2. (конец) 'Heftfaden т 5
тропот т nur sg 1. 'Poltern п 23, 'Rum¬
peln п 23 2. (с крака) Ge'trampel п 23
3. (с копйта) Ge'trappel п 23, 'Klap¬
pern п 23
тропот!я, -иш (-йх) «V = трополя
тросв|ам, -аш (-ах) uv; тросн|а, -еш
(-ах) V 1. 'werfen vt <16> 2. übertr
(казвам)'anfahren <4а> (нанякого
нещо jmdn. mit etw. 3); s се 1. sich
'werfen vr (на auf 4); sich 'hinwerfen
vr < 16 a > 2. übertr (сопвам се) 'an¬
fahren (на някого jmdn.)
троскот m nur sg Bot 'Hundszahn m 2
тросна t тросвам
троснат adj schroff, grob
троснато adv schroff, grob
тротил m nur sg Tro'tyl n
тротоар m, -и pl 'Fußweg m 1, 'Gehsteig
m 1, Trottoir [troto'a:r] n 20
трофе|ен, -ини adj er'beutet
трофе|й (-ят) m, -и pl 'Beute / 16,
Tro'phäe /16
трох|а/ -й pl 'Krume/16, 'Krümel m 4,
'Brosame /16
трош|а, -йш (-йх) MV 1. zer'brechen vt
< 16 b >, ent'zweischlagen vt < 4 a >
2. (кости) 'brechen vt < 16 > 3. (раз¬
дробявам) zer'stückeln vt <b>
4. (орехи) 'knacken vt 5. (роня)
zer'krümeln vt < b > 6. übertr (израз¬
ходвам) ver'geuden vt < b > O «си
главата sich den Hals 'brechen; s ce
1. 'brechen vi, zer'brechen vi 2. übertr
sich 'schinden vr <29>, sich 'ab¬
rackern vr <a>
трошачк|а f -и pl Tech 'Brecher m 4
трошляв adj 'bröckelig, zer'brechlich
трошлйвост / nur sg Zerbrechlichkeit
/П/sg /
трояк adj = троен
труд (-ът) m, -ове pl 1. 'Arbeit / 17;
ръчен ~ 'Handarbeit; физически «
'körperliche 'Arbeit; принудителен «
'Zwangsarbeit; производителност на
«ä 'Arbeitsproduktivität /17; кодекс
на ~ a 'Arbeitsgesetzbuch n 22; охрана
на ~ a 'Arbeitsschutz m 1; разделение
на «ä 'Arbeitsteilung / 17; 2. (про¬
изведение) 'Arbeit, Werk n 203. (пос¬
тижение) 'Arbeitsergebnis n 27, Er¬
rungenschaft /17 4. (усйлие) 'Mühe
/16 O не си струва ~ä es lohnt den
'Aufwand nicht
труден, -ни adj 'schwierig, schwer O
« на жена 'schwangere Frau /17
трудещ се m, -и ce pl 'Werktätiger m7+
трудно adv schwer, 'schwierig
трудност /, -и pl 'Schwierigkeit / 17
трудов adj 1. 'Arbeite-; ~ а дисциплйна
'Arbeitsdisziplin /17; ~и норми
'Arbeitsnormenf\l/pl; ~oзаконода¬
телство'Arbeitsgesetzgebung/17; «
договор 'Arbeitsvertrag m 2; - и
войскй 'Arbeitstruppen/ 16jpl ~и и
бйтови условия 'Arbeite- und 'Le¬
bensbedingungen pl 2. (работещ)
'werktätig; ~ o селячество 'werktätige
'Bauernschaft /17
трудова|к m, -ци pl veralt umg 'Arbeits-
soldal m 8
трудовашкн adj veralt umg 'Arbeitssol¬
daten-
трудовокооператнв|ен, -ни adj: ~но
земеделско стопанство, Ablc ТКЗС
'landwirtschaftliche Produktionsge¬
nossenschaft /17, Abk LPG
трудовоправен, -ни adj 'arbeitsrecht¬
lich
трудовопроизводителен, -ни adj: «на
кооперация, Abk ТПК Produktions¬
genossenschaft / 17 des 'Handwerks,
Abk PGH
трудод|ен m, -нй pl 'Arbeitseinheit /17
трудолюбйв adj 'fleißig, 'arbeitsam
трудолюбие n nur sg Fleiß m 1 /sg
трудоспосббен, -ни adj 'arbeitsfähig
трудоспособност/ nur sg 'Arbeitsfähig¬
keit f\l/sg
875
трънлив
труд|я се, -иш се (-йх се) uv 1. 'arbeiten
vi <hb> 2. volkst (стремя се) sich
be'mühen vt < b >
труженн|к m, -ци pl 1. - трудещ ce
2. 'Arbeiter m 4
тружениц|а f -и pl 'Werktätige / 19,
'Arbeiterin /18
труженически adj 'Arbeits-
труп (-ът) m, -ове pl 1. (туловище)
Rumpf m 2 2. (умрял) 'Leiche /16
3. (на животно) Ka'daver m 4 4. mit
pl: -и (дърво) Stamm m 2
Tpyn|a/, -и pl 1. 'Truppe/16 2. Kart Spiel
für 3 Personen
труп|ам, -am (-ax) wv 1. 'aufhäufen vt
<a>, auf 'Haufen ['einen 'Haufen]
'legen vt 2. (подреждам) 'aufschichten
vt <a> 3. (високо) 'auftürmen vt
< a > 4. (събирам) 'anhäufen vt < a >,
'sammeln vt 5. (съсредоточавам) kon¬
zentrieren vt <d>; s се 1. sich
'drängen vr, sich 'sammeln vr 2. übertr
(чувство) 'wachsen vi <4jsn>
трупв|ам, -am (-ax) uv; трупн|а, -еш
(-ax) v 'werfen vt < 16 >
труп|ен, -ни adj 1. 'Leichen; -ни петна
'Leichenflecke pl 2. (животно) Ka-
'daver-
трупна t трупвам
трус (-ът) т, -ове pl 1. Erschütterung
/17 auch übertr 2. Geol Stoß m 2
труфел m, -и pl = трюфел
тру|фйло n, -фила pl umg Putz m 1,
Schmuck m I fsg
труфя, -иш (-йх) uv 'schönmachen vt
< a >; ж ce sich 'schönmachen vr
тръб|а/, -й pl 1. Rohr n 20, 'Röhre/16;
водосточна ж 'Abflußrohr; водопро¬
водна ж 'Wasserrohr; безшевна *
'nahtloses Rohr; скачени -и kom¬
munizierende 'Rohren; Евстахиева
ж Eu'stachische 'Röhre; дихателна
ж 'Luftröhre 2. Mus Trom'pete / 16;
надувам ж та ins Horn 'stoßen vi
<34/hb>
тръбач m, -и pl Trom'peter m 4
тръб|ен, -ни adj 1. Rohr- 2. Mus
Trom'peten-
трьбест и. тръбовйд]ен, -ни и. тръбооб-
раз|ен, -ни adj 'röhrenförmig
тръбопровод т, -и pl 'Rohrleitung/17;
(на открйт терен) Pipeline ['paiplain]/
тръб|я, -йш (-йх)uv 1. 'blasen vt <3>
2. übertr umg her'umposaunen vt < a >
тръгв ам, -am (-ax) uv; тръгн|а, -еш
(-ax) v 1. (пеша) sich auf den Weg
'machen vr (за zu 3, nach 3), 'losgehen
vi <13 a jsn > 2. (напускам)
'aufbrechen vi <16a/sn>, 'Weggehen
vi <13ajsn> 3. (превозно средство)
'abfahren vi < 4a/jji > 4. (отпътувам)
'abreisen vi < afsn > 5. (започвам да
ходя [работя]) be'ginnen vi <26 Ь/
hb> zu 'gehen ['laufen] 6. (започ¬
вам) be'ginnen vt <26b> 7. (водя)
'führen vt 8. (вървя) 'gehen vi
< 13/sn> 9. nur 3. Pers: -а ми a) es
läßt sich gut an b) (върви ми) es geht
mir gut von der Hand O ж в крак
Schritt 'halten < 3 > auch übertr; ж по
ума на някого sich von jmdm. 'lei¬
ten 'lassen v/ <3jhb>; « си 1. (вкъ¬
щи) nach 'Hause 'gehen 2. 'Weggehen,
'gehen
трмсв|ам, -am (-ax) uv; тръкн|а, -еш
(-ax) v 1.'reiben vt <23> 2. (обър-
свам) 'abwischen vt < a>, 'abreiben vr
< 23 a > 3. (c тухла od четка) Scheu¬
ern vr
трън (-ът) m, -ове pl 1. (шип) Dorn m 9
2. Bot mit pl: -и od ~e (драка)
'Kreuzdorn 3. Bot mit pl: -и od ~e
(магарешки -) 'Distel/16 O от -та
на глог vom 'Regen in die 'Traufe
тръна |k m, -ци pl 'Dornengebüsch n 20
трънен adj 'Dornen-
трьнест adj 1. 'domenbewachsen; -
клон ’dornenbewachsener Zweig m 1
2. 'dornig; - плет 'dorniger 'Flechl-
zaun ffi2 3. (тръновйден) 'dornen-
artig
трънк а /, -и pl Bot 'Schlehe / 16,
'Schwarzdorn m 9
трънкослйвк|а f -и pl Bot 'Hafer¬
pflaume /16
трънлив adj 'dornig auch übertr O -
трънясвам
876
венец 'Domenkranz т 2, 'Dornen¬
krone /16
трънясв|ам,-аш (-ах) uv; тръняфм,
-аш (-ах) V mit 'Disteln be'wachsen vi
<Ab/sn> .
Tpinlen, -ни adj 'schauernd, 'zitternd
TpiaKla /, -и pl 'Schauer nt 4, 'Zittern
n 23/sg, 'Beben n 23jsg; побиват ме ~ и
'eine 'Gänsehaut be'kommen <33b>
трълл|а, еш (-ах) uv 1. 'zittern vi <hb>,
'eine 'Gänsehaut 'haben < A > 2. (из¬
тръпвам) 'einschlafen vi <3z/sn>,
steif 'werden vi < 18/sn> 3. übertr (от
неприятно чувство) 'schaudern vi
<hb>
тръпчйв adj herb
тръпчйвост/nur sg 'herber Ge'schmack
m 2, 'Herbe / 16
тръс (-ът) m nur sg Trab m 1 jsg
тръсв|ам, -аш (-ax) mv; тръсн|а, -еш
(-ах) v 1. 'schütteln vt; z глава den
Kopf 'schütteln 1. (оставям) 'hinwer¬
fen vt < I6a>
тръск ам, -аш (-ax) uv 1. 'schütteln vt;
z глава den Kopf 'schütteln 2. (ко¬
ла, сито) 'rütteln vt 3. (изтърсвам)
'ausschütteln vt <a>
тръсна t тръсвам
‘тръст (-ът) m, -ове pl Trust m 1
*тръст f nur sg = тръстика
тръстен adj Schilf-, Rohr-; - покрив
'Schilfdach и 22; ~a захар 'Rohr¬
zucker m 4
тръстйк|а /, -и pl Schilf n 20, Rohr n 20;
захарна z 'Zuckerrohr
тръстиков adj Schilf-, Rohr-
трътк|а/, -и pl Schwanz m 2, 'Hinterteil
n 20
трътлест adj unter'selzt, klein und dick
тр£шв|ам, -аш (-ax) uv; тръшн|а, -еш
(-ax) v 1. (хвърлям) 'hinwerfen vt
< 16 а > 2. (събарям) zu 'Boden 'wer¬
fen v* < 16 > 3. (затварям) 'zuwerfen
v/ <16a>; s ce sich 'hinwerfen vr
тръшк1ам, -аш (-ax) uv 1. (хвърлям)
'hinwerfen vt <16a>, 'werfen vt
< 16 > 2. (събарям) zu 'Boden 'wer¬
fen 3. (затварям) 'zuwerfen vt
< 16a>; s ce sich 'hinwerfen vr
тръшна I тръшвам
трюк (-ът) m, -ове pl = трик
трюм (-ът) т, -ове pl 'Laderaum т 2
трйфел т, -и pl 'Trüffel /16
трябва uv unpers 1. 'müssen vt <42/
hb>; работя, както - 'arbeiten vi
<hb>, wie es sein muß; планът ~ да
се изпълни der Plan muß er'füllt
'werden 2. (следва) 'sollen vt <hb>;
не - да лъжеш du sollst nicht 'lügen
3. (нужен съм) 'nötig sein vi < B >; не
~ das ist nicht 'nötig 4. (позволе¬
но e) 'dürfen vr <A\/hb>; децата не
- да лягат късно die 'Kinder 'dürfen
nicht spät 'schlafen 'gehen
трябв|ам, -аш (-ax) uv umg 'nötig sein vi
< B >; това ми ~ a das 'brauche ich
тряс Interj krach
трясв|ам, -аш (-ax) uv; тресн|а, -еш
(-ах) v 1. 'krachen vi <hb> 2. (затва¬
рям) 'zukrachen vi < z/sn >
тряск1ам, -аш (-ax) uv 1. 'donnern
vi <hb>, 'krachen vi <hb> 2. (затва¬
рям) 'zuwerfen vt < 16a >, 'zukrachen
vt<a>
трясъ|к m, -ци pl 'Donnern n 23/sg,
'Krachen n 23/sg
ту Konj: z... z bald ... bald
туб|а /, -и pl I. (за паста) 'Tube /16
2. (стъклена) 'Röhrchen n 23 3. (бидон)
Ka'nister m 4 4. Mus 'Tuba /15a
туберкулнр|ам, -аш (-ax) uv, v an Tuber¬
kulose er'kranken vi < b/sn >
туберкулоза /nur sg Tuberku'lose/16;
белодробна - 'Lungentuberkulose;
костна - 'Knochentuberkulose; ot-
крйта ~ 'offene Tuberku'lose; ско¬
ротечна - galoppierende 'Schwind¬
sucht /14
туберкулозен, -ни adj tuberkulös, tu¬
berkulosekrank O «v ни бацили Tu-
'berkelbakterien / 16/pl; z санато¬
риум Tuberku'losesanalorium n 28
тубероз1а f -и pl Bot Tube'rose /16
туз (-ът) m, -ове pl 1. Kart As n 27
2. übertr volkst 'hohes Tier n 20, 'Mäch¬
tiger m 7+ 3. (богаташ) 'Geldsack m 2
877
турвам
тузем]ен, -ни adj 'eingeboren, 'einhei¬
misch
тузем|ец т, -ци pl 'Eingeborener m 7+,
'Einheimischer m 7+
туземски adj 'Eingeborenen-
туй pron dem = това
туйто Interj 1. so, so 2. als Partikel: и
und das ist 'alles, und Schluß, und
'basta
тук adv 1. (място) hier 2. (посока)
'hierher, 'hierhin; ела ~ komm 'hier¬
her; седни - setz dich 'hierhin
тука adv = тук
тукаш|ен, -ни adj 'hiesig
тук-там и. тук-таме adv hier und da
туловищ|е n, -a pl Rumpf m 2
тулум m, -и pl Balg m 2 auch übertr
тул|я, -иш (-йх) uv 1. ver'stecken vt
<b> 2. (запушвам) ver'stopfen vt
<b>
тумба |k m, -ци pl volkst Bauch m 2
тумба-лумба Interj 1. tsching-bum
2. als Subst umg 'Hochzeit / 17
тумбест adj 1. (коремест) 'dickbäuchig
2. 'bauchig; - o шише 'bauchige 'Fla¬
sche /16
тумор m, -и pl Med 'Tumor m 9 a,
Ge'schwulst / 14; доброкачествен ~
'gutartige Ge'schwulst; злокачествен
~ 'bösartige Ge'schwulst
тумт|я, -йш (-ях) uv 'bumsen vi <hb>,
'wummern vi <hb>
тундр|а /, -и pl 'Tundra /15 a
тунел m, -и pl 'Tunnel m 6 auch Verk;
(коридор) Gang m 2
тунел ен, -ни adj 'Tunnel-
тунеяд|ец m, -ци pl Schma'rotzer m 4
туник|а/,-и pl 1. Hist 'Tunika /15 a
2. Sport 'Laufkleid n 21
туп Interj 1. bum 2. (при падане)
plumps, bums
тулалк|а /, -и pl 'Ausklopfer m 4
тупа-лупа Interj bum, bum
туп|ам, -am (-ax) uv 1. (плат) 'ausklop¬
fen vt < a > 2. (барабан) 'schlagen vt
<4> 3. (c крака) 'aufstampfen vi
<a/hb>; ä нозе mit den 'Füßen
'stampfen vi <hb> 4. umg (бйя) 'prü¬
geln vt 5. (при падане) 'plumpsen vi
<sn> 6. (чукам) 'klopfen vi <hb>
auch übertr, ~ някого по рамото
jmdm. auf die 'Schulter 'klopfen;
сърцето ~ a das Herz klopft
тупаниц|а/, -и pl Prüge'lei /17
тупв|ам, -am (-ax) uv; тупн|а, -еш (-ax) v
1. 'schlagen vi <4/hb>, 'klopfen vi
<hb>; » на тъпана kurz auf die
'Trommel'schlagen; » по рамото auf
die 'Schulter 'schlagen ['klopfen] 2. (c
крак) 'aufstampfen vi <a/hb>; ~
крак mit dem Fuß 'aufstampfen
3. (бйя) 'einen Schlag ver'setzen < b >
(някого jmdm.) 4. (при падане)
'plumpsen vi <sn>
тупк]ам, -am (-ax) uv 'klopfen vt, vi
<hb>
тупна t тупвам
туптеж m, -и pl 'Klopfen n 23jsg; ~ на
сърцето 'Klopfen des 'Herzens
туптен|е л, -ия pl = туптеж
тупт|я, -йш (-ях) uv 'klopfen vi <hb>,
'schlagen vi <hb>
тупурдн|я /, -и pl 1. Ge'lärme n 23/sg,
Ra'dau m 1 fsg 2. (стъпки) Ge'trampel
n 23/sg
тур (-ът) m, -ове pl 1. Zool 'Auerochse
m 7 2. Schach Turm m 2 3. Sport
(обиколка) Tour /17 4. Sport (кръг)
'Runde/16 5. Pol (гласуване) 'Wahl¬
gang m 2
тура / nur sg 1. Hist Mono'gramm n 20
des 'Sultans 2. Wappenseite od Kopf¬
seite der Münze; езй или - ? Kopf
'oder Zahl?
турбйн|а /, -и pl Tur'bine / 16
турбнн|ен, -ни adj Tur'binen-
турбовйтлов adj Turbo'prop-
турбогенератор m, -и pl Tech Turboge¬
nerator m 9 a
турв|ам, -аш (-ax) uv; турн|а, -еш (-ax) v
1. (да стой) 'hinstellen vt < а >, 'stellen
vt 2. (да лежи) 'hinlegen vt <a>,
'legen vt 3. (пъхам) hin'einslecken vt
< a >, 'stecken vt 4. (сервирам)
ser'vieren vt < d > 5. (сипвам) 'aufle¬
gen vt < a > 6. (наливам) 'eingießen vt
тургам
878
< 32 а > 7. (монтирам) 'anbringen vt
<24а> 8. (обличам) 'anziehen vt
<32 а, h-g> 9. (прибавям) 'beifügen
vr <а> 10. (изпращам) 'schicken vt
11. (давам) 'geben vt < 15 > 12. (на¬
правим) 'machen vt O z вендузи
'Schröpfköpfe 'ansetzen <a>; ä
инжекция 'eine 'Spritze 'geben
тург|ам, -аш (-ах) uv = турям
турйз|ъм (-мът) nt nur sg Tou'ristik
/11/sg, Tou'rismus m 1 l/sg
турист nt, -и pl Tou'rist nt 8
турнстйч|сн, -ни adj touristisch; z
спален вагон 'Liegewagen m 4
туристически adj = туристйчен
туркйн|я /, -и pl 'Türkin /18
туркмен m, -и pl Turk'mene m 7
Туркмения /Turk'menien n 23
туркменк|а / -и pl Turk'menin /18
туркменски adj turk'menisch
туркофйл m, -и pl Hist Turko'phile m 7
туркофоб nt, -и pl Hist "Iurkenfeind m 1,
Turko'phobe nt 7
турма|к m, -ци pl 'junger 'Büffel nt 4
турме n, -та pl 'Büffelkalb n 22
турна t турвам
турне и, -та pl Tour'nee / 15
турнйр nt, -и pl Hist, Sport Tur'nier n 20
турнйр|ен, -ни adj Tur'nier-
турск|и adj 'türkisch O седя по z im
'Schneidersitz 'sitzen vi <25lhb>; ~ a
леска Bot 'wilder 'Haselslrauch nt 3
турско n nur sg 1. (Турция) Tür'kei /17
2. (епоха) 'Türkenzeit / 17
турт|а f -и pl vollcst 'Rundbrot n 20
туру|к m, -ци pl Zool Pela'mide m,
'Falscher Bo'nito
турч|а, -иш (-йх) uv mohammedani'sie-
ren vt <d>; z ce Mohamme'daner
'werden vi < l8/sn>
турча nur pl iron 'Türken pl
тур|чин m, -ци pl 'Türke m 7
Турция /Tür'kei /17
туршйен adj für 'eingelegtes Ge'müse;
~a каца Faß n 22 für 'eingelegtes
Ge'müse
туршя|я /, -и pl 'eingelegtes Ge'müse
«23; домати * 'eingelegte To'maten
/ 16/p/; краставици z 'eingelegte
'Gurken /16//?/, 'saure 'Gurken
тур|ям, -яш (-ях) uv; тур|я, -иш (-их) v
I. (да стой) 'hinstellen vt < а >, 'stellen
vr; * шишето на масата die 'Flasche
auf den Tisch 'stellen; ~ й го там 'stelle
es dort hin 2. (да лежй) 'hinlegen vt
< a >, 'legen vr; « книгата на масата
das Buch auf den Tisch 'legen; ~ й го
там 'lege es dort hin 3. (пъхам)
hin'einstecken vt <a>, 'stecken vt
4. (сервйрам) ser'vieren vt < d >
5. (наливам) 'eingießen vt <32a>
6. (ейпвам ядене) 'auflegen vt <a>
7. (монтйрам) 'anbringen vt < 24 a >
8. (облйчам, обувам) 'anziehen vt
<32a, h-g> 9. (прибавям) 'beifügen
vt < a> 10. (изпращам) 'schicken vt
II. (давам) 'geben vt <15>
12. (направям) 'machen vt O s му
двойка ihm 'eine Zwei ver'passen
<b>; z вред in'Ordnung'bringen vr
< 24 >; z край на нещо elw. zu Ende
bringen; z начало 'einen 'Anfang
'machen, den 'Anfang 'setzen (на, за
für 4)\ z основи die 'Grundlagen
'schaffen < 1 > (на, за für 4); z под
възбрана beschlagnahmen vt <b>;
z подпис unterzeichnen < b > (под
нещо etw.); z преграда 'eine Bar-
ri'ere er'richten < b >; z ключ ver¬
schließen <32b> (на нещо etw.); *
кръст ein Kreuz 'machen (на нещо
unter etw. 4); z масата den Tisch
'decken; z на страна übertr auf die
'Seite 'legen, auf die 'hohe 'Kante 'le¬
gen; z някого на мястото му (вра¬
зумявам) jmdn. zur Ver'nunft 'brin¬
gen, jmdn. zur Rä'son 'bringen; »
някого на топа на устата jmdn. die
Ka'stanien aus dem 'Feuer 'holen
Tassen vt <3/hb>; z някого на
тясно jmdn. in die 'Enge 'treiben
<24>; z пепел Gras 'wachsen
Tassen (на 'über 3); z пръст в раната
den 'Finger auf die 'Wunde 'legen; z
под ключ 'unter Ver'schluß 'nehmen vt
< 16 >; z ръка на нещо elw. mit
879
тъкмо
Bc'schlag be'legen <b>; « си
въжето на шията od » си главата в
торбата den Kopf in die 'Schlinge
'stecken; * си нешо на сърцето sich
etw. zu 'Herzen 'nehmen; а си нещо
на ума etw. gehl mir im Kopf her'um;
x точка на нещо mit etw. Schluß
'machen
тутакси adv so'forl, im 'Augenblick,
flugs
туткав adj 'umständlich, 'ungeschickt
туткавост / nur sg 'Ungeschicktheit /17,
'Umständlichkeit /17
туткал m nur sg 'Knochenleim m 1,
'Tischlerleim
туткален adj 'Tischlerleim-, Leim-
туткал|я -йш, (-йх) uv 'leimen vt
тутк|ам се, -аш се (-ах се) uv umg
her'umtrödeln vi <ajhb>
тутмани|к m, -ци pl 1. mit 'Eiern und
'Käse ge'backenes Brot n 20 2. übertr
umg 'ungehobelter Klotz m 2
туф|а /, -и pl 1. (тревй) 'Büschel n 23
2. (дървета) 'Baumgruppe / 16
тухл|а /, -и pl 'Ziegel m 4
тухлар (-ят) m, -и pl 'Ziegeleiarbeiter
m 4
тухлар|еи, -ни adj 'Ziegel-; - на фаб¬
рика Ziege'lei /17
тухларниц|а /. -и pl Ziege'lei /17
тухларскн adj 'Ziegel-; Ziege'lei-
тухларство n nur sg'Ziegelherstellung
/П
тухлен adj 'Ziegel-; - а стена 'Ziegel¬
wand /14; - цвят 'Ziegelrot n 20
туч]ен, -ни adj 1. (плодороден) 'frucht¬
bar 2. (трева) 'saftig grün
тученнц|а /, -и pl Bot 'Portulak m 1,
'Burzelkraut n 22
туш(-ът) m, -ове pl 1. 'Tusche /16
2. Sport 'Schultersieg m 1
тушйр|ам, -atu (-ax) uv, v 1. 'tuschen vt
2. Sport auf die 'Schultern 'legen vt
тщеслав|ен, -ни adj 'ruhmsüchtig
тщеславие n nur sg 'Ruhmsucht/14/sg
тьг|а f -Й pl 1. (печал) 'Kummer m 4/sg,
'Trauer/16jsg, Gram m 1 /sg 2. (скръб)
Schmerz m 9 3. (копнеж) 'Sehnsucht
/14 (no nach J)
тьгув|ам, -аш (-ax) uv 'trauern vi
<hb>, sich dem 'Kummer 'hingeben
vr < 15 a >; 'nachtrauem (за нещо etw.
3)
гьдява adv volkst hier, in 'dieser 'Ge¬
gend
тъдяваш|ен, -ни adj volkst 'hiesig; той
не e % er ist nicht von hier
тьж|а, -йш (-йх) uv 1. 'trauern vi <hb>,
sich 'grämen vr 2. (в траур съм) 'trau¬
ern (за um 4) 3. (спомням си с траур)
'nachtrauern vi < й/hb > (за нещо etw.
3)
тъж[а се, -иш се (-йх се) uv volkst sich
be'schweren vr < b >, sich be'klagen vr
<b>
тьжачк|а /, -и pl 1. 'Klageweib n 21
2. (припев) 'Klagelied и 21
тьжб|а /, -и pl 1. Jur 'Klage / 16;
'Klageschrift / 17; подавам s 'eine
'Klage 'einreichen <a> 2. (оплак¬
ване) Beschwerde /16
тъждествен adj i'dentisch, 'gleichartig
тъждество n nur sg Identi'tät / 17/sg,
'Gleichheit /17
тъже|к m, -ци pl Bot 'Schwertlilie /16
тъж|ен, -ни adj 'traurig, be'trübt; ~ но
лице 'trauriges [be'trübtes] Ge'sicht
n 20; - на песен 'trauriges Lied «21;
~ ни мйсли be'trübte Ge'danken
m l&lpl; ~ на новина 'traurige 'Nach¬
richt /17
тъжител (-ят) m, -и pl Jur 'Kläger m 4
тьжйтелк|а/, -и pl Jur 'Klägerin /18
тъжно adv 'traurig, be'trübt
тьжов|ен, -ни adj = тъжен
тъй adv = така O - вярно! Mil
ja'wohl!; » като weil
тъ|ка, -чеш (-ках) uv 'weben vt
тъкан / -и pl Ge'webe n 23 auch Biol
тъкач m, -и pl 'Weber m 4
тъкач|ен, -ни adj Web-; s стан 'Web¬
stuhl m 2; ~ на фабрика Webe'rei /17
тъкачество n nur sg Webe'rei /17
тькачк а /, -и pl 'Weberin /18
тъкачннц|а /, -и pl Webe'rei /17
тъкмо adv 1. ge'rade 2. (точно) ge'nau
тъкмя
880
тъкм|я, -йш (-ях) uv vollest 1. (готвя)
'vorbereiten vt <с> 2. (възнамеря¬
вам) beabsichtigen vt <b> 3. (мома,
момък) bestimmen vt <b>; * се
1. sich 'vorbereiten vr 2. (възнамеря¬
вам) beabsichtigen
тьлков|ен, -ни adj er'läuternd, erklä¬
rend; » речник erklärendes (erläu¬
terndes] 'Wörterbuch n 22, 'einsprachi¬
ges 'Wörterbuch
гьлкув|ам, -am (-ax) uv 1. (обяснявам)
er'läutern vt <b> 2. (изтълкувам)
'auslegen vt < a >, 'deuten vt
тьлкуван|е n, -ия pl 'Auslegung / 17,
'Deutung /17
тълкувател (-ят) m, -и pl 'Deuter m 4
тьлмач m, -иpl l. (тълкувател) 'Deuter
m4 2. (преводач) 'Dolmetscher m 4
тълп а f -й pl 'Menge /16
тьлп|я се, -йш се (-йх се) uv 1. sich
'drängen vr, zu'sammenlaufen vt
< 9 aJsn > 2. übertr sich 'häufen vr, sich
zu'sammenballen vr <a>
тъма / nur sg = тъмнина
тьм|ен, -ни adj 1. 'dunkel; ~на стая
'dunkles 'Zimmer n 23; ~ ни очила
'dunkle 'Brille /16; а плат 'dunkler
Stoff ml; ~ ни очй 'dunkle 'Augen n
30//?/; ~ ни сделки 'dunkle Ge'schäfte
n 20/p/ 2. 'finster; ~ на стая 'finsteres
'Zimmer; ~ на нощ 'finstere ['dunkle]
Nacht/14 3. (неясен) 'unklar, 'dunkel
4. (тягостен) dumpf 5. als Subst ~ но
'Dunkel n 23/sg ö до ~ но bis in die
Nacht; от ~ ни зорй vom [seit dem]
'Morgengrauen; от ~ но vom [seit
dem] 'frühen 'Morgen; от ~ но до
~ но vom 'frühen 'Morgen bis zum
'späten 'Abend; - на стая a) Foto
'Dunkelkammer /16Ь) (при йзбори)
'Wahlkabine /16
гьмн|ея, -ееш (-ях) uv 1. 'dunkel 'werden
vt < \S/sn> 2. (а ce)'dunkelzu 'sehen
sein vt < B >; * ce dunkel zu 'sehen
sein
тъмнило n, тъмнила pl volkst и. тъм-
KHH|ä /, -и 'Dunkelheit/17, 'Finsternis
/13 auch übertr
тъмняц|а /, -и pl volkst 1. (затвор)
'Kerker m 4 2. (тъмнина) 'Finsternis
/13
тьмннчар (-ят) m, -и pl 'Kerkermeister
m 4
тьмннч|ен, -ни adj 'Kerker-; а затвор
Jur 'Zuchthaus n 22
тъмножълт adj 'dunkelgelb
тъмнозелен adj 'dunkelgrün
тъмнокафяв adj 'dunkelbraun
тьмнокестеняв adj dunkelbraun
тъмнокож adj 'dunkelhäutig
тьмнолйк adj 'braungesichtig
тъмноок adj 'dunkeläugig
тъмносин adj 'dunkelblau
тъмнота/nur sg и. тъмнотия/nur sg =
тъмнйло
тъмночервен adj 'dunkelrot
тъмн|я, -йш (-йх) uv im Licht 'stehen vt
<101/hb> (на някого jmdm.)
TbHla, -em (-ax) uv 1. ver'sinken vi
<27b/sn> auch übertr 2. (плувам)
'schwimmen vi < 26/sn > auch übertr
тьн|ея, -ееш (-ях) uv dünn 'werden vi
< 18/5«>
тънко adv 1. dünn auch übertr 2. (изящ¬
но, точно) fein
тьнковлакнест adj 'feinfasrig
тънкокрак adj 'dünnbeinig
тьнкокръст adj 'schmalhüftig
тънкорун|ен, -ни adj 'feinvliesig
тънкост /, -и pl 1. (по обем) 'Dünnheit /
П/sg 2. (изящност, подробност)
'Feinheit /17
тънкостен|ен, -ни adj 'dünnwandig
тънкуляв adj volkst dünn, 'mager
тънт|я, -йш (-ях) uv = тътна
тьн|ък, -ки adj 1. dünn; я плат'dünner
Stoff т 1; ~ ка стена 'dünne Wand
/14; ~ ки устни 'dünne 'Lippen/16//?/;
* глас 'dünne 'Stimme /16 2. (пис¬
клив) schrill 3. (строен) schlank 4. fein;
» слух 'feines Ge'hör n 20; ~ ка
разлика 'feiner 'Unterschied ml; ~ ка
миризма 'feiner Ge'ruch m 2; ~ ko
чувство 'feines Ge'fühl n 20; ~ ка
ирония 'feine Iro'nie /16 a; ä
наблюдател 'feiner Beobachter m 4 O
881
търкане
~ ка храна 'schmale Kost /12jsg; *
вятър 'beißender ['scharfer] Wind m 1
тъп adj 1. stumpf 2. (чувство, звук)
dumpf 3. (глупав) dumm, blöd,
'stumpfsinnig
тъпа|к m, -ци pl 'Blödian m 1, 'Dumm¬
kopf m 2
тъпан m, -и pl 'große 'Trommel /16
тъпанар (-ят) m, -и pl 1. 'Trommler m 4,
'Paukenschläger m4 2. umg (глупак)
'Blödian m 1
тъпанче я, -та pl Anat 'Trommelfell n 20
гьпачк|а /, -и pl 'blödes ['doofes]
'Frauenzimmer n 23
тъпашки adj 'blöde
тьп|ея, -ееш (-ях) uv 1. stumpf 'werden
vi < 18jsn> 2. übertr blöd 'werden, ver-
'blöden vi <bjsn>
тъпкал|o л, -a pl и. тьпканиц|а /, -и pl
umg Ge'dränge n 23 jsg
тьпоглав adj blöd, doof
тъпост / nur sg и. тъпота / nur sg
'Blödheit /17/sg
тъпоум ен, -ни adj = тьпоглав
гьпоумие n nur sg = тъпост
тъп|ча, -чеш (-ках) uv 1. (газя) zer'treten
vt < 15b >, zer'stampfen vt < b > 2. (хо¬
дя) her'umtrampeln vi <a/hb>,
'trampeln vi <hb>; а на едно мяс¬
то auf der 'Stelle 'treten vi <15 jsn> 3.
übertr (нарушавам) mit 'Füßen 'treten
4. (пъхам) 'stopfen vt 5. (c храна)
'nudeln vr 6.(подтйскам) 'treten
търбу|х m, -си pl 1. Zool 'Pansen m 4
2. (корем) Bauch m 2, Wanst m 2
търбуш|а, -иш (-йх) uv umg den Bauch
'aufschlitzen <a> (на животно) 'ei¬
nem Tier
търг (-ът) m, -ове pl Aukti'on /17,
Versteigerung /17; продавам на ~
versteigern vt <b>; купувам на ~
ersteigern vt <b>
търгаш m, -и pl 'Schacherer m 4, 'Krä¬
merseele /16
гъргашески adj 'Krämer-, 'Schacher-
гъргашеств|о я, -a pl 'Schacher m 4
търгов ец m, -ци pl 'Kaufmann m 3,
'Händler m 4
56 Wtb. Bulg-Dt.
търговия / nur sg 'Handel m 4/sg;
външна ~ 'Außenhandel; въртя ~
'Handel 'treiben < 23 >; вътрешна ~
'Binnenhandel
търговк|а /, -и pl 'Händlerin /18
търг6вск|н adj 'Handels-; ~ а марка
Fa'brikmarke / 16, 'Schutzmarke; «
баланс 'Handelsbilanz /17
търгув|ам, -аш (-ах) uv 'handeln vi
<hb>, 'Handel 'treiben <23 >; s c
плодове и зеленчуци mit Obst und
Ge'müse 'handeln; двете странй ~ ат
помежду си 'beide 'Länder 'treiben
'miteinander 'Handel
тьржен, тт>ржни adj Ver'steigerungs-,
Aukti'ons-
тържествен adj 1. 'festlich; ~ а обета-
новка 'festliche Atmos'phäre/16; «- o
събрание 'Festversammlung / 17,
'Festveranstaltung /17; ~ а музика
'festliche Mu'sik/17; ~ вид'festliches
'Äußeres n 26+ 2. 'feierlich; ~ o обе¬
щание 'feierliches Versprechen n 23;
~ а клетва 'feierlicher Schwur m 2
тържественост / nur sg 'Feierlichkeit
/17, 'Festlichkeit / 17
тьржеств|6 n, -ä pl 'Feier/16, 'Festlich¬
keit /17
тържествувам, -аш (-ах) uv triumphie¬
ren vi <dfhb>, froh'locken vi <hb>
тържйщ|е n, -a pl Markt m 2;
зеленчуково ä Ge'müsemarkt; « за
добйтък 'Viehmarkt
търкал|о n, -ä od -ета pl volkst Rad n 22
търкал |ям, -яш (-ях) uv; търкол|я, -йш
(-йх) V 1. (двйжа) 'wälzen vf, 'rollen vt
2. (в нещо) 'wälzen 3. (бутвам) 'werfen
vt < 16 >; » се 1. sich 'wälzen vr; » ce
на земята sich auf der 'Erde 'wälzen
2. (двйжа ce) 'rollen vi <sn>, ins
'Rollen 'kommen vi < 33/sn > 3. nur uv
(лежа) her'umliegen vi <31ajhb>
търк ам, -аш (-ах) uv 1. 'reiben vt
<23> 2. (бърша) 'abwischen vt
< a >, 'abreiben vt < 23 a > 3. (c тухла
od четка) 'scheuern vf; s ce sich
'reiben vr, sich 'scheuern vr
търкан|е л, -ия pl 'Reiben n 23/sg.
търкулвам
882
'Scheuern п 23/sg
търкулв|ам, -аш (-ах) uv; търкулн|а,
-еш (-ах) V = търкалям
търиов adj 'Dornen-
тьриокоп т, -и pl 'Kreuzhacke /16
търпелив adj ge'duldig
търпелнвост/nur sg и. тьрпене п nur sg
'Duldung/17
търпеше п nur sg Ge'duld / Mjsg;
волско ~ 'Engelsgeduld; изкарвам
някого из ~ jmds. Ge'duld erschöp¬
fen <b>
търпим adj er'träglich
търпимост / nur sg 1. 'Duldsamkeit
/ 17/sg (към gegen'über 3) 2. (толе¬
рантност) Tole'ranz /17/sg
тьрп|я, -йш (-ях) uv 1. 'dulden vt
2. (страдам) 'leiden vt <21, d—tt >
3. (понасям) cr'tragen vt <4b>
4. (търпелив съм) ge'duldig sein vi
<B> 5. (изживявам) er'leiden vt
<21b, d—tt >; а поражение 'eine
'Niederlage er'leiden O това не се ~ й
das ist 'unerträglich; не мога да а
някого jmdn. nicht 'ausstehen 'kön¬
nen; това не ~ й критика das ist 'unter
'aller Kri'tik
търсач m, -upl 'Sucher m 4; ~ на злато
'Goldsucher
търсене n nur sg \. 'Suche / 16 2. Hdl
'Nachfrage /16; ~ и предлагане
Wirtsch 'Angebot n 20 und 'Nachfrage
Tbpcimile n, -a pl 'ausgetrocknetes Moor
n 20
търс|я, -иш (-йх) uv 1. 'suchen vt 2. (по¬
сещавам) 'aufsuchen vt <a> 3. Hdl
'kaufen 'wollen vi <hb> O какво
~иш тука was hast du hier zu 'su¬
chen; стоката е много ~ ена die 'Ware
wird viel ge'kauft, nach 'dieser 'Ware
bc'steht 'große 'Nachfrage; » под
вола теле den Bock 'melken 'wollen;
» си белята in sein 'Unglück 'rennen
'wollen
тьртв|ам, -аш (-ах) uv; търт|я, -иш
(-йх) v 1. da'vonlaufen vi <9a/sn>;
« да бягам Reiß'aus 'nehmen
<16> 2. (тръшвам) 'werfen vt
< 16 >; s ce sich 'werfen vr
търте|й (-ят) m, -и pl Zool 'Drohne/16
auch übertr
търтенскн adj 'Drohnen-
търтя t търтвам
тьрч|а, -йш (-äx) uv volkst 'laufen vi
< 9/sn >, 'rennen vi <10/sn>
тьрчешката u. търчешком adv volkst
'rennend, 'laufend
гьршув|ам, -аш (-ах) uv 'wühlen vi
<hb>, her'umwühlen vi < &/hb >
тъст (-ът) m, -ове pl 'Schwiegervater m 4
(des 'Mannes)
тътен m nur sg = тътнеж
тьтн|а, -еш (-ах) uv 'dröhnen vi <hb>
тътнеж m, -и pl 'Dröhnen n 23/sg
гътруз|я, -иш (-их) uv = тътря
тьтр|я, -еш (-ах) uv 'schleifen vt,
'schleppen vt auch übertr; » си кра¬
ката die 'Füße 'nachschleppen <a>;
s се 1. (ходя) sich 'schleppen vr 2.
'schleifen vi <hb> 3. umg her'umlun¬
gern vi < а/hb >; » се по кръчмите in
den 'Kneipen her'umlungern
тъщ а / -и pl 'Schwiegermutter/14 a
(des 'Mannes)
тю Interj 1. (съжаление) ach 2. (не¬
доволство) pfui
тюл (-ът) m, -ове pl Tüll m I
тюлен adj Tüll-
тюлен m, -и pl Zool I. (истински) 'See¬
hund m 1 2. (ушати) 'Robbe /16
тюленов adj 'Seehunds-
тюрбйн m, -и pl 'Turban m 1
тюрк m, -и pl 'Angehöriger m7+ 'eines
'Turkvolkes
тюркоаз т, -и pl Tür'kis m 1
тюркоаз|ен, -ни adj 1. Tür'kis- 2. (цвят)
tür'kisfarben
тюркски adj Turk-
тюрлюгювеч m, -и pl umg Gü'wetsch
m, ge'mischtes Ge'müse n 23
тюрм|а / -и pl — затвор
тютюн m, -и pl 'Tabak m 1
тютюнджнйскн adj 'Raucher-
тютюнджн|я / -и pl 1. 'Raucher m 4
2. veralt (тютюнопроизводител) 'Ta¬
bakproduzent m 8
883
убивам
тютюнев и. тютюнев adj 'Tabak-
тютюншц|е п, -а pl Tabakfeld п 21
тютюнопроизводител ( ят) т, -и pl 'Ta¬
bakproduzent т 8
тютюнопроизводител |ен, -ни adj 'Ta¬
bak produzierend
тютюнопроизводство п nur sg 'Tabak¬
produktion /17
тютюноработник m, -ци pl 'Tabakar¬
beiter m 4
тютюноработничк la /, -и pl 'Tabakar¬
beiterin /18
тютюнотърговец m, -ци pl 'Tabak¬
händler m 4
тюфле|к m, -ци pl 'Strohsack m 2
тюх Interj herr'je
тюхк1ам, -am (-ax) uv 'seufzen vi
<hb>, 'jammern vi <hb>; s ce
'jammern
тя sie 3. Pers sg
тяга / nur sg 1. (на пеш) Zug m 2
2. Verk 'Zugkraft/14, Trakti'onskrafl;
дизелова ~ 'Dieseltraktion / 17;
електрическа - elektrische 'Zug¬
kraft; моторна ~ 'Motorzugkraft
тягост|ен, -ни adj 'drückend, be'drük-
kend
тяло n, тела pl I. 'Körper m 4 auch
Math, Phys\ небесно ~ 'Himmels¬
körper; осветително ~ Beleuch¬
tungskörper; човешко -v 'menschli¬
cher 'Körper 2. Tech Ge'häuse n 23
3. (туловище) Rumpf m 2 4. (корпус)
Korps n; дипломатическо - diplo-
'matisches Korps
тясно adv eng; поставям на ~ in die
'Enge 'treiben vt <23>; на ~ съм in
die 'Enge ge'trieben sein vi <B>
У
*y Interj 1. (укор) pfui! 2. (присмех)
ho'ho! 3. (изненада) hoi hoi!
2y präp 1. bei; - нас има много гости
bei uns sind 'viele 'Gäste; той има
много пари ~ себе си er hat viel Geld
bei sich; като ~ дете wie bei 'einem
Kind; създавам впечатление ~
хората, че ... bei den 'Leuten den
'Eindruck er'wecken, daß ... 2. zu;
влизам ~ него ich 'gehe zu ihm
hin'ein 3. volkst (в) in; ~ гората im
'Walde 4. volkst am; ~ празник am
'Feiertag 5. an; забелязахме промяна
~ него wir 'stellten 'eine Verände¬
rung an ihm fest C> ~ дома си a) nach
'Hause; отивам ~ дома си ich 'gebe
nach 'Hause b) zu Hause; ние сме ~
дома си wir sind zu 'Hause
убеден adj über'zeugt
убеденост / nur sg 'Zuversicht / Mjsg,
Über'zeugung/17
убедйтел|ен, -ни adj überzeugend
убедителност / nur sg Überzeugungs¬
kraft /14
убеждав|ам, -аш (-ax) uv; убед|я, -йш
(-йх) v über'zeugen <b> (някого
jmdn.); » ce sich über'zeugen vr (в
нещо von etw. 3)
убеждени]е n, -я pl 1. (мнение, впе¬
чатление) Über'zeugung / 17, 'Mei¬
nung /17; той остана c « то er war
über'zeugt; общото s die 'allgemeine
'Meinung 2. (идеи) Über'zeugung,
Ge'sinnung / 17; политйческо »
politische Ge'sinnung
убежищ|е n, -a pl 1. 'Zuflucht /14; търся
* 'Zuflucht 'suchen 2. Pol A'syl n 20;
давам s A'syl ge'währen < b > 3. Mil
'Unterstand m 2
убйв|ам, -аш (-ax) uv; убй|я, -еш (-х) v
1. (лишавам от живот) 'töten vt, 'um¬
bringen vt <24a>; (c удар) 'lotschla¬
gen vt < 4 a >; auch übertr това ~ a
вярата му das 'tötet 'seinen 'Glauben;
* времето die Zeit 'totschlagen
2. (върша коварно убййство) er'mor-
den vt <b> 3. (застрелям) er'schie¬
ßen vt <32b> 4. (дйвеч) er'legen vt
<b> 5. übertr (правя нещастен)
'unglücklich 'machen vt 6. übertr
(развалям) verleiden vt <b>,
ver'gällen vt <b>; * радостта на
някого jmdm. die 'Freude ver'gällen
убиец
884
[ver'leidenj 7. nur uv (стискам) 'drük-
ken v/; обувките ме - ат die 'Schuhe
'drücken mich O нещо - а же¬
ланието му er verliert die Lust 'wegen
etw. 2; *ce 1. sich 'töten vr 2. (на¬
ранявам се) sich ver'letzen vr < b > 3.
(c удар) sich 'stoßen vr <34/hb>
убй|ещ m, -йци pl 'Mörder m 4
убийствен adj 1. (смъртоносен) 'tödlich
2. (страшен) 'fürchterlich, 'mörderisch
убййсти1о n, -a pl Mord m 1
’убннц|а m, -и pl = убиец
2убййц1а /, -и pl 'Mörderin / 18
убит adj 1. ge'tötet, tot 2. (войник)
ge'fallen 3. iibertr (отчаян) ver'zweifelt,
'niedergeschlagen; ~ духом ver'zwei¬
felt 4. iibertr (отпаднал) er'schöpft
5. iibertr (цвят, светлина) ge'dämpft
6. (от градушка) 'niedergewalzt 7. als
Subst (убит човек) 'Toter m 7+ 8. als
Subst (във война) Gefallener m 7+ O
~ път 'festgetretener Weg m 1
убия t убивам
убог adj 1. (беден) arm 2. (духовно
беден) 'einfaltig
убожд|ам, -аш (-ах) uv; убод|а, -еш
(убодох) V 1. 'stechen vt <16>; *
някого с игла jmdn. mit 'einer 'Nadel
‘stechen 2. 'stoßen vt < 34 >; кравата
ме убоде die Kuh hat mich ge'sto-
ßen 3. (обиждам) 'kränken vt; s ce
sich 'stechen vr
убождаме n, -ия pl Stich m 1
уборк|а /, -и pl 1. (на кон) 'Striegeln
n 23{sg 2. (на помещение, двор)
'Reinigung/17
убояв|ам се, -аш се (-ах се) uv; убо|я се,
-йш се (*ях се) v sich 'fürchten vr
убягв|ам, -аш (-ах) uv; убяг|ам, -аш
(-ах) od убягн|а, убегнеш (-ах) v
1. (спасявам се с бягство) entnom¬
men vr <33b/j/i> 2. (изплъзвам се,
оставам незабелязан) ent'gehen vi
< 13blsn>; нищо не «а от вни¬
манието му nichts ent'geht 'seiner
'Aufmerksamkeit
уважа t 2уважавам
1уважав|ам, -аш (-ах) uv ver'ehren vt
<b>, 'schätzen vr, 'achten vt; s ce
sich 'achten vr
2уважав|ам, -аш (-ах) uv; уваж|а, -йш
(-йх) V1. (имам предвид) be'achten vr
< b >, beTücksichtigen vr < b > 2. (из¬
пълнявам) erfüllen vr <b>; ft
молба 'eine 'Bitte er'füllen
уважаем adj ver'ehrt; - и приятелю
ver'ehrter Freund!; - и господа ver-
'ehrte Herren!
уважеии1е n, -я pl Ver'ehrung / 17,
'Achtung / 17(sg (към някого für
jmdn.); взаимно « 'gegenseitige'Ach¬
tung
уважйтел |ен, -ни adj 'triftig, 'stichhaltig;
no -v ни причини aus 'triftigen 'Grün¬
den
увардв|ам, -аш (-ах) uv; увард|я, -иш
(-их) VI. (запазвам) be'hüten vr < b >,
be'wahren vr < b > 2. (издебвам) 'auf¬
lauern vi <tt/hb>; s ce sich'hüten vr
уваряв1ам, -аш (-ах) uv; увар|я, -йш
(-йх) V volkst 'kochen vr
уведомление n, -я pl 'Mitteilung /17
уведомяв|ам, -аш (-ах) uv; уведом|я,
-йш (йх) V 'mitteilen < а > (някого за
нещо jmdm. etw.), informieren <d>
(някого за нещо jmdn. 'über etw. 4);
unterrichten <b> (някого за нещо
jmdn. 'über etw. 4)
уведомяване n nur sg 'Mitteilung /17
увековечавам, -аш (-ах) uv; увекове¬
ча, -йш (-йх) V ver'ewigen vr <b>
увеличавам, -аш (-ах) uv; увелич|а,
-йш (-йх) v 1. vergrößern vr < b>; »
имота си 'seinen Be'sitz vergrößern;
s стадото die 'Herde vergrößern; ft
снимка ein 'Foto vergrößern 2. (по¬
вишавам) er'höhen vr < b >; 'steigern
vr; « заплатата den Lohn er'höhen;
ft добивите die Er'träge er'höhen
['steigern); » скоростта die Ge¬
schwindigkeit er'höhen 3. iibertr ver¬
stärken vr < b>, 'mehren vt; това ~ a
подозрението ми das verstärkt 'mei¬
nen Ver'dacht; ft ce 1. sich vergrößern
vr 2. (повишавам ce) sich er'höhen vr
3. (ставам nö-многочислен) sich
885
увисвам
verstärken vr 4. 'zunehmen vi < 16 а/
hb>\ теглото се ~a das Ge'wicht
nimmt zu; раждаемостта се ~ a die
Ge'burten 'nehmen zu
увеличени|е n, -я pl 1. Vergrößerung/17
auch Foto 2. (повишение) Erhöhung
/17, 'Steigerung/17; « на заплатата
'Lohnerhöhung; « на добивите 'Stei¬
gerung/ 17 (Erhöhung] der Er'träge
3. 'Zunahme /16; ä на теглото
Gewichtszunahme4.'Zuwachsml; s
на раждаемостта Ge'burlenzuwachs
увеличител|ен, -ни adj\ ~ но стъкло
Vergrößerungsglas п 22; » на форма
Gramm augmenta'tive Form /17
увенчав|ам, -аш (-ах) uv; увенча|я, -еш
(-х) V 1. (с венец) be'kränzen vr <b>
2. (с корона) 'krönen vt 3. übertr
(прославям) 'preisen vr 4. übertr
(завършвам c успех) 'krönen O » c
победа mit 'einem Sieg be'enden vr
<b>; борбата се «а c успех der
Kampf wird von Er'folg ge'krönt
уверен adj 1. (убеден) über'zeugt (в
нещо von elw. 3) 2. (сигурен, твърд)
'sicher, fest; c - глас mit 'fester 'Stim¬
me; c -v поглед mit'festem Blick; ~o
държане 'sicheres 'Auftreten n 23jsg
уверени|е n, -я pl 1. (уверяване)
Versicherung/17, Be'teuerung/17 2.
(удостоверение) Be'scheinigung / 17,
Bestätigung/17, Beglaubigung/17; в
s на това zur Beglaubigung 'dessen
увереност / nur sg 1. (убеденост) 'Zu¬
versicht / \ljsg, Überzeugung / 17
2. (сигурност) 'Sicherheit / 4/sg
3. (твърдост) 'Festigkeit / 17/sg
увертюр|а /, -и pl Ouver'türe /16
уверяв|ам, -аш (-ах) uv; увер|я, -йш
(-йх) V1. versichern vr < b >; be'teuern
vr < b >; той ме ~ а в приятелството
си er versichert mir 'seine 'Freund¬
schaft, er be'teuert mir Seine 'Freund¬
schaft 2. (удостоверявам) bestätigen
vr <b>; * ce sich verge'wissern vr
< b > (в нещо von etw. 3)
увесв|ам, -am (-ax) uv; увес|я, -иш (-их)
v 'hängen ‘lassen vr <3/hb>
увеселени е n, -я pl Belustigung / 17,
Ver'gnügung /17
увеселяв|ам, -аш (-ax) uv be'lustigen vr
<b>, unterhalten vr <3b>; s ce
sich ver'gnügen vr < b >, sich be'lusü-
gen vr, sich unter'halten vr
увеся t увесвам
увехна f увяхвам
увещав|ам, -аш (-ах) uv; увеща|я, -еш
(-х) V über'zeugen vr < Ь>, über'reden
vr <b>; 'zureden vi <a/hb> (някого
jmdm.)
увещани|е n, -я pl 'Zureden n 23/sg,
Ermahnung /17
увещател|ен, -ни adj über'zeugend,
er'mahnend, 'eindringlich
» А Ф
увещая | увещавам
уви Interj o weh!
увнв|ам, -аш (-ax) uv; увй|я, -еш (-х)
1. (завивам, обвивам) 'einwickeln vr
<а>, 'einschlagen vr <4а>, 'hüllen
vr, 'einhüllen vr < a >; s стоката die
'Ware 'einwickeln; s учебника das
'Lehrbuch 'einschlagen; » някого в
одеяло jmdn. in 'eine 'Decke 'hüllen
['einhüllen] 2. (венец) 'winden vr
<27 > 3. (кйтка) 'binden vr <27 >
4. (омотавам) 'wickeln vt (около
нещо um etw. 4); Z ce 1. sich 'hüllen vr;
z се в дрехите си sich in 'seine 'Kleider
'hüllen 2. (вия се около нещо) sich
'winden vr (по нещо, около нещо um
etw. 4) 3. (въртя ce) sich 'drehen vr
4. übertr (увъртам ce) sich 'einschmei¬
cheln vr <a>
увнв[ен, -ни adj 1. Bot 'Kletler-; ~ но
растение 'Kletterpflanze / 16 2. (ам¬
балажен) Pack-, 'Einschlag-; ~ на xap-
тйя 'Packpapier n 20, 'Einschlagpapier
VaftplaM, -аш (-ax) uv; увр|а, -еш (-ix) v
(пъхам) 'stecken vr
2увйр|ам, -аш (-ax) uv; увр|я, -йш (-ях) v
1. 'garkochen vi < а/sn >, gar 'werden
vi <18jsn> 2. übertr (измъчвам се от
горещина) vor 'Hitze 'umkommen vi
< 33 a jsn >
увйсв|ам, -аш (-ax) uv; увйсн|а, -еш (-х)
V 1. sich 'hängen vt; z на шията на
увисна
886
някого sich jmdm. an den Hals 'hän¬
gen, jmdm. um den Hals 'fallen vi
< 3 jsn > 2. (вися) 'hängen vi < 5/hb >;
z на бесилка am 'Galgen 'hängen,
3. (оставам да вися) hängenbleiben vi
< 23/sn >; нещо ~ а във въздуха etw.
bleibt in der Luft 'hängen 4, (отпускам
се) 'hängenlassen vt <3/hb>, her'ab-
hängen vi < 5 a//i6 >; главата му
~ аше като на мъртвец sein Kopf
hing wie bei 'einem 'Toten her'ab
5. (надвесвам се) sich 'beugen vr (на
'über 4) O носът ми ~ a übertr den
Kopf 'hängenlassen; s на шията на
някого übertr jmdm. auf der 'Tasche
'liegen vi <3\/hb>; работата ~ а във
въздуха die 'Sache bleibt in der
'Schwebe
увисна t увисвам
увия | увивам
увлека | увличам
увлекателен, -ни adj'kurzweilig, 'span¬
nend, interessant
увлекателност / nur sg 'Spannung / 17
увлечен adj 1. be'geistert, 'hingerissen
(от von 3) 2. (вглъбен) ver'sunken (от
in 4) 3. (влюбен) ver'liebt (no in 4)
увлечени|е n, -я pl 1. Begeisterung/17;
(страст) 'Leidenschaft / 17 2. (все-
отдайност) 'Hingabe/16jsg (в an 4) 3.
(любовно z) Schwärmerei / 17 (no
für 4) 4. umg (изгора) Schwann m 2
увлйч|ам, -aui (-ax) uv; увлека, увлечеш
(увлякох) v 1. 'ziehen vt <32, h-g > z
със себе си mit sich 'ziehen; z някого
в разговор jmdn. ins Ge'spräch 'ziehen
2. (подвеждам) verleiten vt <b> 3.
übertr (заграбвам) 'packen vt, 'mitrei¬
ßen vt < 23 a >; музиката ме - a die
Mu'sik packt micht; думите му ни
~ ат 'seine 'Worte 'reißen uns mit
['packen uns] 4. übertr (накарвам да се
влюби) den Kopf ver'drehen < b >; s
се 1. (отдавам се) sich 'widmen vr,
'aufgehen vi < 13a}sn>; те се ~ат в
революционната борба sie 'widmen
sich dem revolutio'nären Kampf; те се
~ ат в работата си sie 'gehen in 'ihrer
'Arbeit auf 2. (забравям се) sich 'hin¬
reißen 'lassen v/ <3/hb> 3. (въоду¬
шевявам се) sich be'geistern vr < b >
(в für 4) 4. (влюбвам се) sich ver'lieben
vr < b> (в in 4), 'schwärmen vi <hb>
(в für 4)
увод m nur sg 'Einleitung /17, 'Einfüh-
rung/17; ~ в езикознанието'Einfüh¬
rung in die 'Sprachwissenschaft
увод|ен, -ни adj 1. 'Einführungs-, 'Ein-
leitungs-; ~ на глава 'Einführungs¬
kapitel n 23 2. Leit-; ~ на статия
'Leitartikel m 4 0 ~ на als Subst
'Leitartikel
уволнени|е n, -я pl Entlassung /17
уволнйтел|ен, -ни adj Ent'lassungs-; %
билет Entlassungsschein m 1
уволняв|ам, aui (-ax) uv; уволн|я, -йш
(-йх) v entlassen vt < 3b >; z ce 'seine
Entlassung 'einreichen < a >
увоняв!ам, -аш (-ax) uv; увон|я, -йш
(-ях) V mit Ge'stank er'füllen <b>;
sce 'anfangen vi <2a/hb> zu 'stin¬
ken
увра t ‘увйрам
уврежд!ам, -аш (-ax) uv; увред|я, -иш
(-их) V 'schaden vi <hb> (на някого
jmdm.), 'schädigen (на някого jmdn.);
'Schaden 'zufügen <a> (на някого
jmdm.)
увря t 2увйрам
увълчв|ам, -аш (-ах) uv; увълч!а, -иш
(-их) V hart und 'grausam 'machen vt;
z ce hart und 'grausam 'werden vi
< 18 /sn>
увързв|ам, -аш (-ax) uv; увт>р|жа,
-жеш (-зах) v 1. 'binden vt <27 >,
'zubinden vt <27a>; » c канап
ver'schnüren vr <b> 2. übertr
(задължавам) sich verpflichten vr
<b>; z ce 1. sich 'festbinden vr
<27a> (за an 3) 2. übertr (ставам
завйсим) sich 'binden vr (c an 4), in
'Abhängigkeit ge'raten vi < 3b/sn > (c
von i)
увърт ам, -аш (-ax) uv; увърт|я, -йш
(-ях) v 1. umg (впрймчвам) 'einwickeln
vt < а > 2. umg (усуквам) her'um reden
N87
углъбявам се
у/ < аjhb >; не го - ай! red nicht drum
her'um!; s ce sich 'einschmeicheln vr
<a> (около някого bei jmdm.),
her'umscharwenzeln vi <a/hb> (око¬
ло някого um jmdn.)
увъртане n, -ия pl 1. (залъгалки) 'Aus¬
flüchte / 14//>/, Her'umreden rt 23jsg;
без z! 'ohne 'Ausflüchte! 2. (под-
мазване) Schmeiche'lei / 17, Her'um-
scharwcnzeln n 23jsg
увъртя t увъртам
увяхв|ам, -аш (-ах) uv; увехн|а, -еш
(-ах) V 'welken vi <sn>, ver'welken vi
< b/sn >
'угажд ам, am (-ax) uv; угад|я, -иш
(-их) v 1, (отгатвам) er'raten vt
<3b>; (сещам ce) 'ahnen vt 2. (за¬
белязвам) 'spüren vt, be'merken vt
<b>
^угажд ам, -аш (-ax) uv; угод|я, -йш
(-йх) V 1. recht 'machen vt; z на
всйчки es 'allen recht 'machen 2. (пра¬
вя услуга) ge'fällig sein vi <B> (на
някого jmdm.); z си gut 'essen vt
< 15> und 'trinken vt <27>, es sich
gut 'gehen 'lassen vt < 3jhb >
угар /, -и pl 'Brache/ 16
угар|ен, -ни adj Brach-; ~на нива
'Brachacker m 5
угарвсв|ам, -аш (-ax) uv; угарйс|ам,
-аш (-ах) V * угаря
угарк|а /, -и pl 1. 'Stummel т 4; (на
цигара) Ziga'rettenstummel, 'Kippe /
16; (на пура) Zi'garrenstummel 2. (на
свещ) 'Kerzenstummel
угар|я, -йш (-йх) uv 'brachen vr, 'Brach¬
feld 'pflügen
угасв|ам, -аш (-ах) uv; угасн|а, -еш
(-ах) V 1. (свещ, лампа, светлина)
ver'löschen vi <31bjsn>, 'ausgehen vi
< 13a/sn>, er'löschen vi <37b/sn>
2. übertr (поглед, страсти) er'löschen
3. übertr (умйрам) ent'schlafen vi
< 3bIsn > O денят ~ a der Tag geht
zur 'Neige; слънцето ~ a die 'Sonne
geht 'unter
угаснал adj 1. er'löschen; - вулкан
erloschener Vul'kan ml;* поглед
er'loschener Blick m 1; ~o съзнание
er'loschenes Be'wußtsein n 23jsg; ~ a
любов er'Ioschene 'Liebe /16/sg; ~ a
енергия er'Ioschene Ener'gie / 16a 2.
(изчезнал) ent'schwunden; ~ а мла¬
дост entschwundene 'Jugend / 17jsg
O ~ и сили verausgabte 'Kräfte
/14/pl; ~ поет ver'stummter 'Dichter
m 4
угасяв|ам, -аш (-ax) uv; угас|я, -йш
(-йх) V 1. 'löschen vt, 'auslöschen vt
< a >, 'ausmachen vt < a >; той ~ a
свещта er löscht die 'Kerze; той - a
огъня er macht das 'Feuer aus; той
~ а лампата er löscht die 'Lampe aus
2. (c електрически ключ) 'ausschalten
vt <a>, 'ausknipsen vt <a>; тя ~a
лампата sie knipst die 'Lampe aus; ние
~ аме светлината wir 'schalten das
Licht aus 3. 'löschen; z пожара den
Brand 'löschen; z вар Kalk 'löschen
4. übertr (утолявам) 'löschen, 'stillen
vt; x жаждата den Durst 'löschen; *
скръбта си 'seinen Schmerz 'stillen;
нещо ~ а страстта му etw. stillt 'seine
'Leidenschaft 5, übertr (задушавам)
er'sticken vt < b >; това угасй всйчко
човешко у него das er'stickte 'alles
'Menschliche in ihm
угас|ям, -яш (-ях) uv = угасявам
углав|ен, -ни adj 1. kriminell; z
престъпник krimineller Ver'brecher
m 4; ~ ни престъпления kriminelle
Ver'brechen n 23jpl 2. Straf-; ~ но
право 'Strafrecht n 20; - но дело
'Strafverfahren n 23; * процес 'Straf¬
prozeß m 1
углед|еи, -ни adj 1. (хубав) 'stattlich,
'ansehnlich, hübsch, schön 2. (прив¬
лекателен) hübsch, 'niedlich 3. (спрет¬
нат, изправен) 'ordentlich
угледност/nur sg 1. (хубав вид) 'Statt-
lichkeitfll/sg, 'Ansehnlichkeit/17/sg,
'Schönheit /17 2. (привлекателен
вид) 'Niedlichkeit/17 3, (изправност,
спретнатост) 'Ordentlichkeit /17
углъбяв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
углъб|я се, -йш се (-йх се) v sich
угнетен
888
ver'tiefen vr <b> (в in 4)
угнетен adj 1. unterdrückt 2. übertr
(притеснен) be'drückt, 'niedergeschla¬
gen
угнетенн|е n, -я pl 1. Unterdrückung/
172. (депресия) 'Niedergeschlagenheit
f\l/sg, Bedrücktheit /17jsg
угнетеност / nur sg Bedrücktheit f\l jsg,
'Niedergeschlagenheit /17jsg, Depres-
si'on/17
угнетйтел (-ят) m, -и pl Unterdrücker
m 4
угнетйтел 1ен, -ни adj 'quälend
угнетяв|ам, -аш (-ах) uv; угнет1я,
-йш (-йх) у 1. unterdrücken vt <b>
2. übertr (терзая) bedrücken vt < b >,
'quälen vt, depri'mieren vt < d >
угнйв|ам, -аш (-ах) uv; угнй|я, -еш (-х) v
1. (ставам добър за ядене) 'ausreifen
vi < аjsn >, weich ['mürbe] 'werden vi
< 18jsn > 2. (разкапвам се) ver'faulen
vi <bjsn>, 'faulen vi <sn>
уговар|ям, -яш (-ях) uv; уговор|я, -иш
(-их) v 1, vereinbaren vt <a>, 'ab¬
sprechen vt <16a>, 'abmachen vt
<a>; » условията die Bedingungen
vereinbaren ['abmachen, 'absprechen]
2. (предумвам) über'reden <b> (ня¬
кого jmdn.), 'zureden vi <a/A6> (ня¬
кого jmdm.); s ce sich ver'abreden vr
< b >; 'ausmachen vt < a >, vereinba¬
ren; ä се c него ich ver'abrede mich
mit ihm; ~ яме се да се срещнем във
вторник wir vereinbaren ['machen
aus], daß wir uns am 'Dienstag 'treffen
уговарян |e n, -ия pl 1. Vereinbarung
/17,'Abmachung/17 2. (предумване)
'Zureden n 23/sg, Über'reden n 23/sg
уговорен adj verabredet, vereinbart,
'ausgemacht, 'abgesprochen; работата
е почтй ~ a die 'Sache ist so gut wie
'abgemacht; - и условия vereinbarte
['abgesprochene, 'ausgemachte] Bedin¬
gungen f 17/pl
уговорк|а / -и pl 1. (споразумение)
'Abmachung/17, Vereinbarung/17;
съгласно c ~ ата laut Vereinbarung;
това е против ~ ата das ist 'gegen die
'Abmachung 2. (условие) Bedingung
/ 17; при ~ ата, че ... 'unter der
Bedingung, daß... 3. (резерва) 'Vorbe¬
halt m 1; правя ~ и 'Vorbehalte
er'heben < 14b >; без ~ и 'ohne 'Vor¬
behalt
уговоря ] уговарям
угод|а/, -и pl 1. Ge'fallen m 4 2. (удоб¬
ство) Bequemlichkeit/17 O за * на
някого jmdm. zu Ge'fallen; по » та
ми wie es mir be'hagt
угод|ен, -ни adj 1. (удобен, уютен)
be'haglich, be'quem 2. (приятен) 'an¬
genehm 3. (подходящ) 'passend O
както ти е ~ но wie es dir recht ist
угодлйв adj 'schmeichlerisch, 'dienstbe¬
flissen, 'liebedienerisch, unterwürfig,
ser'vil
угодлйвост/nur sg 'Dienstbeflissenheit
/17, Liebedienerei /17, Unterwürfig¬
keit /17jsg Lakaienhaftigkeit /17
угоднн|к m, -ци pl 1. 'Speichellecker m 4,
La'kaienseele/16, 'Kriecher m 4 2. Rel
'Heiliger ml+
уг6дннч|а, -иш (-их) uv 'katzbuckeln vi
<hb>, 'liebedienern vi <hb> (на
някого vor jmdm.)
угоднически 1. adj = угодлйв 2. adv
'kriecherisch, 'liebedienerisch, ser'vil O
говоря ~ пред някого jmdm. nach
dem 'Munde 'reden vi <hb>
угодничеств|о n, -a pl Krieche'rei /17,
'Speichelleckerei / 17/sg, Servili'tät
/ 17/sg _
угодя t 2 угаждам
угоен adj 1. (животно) ge'mästet 2. (чо¬
век) 'wohlbeleibt, feist
уголемявам, -аш (-ах) uv; уголем|я,
-йш (-йх) V vergrößern vt < b >; s ce
sich vergrößern vr, 'größer 'werden vi
< 18 /sn>
угостяв|ам, -аш (-ах) uv; угост|я, -йш
(-йх) V = угощавам .
угощав|ам, -аш (-ах) uv; угост!я, -йш
(-йх) v reich be'wirten vt < b >
угощени|е n, -я pl Be'wirtung / 17/sg,
'Gastmahl n 20, Schmaus m 2
угояв]ам, -аш (-ах) uv; уго|я, -йш (-йх) v
889
ударен
1. (животно) 'mästen vt 2. (човек)
her'ausfüttern vt <a>, gut 'nähren vt;
z се 1. (животно) ge'mästet 'werden
vi <18lsn> 2. (човек) sich gut 'näh¬
ren, sich her'ausmachen vr < a >, dick
'werden
угрмжв|ам, -am (*ax) uv; угрйж|а, -иш
(-их) v in Be'sorgnis 'stürzen (някого
jmdn.), 'Sorgen be'reiten <b> (ня¬
кого jmdm.); z ce sich 'Sorgen 'ma¬
chen (за някого um jmdn.)
угрижен adj be'sorgt, be'kümmert, 'sor¬
genvoll
угряженост / nur sg Be'sorgnis f 13,
Be'sorgtheit /11/sg
угризеин|е л, -я pl Ge'wissensqual /17;
я на съвестта Ge'wissensbisse pl
угроз|а /, -и pl 1. (заплашване) 'Dro¬
hung / 17 2. (опасност) 'drohende
Ge'fahr /17
угрофйнски adj ugro'flnnisch
уда|ва ми се (-ва ми ce) uv; удаде ми се
(удаде ми се) v nur 3. Pers 1. (умея,
лесно ми е) 'leichtfallen vi <3а/sn>;
ученето на чужди езици ми се удава
das Er'lemen von 'Fremdsprachen fällt
mir leicht 2. (сръчен съм, иде ми
отръки) von der Hand 'gehen vi
<13lsn>; резбата ми се удава das
'Schnitzen geht mir leicht von der Hand
3. (подходящ е за мене) es liegt mir;
# / /
спортните игри ми се удават
'Sportspiele 'liegen mir 4. (успявам)
gelingen vr <21hjsn>; нещо ми се
удава etw. ge'lingt mir; нещо не ми се
удаде etw. miß'lang mir 5. (имам
късмет) glücken vi unpers <sn>;
удаде ми се да го заваря es 'glückte
mir, ihn 'anzutreffen; не ми се удаде es
miß'glückte mir O s случай es 'bietet
sich mir 'eine Gelegenheit
удавни|к m, -ци pl Er'lrunkener m 7+,
'Wasserleiche /16
удавниц|а /, -и pl Er'trunkene / 19,
'Wasserleiche /16
удав|ям, -яш (-ях) uv; удав|я, -иш (-их)
v 1. (умъртвявам) er'tränken vt < b >
2. (потопявам) überschwemmen vr
< b > 3. übertr (задушавам) er'sticken
vr < b > O * мъката си във виното
'seinen 'Kummer im Wein er'säufen
<b>; z в кръв in Blut er'sticken
<b>; s ce 1. (умирамкато потъвам
във вода) er'trinken vi <27b/sn>
2. (самоубивам ce) ins 'Wasser 'gehen
vi < 13Jsn>, sich er'tränken vr <b>
3. übertr (потъвам) 'untergehen vi
< 13a}sn >; гласът му се ~ я в шума
на навалицата 'seine 'Stimme ging im
Lärm der 'Menge 'unter по-много ca
се -или във виното, отколкото в
морето es sind mehr 'Leute im Wein
er'trunken als im Meer
удаде ми ce t удава ми се
удар т, -и pl 1. Schlag m2; - в лицето
ein Schlag ins Ge'sicht; нанасям ~
'einen Schlag ver'setzen < b >; ~ c чук
'Hammerschlag; «и на часовника
'Schlagen n 23/sg der Uhr; -и на
сърцето 'Herzschläge 2. Hieb m 1; ~
със секйра ein Hieb mit dem Beil
3. (блдекане) Stoß m 2 4. (уббждане)
Stich m 1; ~ c нож 'Messerstich
5. (щурм) 'Angriff m *1, Sturm m 2
6. übertr (нещастие) Schlag, 'Unglück
n 20; ~ на съдбата 'Schicksalsschlag
O слънчев ~ 'Sonnenstich; сърде¬
чен - 'Herzschlag; апоплектйчен ~
'Schlaganfall m 2; топлинен - 'Hitz-
schlag
ударв|ам, -аш (-ах) uv = удрям
ударв|ам се, -аш се (-ах се) uv; удар|я
се, -иш се (-их се) v 1. (блъсвам се) sich
'stoßen vr <34> (в an 4) 2. volkst
(старая се) sich be'mühen vr < b > 3.
volkst (залавям ce) sich 'machen vr
(за нещо an etw. 4) 4. volkst (меря ce)
sich 'messen vr < 15 >, sich verglei¬
chen vr < 21b > (c mit 3)
удар|ен, -ни adj 1. Schlag-; ~ на сила
'Schlagkraft /14; ~ ни инструменти
'Schlaginstrumente n 20/pl 2. (ви¬
сокопроизводителен) Aktivisten-; «
труд Akti'vistenarbeit / 17 3. (ре¬
шителен) entscheidend 4. volkst (пох¬
ватен) 'tüchtig, ge'schickt O ~ на
ударен
890
вълна 'Druckwelle /16
ударен adj 1. (бит) ge'schlagen 2. übertr
(смахнат) ver'rückt 3. (под ударение)
be'tont; ~ а сричка be'tonte 'Silbe/16
О прави се на ~ er stellt sich dumm
ударенн|е и, -я pl 1. Gramm Be'tonung
/17; Ak'zent т 1; логическо а 'logi¬
sche Be'tonung; гласна под х Ье-
'tonter Vo'kal m 1 2. Gramm (знак)
Be'tonungszeichen n 23 3. (наблягане)
'Nachdruck m 1 jsg', c x mit 'Nach¬
druck
ударии|к m, -ци pl Akti'vist m 8, 'Stoßar¬
beiter m 4
ударнм|к m, -ци pl Mil 'Schlagbolzen m 4
ударннчески adj Aktivisten-; - труд
Akti'vistenarbeit /17
ударничество n nur sg Aktivistenbewe¬
gung/ 17
ударничк|а /, -и pl Aktivistin /18
ударя t удрям
ударя се | ударвам се
удар|ям, -яш (-ях) uv = удрям
удач|ен, -ни adj 1. (успешен) erfolg¬
reich 2. (подходящ) 'passend
удвоен adj doppelt, verdoppelt
удвоеност / nur sg Ver'dopplung / 17
удвояв|ам, -аш (-ах) uv; удво|я, -йш
(-йх) V verdoppeln vt <b>; s се
sich verdoppeln vr
удесеторявам, -аш (-ах) uv; удесе-
тор|я, -йш (-йх) V verzehnfachen vt
< b >; * се sich verzehnfachen vr
удивен adj 1. (приятно изненадан)
ver'wundert, er'staunt 2. (неприятно
смаян) be'stürzt, ent'geistert, be'trof-
fen
удивйтел|ен, -ни adj bewunderungs¬
würdig, erstaunlich Ъ s знак od ~ на
als Subst Gramm 'Ausrufungszeichen
n 23
удивлени|е n, -я pl 'Staunen n 23/sg,
Er'staunen, Verwunderung/17
удивляв|ам, -аш (-ах) uv; удив|я, -йш
(-йх) V in 'Staunen ver'setzen vt < b >,
ver'wundern <b> (някогоjmdn.); *
ce 'staunen vi <hb>, sich 'wundern vr
удивяв|ам, -аш (-ах) uv = удивлявам
удоб|ен, -ни adj 1. (уютен) be'quem,
be'haglich; ~ но легло ein be'quemes
Bett п 25; ~ на квартйра 'eine be'hag-
liche 'Wohnung /17 2. (сгоден,
изгоден) ge'eignet, 'passend; в по-
~ но време zu 'einer 'passenderen
[geeigneteren] Zeit 3. (благоприятен)
'günstig; x момент ein 'günstiger
Mo'ment ml; ~ на позиция eine 'gün¬
stige Position/17; - на Bpiaxa'eine
'günstige Ver'bindung/17 4. (тъкмо на
време) ge'legen; в ~ но време zu
gelegener Zeit O не ми е - но es ist
mir 'unangenehm, es paßt mir nicht;
~ но ми e es paßt mir, es ist mir
'angenehm
удобств|о л, -a pl Bequemlichkeit /17,
Behaglichkeit/17/sg, Kom'fort [..'fo:rj
m 1 /sg; c всички ~a mit 'allem
Kom'fort
удовлетворен adj be'friedigt; оставам
- от нещо be'friedigt sein vi <B>
'über etw. 4
удовлетворение n nur sg I. (задо¬
воляване) Befriedigung/17/sg 2. Ge¬
nugtuung/17; йскам ~ Genugtuung
'fordern; изпитвам дълбоко - 'tiefe
Genugtuung emp'finden <27b>; c
- mit Genugtuung
удовлетвореност f nur sg Genugtuung
/17, Befriedigung /17jsg
удовлетворителен adj befriedigend,
zufriedenstellend
удовлетворйтеляост / nur sg Befriedi¬
gung/17/^
удовлетворяв ам, -аш (-ах) uv; удов¬
летвори, -йш (-йх) V 1. befriedigen vt
<b>; zu'friedenstellen vt <a>; *
любопйтството му 'seine 'Neugier
befriedigen; x потребностите му
'seine Be'dürfnisse befriedigen
2. 'nachkommen vi < 33a/sn >; erfül¬
len vt < b >; x желанията му 'seine
'Wünsche erfüllen, 'seinen 'Wünschen
'nachkommen; x йсканията му 'seine
'Forderungen erfüllen, 'seinen 'Forde¬
rungen 'nachkommen O x кре-
дйторите die 'Gläubiger 'abfinden
891
удрям
< 27а >; z се sich zu'frieden 'geben vr
<15>, zu'frieden ge'stellt sein vi
<B>
удоволствие n, -я pl Ver'gnügen n 23; c
x mit Ver'gnügen, gern
удостоверени|e n, -я pl Bescheinigung
/17
удостоверявам, -am (-ax) uv; удос¬
товери, -йш (-йх) v bescheinigen vf
< b >, bestätigen vt < b >, beglaubi¬
gen <b> (на някого нещо jmdm.
etw.) O ä самоличността си sich 'aus¬
weisen vr <23a>, Seine Identi'tät
'nachweisen <23a>
удостоявам, -am (-ax) uv; удосто|я,
-йш (-йх) v 1. (е орден, звание) 'aus¬
zeichnen <а> (някого cjtndn. mit i),
ver'leihen <23b> (някого c нещо
jmdm. etw.); s го c орден ihn mit
'einem 'Orden 'auszeichnen, ihm 'einen
'Orden ver'leihen 2. zu'teil 'werden
'lassen vt < 3/hb >; x някого c висока
чест jmdm. 'eine 'hohe 'Ehre zu'teil
'werden 'lassen; x някого c вни¬
манието си jmdm. Seine 'Auf¬
merksamkeit zu'teil 'werden 'lassen <C>
не x някого c поглед jmdn. 'keines
'Blickes 'würdigen; не x някого c
отговор jmdn. 'keiner 'Antwort 'wür¬
digen
удръжки nur pl 'Abzüge pl (от von 3)
удр|ям, -яш (-ях) uv; удар|я, -иш (-их) v
1. Schlagen vt <4>; * по гърба auf
den'Rücken Schlagen; x c юмрук mit
der Faust 'schlagen (по, на, в auf 4, in
4); x c всйчка сйла mit 'aller Kraft
'schlagen ['zuschlagen vt <4a>]; ча¬
совникът е ударил пет часа die Uhr
hat fünf ge'schlagen; x клепалото
das 'Läutebrett 'schlagen 2. (допй-
рам) 'stoßen vi < 34/hb >; x в нещо
твърдо auf etw. 'Festes Stoßen 3.
(блъсвам) Stoßen, 'aufschlagen vt
< 4ajsn >; x c челото в земята mit
der Stirn Aufschlägen [auf der 'Erde
Aufschlagen] 4. (стрелям) Schie¬
ßen vt <32> 5. (улучвам)'treffen
vt < 16 >, (дйвеч) er'legen vt < b >
6. volkst (печеля) her'ausschlagen
vt < 4a >; x голяма печалба 'großen
Ge'winn her'ausschlagen 7. volkst (n-
оставям) Anbringen vt <24a>; x
мазйлката den Putz Aufträgen 8. umg
(атакувам) 'angreifen vt <21a> 9.
(критикувам) kritisieren vt <d>,
'ankämpfen vt < ajhb >; » по бюрок-
ратйзма den Bürokra'tismus kri¬
tisieren, 'gegen den Bürokra'tismus
'ankämpfen; x по грешките и сла¬
бостите die 'Fehler und 'Schwächen
kritisieren, 'gegen die 'Fehler und
'Schwächen 'ankämpfen 10. übertr
volkst (навреждам) 'schädigen vt
11. volkst (поразявам) 'heimsuchen vt
<a>, er'wischen vt <b>; ударил
ни е грйпът uns hat die 'Grippe
er'wischt ['heimgesucht] 12. übertr
umg (засягам) 'treffen vt < 16 >,
be'rühren vt < b >; смъртта й много
го е ударила ihr Tod hat ihn sehr
ge'troffen; думите му ме удариха бо¬
лезнено Seine 'Worte berührten mich
Schmerzlich 13. (c нож) Stechen vt
<16> 14. (c камшйк) 'peitschen vt
15.(действувам) 'handeln vi <hb> O
вземй едйния та ударй другия
'gleiche 'Brüder, 'gleiche 'Kappen; уда¬
ри ме електрйческият ток ich 'habe
'einen elektrischen Schlag be'kommen;
удари градушка es 'hagelte; удари
гръм es 'donnerte; удари дъжд es
'regnete; удари звънец es 'klingelte; x
бой ver'prügeln vt < b >; * ключа на
нещо etw. ver'schließen vt < 32b >; x
крак im Pa'radeschritt 'gehen vi
<13/sn>; x кьоравото'leichten Ge¬
'winn her'ausschlagen < 4a >; » го на
бяг die 'Beine 'unter den Arm 'nehmen
<16>; * го на молба sich aufs
'Bitten ver'legen vr < b >; x на пляч¬
ка 'Beute 'machen; ~яме лоша ми¬
ризма ein 'schlechter Ge'ruch schlägt
mir ent'gegen; ~яна горчиво es hat
'einen 'bitteren 'Beigeschmack; » на¬
зад 'rückwärts 'gehen; x някого в
земята jmdn. über'runden <b>; x o
удушавам
892
камък auf Gra'nit 'beißen vi
<2\/hb>\ & спирачката auf die
'Bremse 'treten vi < \ 5/hb, sn>; x
токове die 'Absätze zu'sammen-
schlagen < 4a >; часът удари es schlug
die 'Stunde; цветът «яна зелено die
'Farbe hat 'einen Stich ins 'Grüne; ще
му ударим един гуляй wir 'werden ein
'tolles Ge'lage verunstalten; ще му
ударим една ракия wir 'werden 'einen
'ordentlichen Schnaps'kippen; s cel.
(нанасям си удари) sich 'schlagen vr;
« се в гърдите sich an die Brust
'schlagen 2. (c нож) sich 'stechen vr
< 16 > 3. (затварям се) 'zuschlagen vi
<4a/sn>; вратата се удари силно
die Tür schlug laut zu 4. (един o друг)
Zusammenstößen vi < 34 ajsn >; въл¬
ните се «ят е брега die 'Wellen
'schlagen ans 'Ufer
удушав|ам, -аш (-ах) uv; удуш|а, -йш
(-йх) V 1. (умъртвявам) er'würgen vt
< b >, er'drosseln vr < b > 2. (в дима)
er'sticken vr <b> 3. (затруднявам
дишането) den Atem ver'schlagen
['nehmen]; x ce 1. (в дима) er'sticken
vi < Ъ/sn > 2. (c примка) sich er'wür¬
gen vr < b > 3. (трудно дишам) kaum
Luft be'kommen <33b>
удушв|ам, -аш (-ах) uv = удушавам
удушване п nur sg 1. (умъртвяване)
Er'würgen п 23/sg, Er'drosseln n 23jsg
2. (от дим, отровен газ) Er'sticken
и 23/sg
удължав[ам, -аш (-ах) uv; удълж|а, -йш
(-йх) V verlängern vr < b >
удължен adj verlängert
удълженн|е «, -я pl Verlängerung /17
удължител (-ят) т, -и pl Verlängerer
т 4; El (шнур) Verlängerungsschnur
/14
удърж|ам, -аш (-ах) uv; удьрж|а, -йш
(-ах) v 1. 'halten vr < 3 >, 'festhalten vr
< За >; едва го - ах да не падне ich
'konnte ihn ge'rade noch 'halten
['festhalten], da'mit er nicht lallt; s
позициите die Positi'onen 'halten; «
думата das Wort 'halten 2. (възпирам)
zu'rückhalten vt < 3a > 3. (устоявам)
'standhalten vi < За./hb >; x на погле¬
да му'seinem Blick'standhalten; ä на
натиска dem Druck 'standhalten 4.
(запазвам) be'wahren vr < b > 5. (уд¬
ръжки) zu'rückbehalten vr <3c>,
'einbehalten vr < 3c >; * от заплата¬
та etw. vom Ge'halt [Lohn] 'abziehen
<32a, h-g>; * данъка die 'Steuer
'einbehalten O « връх über'hand-
nehmen vi < 16a/hb>; x се 1. (крепя
ce) sich 'halten vr 2. (владея ce) an sich
'halten, sich beherrschen vr <b>
уединен adj 1. (човек) 'einsam, zurück¬
gezogen 2. (местност) ent'legen, 'ab¬
gelegen 3. (изолиран) iso'liert
уединение n nur sg 'Einsamkeit / 11/sg,
Zu'rückgezogenheit/17/jg; Vereinsa¬
mung/ 17/sg
уединеност f nur sg 'Einsamkeit fll/sg,
Zu'rückgezogenheit f M/sg
уединяв|ам, -аш (-ах) uv; уедин|я, -йш
(-йх) V iso'lieren vr <d>; x ce sich
zu'rückziehen vr <32a, h-g>
уеднаквявам, -аш (-ах) uv; уеднакв|я,
-йш (-йх) V vereinheitlichen vr < b >
уедряв|ам, -аш (-ах) uv; уедр[я, -йш
(-йх) V1. (уголемявам) vergrößern vt
<b> 2. (обединявам) ver'einen vt
< b >, zu'sammenschließen vr < 32 a >
уж Partikel an'geblich; ученикът ~
бил учил der 'Schüler 'habe an'geblich
ge'lernt, der Schüler will gelernt haben;
-мие приятел er ist 'angeblich mein
Freund, er gibt sich für 'meinen Freund
aus O на - zum Scherz, zum Schein
ужас m, -и pl 1. Ent'setzen n 23/sg,
'Schrecken m 4, 'Grauen n 23/sg 2. als
adv ent'setzlich, 'schrecklich O за го¬
лям мой - zu 'meinem 'großen
Ent'setzen
ужас ен, -ни adj ent'setzlich, 'schreck¬
lich, 'fürchterlich, 'grauenhaft
ужасен adj ent'setzt
ужасй|я/, -и pl 'Schrecken m 4, 'Grauen
n 23
ужасно adv ent'setzlich, 'schrecklich,
'furchtbar, 'grauenhaft
893
украшение
ужасяв|ам, -аш (-ах) uv; ужас|я, -йш (-йх)
V er'schrecken vt <b>, in 'Schrecken
ver'setzen <b> (някого jmdn.), Angst
und 'Schrecken 'einflößen <a> (няко¬
го jmdm.); s ce sich ent'setzen vr
< b > (от über 4), 'schaudern vi <hb>
(от vor 3), von Ent'setzen ge'packt
'werden vi < 18/sn >
ужнлв|ам, -аш (-ах) uv; ужйл|я, -иш
(-их) V1. 'stechen vt < 16 >; ужили ме
пчела 'eine 'Biene hat mich gesto¬
chen 2. übertr (жегвам) 'Nadelstiche
ver'setzen vt <b>, 'kränken vt O
думите му ме ужйлиха ужасно 'seine
'Worte 'gingen mir durchs Herz
ужнл|ям, -яш (-ях) uv = ужйлвам
ужким Partikel = уж
узаконяв|ам, -аш (-ах) uv; узакон|я,
-йш (-йх) V Gesetzeskraft ver'leihen
<23b>, legalisieren vt <d>; s ce
Gesetzeskraft er'halten < 3b >
узбек m, -и pl Us'beke m 7
Узбекистан m Usbekistan n 23
узбекски adj usbekisch
узнав|ам, -аш (-ах) uv; узна|я, -еш (-х) v
1. er'fahren vt <4b>, er'mitteln
vt <b>, umg her'ausbekommen vt
<33c> 2. (откривам) er'kennen vt
<IOb>
узряв|ам, -аш (-ах) uv; узр|ея, -ееш
(-ях) V 'reifen vi <sn>, 'ausreifen vi
< 3,/sn >
узурпатор m, -и pl Usur'pator m 9 a
узурпаторски adj Usurpa'toren-
узурпйрам, -аш (-ах) uv, v usur'pieren
vt <d>
уиски n, -та pl 'Whisky m 6
уйдйсв|ам, -аш (-ах) uv; уйдйс|ам, -аш
(-ах) V'passen vi <hb> (на zu J) O не
- a das paßt nicht in den 'Streifen;
~ а ми das paßt mir, das ge'fallt mir;
s ce zu'sammenpassen vi <ajhb>
ундурднсв|ам, -аш (-ах) uv; уйдур-
дйс|ам, -аш (-ах) v volkst zu'recht-
machen vt <a>
уйдурм|а / -й pl volkst 'abgekartete
'Sache /16
укажа f указвам
указ m, -и pl Er'laß m 2; ~ на Държав¬
ния съвет Er'laß des 'Staatsrates
указанн|е n, -я pl 'Hinweis m 1
указател (-ят) m, -и pl Verzeichnis n 27;
библиографски - 'Quellennachweis
m 1; телефонен ~ Tele'fonbuch n 22
указв|ам, -аш (-ах) uv; ука|жа, -жеш
(-зах) V binweisen vt <23 а>,
ver'weisen vt < 23b > (на auf 4); (по¬
казвам) 'zeigen vt (на auf 4)
укахъряв|ам, -аш (-ах) uv; укахър|я,
-йш (-йх) V volkst mit 'Sorge er'füllen vt
<b>, mit Be'sorgnis er'füllen; s ce
sich Sorgen vr, sich 'Sorgen 'machen vr
уклон m, -и pl 'Abweichung /17
уклончив adj 'ausweichend
уклончйвост / nur sg 'Unbestimmtheit
/17/sg; уклончивостта на отговорите
die 'Unbestimmtheit der 'Antworten
укор m, -и pl 'Vorwurf m 2, 'Tadel m 4; c
- 'vorwurfsvoll
укор|ен, -ни adj 1. (c укор) 'vorwurfs¬
voll; а поглед 'vorwurfsvoller Blick m
1 2. (заслужаваш укор) 'tadelnswert;
~ но поведение 'tadelnswertes Ver¬
halten n 23
укореняв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
укорен[я се, -йш се (-йх ce) v 'Wurzeln
Schlagen <4>
укорйзнен u. укорйтел|ен, -ни adj =
укорен
укоряв|ам, -аш (-ах) uv; укор|я, -йш
(-йх) V 'tadeln vt; 'Vorwürfe 'machen
(някого jmdm.); s ce sich 'Vorwürfe
'machen
украйн|ец m, -ци pl Ukra'iner m 4
украйнк|а /, -и pl Ukrainerin /18
украински adj ukrainisch
Украйна /Ukraine /16
укрйс|а / -и pl 1. nur sg 'Ausgestal¬
tung / 17, Dekorati'on / 17, 'Aus¬
schmückung / 17, Schmuck m 1 2.
(украшение) 'Zierat m 1, Schmuck
украсйв|ам, -аш (-ax) uv; украс|я, -йш
(-йх) V1. Schmücken vt 2. übertr (раз¬
каз) 'ausschmücken vt < a >
украшени|е n, -я pl 1. (предмет)
Schmuck m 1, 'Zierat m 1 2. (украсява¬
укрепвам
894
не) Verschönerung /17; цветята слу¬
жат за х die 'Blumen 'dienen zur
Verschönerung
Скрепв ам, -аш (-ах) uv; укрепи | а, -еш
(-ах) у sich 'kräftigen vr, 'kräftig
'werden vi < 18 /sn >
2укрепв|ам, -аш (-ах) uv; укреп|я, -йш
(-йх) v 1. 'festigen vr; х дисциплйна-
та die Diszi'plin 'festigen; * доверие¬
то das Ver'trauen 'festigen; x прия¬
телски връзки 'freundschaftliche
Beziehungen 'festigen 2. kräftigen vr;
x организма den Orga’nismus 'kräf¬
tigen 3. be'festigen vr < b >; * стена¬
та die 'Mauer be'festigen
укрепване n nur sg 1. 'Festigung/ 17/jrg;
~ на дружбата die 'Festigung der
'Freundschaft 2. 'Stärkung / 17; ~
на органйзма die 'Stärkung des
Orga'nismus
укрепен adj 1. ge'festigt, ge'stärkt
2. Mil be'festigt
укрепителен, -на adj 1. er'frischend,
Stärkend, 'kräftigend; x сън er'fri-
schender ['kräftigender) Schlaf m 1;
~ на почйвка er'frischende [Stärken¬
de] Rast / 17 2. 'Festungs-, Be'festi-
gungs-; ~ на стена 'Festungsmauer
/16; «* ни съоръжения Be'festigungs-
anlagen / 16/pl O ~но средство
'Stärkungsmittel n 23; x пункт'Imbiß
m 1
укрепленн1е n, -я pl Be'festigung / 17
укрепна | Скрепвам
укрепнал adj 1. ge'festigt, ge'stärkt
2. ge'kräftigt; ~ият организъм der
ge'kräftigte Orga'nismus m 11 O ~ и
знания ge'festigtes 'Wissen n 23/sg
укрепя t 2 укрепвам
укрепяв|ам, -аш (-ах) uv; укреп[я, -йш
(-йх) V 1. 'festigen vr, Stärken vr; а
дисциплйната die Diszi'plin 'festigen
[Stärken] 2. be'festigen vr <b> auch
Mii, а стените на кладенец die
'Mauern 'eines 'Brunnens be'festigen;
s ce 1. sich 'festigen vr, sich ver¬
stärken vr <b>; дисциплйната ce
- a die Diszi'plin 'festigt sich 2. Mil
sich be'festigen vr
укрйв|ам, -аш (-ах) uv; укрй|я, -еш (-х) v
1. (на затулено място) ver'bergen vr
<16b> 2. (не изказвам) verheim¬
lichen vr < b >; s ce sich ver'bergen vr
укривател (-ят) /и, -и pl 1. (ятак)
PartiSanenhelfer т 4 2. на крадено
'Hehler т 4
укриватели| а /, -и pl 1. (ятачка)
PartiSanenhelferin /18 2. на крадено
'Hehlerin/18
укривателство п nur sg Hehle'rei / 17
укрйя t укрйвам
укротнтел (-ят) т, -и pl 'Tierbändiger
т 4, Domp'teur т 1
укротйтелк|а /, -и pl 'Tierbändigerin
/ 18, Domp'teuse / 16
укротяв|ам, -аш (-ах) uv; укрот|я, -йш
(-йх) V 1. 'bändigen vt, 'zähmen vr 2.
iibertr besänftigen vr < b >; s ce sich
be'ruhigen vr <b>, sich besänftigen
vr
улав adj umg ver'rückt
улав|ям, -яш (-ях) uv; улов!я, -йш (-йх)
v 1. 'fassen vr, 'packen vr, 'greifen vr
< 21 >; улових го за ръката ich 'faßte
ihn an der Hand; уловихме крадеца
wir 'faßten den Dieb; » някого за
гушата jmdn. an der 'Kehle 'fassen
['packen] 2. (ловя) 'fangen vt < 2 >; »
рйба 'Fische 'fangen; * топката den
Ball 'fangen 3. (залавям) er'wischen vr
< b >, er'lappen vr < b >; ä някого в
престъпление jmdn. bei 'einem
Ver'brechen er'tappen O x болест
sich 'eine 'Krankheit 'holen; s влака
den Zug ge'rade noch er'wischen; x
гората in den Wald 'fliehen vi
<32/sn>; x дйрите на някого
jmdm. auf die 'Schliche 'kommen vx
<33/sn>; x някого за думата jmdn.
beim Wort 'nehmen < 16 >; x някого
за ухото iibertr jmdn. beim
Schla'fittchen 'packen; x смисъла на
нещо den Sinn von etw. erfassen
< b >; s ce 1. (държа ce) sich 'halten
vr < 3 >, sich 'feslhalten vr < За > (за
an 3) auch iibertr 2. (залавям ce) sich
895
ум
dar'anmachen vr < а >; я се за рабо¬
тата. sich an die 'Arbeit 'machen vr 3.
timg (заяждам се) in die 'Haare
g'e'raten vi <3bjsn> (cmit3) O s сев
примката übertr in die 'Falle 'gehen vi
< 13/sn >; я се на винцата übertr
'anbeißen vi < 21 a/hb >, her'einfallen
vi < 3aJsn >; уловил ли си се на хоро¬
то, ще играеш übertr wer А sagt, muß
auch B 'sagen
улан nt, -и pl Hist U'lan nt 8
улбгна t улягам
улегнал adjl. ge'setzt, 'ausgeglichen; ~
характер ein 'ausgeglichener Cha-
'rakter nt 2. ge'setzt; ~a почва ge-
'setzter 'Boden nt 5
уле|й (-ят) nt, -и pl 1. (тръба) Rohr n 20
2. (вадичка) 'Rinne /163. (на покрив)
Dachrinne 4. (отвор) 'Öffnung / 17,
'Abfluß nt 2
улеснени|e n, -я pl 1. Erleichterung/17
2. (привилегия) Vergünstigung /17
улесняв|ам, -аш (-ах) uv; улесн|я, -йш
(-йх) V 1. er'leichtern < b > (някого в
нещо jmdm. etw.), 'leichter machen vr;
* го в задачата ihm die 'Aufgabe
'leichter 'machen 2. (давам привиле¬
гия) be'günstigen vt < b>; e ce es sich
'leichter 'machen
улетя t улйтам
улетяв|ам, -аш (-ах) uv = улйтам
улик|а /, -и pl Jur In'diz п 31
улйсв|ам, -аш (-ах) uv; улйс|ам, -аш
(-ах) v unterhalten vr < 3b> (с mit 5);
'ablenken vr < a >; s ce ver'tiefl sein
V/ < В > (в in 4), ver'sunken sein (в in 4)
улйт|ам, -аш (-ах) uv; улет|я, -йш (-ях) v
1. (окапвам) 'fallen vi <3/sn>;
'abfallen vi < 3&/sn>; ~ ат листата
die 'Blätter 'fallen 2. (лйтвам) 'weg¬
fliegen vi < 32a/sn > 3. übertr (изчез¬
вам) verfliegen vi <32jsn>
улиц|а /, -и pl 'Straße / 16; главна »
'Hauptstraße; живея на я „Раков¬
ски“ ich 'wohne auf der Ra'kowski-
straße O задънена я 'Sackgasse/16
auch übertr, зелена « 'grünes Licht;
сляпа я 'Sackgasse
уличав|ам, -аш (-ах) uv; улич|а, -йш
(-йх) V über'führen vr <a>; я в
престъпление 'eines Verbrechens
über'führen
улич|ен, -ни adj 1. 'Straßen-; - но дви¬
жение 'Straßenverkehr nt 1; ~ на пре¬
сечка'Straßenkreuzung/17; я про¬
давач 'Straßenverkäufer m 4; ~ но
осветление 'Straßenbeleuchtung /17;
- на жена 'Straßendirne/162. (вулга¬
рен) ordinär; - ни слова ordi'näre
'Worte n 22/pl
улични|k m, -пи pl 'Gassenjunge m 7
уличниц|а /, -и pl 'Slraßendirne /16
улов nt nur sg Fang nt 2
уловим adj 'wahrnehmbar; едва ~
kaum 'wahrnehmbar
уловк|а/, -и pl 'Falle/16; хващам се на
я in die 'Falle 'gehen vi < 13/sn>
уловя I улавям
ултнматйв|ен, -ни adj ultima'tiv
ултиматум nt, -и pl Ultimatum n 28;
поставям - ein Ulti'matum 'stellen
ултравиолетов adj 'ultraviolett
ултрамарин m, -и pl Ultrama'rin n 20lsg
ултрамарйнов adj ultrama'rin
улулйц|а / -и pl Zool 'Waldkauz m 2
улучв|ам, -аш (-ах) uv; улуч|а, -иш (-их)
V 1. 'treffen vt <I6> 2. (отгатвам)
er'raten vt < 3b > 3. (сгода) 'abpassen
vt <a> 4. (намирам) 'finden vt
<27>; x ce 1. (случвам ce) sich
'zufällig be'finden vr < 27b > 2. (оказ¬
вам ce) sich er'weisen vr <23b>
уляг]ам, -аш (-ах) uv; улегн|а, -еш (-ах)
V I. (слягам се) sich 'setzen vr, sich
'senken vr 2. (успокоявам ce) 'ruhiger
[ge'setzter] 'werden vi <l&/sn>
ум (-ът) m, -ове pl 1. Ver'stand m 1;
бйстър - 'klarer Ver'stand; критичес¬
ки ~ 'kritischer Ver'stand; изгубвам
~a си 'seinen Ver'stand verlieren
<32b> 2. Geist m За; велики ~ ове
'große 'Geister 3. (поука) Ver'nunft
/ 14/sg; уча някого на - jmdm.
Ver'nunft 'beibringen < 24a > O близ¬
ко е до - k es liegt 'nahe; блъскам си
~ ä sich den Kopf zer'brechen
умалител
896
< 16b >; вземам - а на някого jmdn.
um den Ver'stand 'bringen <24>;
върти ми се в - ä es geht mir durch
den Kopf [Sinn]; в - ä си im Kopf;
губя и -ä и дума 'völlig durch-
ein'andergeraten vi < 3 c/sn >; дой¬
де ми на - mir fiel ein; дойде ми -ът
в главата ich bin zu Ver'stand
ge'kommen; знам си - ä ich über'lege
'nüchtern; завъртявам - ä на някого
jmdm. den Kopf ver'drehen < b >; на
един - съм c някого mit jmdm.'eines
'Sinnes sein vi < B >; на - ä ми e es
geht mir durch den Kopf; не e c - ä
си er hat nicht 'alle fünf 'Sinne
bei'sammen; опичай си ~a streng
'deinen Kopf an; зная на -
'auswendig 'wissen vt < 30 > ['können
vt < 36 > ]; избивам нещо от - а си
sich etw. aus dem Kopf 'schlagen vt
< 4 >; изкарвам - ä на някого jmdn.
zu 'Tode er'schrecken < b >; имам на
~ а си нещо etw. im Sinn 'haben
< A >; мътя /v ä на някого jmdn. auf
'dumme Ge'danken 'bringen; подвеж¬
дам се по - а на някого sich nach
jmds. 'Willen 'richten; c - ä ли си? hast
du 'alle fünf 'Sinne bei'sammen?; сече
ми - ът ich 'habe 'Köpfchen; c кой -
постъпи така? wie hast du das nur
'anstellen 'können?; смея се на - а на
някого 'über jmds. 'Dummheit 'lachen
vi <hb>; стига ми - ът ich be'greife
gut; събирай си - ä nimm 'deinen
Ver'stand zu'sammen; c - а си съм ich
bin 'völlig nor'mal; - да ти зайде da
staunt man nur
умалител (-ят) m, -и pl Math
Subtra'hend m 8
умалител |ен, -ни adj 1. Ver'kleine-
rungs-, verkleinernd; -но огледало
verkleinernder 'Spiegel m 4 2. Gramm
diminu'tiv
умаляв|ам, -am (-ax) uv; умал|я, -йш
(-йх) v 1. verkleinern vt <b> 2. übertr
'mindern vt, verringern vt < b >; то¬
ва не -а значението das 'mindert
[verringert] nicht die Be'deutung
умаляем о n, -и pl Math Minu'end m 8
умел adj 1. ge'schickt 2. (опитен)
erfahren
умелост / nur sg 1. Geschicklichkeit /
17, 'Fertigkeit /17 2. (опит) Erfahrung
/17
ум|ен, -ни adj I. ge'scheit, klug; - но
дете'kluges [ge'scheites] Kind n 21;
-на постъпка 'kluger Schritt ml;
- но лице 'kluges Ge'sicht n 20 2. (ра¬
зумен) ver'nünftig
умение n nur sg Ge'schick n 20
'Fertigkeit / 17, 'Können n 23/sg;
c професионално - mit beruflichem
'Können
умерв|ам, -am (-ax) uv; умер|я, -иш
(-их) v 'treffen vf < 16 >
умерен adj ge'mäßigt, 'maßvoll, 'mäßig;
- и ветрове 'mäßige 'Winde /16//>/;
- клймат ge'mäßigtes 'Klima n 24
умереност/nur sg 'Mäßigkeit f\ljsg\ c
- 'maßvoll
умеря | умервам
умер|ям, -яш (-ях) uv = умервам
умесв|ам, -аш (-ах) uv; умес|я, -иш
(-их) v 'einrühren vt < а >, 'anrühren vt
<а>
умест|ен, -ни adj 'angebracht, 'passend;
ж отговор 'passende ['angebrachte]
'Antwort /17
умеся t умесвам
умее | ям, -яш (-ях) uv = умесвам
ум|ея, -ееш (-ях) uv 'können vt
<36/hb>, 'fähig sein vi <B>
умивални|k m, -ци pl 'Waschbecken
n 23; (за съдове) 'Abwaschbecken
умивали |я / -и pl 'Waschraum m 2
умйв|ам, -аш (-ax) uv; умй|я, -еш (-х) v
'waschen vt < 4> О s на някого
лицето jmdn. vor 'Schande be'wahren;
x си ръцете übertr sich die 'Hände in
'Unschuld 'waschen
умйл|ен, -ни adj 1. (нежен) 'zärtlich,
'rührend 2. (тъжен) 'traurig
умилен adj ge'rührt
умнлени]е n, -я pl и. умнленост /nur sg
'Rührung / 17/ig
умилнтел|ен, -ни adj 1. (съчувствен)
897
умозаключителен
ge'rührt 2. (будещ умиление) 'rührend
умилнтелност / nur sg 'Rührung
/17/ sg, 'Mitgefühl n 20
умйлкв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
умйлк|ам се, -аш се (-ах се) v
schar'wenzeln vi <d/hb> (около
някого um jmdn.), sich 'einschmei¬
cheln vr < а > (около някого bei
jmdm.), um'schmeicheln < b > (около
някого jmdn.); (деца) 'schmusen vi
<hb>
умйлкван|е n, -ия pl Schmeiche'lei /17
умилостивял |ам, -аш (-ах) uv; уми¬
лостиви, -йш (-йх) V mild 'stimmen vt,
'nachsichtig 'stimmen; er'weichen vt
< b >; » ce sich er'weichen 'lassen vr
<3/hb>, 'Nachsicht 'üben, 'Milde
'üben
умиляв|ам, -аш (-ах) uv; умил|я, -йш
(-йх) V 'rühren vr; s ce von 'Rührung
er'griffen 'werden vi <18jsn>
умйр[ам, -аш (-ах) uv; умр|а, -еш (-ях)
v 1. 'sterben vi <16/sn>; s от
естествена смърт 'eines na'türlichen
'Todes 'sterben; 2. (за звук) er'sterben
vi < 16b/sn >, ver'hallen vi < Ъ/sn > O
ä от глад vor 'Hunger 'umkommen vi
<33a/sn>; * от страх vor Angst
ver'gehen vi < 13b/sn>; « от смях
sich 'totlachen vr <a>; * от не¬
търпение vor 'Ungeduld ver'gehen; *
за сън 'totmüde sein vi < B >; « за
вода nach 'Wasser 'lechzen vi <hb>;
умрял съм за него iron der hat mir
ge'rade noch ge'fehll
умиране n nur sg 'Sterben n 23/sg; на ~
съм im 'Sterben 'liegen vi <31 jhb > O
не е болка за ~ da'von stirbt man
nicht
умирачка f nur sg umg 'Sterben n 23/sg
умирйсв|ам, -аш (-ах) uv; умирй|ша,
-шеш (-сах) v 'riechen vi < 32jhb >; ®
ce 'anfangen vi <2a/hb> zu 'riechen
(на nach 3)
умирйтел1ен, -ни adj besänftigend
умириша | умирйсвам
умиротворен adj be'friedet
умиротворение n nur sg Be'friedung
57 Wtb. Bulg-Dt.
fWsg
умнротворйтел (-ят) m, -и pl 'Friedens¬
stifter m 4
умнротворйтел |ен, -ни adj 'friedens-
sliftend
умнротворяв|ам, -аш (-ах) uv; умиро-
твор|я, -йш (-йх) V be'frieden vt < b >
умнряв|ам, -аш (-ах) uv; умир|я, -йш
(-йх) V be'ruhigen vr < b >, besänfti¬
gen vr <b>; ® cesich be'ruhigen vr,
sich besänftigen vr
умйслен adj 'nachdenklich
умйсленост / nur sg 'Nachdenklichkeit
fll/sg
умиел|ям се, -яш се (-ях се) uv; умйсл|я
се, -иш се (-их се) v in 'Nachdenken
ver'sinken vi <21b/sn>
умнс|ъл m, -ли pl 'Absicht /17
умйшлен adj absichtlich
умйшлено adv absichtlich, mit 'Absicht
умйшленост / nur sg 'Absicht / 17
умйя t умивам
умната adv ver'nünftig, mit Ver'stand,
mit 'Köpfchen
(умнй|к m, -ци pl 'Schlaukopf m 2
2умий|к m, -циpl volkst (зъб) 'Weisheits¬
zahn m 2
умнйц|а /, -и pl 'Schlaumeier m 4,
'schlaues 'Lieschen n 23
умно ac/vklug, ver'nünftig, mit Ver'stand
умножйв|ам, -аш (-ах) uv; умнож|а,
-йш (-йх) V 1. vervielfältigen vt < b >,
vergrößern vt <b>, ver'mehren vr
< b > 2. Math multipli'zieren vt < d >;
ä три по пет drei mit fünf multi¬
pli'zieren; s ce 1. sich ver'mehren vr
2. Math multipli'ziert 'werden vi
< 18 /sn>
умножение n nur sg Math Multipli¬
kation /17 0 таблица на - то Ein¬
maieins n
умозаключав|ам, -аш (-ах) uv Schlie¬
ßen vr <32/hb>, Schlußfolgern vr
<hb> (от aus 5)
умозаключени|е n, -я pl 'Schlußfolge¬
rung/ 17, Schluß m 2 auch Phil
умозаключйтел|ен, -ни adj syllo'gi-
stisch
умозрение
898
умозрени|е и, -я pl Spekulati'on / 17,
'Anschauung /17
умозрителен, -ни adj spekulativ
умозрйтелиост / nur sg spekulativer
Cha'rakter m
умокр|ям, -яш (-ях) uv; умокр|я, -иш
(-их) v be'feuchten vt <b>, 'anfeuch¬
ten v/ <a>; ясе feucht 'werden vi
< 18/sn>, naß 'werden
умолктел|ен, -ни adj 'bittend
умоляв|ам, -аш (-ах) uv 'bitten vt
<25>; s ce ge'beten 'werden vi
< 18/sn >
умоляваш adj = умолителен
умопобъркам 1 умопобърквам
умопобъркаи adj 'geistesgestört
умопобъркв|ам, -аш (-ах) uv; умо-
побърк|ам, -аш (-ах) v um den Ver¬
'stand 'bringen vt <24>; я ce um
den Ver'stand 'kommen vi <33/5п>,
ver'rückt ['irrsinnig] 'werden vi
< 18 /sn>
умоловреден adj 'geistesgestört
умопомрачав|ам, -аш (-ах) uv; умо-
помрач|а, -йш (-йх) v um den Ver¬
'stand 'bringen vt < 24 >; я ce um den
Ver'stand 'kommen vi <33fsn>
умопомрачен adj 'geistesgestört, ver¬
'rückt, 'irrsinnig
умоломраченн|е n, -я pl 'Geistesgestört¬
heit /17, 'Wahnsinn m 1 jsg
умопомрачйтел|еп, -ни adj 'wahnsinnig
'machend, 'Wahnsinn erzeugend, um
den Ver'stand 'bringend
умора / nur sg 'Müdigkeit / llfsg,
Er'müdung/17
умор|ен, -ни adj = уморителен
уморен adj 'müde
уморйтел|ен, -ни adj er'müdend
уморнтелност / nur sg Er'müdung /17,
'Anstrengung /17
уморяв ам, -аш (*ax) uv; умор|я, -йш
(-йх) V 1. (изтощавам) er'müden vt
< b >, 'müde 'machen vt 2. (убивам)
töten vt,'umbringen vt <24a>; я ce
(изтощавам ce) er'müden vi < b/sn >,
'müde 'werden vi < 18/sn >
умотворение n, -я pl 'Geistesschöpfung
/17; народни ~ я 'Volksdichtung/17
умра f умирам
ум | ряло n, -рела pl 1. (погребение)
Be'gräbnis n 27; камбаната бие на s
die 'Totenglocke 'läutet 2. (смъртник)
'Toter m 7+; плача като над я 'herz¬
zerbrechend 'weinen vi <hb>
умствен adj 1. 'geistig 2. 'Geistes-; ~ и
работници 'Geistesarbeiter m 4
умув|ам, -аш (-ах) uv sich überlegen
< b > (над нещо etw.); « много над
нещо sich etw. zu 'lange über'legen
умуван |e n, -ия pl Über'legen n 23/sg,
'Nachdenken n 23/sg; след дълго я
nach 'langem Über'legen; безплодно
я 'fruchtloses Philoso'phieren n 23 jsg
['Nachdenken]
умъдр|ям се, -яш се (-ях ce) uv; умъдр|я
се, -иш се (-их ce) v 'schweigend 'da¬
stehen vi <101a/A6>
умълчав|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
умълч|а се, -йш ce (-äx ce) v ver-
'stummen vi < Ъ/sn >, still 'werden vi
< 18 jsn>
умъртвйтел|ен, -ни adj tödlich, tod¬
bringend
умъртвяв|ам, -аш (-ax) uv; умъртв|я,
-йш (-йх) V 1. (убивам) töten vt 2.
(нерв) 'abtöten vt <а> 3. (заглу¬
шавам) 'dämpfen vt 4, volkst (вода)
'anwärmen vt <a>
унаследяв|ам, -аш (-ax) uv; унаслед|я,
-йш (-йх) V 'erben vt, als 'Erbe er-
'halten vt <3b>
унас|ям, -яш (-ях) uv; унес|а, -еш
(унесох) V 1, (увлйчам) ver'gessen
'lassen vt <3/А6> 2. (приспивам)
'einschläfern vt <а> 3. (отмест¬
вам) bei'seite 'heben vt < 14 >; я се
1. (забравям се) sich ver'gessen vr
<15b> 2. (мечтая) träumen vi
<hb> 3. (задрямвам) 'einschlum¬
mern vi < г/sn >, 'einnicken vi
<&/sn> 4. (увлйчам ce) ver'sinken vi
< 21b/sn > (в in 4)
унгар|ец m, -ци pl 'Ungar m 7
Унгария / 'Ungarn n 23
унгарк|а / -и pl 'Ungarin / 18
899
упадъчен
унгарски adj 'ungarisch
унес т nur sg 'Traumzustand m 2, 'Träu¬
men n 23/sg
унеса t унасям
унесен 1. (увлечен) ver'sunken (в in
4) 2. (замечтан) 'träumend 3. (задря¬
мал) 'schlummernd; ~ в дрямка in
'Schlummer ge'sunken
унесеност / nur sg 'Traumzustand m 2
униат nt, -и pl Hist 'Anhänger m 4 der
Vereinigung der bulgarischen 'Kirche
mit der ka'tholischen
униатски adj Hist Uni'ons-, Ver'ei-
nigungs-
униатство n nur sg Hist Be'wegung/17
für 'eine Uni'on 'zwischen der bulga¬
rischen und der ka'tholischen 'Kirche
унйв|ам, -aui (-ax) uv ver'zagen vi
< b jsn >
универма|г m, -зи pl 'Kaufhaus n 22
универсален, -ни adj univer'sell; Uni-
ver'sal-; ~ни свойства univer'seile
'Eigenschaften / M/pl; ж струг Uni-
ver'saldrehmaschine / 16 O x мага¬
зин 'Kaufhaus n 22
универсалност / nur sg Universali'lät
/17/5g
университет m, -и pl Universi'tät / 17;
вечерен ~ 'Abenduniversität; народен
- 'Volkshochschule / 16; Софийски
~ „Климент бхридски“ Kli'ment-
'Ochridski-Universi'lät 'Sofia
университетски adj Universi'täts-
унижав|ам, -am (-ax) uv; униж|а, -йш
(-йх) v 'demütigen vt, er'niedrigen vt
<b>; s ce sich her'abwürdigen vr
< a >, sich 'demütigen vr, sich er'nied¬
rigen vr
унижен adj er'niedrigt, ge'demütigt
унижени |e n, -я pl 'Demütigung / 17,
Erniedrigung / 17
унизйтел|ен, -ни adj 'demütigend,
erniedrigend
унизйтелност / nur sg 'Demütigendes
n 26+, Erniedrigendes n 26+
унизяв|ам, -аш (-ax) uv; униз|я, -йш
(-йх) v = унижавам
унмпсум т, -и pl 'Unikum п 24, Origi'nal
п 20 auch übertr
унйл adj ver'zagt, 'niedergeschlagen
унйлост n nur sg и. унйние / nur sg
Verzagtheit / \ljsg, 'Niedergeschla¬
genheit /17 jsg
унйс|ам, -аш (-ax) uv = унасям
унисон т nursg 'Einklang т 2; в - с im
'Einklang mit 3
унификаци|я / -и pl Vereinheitlichung
/ 17/jg, Unifi'zierung/ 17
уннфицйр|ам, -аш (-ax) uv, v vereinheit¬
lichen vt <b>, unifizieren vt <d>
унифицйране n nur sg = унификация
униформ|а / -и pl Uni'form /17
униформен adj 1. Uni'form-; - а шапка
Uni'formmütze / 16 2. (c униформа)
uniformiert; ~ полицай uniformierter
Poli'zist m 8
унищожавам, -аш (-ax) uv; унищож|а,
-йш (-их) V 1. ver'nichten vt <b>
2. (правя невалйден) 'ungültig 'ma¬
chen vt 3. (разрушавам) zer'stören vt
<b> auch übertr, £ къщата das
'Haus zer'stören; ж живота му sein
'Leben zer'stören 4. (вредители)
ver'tilgen vt <b>
унищожени|е n, -я pl 1. Verrichtung
/17; обрйчам на ж der Vernichtung
'preisgeben vt < 15a > 2. (разруше¬
ние) Zer'stömng/ 17 3. (вредители)
Vertilgung / il/sg
унищожйтел (-ят) m, -и pl 1. (раз¬
рушител) Zer'störer m 4 2, (изтре¬
бител) Ver'tilger m 4
унищожителен, -ни adj ver'nichtend
auch übertr
уни|я / -и pl 1. Uni'on / 17 2. Hist
Uni'on 'zwischen der bulgarischen und
der ka'tholischen 'Kirche
уну|к m, -ци pl volkst = внук
унци|я /, -и pl 'Unze /16
упад|ам, -аш (-ax) uv; упадн|а, -еш (-ах)
V verfallen vi <3b/sn>, in Ver'fall
ge'raten vi <3bfsn>, niedergehen vi
< 13a jsn >
упадъ|к m, -ци pl 1. Ver'fall m 2jsg
2. (културен) Deka'denz fMjsg
упадъч|ен, -ни adj 1. Verfalls- 2. (в
упадъчност
900
културата) deka'dent
упадъчност / nur sg Deka'denz / 17
уплаха /nur sg 1. Schreck nt 1, 'Schrek-
ken m 4; от ~ vor Schreck 2. (страх)
Angst / 14, Ent'setzen n 23jsg; от ~
aus Angst, vor Ent'setzen .
уплашв]ам, -аш (-ах) uv; уплаш|а, -иш
(-их) у 1. er'schrecken vt <b> 2. (из¬
пълвам със страх) in 'Schrecken
ver'setzen vt < b >; s ce er'schrecken
vi < 16b/sn > (от vor 3)
уплашен adj 1. er'schreckt, er'schrecken
2. 'Schreckens-; ~ вик 'Schreckensruf
m 1
уплашеност / nur sg Schreck m 1,
'Schrecken m 4
уплйт[ам, -аш (-ах) uv; уплет|а, -еш
(уплетох) V 1. (с две куки) 'stricken vt,
'fertigstricken vt < а > 2. (c една ку¬
ка) 'häkeln vt, 'fertighäkeln vt < a >
3. übertr (омотавам) um'garnen vt
<b>, um'stricken vt <b> 4. übertr
(заплитам) ver'stricken vt < b >, ver-
'wickeln vt <b> (в in 4); » ce sich
ver'stricken vr (в in 4)
уплътняв ам, -аш (-ах) uv; уплътн|я
-йш (-йх) V 1. ver'dichten vt <b> 2.
(използувам) 'ausfüllen vt < a >, 'aus¬
nutzen vt <a>
уповав|ам се, -аш ce (-ax ce) uv sich
ver'lassen vr < 3b > (на auf 4), 'rech¬
nen vi <hb> (на auf 4)
уповаин|e n, -я p! 'Hoffnung /17
уподобяв|ам, -аш (-ax) uv; уподоб|я,
-йш (-йх) V 'angleichen vt < 21b > (на
an 4); s ce sich 'angleichen vr <a>
(на an 4)
ynö|en, -йни adj = упоителен
упоен adj 1, be'rauscht auch übertr 2. (в
несвяст) be'täubt
упоени |e n, -я pl Rausch m 2
упойтел|ен, -ни adj 1. belauschend auch
übertr 2. (довеждащ до безчувствие,
припадане) be'täübend; ~ но сред¬
ство Med Be'täubungsmittel n 23
упоително adv be'täubend
упойв ам, -аш (-ax) uv = упоявам
упойк|а / -и pl Med Be'täubung /17,
Nar'kose / 16; местна x 'örtliche
Be'täubung; пълна x 'Vollnarkose
упоко|ен, -йни adj Rel 'ewigen 'Frieden
'bringend
упокоение n nur sg Rel 'Seelenfrieden m 4
упоменав|ам, -аш (-ax) uv; у помен |ä,
-еш (-ix) v amtl 'anführen vt <a>
упор m nur sg: от [в] ~ aus 'nächster
'Nähe
уп6р|ен, -ни adj 1. (напрегнат) 'an¬
gespannt 2. (неуморен) unermüdlich
упорит adj 1. (постоянен) be'harrlich,
'hartnäckig; ~ а борба beharrlicher
['hartnäckiger] Kampf m 2 2. (пре¬
кадено държащ на своето) 'trotzig,
'starrköpfig, 'eigensinnig 3. (твърд)
fest; - а воля 'fester 'Wille in 7 a
4. (напрегнат) 'angestrengt, 'schwierig,
schwer; ~ труд 'angestrengte 'Arbeit
/17; ~ o сражение 'schwere Schlacht
5. (животно) 'störrisch; ~ o магаре
'störrischer 'Esel m 4
упоритост / nur sg 1. (постоянство)
'Hartnäckigkeit/! 7/sg, Beharrlichkeit
/17 /sg 2. (опърничавост) Trotz m 1 /sg,
'Starrköpfigkeit / 17/sg, 'Starrsinn m
I lsg
ynöpcTB|o n, -a pl = упоритост
упорствув|ам, -аш (-ax) uv 1. (нас¬
тоявам) be'stehen vi <10'bjhb>,
beharren vi <bjhb> (на auf 5);
be'harrlich sein vi <B>, 'hartnäckig
sein 2, (съпротивлявам ce) sich wi-
der'setzen vr < b > (протйв 'gegen 4)
упорствуван|е n, -ия pl 1. (настояване)
Beharren n 23/sg, 'Hartnäckigkeit /
\ljsg 2. (съпротивление) 'Widerstand
m 2
употреб|а /, -и pl Gebrauch m 2;
(приложение) 'Anwendung / 17;
(използуване) Verwendung / 17;
влйзам в » in Gebrauch 'kommen vi
< 33/sn >; в ж съм gebräuchlich sein
vi < B >; въвеждам в x in Be'nutzung
'nehmen vt <16>, in Be'trieb 'setzen
vt; годен за x gebrauchsfähig; за
вътрешна х Med zum 'Einnehmen;
изваждам от х 'außer Be'trieb 'set-
901
упражняване
zen; начин на ж 'Anwendung,
Gebrauchsweise /16; упътване за *
Gebrauchsanweisung /17
употребим adj 1. (годен) ver'wendbar,
brauchbar 2. (намиращ се в употре¬
ба) gebräuchlich
употребйтел|ен, -ни adj gebräuchlich,
'üblich
употребление п nur sg = употреба
употребявам, -аш (-ах) uv; употреб|я,
-йш (-йх) V 1. gebrauchen vt <b>,
be'nutzen vt <b>; (прилагам) 'an¬
wenden vt <10a>, verwenden vt
<10b> 2. (изразходвам) verbrau¬
chen vr <b>
употребяван adj (стар) gebraucht
употреб|ям, -яш (-ях) uv = употребя¬
вам
упояв|ам, -аш (-ах) uv; упо|я, -йш (-йх)
у 1. be'läuben vt <b> auch übertr
2. (опйвам) be'trunken 'machen vt;
'trunken 'machen auch übertr
управ|а /, -и pl 1. (ред)'Огйпип&/17
2. (орган) Verwaltung/17,'Leitung
/17
управител (-ят) m, -apll. 'Leiter m 4; <*
на магазин Verkaufsstellenleiter; ~
на ресторант 'Gaststättenleiter 2. Di-
'rektor m 9 a; ~ на хотел Ho'teldi-
rektor 3. (на чужд имот) Ver'walter
m 4
управителен, -ни adj 1. Ver'waltungs-;
ж съвет Ver'waltungsrat m 1; ~ но
тяло Ver'waltungskörperschaft / 17
2. (ръководен) Leitungs-; ~ ни орга¬
ни 'Leitungsorgane n 20/pl
управители|a/ -и pl 1. Leiterin/18; ж
на магазйн Ver'kaufsstellenleiterin; ж
на ресторант Gaststättenleiterin; ж
на детски ясли Krippenleiterin; ж на
детска градйна Kindergarlenleiterin
2. Direktorin /18; ж на хотел
Ho'teldirektorin
управнтслски adj 'Leiter-; Ver'walter-;
Direk'toren-
управй|я/, -и pl volkst Ord'nung/17 <>
няма ред и ж es geht 'alles 'drunter
und 'drüber
управлени|е n, -я pl 1. (правителство)
Re'gierung; под жто на 'unter der
Re'gierung von 3 2. (администра-
тйвна единица) Ver'waltung / 17;
главно ж 'Hauptverwaltung 3. (ръко¬
водство) 'Leitung / 17 4. (адми¬
нистрация) Ver'waltung, Administra-
li'on/17 5. (на машйни) 'Steuerung/
17; c цифрово ж nu'merisch ge'steuert
управляв|ам, -аш (-ах) uv 1. (държава)
re'gieren vt < d > 2. (ръководя) 'leiten
vt 3. (чужд имот) ver'walten vt < b >
4. (превозно средство) 'steuern vt,
'lenken vt 5, Gramm re'gieren vt < d >,
'fordern vt
управляващ adj 1. (c правителство)
re'gierend; ~vt Kpiroße Re'gierungs-
kreise p!2. (ръководящ) 'leitend, 'füh¬
rend <0 временно ~ посолството
Dipl Geschäftsträger m 4 ad 'interim
управляем adj 'lenkbar
управни|к m, -ци pl volkst 'Herrschen¬
der m7+, 'Machthaber m 4
управнически adj 'machthaberisch
упражнени|е n, -я pl 1. 'Übung / 17;
гимнастическо ж 'Turnübung; за¬
дължително ж Sport 'Pflichtübung;
домашно ж 'Hausaufgabe / 16,
'Hausarbeit/17; класно ж 'Klassenar¬
beit; семинарно ж Semi'narübung, Se-
mi'nar n 20 2. (упражняване) 'Aus¬
übung; ж на власт 'Machtausübung
упражняв|ам, -аш (-ах) uv; упражн|я,
-йш (-йх) V 1. 'üben vt; ж граматика
Gram'matik 'üben; ж ученйци mit
'Schülern 'üben; ж мускулите си 'sei¬
ne 'Muskeln 'üben; 2. (практикувам)
'ausüben vt <a>; ж професията си
'seinen Be'ruf 'ausüben; ж властта
die Macht 'ausüben; ж влияние [въз¬
действие] 'Einfluß 'ausüben; ж кон¬
трол Kon'trolle 'ausüben
упражняване n nur sg 1. 'Üben n 23/sg
2. (практикуване) 'Ausüben n 23/sg,
'Ausübung/17; ~ на професия'Aus¬
übung 'eines Be'rufs; ~ на власт
'Machlausübung, 'Ausübung von
Macht; ~ на влияние [натиск] 'Aus-
упрек
902
üben von 'Einfluß [Druck]
упре|к nt, -ци pl 'Vorwurf m 2
упрекв|ам, -am (-ax) uv; упрекн|а, -еш
(-ах) v 'vorwerfen <16a> (някого в
нещо jmdm. elw.); 'Vorwürfe 'machen
(някого jmdm.)
упълномощавам, -аш (-ax) mv; упъл¬
номощи, -йш (-йх) V bevollmächtigen
vf < b > (за zu 3)
упълномощен adj bevollmächtigt
упълномощя | упълномощавам
упътв|ам, -аш (-ах) mv; упът|я, -иш
(-их) V 1. den Weg 'weisen <23>
['zeigen] (някого jmdm.) 2. (поучавам)
'anleiten vr <a>, be'lehren vf <b>;
s ce sich auf den Weg 'machen vr
упътван|е n, -ия pl 'Anleitung / 17,
'Hinweis nt 1; (указание)'Anweisung
/17; Ж за употреба Gebrauchsan¬
weisung, Ge'brauchsanleitung
упътя | упътвам
ура Interj hur'ra
уравнени je n, -я pl 1. Math 'Gleichung
/17 2. 'Angleichung, 'Ausgleich m 1
уравннловка / nur sg 'Gleichmacherei
/П
уравнителен, -ни adj 'Ausgleichs-
уравновесен adj 1. im 'Gleichgewicht
be'findlich 2. übertr 'ausgeglichen
уравновесеност / nur sg 'Ausgeglichen¬
heit / \ljsg
уравновесяв|ам, -аш (-ax) uv; урав¬
новеси, -йш (-йх) V ins 'Gleichgewicht
'bringen vf <24> auch übertr
уравняв|ам, -am (-ax) uv; уравн|я, -йш
(-йх) v 1. (земя) 'glätten vf, 'ebnen vf
2. (сметки) Ausgleichen vf <21a>
3. (уеднаквявам) 'angleichen vf <a>
4. (при движение) auf 'gleiche 'Höhe
'bringen vf < 24 >; s ce her'an kom¬
men vi < 33а/ги >
ураган m, -и pl Or'kan m 1
ураган|ен, -ни adj or'kanartig; « огън
Mil Trommelfeuer n 23
уран m nur sg и. урании m nur sg U'ran
и 20
ураниев u. уранов adj U'ran-
урв|а /, -и pl 1. (дол) Schlucht / 17 2.
(стръмнина) 'Steilhang m 2, 'Abhang
урв|ам, -am (-ax) uv; урн|а, -еш (-ax) v
volks t da'vonstürzen vi <a/sn>,
da'vonlaufen vi <9a/sn>; » на бяг in
'Eile da'vonstürzen; s ce = урвам
урвест adj 1. zer'klüflet, 'schluchten¬
reich 2. (много стръмен) steil
урегулйр|ам, -аш (-ax) uv, v 1. 'regeln vf;
ж движението den Ver'kehr 'regeln
2. (поставям в ред) in 'Ordnung 'brin¬
gen vf < 24 >; K производството die
Produktion in 'Ordnung 'bringen
3. (машйни, механизми) regulieren vf
<d>, 'einstellen vf <a>; « часов¬
ника die Uhr 'stellen
уред m, -и pl Ge'rät n 20, Appa'rat m 1
уредб|а /, -и pl 1. (създаване, мебе¬
лировка, нагласяване) 'Einrichtung
/17 2. (ред) 'Ordnung / 17 3. Tech
'Anlage /16
'уред|ен, -ни adj volkst 'ordentlich, 'ord¬
nungsliebend
2уред1ен, -ни adj\ ~ на гимнастика
Ge'räteturnen n 23jsg
уреден adj 1. ge'regelt 2. (сложен в ред)
ge'ordnet 3. (свършен) er'ledigt
уреденост/nur sg Ge'ordnetsein n 23 jsg,
Ge'regeltsein n 23/sg
уредни|к m, -ци pl 1. (ръководител)
'Leiter m 4 2. (в редакция) 'technischer
Redak'teur m 1
уредност/nur sg 'Ordnungsliebe/16fsg
урежд|ам, -am (-ax) uv; уред|я, -йш
(-йх) v 1. 'ordnen vf, in 'Ordnung
'bringen vf < 24 > 2. (устройвам) 're¬
geln vf 3. (организйрам) ver'anstalten
vf < b >, 'durchführen vf < a > 4. (свър¬
швам) erledigen vf <b> 5. volkst
(натъкмявам) 'machen vf, 'anfertigen
vf <a> O « му среща ihm 'eine
Zu'sammenkunft arran'gieren <d>;
ä си среща sich ver'abreden vr < b >;
уредйх я! jetzt 'sitze ich in der 'Pat¬
sche!; x въпрос 'eine 'Frage 'klären;
ä спор 'einen Streit 'schlichten; x си
сметките c някого mit jmdm. 'reinen
Tisch 'machen
урека t урйчам
903
ускорител
уречен adj vereinbart, 'abgesprochen
урйна/nur sg U'rin m 1, Harn m l/sg
уриннр|ам, -am (-ax) uv uri'nieren vi
<d/hb>
урйч|ам, -am (-ax) uv; урек|а, -чеш
(урекох) v volkst vereinbaren vt < b >,
verabreden vt <b>
*урн|а /, -и pl 'Urne /16
2ypaa j урвам
уровен nt nur sg Ni'veau n 24; жизнен -
'Lebensniveau, 'Lebensstandard m 6
урод m, -и pl 'Mißgeburt / 17, 'Mißge¬
stalt/ 17
уродлив adj 'mißgestaltet, 'mißförmig
уродливост fnursg 'Mißförmigkeit/17,
'Mißgestalt /17
урожа|ен, -йни adj ertragreich
урожа|й (-ят) m, -и pl 'Ernte /16
ypolKw, -ци pl 1. (поука) 'Lehre/162. (в
учебник) Lekti'on/17 3. (учебен час)
'Unterrichtsstunde / 16, Stunde; взе¬
мам - ци по нещо in etw. 3 'Stunden
'nehmen < 16 >
уроки nur pl volkst 'böser Blick ml Ода
не са ти - ! 'unberufen!, man soll es
nicht be'schreien!; хващам - be-
'schrien 'werden vi <18jsn>
урол6(г m, -зи pl Uro'löge m 7
урология / nur sg Urolo'gie / 16a/sg
урочасв|ам, -am (-ax) uv; урочас|ам,
-am (-ax) v 1. be'schreien vt < 23b >; не
го [я, гй ...] -ай! be'schreie es nur
nicht! 2. 'Unglück 'bringen <24>
(някого jmdm.)
урс^з m, -и pl volkst 'Querkopf m 2; als
adj: тя е - жена sie ist ein 'Querkopf;
той е - човек er ist ein 'Querkopf
урс^з[ин m, -и pl ~ урсуз
усамотен adj 'einsam; (човек) verein¬
samt
усамотение n nur sg 'Einsamkeit/17/sg,
Ver'einsamung /1 l/sg
усамотяв|ам, -am (-ax) uv; усамотя,
-йш (-йх) v vereinsamen vi <b/sn>;
(отделям) 'absondern vt <a>; s ce
sich zu'rückziehen vr <32a, h-g>
усвояв|ам, -am (-ax) uv; усво|я, -йш
(-йх) v 1. sich 'aneignen vr <a> auch
übertr 2. (приемам) akzep'tieren vt
< d > 3. (метод, опит) über'nehmen vt
< 16b>
усвояване n nur sg 1. 'Aneignung /17
2. (метод, опит) über'nehmen n 23/sg,
'Übernahme /16
уседна | усядам
уседнал adj 1. (живееш) 'ansässig
2.'seßhaft; водя - живот ein'seßhaf¬
tes 'Leben 'führen
усет m nur sg Ge'fühl n 20, 'Feingefühl
n 20/sg; здрав - ge'sundes Ge'fühl
усет|ен, -ни adj 'spürbar, 'fühlbar
усетлйв adj emp'findsam
усетливост/nur sg Emp'findsamkeit/17
усещ|ам, -am (-ax) uv; усет| я, -иш (-их) v
1. (възприемам, отгатвам) 'spüren vr
2. (чувствувам) 'fühlen vr, emp'finden
vt <27b> 3- (съзнавам) 'merken vr;
s ce 1. (чувствувам ce) sich 'fühlen vr
2. (долавям) 'merken 3. (сещам ce)
'einfallen vi < Ъа/sn >; аз ce ä , че... es
lallt mir ein, daß ...
усещан|e n, -ия pl 1. Phil Emp'findung/
17 2. Ge'fühl n 20, Emp'finden n 23/sg
усйлв|ам, -am (-ax) uv; усйл|я, -иш (-их)
v 1. verstärken vr <b> 2. (ускоря¬
вам) be'schleunigen vt < b> 3. (укреп¬
вам) 'festigen vr
усилвател (-ят) m, -и pl Tech Ver'stärker
m 4
усилвателен, -ни adj Ver'stärker-; - на
уредба Verstärkeranlage /16
^сйлен adj 1. verstärkt 2. (ускорен)
beschleunigt 3. (напрегнат) 'ange¬
strengt
2усйл|ен, -ни adj 'mühevoll, 'anstren¬
gend
усйли|е n, -я pl 'Anstrengung/17, 'Mühe
/16; c ж mit'Mühe; c обединени -я
mit ver'einlen 'Kräften
усиля } усйлвам
усйл|ям, -яш (-ях) uv - усйлвам
ускорен adj beschleunigt
ускорени!е п, -я pl и. ускореност/nur sg
Phys Beschleunigung /17
ускорител (-ят) m, -и pl Beschleuniger
m 4
ускорявам
904
ускоряв|ам, -аш (-ах) uv; ускор|я, -йш
(-йх) V beschleunigen vt <b>
услав|ям, -яш (-ях) uv; услов|я, -иш
(-их) V 1. (уговарям) vereinbaren vt
< b > 2. (човек) 'dingen vt 3. (взймам
под наем) 'mieten vt; s се sich 'dingen
'lassen vr < 3/hb >; x се ратай sich als
Knecht 'dingen 'lassen
услад|а /, -и pl Ge'nuß ml; от x vor
Ge'nuß
услажд|ам, -аш (-ах) uv; услад|я, -йш
(-йх) vver'süßen vt <b>; s се l.sich
Ver'gnügen be'reiten <b> 2. nur 3.
Pers 'schmecken vi <hb>; виното ми
се - a der Wein schmeckt mir
услов|ен,-ниа4/'1. be'dingt; x рефлекс
bedingter Re'flex m 1 2. vereinbart; ж
знак vereinbartes Sym'bol n 20* ['Zei¬
chen n 23) 3. Gramm konditio'nal;
-но наклонение Konditio'nal m !*;
- но изречение Konditio'nalsatz m 2,
Be'dingungssatz 4. Jur auf Be'wäh-
rung; -на присъда 'Urteil n 20 auf
Be'währung 5. (непряк) vermittelt
услови|е n, -я pl 1. Be'dingung/17;
при едно ж 'unter 'einer Be'dingung;
2. (предпоставка) Voraussetzung/17
3. (уговорка) 'Absprache/16 4. nur pl
Verhältnisse pl
условно adv 1. be'dingt 2. Jur auf
Be'währung; осъден - auf Be'wäh¬
rung ver'urteilt
условност/ -и pl 1. Be'dingtheit fM/sg
2. (формалност) Konventi'on /17
условя I уславям
усложнен adj kompliziert
усложнени|e n, -я pl Komplikati'on/17
усложненост/nur sg Kompliziertheit /
17 lsg #
усложнявам, -аш (-ах) uv; усложн|я,
-йш (-йх) V komplizieren vt <d>;
ж се kompliziert 'werden vi < 18jsn>
услуг|а/, -иpl 1. Ge'fallen m 4; направй
ми една а ! tu mir 'einen Ge'fallen!
2. Ge'fälligkeit / 17; непрекъснато й
правят - и 'ununterbrochen er'weisen
sie ihr Ge'falligkeiten 3. Dienst m 1; на
вашите - и съм ich 'stehe 'ihnen zu
'Diensten; c това ми направи голяма
ж 'damit hast du mir 'einen 'großen
Dienst er'wiesen 4. (битово обслуж¬
ване) 'Dienstleistung /17
услужв|ам, -аш (-ах) uv; услуж]а, -иш
(-их) V 1. 'einen Ge'fallen tun < 38 >,
'eine Ge'fälligkeit er'weisen <23b>
2. (повече услуги) Ge'fallen tun,
Ge'fälligkeiten er'weisen 3. (заемам)
'aushelfen vt < 16a/A6> (c mit 3)
услужлив adj ge'fallig
услужлйвост / nur sg Ge'fälligkeit /17
усмнвк|а / -и pl 'Lächeln n 23/sg
усмирител (-ят) m, -и pl 1. (укротйтел)
'Bändiger m 4 2. (потушйтел) Un¬
terdrücker m 4
усмирител|ен, -ни adj 1. Be'friedungs-;
- ни мерки Be'friedungsmaßnahmen
/ 16Ipl 2. (потушйтелен) Unter'drük-
kungs- O -на риза 'Zwangsjacke
/ 16 auch übertr
усмнряв|ам, -аш (-ах) uv; усмир|я, -йш
(-йх) V 1. (успокоявам) be'ruhigen vt
< b >, besänftigen vt < b > 2. (укро-
тявам) 'bändigen vt, 'zähmen vt 3. (по¬
тушавам) 'niederwerfen vt < 16a>
усмйхв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
усмйхн|а се, -еш се (-ах се) v 'lächeln
vi <hb> O x под мустак in 'seinen
Bart 'schmunzeln vi <hb> ; -амисе
щастието mir lacht das Glück
усмихнат adj 'lächelnd
усмотрение n nur sg Er'messen n 23/sg;
по свое - nach 'eigenem Er'messen
усмърдяв|ам, -аш (-ах) uv; усмърд|я,
-йш (-йх) V ver'pesten vt < b >
усмъртяв|ам, -аш (-ах) uv; усмърт|я,
-йш (-йх) v 'umbringen vt < 24 а >
усое п, усои pl 'feuchter und 'schattiger
Fleck m 1
усо|ен, -йни adj feucht und 'schattig
ус6ищ|е n, -a pl 'feuchter und 'schattiger
Ort m 1
усо|й (-ят) m, -и pl — усое
усойк|а /, -и pl Zool 'Eichelhäher m 4
усойнища/ -и pl 1. Zool 'Sandotter/16,
'Sandviper/162. übertr 'Giftnatter/16
усойничав adj = усоен
905
установка
усбйняче п, -та pl Bot 'Natterkopf т 2
усо|я /, -и pl = усое
успйх т, -и pl Er'folg т 1
успеш|ен, -ни adj erfolgreich
успйшност f nur sg Gelingen n 23jsg
успбя t успявам
успйв|ам, -аш (-ах) uv, усп|я, -йш (-ах) v
'einschläfern vt <а>; е cever'schla-
fen v/ <3b>
успокоели |e n, -я pl Be'ruhigung/11/sg
успокоителен, -ни adj be'ruhigend O
~ но als Subst Med Be'ruhigungsmittel
n 23
успокоително adv be'ruhigend
успокояв|ам, -аш (-ах) uv; успоко|я,
-йш (-йх) V 1. be'ruhigen vt <b>
2. (укротявам) besänftigen vt < b >,
zur 'Ruhe 'bringen vt <24>; » ce
1. sich be'ruhigen vr, 'ruhig 'werden vi
<18/sn> 2. (болки) 'nachlassen vi
< 2a/hb >
успокояване n nur sg Be'ruhigung/11/sg
успоред adv = успоредно
успореден, -ни adj paral'lel; 'gleichlau¬
fend
успоредни |a /, -и pl Paral'lele /16 (на
zu 3)
успоредк|а /, -и pl Sport 'Barren m 4
успоредни |k m, -ци pl Parallelo'gramm
n 20*
успоредно adv paral'lel (c zu 5)
успя t успивам
усляв|ам, -аш (-ах) uv; усп|ея, -ееш
(-ях) V1. ge'lingen vi <27Ь/$и>; аз ж
es ge'lingt mir 2. (имам успех) Er'folg
'haben < А >; той - а в работата си
er hat Er'folg in 'seiner 'Arbeit
уст|а/ u.pl 1. (на човек) Mund m 3
2. (животно) Maul n 22; (муцуна)
'Schnauze /16 3. übertr 'Rachen m 4;
ж та на кратера der 'Rachen des
'Kraters 4. (отвор) 'Öffnung /17 0
вземам някому думата от ж та
jmdm. das Wort aus dem 'Munde 'neh¬
men < 16 >; влизам на вълка в ж та
in die 'Höhle des 'Löwen 'gehen vi
< \ 3/sn>; влизам в ж та на хората
ins Ge'rede 'kommen vi <33jsn>;
гледам някого в ж та а) (угоднича)
vor jmdm. 'katzbuckeln b) jmdm. die
'Bissen in den Mund 'zählen; слагам си
ключ на ж та kein Wort mehr 'sagen;
запушвам ж та на някого jmdm. das
Maul 'stopfen; златна ж йма er hat
ein 'goldnes 'Mundwerk; златни ти ж!
'vielen Dank für 'deine 'Worte!; йма
жълто около ж та er ist noch nicht
'trocken 'hinter den 'Ohren; ймам
мярка на жта си 'seine 'Zunge im
Zaum 'halten <3>; ймам ж да
говоря sich kein Blatt vor den Mund
'nehmen; кривя си ж та 'schwindeln vi
< >; на ж та ми беше es lag mir auf
der 'Zunge; не мй се туря залък в
ж та ich 'habe überhaupt 'keinen
Appe'tit; оставам c пръст в ж та in die
'Röhre 'gucken vi <hb>; от твоите
ж в божите ушй! dein Wort in 'Gottes
Ohr!; плюли си в ж та sie 'haben sich
miteinander 'abgesprochen; правя си
ж та mit dem 'Zaunspfahl 'winken vi
<hb>; слива ли ймаш в ж та? bist du
auf den Mund ge'fallen?; c половйн ж
'unlustig, 'widerwillig; сьбйрай си
жта 'halte 'deine 'Zunge im Zaum;
това не е за моята ж лъжйца das ist
nichts für mich; ж та му мирйше на
мляко er ist noch ein 'grüner 'Junge
устабаши|я m, -и pl veralt 'Zunftmeister
m 4
устав m, -и pl Sta'lut n 25
устав|ен, -ни adj sta'tutengemaß,
Sta'tuts-
усталъ|к m, -ци pl veralt Ge'schick
n 20/sg
установен adj 1. 'festgesetzt; ~ и цени
'festgesetzte 'Preise m l/pl 2. (конста-
тйран) 'festgestellt 3. (наложил се)
'feststehend 4. (създаден) 'einge¬
richtet
установеност / nur sg Ge'festigtsein n
23/sg
устан6вк|а/, -и pl 1. 'Festlegung/17
2. Tech 'Anlage /16 0 самоходна
артилерийска ж 'Selbstfahrlafette/16;
ракетна ж Ra'ketenstartrampe /16
установявам
906
установявам, -аш (-ах) uv; установ|я,
-йш (-йх) V 1. (констатйрам) 'feststel¬
len vt < а > 2. (въвеждам) 'einführen
vt <а>, konstitu'ieren vt <d>
3. (определям) 'festlegen vt <a>
4. (създавам) 'hersteilen vt < a >; s
връзка 'eine Verbindung 'herstellen;
* се 1. (настанявам се) sich 'nieder¬
lassen vr <3a> 2. (спирам се) sich
'festlegen vr (на auf 4) 3. (развивам
се) sich ent'wickeln vr < b >
устат adj 1. ge'schwätzig, 'schwatzhaft
2. (заядлив) mit 'einer 'spitzen 'Zunge;
тя е ~ а жена sie ist ein Weib mit
'einer 'spitzen 'Zunge; жената е много
~ a die Frau hat 'eine sehr 'spitze
'Zunge
устатни|к m, -ци pl 'Schwätzer m 4
устатннц|а /, -и pl ge'schwätziges Weib
n 21
устатост / nur sg 'Schwatzhaftigkeit /
\l/sg
уст ен, -ни adj 1. Mund-; ~ на кухина
'Mundhöhle /16 2. 'mündlich; ~ на
реч 'mündliche 'Rede /16; * изпит
'mündliche 'Prüfung/17
ycTH|e n, -я pl 1. (на река) 'Mündung/17
2. (отвор) 'Öffnung / 17 3. (вход)
'Eingang m 2 4. (йзход) 'Ausgang
устйскв|ам, -аш (-ах) uv; устйск|ам,
-аш (-ах) V1. (издържам) es 'aushalten
<3а> 2. (въздържам се) an sich
'halten vr <3>
устн|а / -и pl 'Lippe /16
устнен adj 'Lippen-
устно adv 'mündlich
устои nur pl 'Grundpfeiler m 4jpl
устойчив adj 1. sta'bil 2. (издръжлив)
'widerstandsfähig (на 'gegen 4); iibertr
'standhaft 3. (здрав) fest
устойчивост/nur sg 1. Stabili'tät f\l/sg
2.'Widerstandskraft/ 14 (срещу 'ge¬
gen 4); Zool, Bot, Med Resi'stenz
/17 3. 'Festigkeit /17
устоцветен, -ни adj Bot: ~ но растение
'Rachenblütler m 4
устояв|ам, -аш (-ах) uv; усто!я, -йш
(-ях) V1. 'standhalten vi < За./hb> (на
[срещу] нещо etw. 3) 2. (стоя до край)
'ausharren vi <&/hb>
устрашав|ам, -аш (-ах) uv; устраш|а,
-йш (-йх) V vollest er'schrecken vt < b >
устрел m, -и pl volkst I. (дявол) 'Teufel
m 4; да го вземат ~ ите der 'Teufel
soll ihn 'holen 2. nur sg (болест)
'Hexenschuß m 2/sg O пращам ~ и
ver'wünschende 'Handbewegungen
'machen
устрем m nur sg 1. (стремление) Drang
m 2/sg (към nach 3) 2. (бързина)
'Windeseile / 3. (замах) Schwung m 2
O c - 'drangvoll, 'schwungvoll
устрем|ен, -ни adj 'drangvoll
устремен adj 1. ge'wandt (към zu 3;
напред nach vorn) 2. (устремяващ се)
'strebend
устремено adv 'strebend
устременост / nur sg 1. Ge'richtetheit
/17/sg (към nach 3) 2. (стремление)
'Streben n 23/sg
устремно adv 'drangvoll
устремност/nur sg Schwung m 2, Drang
m 2 /sg
устремяв|ам, -аш (-ах) uv; устрем |я,
-йш (-йх) V ]. 'richten vt, 'lenken vt
(към [на] auf 4, nach 3) 2. (поглед)
'heften vt (към auf 4); s ce 'streben vi
<hb> (към nach 3)
устройв ам, -аш (-ах) uv; устро|я, -йш
(-йх) V = устройвам; s се 'sich
'einrichten vr <а>
устрбйствЮ п, -а pl 1. 'Aufbau m 1 /sg,
Konstruktion / 17 2. Struk'tur/17
3. (ред) 'Ordnung /17 4. (уред) Ge-
Tät n 20, 'Einrichtung /17
устрояв|ам, -аш (-ах) uv; устро|я, -йш
(-йх) V1. organisieren vt < d > 2. (наг¬
ласявам) 'einrichten vt < a > <>
трудово * 'einen 'Schonplatz 'zu¬
weisen <23a> (някого jmdm.); » му
скандал ihm 'einen Skan'dal be'reiten
< b >; * си шега c него sich 'einen
Scherz mit ihm erlauben < b >
ус^кв|ам, -аш (-ах) uv; усу|ча, -чеш
(-ках) V 1. (конец, въже) zu'sammen-
drehen vt < а > 2. (мустак) 'zwirbeln vt
907
утилитаризъм
3. (омотавам) 'winden vt <27 > (око¬
ло um 4) О ä го dar'um her'umreden
vi < a/hb >; s се 1. sich 'winden vr
(около um 4) 2. übertr volkst
(ухажвам) her'umschanvenzeln w
< t/hb > (около um 4)\ sich her'anma-
chen vr < а > (за [около, подир] an 4)
усъвършенетвув|ам, -аш (-ах) uv, v
1. vervollkommnen vt <b> 2.qualifi¬
zieren vt <d>; s ce sich vervoll¬
kommnen vr, sich qualifizieren vr
усъвършеиствуваи|е и, -ия pl 1. Ver¬
vollkommnung/ [1/sg 2. (кадри) Qua¬
lifizierung /17, 'Fortbildung/17/sg
усъмняв|ам се, -аш ce (-ax ce) uv;
усъмн\я се, -йш се (-йх ce) v 1. be¬
ginnen vi <26bjhb> zu 'zweifeln
(в an i); 'mißtrauisch 'werden vi
< 1 bjsn > 2. (съмнявам ce) 'zweifeln vi
< hb > (в an j); 'Mißtrauen emp'finden
<27b> (в gegenüber 3)
усьрд|ен, -ни adj 'eifrig
усърдие n nur sg 'Eifer m 4fsg
усърдно adv 'eifrig
усърдност f nur sg = усърдие
усяд[ам, -аш (-ax) uv; уседн|а, -еш (-ах)
V sich 'niederlassen vr < 3 а >
•утаен adj 'abgelagert; (в течности) 'ab¬
gesetzt
2утаеи adj (скрит) ver'borgen
утаен|ен, -ни adj 'Ablagerungs-, Se-
di'ment-
утайв|ам, -аш (-ах) uv = 'утаявам
утайване п nur sg 'Ablagerung /17
утайк|а/, -и pl 1. (в съд) 'Bodensatz т 2
2. 'Ablagerung /17 3. Sedi'ment п 20
уталожв|ам, -аш (-ах) uv; уталож]а,
-иш (-их) V 1. (жажда, глад) 'stillen vt
2. übertr be'ruhigen vr < b > 3. (гняв)
be'schwichtigen vt <b>; s ce 1. sich
be'ruhigen vr 2. (буря) Nachlassen vi
< 3 a jhb >
уталожен adj 1. 'ruhig 2. (улегнал)
ge'setzt
уталожено adv in 'aller 'Ruhe
уталоженост / nur sg 1. 'Ruhe/16/sg
2. (улегналост) Ge'setztheit /11/sg
•утаяв|ам, -аш (-ax) uv; ута|я, -йш (-йх)
V (утайка) 'absetzen vt < а >, 'sinken
'lassen vt < 3/hb> \ s ce 1. sich 'setzen
vr, zu 'Boden 'sinken vi <21jsn>
2. (избистрям ce) sich 'klären vr,
klar 'werden vi <18Jsn>
2утаяв|ам, -аш (-ax) uv; ута!я, -йш (-йх)
V volkst (крйя) ver'bergcn vr < b >; s
ce sich ver'bergen vr
утвар m, -и pl Rel li'turgisches Ge'fäO
n 20; pl Gerätschaften
утвърдйтел|ен, -ни adj be'jahend, be¬
stätigend
утвърдително adv bestätigend
утвърдяв|ам, -аш (-ax) uv — утвър¬
ждавам
утвърждавам, -аш (-ах) uv; утвърд|я,
-йш (-йх) V 1. bestätigen vr <b>
2. (укрепвам) 'festigen vt 3. (нала¬
гам) 'durchsetzen vr < а >
утвърждаване n nur sg 1. Be'stätigung
/17 2. (укрепване) 'Festigung /17 3.
(налагане) 'Durchsetzung/17/sg
утвържд£ни|е n, -яpH. Bestätigung/17
2. (налагане, внедряване) 'Durchset¬
zung/ Mjsg ' '
утежняв|ам, -аш (-ax) uv; утежн|я, -йш
(-йх) V erschweren vr < b >
утека t утйчам
утепв]ам, -аш (-ах) uv; утеп|ам, -аш
( ах) V 1. 'walken vr 2. übertr 'totschla¬
gen vt <4a>
утесняв|ам, -аш (-ax) uv; утесн|ея, -ееш
(-ях) V zu eng 'werden vi < l8/sn>
утеха /nur sg Trost m 2/sg
утешав|ам, -аш (-ax) uv; утеш|а, -йш
(-йх) V 'trösten vr; * се Trost 'finden
<21 >
утеш|ен, -ни adj 'tröstend
утешение n nur sg — утеха
утешйтел (-ят) m, -и pl 'Tröster m 4
утешйтел[ен, -ни adj = утешен
утешйтелк|а / -и pl 'Trösterin /18
утешйтелно adv 'tröstend
утилитар1ен, -ни adj Utili'täts-, 'Nütz-
lichkeits-; ~ ни науки 'angewandte
'Wissenschaften pl
утклитарйз|ъм (-мът) m nur sg Utili-
ta'rismus m 1 \jsg
утилитарист
908
утилитарйст т, -и pl Utilita'rist т 8
утилнтарност / nur sg Utili'tät /
17 lsg f
утйхвам, -аш (-ах) uv, утйхн|а, -еш
(-ах) V 1. still 'werden vi <18/sn>,
'ruhig 'werden 2. (вятър, дъжд) 'nach¬
lassen vi <3ajhb>
утолим adj 'stillbar
утоляа|ам, -аш (-ах) uv; утол|я, -йш
(-йх) V 1. 'stillen vi, be'friedigen vl
< b > 2. (болка) 'lindern vi
у топна ]ъм (-мьт) m nur sg Uto'pismus
m 11 /sg
утопйст m, -и pl Uto'pist m 8
утопйч|ен, -ни и. утопйчески adj
u'topisch
утопйчност f nur sg Uto'pie /17, Uto¬
pisches n 26+
утопи|я /, -и pl Uto'pie / 17
уточнени|e n, -я pl Präzi'sierung / 17
уточняв|ам, -аш (-ах) uv; уточн|я, -йш
(-йх) V präzi'sieren vi < d >
уточняване n nur sg — уточнение
утрайв|ам, -аш (-ах) uv; утра|я, -еш
(-ях) V1. es 'aushalten < 3 а > 2. 'halten
vi <3jhb>, sich 'halten; въжето не
утрая и се скъса der Strick hielt
nicht und riß; ябълките утраяха до
пролетта die 'Äpfel 'hielten sich bis
zum 'Frühjahr
утре adv 'morgen auch übertr
утреин|а / -и pl Rel 'Morgengottesdienst
m I
утренник m nur sg 'Morgenbrise/16
утрепв|ам, -аш (-ах) uv; утреп|я, -еш
(-ах) V volkst 1. 'totschlagen vi < 4 а >
2. übertr (съсипвам) 'fertigmachen vi
<a>; s се 1. sich 'umbringen vr
<24a> 2. übertr (съсйпвам се) sich
'totarbeiten vr < a >
утреш|ен, -ни adj 1. 'morgig auch übertr
2. (сутрешен) 'Morgen-
утрин /, -и pl u. утрин |a /, -и pl 'Morgen
m 4
утрин|ен, -ни adj 'Morgen-, 'morgend¬
lich
утро n, утра pl 1. 'Morgen m 4 2. (за¬
бава) 'Morgenfeier f 16, Mati'nee /16 a
утроб|а /, -и pl 1. 'Mutterleib m 3a;
Leib 2. übertr (вътрешност) 'Inneres n
26*jsg O нося в «та си 'unter dem
'Herzen 'tragen vi <4>
утроб|ен, -ни adj 1. 'Leibes- 2. (ембри¬
онален) embryo'nal 3. (предй ражда¬
не) 'vorgeburtlich 4. (вътрешен) übertr
'innerlich
утроен adj 'dreifach
утром adv 'morgens
утрояв|ам, -аш (-ах) uv; утро!я, -йш
(-йх) V verdreifachen vi <b>
утъпкан adj 'feslgetrampell, 'festgetre¬
ten; - а пътека 'Trampelpfad m 1 O
по ~ път übertr auf ge'wohnten 'Bah¬
nen, auf 'ausgetretenen 'Pfaden
угьпкв|ам, -аш (-ах) uv; утъп|ча, -чеш
(-ках) V1, 'festtreten vt < 15 а > 2. (про¬
карвам) 'bahnen vl
уф Interj ach, uff
ух Interj ah, ach
yxa Interj 'freilich, na klar
ухажв|ам, -аш (-ах) uv den Hof 'ma¬
chen (някого jmdm.)
ухажвач m, -и pl и. ухажьор m, -и pl
Ver'ehrer m 4
ух|ам, -аш (-ах) uv volkst 'hauchen vl
ухани|е n, -я pl Duft m 2
ухалв|ам, -аш (-ах) uv; ухап|я, -еш (-ах)
V 1. 'beißen vi <21 > 2. (ужилвам)
'stechen vt < I6> 3. übertr (задявам)
'sticheln vi
уха|я, -еш (-ях) uv 'duften vi <hb>
ухв|ам, -аш (-ах) uv; ухн|а, -еш (-ах) v
'hauchen vl
ухйлв|ам се, -аш се (-ах се) uv; ухйл|я
се, -иш се (-их се) v 'grinsen vi <hb>,
'feixen vi <hb>\ « на някого jmdn.
'angrinsen <a>
ухилен adj 'grinsend
ухиля се t ухйлвам се
ухнл|ям се, -яш се (-ях се) uv =
ухйлвам се
ухйтр|ям се, -яш се (-ях се) uv; ухйтр|я
се, -иш се (-их се) v auf die 'schlaue
I'dee 'kommen vi <33jsn>
ухна t ухвам
ухо и, уши pl 1. Ohr n 25 2. (дръжка)
909
учителство
'Henkel т 4 3. (иглено) Öhr п 20 4. (из¬
дадена част) 'Zipfel т 4 О давам ~
Ge'hör 'schenken; до уши bis über
'beide 'Ohren; дърпам на някого
ушите jmdm. die 'Ohren 'langziehen
<32a, h - g>; изяждам ушите на
някого jmdm. die 'Haare vom 'Kopfe
'fressen < 15 >; казвам на ~ ins Ohr
'flüstern v/; кога си види ушите am
Sankt- 'Nimmerleinstag; наострям уши
die 'Ohren 'spitzen; порастват ми уши¬
те mir schwillt der Kamm; c едно ~ nur
mit 'halbem Ohr; стига до ~ то ми es
kommt mir zu 'Ohren; обеца на ~ то
'Denkzettel m 4; ям. та ушите ми
плющят 'fressen vt < 15 > wie ein
'Scheunendrescher
ухобол m nur sg 'Ohrenschmerzen m 9/pl
yxy Interj o'ho
уч|а, -иш (-йх) uv 1. 'lehren (някого на
нещо jmdn. etw. 4) 2. (уча се) 'lernen vt
3. (следвам) stu'dieren vt <d>
4. (давам ум) be'lehren vt < b >; s ce
1. 'lernen vi 2. (следвам) stu'dieren vi
участ /nur sg 'Schicksal n 20, Geschick
n 20/sg
участвув|ам, -am (-ax) uv 'teilnehmen vi
< 16 ajhb> (в an 3), sich be'teiligen vr
< b > (в an j)
участие n nur sg 1. 'Teilnahmej'16/sg
(в an 5); - в революцията 'Teilnahme
an der Revoluti'on 2. Be'teiligung /
17/sg(ß an 3); вземам ~ 'teilnehmen vi
< 16 a/hb > (в an 3)
участни|к m, -ци pl 'Teilnehmer m 4
(в an 3)
участниц а/ -и pl и. участничк|а/, -и pl
'Teilnehmerin / 18 (в an J)
участъ|к m, -ци pl 1. Re'vier n 20*;
полицейски ~ Polizeirevier; горски
x 'Waldrevier; лекарски x 'Arztre¬
vier 2. (парцел) Par'zelle / 16 3. Mil
'Abschnitt m 1 O строителен x 'Bau¬
stelle/16; избирателен x 'Wahlbe¬
zirk m 1; административен x admi-
nistra'tive 'Einheit /17
участъков adj Re'vier-
учащ ce adj = учещ ce
учеб|ен, -ни adj Lehr-, 'Unterrichts-; - ни
помагала 'Unterrichtsmittel n 23jpl\
~ ни материали 'Lehrmaterialien n
31 j pl', x предмет 'Unterrichtsfach и
22; - на година 'Schuljahr n 20, 'Stu¬
dienjahr; x час'Unterrichtstunde/16
учебни|к m, -ци pl 'Lehrbuch n 22
учебникар (-ят) m, -и pl umg 'Lehrbuch¬
autor ш9а
учебникарство n nur sg 'Herstellung /
17/sg von 'Lehrbüchern
‘учен adj ge'lehrt
2учен m, -и pl Ge'lehrter m 7f
учени |e n, -я pl 1. (учене) 'Lernen n 23/sg
2. 'Lehre / 16 3. Mil Ma'növer n 23
ученй|к m, -ци pl 'Schüler m 4
ученически adj 'Schüler-, Schul-
ученйчество n nur sg 'Schulzeit /17
ученйчк|а /, -и pl 'Schülerin / 18
ученйшки adj = ученически
ученолюбйв adj 'wißbegierig
ученолюбйвост/nur sg и. ученолюбив n
nur sg 'Wißbegier / 17/^g
ученост / nur sg Gelehrtheit / \ ljsg
учетворяв|ам, -аш (-ax) uv; учетвор|я,
-йш (-йх) V vervierfachen vt < b >
учещ ce adj 1. 'lernend 2. als Subst
(ученйк) 'Schüler m 4; (студент)
Stu'dent m 8
учйлищ|е n, -a pl 'Schule / 16; пър¬
воначално x 'Grundschule; средно
x 'Oberschule; вйсше x 'Hochschu¬
le; военно * Offizierschule;
професионално x Berufsschule;
общообразователно x allge'mein-
bildende 'Schule; едйнно средно
политехнйческо x 'einheitliche 'po¬
lytechnische 'Oberschule
учйлищ|ен, -ни adj Schul-
учйтел (-ят) m, -и pl 'Lehrer m 4 auch
übertr
учйтелк|а / -и pl 'Lehrerin /18 auch
übertr, детска x 'Kindergärtnerin/18
учйтелски adj 'Lehrer- O ~ съвет
pädagogischer Rat m 2; ~ напът¬
ствия 'Hinweise m 1 jpl des 'Lehrers
учйтелство n nur sg 1. 'Lehrerberuf m 1
2. (съсловие) 'Lehrerschaft /17/^
учителствувам
910
учйтелсгвув|ам, -аш (-ах) uv als 'Lehrer
'arbeiten vi <hb> ['tätig sein vi < B > ]
учйтелствуване n nur sg 'Lehrtätigkeit
/17 /sg
учлененн|е n, -я pl Artikulati'on / 17
учленйтел|ен, -ни adj artikula'torisch
учленяв|ам, -аш (-ах) uv; учлен|я, -йш
(-йх) V artiku'lieren vt <d>
учредител (-ят) т, -и pl 'Gründer т 4
учредйтел|ен, -ни adj 'Gründungs-,
konstitu'ierend
учредителка / -и pl 'Gründerin /18
учредяв|ам, -аш (-ах) «v; учред|я, -йш
(-йх) V 'gründen vt, konstituieren vt
<d>
учредяване n nur sg 'Gründung / 17,
Konstituierung/ 17
учреждавам, -аш (-ах) uv = учредявам
учреждени|е п, -я pl Instituti'on / 17,
'Dienststelle /16
учрежденски adj institutio'nell
учтйв adj 'höflich
учтиво adv 'höflich
учтивост f -и pl 'Höflichkeit /17
учудв|ам, -аш (-ах) uv; учуд|я, -иш (-их)
V in Er'staunen [Verwunderung] ver¬
hetzen vi <b>; това ме ~a das
'wundert mich, 'darüber 'staune ich; s
ce sich 'wundern vr, 'staunen vi <hb>
(на 'über 4)
учудване n nur sg Verwunderung
/ 17/sg, 'Staunen n 23/sg
учуден adj ver'wundert, er'staunt
учудено adv 'staunend
учудя f учудвам
ушебол m nur sg ~ ухобол
уш|ен, -ни adj 'Ohren-; - на кал 'Oh¬
renschmalz n 20
ушнв|ам, -аш (-ах) uv; ушй|я, -еш (-х) v
'nähen vt; * си при шивача нов
костюм sich beim 'Schneider 'einen
'neuen 'Anzug 'nähen ['machen] 'lassen
vr <3/hb>
ущърб m nur sg 'Nachteil m 1, 'Schaden
m 5; нанасям ~ 'Schaden 'zufügen
< a >, 'schaden vi <hb> (на някого
jmdm.), beeinträchtigen vt <b> (на
някого jmdn.); в ~ на zum 'Schaden
['Nachteil] 2 od von 3
уют|ен, -ни adj ge'müllich
уютност / nur sg Ge'mütlichkeit / Mjsg
уязвим adj 1. (чувствйтелен) leicht
verletzbar 2. (малко защитен) ver-
'wundbar, schwach 3. (оспорйм) 'an¬
fechtbar O - o място 'schwache 'Stel¬
le / 16 auch übertr
уязвимост / nur sg 1. Verielzbarkeit /
\ljsgl. (оспорймост) 'Anfechtbarkeit
/17/ig
уязвяв|ам, -аш (-ах) uv; уязв|я, -йш
(-йх) V verietzen vt <b>, 'kränken vt
уякчав ам, -аш (-ах) uv; уякч|а, -йш
(-йх) V 'festigen vt, verstärken vt < b >
уясиени|е n, -я pl Erklärung / 17,
Eriäuterung / 17
уясияв|ам, -аш (-ах) uv; уясн|я, -йш
(-йх) v erklären vt <b>, eriäutern vt
<b>, klar 'machen vt; s ce klar
'werden vi <18 jsn>, sich 'klären vr
Ф
фа n nur sg Mus F n
фабрик|а / -и pl Fa'brik /17; захарна
» 'Zuckerfabrik; цигарена « Zi¬
garettenfabrik
фабрикант m, -и pl Fabrikant m 8
фабрикантски adj Fabri'kanten-
фабрикант m, -и pl Fabri'kat n 20,
Erzeugnis n 27
фабрикаци|я f и pl 1. Fabrikati'on /17
2. (фабрикат) Fabri'kat n 20
фабрикув|ам, -аш (-ах) uv fabri'zieren vt
< d > auch übertr
фабрйч|ен, -ни adj 1. Fa'brik-; ~ на
марка Fabrikmarke /16; * работ¬
ник Fabrikarbeiter m 4 2. fabrikmä¬
ßig; ~ но производство fabrikmäßi¬
ge Produktion /17
фабул|а /, -и pl 'Fabel /16
фабул|ен, -ни adj 'Fabel-, der 'Fabel, der
'Handlung; - ното развитие на
романа die Entwicklung/17 der 'Fa¬
bel [der 'Handlung] des Ro'mans
911
фалшификатор
фаворизацн|я/ -и pl Begünstigung/17
фаворизирам, -аш (-ах) uv, v favo-
ri'sieren vt <d>, be'günstigen vt <b>
фаворит m, -и pl Favo'ril m 8 auch Sport
фагот m, -и pl Mus Fa'gott n 20
фаготйст m, -и pl Mus Fagot'tist m 8
фаз|а/,-ир/ 'Phase/16; ä на развитие
Eot'wicklungsphase; историческа %
historische 'Phase; лунна ä 'Mond¬
phase
фазан m, -и pl ZooI Fa'san m 1
файд!а /, -й pl 1. 'Nutzen m 4, 'Vorteil
m 1; нямам * от нещо 'keinen 'Nut¬
zen von etw. 'haben <A> 2. (лихва)
'Zinsen m 9jpl O каква » от това was
hilftS?; не видях никаква * от това
das hat mir 'keinen 'Pfifferling ge'nützt
файтон m, -и pl 'Kutsche/16, 'Droschke
/16
файтомджййски adj 'Kutscher-
файтонджи|я m, -и pl 'Kutscher m 4
файтонен adj Kutsch-
фйк|ел m, -ли pl 'Fackel/16 auch übertr
ф£кел!ен, -ни adj 'Fackel-; ~ но
шествие 'Fackelzug m 2
факир nt, -и pl 1. 'Fakir m 1; индийски
- 'indischer 'Fakir 2. übertr umg As n
27; ganz groß; 'Tausendsassa m 6; ти си
- du bist ein 'Tausendsassa, du bist
ganz groß; той е - по математика er
ist ganz groß (ein As] in Mathematik
факл|а /, -и pl = факел
факлон6с|ец m, -ци pl 1. 'Fackelträger
m 4 auch übertr 2. übertr 'Bannerträger
m 4; * на прогреса 'Bannerträger
['Fackelträger] des 'Fortschritts
факсямяле n, -та pl Fak'simile n 24;
правя ~ faksimilieren vt <d> (на
нещо etw. 4)
факт (-ът) m, -и pl 'Tatsache/16, Fakt m
9; безспорен - 'unbestreitbare'Tatsa¬
che; свършен ~ vollendete 'Tatsache;
на почвата на ~ ите auf dem 'Boden
der 'Tatsachen; пред вид ~ а, че ...
'angesichts der Tatsache, daß ... O
оставям да говорят ~ ите die 'Tatsa¬
chen 'sprechen 'lassen vt <3/hb>
фактйч|ея, -ни adj = фактически
фактйческ|н adj 1, tatsächlich, 'fak¬
tisch; - o положение tatsächliche
'Lage/16 2.'Tatsachen-,'Fakten-; s
материал 'Tatsachenmaterial n 31
фактнчност / nur sg 'Tat'sächlichkeit /
17, 'Wirklichkeit/17, 'Echtheit/\l/sg
фактор m, -и pl 1. 'Faktor m 9a; главен
- 'Hauptfaktor; меродавен ~ 'ma߬
geblicher 'Faktor; външен ~ 'äußerer
'Faktor; ~ на развитие Entwick¬
lungsfaktor 2. (в печатницата) Druk-
ke'reiwerkmeister m 4, 'Faktor
фактур|а / -и pl Fak'tur /17, 'Rechnung
/17
фактур|ен, -ни adj 'Rechnungs-; ~ на
книга 'Rechnungsbuch n 22
факултативен, -ни adj fakulta'tiv
факултет m, -и pl Fakul'tät/17; фило¬
софски - philosophische Fakul'tät
факултетни, -ни adj Fakul'täts-; s
съвет Fakul'tätsrat m 2
фалйр|ам, -аш (-ах) uv, v Ban'krott
'machen, umg 'Pleite 'machen auch
übertr
фалит m, -и pl 'Zahlungsunfähigkeit
/17, Ban'krott m 1
фалт|а/, -и pl 'Falte /16
фалк (-ът) m, -ове pl Falz m 1
фалцет m, -и pl Mus Fal'sett n 20
фалш (-ът) m nur sg 1. (лъжа, измама)
'Lüge /16, Be'trug m 2 2. (лицемерие)
Heuchelei / 17, Fasch m O без
всякакъв - 'ohne Falsch
фалшив adj 1. falsch; ~ брилянт 'fal¬
scher Bril'lant m 8; ~ и пари 'falsches
Geld n 21, 'Falschgeld; ~ човек 'fal¬
scher Mensch m 8; ~ патос 'falsches
'Pathos n; ~ а усмивка 'falsches 'Lä¬
cheln n 21/sg-, Mus ~ а мелодия 'fal¬
sche Melo'die /16; пея c ~ глас mit
'falscher 'Stimme 'singen vi < 21/hb >
2. (подправен) ge'fälscht; ~ и пари
ge'fälschtes Geld; - паспорт ge-
'fälschter Paß m 2
фалшивост/nur sg 'Falschheit /17
фалшификат m, -и pl Falsifi'kat n 20
фалшификатор m, -и pl 'Fälscher m 4;
- на пари 'Geldfälscher
фалшификаторски
912
фалшнфикаторск|и adj 'Fälscher-; ~ а
банда 'Fälscherbande /16
фалшификация /, -и pl Falsifikation
/17, 'Fälschung/17
фалшифицирам, -аш (-ах) uv, v falsi¬
fizieren vf < d >, 'fälschen vt
фамйл|ен, -ни adj Fa'milien-; ~ но име
Fa’milienname m 7a
фамилнар|ен, -ни adj familiär
фамилийрнич|а, -иш (-их) uv familiär
tun v/ < 38/AA >, 'zudringlich sein w
<B>
фамилиарност/ -и pll. Vertraulichkeit
/ 17 2. (фамилиарничене) 'Zudring¬
lichkeit /17
фамйли|я / -и pl 1. Fa'milie / 16 2.
(фамйлно йме) Fa'milienname m 7a
фамоз|ен, -ни adj fa’mos
фанарнотнн m, -и pl Phanari'ot m Be¬
zeichnung für griechische Geistliche in
der Periode der Bulgarischen Wiederge¬
burt
фанариотски adj phanariotisch
фанатизнрам, -аш (-ах) uv, v fa-
nati'sieren vt <d>
фанатнзйран adj fa'natisch, ver'bissen
фанатйз|ъм (-мът) m nursg Fana'tismus
rtt 1 l/sg
фанатй|к m, -ци pl Fa'natiker m 4
фанатйч|ен, -ни adj fa'natisch
фаиел|а /, -и pl = фланела
фантазйр|ам, -аш (-ах) uv phantasieren
vi <d jhb>
фантази|я / -и pl 1. Phanta'sie /16a auch
Mus; жива z, 'rege Phanta'sie 2. umg
'Hirngespinste n IQjpl, Phantasterei /
17; това са ~ и das sind 'Hirngespinste
[ist Phantaste'rei]
фантазьор m, -и pl Phan'tast m 8
фантазьорств|о и, -a pl Plantaste'rei /17
фантасмагори|я /, -и pl Phantasma-
go'rie / 16a
фантаст m, -и pl Phan'tast m 8
фантастика / nur sg Phan'tastik /,
Phanta'sie/16a O научна ~ 'wissen-
schaftlich-u'topische Litera'tur /17
фантастйч|ен, -ни adj plan'tastisch O
научно-~ па литература 'wissen-
schaftlich-u'topische Litera'tur /17
фантастйчност/nur sg Phanta'sie/16a
феите я, -та pl 1. veralt umg (полицай)
'Büttel m 4, 'Bulle m 7 2. (карта за
игра) 'Bube m 7
фантом m, -и pl Phan'lom n 20*
фаифар|а /, -и pl Fan'fare /16
фаифарон m, -и pl umg 'Aufschneider
m 4, 'Großmaul n 22, 'Angeber m 4
фар (-ът) m, -ове pl 1. Kfz 'Scheinwerfer
m 42. Mar 'Leuchtturm m 2 auch übertr
фарабн m, -и pl Hist 'Pharao m
фараоиски adj Phara'onen-
фараш m, -и pl umg 1. (лопатка) 'Kehr¬
schaufel / 16 2. (слугиня) umg iron
'Dienstmädchen n 23
фарнсе|н (-ят) m, -и pl Pharisäer m 4
auch übertr
фарисейски adj phari'säisch
фарисейств|о n, -a plu. фарисейщин а
/ -и pl Pharisäertum n 20/sg
фармаколо|г m, -зи pl Pharmako'loge
m 7
фармаколбгия / nur sg Pharmakolo'gie
/ 16a /sg
фармацевт m, -и pl Pharma'zeut m 8
фармацевтика / nur sg Phanma'zeutik
/ П/sg
фармация / nur sg Pharma'zie / 16a/sg
фарс (-ът) m, -ове pl 'Farce / 16 auch
übertr
фарсов adj 'einer 'Farce; зрелището
има - характер das 'Schauspiel hat
den Cha'rakter 'einer 'Farce
фарфар|а m, -й pl 'Zungenheld m 8
фйрфор m nur sg Porzeilan n 20*
фас (-ът) m, -ове pl Ziga'rettenstummel
m 4, 'Kippe /16
фасад|а / -и pl Fas'sade /16
фасон m, -и pl 1. Fas'son / 15, Form
/ 17; моден ~ 'modische Fas'son 2.
(предвзето държане) Ge'tue n 23/sg;
остави тия - и! laß das Ge'tue! O
смачкам на някого ~ a jmdn.
her'unterputzen < a >; правя ~ и umg
'wichtig tun vi <38/A6>
фасонйр[ам, -аш (-ах) uv, v fasso'nieren
vt <d>
913
ферма
фасотф /, -и pl = фасунг
фасонлйя adj unv 1. (дреха) gut
ge'schneidert; (шапка) mit 'guter
Fas'son; - шапка Hut m 2 mit 'guter
Fas'son 2. (издокаран) 'aufgeputzt
фасгь!к m, -ци pl - фъстък
фасул m nur sg 'Bohnenf 16/pj, зелен ~
'grüne 'Bohnen; стар ~ 'weiße 'Boh¬
nen <> прост като - dumm wie
'Bohnenstroh
фасулев adj 'Bohnen-; ~ а чорба 'Boh¬
nensuppe /16
фасулен adj = фасулев
фасулко nt, -вци pl umg 'Trottel nt 4,
'Tölpel m 4, 'Einfaltspinsel m 4
фасунг m и. фасунг |a/, -и pl El 'Fassung
/17
фатал|ен, -ни adj fa'lal, verhängnisvoll;
~ на грешка verhängnisvoller 'Fehler
m4 O x срок Fin 'letzter Ter'minm 1,
'letzter 'Zahltermin auch übertr; нещо
става ~ но за мене etw. wird mir zum
Verhängnis
фатална|ъм (-мът) m nur sg Fata'lismus
m 11 jsg
фаталист m, -и pl Fata'list m 8
фаталност / nur sg 'Mißgeschick n 20,
Verhängnis n 27
фаул m, -и pl Sport Foul n 24
фауна / nur sg 'Fauna / 15a
фашйз|ъм (-мът) m nur sg Faschismus
m 11 /sg; борбата против -ма der
Kampf m 2 'gegen den Fa'schismus
фашист m, -и pl Fa'schist m 8
фашистки adj faschistisch
фаянс m nur sg Fa'yence / 16
фаянсов adj Fa'yence-; -и плочки
Fa'yencekacheln /16/р/
февруари m 'Februar m 1 *
февруарски adj 'Februar-; ~ дни 'Feb¬
ruartage m 1 Ipl
федерален, -ни adj 'Bundes-; - на
държава 'Bundesstaat m 9; ~ на
република'Bundesrepublik/17; ~ но
канцлерство 'Bundeskanzleramt n 22
федералйз|ъм (-мът) m nur sg Föde¬
ralismus nt 11 fsg
федералйст m, -и pl Föderalist m 8
58 Wtb. Bulg-Dt.
федератйв|ен, -ни adj födera'riv; ~ на
република födera'tive Republik / 17
федераци я /, -и pl Föderation / 17
федерйр ам, -аш (-ах) uv, v 'eine Föde¬
ration Schaffen < 1 >; zu 'einer Föde¬
ration ver'einen vt <b>
феерйч|ен, -ни adj 'märchenhaft,
phan'tastisch
феери|я/ -и pl (явление) 'märchenhafte
[phantastische] Erscheinung / 17;
(зрелище) 'märchenhafter [phantasti¬
scher] 'Anblick nt 1
фейлетон nt, -и pl Feuille'ton n 24
фейлетон|ен, -ни adj feuiileto'nistisch,
Feuille'ton-; « стил Feuille'tonstil
m 1, feuillelo'nistischer Stil
фейлетоийст nt, -и pl Feuilleto'nist nt 8
фелдфебел m, -иpl Mil verall 'Feldwebel
m 4
фелдфебелски adj 'Feldwebel-
фелдшер m, -и pl 1. (помощник-лекар)
'Arztgehilfe nt 7 2. veralt 'Feldscher
m I, 'Wundarzt nt 2
фелдшерск|и adj 1. 'Arztgehilfen-; ~ a
школа 'Arztgehilfenschule / 16
2. 'Feldscher-
феминнзйр|ам, -аш (-ах) uv, v den
'Frauenanteil erhöben < b > (нещо in
etw. 3)
фемнннз|ъм (-мът) nt nur sg Feminis¬
mus nt 11; Pol feministische Be'we-
gung/17
фенер nt, -и pl La'terne / 16
фенерджй|я m, -и pl La'lernenanzünder
m 4
фенерче n, -та pl 'kleine La'terne / 16;
джобно - 'Taschenlampe/16
феникс nt nur sg 'Phönix m 1
феномен m, -и pl Phäno'men n 20*
феноменален, -ни adj phänome'nal
феод m, -и pl Hist 'Lehen n 23
феодал nt, -и pl Feu'dalherr m 8
феодал|ен, -ни adj feu'dal
феодалйз|ъм (-мът) nt nur sg Feu¬
dalismus nt 11 /sg
фередже n, -та pl 'Schleier m 4
ферибоот m, -и pl 'Fährschiff n 20
ферм|а/, -и pl 1. Stall m 2, 'Anlage/16.
ферман
914
Farm / 17; кооперативна ж Ge'nos-
senschaftsstall; птицевъдна ж Ge'flü-
gelfarm, Ge'flügelanlage 2. (чифлик)
Farm, 'Landgut n 22
ферман m, -и pl Fer'man m 1*, 'Herr¬
schererlaß m 2
фермент m, -и pl Fer'ment n 20
ферментацн|я /, -и pl Fermentati'on/17,
'Gärung/17; алкохолна ж Alko'hol-
gärung; а на тютюна 'Tabakfer¬
mentation
ферментирам, -аш (-ах) uv, v Гег-
men'tieren vi <d/hb>, 'gären vi
<b/sn>; виното ~ a der Wein gärt;
тютюнът - a der 'Tabak fermen'tiert
фермер nt, -и pl 'Farmer m 4
фес (-ът) m, -ове pl 'Fez nt 1
фестивал m, -и pl 'Festival n 24, 'Fest¬
spiele n 20/pl; музикален ~ Mu'sikfe-
stival; младежки - 'Jugendfestival;
международен младежки - 'Welt¬
festspiele der 'Jugend
фетйш m, -и pl 'Fetisch m 1 auch übertr
фетишиз ъм (-мът) m nur sg Fetischis¬
mus m 11 /sg
фехтовк|а /, -и pl 'Fechten n 23/sg
фехтовчик m, -ци pl Sport 'Fechter nt 4
фехтув|ам се, -аш се (-ах се) uv 'fechten
vi <17/М»
фе|я /, -и pl Fee /16, 'Märchenfee
фиаско п nur sg Fi'asko п 24
фйб|а /, -и pl 'Haarspange / 16, 'Haar¬
klemme /16
фибра /, -и pl Fiber /16
фябул|а /, -и р! Fibel/16, Ge'wandspan-
ge/16
фнгар о п, -ä pl Bo'lero т 6, Bolerojäck¬
chen п 23
фигур|а/, -и pl 1. Fi'gur/17; хубава ж
'schöne Fi'gur; шахматна ж 'Schach¬
figur; восъчна ж 'Wachsfigur 2. (лич¬
ност) Persönlichkeit /17, Ge'stalt/17;
голяма ж на революционното
движение 'eine 'große Ge'stall der re-
volutio'nären Be'wegung 3. (образ)
Bild«21;поетична ж po'etisches Bild
фигурант m, -и pl Sta'tist m 8, Figu'rant
nt 8 auch übertr
фигуратив|ен, -ни adj figürlich, 'bild¬
lich, 'bildhaft; ж израз 'bildlicher
'Ausdruck m 2
фигурен, -на adj Figuren- O «-но
пързаляне Eiskunstlauf m 2
фигурнр|ам, -аш (-ах) uv figu'rieren vi
<d/hb>
фигурнст nt, -и pl Sport 'Eiskunstläufer
m 4
фндаи m и. фидан|ка /, -ки pl 1. (дръвче)
'Bäumchen n 23, 'Steckling nt \* 2,
(издънка) Schoß m 1, Trieb m 1 O
строен като фиданка schlank wie 'eine
'Gerte
фиде n, -та pl nur sg 'Nudeln /16jpl
физн|к m, -ци pl 'Physiker nt 4
фйзик|а/, -и pl Phy'sik /17/sg; атомна
ж A'tomphysik
физиоло|г m, -зи pl Physiologe m 1
физиологически adj physiologisch
физиология/nur sg Physiolo'gie/16a/sg
фнзиоиомика / Physio'gnomik / 17/sg
фнзиоиомйст m, -и pl Physio'gnom m 8
физиономия /, -и pl 1. (черти на
лицето) Physio'gnomie/16a 2. (израз
на лицето) Ge'sicht п 20; правя
сериозна ж ein 'ernstes Ge'sicht 'ma¬
chen; учудена ж ver'dutztes Ge'sicht;
кисела ж 'saueres Ge'sicht; глупава
ж 'dummes Ge'sicht O не мога да му
гледам ж та ich kann ihn nicht 'aus¬
stehen; не помня — и kein Personen¬
gedächtnis 'haben <A>; придавам
на нещо съвсем друга 3 ж etw. ein
'völlig 'anderes Ge'sicht ['anderes
Ge'präge] 'geben < 15 >
физиотерапия / nur sg physi'kalische
Thera'pie / 16a
фнзнческ|н adj 1. physi'kalisch; ж опит
physi'kalischer Ver'such ml; ж
свойства physi'kalische 'Eigenschaf¬
ten// 7jpl; ж институт physi'kalisches
Insti'tut n 20 2. 'physisch, 'körperlich;
ж труд 'physische ['körperliche]'Ar¬
beit/17; ~a сила'physische ['kör¬
perliche] Kraft /14; - а география
'physische Geogra'phie / 16a/sg O
~ o възпитание 'Körpererziehung
915
финал
/17 ~ а култура 'Körperkultur
fV/sg
физйчк|а / -и pl 'Physikerin / 18
фйзкултура / nur jg 'Körperkultur /
17/^, Sport m l/sy
физкултурен, -ни adj 'sportlich, Sport-;
» празник 'Sportfest n 20; ~ ни
упражнения 'sportliche 'Übungen /
17/pl
физкултурник m, -ци pl 'Sportler m 4;
'Sportfunktionär m 1
физкултурничк|а/, -и pl 'Sportlerin/18
фи|й (-ят) m nur sg Bot 'Wicke / 16,
'Saatwicke
фикс adj unv: идея ~ 'fixe 'Idee /16
фиксаж m, -и pl Fixa'tiv n 20*
фиксйр|ам, -аш (-ах) uv, v fi'xieren vt
< d > auch übertr
фиктйв|еи, -ни adj fik'tiv
фнктйвност / nur sg 'Nichtexistenz /17
фйкус m, -и pl Bot 'Gummibaum m 2
фикция / nur sg Fikti'on /17
филантроп m, -и pl Philan'throp m 8
филантропйчески adj philan'thropisch
филантропия / nur sg Philanthropie
/ 16a/sg
филателйст m, -и pl Philatelist m 8,
'Briefmarkensammler m 4
филателия / nur sg Philate'lie / 16a/sg
филджаи m, -и pl 'Kaffeetasse /16
филе и, -та pl Fi'lel n 24; свйнско ~
'Schweinsfilel
филийл m, -и pl Fili'ale / 16
филигран m nur sg Fili'gran n 20*
фнлнгранен adj Fili'gran-
филйз m, -и pl Trieb m 1, Sproß ml od9
филйстер m, -и pl Phi'lister m 4, 'Spie߬
bürger «i 4, 'Spießer w 4
филистерски adj philisterhaft
филй|я /, -и pl 1. 'Scheibe /16; x хляб
'Scheibe Brot; * кашкавал 'Scheibe
'Balkanhartkäse 2. (хляб) 'Schnitte
/16; « c масло'Butterschnitte
филм m, -и pl Film m 1; цветен ~
'Farbfilm; късометражен - 'Kurz¬
film; игрален ~ 'Spielfilm; мулти¬
пликационен ~ 'Trickfilm; научно¬
популярен «v populärwissenschaft¬
licher Film
филмйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'filmen vt, vi
<hb>
филмов adj Film-; - а лента 'Filmstrei¬
fen m 4, Film m 1; ~ o изкуство
'Filmkunst /14
филодендрон m, -и pl Bot Pbilo'den-
dron n
филоксер|а / -и pl Zool 'Reblaus / 14
филол6|г m, -зи pl Philo'loge m 7
филологически adj philologisch
филологи]я / -и pl Philolo'gie /16a
фнлол6жк|а/, -и pl Philo'login/ 18
философ m, -и pl Philo'soph m 8 auch
übertr O дървен - 'Spinner m 4,
'Schwätzer m 4
философи|я/ -и/>/1. Philosophie/16a;
материалистическа « materialisti¬
sche Philosophie 2. p/ umg (приказки)
'Weisheiten /1 Ijpl, Ge’rede n 23/sg O
стига ~ и! ge'nug mit dem Ge'rede!
философски adj philosophisch O -
камък Stein m I der 'Weisen
философствув|ам, -аш (-ах) uv her'um-
philosophieren vi < c/hb >, 'schwätzen
vi <hb>
филтрирам, -аш (-ах) uv, v 'filtern vt,
fil'lrieren vt <d>
фйлт|ър m, -ри pl 'Filter m 4
филтьр|еи, -ни adj 'Filter-; - на хартия
'Filterpapier n 20
фнлхармонйч|ен, -ни adj philharmo¬
nisch, Philharmonie; s оркестър
philharmonisches Or'chester n 23,
Philharmonie/ 16a; x концерт Phil-
harmo'niekonzert n 20
филхармония /, -и pl Philharmonie /
16a
филц (-ът) m, -ове pl Filz m 1
филцов adj Filz-; - а шапка 'Filzhut
m 2
fymadj fein; ~ вкус'feiner Ge'schmack
m 2; - и обноски 'feine Ma'nieren
/17/pl; * плат 'feiner Stoff ml; -
порцелан 'feines Porzel'Ian n 20* O
~ а керамика 'Feinkeramik /17; ~ a
механика 'Feinmechanik /17
финал m, -и pl Fi'nale « 23
финален
916
финал|ен, -ни adj 1. Fi'nal-; End-; - на
среща по футбол 'Endspiel п 20 im
'Fußball; х продукт 'Endprodukt п
20, Finalprodukt; х производител
'Endproduzent nt 8, Finalproduzent 2.
'Abschluß-, Schluß-; xконцерт 'Ab¬
schlußkonzert n 20; x акорд 'Schlu߬
akkord nt 1
финанси nur pl Fi'nanzen pl;
министерство на ~ те Finanzmini¬
sterium n 28
финансйр|ам, -am (-ax) uv, v finanzieren
v( <d>
финансист m, -и pl 1. (служител, учен)
Fi'nanzwirtschafller nt 4 2. (капи¬
талист) Finan'zier m 4
финансов adj Finanz-; - план
Fi'nanzplan nt 2
финес m nur sg Fi'nesse/16, 'Feingefühl
n 20/sg, 'Feinsinn m 1
финикй|ец m, -йци pl Phö'nizier m 4
финйков adj: ~ а палма 'Dattelpalme
/16
финиш m nur sg Sport 1. (финишйране)
'Endspurt nt 1 2. Ziel n 20; минавам
през ~ a druchs Ziel 'gehen vi
< 13/5/1 >
финишйр|ам, -аш (-ax) uv, v Sport
'spurten vi <hb>, in den 'Endspurt
'gehen vi < 13/5« >
финландЕец m, -ци pl 'Finne nt 7
Финландия / 'Finnland n 20
финландк|а /, -и pl 'Finnin /18
финландски adj 'finnisch; ~ град'finni¬
sche Stadl /14
фйнски adj 'finnisch
финтифлюшк|а / -и pl 1. (джувка)
'Schleife /16 2. (дребно украшение)
'Firlefanz m 1
фиорд m, -и pl Fjord nt 1
фира / nur sg Gewichtsverlust m 1,
Schwund m 1 /sg O давам ~ Ge¬
wichtsverlust [Schwund] 'haben < A >
фйрк|ам, -аш (-ax) uv 1. (гоня) 'jagen
vi 2. (пиянствувам) 'saufen vt, vi
<ть>
фйрм|а /, -и pl 1. 'Firma / 15a; Un¬
ternehmen n 23; търговска x 'Han¬
delsunternehmen 2. (табела) 'Firmen¬
schild n 21, Schild 3. (престиж)
Pre'stige n 23/sg, 'Ansehen n 23/sg
фирмен adj 'Firrnen-
фнрмопйсЕец m, -ци pl 'Schildermaler
m 4
фиск (-ът) m nur sg 'Fiskus m 11
фискал|ен, -ни adj fis'kalisch
фистан m, -и pl = фустан
фнстанлъ[к m, -ци pl 'grober ge'mu-
sterter 'Baumwollstoff m 1
фйстул]а /, -и pl 'Fistel /16
фитйл m, -и pl 1. (на свещ, газена
лампа) Docht т 1 2. (за запалване на
взрив) 'Zündschnur/17, veralt 'Lunte /
16 О пущам ~ и 'aufstacheln vt < а >,
'aufhetzen vt < а >; на ~ и Zottlig, in
'Zotteln
фитнлджй|я т, -и pl 'Aufwiegler т 4
фитопатология / nur sg Phytopatho-
lo'gie / 16a/sg
фитотерапия / nur sg Phytothera'pie
/ 16a/sg
фиш (-ът) m, -ове pl 1. (листче) 'Zettel
m 4 2. (картонче) 'Karte /16 3. (за
картотека) Kar'teikarte
фише|к m, -ци pl Pa'tronenhülse/16 0
кьорфишек а) (за фойерверк) 'Feuer¬
werkskörper m 4 b) (блъф) Bluff m 6;
« пари 'Geldrolle /16
флаг (-ът) nt, -ове pl 1. 'Flagge / 16;
държавен ~ 'Staatsflagge 2. (за
сигнализация) Si'gnalfiagge
флакон nt, -и pl и. флаконче nt, -та pl
Fla'kon m 6 od n 24, 'Fläschchen n 23
фламйнг|о n, -a pl Zool Fla'mingo m 6
фланг (-ът) m, -ове pl 'Flanke / 16;
открит ~ 'offene 'Flanke; атакувам
във -v in der 'Flanke 'angreifen vt
<21a>
флангов и. флангови adj 'Flanken-; ~
огън 'Flankenfeuer n 23; ~ удар Stoß
nt 2 in die 'Flanke
фланел|а/, -и pl 1. (материя) Fla'nell m
1* 2. (долна риза) 'Unterhemd n 25;
Fla'nellhemd 3. (плетена дреха) Wams
n 22, 'Strickjacke /16
фланелен adj Fla'nell-; - o бельо
917
фонтан
Fla'nellwäsche /16
фланелк|а / -и pl Turnhemd п 25
фланкйр|ам, -аш (-ах) uv, v Mil
flan'kieren vr <d>
флебит m nur sg 'Venenentzündung/17,
Phle'bitis /
флегма f -и pl 'Phlegma n 28a/sg
флегматй|к m, -ци pl Phleg'matiker m 4
флегматйм|ен, -ни adj phleg'matisch
флегматйчност / nur sg 'Phlegma n 24
флейт|а /, -и pl Flöte /16
флентйст nt, -и pl Flö'tist m 8
флексйвен, -ни adj Ling (le'xivisch
флексия / nur sg Flexi'on /17
флирт (-vr) m, -ове pl Flirt m 6
флиртув|ам, -am (-ax) uv 'flirten vi
<hb> (c mit J)
флокс (-ът) nt, -ове pl Bol Phlox /12
фломастер nt, -и pl umg 'Faserstift m 1
флора f nur sg 'Flora / 15a
флот (-ът) m, -ове pl 'Flotte / 16;
въздушен ~ 'Luftflotte O военно¬
въздушен - 'Luftstreitkräfte pl;
военноморски ~ 'SeekriegsfloUe,
'Seestreitkräfte
флот|а/, -и pl 'Flotte/16; търговска я
'Handelsflotte, 'Handelsmarine / 16;
военна я 'SeekriegsfloUe, Ma'rine
флотационен, -ни adj Flotati'ons-; ~ на
фабрика 'Aufbereitungsanlage /16
флотаци|я /, -и pl Flolati'on / 17
флотйли|я /, -и pl Flot'tille / 16; речна
я 'Flußflottille
флотски adj 'Flotten-, Ma'rine-; ~
офицер Marineoffizier m 1 *
флуид m, -и pl 'Fluidum n 29
флуор m nur sg 'Fluor n 20*/sg
флуоресценция / nur sg Fluores'zenz /
17/sg
фльонг[а /, -и pl 'Schleife /16
фоайе n, -та pl Foyer [foa'je:] n 24
фойерверк m, -и pl 'Feuerwerk n 20
фоксер m, -и pl 'Foxterrier m 4
фбкстрот m, -и pl 'Foxtrott m 6 od 1
фокус m, -и pl 1. Phys 'Brennpunkt m 1,
'Fokus m la; übertr 'Brennpunkt,
'Mittelpunkt; стоя във ~ а на
интереса im 'Brennpunkt ['Mittelpunkt]
des Inter'esses 'stehen vi < 101/hb> 2.
(трик) Trick m 6, 'Kunststückchen n 23,
Kniff m 1, 'Hokus'pokus m; правя
разни - и verschiedene 'Kunststück¬
chen 'machen
фокус|ен, -ни adj 'Brennpunkt-; ~ но
разстояние 'Brennweite /16
фокусни|к m, -ци pl 'Gaukler m 4,
'Trickkünstler m 4, 'Taschenspieler m 4
фокусничеств о n, -a pl Gauke'lei / 17,
Zaube'rei / 17, 'Taschenspielerkünste
fl4/pl
фолнант m, -и pl Foli'ant m 8
фолио n nur sg 1. Buchw 'Folio n 24
2. 'Folie/16
фолклор m nur sg 'Folklore / \ l/sg
фолкл6р|ен, -ни adj folklo'ristisch,
'Folklore-, Volkskunst-; я ансамбъл
'Volkskunstensemble n 24
фолклорйст m, -и pl 'Volkskunstfor¬
scher m 4
фон (-ът) m, -ове pl 1. (основен цвят)
Grund m 2; бял шрифт на тъмен ~
'weiße Schrift/17 auf'dunklem Grund
2. (заден план, среда) 'Hintergrund;
~ ът на картината der 'Hintergrund
des 'Bildes; на ~ а на исторйческите
събития von dem 'Hintergrund der
historischen Ereignisse
фонд (-ът) m, -ове pl 1. Fonds m; ~
работна заплата 'Lohnfonds; обо¬
ротен ~ 'Umlauffonds 2. Be'stand
nt 2; жилищен ~ Wohnungsbestand
O златен ~ a) 'Goldbestand b) übertr
(съкровищница) 'Schatzkammer /16;
речников ~ 'Wortschatz; софийски
жилищен ~, Abk софжилфонд So¬
fioter 'Wohnungsverwaltung/ 17
фондан m, -и pl Fon'dant m 6
фондацн|я/ -и pl 'Stiftung/17
фондов adj Fonds-; - а рентабилност
'Fondsrentabilität / 17/sg
фонем|а /, -и pl Ling Pho'nem n 20*
фоиетика / nur sg Pho’netik /17/sg
фонетйч|ен, -ни adj pho'netisch
фоиология /nur sg Phonolo'gie f \ 6а/sg
фонтан nt, -и pl 'Springbrunnen m 4,
Fon'täne /16
форма
918
форм|а /, -и pl 1. Form /17; ж и
съдържание Form und 'Inhalt т 1;
хубави ~ и 'schöne 'Formen pl] в
писмена ж in 'schriftlicher Form; по
ж der Form nach; държа на ж та
Wert auf die Form 'legen; в добра ж
съм in 'guter Form sein vi < B >; ж на
управление Re'gierungsform; леярска
ж 'Gußform 2. (униформа) Uni'form
/ 17; офицерска ж Offi'ziersuniform
О ученйческа ж 'Schiilerkleidung/17
формал|ен, -ни adj 1. for'mal; ~ но
отношение към задачите for'males
Verhältnis п 27 zu den 'Aufgaben; ~ ни
изисквания for'male 'Anforderungen
/ 17/p/; - ни особености for'male
Besonderheiten / 17/p/ 2. (форма-
листйчен) formalistisch 3. (спазващ
привйдно формалностите) for'mell,
'förmlich; ж отказ for'melle 'Absage/
16; само «но nur for'mell, nur der
Form 'halber 4. umg (истински) 'regel¬
recht, 'ausgemacht; ж глупак ein 're¬
gelrechter ['ausgemachter] 'Dummkopf
m2 O «на логика for'male 'Logik
fl7/sg
формализйр|ам се, -am се (-ах се) uv, v
sich an die 'äußere Form 'halten vr
< 3 ^ auf der 'Einhaltung der Forma-
li'täten be'stehen vi < 10lb/A6 >
формалйз|ъм (-мът) m nur sg For¬
malismus m 11
формалин m nur sg Forma'lin n
формалйст m, -и pl Formalist m 8
формалистйч|ен, -ни adj formalistisch
формалност f -и pl Formali'täl f 17,
'Formsache f 16 O без « и 'ohne
'Umstände; само за « nur der Form
'halber
формат m, -и pl For'mat n 20; в малък
« in 'kleinem For'mal; auch übertr
човек от « ein Mann m 3 von For'mat
формаци|я /, -и pl Formati'on / 17;
обществена ж Gesellschaftsforma¬
tion; геоложка ж 'Erdformation;
бойни « и 'Kampfformationen pl
формен adj 1. Uni'form-; « o облекло
Uni'form / 17 2. übertr (истински)
'ausgemacht;'regelrecht; « глупак ein
'ausgemachter 'Dummkopf m 2; «
скандал ein 'regelrechter Skan'dal m
1*0 « o облекло (за ученици) 'ein¬
heitliche 'Kleidung/17
формир|ам, -аш (-ах) uv, v 1. for'mieren
vr < d >; 'aufstellen vt < a >; ~ аме
силите си wir for'mieren 'unsere
'Kräfte; ж войскови части 'Truppen¬
teile 'aufstellen 2. (оформям) 'formen
v/, 'bilden vt; ж характера den
Cha'rakter 'bilden ['formen]; x ce
1. sich for'mieren vr <d> 2. (въз-
нйквам) sich 'bilden vr, entstehen vi
<Wlb/sn>, sich her'ausbilden vr
<a>
формул|а/ -и pl 'Formel / 16
формулйр|ам, -аш (-ах) uv, v formu-
'lieren vt <d>
формулировк|а /, -и pl Formulierung
/17
формуляр m, -и pl Formu'lar n 20*
формуляр|ен, -ни adj Formu'lar-
форсярам, -аш (-ах) uv, v for'cieren vt
<d>
форсмажор m nur sg 'unvorhergesehe¬
ner 'Umstand m 2
форсмажорен, -ни adj 'unvorhergese¬
hen; « ни обстоятелства 'unvorher¬
gesehene 'Umstände m 2/pl
форт (-ът) m, -ове pl Fort n 24
форте adv Mus 'forte
фортификационен, -ни adj 'Stellungs-;
Be'festigungs-; « на линия 'Stellungs¬
linie/16 •
фортифнкация / nur sg Mil 'Stellungs¬
bau m 1 (pl -ten), Bc'festigungsbau
фортов adj Fort-; Be'festigungs-; «
насип Be'festigungswall m 2; «a
линия 'Fortlinie /16
фортуна / nur sg For'tuna /
форум nt, -и pl 'Forum n 24 od 29
форца / nur sg Kraft/14, 'Anstrengung
/17 0 давам « in Schwung 'bringen
<24> (на някого jmdn.); Dampf'ma¬
chen (на някого jmdm.)
фосйл m, -и pl Fos'sil и 31, Versteine¬
rung/17
919
фрезов
фосфат т, -и pl Phos'phat п 20
фосфат|сн -ни adj Phos'phat-; - ни
торове 'Phosphatdünger т 4
фосфор т nur sg 'Phosphor т 1 *
фосфор|ен, -ни adj 'Phosphor-; ~ на
киселина 'Phosphorsäure /16; ж
блясък 'Phosphorglanz т 1
фосфоресценцня / nur sg Phospho¬
reszenz / П/sg
фосфоресцирам, -аш (-ах) uv phospho¬
reszieren vi <d/hb>
фотоапарат т, -и pl Fotoapparat m 1,
'Kamera /15
фотоген|ен, -ни adj foto’gen
фотограф m, -и pl Foto'graf m 8
фотограф|ен, -ни adj 'Foto-; - на лента
Filmm 1; ж апарат 'Fotoapparat т 1
фотографирам, -аш (-ах) uv, v foto-
gra'fieren vt, vi <d/hb>; » ce sich
fotogra'fieren 'lassen vr < 3/hb >
фотографйч|ен, -ни adj fotografisch;
'Foto-; ж апарат 'Fotoapparat m 1 O
- на снимка Fotogra'fie /16a, 'Licht¬
bild n 21
фотографйчески adj (bto'grafisch
фотография / -и pl Fotogra'fie /16a
фотографски adj fotografisch
фотографии |я ш, -и pl — фотограф
фотолюбйтел nt, -и pl Fotoama'teur
m 1*
фотомет1ър m, -ри pl Foto'meter m 4,
'Lichtstärkemesser m 4
фотомонтазк m, -и pl Fotomon'tage/16
фоторепортер m, -и pl и. фоторепортьор
m, -и pl 'Bildreporter m 4
фотосиитез! a/, -и pl 'Photosynthese/16
фотоснймк|а/ -и pl 'Foto n 24, 'Licht¬
bild n 21
фототерапия /, -и pl Photolhera'pie
/16a/sg
фототйп|ен, -ни adj 'Lichldruck-
фототйпия / nur sg Fototy'pie / 16a,
'Lichtdruck m 1
фотохймия / nur sg Photoche'mie /
16a/sg
фотьойл m, -и pl 'Sessel m 4, Fau'teuil m 6
фрагмент m, -и pl Frag'ment n 20
фрагментар|ен, -ни adj fragmentarisch
фраз|а/ -и pl 1. (изречение) Satz m 2 2.
'Phrase /16; pl (празни думи) кухи - и
'hohle 'Phrasen pl O гръмки - и 'große
'Worte n 22Ipl
фразеологйч|ен, -ни adj phraseologisch
O ~ но съчетание 'Redewendung/17
фразеология f nur sg Phraseolo'gie/16a
фразьор m, -и pl 'Phrasendrescher m 4
фразьорство n nur sg 'Phrasendrescherei
/17
фразьбрствув|ам, -аш (-ах) uv 'Phrasen
'dreschen < 16 >
фрак (-ът) nt, -ове pl Frack m 6 od 2
фракцион ен, -ни adj Frakti'ons-
фракционер nt, -и pl 'Angehöriger ml*
'einer Frakti'on
фракци|я /, -и pl Frakti'on /17
франзел|а /, -и pl 'schmales, 'langes
'Weißbrot n 20
франк (-ът) m, -ове pl Fin Frank m 8,
Franc m
франко adv 'fanko; - гарата 'franko
'Bahnhof
франт (-ът) m, -ове pl 'Stutzer m 4, Geck
m 8
Франция /'Frankreich n 20
француз|ин m, -и pl Fran'zose m 7
французойка / -и pl Fran'zösin /18
француски adj = френски O ~ ключ
Tech Fran'zose m 7
фрапант|ен, -ни adj frap'pant
фрапнр|ам, -аш (-ах) uv, v frap'pieren vt
<d>
фрас Interj klatsch
фрасв|ам, -аш (-ах) uv; фрасн[а, -еш
(-ах) V 'schlagen vt < 4 >, 'peitschen vt
фраск1ам, -аш (-ах) uv 'schlagen vt
<4>, 'peitschen vt
фрасиа t фрасвам
фрахт (-ът) m, -овеpl 1. (товар) Fracht
/17 2. (такса) 'Frachtgebühr / 17
3. (превоз) 'Frachttransport m 14. (кни¬
жа) 'Frachtbrief nt 1
фрегат|а f -и pl Fre'gatte / 16
фрез|а / и. фрез m, -и pl 'Fräse / 16,
'Fräsmaschine /16
фрезмашйн|а/, -и pl 'Fräsmaschine/16
фрбзов adj 1. Fräs-; ~ а машина 'Fräs-
френетичен
920
maschine /16 2. (светлочервен) 'hell¬
rot, 'erdbeerrot
френетич ен, -ни adj fre'netisch
френск|и adj französisch; » език
französische 'Sprache/16 O »дрехи
Hist 'städtische 'Kleidung /17; ~ o
грозде Bot 'rote Jo'hannisbeeren /
16/p/; » ключ Tech Fran'zose m 7
фреск|а /, -и pl 'Freske /16,'Fresko
n 28a
фривол|ея, -ни adj fri'vol
фризйр|ам, -аш (-ax) uv, v fri'sieren vt
<d>
фризур|а /, -и pl Fri'sur /17
фризьор m, -и pl ('Damen-) Fri'seur m 1
фризьори!a /, -и pl ('Damen-) Fri'seuse
/16
фризьорски adj Fri'seur-; ~ салон
Fri'siersalon m 6, Fri'seursalon
фризьорство n nur sg (Damen-) Fri-
'seurhandwerk n 20
фрикас£ n nur sg Frikas'see n 24; пиле ~
'Hühnerfrikassee
фрйкци|яf -и pl Frikti'on /17, 'Einrei¬
bung/17
фриц (-ът) m, -ове pl umg Fritz m;
~ овете die 'Fritzen ironische Bezeich¬
nung für die Soldaten der faschistischen
Wehrmacht im 2. Weltkrieg
фронт (-ът) m, -ове pl Front/17; на ~ a
an der Front; борба на два - a Kampf
т 2 an zwei 'Fronten, Zweifronten¬
krieg m 1; единен - 'Einheitsfront;
идеологйчески - ideologische Front
фронтал|ен, -ни a^fron'tal; ~ на атака
Fron'talangriff m 1
фронтов adj Front-; фронтова линия
'Frontlinie /16
фронтова^ m, -ци pl 'Frontkämpfer
m 4, 'Frontsoldat m 8
фронтовй adj — фронтов
фрукти pl Obst n 20/jg
фруктиер|а /, -и pl 'Obstschale /16
фруктов adj Obst-; Frucht-; ~ а торта
'Obsttorte/16; ~ сладолед'Fruchteis
n 20/sg
фръцк|ам се, -аш се (-ах се) uv 1. (въртя
се насам-натам) sich hin und her 'dre¬
hen vr, hin und her Zappeln vi <hb>,
sich 'umdrehen vr <a> 2. (изведнъж
свръщам в друга посока) 'kehrtma¬
chen vi < аjhb >, auf der 'Stelle 'kehrt¬
machen 3. (кипря се) einherstolzieren
vi <e(sn>
фуг|а / -и pl 1. (между зидани тухли)
'Fuge /16, 'Nute /16 2. Mus 'Fuge
фугас m, -и pl Mil 'Sprengladung /17
фугас|ен, -ни adj Spreng-; ~ на граната
'Sprenggranate /16
фугйр|ам, -аш (*ax) uv, v 'fugen vt
фудул и. фудул|ин m, -и pl 'aufgeblase¬
ner Kerl m 1, 'hochnäsiger Mensch m 8
фукар а f -й pl 'armer 'Schlucker m 4,
'armer 'Teufel m 4
фукарй|я m u.f, -и pl и. фукарлък m nur
sg 1. umg (бедност) 'Armut / 12/,yg 2.
(бедни xöpa) 'arme 'Leute pl 3. (беден
човек) 'armer 'Schlucker m 4
ф^кв ам, -аш (-ax) uv; фукн|а, -еш (-ах)
V 'weglaufen vi < 9аjsn >, 'losrennen vi
< 10a /sn>
фулар m nur sg Fou'lard m 6
фундамент m, -и pl Funda'ment n 20
фундаментални, -ни adj fundamen'tal
O ~ни проучвания [изследвания]
'Grundlagenforschung /17
фуниевйд|ен, -ни adj 'trichterförmig
фунй|я / -и pl 'Trichter m 4
функционален, -ни adj Tunktio'nal
функционер m, -и pl Funktionär m 4
функционерк|а /, -и pl Funktio'närin/18
функционйр|ам, -аш (-ax) uv funk¬
tionieren vi <d/hb>
функци|я/, -и pl Funkti'on /17; ~ ята
на сърцето die 'Herzfunktion; про¬
изводна » 'abgeleitete Funkti'on;
служебни ~ и 'dienstliche Funkti¬
onen pl; нещатна » 'ehrenamtliche
Funkti'on
фунт (-ът) m, -ове pl Pfund n 20 O ~
стерлинг Pfund 'Sterling
фураж m, -и pl 'Futter n 22/sg; тревен od
зелен ~ 'Grünfutter; зърнен - 'Kör¬
nerfutter
фураж|ен, -ни adj 'Futter-; ~ но
растение 'Futterpflanze 16; ~на
92!
ха
царевица 'Futtermais т 1
фур&жк[а /, -и pl 'Schirmmütze / 16
фургон т, -и pl 1. (вагон od кола за
багаж) 'Packwagen т 4 2. (кола за
жйлище) 'Wohnwagen 3. (за мебе¬
ли) 'Möbelwagen 3. (за къмпинг)
'Campinganhänger т 4
фурда/имг sg 1. (отпадъци) 'Abfall т 2
2. (брак) 'Ausschuß т 2
фуре п, -та pl 'eingewickeltes Bon'bon
т 6 od п 24
фурй|я /, -и р1 'Furie / 16 auch übertr
фуркет т, -и pl 'Haarnadel / 16
фурм|а / -й pl 'Dattel /16
фурн|а /, -и pl 1. (пещ) 'Backofen т 5
2. (хлебарница) Bäcke'rei/17 0 една
s хляб ein 'Backofen voll Brot
фурнаджййк|а /, -и pl 'Bäckerin / 18,
'Bäckersfrau /17
фурнаджнйскя adj 'Bäcker-; ~ хляб
'Bäckerbrot n 20
фурнаджй|я m, -и pl 'Bäcker m 4
фурнир m, -и pl Fur'nier n 20*
фурннр|ам, -аш (-ах) и. фурннров|ам,
-аш (-ах) «V, V fur'nieren vt < d >
фурбр mnur sg Fu'rore /16/sg odn23/sg;
правя ~ Fu'rore 'machen
фуст|а /, -и pl 1. (пола) Rock m 2
2. (долна дреха) 'Unterrock 3. umg
übertr (жена) 'Frauenzimmer n 23 O
държа се за ~ ата на майка си an
'Mutters 'Schürzenzipfel ['Rockzipfel]
'hängen vi < S/hb >; той тича подир
всяка % er ist ein 'Schürzenjäger
фустан nt, -и pl volkst Kleid n 21
фустанел|а /, -и pl Rock m 2, 'Falten¬
rock
фут (-ът) m, -ове pl (мярка) Fuß m 2
футбол m, -и pl 'Fußball m 2
футбол|ен, -ни adj 'Fußball-; » отбор
'Fußballmannschaft /17; ~ на топка
'Fußball m 2; s мач'Fußballspiel и 20
футболйст m, -и pl 'Fußballspieler m 4
футурйз|ъм (-мът) m nursg Futu'rismus
nt 11 /sg
футурнст m, -и pl Futu'rist m 8
футуристйч|ен, -ни adj futu'ristisch
фуч|а, -йш (-äx) uv 1. (вятър) 'heulen vi
<hb>, 'brausen vi <hb>\ фъртуната
~ й der 'Schneesturm heult 2. (жи¬
вотно) 'schnaufen vi <hb> 3. 'toben vi
<hb>, 'rasen vi <hb>; s от яд vor
Wut 'toben ['rasen) O главата ми - й
mir braust der Kopf; ушите ми ~ ат
mir 'sausen die 'Ohren
фък|ам, -аш (-ах) uv beschneiden vt
<21, d - «>, be'schnippeln vt <b>
фъкв|ам, -аш (-ах) uv; фъкн|а, -еш (-ах)
V be'schneiden vt < 21 b, d - tt>,
be'schnippeln vt <b>, ver'schneiden
vt < 21b, d - tt>; * косата das Haar
ver'schneiden
фъндъ|к m, -ци pl 1. (валмо) 'Büschel n
23; Bausch m\ od 2; * влакна 'Faser¬
büschel 2. (кичур) 'Strähne /16; s
коса 'Haarsträhne 3. (дребно човече)
'Wichtelmann m 3
фърл|ям, -яш (-ях) uv; фърл|я, -иш
(-их) v = хвърлям
фъртун|а /, -и pl 'Schneesturm т 2,
'Schneetreiben п 23 jsg
фърфала|к т, -ци pl 'Kreisel т 4 auch
übertr, въртя се като « sich wie ein
'Kreisel 'drehen vr <C> ама че си един
% du bist aber ein 'unruhiger Geist
фъстъ|к m, -ци pl ‘Erdnuß / 14
фъстъчен adj 'Erdnuß-; ~ и ядки 'Erd¬
nußkerne m 1 Ipl
фъфл|я, -еш (-äx) uv 'nuscheln vt <hb>
фьижн|я / -и pl 'Pferdeapfel m 5
фю Interj hui
фюфюк|ам, -аш (-ах) uv 'pfeifen vt, vi
<2l/hb>
X
xa Partikel 1. (хайде) los 2. (въпрос)
volkst he 3. (одобрение, възражение)
hm; ~ тъй! hm, so! 4. (поздрав,
благопожелание) nun; ~ добре
дошъл! nun, sei uns wiü'kommen! 5.
(тъкмо, без малко) ge'rade; - да го
погледна ge'rade 'wollte ich ihn 'an¬
schauen 6. (вместо глагол anstelle
хабеж
922
'eines Verbs) schnell, so'fort; той се
оглежда па ~ през оградата er sieht
sich um und - schnell 'über den Zaun
7. als Konj ~ ... ~ ... und ... und ...,
so'wohl ... als auch ... 8. (условие и
следствие) kaum ... schon ...; ~ ro
кажеш, ~ се разчуло kaum sagst du
es, schon ist es her'um 9. Interj na so
'etwas, na'nu 10. (смях) ha-ha <C> xä-xa
- хй-хи Her'umalbern n 23
хабеж m, -и pl Ver'geudung / 17,
Verschwendung /17; ~ на сили
'Kraftverschwendung
хабер m, -и pl volkst 'Nachricht /17 0
нямам ~ ! übertr 'keine 'Ahnung!; той
си няма ~ от тази работа er hat
'keine 'Ahnung von 'dieser 'Sache
хабилитацион|ен, -ни ad) Habilitati-
'ons-; « труд Habilitati'onsschrift/17
хабилитация /, -и pl Habilitati'on /17
хабилнпгнр|ам се, -аш се (-ах се) uv, v
sich habili'tieren vr < d>
хаб|я, -йш (-йх) uv 1. (изразходвам
напразно) ver'geuden vt < b > 2. (раз¬
валям) ver'derben vr < 16b > 3. (пра¬
вя тъп) stumpf 'machen vr O *
времето си 'seine Zeit 'nutzlos ver'tun;
ä си думите in den Wind 'reden
<hb>
хава / nur sg 1. (време) 'Wetter n 23
2. übertr (положение) 'Lage / 16 O
каква е ~ та? wie steht’s?
хаван m, -и pl 'Mörser m 4
хавлиен adj Frot'tee-
хавлн|я / -и pl 1. (кърпа) 'Badetuch n 20
2. (дреха) 'Bademantel m 5
хаджийск и adj des 'Wallfahrers; ~ a
дъщеря 'Tochter /15 des 'Wallfahrers
хаджилък m nur sg 1. (място) 'Wall¬
fahrtsort m 1 2. (отиване) 'Wallfahrt /
17,'Pilgerfahrt O отйвамна ~ zu den
'heiligen 'Stätten 'fahren vr <4/sn>
хаджн|я / -и pl Rel 1. (християнин)
Je'rusalempilger m 42. (мохамеданин)
'Mekkapilger
хаза|ин m, -и pl Wirt m 1
хазайк|а / -и pl 'Wirtin /18
хазайскн adj Wirts-
хазарт|ен, -wtadj Glücks-, Ha'sard-; ~ на
игра 'Glücksspiel n 20, Ha'sardspiel
хазн|а / -й pl volkst veralt 1. 'Staats¬
schatz m 2, 'Staatskasse /16 2. (вързоп)
'Beutel nt 4
хазя|нн m, -и pl = хазаин
хазяйнич|а, -иш (-их) uv her'umkom-
mandieren vr, vt < ejhb >, sich wie zu
'Hause 'fühlen vr
хаир nt, -и pl 'Gutes n 264 /sg; правя ~
'eine 'gute Tat voll'bringen < 24b >; на
~ да e! 'möge es Glück 'bringen!
хаирлия adj unv 'glücklich; да e ~!
'möge es Glück 'bringen!
хаирсьз|ин m, -и pl volkst Schuft m 1,
'Tunichtgut m 1
хайван u. хайван[ин m, -и pl 1. (добиче)
Vieh n 20/sg 2. (глупак) 'Holzkopf m 2,
'Ochse m 7
хайвер m, -и pl 1. Zool 'Rogen m 4;
рйбата хвърля ~ а си der Fisch laicht
2. Kochk 'Kaviar m 1*; сьомга ~
'roter 'Kaviar; черен ~ 'schwarzer
'Kaviar 3. Kochk (разбйт ~) 'Ro¬
genpaste /16 <C> пращам някого за
зелен ~ jmdn. auf die 'Schippe neh¬
men
хайверен adj 1. 'Rogen- 2. 'Kaviar-
хайде Partikel 1. (подкана) los, nun; ~
да вървйм! los, 'gehen wir!; ~
разказвай! nun er'zähle!; ~ довйж-
дане nun, auf 'Wiedersehen 2. (при-
миряване) nun ja; ~ и нйе сме
съгласни nun ja, wir sind auch 'einver¬
standen 3. (бързо движение) husch; ~
да го няма husch - weg war er; ~ в
гората husch in den Wald 4. (укор,
възражение) na 'aber!; 'also nun mal
'langsam! 5. (отстъпка) es ist schon gut
хайду|к m, -ци pl volkst 'Räuber m 4,
'Spitzbube m 1
хайдут|ин m, -и pl 1. Hist (борец за
свобода) Hei'duck m 8, 'Freiheits¬
kämpfer m 4, Re'bell m 8 2. (раз¬
бойник) 'Räuber m 4, 'Spitzbube m 1
хайдутски adj Hei'ducken-
хайдутство n nur sg 1. Hist Hei'duk-
kentum n 20/sg, 'Freischärlertum,
923
халтавос
Re'bellentum 2. (разбойничество)
Räube'rei /17
хайдутув|ам, -аш (-ах) uv als Hei'duck
'kämpfen vi <hb>
хайдушки adj I. Hist Hei'ducken-
2. (разбойнически) 'Räuber-
хайк|а /, -и pl 1. (лов)'Treibjagd/17
2. (ловци) 'Treiber m 4Ipl 3. (преслед¬
ване) 'Razzia / 15 od 15a 4. (потеря)
'Suchlrupp m 6
хаякаджЩя /, -и pl 1. (на лов) 'Treiber
m4 2. (за хора) 'Menschenjäger m 4,
VerTolger m 4
’хайл£з adj unv volkst faul
2хайлаз m и. хайлазин m, -и pl volkst
'Faulpelz m 1
хайлазув|ам, -аш (-ах) uv volkst auf der
'faulen Haut 'liegen vi <31 jhb>, 'fau¬
lenzen vi <hb>
хайлайф m nur sg: ~ ът die 'oberen
Zehn'tausend
хайлайф|ен, -ни adj der 'oberen Zehn¬
'tausend; -v но общество Gesell¬
schaft /17 der 'oberen Zehn'tausend
хайман|а m od/ -Й pl volkst 'Tunichtgut
m 1
хаймаиув|ам, -аш (-ах) uv volkst
her'umlungern vi < а/hb >
хайт|а m od/, -и pl = хаймана
хан (-ът) m, -ове pl volkst 1. (заплата)
Lohn m 2 2. (наследство) 'Erbschaft
/17 0 ми e es ge'schieht mir recht
хак|ам, -аш (-ах) uv umg 1. (удрям,
бликам) 'schlagen vt <4>; s
вратите die "Türen 'schlagen 2. (бутам,
забйвам) 'stoßen vt <34>
хаквам, -аш (-ах) uv; хакн|а, -еш (-ах) v
umg 1. (удрям, блъсвам) 'schlagen vt
<4> 2. (бутвам) 'stoßen vt <34>
хал (-ът) т nur sg volkst 'Lage /16
хал|а /, -и pl 1. (змей) 'Drache т 1,
'Ungeheuer п 23 2. (буря) 'Sturmwind
т 1 3. (як човек) 'starker Mann
4. (яшен човек) 'Vielfraß т 1 5. als
adj 'stürmisch, temperamentvoll
хал4л adv: ~ да ти e ich gönne es dir,
'möge es dir Glück 'bringen
халат m, -и pl 1. 'Schlafrock m 2,
'Morgenrock 2. (за цял ден) 'Hausrock
халб|а /, -и pl 'Seidel n 23, 'Bierseidel
халв|& f, -й pl Hal'wa n, 'türkischer
'Honig m 1 *
халваджнйск|н adj zur 'Herstellung von
Hal'wa; ~ а работилница 'Werkstatt
/ (-, -statten) zur 'Herstellung von
Hai 'wa O « тефтер 'Schmierheft n 20
халваджнйство n nur sg Hal'waherstel-
lung/17/sg
халваджн!я m, -и pl 1. Hal'wahersteller
m 42. (продавач) Hal'waverkäufer m 4
O * за бозаджйя sie 'stecken 'unter
'einer 'Decke, 'eine 'Krähe hackt der
'anderen kein 'Auge aus
хали nur pl 'Markthalle /16
халйф m, -и pl Ka'lif m 8
халифат m, -и pl Kali'fat n 20
халшц|е n, -apl volkst 'dicke 'Wolldecke
/16
халк|а /, -й pl 1. (брънка) Ring m 1
2. (венчален пръстен) 'Ehering, 'Trau¬
ring 3. (годежен пръстен) Ver'lo-
bungsring
халосам | халосвам
халосан adj 1. (смахнат) ein 'bißchen
ver'rückt, nicht ganz 'richtig 2. (за¬
несен) zer'streut
халосв|ам, -аш (-ах) uv; халос|ам, -аш
(-ах) V 'schlagen vt, vi < 4/hb >, 'hauen
vt (no auf 4, 'über 4); ще те халосам по
главата ich 'haue dir eins 'über den
Kopf; халоса го по гърба er schlug
ihm auf den 'Rücken; « се 1. (блъс¬
кам се) sich 'stoßen vr < 34 > (в an 3),
'stoßen vi <34lsn> (в нещо 'gegen
etw. 4) 2. (полудявам) ver'rückt 'wer¬
den vi <18/sn> 3. (правя се на
глупав) sich dumm 'stellen vr 4. (зап-
лесвам се) 'Maulaffen 'feilhalten
<3a> O халосал се е по нея er ist
ver'narrt in sie
халос |ен, -ни adj Platz-; а патрон
'Platzpatrone /16
халосни|к m, -ци pl umg Narr m 8,
'Dummkopf m 2
халтав adj 'locker, schlaff, 'lose
халтавост / nur sg ‘Schlaffheit / 17/^p
халюцинация
924
халюцинаци|я/ -и р/Halluzination/17
халюцинирам, -аш (-ах) wv, v Halluzi-
nati'onen 'haben <A>, an Halluzi¬
nationen 'leiden vi <21, d - ttfhb>
хамал|ин m, -и pl 'Lastträger m 4, 'Trä¬
ger ^
хамаллък m nur sg 1. (носене) 'Lasten¬
tragen n 23/sg 2. (тежка работа)
'Schwerarbeil /17, Placke'rei /17
хамалск|и adj 1. 'Lastträger- 2. (груб)
grob O ~ а работа Placke'rei / 17,
Schinde'rei /17
хамалув|ам, -аш (-ах) uv 1. (хамалин
съм) als 'Lastträger 'arbeiten vi <hb>
2. (работя тежко) sich 'abrackern vr
< a >, sich 'placken vr
хамам m, -и pl 'türkisches Bad n 22
хамбар m, -и pl 'Scheune /16, 'Speicher
m 4
хамелеон m, -и pl Zool Cha'mäleon [k..]
n 24 auch übertr
хамсй|я f -и pl Zool An'schovis /
хамут m, -tu pH. 'Kummet n 20* 2. nur pl
Ge'schirr n 20
‘хан (-ът) m, -ове od -ища pl 'Gasthaus
n 22, 'Wirtshaus
2хан (-ът) m, -ове pl Hist Chan m 1 *,
Khan m 1*
хангар m, -и pl Han'gar m 6
ханджар m, -и pl Dolch m 1
ханджнйскн adj des Wirts; - слуга
'Diener m 4 des Wirts
ханджй|я /, -и pl Wirt m 1, 'Gastwirt
хански adj 1. (на гостилница) 'Wirts¬
haus- 2. Hist Khans-
ханш (-ът) m, -ове pl 'Hüfte / 16
ханьм|а/ -и pl verheiratete 'Türkin/18,
Ha'num /
ханъмск|и adj 'einer [der] 'Türkin; ~ o
фередже 'Schleier m 4 der ['einer] 'Tür¬
kin
xäoc m nur sg 'Chaos n
хаотйч|ен, -ни и. хаотйчески adj
cha'otisch
хаотичност/nur sg 'Chaos n, 'Wirrwarr
m 1 *jsg, Durchein'ander n 23/sg
хап (-ът) m, -ове pl 'Pille/16, Ta'blette
/16; горчив ~ übertr 'bittere 'Pille
хапв|ам, -аш (-ах) wv; хапн|а, -eiu(-äx) v
1. (ям малко) ein 'wenig 'essen vi
< 15/hb > (от von 3) 2. (пробвам)
'kosten vt
xanicja / -и pl 'Bissen m 4
хаплйв adj 'bissig auch übertr
хаплйвост / nur sg 'Bissigkeit /17/sg
хапльо m, -вци pl 'Dämlack m 1* od 6,
'Dussel m 6
хапна | хапвам
хапче n, -та pl 'Pille / 16, Ta'blette /16
хап|я, -еш (-äx) wv 1. 'beißen vt <21 >;
кучето ~ e der Hubd beißt 2. (на¬
секоми) 'stechen vt <16> 3. (зася¬
гам) übertr 'Stiche ver'setzen <b>
(някого jmdm.)
характер m, -и pl Cha'rakter m
‘характерен, -ни adj charakte'ristisch
^характерен, -ни adj (c характер)
charakterfest
характеризйр|ам, -аш (-ах) uv, v cha¬
rakterisieren vt < d >; s ce charakte¬
risiert 'werden vi < 18/sn> (cdurch4)
характеристика /, -и pl 1. Cha¬
rakteristik /172. (документ) Beurtei¬
lung /17
характеристичен, -ни adj = ‘характе¬
рен
характерност / nur sg Charakteristi¬
kum n 20, Charakteristisches n 26+
харамй|я m, -и pl Hist volkst 1. 'Räuber
m 4 2. (бунтовник) Re'bell m 8
харач m, -и pl Hist 'Kopfsteuer /16
харем m, -и pl 'Harem m 6
харемлъ|к m, -ци pl 'Haremsgemächer
n 221 pl, 'Harem m 6
харемскн adj 'Harems-
хар|ен, -ни adj volkst 1. (добър) gut
2. (хубав) schön
харесв|ам, -аш (-ах) uv; харес|ам, -аш
(-ах) у 1. Ge'fallen 'finden <27 >
(нещо an etwa. 3); тя го »-а sie 'findet
Ge'fallen an ihm, er ge'fällt ihr 2. ge¬
'fallen vi <3bjhb>; тя ми ~a sie
ge'fällt mir; s ce ge'fallen (на някого
jmdm.); нещо ми се хареса mir ge'fiel
etw.
харйзв|ам, -аш (-ах) wv; харй|жа, -жеш
925
хващам
(-зах) V volkst 'schenken vi
харман m, -и pl 1. (гумно) 'Tenne /16
2. (зърно) Drusch m 1 3. (време за
беритба) 'Erntezeit / 17 4. (тютюн)
'Tabakmischung/17 O луната има ~
der Mond hat 'einen Hof
харманджййски adj 'Drescher-; ~ кон
'Dreschpferd n 20
харманджй1я f, -и pl 'Drescher m 4
хармански adj 'Tennen-
хармонизаци|я /, -и pl Mus Harmo¬
nisierung/ 17/sg
хармонизйр|ам, -am (-ax) uv, v harmo-
ni'sieren vi <d/hb>
хармоник|а /, -и pl Har'monika / 15;
устна s 'Mundharmonika
хармонйр|ам, -am (-ax) uv harmo'nieren
vi <djhb> (c mit 3)
хармонйст m, -и pl Harmonikaspieler
m 4
хармониум m, -и pl Har'monium n 28
хармоийч|ен, -ни adj har'monisch
хармонйчиост f nur sg Harmo'nie /16a
Har'monik /17
хармони|я /, -и pl 1. Mus Harmo'nie
/16 a auch übertr 2. (учебен предмет)
Harmo'nielehre /16
харпун m, -и pl Har'pune /16
харт|а / -и pl Pol 'Charta /15
хартйен adj Pa'pier-; pa'pieren; ~ a
фабрика Papierfabrik /17
хартййк|а / -и pl и. картншк|а /, -и pl
'Stückchen n 23 Pa'pier
хартй|я / -и pl Pa'pier n 20; амбалажна
« 'Packpapier; вестникарска n 'Zei¬
tungspapier; карирана ä ka'riertes
Pa'pier; линйрана % lini'iertes Pa'pier;
пергаментова « Perga'mentpapier;
попивателна * 'Loschpapier; & за
писма 'Briefpapier; увивна ä 'Ein¬
wickelpapier O това е само късче а
das ist nur ein 'Fetzen Pa'pier
харч (-vr) m, -ове pl 'Ausgabe /16 0
надви си на ~ a er kann es sich 'leisten
харч|а, -иш (-йх) uv 1. (парй) 'ausgeben
vt < I5a> 2. (изразходвам) verbrau¬
chen vr <b>; а електрйчество
Strom verbrauchen
харчлък m nur sg umg 'kleine 'Ausgaben
/ 16/p/ O парй за джоб - 'Taschen¬
geld « 21
хас adj unv veralt echt O йма си ~!
а) (възможно ли e?) das 'wäre ein
Ding? b) йма си ~ das 'fehlte noch!
хасе n, -та pl Li'non m 6
xacen adj Li'поп-
хастар m, -и pl Text 'Futter n 23
хастарен adj Text 'Fulter-
хатьр m nur sg 1. (угода) Ge'fallen m 4;
за твой - dir zu Ge'fallen 2. (прис¬
трастие) 'Voreingenommenheit / 17/
sg; съдя по ~ 'voreingenommen 'ur¬
teilen vi <hb> 3. (мъка) Leid n 20jsg
O не прекършвам «а на някого
jmdm. 'keinen Wunsch 'abschlagen
< 4a >; гледам на някого ~ a von
jmdm. 'eingenommen sein vi < B >
хатърджй|я m, -и pl umg 'gutmütiger
Kerl m 1
хашйш m nur sg 'Haschisch m odn
хвала f nur sg 1. Lob n 20 2. als Interj
ge'lobt sei (на нещо etw. У)
хвалб|а/ -й pl 1. 'Lobrede/16 (за über
4) 1. (незаслужена) Lobhude'lei / 17
(за von 3)
хвалеб|ен, -ни adj 'lobpreisend O ~ на
реч 'Lobrede /16
хвалебствен adj = хвалебен
хвалебствие n, -я pl 'Lobpreisung /17
хвалипръцко m, -вци pl umg 'Angeber
m 4
хвалйтел (-ят) m, -и pl 'Lobredner m 4
хвал|я, -иш (-йх) uv 1. 'loben vr 2. (из¬
казвам похвала) belobigen vr < b > 3.
(тържествено) 'rühmen vt, 'lobpreisen
vt < 23 >; s ce 1. sich'rühmen vr
2. iron 'prahlen vi </tb> 3. (пре¬
поръчвам ce) sich emp'fehlen vr
<20b> 4. (заканвам ce) 'drohen vr
<hb>
хвана f хващам
хватк|а f, -и pl 1. Sport Griff m 1
2. (една шепа) als adv 'eine 'Handvoll
3. (мярка за ширина) als adv 'eine
'Handbreit
хващ|ам, -am (-ax) uv; хван|а, -еш (-ах)
хвойна
926
v 1. 'fassen vt, er'greifen vt < 21 b >; £
го за ръката ihn bei der Hand 'fassen;
хванаха престъпника man 'faßte
[er'griff] den Ver'brecher; бъчвата ~ a
100 литра das Faß faßt 100 'Liter; ~ a
чашата c две ръце er faßt die 'Tasse mit
'beiden 'Händen 2. (сграбчвам) 'pak-
ken vt; ~ го за гушата ihn an der
'Kehle 'packen 3. (животно, беглец)
'fangen vt <2> 4. (задържам) 'auf¬
halten vt < 3a > 5. (изненадам)
er'tappen vt < b >; £ го в лъжа ihn
bei 'einer 'Lüge er'tappen 6. (пипам)
'anfassen vt < a >; от години не беше
- ал сърп seit 'Jahren 'hatte er 'keine
'Sichel 'angefaßt 7. umg (превозно сред¬
ство) er'wischen vt <b> 8. (болест)
be'kommen vt < 33b > 9. (спиртно
питие) in den Kopf 'steigen vi
<23/sn> 10. (тънък слой от нещо)
über'zogen 'werden vi < 18/5/1 > (нещо
von etw. 3) 11. (започвам) 'anfangen vt
<2a>, be'ginnen vt <26b> 12. (за¬
палвам се) 'zünden vi <hb> 13. (тръг¬
вам) 'gehen vi < 13 fsn > 14. (смятам)
berechnen vt < b > O радиото ~ a
много станиции der 'Radioapparat
holt 'viele 'Sender her'an; ~ а ме срам
[страх] mich über'kommt die Scham
[die Angst]; £ река 'einen Fluß 'stau¬
en; Ж извор 'eine 'Quelle 'fassen;
хвана ме грип ich 'habe 'eine 'Grippe;
Ж въшки 'Läuse 'kriegen; додето ти
- ат очите so'weit der Blick reicht; не
ме ~ а сън mich flieht der Schlaf; не
мога да му хвана края ich kann es
nicht ver'stehen; не £ корен nicht
'heimisch 'werden; око не ги ~ a sie
sind nicht mit 'einem Blick zu
überschauen [er'fassen]; £ бримка
'eine 'Masche 'aufnehmen < 16 a >; £
балкана zu den Parli'sanen 'gehen; £
дйрята на някого jmdm. auf die Spur
'kommen vi <33fsn>; £ корен'Wur¬
zeln 'schlagen <4>; £ място a) in
'Ordnung sein vi <B> b) (полезен
съм) 'nützlich sein; £ очи ins 'Auge
'fallen vi <3jsn>, ge'fallen vi <3b/
hb>; ~ ат ме дяволите vom 'Teufel
ge'ritten 'werden; s се 1. (задържам
се) sich 'festhalten vr < За > (за an 3)
2. (пипвам) 'fassen vi <hb> (за nach
3) 3. (залепвам се) 'haften vi, 'kleben vi
(за, на an 3) 4. (риба, дивеч) 'gehen; £
се в капан in die 'Falle 'gehen auch
übertr 5. (за работа) 'anfangen (за
нещо etw.) 6. (внимание) 'festhalten vi
<3a/hb> (за идея an 'einer I'dee)
7. volkst (наемам се) zu 'arbeiten
be'ginnen vi <26/hb>; тя се хвана
учителка sie be'gann als 'Lehrerin zu
'arbeiten 8. (дружа) sich 'abgeben vr
< 15a > (c mit 3) 9. (растения) 'Wurzel
'fassen 10. (дрехи) 'passen vi <hb>
(на някого jmdm.) O £ се за сламка
nach 'einem 'Strohhalm 'greifen vi
<21 /hb>; £ се за главата sich an
den Kopf 'fassen vr; £ се на бас 'eine
'Wette 'eingehen < 13a/s« > (c mit i);
£ се на въдицата an die 'Angel 'ge¬
hen; £ се на хорото a) sich in den
'Reigen 'einreihen b) übertr 'eine 'Sache
'anfangen
хвойн|а/, -и pl Bot Wa'cholder nt 4
хвойнов adj Bot Wa'cholder-; - храст
Wa'cholderbusch m 2
хвощ (-ът) m, -ове pl Bot 'Schachtelhalm
m 1
хвръкв|ам, -аш (-ах) uv; хвръкн|а, -еш
(-ах) v 1. (отлитам) 'auffliegen vi
<32а/ sn>, 'wegfliegen vi <32ajsn>
2. übertr (спускам се) 'fliegen vi
< 32jsn > (към zu 3) 3. übertr (преми¬
навам, губя се) verwiegen vi
<32bjsn> 4. (изчезвам) übertr ver¬
schwinden vi < 21bjsn > O хврък¬
наха парите das Geld ist fort; хвръкна
пилето das ist vor'bei; хвръкна ми
чивията ich 'habe den VerStand verloren
хвърг(ам, -аш (-ах) uv = хвърлям
хвърк|ам, -аш (-ах) uv = хвърча
хвъркат adj 1. 'fliegend auch übertr
2. (сръчен) volkst ge'schickt
хвърковат adj = хвъркат
хвърле|й (-ят) т, -и pl 'Steinwurf m 2;
на един £ разстояние 'einen 'Stein-
927
хем
wurf weit ent'fernt
хвърл[ям, -яш (-ях) uv; хвьрл|я, -иш
(-йх) V 1. (мятам) 'werfen vt < 16 > 2.
(тласкам) 'stürzen vt auch iibertr; x
страната в катастрофа das Land in
'eine Kata'strophe 'stürzen 3. (свалям)
'ablegen vt < a > 4. (захвърлям) 'weg¬
werfen vt <16a> 5. (изоставям)
übertr ver'lassen vt <3b>, 'liegen
'lassen vt <3/hb> 6. (разказвам)
übertr um sich 'werfen vr (нещо mit
etw. J) 7. 'hinwerfen <16a> (на
някого нещо jmdm. etw.) 8. (кон)
'abwerfen vt <16a>; конят ~я
ездача das Pferd wirft den 'Reiter ab O
нещо ме ~ я в изумление etw. ruft
Ver'wunderung bei mir her'vor; тези
камъни се ~ ят в моята градина das
zielt auf mich; x було върху нещо
'einen 'Schleier 'über etw. 'decken; x
върху някого вината за нещо jmdm.
die Schuld für etw. in die 'Schuhe
'schieben < 32 >; x едно вино schnell
ein Glas Wein 'trinken <27>; x
жребие 'losen vi <hb>; x кал върху
някого jmdn. mit Dreck be'werfen
< 16b > ; x къч 'ausschlagen vt
< 4a >; x мерак на нещо es auf etw.
'abgesehen haben < A >; x на вятъра
verschleudern vt < b >; x нещо във
в!здуха etw. in die Luft 'jagen; x око
на нещо ein 'Auge auf etw. 'werfen; x
очи на някого jmdn. mit 'einem Blick
'streifen; x петалата odтопа ins Gras
'beißen vi <21 /hb>; x прах в очите
на някого jmdm. Sand in die 'Augen
'streuen; x си мрежата 'seine 'Netze
'auswerfen < 16a >; s се 1. sich 'stür¬
zen vr; x се в бой sich in den Kampf
'stürzen; x се на него sich auf ihn
'stürzen; x се във водата sich ins
'Wasser 'stürzen 2. (насочвам се) 'stür¬
zen vi <sn>; x се напред nach vorn
('vorwärts] 'stürzen O x се в очи ins
'Auge 'fallen vi <3fsn>
хвърляне n nur sg Wurf m 2, 'Werfen
n 23/sg; ~ диск Sport 'Diskuswerfen
хвърч[а -йш (-äx) uv 'fliegen vi
<32jsn> auch übertr
хвърчащ adj 'fliegend auch übertr, ~
лист 'Flugblatt n 22
хвърчило n, хвърчила pl 1. 'Drachen
»i4 2. (самолет) veralt 'Flieger m 4
xe Partikel 1. (там e [ca]) da ist [sind]; ~
го селото da ist das Dorf 2. (там) da;
~ онова дете 'jenes Kind da 3. (хай¬
де) los 4. Interj (хъм) hm 5. Interj
(недоволство) o'ho
хегемон m, -и pl Hege'mon m
хегемон |ен, -ни adj hege'monisch
хегемони |я /, -и pl Hegemo'nie / 16a
хей Partikel 1. (там е [ca]) da ist [sind];
~ го селото das ist das Dorf 2. (там)
dort; -, röpe dort 'oben 3. (обръ¬
щение) he 4. (хайде) los 5. Interj o'ho
хекатомб|а /, -и pl Heka'tombe /16
хекзамет|ър m, -ри pl LU Hex'ameter
m 4
хекйм нн m, -и pl umg veralt Arzt m 2
хектар nt, -и pl, Abk xa Hekt'ar n 20* od
m 1*, Abk ha
хектограф m, -и pl Hekto'graph m 8
хектографйр|ам, -аш (-ax) uv, v hekto-
gra'phieren vt <d>
хектолйт|ър m, -ри pl, Abk хл
Hekto'liter n 23, Abk hl
хеле adv umg 1. (особено) besonders
2. (най-сетне) 'schließlich
хелиев adj Chem 'Helium-
хелий m nur sg Chem 'Helium n 20*
хеликоптер m, -и pl Flugw 'Hubschrau¬
ber m 4
хелиограф m, -и pl Helio'graph m 8
хилиография / nur sg Heliogra'phie
/16a/sg
хилиографй|я /, -и pl Mil 'Geben n 23
von 'Lichtsignalen
хелиотерапия / nur sg Heliothera'pie
f\6z/sg
хелмйнт m, -и pl Med Hel'minthe /16
хем Konj 1. (и то) und das 2. (пък) und,
'aber 3. (за едновременни действия)
und zur 'gleichen Zeit; - чете, ~
слуша радио er liest und hört zur
'gleichen Zeit 'Radio 4. (и ... и): ~ ...
- so'wohl ... als auch 5. Partikel (за
хематй!
928
подчертаване) Tatsache /16, tatsäch¬
lich
хематнт т nur sg Häma'tit n 20*
хемоглобин m nur sg Anat Hämoglo'bin
n 20*
хемороиди nur pl Med Hämorrho'iden
Pl
хенде|к m, -ци pl umg 'Straßengraben
m 5
хепатит m nur sg Med Hepa'titis /,
'Gelbsucht /14 jsg
хептен adj umg ganz und gar
хералдика / nur sg He'raldik / 17/sg
хербаризирам, -am (-ax) uv, v 1. (съби¬
рам) für das Her'barium 'sammeln
vf 2. (съхранявам) in 'einem Her'ba¬
rium 'aufbewahren vt <c>
хербари|й (-ят) m, -и pl Her'barium n 28
хербицид m, -и pl Herbi'zid n 20
хергеле n, -та pl 'Pferdeherde /16
херииг|а /, -и pl Zool 'Hering m 1 *
херкулес m, -и pl 'Herkules m
херкулесов adj her'kulisch
хермафродйт m, -и pl Hermaphro'dit
m 8, 'Zwitter m 4
хермелйн m, -и pl Zool Herme'lin n 20*
хермелннов adj Herme'lin-; ~ а кожа
Herme'linpelz m 1
херметйч|ен, -ни и. херметически adj
her'metisch
херни|я f -и pl Med Bruch m 2;
слабйнна « 'Leistenbruch <0 дискова
s 'Bandscheibenschaden m 5
херолд m, -и pl 'Herold m 1
херпес m, -и pl Med 'Bläschenausschlag
m 2, 'Herpes /
херувйм m, -и pl Rel 'Cherub /и, pl
-'binen
Херцеговина / Herzegowina / 16; f
Босна
херцо|г m, -зи pl 'Herzog m 2
херцогйи|я /, -и pl 'Herzogin /18
херцогски adj 'herzoglich
херцогствЮ n, -a pl 'Herzogtum n 22
хесап m, -и pl volkst 'Rechnung /17
хесапчи|я /, -и pl volkst 'Rechner m 4
хетер]а / -и pl He'täre /16
хетерогенен, -ни adj hetero'gen
хетман m, -и pl Hist 'Hetman m 1
хи Interj 1. (смях) hi 2. (отвращение)
pfui
xhät и. хиатус m, -и pl Ling Hi'atus m
хибрид m, -и pl Biol Hy'bride / 16
хибрид |ен, -ни adj hy'brid
хибридизация /, -и pl Biol Hybridi'sie-
rung/17
хигиена / nur sg Hygi'ene /16/sg
хнгиеи|ен, -ни adj hygi'enisch
хигиенизйр!ам, -am (-ax) uv, v hy¬
gi'enisch 'machen vt
хигиенйст m, -и pl 1. Hygi'enearzt m 2
2. (дежурен) Verantwortlicher ml*
für die 'Sauberkeit 3. (чиновник) Hy-
gi'enebeauftragter ш7+ '
хигиенич ен, -ни adj hygi'enisch
хигиенйчност / nur sg Hygi'ene /16/sg
хигромет|ър m, -ри pl Hygro'meter n 23
хигроскопйч|ен, -ни adj hygro'skopisch
хидр|а/, -и pl 1. Myth 'Hydra/15a auch
übertr 2. Zool 'Süßwasserpolyp m 8,
'Hydra
хидравлика / nur sg Tech Hy'draulik
/17/Jg
хидравличен, -ни adj hy'draulisch,
Hy'draulik-; ~ но задвижване hy-
'draulischer 'Antrieb m 1
хидравлйнески adj = хидравличен
хидрант m, -и pl Hy'drant m 8
хидрат m, -и pl Chem Hy'drat n 20
хидробиологйч|ен, -ни adj hydrobio'lo-
gisch
хидробиолбгия /nur sg Hydrobiolo'gie
/16a
хидровъз|ел m, -ли pl Netz n 20 'hy¬
drotechnischer 'Einrichtungen, 'Stau¬
werk n 20
хидрогеология /nur sg Hydrogeolo'gie
/16a
хидрография / nur sg Hydrogra'phie
/ 16a/5g
хидрографски adj hydro'graphisch
хидроелектростанци я /, -и pl u. хидро-
електроцентрал|а/, -и pl 'Wasserkraft¬
werk n 20
хндролйза / nur sg Hydro'lyse / 16
хндроло|г m, -зи pl Hydro'loge m 7
929
хипертрофия
хидрология / nur sg Hydrolo'gie /16a/sg
хидроложки adj hydrologisch
хидрометеорологичен, -ни adj hydro-
meteoro'logisch
хидромеханика / nur sg Hydromecha¬
nik/17
хндрооранжери|я /, -и pl 'Hydroge-
wächshaus n 22
хидроплан m, -и pl Flugw 'Wasserflug¬
zeug n 20
хядростатика/nur sg Hydro'statik/17
хидростатйч|ен, -ни adj hydrostatisch
хидротерапия / nur sg 'Wasserbehand¬
lung/17, Hydrothera'pie / 16a
хидротехника / nur sg Hydro'technik
/17
хидротехнически adj hydrotechnisch
хнен|а /, -и pl Zool Hy'äne / 16 auch
übertr
хйж|а / -и pl 1. (колиба) 'Hütte/16 2. (в
планината) 'Baude/16, 'Hütte, 'Her¬
berge /16
хикс (-ът) m, -ове pl Buchstabe X n
хилав adj 'schwächlich, 'kränklich O
много баби - ~ o дете übertr 'viele
'Köche ver'derben den Brei
хилавост/nur sg 'Schwäche/16, '-Krän¬
keln n 23
хйлк[а/ -и pl Sport 'Schläger m 4; « за
тенис 'Tennisschläger; x за тенис на
маса 'Tischtennisschläger; х за фе-
дербал 'Federballschläger
хйлус|ен, -ни adj Anat 'Chylus-; ~ ни
жлези 'Chylusdrüsen / 16/р/
хиляда/ -и pl 'Tausend п 20*; ~ и хора
'Tausende von 'Menschen
хиляда, хиляди пит 'tausend
хилядарк|а /, -и pl Tausend'lewanote
/16, 'Tausender т 4
хнляд|ен, -ни adj 1. 'tausendste; ~ ната
част der 'tausendste Teil т 1; ~ ният
посетител der 'tausendste Be'sucher
т 4 2. als Subst /: ~ на 'Tausendstel
n 23 O x народ od ~ но мнозин¬
ство 'tausendköpfige 'Menge /16; x
град Stadt / 14 mit 'Tausenden von
'Einwohnern
хйлядни[к /и, -ци pl Hist, Mil Kom-
59 Wtb. Bulg-Dt.
man'deur m 1 * von 'tausend Sol'daten
хилядогодйш[ен, -ни и. хилядолетен,
-ни adj 'tausendjährig
хилядолетн|е п, -я pl Jahrtausend п 20*
хиляд|я, -йш (-йх) V volkst viel Geld
ver'dienen < b >; да ~ йш! auf daß du
viel Geld ver'dienst!
хйл|я се, -иш се (-йх се) uv 'grinsen vr
<hb>
химер[а /, -и pl Schi'märe /16
хнмерен, -ни adj schi'märisch
химй|к m, -ци pl 'Chemiker m 4
химикал m, -и pl 'chemischer Stoff m 1;
pl Chemi'kalien pl
химнкалк|а /, -и pl Neol 'Kugelschreiber
m 4
химйчен, -ни adj = химически
химнческ|и adj 'chemisch, Che'mie-; ~ o
чйстене'chemische'Reinigung/17; x
влакна Che'miefasem pl O x молив
Ko'pierstift m 1, 'Tintenstift
химйчк|а / -и pl 'Chemikerin /18
химия / nur sg Che'mie / 16a/sg;
органйчна ~ or'ganische Che'mie;
неорганйчна ~ 'anorganische Che'mie
химкомбииат m, -и pl Che'miekombinat
n 20
химн (-ът) m, -и pl 'Hymne / 16;
държавен ~ 'Staatshymne; нацио¬
нален ~ Natio'nalhymne
хинин m nur sg Chi'nin n 20*
хинйнов adj Chi'nin- O ~ а кора 'Chi¬
narinde /16; ~ o дърво 'Chinabaum
m 2
хйнтерланд m nur sg Wirtsch ökonomi¬
sches 'Hinterland n lljsg
хипербол[а/, -и pl Lit, Math Hy'perbel-
/16
хиперболизация / nur sg Lit Hyperbo-
li'sierung/17
хнперболйч|ен, -ни adj hyper'bolisch
хиперболйчност / nur sg Hyper'boli-
sches n 26 +
хипертонйч|ен, -ни adj hypertonisch
хипертонйя / nur sg Hyperto'nie / 16a,
er'höhter 'Blutdruck m 1
хипертрофия / nur sg Hypertro'phie
/ 16a
хипноза
930
хипноз|а / -и pl Hyp'nose/16
хипнотизатор т, -и pl Hypnoti'seur
т 1*
хмпнотизаци|я/ -и pl Hypnoti'sierung
/17, Hyp'nose /16
хипнотизйр|ам, -аш (-ах) uv, v hyp¬
notisieren vt <d>
хипнотйз|ъм (-мът) m nur sg Hyp-
no'tismus m 11 /sg
хипнотйч|ен, -ни adj hyp'notisch
хиподром m, -и pl Sport 'Pferderenn¬
bahn /17
хипопотам m, -и pl Zool 'Flußpferd n 20;
дребен ~ 'Zwergflußpferd
хипотез|а/, -и pl Hypo'these / 16
хипотенуз|а/, -и pl Hypole'nuse / 16
хипотетйч|ен, -ни adj hypo'thetisch
хирур|г nt, -зи pl Chi'rurg m 8
хирургйч[ен, -ни и. хирургически adj
chirurgisch
хирурги|я / -и pl Chirur'gie / 16a
хистология/ nur sg Histolo'gie / 16a/sg
хитлерйз|ъм (-мът) m nur sg 'Hitlerfa¬
schismus m 11
хитрец nt, хитреци pl 'Schlaukopf m 2,
'Schlaumeier m 4
хитр|ея, -ееш (-ях) uv 1. (ставам хитър)
schlau 'werden vi <\%jsn> 2. (служа
си c хитрост) zur List 'greifen
<21 jhb>, sich 'einer List be'dienen
хитрин|а f -й pl 1. (качество) 'Schlau¬
heit / 17, 'Listigkeit / 17/sg 2. (акция)
List/17
хитрйц|а /, -и pl 'Schlaumeierin /18
хйтрост f, -и pl = хитрина
хитроум|ен, -ни adj 'pfiffig, schlau
хитрув|ам, -am (-ax) uv List 'anwenden
< 10a >
хитруван|е n, -ия pl 'Anwenden n 23
'einer List
хитруш|а/ -и pl 'Schlaumeier m 4
хнт|ър, -ри adj 1. (c лукавство) 'listig
2. (умен) volkst schlau, 'pfiffig
хнхйк ам, -am (-ax) mv 'kichern vi
<hb>
хихйкан|е n, -ия pl Ge'kicher n 23jsg,
'Kichern n 23/sg
хич adv 1. ganz und gar; това ~ не ми
харесва das ge'fällt mir ganz und gar
nicht 2. als Partikel (та, че) denn; ~
може ли да бъде ist denn das 'möglich;
~ бива ли? ge'hört sich denn das? O
~ ме няма fix und 'fertig sein vi < B >
XHuilen, -ни adj 1. Zool Raub-; - но
животно 'Raubtier « 20; - на птица
'Raubvogel m 5; ~ на риба 'Raubfisch
m 1 2. (човек, поглед) 'raubgierig
хищни|к m, -ци pl 1. 'Raubtier «20
2. übertr 'Räuber m 4
хйщнища /, -и pl 'Raubtier « 20
хйщнически adj 'räuberisch
хйщничеств|о n, -a pl 'Raubgier /16/sg
хйщност/nur sg 'Raubgier f\6/sg, Gier
хлабав adj 1. 'locker, schlaff 2. übertr
'nachlässig
хлабаво adv \. 'locker 2. übertr 'nach¬
lässig
хлабавост / nur sg 'Schlaffheit /17
хлад (-ът) m nur sg 'Kühle / 16/sg;
сядам на хлад; sich ins 'Kühle 'setzen
vr; от гората идва ~ vom Wald
kommt'Kühle; усещам ~ mir ist kühl
хлад|ен, -ни adj kühl auch übertr; s
разсъдък 'kühler Ver'sland m 1 jsg;
- на сметка 'kühle Berechnung/17;
ä гроб 'kühles Grab n 22 O ~ но
оръжие 'Hieb- und 'Stichwaffen/\6/pl
хладйл|ен, -ни adj Kühl-; « вагон
'Kühlwagen m 4; ~ ни инсталации
'Kühlanlagen / 16/pl; ~ на техника
'Kühltechnik /17
хладйлни|к m, -ци pl 1. (шкаф) 'Kühl¬
schrank m 2 2, (помещение) 'Kühl¬
raum m 2 3. (сграда) 'Kühlhaus n 22
хладина / nur sg 'Kühle / 16jsg auch
übertr O смразяваща ~ 'eisige 'Kälte
/16 /sg
хладн ея, -ееш (-ях) uv 1. kühl 'werden
vi < 18/sn >; времето ~ ee das 'Wetter
wird kühl; ~ ee ми mir wird kühl
2. (разхлаждам) 'kühlen vi <hb>
хладнина / nur sg = хладина
хладно adv kühl auch übertr
хладнокръвен, -ни adj 'kaltblütig
хладнокръвие n nur sg 'Kaltblütigkeit
fV/sg
931
хлуя
хладност / nur sg 'Kühle / 16jsg
хладовйна / nur sg = хладина
хладовйт adj volkst kühl, frisch
хлад|ък, -ки adj 'lauwarm
хлала|к m, -ци pl 'Bengel nt 4, 'Lause¬
junge m 1
хлап|ам, -aui (-ax) uv 'schlappen vi <hb>
хлапатар m, -и pl umg Latsch m 1
хлапацал|о n, -a pl umg 'Quatschkopf m 2
хлапашки adj 'jungenhaft
хлапе n, -та pl umg 'kleiner 'Bengel m 4
хлапетйя u. хлапетйи nur pl 1. 'Kinder n
2\/pl2. übertr iron 'Lausejungen m Ijpl
хласв|ам, -аш (-ax) uv; хласн|а, -еш
(-ax) v 1. (удрям) 'schlagen vt <4> 2.
(затварям) 'zuschlagen vt <4a/hb>
хласк|ам, -аш (-ax) uv 1. (удрям) 'schla¬
gen vt < 4 > 2. (затварям) 'zuschlagen
vt < 4a./hb >
хласна | хласвам
хлебар (-ят) m, -и pl 'Brotbäcker m 4
хлебарк|а /, -и pl 1. (продавачка) 'Brol-
verkäuferin /18 2. (жена на хлебар)
'Bäckersfrau /17 3. Zool 'Schabe /16
хлебарница /, -и pl Bäcke'rei /17
хлебарски adj Bäcke'rei-
хлеб|ек, -ни adj 1. (от odза хляб) Brot-;
зърнени ~ ни храни 'Brotgetreide
п 23; ~ но тесто 'Brotteig т 1 2.
(тестен) Teig-; ~ ни изделия 'Teigwa¬
ren / 16Ipl 3. (печен) Back-; ~ ни
изделия 'Backwaren 4. (житен) Ge'trei-
de-; ~ ни култури Getreidekulturen /
17/р/; ~ на кампания Ge'treidekam-
pagne/16
хлебец т nur sg ein 'bißchen Brot n 20
хлебобъркачк1а /, -и pl Tech 'Teigknet¬
maschine /16
хлебозавод m, -и pl 'Brotfabrik / 17,
'Großbäckerei /17
хлебокомбинат m, -и pl 'Backwaren¬
kombinat n 20
хлебопекар (-ят) m, -и pl 'Brotbäcker m 4
хлебопекарница / -и pl Bäcke'rei /17
хлебовечене n nur sg 'Brotbacken n 23/
sg; машинно ~ maschinelles 'Brot¬
backen
хлебопродавница/, -и pl 'Brotladen m 5
хлебопроизводство n nur sg 'Brotbäcke¬
rei /17
хлебород|ен, -ни adj 'fruchtbar
хлебоснабдяване n nur sg 'Brotversor¬
gung/ 17
хлебче n, -та pl 'kleines Brot n 20,
'Brötchen n 23
хлевоуст adj umg ge'schwätzig,
'schwatzhaft
хленч (-ът) m, -ове pl 'Flennen n 23/sg,
'Jammern n 23jsg
хленч|а, -иш (-йх) uv 'flennen vi <hb>,
'heulen vi <hb>, 'jammern vi <hb>
хленчеЦе n, -ия pl = хленч
хлйп|ам, -аш (-ax) uv 'schluchzen vi
<hb>
хлйпаЦе n, -ия pl 'Schluchzen n 23jsg,
Ge'schluchze n 23/sg
хлоЦам, -аш (-ax) uv 1. 'klappern vi
<hb> 2. (при затваряне) 'knallen vt,
'schlagen vi < 4 > 3. (чукам) 'klopfen
vi <hb> O - а му дъската bei ihm ist
'eine 'Schraube 'locker; нещо му ~ a er
hat 'einen 'Dachschaden
хлопатар m, -и pl 'Glocke / 16, 'Kuh¬
glocke
хлопв|ам, -аш (-ax) uv; хлопн|а, -еш
(-ах) V 1. (затварям се) 'klappen vi
<hb>, 'zuschlagen vi < 4 ajsn >; хлоп¬
на вратата die Tür 'klappte [schlug zu]
2. (затварям) 'zuschlagen vt < 4a >; тя
хлопна вратата sie schlug die Tür zu
хлор (-ът) m nur sg Chem Chlor n 20*
хлор|ен, -ни adj Chlor-; ~ на вар
'Chlorkalk m 1
хлорид m, -и pl Chem Chlo'rid n 20
хлороводород m nur sg Chlorwasser¬
stoff m 1
хлорофйл m nur sg Chloro'phyll n 20*
хлорофйл|ен, -ни adj Chloro'phyll-
хлороформ m nur sg Chloro'form n 20*
хлузв|ам, -аш (-ax) uv; хлузн|а, -еш
(-ах) V 'gleiten 'lassen vt < 3/hb >
хлузг|ам, -аш (-ax) uv 'gleiten 'lassen vt
<3/hb>; 'rutschen 'lassen
хлузна | хлузвам
хлу|я, -еш (-х) uv 1. (течност) 'laufen vi
< 9/sn >, 'fließen vi < 32/sn> 2. (въз¬
хлъзвам
932
дух) 'strömen vi <sn>
хлъзв|ам, -аш (-ах) uv; хлъзн|а, -еш
(-ах) у 'gleiten 'lassen vt <3/hb>,
'rutschen 'lassen; s ce 1. 'gleiten vi
<21 jsn> auch übertr, 'rutschen vi
<sn> 2. (подхлъзвам ce) 'ausrut¬
schen vi <z/sn>, 'ausgleiten vi
<21a/wt>
хлъзгав adj glatt, 'rutschig; (мокър)
'glitschig
хлъзгавияа / nur sg 'Glätte /16
хлъзг|ам, -аш (-ах) uv 'gleiten 'lassen
vt <3/hb>, 'rutschen 'lassen; ж ce
1. 'gleiten vi <21 jsn> auch übertr,
'rutschen vi <sn> 2. (подхлъзвам
ce) 'ausrutschen vi <a./sn>, 'ausgleiten
vi <21a lsn>
хлъзна t хлъзвам
хлътв|ам, -аш (-ах) uv; хлътн|а, -еш
(-ах) V1. (образувам дупка) 'einsinken
vi < 27a/sn >; почвата ~ а der 'Boden
sinkt ein 2. (снижавам ce) sich 'senken
vr; пътят хлътна der Weg 'senkte sich
3. (срутвам ce) zu'sammenfallen vi
< 3&/sn > 4. (очй, гърди, бузи) 'einfal¬
len vi <3ajsn> 5. (изчезвам) umg
ver'schwinden vi < 27bjsn > 6. (попа¬
дам в длъбнатина) ver'sinken vi
< llbjsn > 7. (в безизходно положе¬
ние) umg sich in die 'Nesseln 'setzen vr,
her'einfallen vi < 3ajsn> 8. (влюбвам
ce) umg sich ver'knallen vr < b >;
хлътнал си du bist ver'knalll
хлъцв|ам, -аш (-ах) uv; хлъцн|а, -еш
(-ах) vl.den'Schluckauf'haben <A>
2. (плача) 'schluchzen vi <hb> 3. (от
радост) 'jauchzen vi <hb> 4. (става,
кост) ver'renken vt < b >; хлъцна ми
се кръстът ich 'habe mir das Kreuz
ver'renkt
хляб (-ът) m, -ове pl 1. Brot n 20
2. (жито) Ge'treide n 23 O кисел ~
'Sauerteigbrot; има още много ~ да
ядеш du bist noch ganz grün 'hinter
den 'Ohren; насъщен ~ 'tägliches
Brot; оставам без залък ~ nicht
'einmal ein Stück Brot 'haben;
отнемам на някого - a jmdm. den
'Broterwerb 'nehmen < 16 >; уча се на
чужд ~ sich an 'fremder 'Leute Brot
ge'wohnen vr <b>; харчи се като
топъл ~ es geht wie'warme'Semmeln;
<*> а ми е ял er hat an 'meinem Tisch
ge'gessen
хм Int erj hm
хмел (-ът) m, -ове pl Bot 'Hopfen m 4
хмел|ен, -ни u. хмелов adj 'Hopfen-
хобот m, -и pl 'Rüssel m 4
хоб6т|ен, -ни adj 'Rüssel- O als Subst
~ ни Zool 'Rüsseltiere n 20
хоб6тнн|к m, -ци pl Zool 'Rüsselkäfer
m 4
хоботче n, -та pl I. Zool 'Rüssel m 4
2. (малък хобот) 'Rüsselchen n 23
ход (-ът) m, -ове pl 1. (вървене) Gang m
2, Lauf m2 2. (походка) Gang, Schritt
m 1 3. (развой) Ver'lauf 4. (постъпка)
Schritt 5. Schach Zug m 2 0 заден ~
'Rückwärtsgang; два часа - zwei
'Stunden Weg; подземен ~ 'unterirdi¬
scher Gang; в пълен ~ in 'vollem
'Gange; давам - на дело die Ver-
'handlung er'öflnen <b>; пускам в
~ in Be'trieb 'nehmen < 16 >
ходата|й (-ят) m, -и pl 'Fürsprecher m 4
ходатайств|о n, -a pl 'Fürsprache /16,
'Fürbitte /16
ходатайствув|ам, -аш (-ах) uv 'Für¬
sprache 'einlegen < а > (за [на] някого
für jmdn.)
ходене n nur sg 'Gehen n 23/sg auch
Sport, Gang m 2
ходж а m, -и pl Rel mohammedanischer
'Geistlicher m 7 +
ходило n, ходила pl 'Sohle /16
ходни|к m, -ци pl Gang m 2, 'Korridor
m 1*
ходом adj im Schritt; ~ марш! Mil im
'Gleichschritt - marsch!
ход|я, -иш (-йх) uv 1. 'gehen vi <13/
sn>; « на училище in die 'Schule
'gehen; » на лекции in die 'Vorlesun¬
gen 'gehen; « на работа zur 'Arbeit
'gehen; ж на баня 'baden 'gehen; ж
на гости zu Be'such 'gehen (y zu 3); ж
бос 'barfuß 'gehen;, ж насам-натам
933
хоров
auf und ab gehen; s c някого mit
jmdm. 'gehen; s по нужда 'austreten
'gehen 2. (в състояние съм) um'herlau-
fen vi <9alsn>, her'umlaufen W
<9a/sn>; x c угрйжено лице mit
besorgtem Ge'sicht um'herlaufen; «
дрипав zer'lumpt her'umlaufen 3. (в
социално положение съм) sein vi
<B>; « овчар 'Schäfer sein; x
вдовец 'Witwer sein 4. (разпростра¬
нявам се) volkst 'umgehen vi
< 13a/sn >; ~ и мълва ein Ge'rücht
geht um; болестта ~ и по хората die
'Krankheit geht 'unter den 'Menschen
um O <*> и ми се на кино ich 'würde
gern ins 'Kino 'gehen; « войник umg
'seinen Mili'tärdienst 'ableisten <a>;
s си 1. (вкъщи) nach 'Hause 'gehen
2. (на друго място) 'Weggehen vi
< l За/sn >, 'gehen
хойк|ам, -am (-ax) uv volkst her'umlun-
gern vi <&fhb>, sich her'umlreiben vr
<23a>
хок|ам, -am (*ax) uv 1. 'ausschimpfen vt
< a >, 'auszanken vt < a > 2. 'schimp¬
fen vi <hb>
хоканиц|а /, -и pl 'Schimpfen n 23/sg
хоке1ен, -йни adj 'Hockey-
хокейст m, -и pl 'Hockeyspieler m 4
хоке|Й (-ят) m nur sg 'Hockey n 24/sg; a
на лед 'Eishockey
хол (-ът) m, -овс pl Vesti'bül n 20*,
'Vorzimmer n 23
холан Partikel umg na 'also
холанд|ец m, -ци pl 'Holländer m 4
Холандия /'Holland n 20*, 'Niederlan¬
de pl*
холандски adj 'holländisch
холера f nur sg Med 'Cholera /
холер|ен, -ни adj Med 'Cholera-
холерй|к m, -ци pl Choleriker m 4
холерич ен, -ни adj cho'lerisch
холцфрай adj unv 'holzfrei
хомоген|ен, -ни adj homo'gen
хомосексуален, -ни adj homosexu'ell
хомосексуалист m> -и pl Homose-
xu'eller ml*
хомосексуална|ъм (-мът) m nur sg Ho-
mosexuali'tät /17
хомот m, -и pl Joch n 20 auch übertr
хонорар m, -и pl Hono'rar n 20*
хонорув|ам, -am (-ax) uv hono'rieren vt
<d>
хоноруван adj 1. honoriert 2. (служеб¬
но положение) Hono'rar-; ~ профе¬
сор Honorarprofessor m 9 a; ~
доцент Hono'rardozent m 8 O ~
преподавател 'Lehrbeauftragterml*
хоп Interj hopp
хоп-троп Interj 'hoppla
хор (-ът) m, -ове pl Mus Chor m 1 * od
2*; в ~ im Chor
xöpa nur pl 'Menschen m 8Ipl, 'Leute pl
<5 компетентни - 'Fachleute; тук
сме свои ~ wir sind 'unter uns; те ca
~ на някого sie sind jmds. 'Leute;
струпване на - 'Menschenauflauf
m2; ~ на науката'Geistesschaffender
m 1* Ipl; ~ на изкуството 'Künstler
m 4/pl; за пред ~ та съм sich 'sehen
'lassen 'können vi <36/hb>; като
~ та wie es sich ge'hort; средна ръка
~ 'kleine 'Leute; разнасям нещо
между ~та etw. 'unter die 'Leute
'bringen < 24 >; влизам в устата на
~ та ins Ge'rede 'kommen vi < 33/sn >
хорал m, -и pl Mus Cho'ral m 2*
хорд|а / -и pl Geom 'Sehne /16
хореограф m, -и pl Choreo'graph m 8
хореографйч|ен, -ни adj choreogra¬
phisch
хореография / nur sg Choreogra'phie
/16a
хореографски adj choreo'graphisch;
~ o училище Ballettschule /16
хоризонт m, -и pl Hori'zont m 1 auch
übertr
хоризонтал m, -и pl Horizon'tale / 16
хоризонтален, -ни adj horizon'tai
хорист m, -и pl 'Chorsänger m 4, 'Chor¬
mitglied n 21
хбрица nur pl 'Leutchen pl
хорйщ|е n, -a pl 'Reigentanzplatz m 2
хормон m, -и pl Hor'mon n 20*
xoplo n, -ä pl 'Reigen m 4, Cho'ro m
хоров adj Chor-; * o пеене 'Chorgesang
хоровод
934
т 2; - състав 'Chorensemble п 24
хоровбд т, -и pl 'Reigentanz т 2
хоровод |ен, -ни adj Mus Tanz-
хоровод ец т, -ци pl 'Vortänzer т 4
beim 'Reigen [Cho'ro]
хороиграч т, -и pl 'guter 'Reigentänzer
m 4 [Cho'rotänzer]
хоросан m nur sg 'Mörtel m 4
хоросанов adj 'Mörtel-
хороскоп m, -и pl Horo'skop n 20*
хорски adj der 'Menschen, der 'Leute;
~ те очй die 'Augen pl der 'Menschen;
не ме интересуват ~ те приказки was
'kümmert mich das Ge'rede der 'Leute;
«»те работи die 'Angelegenheiten pl
'anderer 'Leute
хортензн|я / -и pl Bot Hor'tensie /16
хортув|ам, -am (-ax) uv volkst 'reden vi
<hb>
хоругв|а / -и pl Rel 'Kirchenfahne /16
хоспмтйр|ам, -am (-ax) uv hospi'tieren vi
< d jhb >
хотел m, -и pl Ho'tel n 24
хотелиер m, -и pl Hote'lier m 6
хотелиерски adj Hotelier- [..'je:]
хотелск|и adj Ho'tel-; ~ а стая
Ho'telzimmer n 23
xoxoT m nur sg 'dröhnendes 'Lachen
n 23/sg
храбрец ms храбреци pl Tapferer m 7+,
'Kühner m 7+
храброст / nur sg 'Tapferkeit f П/sg;
орден за - 'Tapferkeitsorden m 4
храб|ър, -ри adj 'tapfer
хралул|а/, -и pl 'Baumhöhle/16; öbertr
'Höhle
хралупест adj hohl, 'ausgehöhlt
храм (-ът) m, -ове pl 1. 'Tempel m 4 auch
übertr 2. (черква) 'Kirche /16
хран|а/ -й pl 1. (за хора) 'Essen n 23 2.
(за животни) 'Futter n 23/sg 3. (изоб¬
що) 'Nahrung / 11/sg 4. (зърнени
произведения) Ge'treide n 23; зър¬
нени ~ й Ge'treide 5. (ястие) 'Speise
/16 6. (нещо за ядене) etw. zum
'Essen; вземете си я за екскурзията
nehmt euch für die Exkursi'on etw.
zum 'Essen mit
хранен adj 1. er'nährt 2. (охранен) volkst
gut ge'nährt
хранене n nur sg 1. Biol Er'nährung/17;
изкуствено - 'künstliche Er'nährung;
научно «» 'wissenschaftliche Er'näh¬
rung 2. (животни) 'Fütterung / 17
3. (xöpa) Kosl f/sg; диетично - Di'ät-
kost O обществено ~ a) Gemein¬
schaftsverpflegung /17 b) (в ресто¬
ранти) Gaslrono'mie /16 a
храиеин|к m, -ци pl 'Pflegesohn m 2
хранениче n, -та pl 'Pflegekind л 21
храннлищ1е n, -a pl 1. 'Aufbewah¬
rungsort m 1 2. (склад) 'Speicher m 4,
'Lagerraum m 2
храннлк[а /, -и pl 'Futterkrippe / 16,
'Futterstelle /16
хранйтел (-ят) m, -и pl Be'wahrer m 4,
Be'schützer m 4
хранител ен, -ни adj 1. 'nahrhaft; мля¬
кото е много «• но die Milch ist sehr
'nahrhaft 2. 'Nahrungsmittel-; ~ на
промйшленост 'Nahrungsmittelindu¬
strie /16а; ~ но-вкусова промйш¬
леност 'Nahrungs- und Genußmittel¬
industrie; «»ни припаси 'Nahrungs¬
mittelvorräte m 2/pl, 'Lebensmittelvor¬
räte O -»ни продукти 'Lebensmittel
n 23/pl, 'Nahrungsmittel; «»на среда
'Nährboden m 5; «»ни вещества
'Nährstoffe m I /pl
хранйтелност / nur sg 'Nährwert m 1,
'Nahrhaftigkeit / ll/sg
хранопровод m, -и pl Anat 'Speiseröhre
/16
хранопроводен, -ни adj 'Speiseröhren-
храноемнлане n nur sg Ver'dauung
fH/sg
храносмилателен, -ни adj Ver'dau-
ungs-
хрантут1я, -иш (-йх) uv umg hätscheln
vt, 'füttern vt
хран|я, -иш (-йх) uv 1. (издържам)
er'nähren vt < b > auch Biol; я се¬
мейството си 'seine Fa'milie er'näh¬
ren; я изкуствено 'künstlich er'näh¬
ren 2. (слагам в устата) 'füttern vt 3.
(давам храна на хора) zu 'essen 'geben
935
хруптя
vt < 15 > 4. (давам храна на
животни) zu 'fressen 'geben, 'füttern,
'Futter 'geben 5. (питая) 'hegen vf; ж
желание 'einen Wunsch 'hegen; s ce
1. Biol sich er'nähren vr 2. (за хора)
'essen vr, vi < 15/hb > 3. (за животни)
'fressen vt < 15 > 4. (издържам ce)
sich er'nähren, 'seinen 'Unterhalt
ver'dienen < b > O ж змия в пазвата
си 'eine 'Schlange am 'Busen 'nähren
храсв|ам, -аш (-ax) uv; храсн|а, -еш
(-äx) v mit 'Krachen 'schlagen vr <4>
храск|ам, -аш (-ax) uv mit 'Krachen
'schlagen vr <4>
храст (-ът) m, -и od -e pl Busch m 2,
Strauch m 3; розов ~ 'Rosenstrauch;
хвойнов ~ Wa'cholderbusch
храстала|к m, -ци pl Ge'büsch n 20,
Ge'sträuch n 20
храстов adj Strauch-
храстовйд|ен, -ни adj 'strauchförmig
храч|а, -иш (-йх) uv 'ausspucken vi
<a/hb>-, 'spucken vr <a>; ж кръв
Blut 'spucken
храчк!а /, -и pl 'Spucke / 16jsg\ Med
'Auswurf m 2
хребет m, -и pl Kamm m 2, Ge'birgs-
kamm
хрема f nur sg 'Schnupfen m 4
хремав adj ver'schnupft; ~ съм ich
'habe 'Schnupfen
хризанг6м|а/, -иpl Bot Chrysan'theme/16
хриле nur pl 'Kiemen / 16/p/
хрип (-ът) m, -ове pl 'Röcheln n 23/sg
хрйпав adj 'röchelnd
хрипкав adj 'heiser
хрйпкавост / nur sg 'Heiserkeit / П/sg
хриплив adj 'heiser
хриплйвост f nur sg = хрйпкавост
хрйсим adj bescheiden, sanft
хрйсимост / nur sg Bescheidenheit
f 17/jg; 'Sanftmut f Ml sg
хрисовул m, -и pl Hist 'Zarenurkunde
/16 mit 'Goldsiegel
християн|ин m, -и pl Christ m 8
християнски adj 'christlich
християнство n nur sg 'Christentum
n 22/sg
Христов adj Rel 'Christus- O Рождес¬
тво - o 'Christi Ge'burt / 17, 'Weih¬
nachten n od pl
христолюбйв adj Rel fromm, 'gottes-
fürchtig
христоматия /, -и pl Chresloma'thie
/16 a, 'Lesebuch n 22
(хром (-ът) m nur sg Chem Chrom n 20*
zxpoM adj lahm
хроматйз|ъм (-мът) m nur sg Mus, Phys
Chro'malik f 17
хромел m, -и pl 'Mahlstein m 1
хромйр|ам, -аш (-ax) uv, v ver'chromen
vr <b>
хромов adj Chrom-
хроник|а/, -крИ. Lit, Hist 'Chronik/17
2. (новини) 'Tageschronik
хроникал|ен, -ни adj chronistisch
хроникнр|ам, -аш (-ax) uv be'richten vr
<b>
хроникьор m, -и pl и. хронист m, -и pl
Chro'nist m 8
хронйч|ен, -ни u. хронйчески adj 'chro¬
nisch
хронологйч|еи, -ни adj chronologisch; в
ж ред in chrono’logischer 'Reihenfol¬
ge
хронологически adj = хронологичен
хронологи|я /, -и pl Chronolo'gie /16 а
хроиомет|ър m, -ри pl Chrono'meter
n 23, Chrono'meteruhr /17
хрум|ва ми (-ва ми) uv; хрумн|е ми (-на
ми) vnur 3. Pers 'einfallen vr < За/зи >;
нещо ми хрумна mir ist etw. 'eingefal¬
len O ж една идея [мйсъл] mir
kommt 'eine I'dee [ein Ge'danke]
хрумвай|e n, -ия pl 'Einfall m 2
хрумне ми t хрумва ми
хруп|ам, -аш (-ах) uv 'knabbern vt, vi
<hb>
хрупв|ам, -аш (-ax) uv; хрупн|а, -еш
(-ах) V 'knabbern vt, vi <hb>
хрупкав adj 1. (ядене) 'knusprig
2. (сняг) 'knirschend
хрупк|ам, -аш (-ax) uv 'knabbern vt, vi
<hb>
хрупна T хрупвам
хруптя, -йш (-ях) uv 1. (животни) 'kau-
хрусвам
936
en v/, 'mahlen vt 2. (сняг) 'knirschen vi
<hb>
хрусв|ам, -аш (-ах) uv; хрусн|а, -еш
(-ах) V 1. 'kauen vt, zer'bcißen vt
< 21 b > 2. (хрущя) 'knirschen vi
<hb>
хруск|ам, -аш (-ах) uv 1. (дъвча) 'kauen
vt, zer'beißen vt <21b> 2. (хрущя)
'knirschen vi <hb>
хрусна t хрусвам
хрущ|я, -йш (-ях) uv 'knirschen vi
<hb>
хрущял m, -иplAnat 'Knorpel m4; *>и
на носа 'Nasenknorpel
хрущял|ен, -ни adj 'Knorpel-
хрът (-ът) т, -ове pl 'Windhund т 1
хрътк|а / -и pl 'Windhündin / 18
хрян (-ът) т nur sg 'Meerrettich т 1
хрянов adj 'Meerrettich-
хряс Interj krach
хрясв[ам, -аш (-ах) uv; хрясн[а, -еш
(-ах) V = храсвам
хряскам, -аш (-ах) uv = храскам
ху Interj I. (пъдене) marsch 2. (недо¬
волство) ach je
хубав adj 1. schön; ~ o време 'schönes
'Wetter n 23; ~ и дрехи 'schöne 'Klei¬
der n 21 jpl; ~ а кола 'schöner 'Wagen
m 4; ~ обичай 'schöne 'Sitte /16; ~
език'schöne'Sprache/16; ~a страна
'schönes Land n 22 2. (добър) gut; ~ o
вино 'guter Wein m 1; ~ o ядене 'gutes
'Essen «23; ~и съвети 'gute 'Rat¬
schläge m 2jpl 3. (за външен вид)
schön, hübsch; ~ o момиче 'schönes
['hübsches] 'Mädchen и 23; ~ а рокля
'schönes ['hübsches] Kleid «210 всич¬
ко ~ o! 'alles 'Gute!; по-хубаво я
остави тази работа laß die 'Sache
'besser sein; - а работа! da 'haben wir
die Be'scherung!; и таз ~ a! das ist ein
Ding!; наяждам се ~o sich 'richtig
satt 'essen vr < 15 >; не е на - o das
ver'heißt nichts 'Gutes
хубавата adv volkst ganz schön
хубавелк|а/, -и pl volkst 'hübsches Ding
« 20
хубав|ец m, -цй pl 1. 'hübscher Mann
m 3 2. (хубостник) 'Taugenichts m 1
хубав|ен, -ееш (-ях) uv 1. (ставам по-
хубав) 'schöner 'werden vi < 18jsn>,
(момйче) 'hübscher 'werden 2. (разху¬
бавявам) verschönern vt < b > 3. («
ce) in 'Schönheit 'strahlen vi<hb>; s
ce in 'Schönheit 'strahlen; (момйче)
hübsch 'aussehen vi <19ajhb>
хубавина / ииг sg volkst - хубост
хубавйц|а /, -и pl 'Schönheit /17, 'hüb¬
sche Frau /17, 'hübsches 'Mädchen
« 23
хубавичко adv schön, gut
хубавич|ък, -ки adj и. хубавкн adj nur pl
hübsch
хубаво adv 1. schön; свйря ~ schön
'spielen vi <hb> 2. (добре) gut;
работя - gut'arbeiten vi <hb>; най-
~ ще бъде es wird am 'besten sein
3. (доста) ganz schön; напйвам ce
~ sich ganz schön be'trinken vr
<27b>
хубост /, -и pl 'Schönheit/17; ~ ите
на природата Na'turschönheiten O
средна ~ 'leidlich, 'mittelmäßig
хубостнй|к nt, -ци pl umg 'Tunichtgut
m 1
хубостнйц|а / -и pl umg 'Früchtchen
« 23
хугенот m, -и pl Hist Huge'notte m 7
художествен adj 1. 'künstlerisch; ~
вкус 'künstlerischer Ge'schmack m 2;
~ език 'künstlerische 'Sprache /16;
~ и качества 'künstlerische 'Eigen¬
schaften / 17 Ipl; - ръководйтел
'künstlerischer 'Leiter m 4; - o
оформление 'künstlerische Ge¬
staltung/ 17 2. Kunst-; ~ а изложба
'Kunstausstellung /17; ~ а критика
'Kunstkritik /17; - o произведение
'Kunstwerk «20; ~ и изделия 'Kunst¬
gegenstände m 2Ipl; ~ o творчество
'Kunstschaffen n 23/sg O - а лите¬
ратура 'schöngeistige Litera'tur / 17
художественост /nur sg 'künstlerischer
Cha'rakter m
худ6жеств[о «, -a pl Kunst /14
художнн|к m, -ци pl 1. 'Künstler m 4
937
хър-мър
2. (живопйсец) 'Maler т 4
художнически adj 'Künstler-
художнячк|а /, -и pl 1. 'Künstlerin/18
2. (живописец) 'Malerin /18
ху[й (-ят) т, -еве od -йове pl vulg
'männliches Glied п 21
хук|ам, -аш (-ах) uv 1. hu 'rufen vi
<39/hb> 2. (духам) 'hauchen vi
<hb>
хукв|ам, -аш (-ах) uv; хукн|а, -еш (-ах) v
'laufen vi <9jsn>\ da'vonstürzen vi
< &/sn > O ä към него auf ihn 'zu¬
stürzen vi <&/sn>; * да бягам
'fluchtartig da'vonstürzen; къде си
хукнал? wo'hin so 'eilig?
хул|а /, -и pl 'Lästerung / 17, 'Schmä¬
hung/ 17, Verleumdung /17
хул[ен, -ни adj 'schmähend, verleumde¬
risch
хулен|е n, -ия pl 'Schmähung / 17,
Verleumdung /17
хулиган /и, -и pl 'Rowdy m 6, 'Halbstar¬
ker m 7 +
хулкганк|а/, -и pl 'Straßenmädchen n 23
хулигански adj 'rowdyhaft
хулиганство n, -a pl и. хулиганщин|а /,
-и pl 'Rowdytum n 22/sg
хулйтел (-ят) m, -и pl 'Lästerer m 4,
'Schmäher m 4
хулйтелски adj = хулен
хулни|к m, -ци pl - хулйтел
хул|я, -иш (-йх) uv 'schmähen vt,
verleumden vt <b>
хума / nur sg 'weißer Ton m 1
хуман|ен, -ни adj hu'man
хуманйз|ъм (-мът) m nur sg Humanis¬
mus m 11 /sg
хуманист nt, -и pl Huma'nist m 8
хуманнстйч|ен, -ни adj huma'nistisch
хуманнтар|ен, -ни adj humani'tär O
~ ни науки 'Geisteswissenschaften
/17 /pl
хуманност / nur sg Humani'tät /17/sg
хумест adj 'tonig
хумор m nur sg Hu'mor m 1*
хумореск а /, -и pl Humo'reske / 16
хуморйст nt, -и pl Humo'rist nt 8
хумористйч|еи, -ни и. хуморнстйчески
adj humo'ristisch
хумус nt nur sg 'Humus nt
хумус |ен, -ни adj 'Humus-
хунн nur pl Hist 'Hunnen m Ijpl
хурк|а /, -и pl 'Spinnrocken nt 4
хусар (-ят) nt, -и pl Hist Hu'sar nt 8
хъка-мъка Interj so recht und schlecht
хък|ам, -аш (-ах) uv ha 'rufen vi
< 39/hb >
хълбо|к m, -ци pl I. (човек) 'Hüfte/16
2. (животно) 'Lende /16
хълбоч|ен, -ни adj Hüft-
хълм (-ът) m, -ове od -и p! 'Hügel nt 4,
'Anhöhe /16
хълмест u. хълмист adj 'hügelig
хълмовйд|ен, -ни u. хълмообраз|сн,
-ни adj 'hügelförmig
хълт|ам, -аш (-ах) uv = хлътвам
хълц|ам, -аш (-ах) uv 1. (хлипам)
'schluchzen vi <hb> 2. den 'Schluck¬
auf ['Schlucken]'haben <A>
хълцан|е n, -ия pl 1. 'Schlucken nt 4/sg
2. (хлйпане) 'Schluchzen n 23/sg
хълцаниц|а/, -и pl 1. 'Schlucken m 4/sg
2. (хлйпане) Ge'schluchze n 20/sg
хълцук|ам, -аш (-ах) uv umg 1. den
'Schlucken 'haben <A> 2. (хлипам)
'schluchzen vi <hb>
хъм Interj hm
хърбел nt, -и pl Topf nt 2 mit 'abge¬
schlagenem Rand O присмял се ~ на
щърбел da'bei ist der 'eine 'einen
'Dreier und der 'andere drei 'Pfennige
wert
хърват|ин nt, -и pl Kro'ate m 7
хърватски adj kro'atisch
Хърватско n Kro'atien n 23
хързулв|ам, -аш (-ах) uv; хързулн|а,
-еш (-ах) V 1. (подхлъзвам) zum 'Rut¬
schen 'bringen vf <24> 2. umg
(измамвам) 'andrehen <a> (на
някого нещо jmdm. etw.)
хърк|ам, -аш (-ах) uv 1, (на сън)
'schnarchen vi <hb> 2. (издавам
хрипове) 'röcheln vi < hb >
хър-мър Interj Zank und Streit O йма
~ между тях 'zwischen 'ihnen stimmt
etw. nicht; без ~ 'ohne zu 'murren
хърсъз
938
хърсъз и. хърсъз!ин т, -и pl veralt
'Schamloser ml*
хъхр|я, -еш (-ах) uv 'röcheln vi <hb>
хъш (-ът) m, -ове pl bul'garischer revo-
lutio'närer Emi'grant m 8 vor der Be¬
freiung vom osmanischen Joch
Ц
цака f nur sg Kniff m 1, Dreh m 6 O
намирам му - та auf den 'richtigen
Dreh 'kommen vi <33jsn>; зная му
~ та 'wissen, wie ihm 'beizukommen
ist; хванах му «- та ich 'habe den Dreh
weg
цак|ам, -am (-ax) uv Kart 'stechen vt
< 16 >, Trumpf 'ausspielen < a >
цакв|ам, -am (-ax) uv; цакн|а, -еш (-ах)
v Kart 'stechen vt < 16 >, Trumpf'spie¬
len
цамбур Interj plumps, platsch
цамбурв|ам, -аш (-ax) uv; цамбурн|а,
-еш (-ах) V 1. (хвърлям) plumpsen
'lassen vt < 3/hb> 2. (хвърлям се)
'plumpsen vi <sn>
цамбуркам, -аш (-ax) uv 'plätschern vi
<hb>, 'plantschen vi <hb>; » ce
her'umplätschern vi <z.jhb>
цамбурна | цамбурвам
цап Interj klatsch
цап|ам, -аш (-ax) uv 1. (замърсявам)
be'schmutzen vt <b>, be'schmieren vt
<b> 2.übertriron(рисувам)'schmie¬
ren vt 3. umg (газя) 'planschen vt
<hb> 4. umg (пляскам) 'klatschen vi
<hb>
цапардосв|ам, -аш (-ax) uv; цапар-
дос|ам, -аш (-ах) v 'hauen vt (по auf 4,
в in 4)
цапв|ам, -аш (-ах) uv; цапн|а, -еш (-ах) v
1. (замърсявам) be'schmutzen vt
< b >, be'schmieren vt < b > 2. (цоп-
вам) 'plumpsen vi <sn> 3. (удрям)
'hauen vt (no auf 4, в in 4)
цапнат adj 'großmäulig; ~ съм в уста¬
та ein 'ungewaschenes Maul 'haben
< A >, ein 'Schandmaul 'haben
uanÖTffl, -иш (-йх) uv 1. (замърсявам)
umg 'schmutzig 'machen vt, her'um-
schmieren vi < z/hb > 2. (рисувам)
iron 'schmieren vt 3. (говоря) volkst
'quasseln vi <hb>, 'schwatzen vi
<hb>
цар (-ят) /и, -epl 1. Zar m 8 2. 'König m 1
auch übertr, Schach
царев adj 'Zaren-
uäpeemila / -и pl Bot Mais m I
царевнча|к m, -ци pl volkst 1. (нива)
'Maisfeld n 21 2. (слама)'Maisstroh
n 20/sg
царевич|ен, -ни adj Mais-
царевични|к m, -ци pl volkst 'Maisbrot
n 20
царедвор|ец m, -ци pl 'Höfling m 1*
царедворски adj 'Höflings-
цареубй еит, -йци pl 'Zarenmörder m 4
царйз|ъм (-мът) m nur sg Za'rismus
m 11 /sg
царйща/,-иpl\. 'Zarin/18 2.'Königin
/18 auch übertr 3. Schach 'Dame/16 O
а: на нощта Bot 'Königin der Nacht
царкйи|я /, -и pl volkst 'Zarentochter
/15, 'Königstochter
царск|и adj 1. 'Zaren-; ä двор 'Zaren¬
hof m 2; « дворец 'Zarenpalast m 2;
x трон 'Zarenthron m 1 2. des 'Zaren;
~ а заповед Be'fehl m 1 des 'Zaren;
~ а власт 'Herrschaft/17 des 'Zaren;
x довереник Ver'trauter des 'Zaren;
на ~ а служба съм im Dienst des
'Zaren 'stehen vi <l01/hb> 3. könig¬
lich; ~ oto семейство die 'königliche
Fa'milie /16; ~ а сватба 'königliche
'Hochzeit /17 4. (монархичен)
zaristisch; ~ а Русия das za'ristische
'Rußland 5. übertr (величествен) 'kö¬
niglich, 'herrlich O Негово ~ o
величество Hist 'Seine Maje'stät, der
Zar; Нейно ~ o величество Hist 'Ihre
Maje'stät, die 'Zarin
царствен adj 'königlich
царство n, царства pl 1. Pol 'Zarenreich
n 20, 'Königreich 2. übertr (мир)
939
ЦВЯТ
Reich; животинско - 'Tierreich; ~ то
на приказките das Reich der 'Märchen
царствув|ам, -аш (-ах) и. царув ам, -аш
(-ах) uv 'herrschen vi <hb> auch
übertr, re'gieren vt <d>
u&puiUHla /, -и pl volkst 1. 'Zarenreich
n 20, 'Königreich 2. (царска власт)
Staat m 9 3. (данък) 'Staatssteuer/16
цар|я, -йш (-ях) uv 'herrschen vi <hb>
цафйр|а / -и pl Schal'mei /17
цаца f nur sg Zool 'Sprotte / 16
цвекло n nur sg 'Rüben f 16/pl-, захарно
~ 'Zuckerrüben; кръмно - 'Futterrü¬
ben
цвеклов adj 'Rüben-; ~ и резанки 'Rü¬
benschnitzel n 23jpl
цвеклокомбанн nt, -и pl 'Rübenkombi¬
ne/ 16, 'Rübenvollerntemaschine /16
цвеклопроизводйтел (-ят) m, -и pl 'Rü¬
benproduzent m 8
цвеклопроизводнтел|ен, -ни adj 'Rü¬
benanbau-; ж край 'Rübenanbauge¬
biet n 20
цвеклопроизводство n nur sg 'Rübenan¬
bau nt 1, 'Rübenproduktion/17
цветар (-ят) m, -и pl 'Blumenverkäufer
m 4
цветарк|а /, -и pl 'Blumenverkäuferin
/ 18; (жена) 'Blumenfrau / 17;
(момиче) 'Blumenmädchen n 23
цветарки|к nt, -ци pl 1. 'Blumengarten
m 5 2. (етажерка) 'Blumenbrett n 21
цветарниц|а /, -ци pl 'Blumenladen m 5
цветарски adj 'Blumen-
цветарство n nur sg 1. (отглеждане)
'Blumenzucht /17 2. (продажба) 'Blu¬
menverkauf m 2
цвете n, цветя pl 'Blume / 16; гра¬
динско - 'Gartenblume; полско ~
'Feldblume O той не е ~ за мирйсане
er ist ein 'schönes 'Früchtchen; и там
не е ~ dort ist es auch nicht besonders;
положението му не е ~ 'seine 'Lage ist
nicht besonders [die 'beste]
цвет[ен, -ни adj 1. (за цвят) 'Blüten-;
~но венче 'Blütenkrone / 16; а
прашец 'Blutenstaub т 1 /sg; - на
чашка 'Blütenkelch ml; ~на пъпка
'Blutenknospe /16 2. (за цвете) 'Blu¬
men-; ~ на леха 'Blumenbeet п 20;
~но зеле 'Blumenkohl т I; ~на
украса 'Blumenschmuck т 1; - на
градйна 'Blumengarten 3. (обагрен)
bunt, 'farbig, Färb-, Bunt-; - ни дрехи
'bunte 'Kleider n 21 jpl\ ~ но стъкло
'farbiges Glas n 22; « молив 'Buntstift
nt 1; 'Farbstift; ж филм 'Farbfilm m 1;
-на слепота 'Farbenblindheit / 17;
- на металургия 'Buntmetallurgie
/16 а; ~ни метали 'Buntmetalle
п 20*jpl
цветист adj 'blumenreich auch übertr
Цветница / nur sg Rel Palm'sonntag
m 1*
цветнокбж adj 'farbig
цветущ adj 'blühend
цвик (-ът) m nur sg 'Molke /16
цвйлене n nur sg 'Wiehern n 23jsg,
Ge'wieher n 23/sg
цвйл|я, -иш (-йх) uv 'wiehern vi <hb>
цвък Interj platsch
цвък|ам, -аш (-ах) uv umg 1. (плювам)
durch die 'Zähne 'spucken vi < hb >
2. (птйца) 'Häufchen 'machen
цвъкв[ам, -аш (-ах) uv; цвъкн|а, -еш
(-ах) V 1. (плювам) kurz durch die
'Zähne 'spucken vi <hb> 2. (птйца)
ein 'Häufchen 'setzen
цвъркал |o n, -a pl 1. (играчка)
'Spritzspielzeug n 20 2. (дете) 'Heul¬
peter m 4
цвърк|ам, -аш (-ах) uv 1. (птйца) 'zwit¬
schern vi < hb > 2. (мйшка) 'piepsen vi
<hb> 3. (щурец) 'zirpen vi <hb>
цвъркв|ам, -аш (-ах) uv; цвъркн|а, -еш
(-ах) V1. (птйца) 'zwitschern vi <hb>
2. (мйшка) 'piepsen vi <hb> 3. (щу¬
рец) 'zirpen vi <hb>
цвъркот m nur sg Ge'zwitscher n 23 jsg-,
'Piepsen n 23; (на щурцй) Zirpen n 23
цвърт|я, -йш (-ях) uv = цвъркам
цвърч|а, -йш (-äx) uv = цвъркам
цвят (цветът) т, цветове pl 1. (на
растение) 'Blüte / 16 auch übertr,
ябълков - 'Apfelblüte; цветът на
нацията die 'Blüte der Nati'on 2. (баг-
цев
940
ра) 'Farbe/16; червен ~ 'rote 'Farbe;
цветовете на дъгата die 'Regenbogen¬
farben О изгубвам цвета на лицето
си bleich 'werden vi < 18/sn >;
променям цвета на лицето си die
Ge'sichtsfarbe 'wechseln
цев/, -и р! 1. (тръба) Rohr п 20, 'Röhre
/16 2. (на пушка, оръдие) Lauf m 2;
- на п^шка Ge'wehrlauf О суча ~ и
'aufspulen vr < а >, 'spulen vr
цев|ен, -ни adj Rohr-; (на пушка) Lauf-
цедйл|ен, -ни adj Seih-, Sieb-; 'Filter-
цеднлк|а / -и pl 1, Sieb n 20 2. (кърпа)
'Seihtuch n 20
цедйл|о n, -a pl volkst 1. (за носене)
'Tragtuch n 20 2. (кърпа за цедене)
'Seituch 3. (цедка) Sieb n 20
ц£дк|а /, -и pl Sieb n 20
цед|я, -йш (*йх) uv I. (течност) 'seihen vt
2. (сухо вещество) 'sieben vt auch
übertr\ * брашно Mehl 'sieben (през
нещо durch etw. 4); s кандидатите
'unter den Kandidaten [die Kandi¬
daten] 'sieben O я си думите sich
'jedes Wort 'abkaufen 'lassen vt
<3jhb>\ s ce 'sickern vi <sn>
цезур|а /, -и pl Zä'sur /17
цел /, -и pl I. Ziel n 20; преследвам
~ 'ein Ziel ver'folgen < b >; поставям
си за ~ sich ein Ziel 'setzen vr;
поставям си за - sich zum Ziel 'set¬
zen; мечтана - er'sehntes Ziel; имам
- ein Ziel 'haben <A>; имам за
~ zum Ziel 'haben; бия в - та das Ziel
'treffen < 16 > 2, Zweck nt 1; ~ та на
твоето посещение der Zweck 'deines
Be'suches; - та на тези мерки der
Zweck 'dieser 'Maßnahmen; c ~ zu
dem Zweck; c каква ~ е дошъл? zu
'welchem Zweck ist er ge'kommen?;
каква ~ се преследва c това? 'welches
Ziel ['welchen Zweck] ver'folgt man
da'mit? O имам задни ~ и 'Hinterge¬
danken 'haben; без ~ 'ziellos; улучвам
[попадам в] - та ins 'Schwarze 'tref¬
fen vi <l6jhb>; погрешавам ~та
da'neben 'treffen
целволе n, -та pl Text 'Zellwolle /16
целеб|ен, -ни adj 'heilend, 'heilkräftig,
Heil-; ä йзвор 'Heilquelle /16; ~ ни
бйлки 'Heilkräuter n 22/pl
целенасочен adj 'zielgerichtet, 'zielstre¬
big
целенасоченост / nur sg 'Zielgerichtet¬
heit / 17/jrg, 'Zielstrebigkeit /17jsg
целенйч|ък, -ки adj: цял* £ ganz, von
Kopf bis Fuß
целесъобраз|ен, -ни adj 'zweckmäßig
целесъобразност/nur sg 'Zweckmäßig¬
keit /1 Ijsg
целеустремен adj 'zielbewußt, 'zielstre¬
big
целеустременост fnursg 'Zielstrebigkeit
/17/sg
целина/nur sg Bot 'Sellerie m 6 odf\6z
целин|а/ -й pl 'Neuland n 22, 'Brach¬
land
целйтел|ен, -ни adj - целебен
целодневен, -ни adj 'ganztägig O -ни
детски ясли'Tageskrippe/16; »дет¬
ски дом 'Tageskindergarten т 5
целокуп|ен, -ни adj ge'samt
целокупност/nur sg Ge'samtheit/1 Ijsg
целомъдрен adj keusch
целомъдреност / nur sg и. целомъдрие
n nur sg 'Keuschheit /17fsg
целофан m nur sg Zello'phan n 20*
целофанен adj Zello'phan-; - а хартия
Zello'phanpapier n 20
целув]ам, -аш (-ах) uv; целун|а, -еш
(-ах) V 'küssen vt
целувк[а /, -и pl Kuß т 2
целулоза /nur sg Zellu'lose /16
целулоз|ен, -ни adj Zellu'lose-
целулойд m nur sg Zelluloid n 20
целуна | целувам
цел|я, -иш (-йх) му 1. (възнамерявам)
beabsichtigen vr <b>, 'abzielen vi
<zjhb> (нещо auf etw. 4) 2. (при¬
целвам ce) 'zielen vt <hb> (нещо auf
etw. 4); s ce 'zielen vi <hb> (в auf 4)
цел|я, -йш (-йх) uv volkst 'heilen vr
цен|а /, -kpl 1. (в пари) Preis m 1; единна
» 'Einheitspreis; увеличавам -йте
die 'Preise er'höhen < b >; намалявам
- йте die 'Preise 'senken; продавам на
941
цепвам
изгодна ж für 'einen 'günstigen Preis
verkaufen vt <b>; на костуема ж
zum 'Selbstkostenpreis; реформа на
- йте 'Preisreform /17; на всяка ж
um 'jeden Preis 2. (стойност) Wert m 1;
това има голяма ж за мене das hat
'großen Wert für mich; знам му ~ ата
ich 'kenne 'seinen Wert O това ж
няма das ist nicht mit Geld zu
be'zahlen; c - ата на живота си 'unter
'Einsatz 'seines 'Lebens
цен|ен, -ни adj 1. (скъп) 'kostbar 2. (c
висока стойност) 'wertvoll auch
übertr; % човек 'wertvoller Mensch
m 8; ж съвет 'wertvoller Rat m 1 O
"» ни книжа 'Wertpapiere n 20//?/; ~ ни
неша [вещи] 'Wertsachen /16//?/
ценз (-ът) т nur sg 1. 'Einstellungsbedin¬
gung / 17, Qualifikation /17 2. Pol
'Zensus m O образователен ~ 'bil¬
dungsmäßige Voraussetzungen/17//?/;
служебен - 'notwendige 'Dienstjahre
n 20/pl
цензор m, -и pl 'Zensor m 9 a, Zen-
'surbeamter m 4
цензур|а m, -и pl Pol Zen'sur / 17
цензур1ен, -ни adj Zen'sur-
цензурйр|ам, -аш (-ах) uv Pol zen'sieren
vr <d>
ценител (-ят) m, -и pl 'Kenner m 4
ценност /, -и pl 1. (стойност) Werl m 1;
духовни ~ и 'geistige 'Werte m \jpl
2. (ценен предмет) 'Kostbarkeit /17;
превръщам се в - zur 'Kostbarkeit
'werden vr < 18/sn> O това не пред¬
ставлява ~ das hat 'keinen Wert
ценов adj Preis-; ~ а политика 'Preispo¬
litik /17
ценообразуване n nur sg Wirt sch 'Preis¬
bildung/ 17
ценоразпис m, -и pl 'Preisliste /16
цент (-ът) m, -ове pl Fin Cent m 1 *
центнер m, -и pl 'Doppelzentner m 4,
'Dezitonne /16
централ|а /, -и pl Zen'trale / 16;
телефонна ж Telefonzentrale
централ|ен, -ни adj zen'tral, Zen'tral-;
~ на част на града zentraler Teil m 1
der Stadt; - на задача zen'trale 'Auf¬
gabe/ 16; ж институт Zen'tralinstitut
n 20; ~ на гара Zen'tralbahnhof m 2;
ж комитет Zen'tralkomitee n 24;
~ на фигура 'Zentralgestalt / 17
централизация / nur sg Zentralisati'on
/П ,
централизирам, -аш (-ах) uv, v zentra¬
lisieren vt <d>
централйз|ъм (-мът) m nur sg Zent¬
ralismus m 11 /sg
цеитралистич|ен, -ни adj zentra'listisch
центрир ам, -аш (-ах) uv, v zen'trieren vt
<d>
центробеж|ен, -ни adj zentrifu'gal; ~ на
сила Zentrifugalkraft /14
цеитров|ам, -аш (-ах) uv, v = цен¬
трирам
центростремнтел|ен, -ни adj zen-
tripe'tal; - на сйла Zentripe'talkraft
/14
центроф>т|а / -и pl 1. Zentrifuge/16
2. Hausw 'Wäscheschleuder /16
центрофугален, -ни adj = центро¬
бежен
центрофуж|ен, -ни adj zentrifu'giert
цент|ър т, -рове pl 1. Math 'Mit¬
telpunkt т 1 auch übertr, ж на
окръжност 'Mittelpunkt 'eines 'Krei¬
ses; стоя в - ъра на вниманието im
'Mittelpunkt der 'Aufmerksamkeit
'stehen vi <10,/A/>>; в ~ ъра на
произведението im 'Mittelpunkt des
'Werkes 2. 'Zentrum n 28; ж на града
'Stadtzentrum, 'Zentrum der Stadt; ж
на културата 'Zentrum der Kul'tur;
културен ж Kul'lurzentrum; сто¬
пански ж 'wirtschaftliches 'Zentrum;
ж на равновесието Anat 'Gleichge¬
wichtszentrum O ж на тежестта
'Schwerpunkt m 1; ж-нападател
Sport 'Mittelstürmer m 4
цен я -йш (-йх) uv 'schätzen vt
ценяв|ам, -аш (-ах) uv; цен| я, -йш (-йх) v
volkst 'dingen vt; % се sich ver'dingen
vr <b> (някакъв als /)
цепвам, -аш (-ах) uv; цепн|а, -еш (-ах) v
1. (дърва) 'spalten vt 2. (плодове)
цепелин
942
zerschneiden vt < 21 b, d — tt > 3. (плат)
zer'reißen vt <21 > auch übertr 4.
(земята) 'furchen vt
цепелин m, -и pl 'Zeppelin m 1 *, 'Luft¬
schiff n 20
целен |ея, -ееш (-ях) uv er'starren vi
<b/sn>, star 'werden vi <18jsn>
цепениц|а/, -и pl 1. 'Holzscheit n 20
2. (палка) 'Knüppel m 4
цепк|а / -и pl 1. (скъсано) Riß m 1
2. (шлиц) Schlitz m 1 3. (пукнатина)
Spalt m 1
цепна f цепвам
цепнатин а / -й pl 1. Spalt m 1, 'Ritze
/16 2. (в дреха) Schlitz m 1, Riß m 1
цеп|я, -иш (-йх) uv 1. (дърва) 'spalten vt
auch übertr, x организация 'eine
Organisation 'spalten 2. (плодове)
zer'schneiden vt <21b> auch übertr;
грозен вик - й въздуха ein 'schreckli¬
cher Schrei zer'schnitt die Luft 3.
(плат) zer'reißen vt < 21 b > 4. (зе¬
мята) 'furchen vt O не му x басма
nicht viel 'Umstände mit ihm 'machen;
x косъма на две 'jeden 'Pfennig
'dreimal her'umdrehen vt <a>; *
вълните die 'Wellen durch'pflügen
<b>; s се 1. (дървен материал)
sich leicht 'spalten 'lassen vt < 2/hb >
2. (напуквам се) 'rissig 'werden vi
< lS/sn>
цер (-ът) m, -ове pl Bot 'Zerreiche /16
цербер m, -и pl Myth 'Zerberus m auch
übertr
церемониал m, -и pl Zeremoniell n 20*
церемониал ен, -ни adj 'feierlich O x
марш Pa'rademarsch m 2
церемони|я f, -и pl Zeremo'nie /16 a O
без ~ и 'ohne viel 'Umstände
церемон)я се, -йш се (-йх се) uv umg iron
'Umstände 'machen; без да се
церемоня много 'ohne viel 'Umstände
zu 'machen (c някого mit jmdm.)
цер|я, -йш (-йх) uv umg 'heilen vt, 'aus¬
kurieren vt <e> auch übertr
цех (-ът) m, -ове pl 1. Hist Zunft/14 2. (в
завод) 'Werksabteilung/17, Werk n 20
цехов adj 1. Hist Zunft- 2. (в завод)
Werk-, Ab'teilungs-
цеце n nur sg: мухата ~ 'Tsetsefliege/16
циан m nur sg Chem Zy'an n 20*
цианкалий m nur sg Chem Zyan'kali n 23
цнб|1>р, -ри adj volkst klar, rein
цивйл|еи, -ни adj 1. zi'vil, Zivil-; ~ ни
дрехи zi'vile 'Kleidung / 17, Zivil¬
kleidung; - но лице Zivilperson /17;
~ но население Zivilbevölkerung/17
2. als Subst m Zi'vilperson O ходя x
in Zi'vil 'gehen vi <13fsn>\ x
агент Geheimagent m 8, Geheimpoli¬
zist m 8
цивилизатор m, -и pl Zivili'sator m 9a
auch iron
цивилнзаторскн adj zivilisa'torisch
цивнлизаци|я /, -и pl Zivilisation /17
цивилизов|ам, -аш (-ах) и. цнви-
лнзув ам, -аш (-ах) uv, v zivilisieren vt
<d>
цивилно adv zi'vil; облечен - in
Zivilkleidung
цйвк|а / -и pl volksl 1. (за пйене)
'Mundstück n 20 2. (сопол) Rotz m 1;
текат му ~ ите ihm läuft die 'Nase
3. (висулка) 'Eiszapfen m 4
цйвр|я, -иш (*йх) uv umg 'heulen vi
<hb>, 'flennen vi <hb>
цнган|ин m, -и pl Zigeuner m 4
цигани |я / -и pl umg Knause'rei /17
цйганк|а /, -и pl Zigeunerin /18
циганск|и adj Zi'geuner-, zigeunerisch;
x катун Zigeunerlager n 23; x езйк
Zigeunersprache /16; ~ а махала
Zi'geunerviertel n 23 O ~ o лято
Alt'weibersommer m 4
циганче n, -та pl Zi'geunerkind n 21
цигаи|я се, -йш се (-йх се) uv umg
'knausern vi <hb>
цигар|а /, -и pl ZigaTette/ 16
цигаре n, -та pl Zigarettenspitze /16
цигарен adj Ziga'retten-
цигарлъ|к m, -ци pl = цигаре
цйгл|а /, -и pl 'Dachziegel m 4
циглар (-ят) m, -и pl 'Ziegelbrenner m 4
цигулар (-ят) m, -и pl 'Geiger m 4,
Violi'nist m 8
цигулари|a / -и pl 'Geigerin /18, Vio-
943
цифра
li'nistin /18
цнгулк|а/, -и pl 'Geige /16, Vio'line
/ 16; концерт за ж Violinkonzert
п 20; концерт за ж и оркестър Коп-
'zerl für Vio'line und Or'chester
цнгулков adj 'Geigen-, Vio'lin-; ~
концерт Violinkonzert n 20
цйкл|а/, -и pl Tech 'Ziehklinge /16
циклам|а f -и pl Bot 'Alpenveilchen n 23
цикламен adj zy'klamfarben, 'rotviolett
циклйч|ен, -ни adj 'zyklisch; ~ на криза
Politök 'zyklische 'Krise /16
цикличност /nur sg Zyklizität /17
циклон m, -и pl 1. (тропически вятър)
Zy'klon m 1 *, 'Wirbelsturm m 2, 'Hur¬
rikan m 1 2. (област c ниско
атмосферно налягане) 'Tiefdruckge¬
biet n 20
циклостил m, -и pl Vervielfältigungs¬
apparat m 1
циклотрон m, -и pl Phys Zyklotron n 20
цйкл|я, -иш (-йх) му 'abziehen vt < 32a,
h - g>
цйк|ъл m, -ли pl 'Zyklus m 11
цилиндрйч]ен, -ни adj zylindrisch
цилиндров adj Zy'linder-
цилйнд|ър m, -ри pl Zy'linder m 4
цимбал m, -и pl Mus 'Cymbal n 20* od24
цимент m nur sg Ze'ment m 1
цимент |ен, -ни adj Ze'ment-; ж под
Ze'mentfußboden m 5; ж завод Ze-
'mentfabrik /17
циментйрам, -am (-ax) uv, v ze¬
mentieren vt <d>
циментов adj = циментен
циниз ъм (-мът) m, -ми pl 1. Zy'nismus m
11 2. (неприлична приказка) 'Zote/16;
говоря ~ ми 'Zoten er'zählen < b>
цини к m, -ци pl 1. 'Zyniker m 4
2. (неприличен човек) 'Zotenreißer m 4
цннйч|ен, -ни adj 1. 'zynisch 2. (непри¬
личен) 'schmutzig, 'unanständig; ~ ни
вицове 'unanständige 'Witze m 1 Ipl,
'Zoten f\6/pl
цинк (-ът) m nur sg Chem Zink n 20
цйнкваяс m nur sg Chem 'Zinkweiß n
цинков adj Zink-
цинкография / nur sg Buchw Chemi-
gra'phie / 16a, Zinkogra'phie / 16a
цинобър m nur sg 1. Min Zin'nober m 4
2. (боя) Zin'noberrot n 23
цйнцар!ин m, -и pl 1. Aro'mune m 7,
Zin'zare ml 2. übertr 'Geizhals m 2
ционйз|ъм (-мът) m nur sg Zio'nismus
m 11 /sg
ционйст m, -и pl Zio'nist m 8
цип (-ът) m, -ове pl 'Reißverschluß m 2
цнп|а/ -и pl Anat 'Häutchen n 23, Haut
/ 14; мозъчна ж 'Hirnhaut; плава¬
телна ж 'Schwimmhaut; рогова ж
'Hornhaut; слизеста ж 'Schleimhaut
цйпест adj 'häutig
цнре|й т, -и pl Med Ge'schwür п 20,
Fu'runkel т 4
цирк (-ът) т, -ове pl 'Zirkus т (pl 1а)
цйркаджийски adj iron 'Zirkus-
цйркаджи|я /, -и pl iron 'Zirkusmensch
m 8; ~ ите die 'Zirkusleute pl
цирков adj 'Zirkus-
циркулация /nur sg 1. Zirkulati'on/17,
'Kreislauf m 2 2. Wirtsch 'Umlauf m 2,
Zirkulati'on
цнркулйр|ам, -аш (-ax) uv, v 1. zir¬
kulieren vi < d/hb > 2. übertr in 'Um¬
lauf sein vi < B >
циркуляр m, -и pl 1. amtl 'Rundschrei¬
ben n 23 2. Tech 'Kreissäge /16
цнроз|а f -и pl Med Zir'rhose /16
цйст|а / -и pl Med 'Zyste /16
цнстерн|а / -и pl 1. (водоем) Zi'sterne
/16 2. (резервоар) Tank m 6, auch 1
3. Kfz 'Tankwagen m 4 4. Eisenb 'Kes¬
selwagen
цитадел|а / -и pl Zita'delle /16
цитат m, -и pl Zitat n 20
цитйр|ам, -am (-ax) uv, v 1, (правя
цитат) zu'tieren vt <d> 2. (при¬
веждам) 'anführen vt <a>; на
~ аното място am 'angeführten Ort,
Abk a.a.O.
цйтр а /, -и pl Mus 'Zither /16
цитронад|а /, -и pl Zitro'nade/16
цитрусов adj 'Zitrus-; ~ и култури 'Zi-
truskulturen / 17/p/
цйферблат m, -и pl 'Zifferblatt n 22
цйфр|а / -и pl 'Ziffer / 16, Zahl / 17;
цифрен
944
арабски ~ и a'rabische 'Ziffern; кон¬
тролни ~ и Kontrollziffern; мъртви
~ и 'tote 'Zahlen; римски ~ и 'römi¬
sche 'Ziffern
цйфрем adj 'Ziffern-, 'Zahlen-; ~ и
данни 'Zahlenangaben /16//?/
цифров adj = цифрен
цйц|а /, -и pl umg Brust / 14
цйц|ам, -аш (-ах) uv umg 'saugen vi
<hb>, 'nuckeln vi <hb>, 'trinken vi
<27 >
цйцер m nur sg Typ 'Cicero /
цицйн а / -и pl 'Beule /16
цицйят, -и pl umg, iron 'Geizkragen m 4
цйцк|а /, -и pl 1. (гърда) Brust / 14 2.
(зърно) 'Brustwarze /16 3. (биберон)
'Nuckel m 4, 'Sauger m4 4. (на съд)
'Mundstück n 20 5. Tech Ven'lil n 20*
цок|ам, -am (-ax) uv umg trinken vt
< 27 >, 'saufen vt, vi < 8 >
цокач m, -и pl umg 'Trinker m 4, 'Säufer
m 4
цок|ъл m, -ли pl 'Sockel m 4
цол (-ът) m, -ове pl Zoll m 2
цоп Interj platsch
цоп|ам, -am (-ax) uv 1. (газя) 'plantschen
vi <hb> 2. (падам) 'klatschen vi
<hb>
цопв ам, am (-ax) uv; цопн|а, -em (-äx) v
'klatschen vi <hb>, 'platschen vi
<hb>
цръкв|ам, -am (-ax) uv; цръкн|а, -em
(-äx) v 1. (цвръквам) 'zirpen vi <hb>
2. (съсвам) 'zischen vj < hb > 3. (пръс¬
вам) 'spritzen vi <hb>
цукал|о n, -a pl 'Nachttopf m 2
цунк|ам, -am (-ax) uv ein 'Küßchen
'geben < 15> (някогоnojmdm. auf4)
цупен|е n, -ия pl 'Schmollen n 23/sg,
Flunsch m 1
цуп|я, -иш (-йх) uv ver'ziehen vt <32b,
h-g >; » уста den Mund ver'ziehen;
s ce 'einen Flunsch ' ziehen < 32,
h-g >, 'schmollen vi <hb>
цък Interj klick; (за часовник) ~ ~
tick-tack
цьк|ам, -am (-ax) uv 1. (машина) 'ticken
vi <hb> 2. (c език) 'schnalzen vj
<hb>
цъкв!ам, -am (-ax) uv; цъкн|а, -em (-äx)
v 1. (машина) 'ticken vi <hb> 2. (c
език) 'schnalzen vi <hb>
цървул m, -и pl 'Opanke /16
цьрвулан m, -и pl 'Bauerntölpel m 4
цйркам, -am (-ax) uv 1. (цвъркам)
'zirpen vi <hb> 2. (съскам) 'zischen vi
<hb> 3. (струя) 'spritzen vi <hb>
цьркв|а /, -и pl 1. 'Kirche / 16
2. (богослужение) 'Gottesdienst m 1
църков|ен, -ни adj 'kirchlich; ~ брак
'kirchliche 'Trauung/17
църковнославянски adj 'kirchensla¬
wisch
цъфв|ам, -am (-ax) uv; цъфн|а, -em (-äx)
v 1. 'aufblühen vi < a/sn > auch übertr
2. (разпуквам ce) 'aufplatzen vi
<ajsn> 3. (пристигам) 'angeschneit
'kommen vi <33/sn> O сега цъф¬
нахме jetzt sind wir ge'platzt, jetzt
'sitzen wir in der 'Tinte
цъфтеж n nur sg 1. (цъфтене) 'Blühen
n 23/sg 2. (време) 'Blütezeit/17, 'Blüte
/16 auch übertr
цьфт|я, -йш (-ях) uv 1. 'blühen vi <hb>
auch übertr 2. (разцъфтявам ce) 'auf¬
blühen vi <a/sn>
цъцр я, -em (-äx) uv 'spritzen vi <hb>
цял, цели adj 1. ganz; ~ а ябълка ein
'ganzer 'Apfel m 5; чашата остана - а
das Glas ist ganz ge'blieben; - а Бъл¬
гария ganz Bul'garien; цели дни 'gan¬
ze 'Tage m 1 /pl; ~ свят die 'ganze Welt
/17; ~ o кило ein 'ganzes 'Kilo n 23;
~ а група 'eine 'ganze 'Gruppe/16; от
~ Ото си сърце von 'ganzem 'Herzen;
тойе - бащйчко er ist ganz der'Vater
2. (истински) wahr; той е ~ глушк er
ist ein 'wahrer 'Dummkopf; той e ~
мъченик er ist ein 'wahrer 'Heiliger;
«v o подобие на майката ein 'wahres
'Ebenbild der 'Mutter O тя ~ ата
трепери sie 'zittert am 'ganzen 'Leibe;
той целият сияе er strahlt 'über das
'ganze Ge'sicht; c ~ ото си гърло aus
'vollem 'Halse; не съм c целия си nicht
ganz 'richtig sein vi < B >; цели обуща
945
чакам
'hohe 'Schuhe m l/pl; ~ -целенйчък
ganz und 'unversehrt
цяло n, цели pl 1. 'Ganzes n 26+; едно
единно ~ ein 'einheitliches 'Ganzes
2. Math 'ganze Zahl /17; две ~ и три
десети zwei (und) drei 'Zehntel, zwei
'Komma drei
цялост/ -и pl 'Ganzheit/17/sg, 'Einheit
/17
цялост|ен, -ни adj 1. (всеобхватен)
Ge'samt-; ~ но впечатление Ge'samt-
eindruck m 2; ж план Gesamtplan
m 2 2. (единен) 'einheitlich, geschlos¬
sen; ~ на революционна теория
geschlossene ['einheitliche] Revo-
luti'onstheorie / 16a 3. (съвършен)
voll'endet
цялостност/nur sg GeSamtheit / 17/sg
цяр (церът) tn, церове pl vollcst Arz'nei
/17 0 няма за - от това nicht ein
'bißchen da'von gibt es
4
чавка /, -и pl Zool 'Dohle / 16
чадо n, чада pl 1. Rel (обръщение към
мъж) mein Sohn; (обръщение към
жена) 'meine 'Tochter 2. (дете) Kind
n 21; (син) Sohn m 2; (дъщеря)
'Tochter /14 a
чадър m, -и pl 1, Schirm m 1; ~ за дъжд
'Regenschirm; отварям [разпъвам]
~ a den Schirm 'öffnen 2. (шатър)
Zelt n 20
чадьрест adj Schirmförmig
чадърче n, -та pl 1. 'Schirmchen n 23,
'kleiner Schirm m 1 2. Bot 'Trichterwin¬
de/16
ча|ен, -йни adj Tee-; ~ йни плантации
'Teeplantagen / 16/p/; ~ ена лъжичка
'Teelöffel m 4; » сервиз 'Teeservice
n 23 O ~ йна роза Bot 'Teerose / 16
ча|й (-ят) m, -еве pl Tee m 6;
отглеждам ж Tee 'anpflanzen < a >;
грузински » grusinischer Tee; чаша
60 Wtb. Bulg-Dl.
ж 'eine 'Tasse / 16 Tee; липов
ж 'Lindenblütentee; гръден ж'Brust¬
tee; руски ж 'schwarzer Tee
чайк|а/ -и pl Zool 'Möwe/16
чайни]к m, -ци pl 'Teekessel m 4
чак adv 1. (за подчертаване на
отдалеченост в пространството
zur Hervorhebung der 'räumlichen
Ent'fernung) bis, bis hin; нивите се
простират ~ до гората die 'Äcker
er'strecken sich bis hin zum Wald;
изпратих го ~ у дома ich 'habe ihn
bis nach 'Hause be'gleitet; (във
времето 'zeitlich) чакахме го ~ до
полунощ wir 'warteten auf ihn bis
'Mitternacht 2. (даже) so'gar; ~ от
съседното село идват хората so'gar
aus dem 'Nachbardorf 'kommen die
'Leute; ~ здравето съм си съсипал
so'gar die Ge'sundheit 'habe ich mir
rui'niert 3. (едва) erst; той ще прис¬
тигне ~ утре er wird erst 'morgen
'ankommen; ще ти върна книгата ~
след три седмици ich 'werde dir das
Buch erst nach drei 'Wochen zu'rückge-
ben; ~ сега разбрах erst jetzt habe ich
be'griffen 4. (така, толкова) so sehr;
работата не е ~ толкова сложна die
'Angelegenheit ist gar nicht so kom¬
pliziert; филмът не е ~ толкова лош
der Film ist gar nicht so schlecht
чакал m, -и pl Zool Scha'kal m 1 *
чакалн я /, -и pl (на гара) 'Wartesaal
m 2; (при лекар) 'Wartezimmer n 23
чакалски adj Scha'kals-; ~ вой das
'Heulen n 23/sg der Scha'kale
чак|ам,-аш(-ах)mv 1.'warten vi <hb>
(някого auf jmdn.); » писмо от него
ich 'warte auf 'einen Brief von ihm; ще
ви » ich 'werde auf euch 'warten; ж
удобен случай auf 'einen günstigen
Mo'ment 'warten; ж реда си ich
warte', bis ich an der 'Reihe bin 2.
(очаквам) er'warten vt < b >; това не
~ ах от тебе das 'habe ich von dir nicht
er'wartet; тя ~ а дете sie er'wartet ein
Kind 3. (предстой) be'vorstehen vi
<10’a/A£>, er'warten, 'warten; утре
чакаие
946
ни ~ а път 'morgen steht uns ein
'weiter Weg be'vor; *a ни много
работа auf uns 'wartet viel 'Arbeit, uns
er'wartet viel 'Arbeit; не го ~ а нищо
хубаво ihn er'wartet nichts 'Gutes,
ihm steht nichts 'Gutes be'vor 4.
(уповавам се) 'angewiesen sein vi
< В > (на od от някого auf jmdn.); не
s на od от нйкого ich bin auf 'nie¬
manden 'angewiesen; ä на od от него
ich bin auf ihn angewiesen; « на
милостиня ich bin auf'Almosen 'ange¬
wiesen O времето не ~ a die Zeit
drängt; имаш да ~ am! da kannst du
'lange 'warten!; ~ ай! 'warte!, 'warte mal!;
* наготово 'warten, bis 'einem die
ge'bratenen 'Tauben ins Maul 'fliegen
чакан |e n, -ия pl 'Warten n 23/sg
чакмаклйя adj unv. ~ пушка 'Feuer¬
steinschloßgewehr n 20; ~ пищов
'Feuersteinschloßpistole /16
чакъл m nur sg 1. 'Schotter m 4; трошен
~ 'Schotter 2. (дребен) Kies m 1; речен
~ 'Flußkies
чакълен adj 1. (трошен чак-ьл)
'Schotter-; ~ а настилка 'Schotterdek-
ke / 16, 'Schotterbelag m 1 2. (дребен
чакъл) Kies-; - а кариера 'Kiesgrube
/16; - а настйлка 'Kiesbelag
чакълест adj 1. (c трошен чакъл) mit
'Schotter be'deckt ['aufgeschüttelj; ~
път mit 'Schotter 'aufgeschütteler Weg
m 1 2. (c дребен чакъл) mit Kies
be'deckt; ~ o корйто на реката das
mit Kies be'deckte 'Flußbett n 25
чалдйсв|ам се, -аш се (-ах се) uv;
чалдйс|ам се, -аш се (-ах се) v 'irre
'werden vi < 18jsn >, ver'rückt 'werden
чалм|а /, -й pl 'Turban m 1*
чалнат adj 'irre, ver'rückt
чалъм m, -и pl 1. (леснина) Dreh m 1;
знае му - a er hat den Dreh da'bei
her'aus 2. (важничсне) 'Wichligtuerei /
17; Ge'tue n 23/sg\ остави тия ~ и!
laß doch das Ge'tue!
чалгьшкан adj unv 'tüchtig, 'arbeitsam;
- жена 'eine 'tüchtige Frau /17
чалъщйсв|ам, -аш (-ах) uv; чалъ-
щйс|ам, -аш (-ах) v sich be'mühen vr
<b>, sich 'Mühe 'geben <15 >
чам (-ът) m, -ове pl 1. (иглолйстно
дърво) 'Nadelbaum m 2; (ела) 'Tanne
/16; (смърч) 'Fichte/16; (бор) 'Kiefer
/16 2. (дървен материал) 'Nadelholz
n 22; (за мебели) 'Möbelholz; (дъскй)
'Bretter n 2\/pl
чамов adj 1. (елов) 'Tannen-; ~ и дъскй
'Tannenholzbretter n 2\/pl 2. (смър¬
чов) 'Fichten- 3. (боров) 'Kiefern-
4. (дървен) Holz-
чаит|а /, -и pl 'Tasche / 16; дамска
* 'Damenhandtasche; кожена « 'Le¬
dertasche; пазарска z 'Einkaufsta¬
sche; ловджийска s 'Jagdtasche;
ученйческа » 'Schultasche; път¬
ническа s 'Reisetasche; студентска
ä Kol'legmappe /16
чантаджн|я m, -и pl 1. "Taschner m 4
2. übertr Büro'krat m 8
чантаджийск|н adj 1. 'Taschner-; £
артйкули 'Täschnerwaren pl\ ~ a
работилница 'Täschnerwerkstatt / (pl
-statten) 2. übertr Büro'kraten-
чапкьн m и. чапкьн|нн m, -и pl 'Tauge¬
nichts m 1
чапкънскн adj 'nichtsnutzig
чапл|а /, -и pl 1. Zool 'Reiher m4
2. volkst (щъркел) Storch m 2
чапраз m, -и pl 'Gürtelspange / 16,
'Gürtelschnalle /16, 'Spange, 'Schnalle
O стоя диван - пред някого 'ehrer¬
bietig vor jmdm. 'stehen vi < 10l/hb>
чар (-ът) m, -ове pl Reiz m 1, 'Charme
[farm] m 6, 'Zauber m 4
чарда к m, -ци pl Ve'randa /15a
чардаш m nur sg 'Csardas m
чарк (-ът) m, -ове pl 1. (зъбчато
колело) 'Zahnrad n 22 2. (карана от
вода дъскорезница) 'Sägemühle/16;
(карана от вода работйлница) 'Werk¬
statt / (pl -Stätten) mit 'Wasserantrieb
O ~ овете му са разместени bei ihm
ist 'eine 'Schraube 'locker, er ist nicht
'richtig im Kopf
чарлстон m nur sg Charleston
['tfarlstan] m
947
частен
чаров|ен, -ни adj 'reizvoll; 'zauberhaft;
be'zaubernd; s поглед ein 'zauber¬
hafter Blick; ж глас 'eine bezaubern¬
de ['reizvolle] 'Stimme/16; ~ на песен
ein be'zauberndes Lied n 21
чаровност / nur sg 'Zauber m 4, Reiz m 1
народе |ен, -йни adj 1. (вълшебен) 'Zau¬
ber-; ~ йна пръчка 'Zauberstab m 2
2. = чаровен
чароде|й (-ят) т, -и pl 'Zauberer т 4
чародейк|а /, -и pl 'Zauberin /18
чародейск|и adj 'Zauber-; а зак¬
линания 'Zauberspruch nt 2; ~ а сила
'Zauberkraft /14
чартйз|ъм (-мът) т nur sg Char'tismus
т 11 /sg
чаршаф т, -и /»/'Bettuch и 22, 'Bettlaken
п 23; горен ~ 'Überschlaglaken
чаршафосв|ам, -аш (-ах) uv; чар-
шафос|ам, -аш (-ах) v be'ziehen vt
< 32b, h-g >; (пришивам) das 'Über¬
schlaglaken 'annähen <a>
чаршнйскн adj Ge'schäftsstraßen-
чаршн|я /, -и pl 1. (улица) Geschäfts¬
straße / 16, 'Hauptstraße 2. (пазар)
'Marktplatz m 2
час (часът) m, часове pl 1. 'Stunde /16;
работим осем часа wir 'arbeiten acht
'Stunden; напрегнати часове 'an¬
gespannte 'Stunden; часът на раздяла
die 'Stunde der 'Trennung; приемни
часове 'Sprechstunden; половин ~
'eine 'halbe 'Stunde 2. Uhr/17; сега e
три часът es ist jetzt 3 Uhr; в три часа
и четиридесет и пет минути [3 ч. 45
мин.] um drei Uhr und 'fünfundvierzig
Mi'nuten [3.45 Uhr]; колко е часът?
wie spät ist es?, 'wieviel Uhr ist es?
3. (учебен урок) 'Unterrichtsstunde;
~ по математика Mathema'tikstun-
de O всеки ~ zu 'jeder 'Stunde, 'jeder¬
zeit; на добър ти ~! du kannst mir
ge'stohlen 'bleiben; на добър ~ ! 'alles
'Gute! на часа so'fort; от ~ на ~ a)
(от време на време) ab und zu b) (c
всеки изминат час) von 'Stunde zu
'Stunde, mit 'jeder 'Stunde; no [c]
часове 'stundenlang; - по-скоро so
schnell wie 'möglich; това е въпрос на
часове das ist nur 'eine 'Frage von
'Stunden; ~ no ~ sehr oft, 'ständig;
удари часът die 'Stunde hat ge'schla-
gen
часоброен|е n, -ия pl 'Stundenangabe
/16, 'Zeitangabe
часов adj 'Stunden-; ~ график 'Stunden¬
einteilung /17
часови (-ят) m, pl 'Posten m 4
часовни|к m, -ци pl Uhr / 17; ръчен
ж 'Armbanduhr; стенен « 'Wanduhr;
джобен ä 'Taschenuhr; навивам - ка
die Uhr 'aufziehen <32a, h-g> O
градски ~ 'Uhrturm m 2; no ~ nach
der Uhr
часовникар (-ят) m, -и pl 1. (който
поправя) 'Uhrmacher m 4 2. (тър¬
говец) 'Uhrenhändler m4 3. (прода¬
вач) 'Uhrenverkäufer nt 4
часовникарски adj 1. 'Uhrmacher-; ~ a
работилница 'Uhrmacherwerkstatt /
(pl -Stätten) 2. 'Uhren-; ж магазин
'Uhrengeschäft n 20
часовникарство n nur sg 'Uhrmacher¬
handwerk n 20
часовников adj Uhr-; ~ механизъм
'Uhrwerk n 20
часово |й (-ят) m, -и pl 'Posten nt 4
част / -и pl 1. Teil nt 1; равни ~и
'gleiche 'Teile; ~ и на тялото 'Körper¬
teile; ~ от времето ein Teil der Zeit;
роман в три ~ и ein Ro'man nt 1* in
drei 'Teilen; съставна ~ Bestand¬
teil; резервни ~ и Er'Satzteile 2. Mil
'Truppenteil; танкова ~ 'Panzertrup-
penleil 3. (работа) Ge'biet n 20; той e
специалист по тая ~ er ist Spezia'list
auf 'diesem Ge'biet; не съм по тая ~
das ist nicht mein Fach [Ge-'biet];
заместник по политическата ~
'Stellvertreter m 4 für die politische
'Arbeit, Politstellvertreter; заместник
по техническата ~ der 'Stellvertreter
für 'technische 'Ausrüstung O срамни
~ и 'Schamteile pl\ ~ и на речта 'Re¬
deteile; ~ и на света 'Erdteile
част|ен, -ни adj 1. pri'vat; ~ на ини-
частица
948
циатйва Privatinitiative /16; ~на
собственост Privateigentum п 22; »
капитал Pri'vatkapital п 20; ~ но
предприятие Privatbetrieb т 1; ~ но
стопанство Privatwirtschaft /17; «
разговор Pri'vatgespräch п 20; »
урок Privatstunde /16; ~но лице
Privatperson / 17; нещо се намира в
~ ни ръце etw. befindet sich in
PriVathand [in PriVatbesitz] 2. (от¬
делен) 'einzeln, 'Einzel-; ~ но явление
'Einzelerscheinung /17; « въпрос
'Einzelfrage / 16; а селянин 'Einzel¬
bauer m 7 .
частйц|а /, -и pl 1. 'Teilchen n 23; übertr
'kleiner Teil m 1 2. Gramm Par'tikel/16
частйч|ен, -ни adj 'teilweise, parti'ell;
*»но лунно затъмнение partielle
'Mondfinsternis /13
частнн|к m, -ци pl 1. (стопанин) 'Einzel¬
bauer ml 2. (търговец) Pri'vathändler
m 4 3. (занаятчия) 'Einzelhandwerker
m 4
‘чйстно n nur sg Math Quoti'ent m 8
2частно adv 1. pri'vat; практикувам
професията си - ich 'übe 'meinen
Be'ruf pri'vat aus 2. (специално) spe¬
ziell, besonders
частнокапиталисгйчески adj privat¬
kapitalistisch
частноправен, -ни adj pri'vatrechilich
частнособственнческ|н adj Pri'vatei-
genlümer-; - а идеология 'Eigentü¬
merideologie /16 a
частност / nur sg: в «- im besonderen,
insbesondere
чат Interj bumm
чатал m, -и pl 1. (клонче, прът) 'Astga¬
bel/ 16 2. (краката до кръста) 'Beine
и 20Ipl
чаталест adj ge'gabelt; - клон ge'ga-
belter Ast m 2
чатв|ам, -аш (-ах) uv; чатн|а, -еш (-dx) v
'schlagen vt <4>; (c тъп удар) 'klat¬
schen vi <hb>; (метални предмети)
'klirren vi <hb>; (копита) 'aufschla¬
gen vi <4a/sn>; (със сабя) 'rasseln vi
<hb>; (колела) 'rattern vi <hb>;
(др-ьнкам) 'klappern vi <hb>
чатк|ам, -аш (-ах) uv (удрям) 'schlagen
vt <4>; (c тъп удар) 'klatschen vi
<hb>; (със сабя) 'rasseln vi <hb>;
(метални предмети) 'klirren vi
<hb>; (копита) Aufschlägen vi
<4a/sn>; дрънкам 'klappern vi
<hb>; (колела) 'rattern vi <hb>;
s ce zu'sammenschlagen vi < 4a/sn >;
anein'anderschlagen vi <4afsn>
чатна | чатвам
чат-пат adj 1. (от време на време) ab
und zu, hin und 'wieder 2. (горе-долу)
so 'ungefähr, ein 'bißchen; разбирам
български ~ ich ver'stehe mehr
schlecht als recht Bufgarisch
чауш m и. чауш|ия m, -и pl vcralt
'Feldwebel m 4, 'Wachtmeister m 4
чаш|а/, -и pH. (от стъклб) Glas n 22;
водна %'Wasserglas; « вода ein Glas
'Wasser; поканвам някого на ä вино
jmdn. zu 'einem Glas Wein 'einladen
< 4a >; ракиена s 'Schnapsglas 2. (от
порцелан c дръжка) 'Tasse /16; s за
кафе 'Kaffeetasse; ä кафе 'eine 'Tasse
Kaffee 3. (без дръжка, от пластмаса,
порцелан, метал) 'Becher т 4 0
вдигам х за das Glas er'heben
< 14b> auf 4; горчива * 'Leidens¬
kelch ml; гта на търпението das
Maß n 20 der Ge'duld
чашк|а /, -иpH. (от стъклб) 'Gläschen
n 23 2. (от порцелан c дръжка) 'kleine
'Tasse / 16, "Iaßchen n 23 3. (от
пластмаса, порцелан, метал, без
дръжка) 'Becher т 4 4. Bot Kelch т 1
чашковйд ен, -ни adj 'kelchförmig
чашкодрен т nur sg Bot 'Pfaffenhütchen
n 23
чвор (-ът) m, -ове pl Ast m 2, 'Knorren
m 4
чворест adj 'knorrig
че Konj 1. daß; добре, ~ се видяхме
gut, daß wir uns ge'sehen 'haben; зная,
- ще успееш ich weiß, daß du Er'folg
'haben wirst; надявам се, - ще
дойдеш ich hoffe, daß du 'kommen
wirst; истината e, ~ ... die 'Wahrheit
949
чемерика
ist, daßпри условие, ~ ... 'unter der
Be'dingung, daß ...; тя пееше толкова
хубаво, ~ всички се просълзиха sie
sang so schön, daß 'allen die 'Tränen in
die 'Augen 'stiegen 2. (понеже) denn;
остави ме, ~ не съм добре laß mich,
denn mir ist nicht gut 3. (и, та, na) und;
отиде, ~ не се видя er ging und ward
nicht mehr ge'sehen 4. (ала, но) 'aber;
по-добре малко, ~ по-хубаво 'lieber
'weniger, 'aber 'besser 5. (е, та) denn;
~ знам ли аз? weiß ich’s denn?, ами
~ как инак? wie denn sonst? 6. (за
усилване zur Verstärkung) ex ~ гу¬
ляй му дръпнахме! und da 'haben wir
ge'gessen und ge'trunken! O в случай
~... im 'Falle, daß ...; въпреки ~
ob'wohl, ob'gleich; като ~ ли u.
сякаш ~ als ob; макар ~ и. при все
~ ob'wohl; освен ~ ... 'außer daß ...;
само - nur daß; така ~ so daß; - да
da'mit
чевръст adj ge'schickt, flink
чевръстина / nur sg Ge'schick n 20/sg,
Ge'schicktkeit / 17jsg. 'Flinkheit /
17 lsg
чевръсто adv ge'schickt, flink
чегьрт|ам, -аш (-ах) uv 'kratzen vt, vi O
нещо ме ~ а под лъжичката etw.
be'unruhigt mich
чедо n, чеда pl 1. (син) Sohn m 2;
(дъщеря) 'Tochter/ 14a; (рожба, дете)
Kind n 21 2. Anrede (сине) mein Sohn,
'Söhnchen n 23; (дъще) 'meine 'Tochter
чезн1а, -еш (-ах) uv 1. (изчезвам)
ver'schwinden vi < llhjsn >; 2. (нама¬
лявам) 'schwinden vi <21 jsn>\ ~ ат
силите die 'Kräfte 'schwinden 3. (от
болест) da'hinsiechen vi <a/sn> 4.
(от мъка) sich 'grämen vr, sich 'abhär¬
men vr <a> 5. (в затвора, във
вериги) 'schmachten vi <hb> 6.(коп¬
нея) sich ver'zehren vr <b> (no
някого nach jmdm.)
чеиз m, -и pl 'Aussteuer /16
чек (-ът) m, -ове pl Scheck m 6;
плащам c ~ mit Scheck be'zahlen vt
<b>
чека / nur sg 'Tscheka /
чекй|я / -и pl umg 'Taschenmesser n 23
чекмедже «, -та pl 'Schublade / 16
чекн|а, -еш (-äx) v 1. (устата) 'aufreißen
vt <21a>; (краката) ausein'anderrei-
ßen vt <21a>; 'spreizen vtl. (кърша)
'abreißen vt <21a>
чеков adj Scheck-; ~ а сметка 'Konto
«24; ~ а книжка 'Scheckheft n 20
чекръ|к m, -ци pl 'Spinnrad n 22
челебй|я nt, -и pl Hist (почтйтелно
обръщение към заможен човек
'ehrerbietige 'Anrede für 'einen
vermögenden Mann) mein Herr
чел|ен, -ни adj 1. Stirn-; ~на кост
'Stirnknochen m 42. (преден) 'vordere;
'vorderst; 'Spitzen-; в ~ ните редици
in den 'vordersten 'Reihen; ~ на
бригада 'Spitzenbrigade /16; ~ но
предприятие 'Spitzenbetrieb m 1 3.
Mil 'vorgeschoben; ä отряд 'vorge¬
schobene Ab'teilung/ 17; übertr 'Vor¬
trupp m 6
челй|к nt nur sg Stahl m 2
челйст m, -и pl Cel'list [tje..] m 8
челйчеи adj 1. 'stählern 2. (твърд като
стомана) 'stahlhart
челни|к m, -ци pl 1. 'Schrittmacher m 4;
(работник) 'Bestarbeiter m 4 2. (глава¬
тар) 'Anführer m 4
хчел|о n, чела pl 1. Stirn /17; високо «
'hohe Stirn 2. (лицевата страна)
'Stirnseite /163. (начало, глава) 'Spit¬
ze /16; на x an der 'Spitze O на x c
някого mit jmdm. an der 'Spitze, 'unter
der 'Leitung von jmdm.
2чело и, чела pl Mus 'Cello n 24
челове|к m, -ци pl = човек
челюст f -и pl 'Kiefer nt 4
челюст|ен, -ни adj 'Kiefer-; ~ на кост
'Kieferknochen m 4
челяд /, -и pl 1. (деца) 'Kinder n 21 jpl
2. (семейство) Fa'milie /16 3. (задру¬
га) Fa'miliengemeinschaft /17
челядйнк|а/, -и pl Bot 'Schwindling m 1
челяднн|к m, -ци pl Fa'milienvater m 5
челя|к m, -ци pl volkst = човек
чемерйка /, pl Bot 'Germer m 4
чемшир
950
чемшир т, -и pl = чимшйр
чемшйрен adj = чимшйрен
ченгел т, -и pl 'Haken т 4; (двоен)
'Doppelhaken
чене п, -та pl — челюст О той йма ~ er
hat ein 'flinkes 'Mundwerk
чеп (-ът) m, -ове pl 1. (чвор) Ast m 2,
'Knorren m 4 2. (запушалка) Spund
m 2
чепат adj 1. (чворест) 'knorrig 2. (неог-
ладен) 'holprig; ~ и стйхове 'holprige
'Verse m l/pl
чепатост /, -и pl 'Holprigkeit / 17jsg,
'Unebenheit /17
чепй|к m, -ци pl 'hoher 'Lederschuh m 1
чепк а / -и pl 'Traube /16
чепкало л, чепкала pl 'Wollkrempel/16,
'Karde/16
чепк|ам, -аш (-ах) uv zer'fasern vt
< b >; ж вълна 'Wolle zer'fasern; s
ce übertr umg sich 'balgen vr
чеп|я се, -иш се (-йх ce) uv sich 'winden
vr < 27 >, sich ver'renken vr < b >
чер adj = черен
черве|й (-ят) m, -и pl 1. Wurm m 3;
дъждовен ж 'Regenwurm 2. übertr
er'bärmlicher Kerl m 1, Wurm
червен adj rot auch übertr; ~ цвят 'rote
'Farbe/16; ~o знаме 'rote 'Fahne
/16;тойе ~ като рак er ist rot wie ein
Krebs O ~ восък 'Siegellack m 1;
- вятър Med 'Wundrose/16; Червен
кръст 'Rotes Kreuz n 20; ~ пипер
'Paprika ш6; - а боровйнка 'Preisel¬
beere /16; Червена армия Hist 'Rote
Ar'mee / 16; Червената шапчица
'Rotkäppchen n 23
червендалест adj 'rotwangig, 'pausbäk-
kig
червен |ея, -ееш (-ях) uv 1. rot 'werden vi
< 18/sn>; (лицето, бузите) er'röten vi
< Ь/sn > 2. (« ce) rot 'leuchten vi
<hb>; s ce rot 'leuchten
червенйкав adj 'rötlich
червенина / nur sg 'Röte / 16/sg
червенка / 1. (пшеница) 'Weizen nt 4
2. volkst Med 'Wundrose /16 3. volkst
(болест по свинете) 'Rotlauf m 2
червеноарме|ец m, -йци pl 'Rotarmist
m 8
червеноармейски adj 'Rotarmisten-
червенобрад adj 'rotbärtig
червенобуз и. червенобузест adj 'rot¬
wangig, 'pausbackig
червенокож adj 1. 'rothäutig 2. als Subst
'Rothaut /14
червенокос adj 'rothaarig
червенокръст|ец m, -ци pl 'Mitglied n 21
des 'Roten 'Kreuzes
червеноперк|а f -иplZool 'Rotfeder/16
червеношййк|а /, -и pl Zool 'Rotkehl¬
chen n 23
червенушк|а / -и pl Zool 'Gimpel m 4,
'Dompfaff m 8
червеобраз|ен, -ни adj 'wurmförmig,
'raupenförmig
червйв adj 'wurmstichig; 'madig; ~ a
ябълка 'madiger 'Apfel m 5 0 * ec
парй er hat Geld wie Heu
червйло я, червила pl 'Lippenstift m 1
черв|6 n, -ä pl 1. Anat Darm m 2;
дванадесетопръстно « Anat Zwölf-
'fmgerdarm; сляпо ж Amt 'Blind¬
darm 2. (маркуч) Schlauch m 2
червообраз|ен, -ни adj 'schlauchförmig,
'darmförmig
черв|я, -йш (-йх) uv rot 'anmalen vt
<a>, rot 'färben vt; ж устните die
'Lippen 'färben; ж яйца 'Eier rot
'anmalen ['färben]; s ce 1. (от
смущение) er'röten vi < Ъ/sn >, rot
'werden vi < \S/sn> 2. (устните) sich
die 'Lippen 'färben vt, 'Lippenstift
be'nutzen <b>
червясв|ам, -аш (-ах) uv; червяс|ам,
-аш (-ах) V 'wurmstichig 'werden vi
<18jsn> y 'madig 'werden; кашка¬
валът червяса in den 'Käse sind 'Ma¬
den ge'kommen
черг|а / -и pl 1. 'Matte / 16; (одеяло)
'Decke /16 2. (социално положение)
Stand m 2 3. (цйгански шатър) Zi-
'geunerzelt n 20 O дърпам ~ ата към
себе си an den 'eigenen 'Vorteil 'denken
vi < 10, nk-ch/hb>; за своята ж für
'seinen 'eigenen 'Vorteil; простйрам ce
951
чернилка
според ~ ата си sich nach 'seinem
'Beutel 'richten vr; sich nach der 'Decke
'strecken vr; човек от нашата ж ein
Mann m 3 'unseres 'Schlages
чергар m и. чергар |ин m, -и pl No'made
m 7
чергарскн adj No'maden-; ~ живот
No'madenleben n 23
чергарство n nur sg No'madenlum
n 22(sg
чергйл|о n, -a pl 'Plane /16
черда / -й pl 'Rinderherde / 16
чердже n, -та pl 'kleine 'Matte /16
чер|ен od чер, -ни adj 1. schwarz; ж
гарван 'schwarzer 'Rabe m 7; ж кос¬
тюм 'schwarzer'Anzugm2; «накоса
'schwarzes Haar n 20; übertr ~ на
душа 'schwarze 'Seele /16; ~ на
неблагодарност 'schwarzer 'Undank
m 1 /sg 2. (тъмен) 'dunkel; ~ на кожа
'dunkle Haut/14; - на коса 'dunkles
Haar; ~ ни очи 'dunkle 'Augen n 30/pl
3. (лишен от светлина, тъмен) 'dun¬
kel, 'finster; - на нощ 'dunkle ['finste¬
re] Nacht / 14; übertr ж песимизъм
'finsterer Pessi'mismus nt 11 jsg 4. (тъ¬
жен, безрадостен) 'traurig, 'freudlos;
- ни мисли 'traurige Ge'danken m
7 ajpl 5. (нещастен) 'unglücklich; ~ на
участ 'unglückliches 'Schicksal n 20
6. (лош) schlecht; ~ ни дни 'schlechte
'Tage m 1 /pl; ж ден 'Unglückstag O
бели пари за ~ ни дни ein 'Notpfen¬
nig für 'schlechte 'Zeiten; за ~ ните ти
очи nur 'wegen 'deiner 'schwarzen 'Au¬
gen; облечен съм в - но а) in Schwarz
ge'kleidet sein b) (в траур) in 'Trauer
'gehen vi < 13/sn>; ж вход'Hintertür
/17, 'Wirtschaftseingang m 2; ж дроб
Anat 'Leber /16; ж пипер 'Pfeffer
m 4; ж списък 'schwarze 'Liste/16;
ж хайвер 'Kaviar m 1; ж хляб
'Schwarzbrot n 20; - на борса
'Schwarzmarkt m 2; ~ на дъска
'Wandtafel /16; ~на металургия
'Schwarzmetallurgie / 16 a, 'Eisenme¬
tallurgie; - ни метали 'Eisenmetalle
n 20/pl, 'Schwarzmetalle; ~ но злато
übertr 'schwarzes Gold n 20/sg; Черно
море 'Schwarzes Meer n 20; ~ но на
бяло schwarz auf weiß
череп m, -и pl 'Schädel m 4
череп[ен, -ни adj 'Schädel-; ~ на кост
'Schädelknochen m 4
череш|а / -и pl 1. (дърво) 'Kirschbaum
m 2 2. (плод) 'Kirsche /16
череша|к m, -ци pl 'Kirschgarten nt 5
черешар (-ят) m, -и pl 'Kirschenverkäu¬
fer m 4
черешов adj 1. 'Kirschbaum-, Kirsch-;
~ o дърво 'Kirschbaum m 2; ~ цвят
'Kirschblüte /16; - o топче Hist
'Kirschbaumkanone /16 2. (от плода)
Kirsch-; ~ o сладко 'Kirschkonfitüre
/16; ~ компот 'Kirschkompott n 20
3. (c цвят на череша) 'kirschenfarbig
черкв|а /, -и pl 'Kirche /16
черкез m и. черкез|ин т, -и р!
Tscher'kesse т 7
черкезки adj tscher'kessisch
черков|а / -и pl = черква
черков|ен, -ни adj 'Kirchen-; ~ на песен
'Kirchenlied п 21; ж псалт
'Kirchensänger т 4 0 ~ на служба
'Gottesdienst т 1
черковни |к т, -ци pl 'Kirchgänger т 4
черковнославянскн adj 'kirchensla¬
wisch; ~ език'kirchenslawische'Spra¬
che /16
черкув|ам се, -аш се (-ах се) mv dem
'Gottesdienst 'beiwohnen vi <a/hb>
Черна гора /Montenegro n
черн|ея, -ееш (-ях) «v 1. (ставам черен)
schwarz 'werden vi <18/sn> 2. (no
кожата) braun 'werden; лесно ж на
слънце ich 'werde an der 'Sonne schnell
braun 3. (страдам) 'leiden vi <21,
d-tt jhb >, sich 'quälen vr 4. ( ж се)
schwarz'aussehen vi < 19 a/hb>; s ce
schwarz 'aussehen; (издигайки ce)
schwarz 'daslehen vi <101a/A6>;
(простирайки ce) schwarz 'daliegen vi
<3la/hb>
чернйкав adj 'schwärzlich
чернйлк|а /, -vtpl 1. (черна боя) 'schwar¬
ze 'Farbe/16; (за гримиране) 'schwär-
чернило
952
ze 'Schminke / 16 2. (за веждите)
'Augenbrauenstift т 1 3. (за миглите)
'Wimpernfarbe 4. (болест по расте¬
ния) 'Schwarzrost ml; « по зелето
'Kohlschwärze /16
чернило п, чернила pl 1. (черна наслой¬
ка) 'Schwärze / 16; (от замърсяване)
Schmutz т 1 2. (грим) 'Schminke
/ 16; (за веждите) 'Augenbrauenstift
т 1 3. übertr (нещастен живот)
'Elend п 20/sg, 'Leiden п 23
чернйц|а/, -и pl Bot 'Maulbeerbaum m 2
черничев adj 'Maulbeer-; ~ а шума
'Maulbeerblätter n 22/pl
черно adv 1. schwarz 2. (тъмен) 'finster,
'dunkel 3. (тъжен) 'traurig, 'freudlos O
става ми ~ пред очите mir wird
schwarz vor den 'Augen
черноборсаджийск|и adj 'Schwarz¬
markt-; ~ а цена 'Schwarzmarkt¬
preis m 1
черноборсаджн|я m, -и pl
'Schwarzmarkthändler m 4, 'Schieber
m 4
черноборсов adj 'Schwarzmarkt-; ~ a
цена 'Schwarzmarktpreis m 1
чернобрад adj 'schwarzbärtig, 'dunkel¬
bärtig
чернов|а/ -й pl — черновка
черновежд adj mit 'schwarzen 'Augen¬
brauen; ~a жена Frau / 17 mit
'schwarzen 'Augenbrauen
чернов|й adj: ~ а хартия Manu'skript-
papier n 20, 'Schmierpapier
черновка f, -и pl Ent'wurf m 2, Konzept
n 20 '
черноглед adj pessi'mistisch
черноглед|ец m, -ци pl Pessi'mist m 8,
'Schwarzseher m 4
черногледство n nur sg Pessi'mismus
m 11 /sg, Schwarzsehe'rei /17
черногор|ец m, -ци pl 'Montene'griner
m 4
черногорски adj montene'grinisch
чернодрешков|ец m, -ци pl 'Bauer m 7,
der 'eine 'dunkle Tracht trägt
чернодроб|ен, -ни adj 'Leber-; ~ но за¬
боляване 'Lebererkrankung/17
чернозем m nur sg 'Schwarzerde /16
чернозем|ен, -ни adj 'Schwarzerde-;
~ ни почви 'Schwarzerdeböden m 5 jpl
чернокап|ец m, -ци pl 'Pfaffe m 1
чернокож adj 'schwarzhäutig, 'dunkel¬
häutig
чернокос adj 'schwarzhaarig, 'dunkel¬
haarig
черноморец m, -ци pl Be'wohner m 4 der
'Schwarzmeerküste
Черноморие n nur sg Schwarzmeerküste
/16
черноморски adj 'Schwarzmeer-; Чер¬
номорско крайбрежие 'Schwarzmeer¬
küste /16; ~ град'Schwarzmeerstadt
/14, am 'Schwarzen Meer ge'legene
Stadt
черноок adj 'schwarzäugig, 'dunkeläu¬
gig
чернорйз|ец m, -ци pl Hist Mönch m 1
чернота / nur sg 1. 'Schwärze / 16
2. (тъмнота) 'Dunkel n 23/sg
чернотрудов adj von 'schwerer 'Arbeit
er'füllt; ~ живот ein von 'schwerer
Arbeit' erfülltes 'Leben n 23
черн|я, -иш (-йх) «v 1. (почерням)
'schwärzen vt 2. (срамя) 'anschwärzen
vt < a >, 'schlechtmachen vt < a > 3.
(озлочестявам) ver'derben vt < 16 b >
черна Ik m, -ци pl 1. (чаша) 'Schöpfbe¬
cher m 4 2. (лъжйца) 'Schöpfkelle /16,
'Kelle '
черпн|я / -й pl Be'wirtung/17
черп|я, -иш (-йх) «v 1. (греба) 'schöpfen
v/ (от aus 3) auch übertr 2. (гоща¬
вам) be'wirten vt <b>, 'anbieten vt
< 32 a >; ® някого нещо jmdm. etw.
'anbieten; » някого c нещо jmdn. mit
etw. 3 be'wirten; » някого jmdn.
be'wirten 3. (в ресторант) spen'dieren
vt < d >, 'ausgeben vt < 15 a >; аз *
ich 'gebe 'einen aus; » ракйя 'einen
Schnaps 'ausgeben [spen'dieren] (ня¬
кого jmdm.)
черт|а /, -й pl 1. (лйния) Strich m 1,
'Linie /16; тегля « 'einen Strich 'zie¬
hen < 32, h-g > ['machen] auch übertr
2. (белег, прйзнак) Zug m 2; ~ й на
953
честолюбив
лицето Ge'sichtszüge; това е негова
добра * das ist ein'guter Zug von ihm
3. (бръчка) 'Falte/16 O в кратки « й
in 'kurzen 'Strichen ['Zügen]; в общи
« й in 'großen 'Zügen, in 'allgemeinen
'Umrissen; в ~ йте на града im
'Weichbild der Stadl
чертаене n nur sg и. чертане n nur sg
'Zeichnen n 23lsg; (в техниката) 'tech¬
nisches 'Zeichnen
чертате.1|ен, -ни adj 'Zeichen-; ~ на
дъска 'Zeichenbrett n 21; «на маса
'Ziehentisch m I
черта|я, -ern (*x) uv 'zeichnen vf; s ce
sich 'abzeichnen vr <a> (от von 3)
чертеж m, -и pl 'Zeichnung /17
черт6ж[ен,-ни a#'Zeichen-; * инстру¬
мент 'Zeicheninstrument n 20
чертйц|а / -и pl 'Strichlein n 23, 'Stri¬
chelchen n 23; съдинйтелна » Gramm
'Bindestrich m 1
черто|г m, -зи pl Hist Burg/17, 'Feste
/16
чертожни |k m, -ци pl 'Zeichner m 4; (в
техниката) 'technischer 'Zeichner
чертожнически adj 'Zeichner-
чертожничк|а /-и pl 'Zeichnerin / 18;
(в техниката) 'technische 'Zeichnerin
черупк|а /, -и pl 1. 'Schale /16; » на
яйце'Eierschale; * на орех'Nußscha¬
le; « на мида 'Muschelschale 2. (кос¬
тенурка) 'Panzer m 4 3. übertr (лодка
Boot)'Nußschale <0 свивам се в ä та
си sich wie in 'einem 'Schneckenhaus
ver'kriechen vr < 32 b >
черчеве n, -та pl umg i. (рамка) 'Fen¬
sterrahmen m 4 2. (подпрозоречна
дъска) 'Fensterbrett n 21
чесало n, чесала pl 'Striegel m 4
чеснов adj 'Knoblauch-; « лук 'Knob¬
lauchzwiebeln m 4/pl, 'Knoblauch m 1
'честfnur sg 1. 'Ehre/16; нямам капка
« 'keine 'Ehre im 'Leibe 'haben < A >;
човек на « та Mann m 3 von 'Ehre;
нямам ~ та да Ви познавам ich 'habe
nicht die 'Ehre, Sie zu 'kennen; на мене
се падна високата «mir 'wurde die
'hohe 'Ehre zu'teil; ~ ми e es ist mir
'eine 'Ehre; на какво дължа ~ та was
ver'schafft mir die 'Ehre; изгубвам
« та си 'seine 'Ehre verlieren < 32 b >;
отнемам на момиче ~ та 'einem
'Mädchen die 'Ehre 'rauben; нещо
прави ~ на някого etw. ge'reicht
jmdm. zur 'Ehre; в « на zu 'Ehren 2 od
von 3; за « и слава um der 'Ehre und
des 'Ruhmes 'willen; c « in 'Ehren
2. (щастие) Glück n 20/sg 3. (съдба)
'Schicksal n 20; за зла « zum 'Unglück
O отдавам на някого ~ Mil
jmdm. die 'Ehrenbezeigung er'weisen
<23b>
'чест adj 'häufig
чествув|ам, -atu (-ax) uv be'gehen vt
< 13 b>, 'feiern vr
чествуван|е n, -ия pl 'Ehrung/17 O »
на годишнина [юбилей] Be'gehung
/ 17 'eines 'Jahrestages [Jubiläums],
'Feier / 16 'eines 'Jahrestages (Jubi-
'läums]
чест|ен, -ни adj 1. 'ehrlich, 'redlich 2. nur
f (девствена) 'unberührt 3. (почитан)
'ehrwürdig O ~ на дума 'Ehrenwort
n 20
честит adj 'glücklich O Честйта Нова
година ein 'glückliches 'Neues Jahr;
~ имен ден 'herzlichen 'Glückwunsch
zum 'Namenstag
честитк|а /, -и pl 1. 'Glückwunsch m 2
2. (картичка) 'Glückwunschkarte/16
честито adv 'glücklich; «! (поздрав¬
ление) ich gratuliere!, wir gratulie¬
ren!, 'herzlichen 'Glückwunsch!
честитяв|ам, -аш (-ax) uv; честит|я, -йш
(-йх) V gratulieren vi <djhb> (на
някого нещо jmdm. zu etw. 3),
beglückwünschen <b> (на някого
нещо jmdn. zu etw. 5)
честност / nur sg 'Ehrlichkeit / 11/sg,
'Redlichkeit /11/sg, 'Rechtschaffenheit
fWsg t
често adv oft, 'häufig; ~ пъти des 'öfte¬
ren
честолюб|ец m, -ци pl 'ehrgeiziger
Mensch m 8
честолюбив adj 'ehrgeizig
нестолюбивост
954
честолюбйвост / nur sg 'Ehrgeiz m 1
честолюбие n, -я pl 1. (чувство за чест)
'Ehrgefühl п 20 2. (амбиция) 'Ehrgeiz т 1
честота / nur sg 1. 'Häufigkeit / 17/sg
2. Phys Fre'quenz /17; - на вълни¬
те 'Wellenfrequenz
чесън m nur sg 'Knoblauch m 1
чесьнче n, -та pl 'Knoblauchzehe /16
чет m nur sg volle st Zahl/17; няма - nur
3. Pers 'unzählig sein vi < B >
чет|а / -и pl 1. Schar / 17, Trupp m 6,
Abteilung / 17; хайдушка ж Hei-
'duckenschar; партизанска ж Parti-
'sanenabteilung 2. Sport 'Riege /16
чет|а, -ein (четох) mv 1. 'lesen vf < 19 >
auch übertr; ж на глас laut 'lesen; ж
мисли Ge'danken 'lesen; ж между
редовете 'zwischen den 'Zeilen 'lesen
2. (документ) ver'lesen vt < 19 b >; ж
присъдата das 'Urteil ver'lesen 3. (от
нещо на глас) 'vorlesen vt < 19a >;
ж от произведенията си aus 'seinen
'Werken 'vorlesen O ж лекции 'Vor¬
lesungen 'halten < 3 >; ж доклад
'einen 'Vortrag 'halten; ж на някого
евангелие jmdm. 'eine Gar'dinenpre-
digt 'halten; подписът не се - e die
'Unterschrift ist 'unleserlich
четвероног 1, adj 'vierbeinig 2. als Subst
n, -и pl 'Vierbeiner m 4
четвор|ен, -ни adj 'vierfach
четворица пит vier
четворк|а f -и pl 1. Vier/17 2. (група)
'Vierergruppe /16 3. Sport 'Vierer m 1
четворно adv 'vierfach
четвърт / -и pl 'Viertel n 23; ~ ки¬
лограм ein 'Viertel 'Kilo; часът е де¬
вет без ~ es ist drei 'Viertel neun;
часът е един и ~ es ist 'Viertel zwei;
след ~ час in 'einer Viertelstunde; ~
орйз ein 'Viertel 'Kilo Reis; Mus такт
три ~ и Dreivierteltakt m 1
четвърти пит 'vierte
четвъртйн|а / -и pl 1. 'Viertel n 23
2. Mus 'Viertelnote /16
четвъртит adj 'viereckig
четвъртокласен, -ни adj 'vierklassig,
Vier'klassen-
четвъртокласник m, -ци pl 'Schüler m 4
der 'vierten 'Klasse
четвъртокласничк|а /, -и pl 'Schülerin
/18 der 'vierten 'Klasse
четвърть|к m, -ци pl 'Donnerstag m 1
четвъртъч ен, -ни adj 'Donnerstags-;
~ но заседание 'Donnerstagssitzung
/17 O ж ден 'Donnerstag m 1
‘чет|ен, -ни adj ge'rade; ~ но число
ge'rade Zahl /17
гчетен adj ge'lesen; много - а книга viel
gelesenes Buch n 22
четен|е n, -ия pl 1. 'Lesen n 23/sg 2.
(художествено) 'Lesung/17
чет|ец m, -цй pl 1. 'Leser m 4 2. Theat
'Sprecher m 4
четив|0 n, -apl 'Lesestoff m 1, Lek'türe
/16
четин а / -и pl 'Borsten / 16jpl
четинест adj 'borstig auch übertr
четири пит vier O гледам c ~ очй
a) 'höllisch 'aufpassen vi <&/hb> b)
(пазя) wie den 'Augapfel 'hüten (нещо
etw.) c) (желая) mit den 'Augen ver¬
schlingen vt <27b>; между ~ очй
'unter vier 'Augen; отварям си очйте
на - 'aufpassen wie ein 'Heftelmacher
четкриглас|ен, -ни adj 'vierstimmig
четиригодйш|ен, -ни adj 'vierjährig O
ж план Vier'jahresplan m 2
четиригодйшнина / nur sg 'vierjähriges
Jubi'läum n 28, 'vierter 'Jahrestag m 1
четирндел ен, -ни adj Bot 'vierteilig <>
~на детелйна 'vierblättriges 'Klee¬
blatt n 22
четиридесет пит = четирййсет
четиридесетгодишен, -ни adj = чети-
рийсетгодйшен
четиридесетгодйшннна / nur sg
'vierzigster 'Jahrestag m 1
четиридесетднев|ен, -ни adj 'vierzigtä¬
gig ,
четиридесети пит 'vierzigste
четиридневен, -ни adj 'viertägig
четириетаже», -ни adj 'vierstöckig
четирййсет пит 'vierzig
четирийсетгодйшен, -ни adj 'vierzigjäh¬
rig
955
чешит
четирййсети пит = четиридесети
четирикат|ен, -ни adj umg = четири-
етажен
четирикрак adj 'vierbeinig
четирикратен, -ни adj 'vierfach
четирикрилен, -ни adj 'vierteilig
четирилистен, -ни adj 'vierblättrig
четирйма пит (für Per'sonen) vier; ~
души vier Mann, vier Per'sonen; ние
~ та wir vier; показаха се ~ es er¬
schienen vier Mann [Per'sonen]
четиримесечен, -ни adj 1. (който трае
четири месеца) Vier'monate-; ж курс
Vier'monatelehrgang ml 2. (възраст)
vier 'Monate alt
четиримесечие n, -я pl 'Zeitraum m 2
von vier 'Monaten
четиримест|ен, -ни adj 'viersitzig
четириметров adj 1. (дължина) vier
'Meter 'lang 2. (височина) vier 'Meter
'hoch 3. (ширина) vier 'Meter breit 4.
(дълбочина) vier 'Meter tief
четиримоторен, -ни adj 'viermotorig
четиринадесет пит 'vierzehn
четиринадесетгодишен, -ни adj 'vier¬
zehnjährig
четиринадесети пит 'vierzehnte
четиринайсет пит = четиринадесет
четиринайсетгодишен, -ни adj =
четиринадесетгодишен
четиринайсети пит = четиринадесети
четириног adj = четвероног
четнрнос|ен, -ни adj 'vierachsig
четириседмичен, -ни adj 'vierwöchig
четирисрйч|ен, -ни adj Gramm 'viersilbig
четиристаен, -йни adj Vier'zimmer-
четиристйшие п, -я pl Vierzeiler т 4
четиристотен, -ни пит 'vierhunderlste
четиристотин пит 'vierhundert
четиристранен, -ни adj 'vierseitig
четиристранен, -ни adj 'viersaitig
четиритактов adj 'Viertakt-; ~ мотор
'Viertaktmotor т 9а
четиритон]ен, -ни adj Vier'tonnen-
четнрнцвет|ен, -ни adj 'vierfarbig О ж
печат Buchw Vierfarbendruck т 1
четирицилйндров adj 'vierzylindrig
четиричасов adj 'vierstündig
четиричленен, -ни adj 1. 'vierköpfig;
~ но семейство 'vierköpfige Fa'milie
/16 2. aus vier 'Mitgliedern; ~ на
комисия Kommissi'on / 17 aus vier
'Mitgliedern
четириъгълен, -ни adj 'viereckig
четириъгълни |k m, -ци pl 'Viereck n 20
auch Math
четйрма пит = четирйма
4eTK]a/,-H^/l.'Bürste/16; ж за дрехи
'Kleiderbürste; ж за дъски [мйене]
'Scheuerbürste; ж за зъби 'Zahnbür¬
ste; ж за коса 'Haarbürste; ж за
обувки 'Schuhbürste; ж за ръце
'Handbürste 2. (за боя) 'Pinsel т 4;
ж за водни бой 'Wasserfarbenpinsel;
ж за блажна боя 'Ölfarbenpinsel 3.
(метла) 'Besen т 4
четк ам, -аш (-ах) uv 'bürsten vt
четкар (-ят) т, -и pl 'Bürstenbinder т 4
четлив adj 'leserlich
четлйвост / nur sg 'Lesbarkeit /17/sg
четмо и nursg 'Lesen n 23/sg; ~ и писмо
'Lesen und 'Schreiben n lljsg
четни к m, -ци pl Hist 'Freischärler m 4,
'Aufständischer ml*
четнически adj 'Freischärler-, 'Frei¬
schar-
четничество n nur sg Hist 'Freischärler¬
bewegung/ 17
четнишки adj ~ четнически
чех (-ът) m, -и pl 'Tscheche m 7
Чехия /Tschechia /17
чехкйн|я / -и pl 'Tschechin /18
чехлар (-ят) m, -и pl Pan'toffelmacher
m 4
чех|ъл m, -ли pl Pan'toffel m 10 O под
ж übertr 'unter dem Pan'toffel
че|ша, -шеш (-cax) uv 1. (драскам)
'kratzen vt 2. (реша) а) (хора) 'käm¬
men vt b) (животни) 'striegeln vt; s ce
1. (драскам ce) sich 'kratzen vr
2. (реша ce) sich 'kämmen vr O ж си
езика die 'Zunge 'wetzen
чешйт m, -и pl 1. volkst (сорт) 'Sorte/16
2. umg (особняк) Kauz m 2; той e
особен ~ er ist ein 'komischer Kauz O
колкото за ~ nur da'mit es da ist
чешки
956
чешки adj 'tschechisch
чешм|а /, -й pl 1. (чучур) 'Brunnen т 4
2. (водопровод) 'Wasserleitung/17
3. (кран) 'Wasserhahn т 2
чешмен adj 1. (изворен) 'Brunnen 2. (от
водопровод) 'Leitungs-
чйба Interj kusch
чмбу|к т, -ци pl 'Wasserpfeife /16
чйг|а /, -и pl Zool 'Sterlet т 1
чйзм|а /, -и pl 'Stiefel т 4
чизмар (-ят) т, -и pl 'Stiefelschuster т 4
чий, чия, чие; чий pron interr 'wessen
чййто, чиято, чието; чийто pron rel
'dessen
чйк-чирйк Interj tschilp-tschilp
чиле п, -та pl Text 'Lage /16
Чйли п 'Chile п 23
чилййски adj chi'lenisch
чим (-ът) т, -ове pl 'Rasenstück п 20
чимшйр т, -и pl Bot 'Buchsbaum т 2
чимшйрен adj 'Buchsbaum-
1чин (-ът) т, -ове pl 'Schulbank /14
2чин (-ът) т, -ове pl 1. Rang т 2 2. МИ
'Dienstgrad т 1
чинар т, -и pl Bot 'Morgenländische
Pla'tane /16
чинели nur pl Mus 'Becken n 23
чйн|ен, -ни adj 'artig
чинйен adj 'Teller-
чинййк|а /, -и pl 1. 'Tellerchen n 23
2. (към чаша) 'Untertasse / 16 3. (na-
нйчка) 'Schüsselchen n 23
чинй|я/ -и pl 1. 'Teller m4 2. (панйца)
'Schüssel /16 3. (към чаша) 'Unter¬
tasse /16
чйнк|а /, -и pl 1. volkst 'Tante/16 Frau
vom 'Bruder des 'Vaters 2. Zool Buch¬
fink m 8
чиновни к m, -ци pl Be'amter m 7+
чиновнически adj 1. Be'amten-; ~
заплати Be'amtengehäller n 22/pl
2. iron be'amtenhaft, bürokratisch; ~
начин на работа be'amtenhafte [bü¬
rokratische] 'Arbeitsweise /16
чиновничество n nur sg 1. (служба)
Be'amtendienst m 1, Be'amlenlaufbahn
/17 2. (всйчки чиновници) Beamten¬
schaft /17
чиновнишки adj = чиновнически
чинопочитание и nur sg Subordination
/17
чйн|я, -иш (-йх) му 1. (правя) 'machen vt
2. (струвам) 'kosten vt 3. (ценен съм)
wert sein vi < B >; работата не ~ и die
'Sache ist nichts wert 4. (ймам смйсъл)
'lohnen vt; не ~ и es lohnt nicht O ~ и
ми се mir scheint
чип adj 1, (нос) 'aufgestülpt; ~ нос
'Stupsnase / 16 2. (човек) 'stupsnäsig
чйпк|ам, -аш (-ах) uv Kindersprache
'bade-'bade 'machen
чипонос adj 'stupsnäsig
чира|к m, -ци pl veralt 'Lehrling m 1*
чнракув|ам, -аш (-ах) uv in der 'Lehre
sein vi <B>
чирашки adj 'Lehrlings-
чйроз m, -и pl Kochk 'Dörrmakrele/16
числен adj 'zahlenmäßig; ~ o превъз¬
ходство 'zahlenmäßige Überlegenheit
f\l/sg
численост/nur sg 'zahlenmäßige 'Stärke
/16; (брой) 'Anzahl/17, Zahl, 'Menge
/16
числител (-ят) m, -и pl Math 'Zähler m 4
числйтел|ен, -ни adj 1. Zahl-; ~ но йме
'Zahlwort n 22 2. als Subst ~ но 'Zahl¬
wort; ~ но бройно 'Grundzahlwort;
~ но редно 'Ordnungszahlwort
числ|о n, -ä pl 1. Zahl /17; еднозначно
ж 'einstellige Zahl; многозначно ä
'mehrstellige Zahl; цяло « 'ganze
Zahl; дробно s 'Bruchzahl 2. (дата)
'Datum n 28; кое » е днес? 'welches
'Datum 'haben wir 'heute? 3. Gramm
Zahl, 'Numerus m; едйнствено x
'Einzahl; множествено » 'Mehrzahl
O в това ä dar'unter
числ|я, -йш (*йх) uv 'führen vt; s в
спйська auf der 'Liste 'führen; s ce
'zählen vi, ge'zähll 'werden vi < 1 &/sn >
(към zu 5)
чист adj 1. (не изцапан) 'sauber; ~ и
ръце 'saubere 'Hände / 14jpl; ~ и
дрехи 'saubere 'Kleidung /17; ~ a
стая 'sauberes 'Zimmer n 23; ~ а жена
'saubere Frau/17 2. rein; ~ а копрйна
957
чифтосвам
'reine 'Seide /16; ~a вълна 'reine
'Wolle/16; ~ тон 'reiner Ton m 2; ~ a
съвест 'reines Ge'wissen n 23; ~ a
душа'reine'Seele/16; ~ български
езйк 'reines Bul'garisch; ~ а слу¬
чайност 'reiner 'Zufall m 2; ~ ата
истина die 'reine 'Wahrheit /17; ~o
тегло 'Reingewicht n 20; ~ а печалба
'Reingewinn m 1; *и доходи 'Rein-
einkünflepl* 3. (въздух) frisch 4. (ясен,
бистър) klar; ~ o небе 'klarer 'Himmel
m 4; - а вода 'klares 'Wasser n 23 5.
(поддържаш чистота) 'reinlich O не
му e <v а работата mit ihm stimmt etw.
nicht; не е ~ а тая работа an der
'Sache ist etw, faul; пътят e ~ der Weg
ist frei; въздухът e ~ übertr die Luft ist
rein; ~ а работа! 'prima!; преписвам
на - o ins 'reine 'schreiben vt, vi
< 23Ihb >; на ~ o сме c него mit ihm
bin ich [sind wir] quitt; ~ а вода
ненапйта irott die 'reinste'Unschuld
/17/rg
чистач m, -и pl 'Putzer m 4
чистач|ен, -ни adj 'Reinigungs-
чистйчк|а /, -и pl 1. 'Reinigungskraft
/14, 'Putzfrau /17; 'Raumpflegerin/18
2. Kfz 'Scheibenwischer m 4
чистене n nur sg 1. 'Reinigung / 17;
химйческо - 'chemische 'Reinigung
2. (в домакйнството) 'Reinemachen
n 23/sg; голямо ~ Groß'reinemachen
чистилище n nur sg Rel 'Fegefeuer n 23
auch übertr
чйстк|а /, -и pl Pol 'Reinigung / 17,
'Säuberungsaktion /17
чистнй|к m, -ци pl umg 'Reinlich¬
keitsapostel m 4
чнстнйц|а/, -и pl 'Reinlichkeitsfanatike¬
rin /18
чисто adv 1. (без мръсотии) 'sauber
2. (без примеси) rein 3. (съвсем) ganz
O ~ и просто а) (направо) klipp
und klar b) (само) 'einfach
чистокръвен, -ни adj L (породйст)
'reinrassig, 'vollblütig, 'Vollblut- 2.
übertr, umg 'waschecht
чистоплът|ен, -ни adj 'reinlich, 'sauber
чистоплътност / nur sg 'Reinlichkeit
/17/5*
чистосърдечен, -ни adj 'offenherzig,
'aufrichtig
чнстосърдечиост / nur sg 'Offenherzig¬
keit /17, 'Aufrichtigkeit/ ll/sg
чистота / nur sg 'Sauberkeit / 17/sg,
'Reinheit fW/sg auch übertr
чистофайни|к m, -ци pl umg 'Reinlich¬
keitsfanatiker m 4
чнст|я, -иш (-йх) MV 1. 'säubern vt,
'reinigen vt auch übertr; ft жилището
die 'Wohnung 'säubern [sauber'ma-
chen <a>]; s дрехите die'Kleidung
'reinigen ['säubern] 2. 'sauber'machen
vi <a>; жената всеки ден ~ и die
Frau macht 'jeden Tag 'sauber 3. (npo-
чйствам) 'auslesen vt <19a>, ver-
'lesen vt <19b>; » 666'weiße'Boh¬
nen 'auslesen; я спанак Spi'nat
ver'lesen 4. (изтребвам) beseitigen vt
<b> 5. (лъскам, мия, беля) 'putzen
vt; s прозорци 'Fenster 'putzen vt; »
обувки 'Schuhe 'putzen; ft зеленчук
Ge'müse 'putzen
читав adj heil; здрав и - ge'sund und
'munter
читалтц|е n, -a pl 'Lesehalle/16, 'Lese¬
stube /16
читалшц|ен, -ни adj 'Lesehallen-, 'Lese¬
stuben-
читали|я /, -и pl 'Lesesaal m 2
читанк|а /, -и pl 'Lesebuch n 22
читател (-ят) m, -и pl 'Leser m 4
читателк|а /, -и pl 'Leserin / 18
читателски adj 'Leser-
чифлй|к m, -ци pl Landw Gut n 22
чифликчййски adj 'eines Großgrund¬
besitzers; ~ дом Haus n 22 'eines
Großgrundbesitzers, 'Gutshaus; ~
имот Großgrundbesitz m 1
чифликчй|я / -и pl 'Gutsbesitzer m 4
чифлйшки adj - чифликчййски
чифт (-ът) m, -ове pl Paar n 20
чифте n, -та pl 1. (пушка) 'Doppelflinte
/16 2. (двойка) Paar n 20 O хвър¬
лям ~ 'ausschlagen vt < 4a >
чифтосв ам, -аш (-ах) uv; чифт6с|ам,
чнчероне
958
-аш (-ах) V utng zu 'einem Paar zu'sam-
menfügen vt <a>
чнчероне л, -та pl Cice'rone nt 6
чичко л, -вци pl 'Onkelchen n 23
чичо л, -вци pl 'Onkel m 4 Bruder des
' Vaters auch übertr
чичов adj 1. (des) 'Onkels; - ата къща
des 'Onkels Haus n 22 2. (обръщение
'Anrede) «- oto 'Onkels 'Liebling m 1 *
член (-ът) m, -ове pl 1. 'Mitglied n 21;
~ на семейството Fa'milienmitglied;
почетен - 'Ehrenmitglied; редовен
~ 'ordentliches 'Mitglied; извънреден
~ 'außerordentliches 'Mitglied; - -ко¬
респондент korrespondierendes 'Mit¬
glied 2. Anat Glied «21; болят го
- овете die 'Glieder tun ihm weh;
мъжкият ~ das 'männliche Glied 3.
Jur, Gramm Ar'tikel m 4; ~ пети от
конституцията Ar'tikel fünf der
Ver'fassung; определителен ~ be¬
stimmter Ar'tikel; кратък ~ 'kurzer
Ar'tikel; пълен ~ 'voller Ar'tikel
член|ен, -ни adj Ar'tikel-; - на форма
Form /17 des Ar'tikels
членестоного и, -и pl Zool 'Gliederfü߬
ler m 4
члеик|а/, -и pl 'Mitglied n 21
членораздел|ен, -ни adj artiku'liert;
~ на реч artikulierte 'Rede /16
членск|и adj 'Mitglieds-; x внос 'Mit¬
gliedsbeitrag m 2; ~ а книжка 'Mit¬
gliedsbuch л 22
членство n nur sg 'Mitgliedschaft/17/sg
членув ам, -аш (-ax) uv 1. 'Mitglied sein
vi < В > (в организация 'einer Orga¬
nisation) 2. Gramm mit dem
bestimmten Ar'tikel ver'sehen vt
< 19b >; ~ ано съществително 'Sub¬
stantiv n 20* mit bestimmtem Ar'tikel
членуван|е n, -ия pl 1. 'Mitgliedschaft
/ \ ljsg 2. Gramm Ge'brauch m 2 des
bestimmten Ar'tikels
чобан и. чобан! нн m, -иpl volkst Hirt m 8
чове!к m, -ци od хора pl 1. Mensch m 8;
той е добър x er ist ein 'guter Mensch;
всичко за sa 'alles für den 'Menschen;
това не e x das ist kein Mensch
2. (мъж) Mann m 3; той е наш x er ist
'unser Mann; volkst моят x mein
Mann 3. (някой) man; когато x есам
wenn man allein ist; x се учи, докато
е жив man lernt nie aus O той е x и
половина er ist ein 'ganzer Kerl; той e
душа x er ist 'eine 'Seele von 'einem
'Menschen; той не е случаен * er ist
nicht 'irgendwer; свой [наш] x e er
ge'hört zu uns; жив x нямаше es war
'keine 'Menschenseele zu 'sehen; x на
място der 'rechte Mann am 'rechten
Platz; като x wie ein vernünftiger
Mensch; педя x Drei'käsehoch m 6
човеколюбец m, -ци pl 'Menschen¬
freund m 1
човеколюбив adj 'menschenfreundlich
човеколюбив n nursg 'Menschenfreund¬
lichkeit f\l/sg, 'Menschenliebef\6jsg
човекомраз|ец m, -ци pl 'Menschen¬
hasser m 4, 'Menschenfeind m 1
човеконенавист|ен, -ни adj 'menschen¬
feindlich
човеконенавйстни|к m, -ци pl =
човекомразец
човекоподбб|ен, -ни adj 'menschenähn¬
lich O ~ на маймуна 'Menschenaffe m 7
човекояд|ец m, -ци pl 'Menschenfresser
m 4, Kanni'bale m 7
човече n, -та pl l. 'Menschlein n 23 2.
(мъж) 'Männlein n 23, 'Männchen n 23
човеч]ен, -ни adj 'menschlich
човечество n nur sg 'Menschheit fMjsg
човечец m nur sg 'Männchen n 23
човечност /nur sg 'Menschlichkeit /17
1човешк|и adj 1. 'menschlich; - o сърце
'menschliches Herz л; x ум 'mensch¬
licher Ver'sland m 1; ~ o жилище
'menschliche Be'hausung / 17; ~a
слабост 'menschliche 'Schwäche /16
2. 'Menschen-; цял x живот ein
'ganzes 'Menschenleben n 23; ~ o
достойнство'Menschenwürde/16; x
маси 'Menschenmassen pl 3. (при¬
личен) 'menschenwürdig; - o жилище
'menschenwürdige 'Unterkunft/14; x
условия 'menschenwürdige Bedin¬
gungen pl
959
чувам
2човешки adv wie 'Menschen, wie ein
Mensch
човещина / nur sg 1. (човечност)
'Menschlichkeit /17 2. (слабост)
'menschliche 'Schwäche/16 O ~ e es
ist 'menschlich
човк|а /, -и pl Zool 'Schnabel m 5
човърк[ам, -аш (-ах) uv 1. (c нещо
остро) her'umstochern vi <a./hb>
(нещо in 5) 2. (ровя) her'umwühlen vi
<a/hb> (нещо in 3) 3. übertr
(безпокоя) nicht 'ruhen 'lassen vt
<3/hb>
чоглаво adv volkst 'peinlich, 'unange¬
nehm
НОК01Й (-ят) m, -и pl Hist ru'mänischer
Großgrundbesitzer m 4
чоп (-vr) m nur sg volkst Los n 20 O
хвърлям ~ losen vi <hb>
чопк|ам, -аш (-ах) uv 1. (дълбая)
her'umbohren vi < a/hb > (нещо in 3)
2. (драскам) vt, her'umkratzen vi
<&/hb> (нещо an 3)
чопл|я, -иш (-йх) uv 1. (дълбая) her*
um'bohren vi < zjhb > (нещо in 3) 2.
(драскам) 'kratzen vi, her'umkratzen
vi <ajhb> (нещо an 3) 3. (безпокоя)
nicht in 'Ruhe 'lassen vt <3/hb>
чорап nt, -и pl Strumpf m 2; дамски
<- 'Damenstrumpf; найлонов ~ 'Ny¬
lonstrumpf; три четвърти ~ 'Knie¬
strumpf; къси ~ и 'Söckchen n 23;
кърпя ~ и 'Strümpfe 'stopfen
чорал|ен, -ни adj Strumpf-
чорапче n, -та pl 1. 'Strümpfchen n 23
2. Tech 'Glühstrumpf m 2
чорб|а /, -й pl Kochk 'Suppe / 16;
доматена x To'matensuppe; пйлеш-
ка x 'Hühnersuppe; топчета *
'Fleischklößchensuppe; шкембе x
'Fleckensuppe
чорбяджниск|и adj Hist 'Herren-, reich
und 'mächtig; ~ а дъщеря 'Her¬
rentochter /14а; ~o съсловие 'Her¬
renschicht/ 17; - o семейство 'Her¬
renfamilie / 16, 'reiche und 'mächtige
Fa'milie; ~ а класа 'Klasse / 16 der
Tschorba'dshii
чорбаджййство n nur sg Hist Schicht
der 'reichen 'Kaufleute, 'Bauemund
'Handwerker 'während der Bulga¬
rischen 'Wiedergeburt, Tschorba-
'dshi pl
чорбаджй[я/, -иpH. Hist reicher 'Kauf¬
mann, 'Bauer od 'Handwerker 'wäh¬
rend der Bulgarischen 'Wiedergeburt,
Tschorba'dshija m 2. übertr 'reicher
Mann m 3 3. (господар) Herr m 8
чорбест adj dünn, 'wäßrig
чорл|а /, -и pl 'Zottel /16
чорлав adj 'zottig, zer'zaust
чорльо m, -вци pl 'Zottel /16
чорл|я, -иш (-йх) MVzer'zausen vi < b>,
zer'wühlen vi <b>
чорт (-ът) m, -ове pl 'Teufel m 4; да го
вземат ~ овете! der 'Teufel soll ihn
'holen!
чрев|ен, -ни adj Darm-; ~ а болест
'Darmerkrankung / 17; ~ но
разстройство 'Durchfall m 2
чревоугоден, -ни adj 'schlemmerisch
чревоугодие n nur sg Schlemme'rei/17,
Völle'rei /17
чревоугодни |к m, -ци pl 'Schlemmer
m 4, Ge'nießer m 4, 'Vielfraß m 1
чревоугодннчески adj = чревоугоден
чревоугодничество n nur sg =
чревоугодие
чрез präp durch, 'mittels, mit 'Hilfe
чрезмер|ен, -ни ad;'äußerst, 'übermäßig
чубрица / nur sg 1. Bot 'Pfefferkraut
n 22, 'Bohnenkraut 2. (шарена сол)
'Kräutersalz n 20
чувал m, -и pl Sack m 2
чув!ам, -аш (-ах) mv; чу|я, -еш (чух) v
1. 'hören vt, vi <hb>; x добре gut
'hören; нйщо не се ~ a es ist nichts zu
'hören; чул, недочул er hat es 'läuten
'hören und nicht zu'sammenschlagen;
чуло ли се е такова нещо hat man so
etw. schon ge'hört?; чувай! od чуй ме!
hör mal zu! 2. (пазя) volkst be'wahren
vt < b >, 'hüten 3. (отглеждам) volkst
'großziehen vt < 32a, h-g>, 'aufziehen
vt < 32a, h-g> O да не чуе дяволът!
'unberufen, toi, toi, toi!
чувствен
960
чувствен adj 'sinnlich
чувственост / nursg 'Sinnlichkeit /17/sg
чувствмггел|ен, -ни adj 1. emp'fmdlich;
ж човек emp'findlicher Mensch nt 8;
~ но място emp'findliche 'Stelle /16;
- ни апарати emp'findliche Appa'rate
m \/pl; ~ ни загуби emp'findliche
Ver'luste m l/pl; ж съм към нещо
emp'fmdlich 'gegen etw. 4 sein vi < B >
2. (душевно) emp'fmdsam; ~ на душа
emp'findsame 'Seele / 16 3. (значи¬
телен) 'spürbar; ~ ни подобрения
'spürbare Verbesserungen/ \ljpl
чувствително adv 'spürbar, 'sichtbar
чувствителност fnur sg I. Emp'findlich-
keit /17 2. (душевна) EmpTmdsamkeit
/17
чувствЮ n, -a pl 1. Ge'fühl n 20; * на
радост Ge'fühl der 'Freude; ж за дълг
'Pflichtgefühl; противоречиви ~ a wi-
der'streitende Ge'fühle; неприятно ж
'unangenehmes Ge'fühl; смътно ж
'unbestimmtes Ge'fühl; изпитвам
ж ein Ge'fühl 'haben < A >; будя ~ a
Ge'fühle ef'wecken <b> 2. (усет)
Sinn ml; * за хубавото Sinn
[Ge'fühl] für das 'Schöhe; шесто ä
'sechster Sinn O имам ~ а към него
ihm ge'neigt sein vi < B>, etw. für ihn
emp'finden < 27b >; имам ж за
мярка Ge'fühl für das 'rechte Maß
'haben; следвам първото си ж 'seiner
'ersten 'Regung 'folgen vi <sn>; без
ж be'wußtlos
чувствув|ам, -аш (-ах) uv 'fühlen vi,
emp'finden vt <27b>, 'spüren vt,
ver'spüren vt <b>; ж влагата die
'Feuchtigkeit 'fühlen ['spüren, emp'fin-
den]; не ж краката си 'seine 'Füße
nicht 'fühlen ['spüren]; ж превъз¬
ходството му 'seine Überlegenheit
'fühlen ['spüren]; ж глад 'Hunger
emp'finden [ver'spüren]; ж умора
'Müdigkeit emp'finden [ver'spüren];
ä болка 'einen Schmerz emp'finden
['spüren]; ä облекчение Erleichte¬
rung emp'finden [ver'spüren] O ж
нужда от нещо etw. 'brauchen [be-
'nötigen <b>]; ж се sich 'fühlen vr;
жсе добре sich wohl 'fühlen; ж се
виновен sich 'schuldig 'fühlen; ж се
обиден sich beleidigt 'fühlen
чугун m nur sg 'Roheisen n 23, 'Gußeisen
чугунен adj 'gußeisern
чугунодобив|ен, -ни adj 'eisengewin¬
nend, 'Eisen-
чугунолеяр|ен, -ни adj 'Eisengießerei-;
ж цех 'Eiengießerei / 17
чуда|к m, -ци pl 'Sonderling m 1
чудат adj 'sonderbar, 'seltsam, 'wunder¬
lich, 'kauzig
чудатост f -и pl 'Seltsamkeit / 17,
'Kauzigkeit /17
чуд|ен, -ни adj 1. (странен) 'wunderlich,
'seltsam, 'merkwürdig 2. (прекрасен)
'wunderbar, 'wundervoll 0 няма ни¬
що «нов това das ist kein 'Wunder;
какво «-но, че ... was 'wunder, daß
[wenn] ...; не е ~ но es ist nicht
verwunderlich
чудес|ен, -ни adj 'herrlich, 'wunderbar
чудесн|я /, -и pl volkst 'Wunder n 23,
'wunderliches Ding n 20
чудесно adv 'herrlich, 'fabelhaft
чудно adv 1. (учудващо) erstaunlich
2. (странно) 'seltsam 3. (превъзходно)
'herrlich, 'wunderbar O ~ хубаво
'wunderschön; не e ~ es ist nicht
ver'wunderlich
чудноват adj 'seltsam, 'wunderlich,
absonderlich
чудноватост /nur sg Absonderlichkeit
/17
чудо n, чудеса pl 1. 'Wunder n 23 2. als
adj (чудесен) umg 'prima 3. als adv
(много) volkst viel; sehr; ~ пари viel
['eine 'Menge] Geld; ~ голям sehr
groß <> виждам се в ~ ich weiß nicht
aus noch ein; всяко ~ за три дни mit
der Zeit ver'geht 'alles; за ~ и прйказ
zum 'allgemeinen Er'stauncn; като по
~ wie durch ein 'Wunder; ~ голямо!
iron na das ist ja etwas!
чудовнщ|е n, -a pl 'Ungeheuer n 23 auch
übertr, 'Ungetüm n 20
чудовшц|ен, -ни adj 1. unge'heuerlich
961
чумеря
2. (грамаден) 'ungeheuer
чудоде|сн, -йни и. чудотвор[ен, -ни adj
'wundertätig
чудотворни т, -ии pl 'Wundertäter т 4
чудотворств|о /?, -а pl Voll'bringen
п 23/sg von 'Wundern
ч^д|я, -иш (-йх) uv 'wundern vt, in
Ver'wunderung ver'setzen vt < b >; *
се 1. (учуден съм) sich 'wundern vr (на
нещо od някого 'über etw. odjmdn.) 2.
(удивен съм) 'staunen vi <hb> (на
'über 4): какво се ~ иш? was staunst
du denn? 3. (не зная) nicht 'wissen vt
< 30 >; « се как да му помогна nicht
'wissen, wie man ihm 'helfen soll; ж се
какво да правя 'nicht 'wissen, was man
tun soll
чужбйн|а /, -и pl 1. (зад границата)
'Ausland n 22 2. (чужда местност)
'Fremde / 16/jg
чужд adj 1. fremd 2. (чуждестранен)
'ausländisch, 'fremdländisch O ~ a
дума 'Fremdwort n 22; ~ o тяло
'Fremdkörper m 4
чуждей|ец m, -цй pl 1. (от чужда
страна) 'Ausländer т 4 2. (от чуждо
място) 'Fremder т 7+
чужденк|а/, -й pl 1. (от чужда страна)
'Ausländerin /18 2. (от чуждо място)
'Fremde /19
чуждестранен, -ни adj 'ausländisch
чужд|ея се, -ееш се (-ях се) uv sich
'fernhalten vr <3a> (от von 3)
чуждиц а /, -и pl Ling 'Fremdwort n 22
чуждоземен, -ни adj 'fremdländisch
чуждопоклонни|к m, -ци pl 'Anbeter m 4
'alles 'Fremden
чуждопоклонство n nur sg'Anbetung
/17 'alles 'Fremden
чуждоселски adj aus 'einem 'fremden
Dorf; ~ човек ein Mann m 3 aus
'einem 'fremden Dorf
*чук (чукът) m, -ове pl 'Hammer m 5;
въздушен ~ , пневматйчен - 'Pre߬
lufthammer O дигам си ~ овете sich
aus dem 'Staube 'machen vr; между
~ и наковалня übertr 'zwischen 'Ham¬
mer und 'Amboß
2чук Interj poch
чук|а /, -и pl 'Gipfelfelsen m 4
чукало n, чукала pl 1. Kochk 'Stößel m 4
2. (на врата) 'Türklopfer m 4
чук|ам, -аш (-ах) mv 1. (c чук) 'hämmern
vt, vi <hb> 2. (дробя) 'stoßen vt
<34> 3. (тропам) 'klopfen vt, vi
<hb>\ ä на вратата an die Tür
'klopfen auch übertr 4. (c чаши) 'ansto¬
ßen vi < 34ajhb >; ~ аха чашите си sie
'stießen mit 'ihren 'Gläsern an O «си
главата sich an den Kopf 'greifen vi
<21 !hb>\ « камъни'Steine'klopfen;
« му сол на главата ihm den Kopf
zu'rechtsetzen <a>; s се 1. sich
'stoßen vr 2. (c чаши) 'anstoßen 3.
(удрям се) sich 'klopfen vr (c нещо на
нещо mit etw. 3 auf etw. 4) O s ce c
яйца Eier 'aufschlagen < 4a >
чукан m, -и pl 1. (дьнер) 'Stubben m 4
2. (кочан) Strunk m 2
чукар ш. и. чукар|а/, -и pl 'Felsgrat m 1
чукв|ам, -аш (-ах) uv, чукн|а, -еш (-ах) v
1. (с чук) 'schlagen vt <4> (на auf
4) 2. (тропвам) 'klopfen vi <hb> (с
нещо на нещо mit etw. 3 an etw. 4)
3. (строшвам) 'aufschlagen vt <4a>
4. (c чаши) 'anstoßen vi < 34a//?i>>;
чукнаха чашите си sie 'stießen mit
'ihren 'Gläsern an 5. übertr (засягам)
'sticheln vi <hb>\ s се 1. sich 'stoßen
vr < 34 > (c нещо на нещо mit etw. 3
an etw. 3) 2. (удрям ce) sich 'schlagen (c
нещо на нещо mit etw. 3 auf etw. 4)
3. (c чаши) 'ansloßen
чул (-ът) m, -ове pl 'Pferdedecke /16
чума f nur sg Med Pest /17
чумав adj 1. (болен) 'pestkrank 2. umg
(рошав) zer'zaust, 'struppig O ~и
години 'Pestjahre pl
чум|ен, -ни adj Med Pest-; ~ ни бацили
'Pestbazillen m l\/pl
чумер|я, -иш (-их) uv 'runzeln vt,
zu'sammenziehen vt <32a, h-g>; «
чело die Stirn'runzeln; « веждите die
'Brauen 'runzeln [zu'sammenziehen];
s ce ein 'mürrisches Ge'sicht 'machen,
die Stirn 'runzeln O небето се ~ и der
чумосвам
962
'Himmel trübt sich ein
чумосв|ам, -аш (-ах) uv; чумос|ам, -аш
(-ах) V die Pest an den Hals 'wünschen
vt (някого jmdm.)
чунким 1. Partikel (мйгар) als ob 2.
Konj (защото) weil
чупв|ам, -аш (-ах) uv; чупн|а, -еш
(-ах) V 1. (разчупвам) zer' brechen vt
< 16 b >; * джама die'Fensterschei¬
be zer'brechen; « пръчката den Stock
zer'brechen; » порцелана das Por-
zel'lan zer'brechen 2. (разбивам)
zer'schlagen vt <4b> 3. (отчупвам)
'abbrechen vf < 16 a> (от von 3)
чупк|а /, -и pl 'Bogen m 4, 'Ecke /16
чуплив adj zer'brechlich; ~ o! 'Vorsicht,
Glas!
чупливост / nur sg Zerbrechlichkeit
/17/jg
чупна f чупвам
чуп|я, -иш (-йх) uv 1. (разчупвам)
zer'brechen vt < 16 b > 2. (разбивам)
zer'schlagen vt <4b> 3. (отчупвам)
'abbrechen vt < 16 а > (от von 3) 4.
übertr 'brechen vt < 16 >; « рекорди
Re'korde 'brechen 5. übertr (кърша)
'ringen vt < 27 >; ж ръце (пръсти] die
'Hände 'ringen O s вратата die Tür
'einschlagen < 4 a >; » орехи [яйца]
'Nüsse ['Eier] 'aufschlagen <4a>; ще
си ~ и главата er wird sich den Hals
'brechen; s се 1. (чуплив съм)
zer'brechlich sein vi <B> 2. zer'bre¬
chen vi <16b/jn> 3. übertr umg
ver'schwinden vi < 27 bjsn >
чурулйк|ам, -аш (-ах) uv 'zwitschern vi
<hb>
чут|ен, -ни и. чутовен adj berühmt
чутур|а /, -и pl 1. 'Holzmörser m 4
2. übertr 'Holzkopf m 2
чухал m, -и pl Zool 'Zwergohreule /16
чуч|а, -иш (-йх) uv umg Kindersprache
sitzen
чучв|ам, -аш (-ах) uv; чучн|а, -еш (-ах) v
umg Kindersprache sich 'setzen
чучелЮ n, -a pl 'Vogelscheuche/16 auch
übertr
чучна t чучвам
чучул ту -и pl Zool 'Haube / 16 O
пораства му - ът ihm schwillt der
Kamm
чучулнг|а /, -и pl Zool 'Lerche /16
чучур m, -и pl 1. (чешма) 'Rohrbrunnen
m 4 2. (течност) Strahl m 9, 'Wasser¬
strahl
чуш adv umg Kindersprache-. на ~ auf
dem 'Rücken, 'huckepack
чушв|ам, -аш (-ах) uv; чушн|а, -еш (-äx)
v 1. (възсядам) be'sleigen vt <23b>
2. (мятам на гърба) 'huckepack 'neh¬
men vt < 16 >
чушк|а fy -и pl 1. Bot 'Schote / 16
2. (пиперка) 'Paprikaschote; арнаут¬
ска ж 'Pfefferone m, pl -ni; люта x
'scharfe 'Paprikaschote
чушна I чушвам
чуя t чувам
ш
шаблон т, -и pl Scha'blone / 16 auch
übertr
шаблон|ен, -ни adj 1. Scha'bloncn- 2.
(безличен, изтъркан) scha'blonenhaft
шаблоннзйр|ам, -аш (-ах) uv. v schablo-
ni'sieren vt <d>
шаблонно adv scha'blonenhaft, nach
Scha'blone
шаблонност/nur sg Scha'blonenhaftig-
keit/17
шавам, -аш (-ах) uv 1. (движа се, клатя
се) 'wackeln vi <hb>; (дете Kind)
'zappeln vi <hb> 2. (вълнувам се)
'unruhig 'werden vi < \ %jsn> 3. umg
(противя се) sich 'sträuben vr 4. umg
(не устоявам на дадена дума; не
поемам задължение) 'kneifen vt
<21 >; 'einen 'Rückzieher 'machen;
няма къде да ~ аш da gibt es kein
'Kneifen 5. umg (ймам леко
поведение) 'Seitensprünge 'machen
шавар m, -и pl Bot 1. 'Binse / 16
2. (папур) Rohr n 20
963
шаран
шавара|к т, -ци pl 'Röhricht п 20
шавв|ам, -аш (-ах) uv; rnäBHja, -еш (-ах)
V 1. (движа се, клатя се) 'wackeln vi
<hb> 2. umg (излизам) auf 'einen
Sprung 'gehen vi < 13jsn>
шавърк|ам, -am (-ax) uv ein 'bißchen
'wackeln vi <hb>
шавърклйв adj 1. 'unruhig; (дете Kind)
'zapplig 2. umg (c леко поведение) zu
'Seitensprüngen 'neigend
шагрен m nur sg Cha'grin [Ja'gre] n
шагренов adj Cha'grin-; ~ а кожа
Cha'grinleder n 23
шадраван m, -и pl 'Springbrunnen m 4
шайб1а /, -и pl I. (гайка) 'Mutier/14 a
2. (пластинка) 'Unterlegscheibe /16;
(гумена) 'Dichtungsscheibe 3. Sport
Puck m 6, 'Scheibe
шайк|а /, -и pl 'Bande / 16
шайкаджийски adj 'Banden-, Ban'diten-
шайкаджийство n nur sg 'Bandenun¬
wesen n 23/sg. Ban'ditentum n 22jsg
шайкаджн|я m, -и pl Ban'dit m 8
шал (-ът) m, -ове pl Schal m 1 *
шалвари nur pl 'Pluderhosen pl
шалче n, -та pl 'kleiner Schal m I *
шамандур|а /, -и pl 'Boje / 16
шамар m, -и pl 'Ohrfeige / 16
шамаросв{ам, -am (-ax) uv; шама¬
росам, -am (-ax) v 'ohrfeigen vt
шамй|я / -и pl 'Kopftuch n 22
шамот /и, -и pl 1. Scha'motte / 16
2. (тухла) Scha'molteslein m 1
шамотов adj Scha'mott-
шампанизйр|ам, -am (-ax) uv, v zu Sekt
verarbeiten vt <b>
шампанскЮ n, -и pl Cham'pagner m 4,
Sekt m 1
шампион m, -и pl 'Meister m 4, 'Cham¬
pion m 6; световен - 'Weltmeister;
републикански ~ 'Landesmeister,
Repu'blikmeisler
шампионат m, -и pl 1. (състезания)
'Meisterschaft /17, Champio'nat n 20
2. (победа) 'Meisterschaflslile! m 4,
Champio'nat
шампи6нк|а / -и pl 'Meisterin / 18;
световна a 'Weltmeisterin
шан|ец m, -ци pl 1. (окоп) 'Schützengra¬
ben m 5 2. (канавка) 'Straßengraben
шанкър m nur sg Med 'Schanker m 4
шанс (-ът) m, -овеpl Chance ['Jaijsal/l 6
шансонетк|а /, -и pl Chanso'nette / 16
шантав adj 1. dumm, 'sinnlos; ~ a
работа 'sinnlose 'Arbeit /17 ['Angele¬
genheit / 17] 2. (смахнат) ver'rückt,
'durchgedreht
шантавост / nur sg 1. (безсмислие)
'Dummheit / 17, 'Sinnlosigkeit / 17,
2. (смахнатост) Verzücktheit / 17,
'Durchgedrehtheit /17
шантаж m, -и pl Erpressung /17
шантаж|ен, -ни adj Er'pressungs-
шантажйр|ам, -am (-ax) uv, v er'pressen
vt < b>
шантажйст m, -и pl Erpresser m 4
шантан пи -и pl 'Tingeltangel n 24
шантунг m nur sg 'Schantungseide /16
шанц (-ът) m, -ове pl = танец
шанц|а /. -и pl Sport 'Skischanze / 16,
'Sprungschanze, 'Schanze
шап (-ът) m nur sg Maul- und 'Klauen¬
seuche /16
шапав adj an Maul- und 'Klauenseuche
er'krankt
шапк а /, -и pl 1. (без периферия)
'Mütze/16; кожена ä'Pelzmütze 2. (c
периферия) Hut m 2; сламенна s
'Strohhut; широкопола « 'breit¬
krempiger Hut O клатя на някого «
übertr vor jmdm. 'katzbuckeln vi
<hb>; накривявам си ~ ата übertr
'alle 'Fünfe ge'rade sein 'lassen vt
<3jhb>; размениха си ~ ите übertr
sie 'kamen sich in die 'Haare; свалям
на някого ж übertr den Hut vor jmdm.
'ziehen <32,h-g>
шапкар (-ят) m, -и pl 'Hutmacher m 4,
'Mützenmacher m 4
шапкарк|а / -и pl 'Hutmacherin / 18
шапкарски adj Hut-, 'Mützen-
шапчнц|а /, -vt pl 1. 'Hütchen n 23; (без
периферия) 'Mülzchen n 23; черве¬
ната a 'Rotkäppchen n 23 2. (на гъба)
Hut m 2
шаран m, -и pl Zool 'Karpfen m 4
шаранов
964
шаранов adj 'Karpfen-
шарен adj 1. (пъстър) bunt, verschie¬
denfarbig 2. (смесен) ge'mischt, 'bunt¬
gemischt; ~ а сол Kräutersalz n 20;
~ а сянка 'Halbschatten m 4
шарен |ея се, -ееш се (-ях се) uv bunt
'leuchten vi <hb>
шаренй|я у, -и pl 'schreiende 'Farben
f\6lpl
шареноок adj 'buntäugig
шарж (-ът) m, -ове pl Karika'tur /17
шаржнр|ам, -am (-ax) uv, v kari'kieren vt
<d>
шарйлк|а /, -и pl 'Farbe /16
uiäpicja /, -и pl 1. (украса) 'Muster n 23;
(издълбана, рисувана) Orna'ment
и 20 2. (багра) 'Farbe / 16 3. Med
(варицела) 'Windpocken pl; дребна
s 'Masern pl; едра ft (вариола)'Pok-
ken, 'Blattern pl
шарлатан m и. шарлатан ин m, -и pl
'Scharlatan m I *
шарлатански adj 'Scharlalans-
шарлатанств|о n, -a pl Scharlatanerie
/ 16 a
шарлатанствув|ам, -am (-ax) uv Schar¬
latanerien 'treiben < 23 >
шарф (-ът) in, -ове pl 1. 'Schärpe/16
2. (шалче) 'Seidenschal m 1 *
шар|я, -иш (-их) uv 1. (украсявам,
п-ьстря) be'malen vt <b>, 'färben vt;
а яйца 'Eier be'malen 2. umg (вак¬
синирам) 'gegen 'Pocken 'impfen vt 3.
umg übertr um'herschweifen vi
<ajsn>, um'herstreifen vi <a.jsn>;
погледът му *и из стаята er läßt
'seinen Blick durch das 'Zimmer
'schweifen; къде ~ иш? wo streifst du
um'her?
шаси n, -та pl 'Fahrgestell n 20, Chassis
[Ja'si;] n; самоходно ~ Ge'rätelräger
m 4
шатр а f -и pl Zelt n 20
шат|ър m, -ри pl 1. Hist 'Feldzelt n 20
2. umg Zelt
шафер m, -и pl 'Brautführer m 4
шаферк|а /, -и pl Braut'jungfer / 16
шафран m nur sg Bol 'Safran m 1 *
шафрантй|я / -и pl 'Dirne/16,'Hure
/16
гшах (-ът) m, -ове pl Schach n 20; давам
~ Schach 'geben < 15 > O държа го в
- übertr ihn in Schach 'hallen <3>
2шах (-ът) m. -ове д/(монарх) Schah m 6
шахмайстор m, -и pl 'Schachmeister m 4
шахмат m nur sg Schach n 20, 'Schach¬
spiel n 20
шахмат |ен, -ни adj Schach-; ~ но
първенство 'Schachmeisterschaft /17
шахматист m, -и pl 'Schachspieler m 4
mäxTla f. -и pl Schacht m 2
uiaxTböp m, -и pl 'Bergmann m 3
шашав adj 1. (завеян) ver'dreht,
verrückt, 'durchgedreht 2. (криво¬
глед) 'schielend
шашавост / nur sg 1. (завеяност)
Ver'drehtheit / 17,'Durchgedrehtheit
/ 17, Ver'rücktheil / 17 2. (криво¬
гледство) 'Schieiäugigkeit /17/sg
шашардйсв[ам, -am (-ax) uv;
шашардйс1ам, -аш (-ax) v ver'blüffen
vt < b >, be'stürzen vt < b >, ver'wir¬
re n v/ <b>; s ce ver'blüfft sein vi
<B>, be'stürzt sein, ver'wirrt sein
uiauiKja / -и pl 'Säbel m 4
шашкън m и. шашкън ин m, -и pl 'Blö¬
dian m 1
шашм|а /, -и pl I. 'Durcheinander n 23,
Ver'wirrung / 17, 'Aufregung / 17 2.
(шмекерия) 'unsauberes Ge'schäft n 20
шая|к m, -ци pl 'grober 'Wollstoff m 1
шаяч|ен, -ни adj aus 'grobem 'Wollstoff
ge'macht
шваб|а m, -и pl verächtl Deutscher
m7t, »Schwabe« m 7
швабски adj verächtl deutsch
швед (-ът) m, -и pl и. шведец m nur sg
'Schwede m 1
шведк|а /, -и pl 'Schwedin /18
шведски adj 'schwedisch
швейцар|ец m, -ци pl 'Schweizer m 4
Швейцария / Schweiz /
швейцарск|и adj 'schweizerisch,
'Schweizer; ~ o сирене 'Schweizer
'Käse m 4
Швеция / 'Schweden n 23
965
шествувам
шев (-ът) т, -овс pl 1. Naht / 14;
кръстосан ~ 'Kreuznaht 2. (шиене)
'Nähen п 23/sg\ (ушиване на дрехи)
'Nähen, 'Schneidern п 23/sg; уча
~ 'Nähen ['Schneidern] 'lernen
шев|ен, -ни adj Näh-; ~ на игла 'Näh¬
nadel/ 16; - ни конци 'Nähzwirn т 1;
~ на машина 'Nähmaschine / 16
шевиот т nur sg 'Cheviot m 6
шевиот|еи, -ни adj 'Cheviol-
шевйЩа / -и pl Sticke'rei / 17, Ver¬
zierung /17
шевро n nur sg Chevreau [Ja'vro:] n
iuerla / -й pl Scherz m 1, Spaß m 2;
безобидна ж ein 'harmloser Scherz
[Spaß]; правя ~й 'Scherze ['Späße]
'machen; казвам нещо на ж etw. im
Scherz [Spaß] 'sagen O без ж 'ohne
Scherz; im Ernst; на ж im Spaß, zum
Scherz; не ми е до ж mir ist nicht zum
'Scherzen zu'mute; ж та настрана!
Scherz bei'seite!
шегаджййски adj 'scherzhaft
шегаджй|я m, -и pl и. шегобй|ец ги. -йци
pl 'Spaßvogel m 5, 'Witzbold nt 1
шегобййк|а / -и pl 'Spaßvogel m 5,
'Witzbold m I
шегобййств|о n, -a pl 'Scherzen n 23/sg
шеговит adj I- 'scherzhaft, 'scherzend;
- тон 'scherzhafter Ton m 2; - и
погледи 'scherzhafte 'Blicke m 1 jpl
2. zum 'Scherzen 'aufgelegt; 'witzig; ~
човек ein zum 'Scherzen 'aufgelegter
Mensch m 8, ein 'witziger Mensch
шеговйтост / nur sg 'Scherzhaftigkeit
/17
шегув|ам се, -аш се (-ах се) uv 1. 'scher¬
zen v; <hb>, 'spaßen v/ <hb> (c ня¬
кого mit jmdm.) 2. (надсмивам се)
ver'spotlen <b> (c някого jmdn.),
'seinen Scherz 'treiben < 23 > (c mit 3)
шедьов|ър m, -ри pl 'Meisterwerk n 20
шезлонг nt, -и pl Chaiselongue [Jeza'bt]]
/15, 'Liegesofa n 24
шейн|а /, -Й pl 'Schlitten m 4
шейсет пит = шестдесет
шейсетгодйшен пит = шестдесетго¬
дишен
шейсети пит — шестдесети
шейсетйна пит = шестдесетйна
шейх (-ът) т, -ове pl Scheich т 1
шекер т nur sg 'Zucker т 4
шекерлйя unv adj 'zuckrig, süß, zuk-
ker'süß
шекерче n, -та pl 1. (бучка захар) 'Zuk-
kerslückchen n 23, 'Stückchen 'Zucker
2. (бонбонче) 'Zuckerbonbon n 24
шеллак m nur sg 'Schellack m I
шемет m nur sg 'Schwindel m 4, 'Taumel
m 4
шемет|ен, -ни adj 1. 'schwindelerregend;
~ на височина 'schwindelerregende
'Höhe/16 2. (зашеметен) 'schwindlig
шемизетк|а /, -и pl 'Hemdbluse/16
шеп|а /, -и pl 1. (длан c пръстите) - hohle
Hand / 14, Hand 2. (колйчество)
'Handvoll /; ж пръст 'eine 'Handvoll
'Erde; ж xöpa 'eine 'Handvoll 'Leute
O c пълни » и mit 'vollen 'Händen;
aus dem 'vollen
икпн|а, -ein (-äx) uv 'flüstern vt
шепнешката и. шелнешком adv 'flü¬
sternd
шепот m, -и pl 'Flüstern n 23/sg
шеп6т|я, -йш (-йх) uv 'flüstern vt
шеитеи|е n, -ия pl 'Flüstern n 23/sg
шепт|я, -йш (-ях) uv 'flüstern vt
шербет m, -и pl 1. 'Scherbett m 6, 'Sirup
m I* 2. unv als adj zucker'süß
шербетлйя unv adj zucker'süß
шердеи m, -и pl I. 'Flecke pl* 2. (пъл¬
нен) ge'füllter über'backener Darm m
2; пълнени - и ge'füllter Darm
шерденче n, -та pl = шерден
шест пит sechs
uiecTla / -и pl 'Sechstel n 23
шестви|е n, -я pl Zug m 2, Prozessi'on
/ 17; траурно ж 'Trauerzug; погре¬
бално ж 'Leichenbegängnis n 27; фа¬
келно ж 'Fackelzug
шествув|ам, -аш (-ах) uv 1. 'ziehen vr
< 32, h-g/hb >, ein'herziehen vt < 32a,
h-g/sn>, ein'herschreiten vi <21 а/
sn > 2. übertr (настъпвам стремител¬
но) 'siegreich marschieren vi < d tsn >,
'Vordringen vi <21z/sn>
шестгодишен
966
шестгодишен, -ни adj 'sechsjährig
шестгодишния |а /, -и pl 'sechster 'Jahres¬
tag т 1
шестдесет пит 'sechzig
шестдесетгодишен, -ни adj 'sechzigjäh¬
rig
шестдесетгодйшнин|а /, -и pl 'sechzig¬
ster 'Jahrestag m 1; (рожден ден) 'sech¬
zigster Ge'burtstag m 1
шестдесети пит 'sechzigste
шестдесетина пит 'ungefähr 'sechzig,
Schock n 20
шестдневен, -ни adj 'sechstägig
шестетаж|ен, -ни adj 'sechsstöckig
шести пит 'sechste
шестима пит sechs, Sechs /17
шестйц|а /, -и pl 1. (цифра, бележка,
карта) Sechs / 17 2. (трамвайна od
тролейбусна линия) 'Linie 6
шестмесечен, -ни adj 1. (който трае
шест месеца) Sechs'monats-, sechs
'Monate 'dauernd; x курс Sechs'mo-
nalslchrgang m 2 2. (на шест месеца)
sechs 'Monate alt; - но дете ein sechs
'Monate 'altes Kind n 21
шестмесечие n, -я pl 'Halbjahr n 20
шестнадесет пит 'sechzehn
шестнадесетгодишен, -ни adj 'sech¬
zehnjährig
шестнадесети пит 'sechzehnte
шестнадесетина пит 'ungefähr 'sech¬
zehn. 'Mandel /16
шестнайсет пит = шестнадесет
шестиайсетгодйш|ен, -ни adj = шест¬
надесетгодишен
шестнайсети пит = шестнадесети
шестнайсетйна пит = шестнадесе¬
тина
шестоклас|ен, -ни adj Sechs'klassen-;
~ но учйлише veralt Sechs'klassen-
schule /16
шестокласни|к m, -ци pl 'Schüler m 4
der 'sechsten 'Klasse
шестокрил adj 'sechsflüglig
шестолъч|ен, -ни adj 'sechszackig
uiecröpieH, -ни adj 'sechsfach
шесторк|а /, -и pl I. (цифра, бележка,
карта за игра) Sechs / 17 2. (шест
души) Sechs 3. (трамвайна od
тролейбусна линия) 'Linie 6
шесточлен(ен, -ни adj 'sechsköpfig;
~ на делегация 'sechsköpfige Dele-
gati'on / 17, aus sechs Per'sonen
be'stehende Delegati'on
шестоъгьл|ен, -ни adj 'sechseckig
шестоъгълник m, -ци pl 'Sechseck n 20
шестстотин пит 'sechshundert
шестчасов adj 'sechsstündig, Sechs-
'stunden-
шет|ам, -аш (-ах) uv I. (работя) 'ar¬
beiten V/. v/ <hb>\ (върша домашна
работа) 'Hausarbeit ver'richten <b>
2. (прислужвам) be'dienen <b> (на
някого jmdn.); (грижа се) 'sorgen vi
<hb> (на някого für jmdn.); (гле¬
дам) 'pflegen (на някого jmdn.)
3. (скитам) um'herstreifen vi <ajsn>
4. (ходя насам-натам) hin und her
'gehen vi < 13 jsn >
шетня / nur sg 1. (домашна работа)
'Hausarbeit/17, 'Arbeit im 'Haushalt
2. (прислужване) Be'dienen n 23/sg;
(грижи) Ver'sorgen n 23/sg-, (гледане)
'Pflegen n 23/sg 3. (скитане) Um'her¬
streifen n 23/sg 4. (ходене насам-
натам) Hin- und 'Hergehen n 23/sg,
Hin- und 'Herlaufen n 23jsg
шеф (-ът) m. -ове pl Chef m 6
шефски adj Chef-
шефств|о и, -a pl 1. (помощ) 'Paten¬
schaft /17; поемам ~ ото над някого
'über jmdn. die 'Patenschaft überneh¬
men < 16b > 2. umg (ръководство)
'Chefposten m 4
шех (-ът) m nur sg Schach Gar'dez
шибалк|а/, -и pl 'Rute/ 16
шйб|ам, -аш (-ах) uv 1. 'peitschen vt
2. (слагам) hin'einstecken vt < a >
шнбв!ам, -аш (-ах) uv: шйбн|а, -еш (-ах)
V 1. 'peitschen vf 2. (слагам) hin'ein¬
stecken vt <a>
шнб6|й (-ят) m, -и pl Bot 'Goldlack m 1
шивалн[я/, -и pl 'Nähstube/16, 'Schnei¬
derstube
шивач m, -и pl 'Schneider m 4
шивачество n nur sg 'Schneiderhand-
967
широк
werk п 20
шивачк|а /, -и pl 'Schneiderin /18
шивачниц|а/, -и pl 'Schneiderwerkstatt/
{pl -statten). 'Schneiderstube / 16
шивашк|и adj 'Schneider-; ~a коопе¬
рация 'Schneidergenossenschaft /17
шн|ен, -йни adj Hals-
имзофренй|к m, -ци pl Schizo'phrener
m 7~
шизофрения fnursg Schizophre'nie /16a
шййк|а /, -и pl 1. 'Hälschen n 23
2. (шише) Hals m 2 3. (чайник)
'Schneppe /16
'шик (-ът) w nur sg Schick m 1 jsg
Ниик adj unv schick
*шик adv schick
шйкалк|а/, -и pl 'Gallapfel m 5 0 няма
да си играем на ~ и wir 'werden uns
doch nicht mit 'Kleinigkeiten 'auf¬
halten
шикалкавен|е n, -ия pl 'Ausflüchte
/ 14/p/, 'Ausrede / 16
шикалкав[я, -иш (-их) uv 'Ausflüchte
'machen, sich her'ausreden vr < a >
шиканнрам, -am (-ax) uv, v schika'nie-
ren <d>
шиканй|я / -и pl Schi'kane / 16; правя
«и на някого jmdn. schika'nieren
<d>
шнк6з|ен, -ни adj schick, fesch auch iron
шиле n, -та pl umg 'junges Schaf n 20
шйлест adj umg spitz
шнлешк|и adj umg vom 'jungen Schaf;
- o месо Fleisch n 20jsg vom 'jungen
Schaf
шйлйнг m, -и pl Fin 'Schilling m 1 *
шйло n, шила pl I. (обущарство) 'Ahle
/ 16, Pfriem m 1 2. (градинарство)
'Pflanzholz n 22 O остър като ~ spitz
wie 'eine 'Nadel; - [като ~ ] съм ein
'unruhiger Geist sein vi <B>; ~ в
торба не стой man kann nicht 'über
'seinen 'Schatten 'springen
шимпанзе n, -та pl Zool Schim'panse m 7
шйн|а / -и pl 1. (колело) 'Reifen m 4
2. (материал) 'Bandeisen n 23 3. Med
'Schiene /16
шинел m, -и pl и. шин£л|а /, -и pl
'Uniformmantel m 5
шннй|к m, - ци pl umg Zehn'kilomaß n 20
шннйр|ам, -аш (*ax) uv, v Med 'schienen
vt
шиниранle n, -ия pl Med 'Schienen
n 23 jsg
шиносв|ам, -аш (-ax) uv; шинос|ам, -аш
(-ах) v 'Reifen 'aufziehen < 32а, h-g>
(колела auf 'Räder)
шип (-ът) т, -ове р( 1. Bot Dorn т 9
2. Zool Sporn т 3. (връх) 'Spitze/16,
'Stachel т 4 4. Med 'Auswuchs m 2
шйпест adj 'stachelig
шйпк|а /, -и pl Bot 1. (храст) 'Hage¬
buttenstrauch m 3; (c цветове) 'Hek-
kenrose /16 2. (плод) 'Hagebutte /16
3. (чушка) 'scharfe 'Paprikaschote/16
шипков adj 'Hagebutten-
шип1я, -йш (-ях) uv 'zischen vi <hb>
шипящ adj 'zischend; - и съгласни Ling
'Zischlaute m 1 jpl
ширfodm nur sg ohne A rtikel 'Weite/16;
безбрежна - 'uferlose 'Weite; морс¬
ката ~ die 'Weite des 'Meeres
шира J nur sg Most m 1
шнрв|ам се, -аш се (-ах се) uv; шйрн|а
се, -еш се (-ах се) v sich 'ausbreiten vr
<a>
ширни|ä / -й pl!. (широчина) 'Breite
/ 16, 'Weile / 16 2. (шир) 'Weite
3. Geogr 'Breite
ширит m, -и pl Text 'Tresse /16,' Borte
/16
ширна се | шйрвам се
широк adj 1. breit auch übertr, ~ o лице
'breites Ge'sicht «20; ~ и улици 'breite
'Straßen /16/p/; плат ~ 80 cm 80 cm
'breiter Stoff ml; ~ и народни маси
'breite 'Volksmassen / 16/р/ 2. (дрехи)
weil; ~ и обувки 'weite 'Schuhe m 1 /pl;
auch Ling: ~ и гласни 'weite Vo'kale
/»1*3, (просторен) ge'räumig; ~ a
стая ge'räumiges 'Zimmer n 23 4. (го¬
лям) groß, 'umfangreich, 'ausgedehnt;
- пазар 'ausgedehnter Markt m 2; в
~ мащаб in 'großem 'Umfang; ~ и
пълномощия 'umfangreiche 'Voll¬
machten / \ljpl 5. (широкосърдечен)
широканец
968
'weitherzig; -а натура 'weitherzige
Na'tur/17 О стоки [предмети] за - о
потребление 'Massenbedarfsgüler п
22/pl; ~ екран'Breitwand/!4; в най-
широк смисъл на думата im 'weite¬
sten 'Sinne des 'Wortes; развивам - a
дейност 'eine 'umfangreiche 'Tätigkeit
entwickeln <b>; намирам ~o
разпространение 'weile Ver'breitung
'finden < 27 >; тая става дълга и - а
das wird 'eine Tange Ge'schichte;
живея на ~ а нога auf 'großem Fuß
'leben vi <hb>\ имам ~ o сърце ein
'weites Herz 'haben < A >; c ~ а ръка
'freigebig; ~ и социалисти auch ~ ите
Hist Weitsozialisten m Sjpl, 'rechte So-
zia'listen in Bulgarien
широкаЩец m, -ци pl iron 'Rechter m 7+
широкански adj iron Pol 'recht
широканство n nur sg iron Pol
'Rechtssozialistentum n 22/sg
широко adv weit; надълго и ~ des
Tangen und 'breiten; отварям ~
вратата die Tür weit öffnen; * мие
около врата ich 'habe gut 'lachen
широкогръд и. шнрокогьрдест adj mit
'großem 'Brustkorb
шнрокоекран|ек, -ни adj 'Breitwand-
шнрококлонест adj weit ver'zweigl
широколйк adj mit 'einem 'breiten
Ge'sicht; ~ човек ein Mensch m 8 mit
'einem 'breiten Ge'sicht
широколйст adj = широколистен
широколйст|ен, -ни adj Laub-; ~ но
дърво 'Laubbaum m 2; ~ на гора
'Laubwald m 3
широкоплещест adj 'breitschultrig
широкопол adj 1. weit; - и дрехи 'weite
'Kleider n 21 jpl 2. (шапка) 'breit¬
krempig
широкопръст adj umg 'freigebig
шйром adv in der 'Weite
широт|а /, -й pl 'Weite /16
широчнк|а / -й pl 'Breite / 16; c 8 cm
z mit 8 cm 'Breite; на ä in der 'Breite
шир|я, -йш (-йх) uv 1. 'ausbreiten vt
< a > 2. (разтварям) 'weiten vt; s ce
1. nur 3. Pers sich 'ausbreiten vr;
огънят се шири das 'Feuer 'breitet sich
aus; полето се ширй пред нас das Feld
'breitet sich vor uns aus 2. (за слухове,
вести) sich ver'breiten vr < b > 3. (за
човек) sich 'breitmachen vr < a > auch
überir
шнт adj 1. ge'näht 2. (везан) ge'stickt O
*oc бели конци 'fadenscheinig
шифр6в|ам, -аш (-ах) ш\ v chiffrieren vt
< d >, verschlüsseln vr < d >
шйф|ър m, -ри pl 'Chiffre / 16
шиш (-ът) m, -ове pl 1. Spieß m 1 2. Text
umg 'Stricknadel / 16
шишане n, -та pl Hist Mus'kete / 16
шишарк|а / -и pl Bot 'Zapfen m 4;
борова ä 'Kiefernzapfen
шише и, -та pl 1. 'Flasche /16 2. (на
лампа) Zy'Hnder m 4
шйшкав adj umg dick, fett
шишкав|ея, -ееш (-ях) uv umg fett 'wer¬
den vi <18 jsn>
шйшкебап m nur sg umg 'Schaschlyk m 6
шишко m, -вци pl umg iron 'Dicker
m7\ 'Dickwanst m 2
шишче n, -та pl 'Schaschlyk m 6
'шй|н /, -и pl Hals m 2
2шй|я, -еш (-x) uv 1. 'nähen vt 2. (бро¬
дирам) be'sticken vt < b >, 'sticken vt,
vi <hb>; z на гергеф am 'Stickrah¬
men 'sticken; z ръкав 'einen 'Ärmel
be'sticken O z си при шивач beim
'Schneider 'nähen ['arbeiten] Tassen vt
<3/hb>; z си дрехите при шивач
'seine 'Kleider beim 'Schneider 'ma¬
chen Tassen; тя сама си ~ е роклите
sie 'schneidert sich 'ihre 'Kleider selbst
шкартйр|ам, -аш (-ах) uv, v 'ausscheiden
vt < 23a >, 'aussondern vt < a >
шкарто n nur sg 'Ausschuß m 2
шкаф (-ът) m, -ове pl Schrank m 2;
библиотечен * 'Bücherschrank
шкафче H, -та pl 'Schränkchen n 23;
нощно -'Nachttisch m 1, 'Nacht¬
schränkchen
шкембе n, -та pl 1. umg iron Wanst m 2,
'Schmerbauch m 2; пуснал e - er hat
'einen 'Schmerbauch be'kommen
2. Kochk 'Flecke pH ; - -чорба 'Flek-
969
шмиргел
kensuppe /16
шкембеджййниц а /, -и pl 'Flecken¬
suppenküche /16
шкембеджнйски adj 'eines 'Flecken¬
suppenkochs
шкембеджй|я /, -и pl 'Fleckensuppen¬
koch т 2
шкембелн|я, -и adj im sg um iron 'dick¬
bäuchig, Tellbäuchig, fetl
шкембест adj 'dickbäuchig, Tettbäuchig
школ|а/ -и pl 'Schule/16; музикална
* Mu'sikschule; балетна ft Bal'letl-
schule; * на живота 'Schule des 'Le¬
bens; романтична « ro'mantische
'Schule; s за цигулка 'Geigenschule
шк6лни|к m, -циpH. 'Schülerm 4 2. Mil
'Unteroffiziersschüler
школнишки adj 'Unteroffiziersschüler-
школ|о n, -ä pl verah 'Schule / 16
школовк|а /, -и pl 'Schule / 16, 'Schu¬
lung /17
шк6лск|н adj 1. Schul-; а другар
'Schulfreund m 1; - а младеж 'Schul¬
jugend /17 2. volkst iron (ученически)
'schülerhaft
школув|ам, -аш (-ах) uv 1. (уча се)
'lernen vt, in die 'Lehre 'gehen vi
<13jsn> (при bei5)2.(уча)'lehren vr;
s ce 'lernen, in die 'Lehre 'gehen (при
bei 3)
школуван|е n, -ия pl 'Schulung /17
шконтйр|ам, -аш (-ах) uv, v 1. Fin
skon'tieren vt <d> 2. übertr 'abstrei¬
chen vt <21a>
ижонто n nur sg 1. Fin 'Skonto n 24
2. übertr 'Abstriche m \/pl
шлагер m, -и pl 'Schlager m 4
шлагер|ен, -ни adj 'Schlager-; ~ на
музика 'Schlagermusik /17; ~на
песен 'Schlager m 4; а певец 'Schla¬
gersänger m 4
шлайф|ам, -аш (-ах) uv, v 'schleifen vr
шлайфмашнн|а/, -и pl 'Schleifmaschine
/16
шлак|а/ -и pl 'Schlacke /16
шлейф (-ът) m, -ове pl Text 'Schleppe/16
шлем (-ът) m, -ове pl Helm m 1
шлеп (-ът) m, -ове pl 'Schleppkahn m 2,
'Lastkahn
шлифер m, -и pl Pope'linemantel m 5,
'Trenchcoat m 6, 'Sommermantel
шлйфер|ен, -ни adj 'Sommermantel-,
'Trenchcoat-; ft плат'Sommermantel¬
stoff m l, 'Trenchcoatstoff
шлифовам, -аш (-ах) uv, v Tech 'schlei¬
fen vt auch übertr; » диаманти
Dia'manten 'schleifen; s някого
jmdm. SchlifT 'geben < 15 >; (изглаж¬
дам стила) 'feilen vt
шлиф6ваи|е n, -ия pl ‘Schleifen n 23fsg,
Schliff m 1
шлифовк|а /, -и pl 1. (изглаждане)
'Schleifen n 23/sg; « на диаманти
'Schleifen von Dia'manten 2. (изгла-
деност) Schliff m 1 auch übertr;
получавам ft Schliff be'kommen
<33b>
шлнф6вчи[к m, -ци pl 'Schleifer m 4
шлосер m, -и pl 'Schlosser m 4;
автомобилен - 'Kraftfahrzeugschlos¬
ser; машинен ~ Maschinenschlos¬
ser
шлосер|ен, -ни adj 1. 'Schlosser-; ~ ни
инструменти 'Schlosserwerkzeug
n 20 2. SchlosseTei-; ~ но отделение
'Schlosserei/17 '
шлюз (-ът) m, -ове pl 'Schleuse /16
шляеше n nur sg Her'umlungem n 23fsg
шляп Interj klatsch, patsch
шляп|ам, -аш (-ах) uv 1. (c длан) 'klat¬
schen vi <hb> 2. (c крака) 'patschen vi
<hb> O s го леко по бузата ihm
die 'Wange 'tätscheln
шляпв|ам, -аш (-ах) uv; шляпн|а, -еш
(-ах) V = шляпам; тя го шляпна по
бузата sie 'tätschelte ihm die 'Backe
шля|я се, -еш се (-ях се) uv her'umlun-
gern vi <njhb>
шмайзер m, -и pl Maschinenpistole/16
шмекер m, -и pl 'Gauner m 4
шмекери|я/, -и pl и. шмекерлъ|к т, -ци
pl Gaune'rei /17
шмекерски adj 'Gauner-
шмекерув|ам, -аш (-ах) uv umg 'schwin¬
deln vi <hb>
шмиргел m, -и pl 1. Min 'Schmirgel m 4
62 Wib. Bulg-Dt.
шмиргелен
970
2. (точило) 'Schmirgelscheibe /16
шмиргел|ен, -ни adj 'Schmirgel-; - но
колело 'Schmirgelscheibe /16
шмйргелов adj 'Schmirgel-; ~ а хартия
'Schmirgelpapier п 20
шмуПам, -аш (-ах) uv ver'schwinden
'lassen vt <3/hb>; s ce verschwin¬
den vi < llhjsn >, sich ver'kriechen vr
< 32 b >
шмугв|ам, -am (-ax) uv; шмугн|а, -аш
(-ах) v ver'schwinden 'lassen vt
<3jhb>; ä ce ver'schwinden vi
<27b/sn>, sich ver'kriechen vr
<32b>
шнйцел m, -и pl 'Schnitzel n 23; виенски
~ 'Wiener 'Schnitzel; ~ пане pa'nier-
tes 'Schnitzel
шнол|а/и. шнолк|а/, -и pl 'Spange/16,
'Haarspange
шнур (-ът) m, -ове pl Text, El Schnur/14
шовинйз|ъм (-мът) m nur sg Chau-
vi'nismus [Jovi..] m 11 /sg
шовинист m, -и pl Chauvinist m 8
шовинистйч|ен, -ни adj chauvinistisch
шок (-ът) nt, -ове pl Med Schock m 6
июкйр|ам, -аш (-ax) uv, v schockieren vr
<d>
шокиращ adj schock'ant, schockierend
шоколад m, -и pl 1. Schokoiade / 16;
натурален ~ 'Bitterschokolade; мле¬
чен ~ Milchschokolade 2. (блокче)
'Tafel/16 Schokoiade
шоколаден adj 1. Schokoiaden-; ~ a
фабрика Schokoiadenfabrik /17; ~ a
торта Schokoiadentorle/16 2. (цвят)
schokoiadenbraun
шоколадов adj Schokoiaden- C> ~ и
бонбони Praiinen / 16/р/
шоп (-ът) т, -и pl 'Schope ml (Angehöri¬
ger einer Bevölkerungsgruppe um Sofia)
шопар m, -и pl Zool 'Eber m 4
шопкйн я /, -и pl 'Schopin /18
шоплук m nur sg 'Schopengegend /17
шопски adj 'schopisch
шосе n, -та pl 'Landstraße / 16,
Chaus'see / 16a
шосе|ен, -йни adj 'Landstraßen-,
Chaus'see-; s транспорт 'Straßen¬
transport /и 1; ~ йна мрежа 'Straßen¬
netz n 20; ~ йни състезания 'Straßen¬
rennen n 23
шосйр|ам, -аш (-ax) uv, v be'festigen vr
< b >, 'schottern vr
шофйр|ам, -аш (-ax) uv 'fahren vt < 4>,
vi < 4jsn >; (управлявам) 'steuern vr;
~ аше жена му am 'Steuer saß 'seine
Frau
шофьор m, -и pl 1. 'Kraftfahrer m 4;
работи като ~ er 'arbeitet als 'Kraft¬
fahrer 2. (водач) 'Fahrer m 4; ~ ът на
тази кола der 'Fahrer 'dieses 'Wagens
шофьорск|н adj 'Fahrer-; ~ а кабина
'Fahrerkabine /16; - o място 'Fah¬
rersitz ml O »a книжка 'Fahrerlaub¬
nis / 13
шофьорство n nur sg 'Kraftfahrerberuf
m 1; той учи ~ er lernt 'Kraftfahrer
['Autofahren]
шпаг|а f -и pl 'Degen m 4
шпалнр m nur sg Spaiier «20*; заставам
в ~ od образувам - ein Spaiier
'bilden
шпалт|а f, -и pl Buchw Korrek'turfahne
/16
шпаиьолски adj spani'olisch
шпаци|я / -и pl Buchw 'Spatium n 28
шпек (-ът) m, -ове pl 'Speckwurst /14;
cyx ~ 'Dauerspeckwurst
шпекова^ ~ салам'Speckwurst/14;
сух ~ салам 'Dauerspeckwurst
шперплат m nur sg 'Sperrholz n 22
шперплат|ен adj 'Sperrholz-; ~ на фаб¬
рика 'Sperrholzfabrik /17
шперплатов adj 'Sperrholz-; ~ а кутия
'Sperrholzschachtel /16
шперц (-ът) m, -ове pl 'Dietrich m 1
шпион m, -и pl = шпионин
шпионаж m, -и pl Spio'nage /16
шпн6н|нн m, -иpl I. Spi'on m 1*2. übertr
(агент) 'Spitzel m 4
шпионйр|ам, -аш (-ax) uv, v 1. (върша
шпионаж) Spio'nage 'treiben < 23 > 2.
übertr (следя) spio'nieren vi <d/hb>,
be'spitzeln vr < b >; ä нелегалните
die illegalen be'spitzeln; s ce sich
be'spitzeln vr
971
шумя
шпнонк! а/, -и pl 1. Spi'onin/18 2. (дуп¬
ка във вратата 'Guckloch) Spi'on
т 1*
шпионск|и adj Spio'nage-, 'Spitzel-; - а
афера Spio'nageaffäre /16; - а
дейност Spio'nagetätigkeit /17, 'Spil-
zelläligkeit
шпионство п nur sg Spio'nage / 16/sg,
Spio'nieren n 23/sg
шпйцкоманд|а /, -и pl 'Rollkommando
n 24
umöpla /, -и pl Sporn m
umöplfl, -иш (-йх) uv die 'Sporen 'geben
< 15 >; * коня dem Pferd die 'Sporen
'geben < 15 >
шприц (-ът) m, -ове pl 1. (вино) 'Schorle
/16 2. Tech 'Spritze/16, 'Spritzmaschi¬
ne/16 3. Kochk 'Teigspritze
шприцов|ам, -аш (-ах) uv, v 'spritzen vt
шрапнел m, -и pl Schrap'nell n 20*
шрапнел|ен, -ни adj Schrap'nell-; ~ на
стрелба Schrap'nellfeuer n 23
шрифт (-ът) m, -ове pl Schrift / 17
шрот (-ът) m, -ове pl Landw Schrot m 1
шуб|а / -и pl 'Pelzmantel m 5
шубра|к m, -ци pl Ge'büsch n 20
шута / nur sg umg 'Krätze /16
шугав adj 1. 'krätzig 2. übertr 'räudig
шукв|ам, -аш (-ах) uv; шукн|а, -еш (-ах)
V 'einen Laut von sich 'geben < 15 >,
etw. 'sagen; той не смее да шукне er
wagt es nicht, 'einen Laut von sich zu
'geben; той не дава да се шукне ег
'duldet 'keine 'Widerrede
шум (-ът) т, -ове pl 1. Lärm т 1 auch
übertr; вдигам ~ Lärm 'machen;
много ~ за нищо viel Lärm um nichts
2. Phys Ge'räusch n 20 auch übertr;
чувам подозрителен ~ ein
verdächtiges Ge'räusch 'hören O
имам ~ в ушите'Ohrensausen'haben
<A>; имам ~ в сърцето 'Herzge¬
räusche 'haben; адски ~ 'Höl¬
lenspektakel m 4; вдигам ненужен ~
'unnötige 'Aufregung her'vorrufen
< 39a >; вдигам ~ около нещо viel
'Aufhebens von etw. 'machen; вдигам
~ около себе си 'Aufsehen er'regen
<b>, von sich 'reden 'machen; тая
история вдигна на времето голям ~
'diese Ge'schichte hat 'seinerzeit viel
Staub 'aufgewirbelt
шума / nur sg 1. Laub n 20/sg 2. (гора)
Wald m 3 0 хващам ~ та Hist in den
Wald 'fliehen vi <32jhb>, Parli'san
'werden vi <18/sn>
шума|к m, -ци pl 'Dickicht n 20
шумар (-ят) m, -и pl 1. 'Laubsammler
m4 2. (хайдутин) Hei'duck m 8
шум|ен, -ни adj 1. laut; ~ на музика
'laute Mu'sik /17; -ни одобрения
'lauter 'Beifall m 2 2. 'lärmend, ge¬
räuschvoll; - на навалица 'lärmende
'Menge/16; - на улица geräuschvol¬
le 'Straße / 16 3. (нашумял) 'aufse¬
henerregend; ä процес 'aufsehenerre¬
gender Pro'zeß m 1
шумк|а / -и pl Blatt n 22
шумкар (-ят) m, -и pl umg Hist Parti'san
m 9*
шумлив adj 'lärmend
шумливо adv 'lärmend
шумно adv laut, geräuschvoll
шумов adj Ling Ge'räusch-; - а съг¬
ласна Ge'räuschkonsonant m 8
шумолене n nur sg 1. (листа, хартия)
'Rascheln n 23/sg 2. (вода) 'Plätschern
n 23/sg 3. (вятър) 'Rauschen n 23/sg
шумол я, -йш (-ях) uv 1. (листа,
хартия) 'rascheln vi <hb> 2. (вода)
'plätschern vi <hb> 3. (рекичка)
'murmeln vt, vi <hb> 4. (вятър) 'rau¬
schen vi <hb>
шумотевица / nur sg umg Lärm m 1 /sg
шумотевич|ен, -ни adj 'lärmend, ge¬
räuschvoll
шумтеж m, -и pl Ge'räusch n 20
шумт|я, -йш (-ях) му = шумоля
шумци nur pl umg Hist Parti'sanen m
9*/pl
шум|я, -йш (-ях) uv L 'rauschen vi
<hb>; дъждът ~й der 'Regen
rauscht; морето - й das Meer rauscht
2. (дйгам шум) 'lärmen vi <hb> 3.
(приказвам много) her'umreden vi
< a jhb >
шунка
972
шунк|а /, -и pl 'Schinken m 4; пражка
ä 'Prager 'Schinken
шулв|а (-a) uv; шупн|е (-ä) v nur 3.
Pers 1. (тесто) 'aufgehen vz < 13a/s»>
2. (боза) fermen'tieren vt <d/hb>
3. (вкйсва) 'sauer 'werden vi < 18jsn>
шулл|а j, -и pl 'Pore /16
шуплест и. шуллйв adj 1. (хляб, сирене)
'bröckelig, 'krümelig 2. (камък) po'rös
шупне | шупва
шурвам, -аш (-ах) uv; шурн|а, -еш (-ах)
V be'ginnen vi < 26 Ъ/hb > zu 'strömen
шуре|й (-ят) т, -и pl 'Schwager т 4
('Bruder der 'Ehefrau)
шуренййк|а /, -и pl volkst 'Schwägerin
/18 (Frau des 'Bruders der 'Ehefrau)
шурна t шурвам
шурт|й, -йш (-ях) uv 1. 'strömen vi
<sn>; кръвта [потта] ~ й das Blut
[der Schweiß] strömt 1. (вода) 'plät¬
schern vz <hb>, 'murmeln vi <hb>
’uiyr adj 1. 'hornlos 2. übertr verstüm¬
melt O <*> o ми e mir fehlt 'etwas
2шут (-ът) m, -ове pl 1. Narr m 8,
'Spaßmacher m 4 2. Sport Schuß m 2
шутнр|ам, -аш (-ах) uv, v Sport 'schießen
vr < 32 >, 'abschießen vt < 32a >
шутовски adj 'närrisch
uiyunc|a/,-Hp/'Kleinigkeit/17; до ä bis
zum 'letzten
uiyiiiHla, -еш (-ах) uv 'flüstern vi <hb>
auch übertr, 'zuflüstern <a> (на
някого нещо jmdm. elw.)
uiyuiÖH m, -и pl 'Überschuh m 1
шушу Int erj iron: - тук, ~ там Ge'flü-
ster hier, Ge'flüster da; ~ -мушу
Ge'zischel и 23jsg und Ge'flüster n
23 lsg
шушук|ам, -аш (-ах) uv 'flüstern vz
<hb>, 'zuflüstern <a> (на някого
нещо jmdm. etw.)
шушукай le n, -ия pl Ge'flüster n 23/sg
шушулк|а f, -и pl 1. Bot 'Schote/16
2. (от лед) 'Eiszapfen m 4
шушумйг а /, -и pl umg iron 'Duck¬
mäuser m 4, 'armer Tropf m 2
киши и. ШШТ Interj pst
iuin|a /, -и pl = шепа
шьпн|а, -еш (-ах) uv = шепна
игъпот т, -и pl = шепот
шьт|ам, -аш (-ах) uv = шетам
щ
ща, щеш (щях) uv 'wollen vt, vi <hb>
O не щеш ли 'unerwartet, 'plötzlich,
auf 'einmal; не ще и съмнение das
unter'liegt 'keinem 'Zweifel; ~ не ~
wohl 'oder 'übel, 'nolens 'volens
щаб (-ът) m, -ове pl Mil Stab m 2
щаб1ен, -ни adj Stabs-
щав|я, -иш (-йх) uv 'gerben vt
щад|я, -йш (-йх) uv 'schonen vz
щайг а/ -и pl 'Stiege/16
щамп|а f -и pl 1. E'stampe / 16
2. (икона) 'Heiligenbild n 21 3. (от¬
печатана шарка) 'Druckmuster n 23,
'Muster 4. übertr (шаблон) Scha'blone
/ 16, Ma'nier / 17
щампов|ам, -аш (-ах) uv, v 'einen 'Ab¬
druck 'anfertigen <a>, 'drucken vt
щамповъч|ен, -ни adj Druck-
щампосв|ам, -аш (-ах) uv; щампос|ам,
-аш (-ах) V = щамповам
щанг|а /, -и pl 'Stange /16
щангйст т, -и pl Sport Ge'wichtheber
т 4
щанд (-ът) т, -ове pl Stand т 2,
Ver'kaufssland; (в голям магазйн)
Ver'kaufsabteilung/ 17
щандарт т, -и pl Stan'darte / 16
щандйст т, -и pl Ver'käufer т 4
щандйстк а /, -и pl Verkäuferin / 18
щапук|ам, -аш (-ах) tzv 'unbeholfen 'ge¬
hen vi < 13 Isn >
щастие n nur sg Glück n 20lsg; пожела¬
вам ти ~ ich 'wünsche dir Glück; за ~
zum Glück, 'glücklicherweise
щастлйв adj 'glücklich
щастлйв|ец m, -ци pl 'Glückspilz m 1,
'Glücklicher m 7 4
щастлйвк|а /, -и pl 'Glückspilz m 1,
'Glückliche f 19
щастлйво adj 'glücklich
973
тир
!щат (-ът) т, -ове pl 1. 'Stellenplan т 2;
съкращение на ~ а Reduzierung /17
des 'Stellenplans 2. (щатно място)
'Planstelle / 16; няма ~ es ist 'keine
'Planstelle vor'handen
2щат (-ът) /и, -и pl Staat т 9; Съединени
американски щати, АЬк САЩ
Vereinigte 'Staaten von A'merika, Abk
USA
щател|ен, -ни adj 'aufmerksam, 'sorg¬
fältig
щателност / nur sg 'Aufmerksamkeit
/17, 'Sorgfalt/ 17/j*
щат|ен, -ни adj 1. 'Stellenplan-; ~на
таблица 'Stellenplan m 2; ~ но място
'Planstelle /16 2. 'hauptamtlich; ~ на
длъжност 'hauptamtliche Funkti'on
/17; ä сътрудник 'hauptamtlicher
'Mitarbeiter m 4
щатски adj 'Staaten-; US-; ~ долар
US-'Dollar m 6
щафет|а /. -и pl Sport 1. (надбягване)
Sta'fette / 16, 'Staffellauf m 2 2.
(пръчка) 'Staffelstab m 2, Stab
щафет|ен, -ни adj 'Staffel-; - но състе¬
зание 'Staffellauf m 2
ще Partikel unv zur Bildung des Futurs:
~ чета ich 'werde 'lesen
щедро adv 'großzügig
щедрост / -и pl 'Großzügigkeit / \ljsg
щед|ър, -ри adj 'großzügig
щек|а /, -и pl Stock m 2; (за ски)
'Skistock; (за билярд) 'Billardstock
щекер m, -и pl Gerätestecker m 4
щекотлнв adj 'kitzlig; - въпрос 'eine
'kitzlige ['heikle] 'Frage /16
щемпел m. -и pl 'Stempel m 4
щемпелув|ам, -аш (-ах) uv, v 'stempeln
vf, 'abstempeln vt < a >
щепсел m, -и pl 'Stecker m 4
щерка / -и pl volkst 'Tochter /14 a
щеркин adj der 'Tochter; ~ ата стая das
'Zimmer n 23 der 'Tochter
щерн|а/, -и pl Zi'sterne/16, 'Wasserbe¬
hälter m 4
щеслав|ен, -ни adj 'ruhmsüchtig
щеславие n nur sg 'Ruhmsucht /14/sg
щет|а / -й pl 'Schaden m 5; (загуба)
Ver'lust m 1
щиглец m, -и p! Zool 'Stieglitz m 1
щик (-ът) m, -ове pl Bajo'nett n 20
щипало n, щипала pl 'Zange / 16
щйпв|ам, -аш (-ах) uv; щйпн|а, -еш (-ах)
V 1. (стискам с пръсти) 'kneifen vt
<21 >, 'zwicken vt 2. (хващам c
пръсти) 'nehmen vr < 16 >, ein 'wenig
'nehmen 3. (хващам c клещи) 'fassen
vf, 'aufnehmen vt < a > 4. (насекомо
In'sekt) 'stechen vf < 16 > 5. (късам)
'abreißen vt <21a>
щйпк|а / -и pl\. (за пране) 'Klammer
/ 16, 'Wäscheklammer; (за коса)
'Haarklemme /16 2. (маша) 'Ofenzan¬
ge/16 3. (клещи) 'Zange 4. (пинцета)
Pin'zette/16 5. (на рак) 'Schere /16 6.
(малко количество) 'Prise / 16, 'Fin¬
gerspitze /16; ä сол 'eine 'Prise Salz
ЩНПЛИВ adj 1. (вятър Wind, студ 'Kälte)
'beißend, 'schneidend; ~ студ 'schnei¬
dende 'Kälte/2. (питие Ge'tränk) 'prik-
kelnd; ~ o вино 'prickelnder Wein nt 1
щипка t щйпвам
щипогьзиц а/, -иpl Zool 'Ohrenkriecher
m 4
щнпо|к m, -ци pl Zool 'Steinbeißer m 4
щипцй nur pl 1. (клещи) 'Zange /16 2.
(пинцета) Pin'zette /16 3. (за пране)
'Wäscheklammern / 16/р/ 4. (за коса)
'Haarklemmen/16/p/5. (маша) 'Ofen¬
zange
щип|я, -еш (-äx) v 1. (стискам с пръсти)
'kneifen vf <21 >, 'zwicken vf; ä
някого по бузите jmdn. in die 'Wangen
'kneifen 2. (хващам, вземам c пръсти)
'nehmen vf < 16 >, ein 'wenig 'nehmen
3. (хващам, вземам c клещи) 'fassen
vf, 'nehmen 4. (насекомо In'sekt) 'ste¬
chen vf < 16 > 5. (късам) 'abreißen vf
<21a>, 'abrupfen vt <a> 6. (скубя)
'rupfen vf 7. (студ 'Kälte, вятър Wind)
'beißen vf <21>, 'schneiden vt <21,
d—tt >; студът - е лицето die 'Kälte
beißt im Ge'sichl 8. (питие Ge'tränk)
'prickeln v/ <hb>
*щир (-ът) m nur sg Bot Ama'rant m 1,
'Fuchsschwanz m 2
тир
974
2щир adj (ялов) 'unfruchtbar
щит (-ът) т, -овс pl Schild т 1 auch
übertr
щитовид ен, -ни adj 'schildförmig; ~ на
жлеза 'Schilddrüse /16
щифт (-ът) т, -ове pl Stift т 1, 'Bolzen
т 4
що 1. unvpron interr was; ~ дириш тук?
was suchst du hier? 2. Konj was; не зная
~ да кажа ich weiß nicht, was ich
'sagen soll 3. Interj he! 4. pron rel
'welcher; der; was; опитах яденето, ~
e сложено на масата ich 'kostete das
'Essen, das ['welches] auf dem Tisch
steht; направи - можеш mach, was
du kannst 5. adv (защо) wa'rum; - не
го питаш? wa'rum fragst du ihn nicht?
6. adv (понеже) weil 7. adv (не) daß
8. adv (колко много) wieviel; (как
много) wie; ~ хора имаше там! wie
'viele 'Leute dort 'waren!; « ми e
мило... wie freut es mich ... 9.
(колкото); вървели - вървели sie
'gingen, was zu 'gehen war ...;
пийнахме - пийнахме wir 'tranken,
was zu 'trinken war O няма ~ es geht
nicht 'anders; ~ за was für; ~ за
момък was für ein 'Bursche; било ~
било geschehen ist geschehen; за
тоя - духа für die Katz
що-годе pron indef 'etwas
щом Konj 1. (веднага след като) so-
'bald, wenn; ~ мие възможно so'bald
es mir 'möglich ist 2. (всеки път,
след като) 'immer wenn; - дойдеше
пролетта 'immer wenn es 'Frühling
'wurde 3. (при положение че; като)
wenn; - не искаш, няма да дойда
wenn du nicht willst, 'werde ich nicht
'kommen; - не ми вярваш wenn du
mir nicht glaubst
щом като Konj— щом
щор|а /, -и pl Jalou'sie /16 а
щото unv 1. pron rel (каквото) was; - e
мое, то е на всички was mir ge'hörl,
das ge'hört 'allen; направете ~ трябва
macht, was 'notwendig ist 2. Konj (че)
daß; погрижете се, ~ всички да дой¬
дат sorgt da'für, daß 'alle 'kommen
щрайхгарни, -ни adj 'Streichgarn-
щрак Interj klicks
щрак|ам, -аш (-ах) 1. (механизъм)
'schnappen vi <hb>; z запалка¬
та mit dem 'Feuerzeug 'schnappen;
резето - a der 'Riegel schnappt
2. (затварям се) 'einschnappen vi
<a./sn>, 'zuschnappen vi < a.jsn>;
вратата - a die Tür schnappt ein
[schnappt zu] 3. (затварям) 'ein¬
schnappen ['zuschnappen] 'lassen vt
< 3jhb> : z бравата das Schloß 'ein¬
schnappen 'lassen; z куфара den
'Koffer 'zuschnappen 'lassen 4. umg
(стрелям) 'abdrücken vt <a> 5.
(тръшкам) 'zuwerfen vt < 16a>, 'wer¬
fen vt < 16 >; z вратата die Tür ins
Schloß 'werfen 6. 'schnalzen vi <hb>;
z c езика mit der 'Zunge 'schnalzen;
z c пръстите mit den 'Fingern
'schnalzen 7, (включвам) 'anknipsen
vt <a>; 'knipsen vt; z елек¬
тричеството Licht 'anknipsen; z лам¬
пата die Lampe 'anknipsen 8.
(дрънкам) 'klappern vi <hb>; z c
кастанети mit Kastag'netten 'klap¬
pern; ~ ат му зъбите ihm 'klappern
die 'Zähne 9. (боли) 'schmerzen vi
<hb>, 'ziehen vi < 32, h-gjhb >, 'rei¬
ßen vi <2\/sn>; коленете ме ~ ат es
zieht in den 'Knien, ich 'habe 'Reißen in
den 'Knien; болният зъб ~ a der
'kranke Zahn schmerzt
щракан|е n, -ия pl 1. (механизъм)
'Schnappen n 23/sg 2. (затваряне)
'Einschnappen, 'Zuschnappen 3. (стре-
ляне) 'Abdrücken n 23jsg 4. (тръш-
кане) 'Zuwerfen n 23jsg 5. (c език, c
пръсти) 'Schnalzen n 23jsg 6. (включ¬
ване) 'Anknipsen n 23jsg, 'Knipsen n
23jsg 7. (дрънкане) 'Klappern n 23/sg;
~ ето на кастанети das 'Klappern der
Kastag'netten 8. (болки) 'Schmerzen
n 23/sg, 'Ziehen n 23/sg, 'Reißen
n 23/sg
щракв|ам, -аш (-ах) uv; щракн|а, -еш
(-ах) V 1. (механизъм) 'schnappen vt;
975
щьрбел
запалката щракна das 'Feuerzeug
'schnappte; резето щракна der 'Riegel
'schnappte 2. (затварям се) 'ein¬
schnappen vi < a/sn >, 'zuschnappen vi
<aßn>; вратата щракна die Tur
'schnappte ein ['schnappte zu] 3. (зат¬
варям) 'einschnappen ['zuschnappen]
'lassen v/ <3/hb>; ~ бравата das
Schloß 'einschnappen 'lassen; ж
куфара den 'Koffer 'zuschnappen
'lassen 4. (стрелям) 'abdrücken vt
<a> 5. (тръшвам) 'zuwerfen vt
<16a>, 'werfen vt <16>; той
щракна вратата er warf die Tür ins
Schloß 6. 'schnalzen vi <hb>; * c
пръстите mit den 'Fingern 'schnalzen;
ж c езика mit der 'Zunge 'schnalzen
7. (включвам) 'anknipsen vt <a>;
'knipsen vt; ж електричеството Licht
'anknipsen 8. (дрънкам) 'klappern vi
<hb> 9. (боли) 'reißen vi <21 /sn>,
'ziehen vi < 32, h-gfhb >; коляното ме
щракна es riß im Knie
uipanjaM, -аш (-ах) uv 'patschen vi
<hb>
щраус m, -и pl Zool Strauß m 1
щраусов adj 'Straußen-; ~ o перо
'Straußenfeder /16
щрек m nur sg: на ~ auf der Hut
щрих (-vr) m, -и pl Strich m 1
щрудел nt, -и pl Kochk 'Strudel m 4
щръбк|а / -и pl 1. (секйра Beil, нож
'Messer) 'Scharte /16 2. (в устата)
'Zahnlücke /16
щръбльо m, -вци pl 'zahnloser Mann
m 3
щрък (-ът) m, -ове pl = щъркел
щръкв|ам, -аш (-ах) uv; щръкн|а, -еш
(-ах) V 1. sich er'heben vr < 14 b >;
косата му щръкна ihm 'standen die
'Haare zu 'Berge; ушите на кучето
щръкнаха der Hund 'spitzte die 'Oh¬
ren 2. (издавам се) her'vorragen vi
< a fhb >
щръклест adj 'langbeinig
щръкл|6я, -ееш (-ях) uv toll 'werden vi
< 18/sn>, 'rasend 'werden
щръклиц|а /, -и pl Zool 'Rinderdassel-
fliege /16 0 хваща ме жwild 'wer¬
den vi < H/sn >; mich sticht der 'Hafer
щръкнал adj (уши) 'abstehend (коса)
gesträubt
щръкна t щръквам
щук|а / -и pl Zool Hecht m 1
щукв|ам, -аш (-ах) wv; щукн|а, -еш (-ах)
V ver'schwinden vi <27b/sn>, sich
da'vonmachen vr <a> O това ми
щукна от ума das ist mir ent'fallen
щур и. щурав adj ver'rückt, blöde
щура|к m, -ци pl 'Blödian m 1
щур|ам се, -аш се (-ах се) uv her'um-
laufen vi <9a/sn>, um'herlaufen vi
<9a/sn>, um'herirren vi <ajsn>
щуране n nur sg Um'herirren n 23/sg
uiypleq m, -ци pl Zool 'Grille / 16;
домашен ж 'Heimchen n 23
щур|ея, -ееш (-ях) uv 'toben vi <hb>
щурм (-ът) m, -ове pl Sturm m 2,
'Sturmangriff m 1
щурман m, -и pl 1. Flugw Navi'gator
m 9 a 2. Mar 'Steuermann m 3
щурмански adj 1. Flugw Navigati'ons-
2. Mar 'Steuermanns-
щурмов adj Sturm-; ~ o нападение
'Sturmangriff m 1
щурмова |k m, -ци pl 'Angehöriger ml +
'eines 'Sturmtrupps
шурмовй|к m, -ци pl Mil 'Jagdbomber
m 4
щурмовщин|а /, -и pl 'Stoßarbeit /17
щурмув|ам, -аш (-ах) uv, v 'stürmen vt
щурмуван[е n, -ия pl Sturm m 2,
Er'stürmung/17
щуротй я / -и pl 'Blödheit /17
щурче n, -та pl 'Grille/16, 'Heimchen
n 23
щурчо m, -вци pl 1. (щур човек) 'Blö¬
dian m 1 2. (щурец) 'Grille /16
щьк|ам, -аш (-ах) uv um'herlaufen vi
<9ajsn>, um'herirren vi <ajsn>
щьрб и. щърбав adj 1. (без зъби) 'zahn¬
los 2. (секйра Beil, нож 'Messer)
'schartig 3. (тенджера Topf, стомна
Krug) 'abgeschlagen
щьрбел m, -иpl 1. (на секйра am Beil, на
нож am 'Messer) 'Scharte /16 2. (в
щърк
976
устата) 'Zahnlücke / 16 3. (щьрба
секйра) 'schartiges Beil п 20 4. (щърба
стомна) 'abgeschlagener Krug т 2
щърк (-ът) т, -ове pl — щъркел
щъркел т, -и pl Zool Storch т 2
щъркелов adj 'Storchen-; ~ о гнездо
'Storchennest п 21
щърков adj = щъркелов
щяло-нещяло п nur sg 'alles 'Mögliche
n 26; караме се за ~ wir 'streiten uns
um 'alles 'Mögliche; говорим за ~
wir 'kommen vom 'Hundertsten ins
'Tausendste
ъ
ъглест adj 'eckig
ъглова#Eck-; ~ удар Sport 'Eckstoßm 2
ъгловат adj = ъглест
ъгловатост / nur sg 'Eckigkeit f M/sg
ъгловйд|ен, -ни adj 'eckig
ъгломер m, -и pl 'Winkelmesser m 4
ъгломер|ен, -ни adj 'Winkelmeß-
ъг|ъл m, -ли pl 1. Math 'Winkel m 4;
остър я 'spitzer 'Winkel; под я im
'Winkel; прав я 'rechter'Winkel; тъп
я 'stumpfer 'Winkel 2. (кьоше) 'Ecke
/16; я на къща 'Hausecke; я на
маса 'Tischecke; 'Winkel; ~ ли на
устата 'Mundwinkel pl; (кът встрани)
'Winkel
ъгълнн|к т, -ци pl 'Winkeldreieck п 20
ъх Interj ech
ю
юбиле|ен, -йни adj Jubi'läums-; ~ йни
тържества Jubi'läumsfeierlichkeiten
/17//>/ О ~ йна марка'Sondermarke
/16
юбиле|н (-ят) т, -и pl Jubi'läum п 28
юбиляр (-ът) т, -и pl Jubi'lar т 1*
ювелйр т, -и pl Yuwe'lier т 1*
ювелйр|ен, -ни adj Juwelier-; я
магазйн Juwe'liergeschäft п 20
юг (-ът) т nur sg 'Süden т 4; север
и ~ Nord und Süd; пътувам на ~
nach 'Süden 'fahren vi < 4/sn >; на ~
съм im 'Süden sein vi < B >
югозапад m nur sg Süd'westen m 4,
Süd'west; намирам се на ~ sich im
Süd'westen be'finden vr < 27 b >;
пътувам на ~ nach Süd'westen 'fah¬
ren vi < 4/sn >; вятърът духа от ~ der
Wind bläst aus Süd'west
югозапад|ен, -ни adj süd'westlich,
Süd'west; ~ ната част на Европа der
süd'westliche Teil m 1 EuYopas; - на
Европа Süd'Westeuropa и 23; ~ ни
ветрове Süd'Westwinde m \jpl
югозападно adv süd'westlich (от 2 od
von 3)
югоизток m nur sg Süd'osten m 4,
Süd'ost; намирам се на ~ sich im
Süd'osten be'finden vr < 27b >; пъ¬
тувам на - nach Süd'osten 'fahren vi
<4/sn>; вятърът духа от - der
Wind bläst aus Süd'ost
югойзточ|еи, -ни adj süd'östlich;
Süd'ost-; - ната част на Европа der
süd'östliche Teil m 1 Eu'ropas; ~на
Европа Süd'osteuropa n 23; ~ ни
ветрове Süd'ost winde m \/pl
югойзточно adv süd'östlich (от 2 od
von 3)
югослав|ец m, -ци pl Jugoslawe m 1
Югославия / Jugoslawien n 23
югославк|а/, -и pl Jugoslawin / 18
югославски adj jugoslawisch
югославян|ин m, -и pl = югославец
югославянк!а /, -и pl ~ югославка
югославянски adj = югославски
‘rimla/, -и pl volkst (вещица) 'Hexe/16
2юд|а nt, -и pl Rel 'Judas m auch übertr
юдейски adj Hist 'jüdisch
ЮДИНСК1И adj 1. (самодйвски) 'Hexen-;
~ o xopö 'Hexentanz m 2 2. (измен-
нически) 'Judas-; ~ а награда 'Judas¬
lohn m I /sg
юж|ен, -ни adj 'südlich, Süd-; ~ ната
977
юрист
част на Европа der 'südliche Teil т 1
Eu'ropas; ~ на Европа 'Südeuropa
п 23; ~ ни ветрове 'Südwinde т 1/р1
южно adv 'südlich (от 2 od von 3)
южноафрикански adv südafrikanisch
южноевропенскн adj südeuro'päisch
южнославянски adj süd'slawisch
южня|к nt, -ци pl 1. 'Südländer m 4
2. (вятър) 'Südwind nt 1
южнячк|а/, -и pl 'Südländerin /18
южняшкн adj 1. (човек) 'südländisch
2. (вятър) 'Südwind-
юз (-ът) nt, -ове pl Dreihundert'gram-
maß n 20
юзд|а / -й pl 1. (ремък) 'Zügel m 4
2. (метална част) Kan'dare / 16 O
слагам на кон ~ йте 'einem Pferd den
Zaum 'anlegen <a>; държа някого
здраво за ~йте jmdn. fest an der
Kan'dare 'haben <A>; отпускам
~ йте на някого jmdm. die 'Zügel
'locker 'lassen W <3/hb>; стягам
~ йте на някого jmdn. an die
Kan'dare 'nehmen < 16 >; улавям
коня за ~ йте dem Pferd in die 'Zügel
'fallen vi <3jsn>
юзйна / -и pl 'Kraftwerk n 20
юлар nt, -и pl 'Halfter m 4 od n 23
й>ли m 'Juli nt 6
юлски adj 'Juli-
юмру|к nt, -ци pl Faust/14; свйвам »
die Faust 'ballen; удрям c * на
масата mit der Faust auf den Tisch
'schlagen vi <Ajhb>
юмруч|ен, -ни adj Faust-; z бой'Faust¬
kampf m 2; z удар 'Fauslschlag m 2;
~ но право 'Faustrecht n 20
юна|к nt, -ци pl 1. (герой) Held m 8
2. (левент) 'strammer 'Bursche m 7
юначаг|а m, -и pl 'strammer 'Bursche
m 7, 'Prachtkerl m 1
юиач|ен, -ни adj 'heldenmütig, 'tapfer,
'heldenhaft
юначество n nur sg 1. (смелост) 'Helden¬
mut m 1 /sg 2. (подвиг) 'Heldentat /17
юначйн|а m, -и pl = юначага
юначност / nur sg 'Heldenmut m 1 /sg,
'Heldentum n 20jsg
юнашк|и adj 1. (смел) kühn, 'tapfer
2. (принадлежащ на юнак) 'Helden-;
s гроб 'Heldengrab и 22; ~ а смърт
'Heldentot ml; s песни 'Heldenlieder
n 2\fpl O z времена Zeit / 17 der
'Heldentaten; ~ а чета Schar/17 von
'Helden, Schar von 'tapferen 'Männern
юиящтл f nur sg = юначество
юнг|а m, -и pl Mar 'Schiffsjunge m 1
юн|ец m, -цй pl 'junger 'Ochse m 7
юни m 'Juni nt 6
юнйц|а/ -и pl 'Färse / 16
юнкер m, -и pl 1. Mil Ka'dett nt 8
2. (земевладелец) 'Junker nt 4
юнкерски adj 1. Mil Ka'detten- 2. 'Jun¬
ker-
юиош|а /, -и pl 'Jüngling m 1*, 'Junge
nt 7, 'junger 'Bursche m 7
юношеск и adj 'Jünglings-, 'Jungen-; s
години 'Jünglingsjahre pl\ ~ o лице
'Jünglingsgesicht n 20, 'Jungengesicht;
ä обувки 'Burschenschuhe m \/pl
юношество h nur sg 1. (възраст) 'Jüng¬
lingsalter n 23 2. (младеж) 'junge
'Leute pl+
юнски adj 'Juni-
юря|ам, -am (-ax) uv; юрн|а, -еш (-äx) v
umg 1. 'herfallcn vi <3ajsn> (някого
'über jmdn.) 2. (z ce) 'eilen vi <sn>;
юрнаха навън sie 'eilten hin'aus; * ce
'eilen
юрган nt, -и pl 'Steppdecke /16 O
заради бълхата изгаря и ~ a übertr er
'schüttet das Kind mit dem 'Bade aus
юрганджй|я m, -и pl 'Steppdeckennäher
nt 4
юрдечк1а / -и pl volkst 'Ente /16
юридйческ|и adj ju'ristisch, Rechts-; z
факултет Ju'ristenfakultät / 17, juri¬
stische Fakul'tät; z науки 'Rechts¬
wissenschaften / 1 Ijpl; ~ o лице
'Rechtsperson /17
юрисдйкция / nur sg 'Rechtsprechung
/17, Gerichtsbarkeit /17/sg
юрисконсулт nt, -и pl Justitiar nt 1 *
юриспруденция/ nur sg Jurispru'denz
/ \ljsg, 'Rechtswissenschaft/17
юрйст nt, -и pl Ju'rist m 8
юрна
978
t л. r
юрна Т юрвам
юруш 1. т nur sg Sturm т 2, 'An¬
sturm 2. Interj 'vorwärts
юс (-vr) m, -овеpl Ling: голям - 'Buch¬
stabe ml ж ; малък 'Buchstabe A
юта /nur sg 'Jute /16
ютен adj 'Jute-; ~ чувал 'Jutesack m 2
ютй|я/, -и pl 'Bügeleisen n 23, 'Plätte
/ 16; електрическа x elektrisches
'Bügeleisen; автоматйчна x 'Reg¬
lerbügeleisen
юфк|&/, -й pl 'Nudeln / 16Ipl
юфт (-ът) m, -ове pl 'Juchten n 23/sg,
'Juchtenleder n 23
юфтен adj 'Juchten-, 'Juchtenleder-,
'juchtenledern
Я
*я Partikel 1. doch; *- ми кажи sag mir
doch; «x си пийнете trinkt doch; ~ да
отйдем на кйно 'gehen wir doch ins
'Kino 2. (хайде) los; - си приберй
нещата! los, 'räume 'deine 'Sachen auf!
3. (зер) 'freilich; тука ca, - ! sie sind
hier, 'freilich! 4. (ето) da, hier; ~ ro
селото hier [da] ist das Dorf O ~ виж
ти! sieh mal 'einer an!
2я Interj na'nu
Зя Konj: ~ ... - 'entweder ... 'oder
ябанджй|яm, -иplvolkst 'Fremder ml*
йблаи m, -и pl Bot ('Morgenländische)
Pla'tane /16
яблаиов adj Pia'tanen-
ябьлк|а/, -и pl 1. (дърво) 'Apfelbaum m 2
2, (плод) 'Apfel m 5 0 адамова x
'Adamsapfel; очна x 'Augapfel; x на
раздора 'Zankapfel; тя йма лице като
х sie hat ein Ge'sicht wie Milch und Blut
ябълкар (-ят) m, -и pl volkst 'Apfelver¬
käufer m 4, 'Apfelhändler m 4
ябълков adj ‘Apfel-; ~ o пюре ‘Apfel¬
mus n 20; ~ сок 'Apfelsaft m 2; ~ цвят
'Apfelblüte /16
ябълч|ен, -ни adj — ябълков <0 ~ на
кост Anat 'Backenknochen m 4
яваш adv, adj unv 1. (тютюн) leicht
2. (бавно) mit der 'Ruhe, 'langsam; ~ -
- schön 'langsam, 'immer mit der 'Ru¬
he O той кара ~ - - er reißt sich kein
Bein her'aus
яв|ен, -ни adj I. (открйт) 'offen; ~ но
гласуване 'offene 'Abstimmung / 17;
x враг 'offener Feind m 1 2< (очевй-
ден) 'offensichtlich; ~ на грешка 'of¬
fensichtlicher 'Fehler m 4 3. (видим)
er'sichtlich; c -*> но усилие mit ersicht¬
licher 'Anstrengung
явк1а/, -и pl Treff m 1
явление и, -я pl 1. Erscheinung / 17;
природно * Na'turerscheinung; инте¬
ресно x interessante Erscheinung
2. Theat 'Auftritt m I
явно adv 1. (открйто) 'offen 2. (оче¬
видно) 'offensichtlich, 'deutlich, klar;
~ е. че ... es ist 'offensichtlich [klar],
daß ...; става ~ , че ... es wird 'deutlich
[klar], daß ...
явор m. -и pl Bot 'Bergahorn m 1, umg
'Ahorn
яворов adj 'Ahorn-
явяв|ам, -аш (-ах) uv, ЯВ|Я. -йш (-йх) v
'mitteilen vr <a>; sce 1. erscheinen
vi < 23bjsn >; изведнъж се ~ а Павел
'plötzlich erscheint 'Pawel; на лицето
му се «х ат червени петна auf 'seinem
Ge'sicht erscheinen 'rote 'Flecken; x
се пред съда vor Ge'richt erscheinen;
x се на време zur 'rechten Zeit
erscheinen 2. (пристйгам) sich 'ein¬
stellen vr <a>; x се на уреченото
място sich am vereinbarten Ort 'ein¬
stelien 3. Mil sich 'melden vr 4. (йма)
'auftreten vi < I5a/sn>; от време на
време се ~ ат забелязания von Zeit
zu Zeit 'treten Erkrankungen auf; x
се на сцената 'auftreten 5. (съм) sein vi
<B>; O x се на йзпит ich 'einer
'Prüfung unter'ziehen vr <32b, h-g/
hb>, zur 'Prüfung 'gehen vi <13jsn>:
x се на бял свят das Licht der Welt
er'blicken < b >; x се пред погледа
vor die 'Augen 'kommen w <33/sn>
979
яздитен
(на някого jmdm.)
явяваи|е п, -ияpl 1. (съобщаване) 'Mel¬
dung/ 17 2. Erscheinen п 23/sg
ягне п, -та pl = агне
ягнешки adj = агнешки
ягод|а/, -и pl Bot 'Erdbeere/16; дива
х'Walderdbeere
ягодар (-ят) т, -и pl 'Erdbeerzüchler т
4; (търговец) 'Erdbeerverkäufer т 4
ягодарник пг, -ци pl 'Erdbeerbeet п 20
ягодарство п nur sg 'Erdbeerproduktion
/17
ягодов adj 'Erdbeer-; ~ конфитюр
'Erdbeerkonfitüre /16; ~ сок 'Erd¬
beersaft m 2; ~ а торта 'Erdbeertorte
/16
ягуар m, -и pl Zool 'Jaguar m 1*
яд (-ът) m, -ове pl 1. (гняв) Wut/17/sg;
Zorn m 1 /sg; хваща ме - Wut
be'kommen <33b>; от ~ vor Wut;
изливам ~ ä си върху някого 'seine
Wut ['seinen Zorn] an jmdm. 'auslassen
<3а>;в ~ä си in 'seiner Wut, im
Zorn; кипя от ~ vor Wut 'kochen vi
< hb > 2. (неприятност) 'Ärger m 4/sg;
~ ме e sich 'ärgern vr (на някого за
нещо 'über jmdn. 'wegen etw. 2); имам
големи ~ ове 'großen 'Ärger 'haben
<A>, sich 'tüchtig 'ärgern (за
нещо 'über etw. 4); бера ~ ове viel
'Ärger 'haben; създавам ~ ове viel Är¬
ger be'reiten <b> (на някого jmdm.);
пукам се от ~ vor Wut ['Ärger] aus der
Haut 'fahren vi <4/hb>; позеленявам
от ~ sich schwarz 'argem 3. nur sg
(отрова) Gift n 20
ядв|ам, -am (-ax) uv; ядн|а, -еш (-ах) v 1.
(ям малко) 'kosten vt 2, gern 'essen vt,
vi < 15/Л6 > O -» a ce umg er'träglich
sein vi < B >
яд|ен, -ни adj 'zornig, 'wütend
ядене n, -та pl 1. 'Essen n 23 2. (ястие)
'Speise /16, Ge'rieht n 20
ядец m nur sg umg Ge'flügelbrustkno-
chen m 4; O хващам се на ~ 'eine
'Wette 'eingehen < 13 a >; ~ ! her'ein-
gefallen!
яднв|ен, -ни adj 'eßbar
ядк|а /, -и pl Kern m 1 auch übertr;
бадемови ~ и 'Mandelkerne; ~ ата
на рента der Kern der 'Rede O
орехови - и ge'schälte 'Nüsse / 14/p/
ядна f ядвам
ядно adv 'zornig, er'zümt
ядовит adj 1. (ядосан) 'zornig, 'ärgerlich
2. (отровен) 'giftig
ядовйто adv 'zornig, 'ärgerlich
ядосам t ядосвам
ядосан adj 'zornig, 'ärgerlich, ver'ärgert,
'wütend
ядосв|ам, -am (-ax) uv; ядос|ам, -am
(-ax) v 1. (предизвиквам раздраз¬
нение) 'ärgern vt 2. (предизвиквам
гняв) er'zürnen vt < b >; 'wütend 'ma¬
chen vt; s се 1. (дразня ce) sich 'ärgern
vr 2. (гневя ce) 'wütend 'werden vi
< 18/sn>, 'zornig 'werden
ядрен adj Kern- auch Phys; ~ взрив
'Kernexplosion /17; ~ а електро¬
станция 'Kernkraftwerk n 20; ~ o
оръжие 'Kernwaffen / 16/pl; ~ a
реакция 'Kernreaktion /17; ~a фи¬
зика 'Kernphysik/17; забрана на ~o
оръжие 'Kernwaffenverbot n 20
ядр]о n, -ä pl Kern m 1 auch übertr
яз(-ът) m, -ове pl I. (бент) Wehr n 20
2. (дълбока вода) ge'stautes 'Wasser
n 23, 'tiefe'Stelle/16
язв|а /, -и pl Med Ge'schwür n 20 auch
übertr; (в стомаха) 'Magengeschwür;
имам X umg ein 'Magengeschwür 'ha¬
ben <A>
язвен adj Ge'schwür-; ~ а болест Med
'Magengeschwür n 20; Zwölffinger¬
darmgeschwür
нзвйтел|ен, -ни adj 'höhnisch, 'beißend,
scharf
язвително adv 'höhnisch, 'beißend,
ge'hässig
язвйтелиост/nur sg Hohn m \/sg, 'Bis¬
sigkeit / 17, 'Schärfe / 16
язда / nur sg = езда
яздач m, -и pl = ездач
яздешком adv 'rittlings; (на кон)
'reitend
яздйт|ен, -ни adj Reit-; x кон 'Reit-
яздя
980
pferd и 20
язд я, -иш (-йх) uv 'reiten vi <2\/sn>;
ж кон auf dem Pferd 'reiten, das
Pferd 'reiten <21 > O ж колело
'radfahren vi < 4a/sn >; ж население¬
то die Be'völkerung 'schinden <29>
язов ец m, -ци pl Zool Dachs tn 1
язовина /, -и pl 'Dachsbau m 1
язовир m, -и pl 'Stausee m 10
язовйр|ен, -ни adj Stau-; ~ на стена
'Staumauer /16
язък adv 'schade (за някого od нещо
um jmdn. od etw.)
я1й (-ят) m, -йове pl 'Wagenfeder/16 0
седя като на яйове wie auf 'Kohlen
'sitzen vi <25ljhb>
яйц|е n, -ä pl Ei я 21; ровко
ж 'weichgekochtes Ei; ~ ä на очи
'Spiegeleier; бъркано ж 'Rührei;
развалено ж 'faules Ei; шарени ~ ä
'Ostereier O гледам го като писано
ж ihn wie ein 'rohes Ei be'handeln
< b >; насадй ме на пачи ~ ä er hat
mir 'etwas 'eingebrockt
яйцевйд|ен, -ни adj 'eiförmig
яйцеклетка /, -и pl Anat 'Eizelle /16
яйцеобраз|ен, -ни adj = яйцевиден
яйцефабрнк|а / -и pl 'Eierfabrik / 17,
’Eierkombinat n 20
яйчар (-ят) m, -и pl 'Eierhändler m 4
ннч|ен, -ни adj Ei-; ж шампоан 'Ei¬
shampoon n 20
яйчни|к m, -ци pl Anat 'Eierstock nt 2
*як adj umg 1. (силен) stark, 'kräftig
2. (здрав) fest
2як (-ът) m, -ове pl Zool Yak m 6
як|а /. -й pl 1. 'Kragen m 4; хващам
някого за ~ата jmdn. am 'Kragen
'packen 2. übertr (на бйрата auf dem
Bier) 'Blume /16
якав adj Ling ja'kavisch
як|ам, -am (-ax) uv Ling ja'kavisch
'sprechen vi < \6jhb>
якан|e n, -ия pl Ling Ja'kavische n 26
яката adv umg 'fest, stark
яке n, -та pl 'Windbluse /16
якйчк|а/, -и pl 1. 'Kragen m 4, 'Krägel-
chen n 23 2. Mil 'Kragenbinde / 16
яко adv 1. (здраво) fest 2. (много) sehr
якобйн|ец m, -ци pl Hist Jako'biner m 4
якобински adj Hist Jako'biner-
ЯКОСТ / nur sg 1. (сйла) 'Stärke /16
2. (здравина) 'Festigkeit / 17/sg
ялов adj 'unfruchtbar, gell; ~ а крава
'Geltkuh /14
яловйц|а/, -upl\. (животно) 'Gelttier n
20 2. umg vulg (жена) 'Kinderlose /19
яловост f nur sg 'Unfruchtbarkeit fWjsg
ям, ядеш (ядох) uv 1. (хора) 'essen v/, vi
<l5/hb> 2. (животни) 'fressen vt
< 15 > 3. übertr (изразходвам) fürs
'Essen verbrauchen 4. übertr (разяж¬
дам) zer'fressen vt < 15b > 5. umg
(м!ча) 'quälen vt; нещо ме яде etw.
quält mich O ни лук ял, ни лук
мирйсал sein 'Name ist 'Hase, er weiß
von nichts; ял е кокоши крак er kann
den Mund nicht'halten; ~ бой'Prügel
be'ziehen <32b, h—g>; s ce umg
1. (ядосвам ce) sich 'ärgern vr. sich
ver'zehren vr <b> 2. (заяждам ce)
sich in den 'Haaren 'liegen vi <31 jhb >
(c mit 3)
ям|а fy -и pl 'Grube / 16
ямб (-ът) m, -ове pl 'Jambus m 11
ямбйч|ен, -ни adj 'jambisch
ямурлу|к m, -ци pl 'Umhang m 2
янйчар (-ят) m, -и pl = енйчарин
яннчар|ин m, -и pl = енйчарин
янйчарски adj = енйчарски
яннчарство /I nur sg 1. Rekru'tierung
/ 17 von Jani'tscharen 2. (войска)
Jani'tscharentruppe /16
янки m auch pl Yankee ['jeqki] m 6
янтар m, -и pl 'Bernstein m 1
янтар|ен, -ни adj 'Bernstein-
януари m 'Januar m 1 *
януарски adj 'Januar-; ~ нощи 'Janu¬
arnächte /14 jpl
япон|ец m, -ци pl Ja'paner m 4
Япония /'Japan n 23
япбнк|а /, -и pl Ja'panerin /18
японски adj ja'panisch
ярд (-ът) m, -ове pl Yard n 24
яре n, -та pl 'Zickel n 23, 'Ziegenlamm
я 22 O от стара коза ~ e er ist mit
981
яшност
'allen 'Wassern ge'waschen
яребиц а /, -и pl Zool 'Rebhuhn n 22
яребич|еи, -ни и. яребичи a^/'Rebhuhn-
ярем т, -и pl Joch п 20 auch übertr
ярешки adj 'Zickel-
ярина/nur sg 1. 'Lammwolle/16 2. (от
второ стрйгане) 'Wolle der 'zweiten
Schur O дрън, дрън - umg so ein
Quatsch
ярк|а /, -и pl 'Junghenne /16
ярко adv I. grell; лампата свети — die
'Lampe 'leuchtet grell 2. (светло) hell
яркозелен adj 'kräftig grün
яркосин adj 'kräftig blau
яркост f nur sg 'Klarheit/17/sg, 'Schärfe
/16
яркоцветен adj 'grellfarbig
яркочервен adj 'grellrot, 'kräftig rot
ярм|а /, -й pl Schrot m 1
ярмомелк|а /, -и pl 'Schrotmühle /16
яровизация/nur sg Jarowi'sierung/17,
Jarowisati'on /17
яровизйр1ам, -аш (-ах) uv, v jarowisie¬
ren vt <d>
ярост/nur sg Wut /1 1/sg, Rase'rei /17;
запенен от - 'schäumend vor Wut
ярост[еи, -ни adj 'wütend, 'grimmig
яростно adv 'wütend, 'grimmig
йр|ък, -ки adj 1. (светлина) grell, hell 2.
(цвят) 'kräftig, 'leuchtend 3. (ясен) klar
'яс|еи, -ни adj I. klar; - но небе 'klarer
'Himmel m 4; - на нощ 'klare Nacht
/14; £ глас'klare'Stimme/16; £
поглед 'klarer Blick nt 1; £ въпрос
'klare 'Frage / 16; -на формули¬
ровка 'klare Formulierung / 17 2.
(светлина) hell <> като гръм от - но
небе wie ein Blitz aus 'heiterem 'Him-
67mel
гясен m, -и pl Bot 'Esche /16
ясенов adj 'Eschen-
ясл|а /, -и pl 'Krippe/16 0 стоя като
кон на празни - и 'dastehen w
< IOla/hb> wie be'stellt und nicht
'abgeholt
ясли nur pl 'Krippe/16; детски - 'Kin¬
derkrippe; дневни детски - 'Kinder¬
tageskrippe; седмични детски - 'Wo¬
chenkrippe; сезонни - Sai'sonkrippe
ясмйи m, -и pl - жасмин
ясн|ея, -ееш (-ях) uv 'aufklaren »■/ <a>
sich er'hellen vr < b >
ясно adv 1. klar 2. (светло) hell
ясиовмицец m, -ии pl 'Hellseher m 4
ясновйдк|а /, -и pl 'Hellseherin / 18
ясиозелен adj 'leuchtend grün
ясносйн adj 'leuchtend blau
ясиост / nur sg и. яснота / nur sg
'Klarheit /17 /sg
яскочервеи adj 'leuchtend rot
ясти е n, -я pl 'Speise /16. Ge'richt n 20
ястреб m, -и pl Zool 'Habicht m 1
ястребов adj 'Habichts-; - и нокти 'Ha¬
bichtskrallen/16//»/; - поглед übertr
'Habichtsblick m 1
ят (-ът) m, -ове p! 'Buchstabe mit
ятаган m, -и pl 'Krummschwert « 21.
Jata'gan m I
ята1к m, -ци pl Ver’bindungsmann m 3.
'Helfer m 4; Parti'sanenhelfer
ятачка / -и pl 'Helferin / 18
ято n, ята pl 1. (птйии) Schwarm m 2
2. Mil Ge'schwader n 23
ятов adj Ling des'B; - йзговор 'Aus¬
sprache / 16 des -в O -а гласна
Vo'kal Ai l*t
ях|ам, -аш (-ах) uv I. 'reiten vt <21 >
2. (колело) 'fahren vt <4>
яхв|ам, -аш (-ах) uv; яхн|а. -сш (-ах) v
be'sleigen vt < 23b >
яхнй|я /. -и pl Kochk 'Eintopfgericht
n 20; £ зелен фасул Ge'richt aus 'grü¬
nen 'Bohnen; картофи £ Kar'toffelge-
richt; кюфтета £ Klops m I mit
'Soße; леща * 'Linsengericht; попска
£ Fleisch n 20/sg mit 'Zwiebelsoße:
£ сйни домати Auber'ginengericht;
сух грах £ 'Erbsengericht; фасул
£ 'Bohnengericht
яхт[а / -и pl Jacht / 17
яхър m, -и pl Stall m 2
яш1ен, -ни adj 'eßlustig; той e £ er ist
ein 'guter 'Esser
яшма1к m, -ци pl 'Schleier m 4
яшност f nur sg 'Eßlust /14/jg, Appe'lil
m I
Очаквайте:
В поредицата Немски език
Речник на трудностите в немския език
X. Костова
Осъвременен и актуализиран с новия немски пра¬
вопис, речникът е първата книга от тази нова поре¬
дица.
В поредицата Цжобни речници,
справочници и граматики
Българско-английски/Английско-български речник
Българско-руски/Руско-български речник
Българско-испански/Испанско-български речник
Българско-италиански/Италианско-български речник
Кратка английска граматика
Хейзъл издания —
актуалност, качество, прецизност!
Очаквайте!
Български синонимен речник
Л. Нанов и А. Нанова
Издаден за първи път през 1936 г., и до днес
Български синонимен речник на Л. Нанов е най-
търсеинят и единственият у нас синонимен реч¬
ник с нетълковен характер. Непрекъснато преиз¬
даван и допълван, той претърпява първата си
основна преработка през 1987 г.
Настоящето издание отразява в голяма степен
промените, настъпили в лексиката ни през
последното десетилегие.
Разширеният словник съдържа около 25 000 заг¬
лавни синонима, около 40 000 синонимни реда и над
3000 фразеологизма.
Речникът е предназначен за най-широк кръг чи¬
татели.
Издателство „Хейзъл“
София — 1164, п. к. 3
Тел./факс: (+3592) 9802254