ministerstwo obrony narodowfj
SZEFOSTWO SŁUŻBY UZBROJENIA I ELEKTRONIKI
Uzbr. 2346/84
26 mm PISTOLET STOŁOWY
m. 1878 i w. 1944
OPIS I UŻYTKOWANIE
WYDAWNICTWO M Mi ! ST E IR ST W A OBRONY NARODC FJ
1 » fc 5
MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ
SZEFOSTWO SŁUŻBY UZBROJENIA I ELEKTRONIKI
Uzbr. 2346/84
26 M PISTOLET SYGUEOWT
wz. 19T8 i wz. 1844
OPIS I UŻYTKOWANIE
WYDAWNICTWO MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ
1985
MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ
UfFISTWO SŁUŻBY UZBHJEIIA I. ELEKTROIIKI
Warszawa, dnia 4 grudnia 1984 r.
ZARZĄDZENIE NR 47/Uzbr.
W^rpwadzam do użytku w wojsku instrukcję:
„26 mm pistolet sygnałowy wz. 1978 i wz. 1944. Opis
i użytkowanie”.
Jednocześnie traci moc instrukcja „26 mm pisto-
let sygnałowy" wz. 1944. Opis i utrzymanie” — Uzbr.
88/58.
SZEF
gen. bryg, mgr inż. Edward OGRODOWICZ
TSKD 356.141.1
SPIS TREŚCI
Str.
1.	DANE OGÓLNE............................. 5
1.1.	Przeznaczenie i dane techniczne	5
1.2.	Amunicja .............................. 6
2.	26 mm PISTOLET SYGNAŁOWY wz.	1978	.	8
2.1.	Budowa.............................. 8
2.2.	Rozkładanie.........................22
2.3.	Użytkowanie	 22
2.3.1.	Ładowanie.........................22
2.3.2.	Prowadzenie ognia	. * „.	.	23
2.3.3.	Zabezpieczanie i odbezpieczanie	24
2.3.4.	Rozładowanie......................25
2.3.5.	Postępowanie z niewypałem	...	25
2.4.	Przyczyny wadliwego działania ...	26
2.4.1.	Zapobieganie zacięciom............26
2.4.2.	Charakterystyczne zacięcia	podczas
strzelania i sposoby ich usuwania	.	.	26
2.5.	Konserwacja.........................28
2.5.1.	Przegląd .........	28
2.5.2.	Czyszczenie i konserwowanie	...	29
2.5.3.	Przechowywanie....................31
3
3.	26 mm PISTOLET	SYGNAŁOWY WŁ 1944 .	32
3.1.	Budowa .	‘	\	32
3.2.	Rozkładanie.............................39
3.2.1.	Rozkładanie częściowe............39
3.2.2.	Składanie po rozkładaniu	częściowym	.	40
3.2.3.	Rozkładanie całkowite............40
3.2.4.	Składanie po rozkładaniu	całkowitym	.	41
3.3.	Użytkowanie.............................41
3.3.1.	Ładowanie........................41
3.3.2.	Danie strzału....................42
3.3.3.	Rozładowanie.....................42
3.3.4.	Zabezpieczanie...................43
3.3.5.	Odbezpieczanie...................43
3.4.	Przyczyny wadliwego	działania	...	43
3.4.1.	Zapobieganie	zacięciom	.	.	/	.	.	43
3.4.2.	Charakterystyczne zacięcia i sposoby
ich usuwania..........................44
3.5.	Konserwacja......................45
1.	DANE OGÓLNE
1.1.	PRZEZNACZENIE I DANE TECHNICZNE
26 mm pistolety sygnałowe wz. 1978 i wz. 1944
są przeznaczane do strzelania nabojami sygnałowy-
mi i oświetlającymi. Pistolet wz. 1978 ma unowo-
cześnioną technologicznie konstrukcję.
Dane taktyczno-techniczne:
Charakterystyka	Pistolety	
	wz. 1978	wz. 1944
Masa nie załadowanego pistoletu Masa załadowanego pistoletu Długość pistoletu Długość lufy Praktyczna szybkostrzel- ność na min Liczba naboi w futerale Wysokość wzlotu sygnału (gwiazdki) Widoczność sygnału Widoczność dymu	0,56 kg 0,62 kg lub 0,635 kg 200 mm 155 mm 10—12 13 80—120 m do 7 km do 2 km	0,9 kg 0,96 kg lub 0,975 kg 220 mm 150 mm 10—12 10 80—120 m do 7 km do 2 km
5
Pistolety sygnałowe nosi się w futerale wraz z na-
bojami na pasie przez plecy.
1.2.	AMUNICJA
Do strzelania z pistoletów sygnałowych używa się
nabojów, których nazwy i znakowanie przedstawia
poniższa tabela.
Lp.	Nazwa	znakowanie
	NOCNE	
1	26 mm nb. sygn. — biały	°o°
	płomień	
2	26 mm nb. sygn. — czerwony	
	płomień 1 gwiazdka	o
3	26 mm nb. sygn. — czerwony	□□
	płomień 2 gwiazdki	
4	26 mm nb. sygn. — zielony	
	płomień 1 gwiazdka	OO
5	26 mm nb. sygn. — zielony płomień 2 gwiazdki 26 mm nb. sygn. — żółty	KŁ
6			 /
	płomień 1 gwiazdka	Q
6
Łp.	Nazwa	Znakowanie
7	26 mm nb. sygn. — żółty płomień 2 gwiazdki	00
8	26 mm nb. oświetlający na spadochronie	
	DZIENNE	
9 10	26 mm nb. sygn. — czerwony dym 26 mm nb. sygn. — niebieski dym	pasek czerwony pasek niebieski
Czas palenia się:
— gwiazdek pojedynczych — 6,5 s; e
— gwiazdek podwójnych — 5,5 s;
— ładunków dymnych — 7 s;
— oświetlających na spadochronie — 20 s.
2.	26 mm PISTOLET SYGNAŁOWY
wz. 1978
2.1.	BUDOWA
26 mm pistolet sygnałowy wz. 1978 składa się
z następujących zespołów: lufy, chwytu i szkieletu.
Rys. 1. Widok ogólny 26 mm pistoletu sygnałowego
wz. 1978
8
W skład kompletu pistoletu sygnałowego wchodzi
ponadto futerał z miejscami na 13 naboi.
z następujących części:
Rys. 2. Komplet
pistoletu:
1	— 26 mm pistolet
sygnałowy wzór 1978;
2	— naboje; 3 — tor-
ba z paskiem i miej-
scami na naboje
Zespół lufy składa się
—	lufy (rys. 3);
—	osi obrotu lufy (rys. 4);
—	. sprężyny lufy (rys. 5);
9
—	wyrzutnika (rys. 6);
—	popychacza wyrzutnika (rys. 7).
Lufa służy do umieszczenia naboju i nadania
gwiazdce podczas strzału określonej prędkości i kie-
runku lotu.
Rys. 3. Lufa
a — przewód lufy; b — wytoczenie pod kryzą naboju;
c — wycięcie do występu wyrzutnika; d — ząb zaczepu
lufy; e — powierzchnie ustalające zaczepu lufy; g — wspornik;
h — otwór do osi obrotu lufy; i — otwór kołka
Oś obrotu lufy łączy lufę, szkielet i chwyt. Wy-
toczenie w środkowej części osi jest przeznaczone
do pomieszczenia sprężyny po zamknięciu lufy
Sprężyna lufy (rys. 5) jest typu agrafkowego
i służy do. samoczynnego otwierania lufy po na-
ciśnięciu zatrzasku lufy i do usuwania luzu spu-
stu. Otwarcie lufy następuje wskutek oddziaływa-
nia krótszego końca ramienia a sprężyny na kołek
10
Rys. 4. Oś obrotu lufy:
a — podtoczenie do opar-
cia ramienia sprężyny
lufy
wciśnięty w otwór i (rys. 3) wspornika lufy. Dłuż-
sze ramię b sprężyny (rys. 5) opiera się o chwyt,
a jej zagięty koniec c naciska od góry spust, elimi-
nując jego luz.
Rys. o. Sprężyna lufy:
a — ramię opierające się
Oz wspornik lufy; b — ra-
mię opierające się o
chwyt; c — odgięcie opie- .
rające się o spust
Wyrzutnik (rys. 6) jest przeznaczony do wysu-
nięcia łuski (naboju) podczas otwierania lufy i u-
możliwienia w ten sposób wyjęcia jej palcami.
W czasie otwierania lufy wyrzutnik przesuwa się
w kierunku jej wlotu i wysuwa zagięciem a łuskę.
Popychacz wyrzutnika (rys. 7) jest przeznaczony
do spowodowania ruchu wyrzutnika względem lu-
fy podczas jej otwierania i zamykania. Zadanie to
spełnia ząb a popychacza, który podczas otwierania
11
lufy naciska powierzchnię oporową c (rys. 6) wy-
rzutnika, powodując jego przesuwanie się w kie-
runku wlotu lufy. Podczas zamykania lufy ząb
a (rys. 7) naciska powierzchnię oporową d wyrzut-
Rys. 6. Wy rzutnik:
a — zagięcie do oparcia - o kryzę łuski; b — wycięcie;
c, d — powierzchnie współpracujące z popychaczem
nika (rys. 6) powodując jego przesuwanie się w
kierunku wylotu lufy.
Wyrzutnik jest umocowany na wspólnej osi z lu-
fą i unieruchomiony w stosunku do szkieletu przez
włożenie zagiętego końca b popychacza (rys. 7) w
otwór d znajdujący się w prawym boku szkieletu
(rys. 10).

Rys. 7. Popychacz wy-
rzut nika:
a — ząb; b — koniec za-
gięty
Chwyt (rys. 8) spełnia rolę rękojeści i osłony
mechanizmu wewnątrz pistoletu. Łączy się on ze
szkieletem w dwóch miejscach: w przedniej części
12
pomocą osi obrotu lufy i w części środkowej

pomocą kołka sprężystego wciśniętego w otwór
i tulejkę oporową b (rys. 10) znajdującą się
szkielecie.
Rys. 8. Chwyt:
a — otwór do osi obrotu lufy; b — otwór do kołka sprę-
żystego
Szkielet (rys. 9) stanowią następujące części:
— szkielet 1;
— zatrzask 2 lufy;
13
14
—	kurek 3 z iglicą;
—	oś 4 kurka;
—	żerdź 5 sprężyny kurka ;
—	sprężyna 6 kurka;
—	zaczep 7 kurka;
-	- sprężyna 8 zaczepu kurka;
—	oś 9 zaczepu kurka;
—	spust 10;
—	oś 11 spustu.
Szkielet (rys* 10) mieści części tworzące mecha-
nizm spustowo-uderzeniowy. Składa się on z dwóch
zespawanych boków i przy spawanego do nich czół-
ka a z otworem do iglicy. Tulejka oporowa b,
umieszczona między bokami szkieletu, ustala poło-
żenie zamkniętej lufy względem szkieletu. Otwór
c spełnia rolę punktu obrotu lufy. Otwór d, znaj-
dujący się tylko w prawym boku szkieletu, ustala
położenie popychacza wyrzutnika. W otworze e
mieści się oś spustu, w otworze f — oś zaczepu
kurka, a w otworze g — wspólna'oś kurka i za-
trzasku lufy. Otwór prostokątny h spełnia ^olę pro-
wadnicy żerdzi sprężyny kurka. Pozostałe otwory
mają znaczenie technologiczne.
Zatrzask lufy (rys. 11) — umieszczony na jednej
osi z kurkiem — utrzymuje lufę w położeniu za-
<--------------------------------------------------
Rys. 9. Zespół szkieletu:
1 — szkielet; 2 — zatizask lufy; 3 — kurek z iglicą; 4 —
oś kurka; 5 — żerdź sprężyny kurka; 6 — sprężyna kurka;
7 — zaczep kurka; 8 — sprężyna zaczepu kurka; 9 — oś
zaczepu kurka; 10 — spust; li — oś spustu
15
Rys. 10. Szkielet:
a — czółko; b — tulejka oporowa; c — otwór
osi obrotu lufy; d — otwór do zęba popy-
chacza; e — otwór osi spustu; f — otwór
osi zaczepu kurka; g — otwór osi kurka
i zatrzasku lufy; h — otwór dla prowadnicy
żerdzi
18
mkniętym. Zamknięcie następuje w wyniku zazę-
bienia się zęba a zatrzasku lufy z zębem d zacze-
pu lufy (rys. 3).
Zwolnienie zatrzasku następuje po naciśnięciu
(kciukiem) na jego radełkowane ramię b (rys. 11).
Rys. 11. Zatrzask lufy:
a — ząb; b — ramię radełkowane; c — rowek;
d — bezpiecznik
Powrót zatrzasku do poprzedniego położenia na-
stępuję pod działaniem sprężyny zaczepu kurka,
której dłuższe ramię opiera się o rowek c. Dolna
pozioma ścianka d współdziała z występem c żer-
dzi sprężyby kurka (rys. 13), spełniającym rolę bez-
piecznika pi&ęletu.
4 — Pistolet sygnałowy
17
Kurek z iglicą (rys. 12) stanowią jedną całość
i służą do zbicia spłonki naboju. Energię kurek
uzyskuje dzięki działaniu sprężyny kurka. W dol-
nej przedniej części kurek ma dwa zęby. Ząb a za-
bezpiecza nie napięty kurek przed obrotem do
przodu, a tym samym przed wysunięciem się igli-
cy z otworu czółka ponad jego powierzchnię, a ząb
f
Rys. 12. Kurek z iglicą:
« — ząb zabezpieczający;
b — ząb zaczepowy; c —
•twór osi kurka; d —
otwór kołka; e — po-
wierzchnia oporowa; f —
występ radełkowany; g —
iglica
b ustala położenie kurka w stanie napiętym. Otwór
c jest punktem obrotu kurka. W otworze d znaj-
duje się kołek, o który opiera się żerdź ze spręży-
ną kurka. Występ f z radełkowaniem umożliwia
odciąganie kurka przy napinaniu i przytrzymywa-
nie go podczas zabezpieczania pistoletu.
II
Oś kurka 4 (rys. 9) — w postaci kołka walco-
wego — jest również osią zatrzasku lufy.
Żerdź sprężyny kurka (rys. 13) jest jej prowad-
nicą w czasie napinania i zwalniania. Występ c
spełnia rolę bezpiecznika; uniemożliwia on napię-
cie kurka, gdy zatrzask lufy jest odchylony i od-
chylenie zatrzasku lufy, gdy kurek jest napięty.
Rys. 13. Żerdź spręży-
ny kurka:
a — prowadnica; b —
wgłębienie; c — występ;
d — powierzchnia ograni-
czająca ruch kurka
Sprężyna kurka (rys. 14) nadaje kurkowi ener-
gię kinetyczną w ruchu obrotowym. Jest ona na-”
łożona na żerdź, tak że jednym końcem opiera się
o powierzchnię oporową żerdzi, a drugim o dolną
część szkieletu.
19
Rys. 14.
Sprężyna
kurka
Zaczep kurka (rys. 15) ustala kurek z iglicą w
położeniu napiętym lub zabezpieczonym. Ząb a
opiera się o zagłębienie zęba a lub b kurka (rys.
12). Obrót zaczepu i jego rozzębienie się następu-
je pod naciskiem spustu na dolną powierzchnię
b (rys. 15).
Powrót zaczepu kurka do przedniego położenia
następuje pod działaniem sprężyny zaczepu, osa-
dzonej na wspólnej osi z zatrzaskiem lufy. Dłuższe
ramię tej sprężyny opiera się o zatrzask, a krótsze
o dolną powierzchnię wewnętrzną c zaczepu kurka.
Rys. 15. Zaczep kurka:
a — ząb; b — powierzch-
nia styku ze spustem; c —
powierzchnia styku ze
sprężyną
Sprężyna zaczepu kurka (rys. 16) — typu agraf-
kowego — jest osadzona na osi zaczepu. Dociska
ona krótszym ramieniem zaczep kurka do kurka,
powodując ich samoczynne zazębienie się, a po
zwolnieniu nacisku na język spustowy przesuwa
spust do przedniego położenia. Dłuższe ramię opąe-
20
rając się o zatrzask lufy, powoduje samoczynny
powrót po jego odciągnięciu.
Rys. 16. Sprężyna
zaczepu kurka
Oś zaczepu kurka 9 (rys. 9) — w postaci kołka
walcowego — jest również osią sprężyny zaczepu
kurka.
Spust (rys. 17) służy do odchylania zaczepu kur-
ka w celu jego rozzębienia z kurkiem, a tym śa-
mym zwolnienia napiętego kurka. Naciskany spust
działa na dolną powierzchnię b (rys. 15) zaczepu
kurka za pośrednictwem rolki 1 (rys. 17).
Rys. 17. Spust:
1 — rolka stalowa; 2 — język spusto-
wy; a — część spustu wykonana
z tworzywa sztucznego; b — otwór do
osi spustu
21
Oś spustu 11 (rys. 9) umożliwia obrót spustu
wokół niej; jest to kołek walcowy.
2.2.	ROZKŁADANIE
Do czyszczenia i konserwacji pistoletu sygna-
łowego wz. 1978 nie rozkłada się.
Pistolet ten rozkłada się tylko w warsztacie w
razie konieczności wymiany uszkodzonych części
lub przeprowadzenia innej naprawy. Częste roz-
kładanie tego wzoru pistoletu przyśpiesza zużywa-
nie się otworów osi i kołków osadzanych na tzw.
„wcisk”. Dlatego w odniesieniu do tego pistoletu
nie ma podziału na rozkładanie częściowe i całko-
wite.
Użytkownik pistoletu nie przeprowadza żadnego
rozkładania. Natomiast warsztat powinien rozkła-
dać go tylko w zakresie ograniczonym do potrzeb
naprawy.
Rozkładanie całkowite przeprowadza się zgodnie
z instrukcją naprawczą.
2.3.	UŻYTKOWANIE
2.3.1.	Ładowanie
W celu załadowania pistoletu sygnałowego na-
leży:
—	otworzyć lufę; lufa otwiera się samoczynnie
22
pod działaniem sprężyny lufy po naciśnięciu (kciu-
kiem) na zatrzask lufy do oporu;
—	włożyć nabój do przewodu lufy i wsunąć aź
do oparcia się kryzy łuski o wyrzutnik, utrzymując
cały czas pistolet w tej samej dłoni;
-	r- zamknąć lufę, tzn. obrócić ją tak, aby ułoży*
ła się wzdłuż szkieletu; wówczas następuje samo-
czynne zazębienie się i zatrzask lufy zajmuje gór-
ne położenie.
Ładować można tylko wtedy, gdy kurek jest
zwolniony i znajduje się w przednim położeniu.
Gdy kurek jest napięty, otwarcie i zamknięcie lufy
jest niemożliwe.
—	napiąć kurek, naciskając (kciukiem) radełko-
waną główkę kurka i obracając go do siebie aż do
oporu.
Zazębienie kurka z zaczepem kurka następuje
samoczynnie. Napięcie kurka wtedy, gdy lufa nie
jest domknięta, jest niemożliwe.
2.3.2.	Prowadzenie ognia
W celu dania strzału należy:
—	przyjąć postawę strzelecką i skierować pisto-
let we właściwym kierunku;
—	ugiąć rękę w łokciu i odchylić dłoń, tak aby
siła odrzutu działała ukośnie do ręki;
— nacisnąć palcem (wskazującym) język spusto-
wy.
23
Po strzale należy:
—	nacisnąć palcem (kciukiem) zatrzask lufy; lu-
fa powinna się otworzyć samoczynnie, a wyrzutnik
powinien wysunąć łuskę o kilka milimetrów;
—	wyjąć łuskę;
—	zamknąć lufę;
—	schować pistolet do futerału (jeżeli nie było
innego polecenia).
2.3.3.	Zabezpieczanie i odbezpieczanie
Jeżeli zachodzi potrzeba zabezpieczenia załado-
wanego pistoletu sygnałowego, należy:
—	przytrzymać (kciukiem) kurek;
—	nacisnąć v język spustowy (palcem wskazują-
cym);
—	zmniejszając nacisk (kciukiem) na kurek,
obrócić go do przodu na około pół jego drogi (obro-
tu);
—	zdjąć palec (wskazujący) z języka spusto-
wego;
—	zmniejszyć jeszcze bardziej nacisk na kurek
(kciukiem).
Uwaga. Zabezpieczanie pistoletu sygnałowego jest
czynnością wymagającą zachowania ostrożności. Na-
leży ją przetrenować bez naboju.
Pistolet odbezpiecza się:
—	przez napięcie kurka, jak w przypadku łado-
wania.
24
2.3.4.	Rozładowanie
Pistolet rozładowywać w następujący sposób:
—	przytrzymać palcem (kciukiem) kurek;
—	nacisnąć palcem wskazującym język spusto-
wy do oporu;
—	zwalniając nacisk (kciukiem) na kurek, wolno
przeprowadzić go do przedniego położenia;
—	zdjąć palec (wskazujący) z języka spusto-
wego;
—	nacisnąć palcem (kciukiem) zatrzask lufy; lu-
fa powinna przy tym się otworzyć samoczynnie,
a wyrzutnik powinien wysunąć nabój o kilka mi-
limetrów;
—	wyjąć nabój;
—	schować nabój do futerału;
—	zamknąć lufę;
—	schować pistolet sygnałowy do futerału (je-
żeli nie było innego polecenia).
2.3.5.	Postępowanie z niewypałem
W przypadku niewypału należy odczekać 15 s,
napiąć i zwolnić dwukrotnie językiem spustowym
kurek.
Jeżeli strzał nie nastąpił, należy pistolet rozła-
dować w sposób podany wyżej (pkt 2.3.4.).
25
2.4.	PRZYCZYNY WADLIWEGO DZIAŁANIA
PISTOLETU
2.4.1.	Zapobieganie zacięciom
Prawidłowo użytkowany i konserwowany pistolet
sygnałowy działa niezawodnie.
Jednak wskutek długotrwałego użytkowania, zu-
żywania się części, zabrudzenia mechanizmów,
a także nieostrożnego obchodzenia się i niewłaści-
wej konserwacji mogą powstać niesprawności w
mechanizmach pistoletu.
W celu zapewnienia normalnego działania pisto-
letu należy:
—	przestrzegać zasad przechowywania i czy-
szczenia pistoletu;
—	przed ładowaniem sprawdzić naboje; naboja-
mi uszkodzonymi i zabrudzonymi nie należy łado-
wać pistoletu;
—	przed strzelaniem przetrzeć do sucha przewód
lufy;
—	chronić pistolet przed zabrudzeniem (piaskiem,
kurzem itp.).
2.4.2.	Charakterystyczne zacięcia podczas strzelania
i sposoby ich usuwania
1.	Niewyrzucanie łuski (naboju):
—	asymetria (owalizacja) kryzy łuski; obrócić
nabój o 90°;
26
—	zą mała średnica kryzy naboju; wymienić na*
bój;
—	zużycie zęba wyrzutnika; wymienić wyrzut-
nik;
—	wypadnięcie zagiętego końca popychacza wy-
rzutnika z otworu szkieletu; włożyć koniec popy-
chacza do otworu szkieletu.
2.	Brak samoczynnego otwierania lufy:
—	zanieczyszczenie czółka pistoletu lub powierz-
chni zaczepu w miejscu oparcia o tulejkę oporową;
oczyścić;
—	pęknięcie sprężyny lufy; wymienić sprężynę
lufy.
3.	Niemożność otwarcia lufy:
—	pęknięcie zatrzasku lufy; wymienić zatrzask;
—	zgięcie zęba zaczepu kurka; wymienić zaczep.
4.	Nieodpalenie naboju:
—	wadliwy nabój — obrócić nabój o 90° i w
przypadku nieodpalenia, wymienić nabój;
—	zanieczyszczenie powierzchni kurka w okolicy
iglicy lub otworu czółka; oczyścić;
—	pęknięcie lub znaczne osłabienie sprężyny
kurka; wymienić sprężynę;
—	nadmierne zużycie iglicy (wystawanie iglicy
z czółka min. 1,9 mm) lub jej złamanie; wymienić
kurek;
—	nadmierne powiększenie szczeliny między lu-
fą a czółkiem (max. 0,15 mm); wymienić lufę.
27
2.5.	KONSERWACJA
2.5.1.	Przegląd
Pistolet sygnałowy należy utrzymywać w czysto-
ści, ostrożnie się z nim obchodzić i przeglądać w
celu zapewnienia jego sprawności technicznej
i przydatności do użytku bojowego. Przed każdy-
mi zajęciami należy go oczyścić na sucho i prze-
glądnąć, sprawdzając kolejno:
1)	czy pistolet nie jest załadowany; w tym ce-
lu nacisnąć zatrzask lufy i po jej otworzeniu się
upewnić się, czy nie ma naboju; lufy nie zamykać;
2)	czy w lufie nie ma pęknięć, zbić, rozdęć, rdzy
i ciał obcych; zamknąć lufę;
3)	działanie kurka i spustu; w tym celu napiąć
kurek do oporu do tyłu, a następnie nacisnąć
spust; kurek powinien energicznie wrócić do przed-
niego położenia (z trzaskiem);
4)	działanie bezpiecznika; w tym celu napiąć
ponownie kurek, a następnie przytrzymując go, na-
cisnąć spust, przesunąć nieco kurek do przodu, za-
przestać naciskania spustu i powstrzymywania
kurka; kurek powinien się ustawić na zębie zabez-
pieczającym i nie powinien dać się docisnąć do
przedniego skrajnego położenia;
5)	odbezpieczanie; w tym celu napiąć kurek
i nacisnąć spust; kurek powinien energicznie się
przesunąć do przedniego położenia;
6)	ustawienie kurka; w tym celu — gdy kurek
jest zwolniony — docisnąć kurek do przodu nie.
28
naciskając spustu; grot iglicy powinien się znaj-
dować poniżej powierzchni czółka;
7)	działanie zatrzasku lufy; w tym celu nacis-
nąć zatrzask lufy (kurek nie powinien być napię-
ty) ; lufa powinna się wówczas otworzyć samoczyn-
nie, a zatrzask powinien powrócić do pierwotnego
położenia; gdy kurek jest napięty, lufa nie po-
winna się otworzyć po naciśnięciu zatrzasku;
8)	działanie wyrzutnika; podczas otwierania lu-
fy wyrzutnik powinien swobodnie się przesuwać
i wysuwać co najmniej 3 mm poza tylne ścięcie
lufy;
9)	wystawanie iglicy; w tym celu nacisnąć spust
i docisnąć kurek do przodu; iglica powinna wysta-
wać ponad powierzchnię czółka co najmniej
1,9 mm.
2.5.2.	Czyszczenie i konserwowanie
Pistolet sygnałowy będący w użytku bieżącym
należy czyścić i konserwować w następujących ter-
minach:
okoliczność	Częstotliwość	Termin
Nie używany do żadnych zajęć	Raz w miesiącu	Na ogół w „Dniu Techniki”	
Używany do za- jęć bez strzelania	Po każdych zajęciach	W dniu zajęć
Używany do strzelań	Po każdym strzelaniu	W dniu strzelań i przez następne 3—4 dni
29
Pistolet sygnałowy należy czyścić i konserwować
w sali do czyszczenia broni łub innym, wyzna-
czonym do tego celu miejscu, a w warunkach
polowych na odpowiednio przygotowanej pod-
ściółce.
Pistoletu sygnałowego wz. 1978 do czyszczenia
i konserwacji użytkownik nie rozkłada. Pistolet
można jednak w tym celu rozłożyć w warsztacie
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, określo-
nych przez szefa służby uzbrojenia jednostki woj-
skowej. Natomiast pistolet sygnałowy wz. 1944 do
czyszczenia i konserwacji należy rozłożyć czę-
ściowo.
Podczas czyszczenia pistoletu należy się posługi-
wać drewnianymi pałeczkami wykonanymi we
własnym zakresie. Np. do czyszczenia przewodu
lufy potrzebna jest pałeczka o średnicy 22—24 mm
lub kwadratowa o boku 15—17 mm i długości ok.
350 mm.
W celu wyczyszczenia przewodu lufy należy na-
winąć na pałeczkę czyściwo nawilżyć je płynem
do czyszczenia **, włożyć do przewodu lufy od stro-
ny wlotowej i płynnie przesuwać wzdłuż całej lufy
ok. 10 razy. Następnie zmienić czyściwo, nawilżyć
je i powtórzyć czyszczenie kilkakrotnie, po czym
sprawdzić czystą białą szmatką, czy nie pozostają
na niej ślady osadu prochowego lub rdzy.
Po upewnieniu się, że przewód lufy jest czysty,
* — pakuły, szmaty, troki;
'* — płynem do konserwacji bezsmarowej;
30
pokryć go równomierną, cienką warstwą płynu do
konserwacji *.
Pozostałe dostępne części metalowe należy
również starannie oczyścić i zakonserwować cien-
ką warstwą tego samego płynu. Jeżeli pistolet ma
być przechowywany przez okres do 2 lat, to nale-
ży owinąć go papierem LIK i zamknąć w szczel-
nej skrzyni (typowej dla broni strzeleckiej). Po
upływie roku przechowywania sprawdzić stan kon-
serwacji i w razie potrzeby przekonserwować i o-
winąć świeżym papierem LIK.
2.5.3.	Przechowywanie
Pistolet sygnałowy przechowuje się nie załado-
wany, ze zwolnionym kurkiem, zamkniętą lufą,
wyjęty z futerału i umieszczony w sejfie lub szafie
(skrzyni).
Miejsce przechowywania i sposób zabezpieczenia
określają oddzielnie przepisy dotyczące broni pal-
nej.
Sposób konserwacji zależy od czasu i warunków
przechowywania.
Podczas marszu i przejazdów środkami transpor-
tu samochodowego, kolejowego, morskiego i lotni-
czego pistolet przechowuje się w futerale.
* — Płyn d© konserwacji bezsmarowej PKB lub
Antykol.
31
3. 26 mm PISTOLET SYGNAŁOWY
wz. 1944
3.1. BUDOWA
26 mm pistolet sygnałowy wz. 1944 (rys. 18)
składa się z dwóch zespołów: lufy i szkieletu.
Lufa (rys. 19) służy do umieszczenia naboju
i nadania gwiazdce po strzale określanej prędko-
ści i kierunku lotu. W skład lufy wchodzi wy-
rzutnik.
32
Rys. 19. Lufa:
a — przewód lufy; b — pod toczenie do kryzy i łuski;
c — wycięcie do występu wyrzutnika; d — Jarzmo lufy;
e — wycięcie do osi lufy; f — wydrążenie do wyrzutni-
ka; g — okno do sprężyny wyrzutnika; h — wycięcie do
występu zatrzasku lufy
Wyrzutnik (rys. 20) służy do wyciągnięcia
łuski (naboju) z przewodu lufy podczas przełado-
wania (rozładowania) pistoletu. Ponadto zapewnia
otwarcie lufy pod określonym kątem i uniemożli-
wia samoczynne odłączenie się lufy od szkieletu.
Zespół szkieletu składa się z następujących czę-
ści:
—	szkieletu (rys. 21);
—	kurka (rys. 22);
—	osi kurka;
—	sprężyny kurka z popychaczem (rys. 23);
—	iglicy (rys. 24);
—	sprężyny iglicy (rys. 25);
—	spustu (rys. 26);
—	zatrzasku lufy (rys. 27);
3 —. pistolet sygnałowy
33
Rys. 20. Wyrzutnik:
1 — wyrzutnik; 2 — sprężyna; .3 —
nit; a — występ przedni; b — występ
górny; c — wycięcie do zęba zatrza-
sku lufy; d — zaokrąglenie do odpy-
chania zatrzasku lufy; e — otwór
—	osi zatrzasku lufy (rys. 28);
—	sprężyny zatrzasku i spustu (rys. 29);
—	okładek (rys. 30);
—	wkrętu okładek (rys. 31).
Szkielet (rys. 21) tworzy jedną całość z rę-
kojeścią h pistoletu. Służy on do połączenia i u-
możliwienia współdziałania poszczególnych części.
W przedniej części ma on korytko 1, w którym
mieści się opora 2 wyrzutnika. Podczas składania
pistoletu w korytko wchodzi grzbiet jarzma lufy.
Opora wyrzutnika jest nałożona na tulejkę bę-
dącą osią obrotu lufy. Tulejka jest umocowana w
korytku za pomocą nitu.
W dolnej części rękojeści znajduje się strzemię
l do paska, którym pistolet można w razie potrze-
by połączyć z futerałem.
34
Rys. 21. Szkielet:
•1- — korytko; 2 —
-opora wy rzutnika;
a — czółko; b —
otwór iglicy; c —
wkładka; d — gnia-
zdo do sprężyny
iglicy; e — szcze-
lina podłużna; f —
otwór osi kurka;
g — otwór osi
spustu; h — ręko-
jeść, i — okno;
k — wycięcie do
płytki oporowej; l —
strzemię do paska
Kurek (rys. 22) służy do przekazania energii
sprężyny kurka przez Iglicę w celu zbicia spłonki
naboju sygnałowego. Ma on u góry radełkowaną
' główkę a ułatwiającą napięcia kurka, a u dołu
występ b stanowiący ząb bezpiecznika oraz zaczep
c kurka. Ogon e współpracuje z popychaczem 1
sprężyny kurka (rys. 23).
Sprężyna kurka (rys. 23) z popycha-
czem służy do nadania kurkowi ruchu umoż-
liwiającego zbicie spłonki naboju.
Iglica (rys. 24) nakłuwa spłonkę. Jej przednia
część — grot b — mieści się w otworze tylca,
a w wytoczenie pierścieniowe a wchodzi sprężyna
iglicy.
35
Rys. 22. Kurek:
a — główka kurka; b —
występ zabezpieczający; c —
zaczep kurka; d — ścię-
cie; e — ogon; / — otwór
osi kurka
Rys. 23. Sprężyna kur-
ka:
1 — popychacz; 2 — sprę-
żyna; 3 — płytka oporo-
wa; a — występ popy-
chacza
36
Rys. 24. Iglica:
a — wytoczenie; b —
grot iglicy
Sprężyna iglicy (rys. 25) zabezpiecza igli-
cę przed wypadnięciem i przesuwa ją do tylnego
położenia.
Rys. 25. Sprężyna igli-
cy:
a — przedni koniec; b —
wycięcie do iglicy
Spust (rys. 26) służy do utrzymania kurka na-
zaczepie a, zwalniania go i utrzymania-na zaczepie
zabezpieczającym. Wewnątrz spustu znajduje się
sprężyna zatrzasku lufy i spustu oraz zatrzask lufy.
Zatrzask lufy (rys. 27) służy do zamknię-
cia lufy na czas strzału — po naciśnięciu palcem
na powierzchnię radełkowaną i obróceniu go do tyłu
wokół osi umieszczonej w otworze f.
Oś zatrzasku ^rys. 28) lufy jest jednpcześ-
nie osią obrotu spustu.
Sprężyna (rys. 29) spustu i zatrzasku
lufy jest sprężyną walcową, zaperwniającą pow-
37
Rys. 26. Spust:
a — zaczep spustu; b —
otwór osi spustu; c — ję-
zyk spustu; d — wytłocze-
nie z otworem
Rys. 27. Zatrzask lufy;
a — płask przedni; b —
ząb górny; c — ząb dol-
ny? d — wycięcie; e —
radełkowanie zatrzasku;
f — otwór osi zatrzasku
i spustu
Rys. 28. Oś zatrza-
sku lufy i spustu
Rys. 29. Spręży-
na zatrzasku lufy
i spustu
38
ról spustu do przedniego położenia i powrót za-
trzasku do położenia tylnego. Sprężyna rozpiera się
między wytłoczeniem d spustu (rys. 26) a wycięciem
d zatrzasku lufy (rys. 27).
3.2.	ROZKŁADANIE
Pistolet sygnałowy wz. 1944 rozkłada się do czy-
szczenia, konserwacji i naprawy.
Podczas rozkładania i składania należy przestrze-
gać następujących zasad:
—	rozkładać i składać go na stole, ławce lub
podściółce z brezentu;
—	nie używać nadmiernej siły mogącej spowo-
dować uszkodzenie części;
—	posługiwać się tylko sprawnymi i typowymi
narzędziami;
—	rozkładać całkowicie tylko w razie koniecz-
ności — do wymiany uszkodzonych części i w przy-
padku zabrudzenia (zapiaszczenia);
—	przed rozpoczęciem rozkładania upewnić się,
czy w lufie nie ma naboju.
3.2.1.	Rozkładanie częściowe
Odłączyć lufę od szkieletu; w tym celu:
—	przesunąć zatrzask lufy do przodu i otworzyć
lufę;
39
—	nacisnąć wybijakiem przezokno g (rys. 19)
jarzma tylny koniec sprężyny wyrzutnika i wysu-
nąć wyrzutnik z jarzma;
—	otworzyć lufę jeszcze bardziej, odłączyć ją od
szkieletu i wyjąć z jarzma wyrzutnik.
3.2.2.	Składanie po rozkładaniu częściowym
Składać w następujący sposób:
—	włożyć (częściowo) wyrzutnik do grzbietu jarz-
ma lufy, tak aby tylny koniec sprężyny płaskiej
nie wskoczył w okno w ścianie jarzma;	—
—	wstawić lufę wycięciem e osi lufy (rys. 19)
w oporę 2 wyrzutnika w szkielecie (rys. 21) i zam-
knąć lufę (do składania nie używa się wybijaka).
Rys. 30. Okładki:
1 — okładka prawa; 2 — okładka le-
wa; 3 — tulejka; 4 — nakrętka; a —
występy; b — rowki poprzeczne
40
3.2.3.	Rozkładanie całkowite
W celu całkowitego rozłożenia pistoletu należy:
— rozłożyć pistolet częściowo;
—	wykręcić wkręt (rys. 31) i odłączyć okładki
(rys. 30) od szkieletu;
Rys. 31.
Wkręt
okładek
—	wyjąć sprężynę (rys. 23) kurka wraz z popy-
chaczem i płytką oporową;
—	wybić wybijakiem oś kurka i wyjąć kurek;
—	wybić wybijakiem oś spustu i zatrzasku lufy,
po czym wyjąć spust, zatrzask lufy i sprężynę wal-
cową spustu i zatrzasku (rys. 29);
—	odłączyć wybijakiem sprężynę iglicy i wyjąć
iglicę.
3.2.4.	Składanie po rozkładaniu całkowitym
Składanie po rozkładaniu całkowitym przepro-
wadza się w odwrotnej kolejności.
3.3.	UŻYTKOWANIE
3.3.1.	Ładowanie
W celu załadowania pistoletu należy:
, — przesunąć zatrzask lufy do przodu (palcem
wskazującym);
41
—	otworzyć lufę do oporu;
—	włożyć nabój do przewodu lufy i dosłać go do
przodu;
—	zamknąć lufę;
—	skierować pistolet w kierunku strzelania i do
góry;
—	napiąć kurek do tylnego końcowego położenia
(kciukiem).
3.3.2.	Danie strzału
Po skierowaniu załadowanego pistoletu w żąda-
nym kierunku strzelania ugiąć lekko rękę w łokciu
i nacisnąć spust.
Po strzale należy:
—	przesunąć zatrzask lufy do przodu;
—	otworzyć lufę do oporu;
—	wyjąć łuskę (lub niewypał) i dalej postępować,
jak podczas ładowania.
3.3.3.	Rozładowanie
Rozładowanie pistoletu jest czynnością wymaga-
jącą zachowania szczególnej ostrożności. Dlatego
przeprowadzać je zachowując ściśle następującą
kolejność czynności:
—	przytrzymując palcem (kciukiem) główkę a
kurka (rys. 22), nacisnąć palcem (wskazującym)
spust i powoli zwolnić kurek do przodu do oporu;
—	przesunąć zatrzask lufy do przodu;
42
—	otworzyć lufę.;
—	wyjąć nabój i schować go do futerału;
—	zamknąć lufę.
3.3.4.	Zabezpieczanie
Zabezpieczanie pistoletu, podobnie jak rozłado-
wanie, należy przeprowadzić ze szczególną ostroż-
nością.
Po załadowaniu pistoletu należy:
—	nacisnąć palcem (kciukiem) główkę a kurka
(rys. 22);
—	nacisnąć palcem (wskazującym) spust;
—	zmniejszyć nacisk na główkę kurka i przepu-
ścić kurek na 2/3 jego drogi do przodu;
—	zwolnić nacisk na spust;
—	zdjąć palec z główki kurka.
3.3.5.	Odbezpieczanie
W celu odbezpieczenia pistoletu należy:
—	skierować pistolet w kierunku strzelania i do
góry;
—	nacisnąć palcem (kciukiem) główkę a kurka
i napiąć go do tyłu do oporu, jak przy ładowaniu
pistoletu.
3.4.	PRZYCZYNY WADLIWEGO DZIAŁANIA
3.4.1.	Zapobieganie zacięciom
Zapobieganie zacięciom zostało podane w pkt.
3.4.1.
43
3.4.2.	Charakterystyczne zacięcia i sposoby ich usu^
wania
1.	Samoczynne otwieranie się lufy:
—	ząb zatrzasku lufy niecałkowicie wszedł w wy-
cięcie wyrzutnika wskutek zabrudzenia; rozłożyć
i wyczyścić pistolet;
—	osłabiona sprężyna spustu; wymienić spręży-
nę spustu i zatrzasku;
—	zbicie na wycięciu wyrzutnika; wygładzić
- zbicia; \
—	uszkodzona oś spustu; wymienić oś;
2.	Samoczynne odłączanie się lufy od szkieletu:
— nadmiernie wygięty tylny koniec sprężyny
wyrzutnika, który podczas otwierania lufy wycho-
dzi z okna jarzma; podgiąć tylny koniec sprężyny
lub wymienić ją.
3.	Zrywanie się kurka podczas napinania:
— zużycie zaczepu spustu lub zęba kurka; wy-
mienić spust lub kurek.
4.	Nieodpalenie naboju:
—	wadliwy nabój; obrócić nabój o 1/4 obrotu
(90°), spróbować odpalić i w przypadku ponownego
nieodpalenia wymienić nabój (patrz pkt 2.3.5, str.
25);
—	zanieczyszczenia powierzchni kurka, iglicy lub
otworu iglicy w czółku; starannie oczyścić części;
—	uszkodzenie sprężyny kurka; wymienić sprę-
żynę kurka;
—	zużycie lub wykruszenie iglicy; wymienić
iglicę.
44
X5. KONSERWACJA
Zasady utrzymania, przegląd, czyszczenie i kon-
serwowanie oraz przechowywanie pistoletów wz.
1944 i wz. 1978 podaje podrozdział 2.5. Jedyną
istotną różnicą w odniesieniu do pistoletu wz. 1944
jest to, że do czyszczenia rozkłada się go częściowo
(pistoletu wz. 1978 nie rozkłada się do czyszczenia).
Wojskowa Drukarnia w Łodzi. Zam. 24. WKP/Y-779