Door Gerrit de Jager.

20-26 mei 2021 Adviesprijs Benelux € 4,35

23

Je (klein)
kinderen
financieel
steunen?
ZÓ DOE JE DAT

KLEIN
PARADIJS

BUITENKIJKEN IN EEN
COTTAGE GARDEN

INGRID (49): ‘Drie weken nadat

ik oma was geworden,
beviel ik van een dochter!’

JE RELATIE-CV

liefdes

WAT HEB
JE GELEERD
VAN JE

Joke: ‘Ik weet inmiddels héél
goed wat ik wel én niet wil’

DEZE VROUWEN
DOEN HET

INTERVIEW

een heerlijk zomers buffet

Daphne Lammers
VAN HET RTL NIEUWS

AP

Zon op tafel
Recepten voor

Lekker
influencen
op je 50ste

WORD IK
DEMENT?
JOURNALIST
BIANCA (53)
DEED DE TEST

margriet.nl

Helene
HELENE VAN SANTEN IS HOOFDREDACTEUR
VAN MARGRIET. ZE WOONT
SAMEN MET NAVIN EN HUN TWEE ZOONS.

facebook.com/helene.v.santen
@helenevansanten
@helenevansanten

Social media
Op mijn mobiele telefoon heb ik sinds kort een app die bijhoudt
hoeveel tijd ik dagelijks aan mijn telefoon besteed. Ik schrik een
beetje van de resultaten: gemiddeld heb ik een schermtijd van vier
uur per dag. De apps die ik het meest gebruik zijn Instagram,
WhatsApp, Facebook en Mail, dus ik kan gerust stellen dat ik
behoorlijk wat tijd op social media doorbreng. Geregeld hoor je
slechte dingen over die social media, want ze zijn verslavend en
het is toch veel leuker om vrienden in het echt te zien dan via zo’n
klein schermpje?
Dat is helemaal waar, maar toch zie ik ook veel voordelen.
Zo houd je veel gemakkelijker contact met mensen met wie je ooit
hebt samengewerkt of die je hebt ontmoet op vakantie. Zonder
social media zou ik die personen waarschijnlijk niet of nauwelijks
meer zien. Zo heb ik een vriendin in Parijs die ik gemiddeld één
keer per twee jaar zie. Dankzij Facebook ben ik op de hoogte van
wat zij meemaakt in haar leven. We sturen elkaar geregeld een
berichtje en daarom voel ik me nooit bezwaard om, ook al is het
ineens weer twee jaar geleden dat we elkaar hebben gezien, haar
te laten weten: ik ben binnenkort in de stad, zullen we afspreken?

fotografie: nine ijff. visagie: bianca fabrie. styling: maartje zeedijk.

Ook heb ik leuke nieuwe mensen ontmoet via Instagram, van
wie sommige vrienden zijn geworden. En ik werd ooit gevraagd
om een workshop te geven nadat iemand op mijn LinkedIn had
gezien dat ik soms trainingen geef. Ik vind social media dus een
verrijking in mijn leven. Als je het zo bekijkt, is die vier uur per
dag misschien toch niet zo gek.

ps

Ook Laáziza, Annette en Daniëlle zijn fanatiek op social media.
Vanaf pagina 80 lees je wat het hun heeft gebracht.

MARGRIET IS OOK TE VOLGEN OP

facebook.com/margrietnl

@margrietnl

twitter.com/margrietnl

23 | 21

3

Inhoud
80

Inspirerend,
die influencers

54

Wát een
paradijsje

Interviews
& Reportages

Culi & Lifestyle
●

●

16 Interview met Daphne Lammers

coverfotografie: judith
j
pronk.

●

●

48

●

62

●

80
89

●

●

4

(van het RTL Nieuws)
Ingrid (49): ‘Drie weken nadat ik
oma was geworden, beviel ik van
eeen dochter!’
ord ik dement? Journalist
Bi
Bianca (53) deed de test
Je relatie-cv. Wat heb je
geleerd van je liefdes?
Lekker influencen op je 50ste
Je (klein)kinderen financieel
steunen? Zo doe je dat

De onderwerpen van de cover.

23 | 21

30 Zon op tafel. Recepten voor een

●

38
53
54
72
96

heerlijk zomers buffet
Lekker eten
Lifestyle groen
Klein paradijs. Buitenkijken in
een cottage garden
Valle d’Aosta, onontdekt stukje
Italië
Lekker uit & thuis

Columns
15 Annette Heffels
29 Aaf Brandt Corstius
79 Marjan van den Berg

Mode & Beauty
12 Style nieuws

Rubrieken
6
26
44
68
86
99
100
106
107
108

Praat mee
Gesprek van de dag
Lekker lezen, kijken & luisteren
Mijn moeder en ik: Esther Vergeer
Nog nooit verteld
Sanne
Relatietherapie
Horoscoop
Vind ik leuk: Mart Smeets
Zusje

16

72

Daphne
Lammers

Ontdek
Valle
d’Aosta

Winnen

89

67 Puzzel & win een midweek
voor 4 o.b.v. logies t.w.v. € 400
95 Bel & win een jaarabonnement
op Parfumado t.w.v. € 179,40

Schenken
aan je
(klein)kind

En ook
10 Colofon
27 Nu in de winkel voor € 4,99:
Margriet Extra. Zin in zomer
88 Servicepagina
102 Verkoopinformatie

30

Zon op tafel

23 | 21

5

Praat mee

Reageren?

MEEPRATEN OVER ACTUELE ONDERWERPEN? GA NAAR
TWITTER.COM/MARGRIETNL
FACEBOOK.COM/MARGRIETNL

Wil je reageren op iets
wat je in Margriet of op
margriet.nl hebt gelezen, of
wil je een ervaring delen?
Stuur dan een e-mail naar
praatmee@margriet.nl.
Vermeld je naam, adres en
telefoonnummer.
Liever reageren per post?
Stuur je reactie dan naar:
Laura Kraeger,
Margriet Praat mee,
Postbus 1650, 2130 JB
Hoofddorp. Stuur je reactie
exclusief naar Margriet.
De redactie behoudt zich het recht voor je
reactie te bewerken en/of in te korten. Alleen
als je reactie wordt geplaatst, krijg je bericht.

POLL
Ik maak het meest
gebruik van...

48% Facebook 12% Instagram
19% YouTube 4% Twitter
15% Pinterest 2% TikTok
MEEDOEN AAN DE POLL? GA NAAR MARGRIET.NL

‘Er moest íéts
niet kloppen.
En toen biechtte hij zijn seksverslaving op…’

Mijn verhaal

Ciska: “Eindelijk een man
die het snapt, dacht ik.
Respectvol, lief, geen
flauwe schuine grappen,
geïnteresseerd, zorgzaam,
attent. En fijn: we konden over alles praten. In de drie jaar
dat we samen waren, zei ik weleens: ‘Ik ben zo gelukkig.
Er moet íéts niet kloppen.’ En helaas kreeg ik daarin gelijk.
Een halfjaar geleden, omdat hij dacht dat hij een soa had
opgelopen, biechtte Roel op dat hij een seksverslaving
heeft.
Ik was geschokt door wat hij uit de doeken deed. Eerst
in het klein en in de weken erna uitgebreider, omdat ik
verder vroeg. Hij bezocht al zeventien jaar om de week de
rosse buurt om te gluren en ‘zo nu en dan’ voor een bezoek.
Ook in de tijd dat wij elkaar ontmoetten, stapelverliefd
werden en maar niet van elkaar konden afblijven. Hij had
een porno-account, chatte, belde en whatsappte met
escortdames. En op die manier was hij elk ongezien
moment bezig met seks. Tijdens zijn werk, tijdens het
autorijden, als ik onder de douche stond, noem maar op.
Ik heb niets gemerkt. Ik vertrouwde hem. En zijn gedrag
was totaal niet verdacht. Zijn telefoon lag gewoon voor het
pakken op tafel. Hij bracht geen nachten door achter zijn
laptop en we hadden nooit geldzorgen. Bovendien betaalde
hij de prostituees altijd met contant geld. Ook in ons seksleven leek hij niets tekort te komen. We hadden vaak seks,

want we genoten er allebei van, en we praatten openlijk
over wat we hierin fijn en niet fijn vonden. Nu weet ik dat
het nooit genoeg was. Na een prostitueebezoek dook hij net
zo gemakkelijk nog met mij het bed in.
Onze relatie is nu over. Roel is degene die uiteindelijk de
relatie heeft verbroken, ik vermoed omdat hij nog niet zo
ver is om zijn verslaving te stoppen. Ik heb nu de tijd om
aan mijzelf te werken, want dat is nodig. Mijn vertrouwen
in mannen is weg. Mijn gevoel van eigenwaarde heeft een
enorme dreun gekregen. En hoe kan ik nog afgaan op mijn
intuïtie? Als het gaat om een drank-, drugs- of gokverslaving kun je, zo heb ik gemerkt, online en fysiek overal hulp
krijgen, ook als partner. Maar bij een seksverslaving is dat
niet zo eenvoudig. Er rust nog een taboe op, terwijl ik
inmiddels wel weet dat het geregeld voorkomt; in alle
leeftijdscategorieën, zowel in korte relaties als in langdurige huwelijken. Openheid hierover zou zo veel schelen.”

Jouw
mening

Dit maakt mij blij

Mijn zus kent me

Mijn huis krijgt een opfrisbeurt. Vloer, gordijnen, meubels, keuken, muren:
alles moet aangepakt. En daar heb ik zin in, alleen zie ik al snel door
de bomen het bos niet meer. Gietvloer, houten vloer, pvc of toch tegels?
Fotobehang, helemaal geen behang, kleur op de muur of toch alles maar
wit? Ik word gek! Tót mijn zus komt aanwaaien en haar verfrissende kijk
op interieur met mij deelt. Ze brengt rust en laat me inzien dat trends
niet per se bij je hoeven passen. Natuurlijk ga ik voor hout op de vloer
en naturelle tinten, want daar houd ik van en dat weet zij.
Desirée
OOK EEN BIJZONDER INITIATIEF OF MOOI MOMENT DELEN? PRAATMEE@MARGRIET.NL

Must-haves in de
zomertuin?
De reacties op
facebook.com/margrietnl:
Madeleine Maas: “De knolbegonia en
de geranium. Stevige planten én mooi van
kleur.” Miep Wijnen: “Sinias. Op tijd
zaaien. Eenmaal volgroeid kun je de
mooie bloemen in een vaas zetten. Papavers zijn ook prachtig, vind ik.” Brenda
de Ridder: “Hortensia’s en pioenrozen.
Ze zorgen voor supermooie kleuren in de
tuin en één grote bloemenzee.” Anna
Heikens: “Sowieso de Mandevilla ‘Sundaville’, een plant die van april tot november blijft bloeien. Ook camelia’s, dahlia’s,
hortensia’s en pioenrozen vind ik geweldig vanwege de prachtige bloemen.”
Marlies Verkerk: “Dahlia’s. Uitbundige
bloei tot aan het najaar en leuk om er een
paar bloemen van in vaasjes op tafel te
zetten.” Caroline Frauenfelder: “De
ananasplant (Eucomis) of kuiflelie is een
zomerbol waar je jaren plezier van hebt
en geeft een zonnig gevoel.”

23 | 21

7

Praat mee
Straks wordt het genieten
Groot is ons verlangen naar… ons Griekse eiland in de zon.
Naar het huis waar wij nu al anderhalf jaar niet zijn geweest
vanwege corona. Naar de zon op mijn huid, zwemmen in
de zee, een strakblauwe lucht. Ik verlang naar de sfeervolle
taverna op het strand, waar het zo heerlijk lunchen is. Naar
genieten van de zonsondergang met onze voeten nog in
het warme zand, en van de serene rust. Het leven op Kreta
voelt op de een of andere manier zo veel lichter. We missen
Yorgos, onze Griekse buurman, en Despina, de eigenaresse
van de taverna in ons dorp, en al die andere mensen die ons
in de afgelopen jaren zo dierbaar zijn geworden.
Het duurt lang, deze coronacrisis. En wat verlangen we
allemaal weer terug naar hoe het ooit was. Ik hoop dat we
nog even volhouden met elkaar. Ik houd me aan de regels
en vind troost in het vooruitzicht dat we binnenkort
allemaal gevaccineerd kunnen zijn, zodat dit virus zo veel
minder vat op ons heeft. Nu kunnen we in veel opzichten
nog even niets anders dan dromen en verlangen. En wat
zullen we straks, als het weer kan, genieten! Meer dan ooit,
ieder voor zich van datgene waar hij/zij al zo lang naar
uitkijkt. Evelien Veenboer

MARIETA OP FACEBOOK.COM/MARGRIETNL:

“Ik heb al mijn hele leven lang
haar. Ik ben nu 54 en vind het
nog steeds prachtig.”
Doel bereikt!

Een jaar geleden zijn mijn
vriendin en ik begonnen met
wandelen. Om de dag vijf tot
acht kilometer. Het doel was
fitter te worden en misschien
wat kilo’s kwijtraken. We spraken ook af wat beter te letten

23 | 21

op gezonde voeding, maar de
zelfgebakken appeltaart op
vrijdagochtend hielden we
erin. Verrassend was hoe snel
het daarmee ging. Hoe snel we
ons energieker voelden en hoe
snel we gewicht verloren. Mijn

vriendin is na een jaar tien kilo
kwijt en ik vijftien. Mensen die
ons zien lopen moeten soms
twee keer kijken of wij het wel
zijn. Ik ben blij met dit resultaat
en ik ben zo blij dat ons dit
sámen is gelukt. Marjo H.

even kort
TIPS, UITSPRAKEN, SNELLE BOODSCHAPPEN: HIER KUN JE ZE DELEN.

Bijtanken
“Wat ik weleens doe om
even te kunnen opladen,
is me thuis ‘afmelden’. Dan
neem ik een uurtje of twee
voor mijzelf, zodat ik daarna
weer nieuwe energie heb.
Helpt echt.”
Leandra Kok

Kaarsjes
aan

“Als de zon ondergaat en
als het hard regent of waait,
ook in de zomer, gaan bij
mij steevast de kaarsjes aan.
De vlammetjes vind ik
hartverwarmend, het hele
jaar rond.” Femke L.

Even wég
“Of ik nu in mijn eigen huis
verblijf en me aan de regels
houd of in een huurhuisje in
Oostenrijk... Alleen de
omgeving is anders en daar
zijn we straks dik aan toe.”
Tosca Dorrestijn

OOK MEEDOEN AAN DEZE RUBRIEK?
MAIL JE VERHAAL AAN
PRAATMEE@MARGRIET.NL

Oproep! Zonnige verhalen
De zomer komt eraan! Daarom zijn we op zoek naar zonnige (vakantie)verhalen voor hier, in Praat mee. Herinner je je bijvoorbeeld een
bijzonder gesprek op een onverwachte plek (of gewoon in je eigen
achtertuin)? Misschien denk je aan die avontuurlijke gezinswandeling
door de bergen, aan een hilarische vakantieblunder waarom je nog
steeds wordt uitgelachen, een opmerkelijk ontmoeting, een grappige
ontdekking… Ver weg of dichtbij, het kan allemaal. Leuk als je je
verhaal met ons wilt delen in Margriet. Je kunt hiervoor een mailtje
sturen naar praatmee@margriet.nl o.v.v. ‘zomerverhaal’. We laten
vooraf weten wanneer we je verhaal gaan publiceren.

KINDER
TAAL

Ik, streng: “In dit huis
zijn opa en oma de baas.”
Fitz (4), heel beteuterd:
“En ik ben de baas van
het kippenhok.”
Cora Kemp

Dat is genieten
Van Gwennie
Benjamins:
“Een salade met
stokbrood op een
sfeervol terras voelt
als… zomer!”

MAIL OOK JE FOTO NAAR
REDACTIE@MARGRIET.NL
O.V.V. ‘PRAAT MEE
INSTAGRAM’ EN TAG
@MARGRIETNL BIJ JOUW
FOTO OP INSTAGRAM.

23 | 21

9

Wat zou jij doen?

Praat mee
mijn
tip

‘Ik wil me
het léúke
herinneren’
Tineke (56): “Mijn moeder dronk veel
in mijn jeugd en had dan nogal losse
handjes. Ze was depressief, denk ik,
door het vertrek van mijn vader en
kwam daar eigenlijk pas uit toen ik
op mezelf ging wonen. Mijn moeder
was geen slecht mens in de kern en
gelukkig hebben we het daarna nog
jaren wél leuk gehad samen. Alleen,
nu ze er niet meer is, merk ik dat
juist die heftige jeugdjaren weer zo
omhoogkomen. Zó erg, dat ze de
leukere tijd overschaduwen. Het
maakt me verdrietig.”

Zelf je
bh-maat
opmeten

Anke: “Voordat ik een nieuwe bh ga
kopen, meet ik zelf de maat. Hoe? Zo!
1. Bepaal je borstomvang door een
meetlint direct onder je borsten te
houden en rondom te meten. Rond het
getal dat je afleest af naar een door
vijf deelbaar getal (83 cm wordt 85 en
82 cm wordt 80 cm). Als je aan de onderste band van je bh trekt,
mag deze niet meer dan vier à vijf centimeter van je rug komen.
2. Om je cupmaat te meten houd je het meetlint ietwat losjes
rondom het volste deel van je borsten. Het cijfer dat je nu afleest
is je cupmaat in centimeters. In een bh-maattabel kun je die
centimeters omzetten in een cupmaat A, B, C of groter.”

OP FACEBOOK.COM/MARGRIETNL
KUN JE REAGEREN OP DEZE HARTEKREET.
OOK VIA PRAATMEE@MARGRIET.NL KUN
JE REAGEREN ÉN JE EIGEN HARTEKREET
DOORGEVEN.

Colofon
Hoofdredactie Helene van Santen,
Hélène Delhaas (adjunct)

Beeld Linda Overgoor (coördinator),
Daphne Gommans

Artdirector Marieke van der Maeden,
Maaike Diekmann (assistent-artdirector)

Tekstredactie Leontine Haverhals
(manager), Ilona Oerlemans (coördinator), Martine van Drongelen,
Alexandra Holscher

Reportage Cecile van Dijck (manager),
Tara Beck, Annemarie van Looij (coördinator).
Mode/lifestyle/beauty Inge Truijens
(manager), Anita Vlaar (coördinator),
Carla Scholten (producer)

10

23 | 21

Vormgeving Irma Mooij-Rijnhart
(coördinator), Marie-Louise Blom,
Esther Harting, Charlotte Tromp

Commerciële samenwerkingen Corine
Schumacher (commercieel manager),
Tanja van Kempen (projectredacteur)
Online Loesja de Bruin (manager),
Quirine Brouwer, Ilse van Roekel
Officemanager Anke Alvares
Freelance medewerkers, Anne-Flore
Muller, Erandi Godinez, Faye Heijnis,
Kirsten Zijderveld, Lieke Beemsterboer,
Maryse de Bruijne, Nova Letschert,

Willem van Kasteren, Lichelle
Roozeboom (Margriet.nl). Sander
Hiskemuller, Laura Kraeger (tekstredactie). Johannes Arendsen, Marcel
van Dugteren (beeldbewerking). Aleida
van der Beek, Renée Bergman,
Luchienke Bijker, Pauline de Bresser,
Nandy Groenestein, Linda van den
Hoek, Imke Horvers, Renate Kemna,
Simone van Kins, Helga Lobosco de
Jonge, Karen Terpstra, Helen de Wolf
(vormgeving)

Ons adres Redactie Margriet,
Postbus 1640, 2130 JA Hoofddorp,
redactie@margriet.nl
Directeur DPG Media Erik Roddenhof
Directeur Magazines Joyce
Nieuwenhuijs
Adverteren +31 88 - 0139640,
sales.nl@dpgmedia.nl, dpgmedia.nl

Hersenen kraken

Jullie
reacties

de Spaanse taal en voor kunstgeschiedenis. En gewoon voor de lol heb ik
ook nog online zanglessen gevolgd.
Ging prima vanuit huis. Nieuwe dingen
leren is, voor mij althans, echt een
remedie tegen depressieve gevoelens.
En zodra het kan, boek ik een trip
naar Andalusië om mijn Spaans in de
praktijk te brengen.
Jacqueline

‘Dat méén je niet!’

Thee schenken waarbij de helft naast je kopje
belandt, in de tuin gaan zitten als er net een dikke
wolk voor de zon schuift, op het toilet zitten en
merken dat het wc-papier op is. Ken je er ook zo
een? DE REACTIES VIA FACEBOOK.COM/MARGRIETNL EN
PRAATMEE@MARGRIET.NL:
Joyce Bijlholt: “Een heerlijk ontbijt maken met
yoghurt, blauwe bessen en havermout en dan kipkruiden in plaats van kaneel eroverheen strooien.”
Ans van Eekeren: “Boodschappen doen en precies
datgene vergeten waar je in eerste instantie voor
ging.”
Evelien Veenboer: “Je boodschappenwagentje
volladen met bonusaanbiedingen en er bij de kassa
achter komen dat je bonuskaart nog thuis op tafel
ligt.”
Melissa van der Vlis: “De was net buiten gehangen,
gaat een boer in het dorp het land bemesten.”
Ingrid Vlaanderen: “Wachten op een postpakketje
en nét op het toilet zitten als de bezorger aanbelt.”
Carla de Lange: “Je zelfgemaakte verse bouillon
afgieten zónder een pan onder het vergiet te
zetten… Weg bouillon door de gootsteen!”
Elly van der Meulen: “Net lekker in je bedje liggen
en dan tóch nog even moeten plassen.”
Sara Torfs: “Ben je eindelijk bijna aan de beurt bij
de bakker, neemt degene voor je precies dat laatste
lekkere gebakje dat jij in je hoofd had: schakelen!”

‘...en toen
ging net
een boer
in het
dorp het
land
bemesten’

productie: laura kraeger. fotografie: getty images. de naam boven de hartekreet is om privacyredenen gefingeerd.

Erg leuk en inspirerend, het artikel
in Margriet 18 over de diverse onlinecursussen. Het is de perfecte tijd voor
dit soort bezigheden, nu er door corona
zo veel níét mogelijk is/was. Ik raakte
na de zomer even behoorlijk in een dip
door de wereldwijde crisis en wat me
toen enorm heeft geholpen is om mijn
hersenen lekker aan het werk te zetten.
Via onlinecursussen dus. Ik koos voor

ga voor
meer naar
margriet.nl

xx | 21

11

Style

NIEUWS

ONDER
REDACTIE
VAN INGE
TRUIJENS

6

2

3
5

4
1
1. PERFECTE JEANS Voor vrouwen met een wat voller figuur ontwierp MS Mode een aantal perfect aansluitende jeans die je pluspunten
goed laten uitkomen. Jeans € 34,99 (msmode.nl). 2. NIEUWE TIJDEN Na rond, rechthoekig en achthoekig is er nu een nieuwe vorm wijzerplaat
van het Nederlandse horlogemerk Rosefield: ovaal. Horloge € 119 (rosefieldwatches.com). 3. JUNGLEBROEK Deze broek met bladerenprint doet
het goed met een blauw met wit gestreept shirt. Pantalon € 109,50 (silvianheach.com). 4. OP ST(R)AND Op deze espadrilles met sleehak van 7,5
centimeter kun je eindeloos over de boulevard én het strand flaneren. Schoenen € 89,90 (unisa-europe.com). 5. SCHOON Deze Franse zeep
wordt gemaakt op traditionele wijze in een ketel en herstelt de vochtbalans van je huid. Savon Liquide Algue Velours vanaf € 22,80 (mjamsterdam.nl).

12

23 | 21

7

8
9

tekst en productie: malu kirschbaum (mode) en maartje van engelen (beauty). fotografie sfeerbeeld: ester gebuis.

10

11

6. PAK AAN Het badpak wordt steeds populairder en dat juichen we alleen maar toe. Badpak met blokruitjes € 89 (Samsøe & Samsøe). 7. SNELLAK Met het
bredere en platte kwastje breng je in één seconde deze nagellak perfect aan. Rimmel London 60 Seconds Super Shine nagellak Instyle Coral € 4,99 (wehkamp.nl).
8. IN DE TAS Bodycrème met antioxidanten uit organische rozemarijnolie, pepermunt- en eucalyptus verfrist en verzorgt de huid. Benamôr Purifying
milky bodycream € 19,90 (babassu.nl). 9. VERLEIDELIJK VOLANTE Ruches geven een kledingstuk iets romantisch. Zelfs in denimstijl. Top € 39,95 (g-maxx.nl).
10. STAP TWEE Door een toner te gebruiken na je reinigingsproduct komt je huid in balans en kan het de verzorgende producten goed opnemen.
Beigic Treatment Lotion € 40 (laboratory-k.com).11. NIEUWE LICHTING Geïnspireerd door de klassiekers uit de jaren negentig, deze tas. € 69,99 (esprit.nl).

23 | 21

13

Annette

Een ongelukkige jeugd is een goudmijn voor schrijvers. Maar niet alleen
voor hen. We hebben allemaal behoefte aan onze eigen ongelukkige
jeugdherinneringen. Die helpen immers om de problemen in ons leven
nu te begrijpen en te rechtvaardigen.
In mijn therapieën onderzoek ik met mijn cliënten waarom ze zo ongelukkig, angstig of boos zijn en hoe dat samenhangt met vroeger. Vaak vinden

fotografie: marloes bosch. styling: brigitte kramer. visagie: carmen zomers.

we daar een antwoord op en dat helpt meestal ook wel. Als is het verband
nooit zo een-op-een duidelijk. Er zijn mensen die heel nare dingen hebben
meegemaakt en toch beschikken over een enorme veerkracht en over een
talent voor geluk. Er zijn ook mensen bij wie het op het oog wel lijkt mee
te vallen wat ze hebben gemist in hun jeugd, maar die daar toch erg onder
lijden. Er is kennelijk meer dan één waarheid.
Ook buiten de therapie is jeugdverdriet een dankbaar thema voor een goed
gesprek.

Ik besprak mijn
‘ongelukkige
jeugd’ niet met
mijn moeder, ben
je gek. Ik wilde
haar geen
verdriet doen

ANNETTE HEFFELS
IS PSYCHOLOGE. ZE IS
GETROUWD EN HEEFT
EEN ZOON, TWEE
DOCHTERS EN EEN
KLEINKIND

Zelf heb ik ook met vriendinnen of met mijn zusjes en broer vaak bedacht
wat er mis was in onze jeugd. Ik begreep daardoor dat ik nooit tevreden was
over mezelf en dat het altijd beter moest. Immers, als ik thuiskwam met
mijn rapport waar ik best trots op was, bleef de aandacht van mijn vader bij
de 7 voor rekenen. Hoe kwam ik daaraan? Tot op heden voel ik in het diepst
van mijn gedachten dat ik dom ben, want echt slimme mensen doorzien
cijfers en begrijpen wiskunde.
Mijn moeder had ons bovendien opgevoed met veel te veel angst. Voor alles,
maar vooral voor mannen. Dus geen wonder dat ik lossloeg toen ik ging
studeren. En hoe anders had mijn leven kunnen zijn zonder haar angst?
Ik besprak mijn ‘ongelukkige jeugd’ niet met mijn moeder, ben je gek.
Ik wilde haar geen verdriet doen. Mijn kritiek sijpelde hooguit door als
irritatie of ongeduld.
Mijn kinderen houden van mij. Ze zeggen dat ook geregeld, maar dat
betekent nog niet dat ze hun gelukkige jeugd willen toegeven. Ik krijg
geregeld te horen welke steken ik heb laten vallen. Ik luister, altijd bereid
tot schuldgevoel, want ik had minstens een 9 willen halen. Als moeder.
Dus waar komt die 7 vandaan?
Inmiddels weet ik dat ik eigenlijk een gelukkige jeugd heb gehad. Met veel
liefde, veiligheid en strikte regels. Je waarheid verandert kennelijk elke keer
dat je erover vertelt en met het ouder worden. Als je jong bent, heb je een
enigszins ongelukkige jeugd nodig om te begrijpen wie je bent en vooral wie
je niet wilt zijn. Als je ouder wordt, hoeft dat niet meer zo. Dan weet je het
inmiddels wel.
‘Ik irriteer je, hè,’ zei mijn moeder soms.
Nu irriteer ik mijn kinderen.

23 | 21

15

‘Ik ben in dienst
van het nieuws.
Dat is precies

wat ik wil

Na een roerig jaar vol corona en vele mooie gesprekken
met haar vader kan Daphne Lammers concluderen:
in het leven is lang niet alles maakbaar. “Ik ben het zó niet
gewend om door mijn lijf te worden beperkt.”
Tekst: Nicole Gabriëls. Styling en productie: Sandra Kissels. Fotografie: Yvettekulkensphotography.
Haar & make-up: Gerard de Haan.

RTL NIEUWS-ANCHOR

Daphne Lammers (48)
16

23 | 21

INTERVIEW

Overslagblouse met schootje en pofmouwen € 69,99 (Y.A.S.), jeans
met flared pijpen € 29,95 (Zara), wedges € 39,99 (vanHaren).

23 | 21

17

Daphne BirkhoffLammers

is journalist en nieuwslezer bij
RTL Nieuws. Ze deed de Utrechtse
School voor Journalistiek, werkte
als verslaggeefster voor RTL Nieuws
en 5 in het land en presenteerde
Editie NL. Sinds 2014 is ze anchor
van het RTL Nieuws. Daphne is
getrouwd met Bram. Samen
hebben ze twee dochters,
Koosje en Puck.

Nou gaf ze al niet ontzettend veel interviews – waarom
niet, daarover zal ze later uitweiden - maar het afgelopen jaar was dat aantal vrijwel tot nul gezakt. Daphne
Lammers heeft een roerige tijd achter de rug. Ze weet
nog precies wanneer het zo gewone leven waarin ze
werkte, opvoedde, liefhad, sportte en dagelijks vele
ballen in de lucht hield keihard on hold werd gezet:
4 november 2020, de dag na de Amerikaanse verkiezingen. Zelfverklaard nieuwsjunk Lammers geniet op dat
moment volle bak van de snelheid, reuring en concentratie die gepaard gaan met het maken van urgente
nieuwsuitzendingen. Die ochtend presenteert ze met
Jan de Hoop het RTL Nieuws. Haar voorlopig laatste
werkdag, zal later blijken. Want als haar man een week
later positief wordt getest op covid-19 en in thuisisolatie gaat, poetst Daphne als een bezetene het huis. Maar
op dag vijf ruikt ze de zo lekker ruikende schoonmaakmiddelen niet meer. Stront aan de knikker, weet ze.
En jawel, ook Daphne wordt positief getest.
“Ik weet nog dat ik dacht: ik voel me ziekig en heb nare
hoofdpijn, maar ik functioneer. Met z’n vieren zaten
we thuis in een bubbel. Mijn man en ik en onze dochters
Koosje en Puck. Na drie weken was mijn man al een ▶

Jeansblouse met heel wijde
pofmouwen € 49,95 (Mango).

18

23 | 21

‘Als ik het nieuws lees,
zie je mijn bloedserieuze
kant. Maar mijn vriendinnen
zullen zeggen dat ik de
uitbundige van het stel ben’

“Het liefst leg ik het accent op mijn
schouders met een jasje dat de
schouders versterkt en mijn
Hollandse heupen verdoezelt.”
Blazer € 49,95, pantalon € 29,95
(Zara), T-shirt € 49,99 (Mexx),
sneakers € 129,99 (Unisa).

23 | 21

19

“Een lange jurk geeft me meteen het
gevoel dat ik naar een feestje ga.”
Jurk € 229 (Dante6), blazer € 149 (ILJA),
laarsjes € 159,95 (Bronx via Omoda).

Typisch
Daphne

Stijl “De stijl van de fotoshoot is

behoorlijk in mijn straatje: ik houd van
denim, blauw en wit. Mijn stijl is een
beetje stoer, een beetje Frans en
Scandinavisch. Van die blouses met
pofmouwen of ruches, maar niet te veel,
mixen met stoer denim, dat vind ik leuk.”
Merken “Ik balanceer tussen
vrouwelijk en stoer: Isabel Marant, de
ontwerper die ik ook als vrouw heel
leuk vind, en Anine Bing bijvoorbeeld.”
Stijliconen “Caroline de Maigret,
het Franse model. Ze is 46 en werkelijk
alles wat zij draagt, vind ik cool.
Van combinaties met spijkerbroeken en
20

23 | 21

jasjes tot broekpakken. Alexa Chung
en Kate Moss zoek ik ook graag op via
Instagram. Als je maar lang genoeg
blijft kijken, doe je vanzelf inspiratie op.”
Trends “Leuk, maar lang niet altijd
een match met mijn lijf. Voor heel korte
jurkjes heb ik bijvoorbeeld de benen niet
meer.” Leerproces “Ik kan jaloers
zijn op vrouwen die beschikken over een
aangeboren gevoel voor stijl. Mijn zus
is zo iemand, ze durft veel meer dan ik.
Ik maak van alles graag een studie,
ook van mode. Door te lezen, foto’s te
bekijken én met hulp van mijn stylist
Hilde weet ik wat ik mooi vind.”

Rare fase “Op foto’s van vroeger

ben ik een enorme kakker met drie
polo’s over elkaar. Ik droeg het bijna als
een uniform omdat het me een prettig
gevoel gaf.” Nieuwslezerlook
“Jurken staan mooi, maar zitten vervelend; als een strakke koker die opkruipt.
’s Zomers krijg ik soms mail waarin staat
dat ik te warm ben gekleed. ‘Stuur je dat
ook naar mijn mannelijke collega’s in
pak?’ antwoord ik dan.” Recent
gekocht “Een Deblon-sportbroek.
Zo een die alles lekker naar binnen zuigt
en wel heel mooi is. Tijdens de krachttraining draag ik er een Mango-trui op.”

beetje opgeknapt, maar voelde ik me nog steeds niet
goed. Relatief milde klachten, zo zouden we het bij het
nieuws omschrijven, ik had in de maanden ervoor
een complete studie gemaakt van corona. Alsof je
ongemerkt door een trein wordt aangereden, is hoe
een collega het later treffend omschreef. Hóé treffend
bleek bij mij tijdens een kappersbezoek. In de stoel wist
ik niet meer waar ik het zoeken moest. Alles deed pijn.
Ik kwam huilend thuis. Ik ging achteruit tot het punt
waarop ik geen trap meer op kon, geen gesprek kon
voeren. ’s Nachts maakte mijn lijf me negen keer
wakker, ’s ochtends kon ik nog geen föhn optillen.
Ik belandde in een neerwaartse spiraal. Uit pure
wanhoop belde ik het ziekenhuis. ‘Mevrouw, u praat
nog gewoon, u hoeft echt niet naar ons toe te komen.
Ziek maar gewoon thuis uit,’ klonk het.”
WAT DOET DAT MENTAAL MET JE?
“Ik ben het zó niet gewend om door mijn lijf te worden
beperkt, dat ik dat proces van accepteren ontzettend
moeilijk vond. Iedereen die is gewend om te ‘rammen’
herkent dat. Tot rust komen doe je niet door te Netflixen of te scrollen op medische sites naar strategieën
om beter te worden. Tegenover ons woont een collega
die een hersenschudding heeft gehad. Daarvan herstellen blijkt op sommige vlakken hetzelfde als herstellen
van corona, ontdekten we. Ook hij heeft moeite met
cognitieve zaken. We lachen een beetje om onze voorgeschreven uitjes; ‘Ga je weer naar een eend staren?’
vraag ik als ik hem naar het park zie wandelen. Ik ging
van vijf uur live uitzenden over de Amerikaanse verkie-

zingen naar… staren naar een eend. Daarnaast ging
ik met een fysiotherapeut trainen op spierkracht en
conditie, dat doe ik nog steeds, en zocht ik een psycholoog om me te helpen in het proces van accepteren en
loslaten. Zij leerde mij bijvoorbeeld het verschil te zien
tussen zonsondergangen en wiskundige problemen;
een metafoor om anders tegen dingen aan te kijken.
Er zijn problemen waar altijd een oplossing voor is,
hoe ingewikkeld ook, maar je kunt eruit komen:
de wiskundige problemen. En dan zijn er de ervaringen
waar je niets aan kunt veranderen, wat je ook probeert:
de zonsondergangen. Dat was een belangrijke les:
dat ik ziek werd, was niet op te lossen, het was een
‘zonsondergang’ en ik schiet hélemaal niks op met
mijn verzet hiertegen.” ▶

‘Ook tijdens een
vriendinnenweekend laat ik
het nieuws niet los,
zo’n idiote nieuwsjunk
ben ik’
Wijdvallende blouse met pofmouwen € 29,99, sandalen met hak
€ 29,99 (Mango), jeans € 49,95 (River Island Tall via Zalando).

23 | 21

21

TOCH IS HET HEEL MENSELIJK OM OPLOSSINGSGERICHT TE
WILLEN DENKEN.
“Misschien is het wel iets typisch Nederlands. Ik las
laatst een citaat van een Belg die zei: ‘Nederlanders
komen met oplossingen, Belgen slaan een arm om je
heen.’ Nou voel ik gelukkig heel veel armen om mij
heen, maar ik vind het inderdaad opmerkelijk hoe niet
alleen ikzelf, maar soms ook anderen het lastig vinden
te accepteren dat dit nu mijn situatie is. Ze proberen het
te begrijpen: had ik het niet gewoon te druk tijdens
die Amerikaanse verkiezingstijd, is het misschien een
burn-out? Ik had hier een mooi gesprek over met mijn
vader. Dat niet alles maakbaar is. Mijn ouders hadden
bijvoorbeeld een heel ander beeld van hun oude dag.
Maar mijn moeder viel zes jaar geleden keihard met
haar elektrische fiets, waarbij ze een hersenbeschadiging opliep. In plaats van samen op pad zijn moet mijn
vader nu 24 uur per dag mantelzorgen. Soms heb je de
dingen niet in de hand.”
JE POSTTE EEN BERICHT OP TWITTER OVER JOUW ZIEK-ZIJN.
WAS DAT ONDERDEEL VAN HET ACCEPTATIEPROCES?
“Dat was het maar deels. Het viel kijkers op dat ik niet
meer bij het RTL Nieuws was en RTL Boulevard wilde
daar wat mee. Daarop besloot ik zelf open te zijn, ook
omdat het onderwerp zo onderbelicht is. Nou staat
Twitter niet altijd bekend om gezelligheid rondom
corona, er zijn ook activisten en complotdenkers op
actief, maar die paar sneue rakkers die negatief reageerden, verdienen mijn aandacht niet. Ik kreeg honderden
reacties van lotgenoten en mensen die enorm meeleefden. Het was positief en hartverwarmend.”
JE STELDE JE ER OOK KWETSBAAR MEE OP. IS DAT HANDIG IN
JOUW FUNCTIE ALS ANCHOR VAN HET RTL NIEUWS?
“Met mijn bericht wilde ik een blijk van erkenning
geven; ook iemand met een iets publieker profiel maakt
dit mee en heeft last van de langetermijnverschijnselen
van covid-19, waarover met geen woord wordt gerept

tijdens de persconferenties. Misschien ziet de kijker mij
als iemand die totale controle voelt als ze aan het werk
is, maar eigenlijk voel ik me doorlopend kwetsbaar
als ik een liveprogramma presenteer voor anderhalf
miljoen mensen. Dat voelde ik het sterkst toen ik net
begon bij het halfachtnieuws en ik nog niet het gevoel
had dat ik de materie in de vingers had. Ik was druk
met mijzelf; hoe praat ik, doet mijn mond raar, leg ik de
klemtoon goed, zijn mijn heupen niet te dik? Nu doe ik
het al jaren en heb ik geleerd dat het daar niet om gaat.
Het gaat om wat ik te vertellen heb. Dat gegeven is
super bevrijdend, maar om dat te voelen, moest ik eerst
door dat heel kwetsbare proces. De dag waarop ik niet
lekker in mijn vel zit en ik mijzelf bovengeschikt maak
aan het nieuws, voel ik me altijd weer kwetsbaar.”
HEB JE HET GEVOEL DAT JE IN BEPAALD OPZICHT GEMEENGOED
BENT GEWORDEN?
“Voor iedereen een stukje Daphne? Nee. Mensen kennen mij, maar ook weer niet. Ondanks het feit dat ik
met mijn gezicht op tv ben, heb ik zelf nog steeds het
gevoel behoorlijk anoniem te zijn. Ik ben geen actrice of
zangeres, ik ben in dienst van het nieuws. Dat is precies
wat ik wil. Daarom doe ik niet snel mee aan programma’s als Maestro of Expeditie Robinson. Daarbij zou het
te veel om mij gaan. Wie is Daphne, hoe zit ze in elkaar,
hoe fanatiek is ze? Dat houd ik graag voor mijzelf.
Om diezelfde reden ben ik niet scheutig in het geven
van interviews.” Dan lachend: “Soms maak ik een
uitzondering. Als nieuwslezer ben ik bloedserieus, maar
de vrouwen met wie ik al 25 jaar vriendinnen ben zullen
zeggen dat ik een heel loyale vriendin ben en de uitbundige van het stel. Sinds onze studietijd gaan we jaarlijks
een weekend weg. Twee dagen los met de meiden, echt
een hoogtepunt. Schaterlachen. Wijntjes drinken.
Dansen tot het licht wordt. Vroeger was het ook nog
wat, hè, als we met acht van die meiden een kroeg in
Friesland binnenstapten. Tegenwoordig kijken de
mannen aan de bar toch een beetje van: wat doen die ▶

‘Nu ik merk dat ik sterker
word, moet ik mijn verstand het
laten overnemen. Anders loop ik
mijzelf voorbij’
22

23 | 21

“Zo’n jumpsuit vind ik top.
Stoer en nonchalant tegelijk.”
Denim jumpsuit € 59,99 (Mango), suède laarsjes
€ 159,95 (Bronx via Omoda).

23 | 21

23

“Bij zo’n jeans met scheuren denk ik toch:
wat doet dat witte stuk been erdoorheen?”
Broek € 74,95 (American Eagle via Zalando),
blouse € 49,95 (Zalando), jas € 59,90 (Uniqlo),
loafers € 99,90 (Unisa).

24

23 | 21

Romantische blouse met rushes op de schouders € 99,95 (By-Bar).

‘Eigenlijk voel ik
me doorlopend kwetsbaar als
ik een liveprogramma
presenteer voor anderhalf
miljoen mensen’

gekomen uit het afgelopen jaar is dat dat het leven
niet controleerbaar is en dat ik me geliefd voel door
vrienden en collega’s en bovenal door het thuisfront.
Onze dochters Koosje en Puck zijn veertien en twaalf.
Het liefst houd ik ze nog hele dagen vast, maar nu ze
wat ouder zijn, vind ik het leuk dat ze gaan ontdekken.
Probeer ik ze vanuit hun hart te laten denken. Mijn man
Bram denkt daar net zo over: we hopen dat die meiden
gaan doen wat ze leuk vinden en niet wat enorm veel
maatschappelijke status oplevert. Ik voel me onwijs
geliefd als moeder als die twee meiden tijdens onze vele
wandelingetjes hun hart bij mij durven uit te storten.
Dat ze dat nog durven en willen, vind ik zo’n grote
vorm van liefde. Als echtgenote voel ik me alle dagen
geliefd omdat ik zie hoe Bram nog steeds naar me kijkt.
Dat hij nog steeds zo onvoorwaardelijk van mij houdt
en me nog altijd zo prachtig vindt. Ik geloof dat de
liefde tussen ons nooit minder is geworden.” ■

voor verkoopinformatie, zie inhoud.

middelbare vrouwen hier. Haha! Ook tijdens zo’n
weekend laat ik het nieuws niet los, zo’n idiote nieuwsjunk ben ik. Graag boor ik grote politieke vraagstukken
aan, wil ik weten wat iedereen heeft gestemd en wat ze
daartoe heeft bewogen. Over de toeslagenaffaire en
het wantrouwen naar de burger dat daaruit spreekt.
Man, daarover kan ik stampvoeten van frustratie.
Dat de goeden moeten lijden onder de kwaden, wat een
onzin. Dan zit fundamenteel iets heel erg mis en dat
gaat me aan het hart. We zouden het moeten omdraaien: ervan uitgaan dat de intentie goed is en dat er maar
een paar rotte appels zijn. ‘Daar ben je zelf, werkend
voor het nieuws, debet aan,’ hoor ik vaak. Maar we
kunnen moeilijk elk vliegtuig dat goed landt brengen
als nieuwsfeit. Nieuws is nieuws, omdat het de uitzondering is, niet de norm. Dat lijkt soms te zijn vergeten.”
WANNEER ZIT DEZE NIEUWSJUNK WEER OP HAAR WERKPLEK?
“Je merkt dat ik niet kan wachten. Ik krijg alweer
praatjes. Ik werk ernaartoe om de reuring van de
redactie weer aan te kunnen en train nu bijvoorbeeld
backstage collega-presentatoren. Mijn RTL-baas Harm
steunt me door te zeggen dat ik de stip op de horizon
niet te dichtbij moet zetten. Nu ik merk dat ik sterker
word, moet ik mijn verstand het laten overnemen.
Anders loop ik mijzelf voorbij en moet ik de reddingsboei weer uitgooien.”
ZIJN ER DINGEN DIE JE BLIJVEND ANDERS WILT?
“Voor corona leefden we wel heel hard met z’n allen,
hè. Hard werken, hard ontspannen. Nu verkeren we in
een bijna lethargische staat omdat er niks leuks staat
tegenover het harde werken. Als er twee inzichten zijn

23 | 21

25

Gesprek VAN DE DAG

Kijk je naar het Eurovisie
Songfestival?
Deze week is het langverwachte Eurovisie Songfestival. Ben je een
trouw kijker van dit muziekspektakel en zit je op 22 mei klaar voor
de grote finale?

Lezeres Monika Sleypen

HET EUROVISIE SONGFESTIVAL
BESTAAT SINDS MEI 1956. DIT
JAAR IS DE 65STE EDITIE VAN
HET LIEDJESFESTIJN.

“Nee, ik kijk het al een paar jaar niet meer.
Ik vind het Eurovisie Songfestival veel
te commercieel geworden.”

OMDAT NEDERLAND GASTLAND
IS, ZIJN WIJ AUTOMATISCH
DOOR NAAR DE FINALE. DAARIN ZAL JEANGU MACROOY ONS
VERTEGENWOORDIGEN MET
HET LIED BIRTH OF A NEW AGE.

“Dit soort grote evenementen zorgen
voor een gevoel van saamhorigheid in
de samenleving. En dat kunnen we
nou juist zo goed gebruiken in deze
uitdagende tijden.”

30% VAN DE NEDERLANDERS
GEEFT AAN ZEKER TE GAAN
KIJKEN. 6 OP DE 10 DOEN DIT
GEZELLIG SAMEN.
NORMAAL GESPROKEN KIJKEN
ZO’N 200 MILJOEN MENSEN IN
EUROPA NAAR DE FINALE VAN
HET EUROVISIE SONGFESTIVAL.
ALLE SHOWS IN AHOY ROTTERDAM VALLEN ONDER DE FIELDLAB-EXPERIMENTEN EN
MOGEN ELK 3.500 BEZOEKERS
– MET EEN NEGATIEVE TEST –
VERWELKOMEN.
Bronnen: NPO, Stichting Kijkonderzoek,
NOS.

26

23 | 21

Lezeres Greet Detmers-Bloemendal

Shula Rijxman, bestuursvoorzitter van de NPO op de
website

“Ze hadden het van mij nog wel een jaar
mogen opschuiven. Ik vind het eigenlijk
niet kunnen dat dit doorgaat, terwijl
bij een groot deel van de Nederlandse
ondernemers de deuren nog niet open
mogen.”

“De
voorrondes sla
ik over, omdat die
doordeweeks zijn.
Maar de finale kijk
ik wel. Ik ben alvast
de nummers aan
het beluisteren en
schrijf op welke
ik goed vind.”
Lezeres Karen Langerak

“Het is heel cliché, maar
ik verheug me het meest
op de puntentelling. Dat
is waar het Eurovisie
Songfestival om draait:
wie gaat er winnen? Dat is
ook een spannend moment
voor ons.”
Presentator Jan Smit aan ANP

Lezeres Conny Kloet

“Ik vind het
een poppenkast,
vooral nu ze
liedjes in het
Engels zingen. Ik
ga niet kijken.”
Lezeres Andreja Korhorn

“Shows met publiek zorgen
voor die geweldige Eurovi
sie Songfestival sfeer in
Ahoy. Veiligheid voor
bezoekers, artiesten,
delegaties en pers staan te
allen tijde voorop en we
werken volgens een strikt
coronaprotocol.”
De Rotterdamse wethouder Said
Kasmi in het Brabants Dagblad

tekst: tara beck.

FEITEN

“Ik kijk zowel de twee halve finales als de
finale. Vroeger deden we dat altijd met
onze dochters, maar nu met z’n tweeën.
Gezellig met wat lekkers erbij, toastjes
of tapas.”

Aaf

In de grote gekte die de huizenmarkt is geworden – zelfs mijn liefste hobby,
op Funda rondkijken, heb ik opgegeven omdat het toch zo onzinnig was,
kijken naar huizen waar in werkelijkheid een ton op zal worden overboden–
verzinnen mensen nieuwe dingen.
Zo heb je de enkeling die een stukje grond weet te bemachtigen waar dan
een tiny house op komt. En nu las ik over mensen die met een paar gezin-

fotografie: marloes bosch. styling: brigitte kramer. visagie: carmen zomers.

nen een boerderij kopen, die samen verbouwen en er dan en groupe gaan
wonen. Een boerderij met één gezin betrekken is duur en ingewikkeld,
maar samen kun je zoiets wel volbrengen. Al moeten, stel ik me zo voor,
minstens vijf van de betrokken volwassenen extreem ervaren klussers zijn,
die niets leuker vinden dan al hun avonduren en weekends te besteden aan
het renoveren van oude balken, het leggen van vloeren, het uitkrabben
van stallen, et cetera.
Het spreekt heel erg tot de verbeelding. Een tijdje geleden liet een goede

Het is dat ik een
verstandige man
heb, maar ik zag
de ‘commune
in twee huizen’
al voor me

AAF BRANDT CORSTIUS
IS SCHRIJFSTER,
GETROUWD MET GIJS
EN MOEDER VAN
BENJAMIN EN RIFKA.

vriend ons op internet een vervallen huisje in het waterland ten noorden
van Amsterdam zien en zei: ‘En als jullie daar dan náást gaan wonen...’
Het is dat hij een verstandige vrouw heeft en ik een verstandige man, maar
ik zag de ‘commune in twee huizen’ al levendig voor me.
Het komt allemaal door De kinderen van Bolderburen van Astrid Lindgren.
Dat boek las ik als kind vele malen en toen ik een jaar de pabo volgde, las ik
het met donderend succes voor aan de kleuters bij wie ik stage liep.
Later las ik het voor aan mijn eigen kinderen, al vonden die het minder
boeiend; dat kwam natuurlijk doordat ik de verwachtingen te hoog had
opgeschroefd.
In Bolderburen staan drie houten huizen naast elkaar, en daar wonen drie
gezinnen in. De zes kinderen van die gezinnen spelen elke dag de hele dag
met elkaar, en tussendoor zijn er gezellige tradities zoals kerst en de grote
schoonmaak, en stiekem pakketjes heen en weer sturen aan touwtjes uit
het raam, en bezoekjes aan een oude buurvrouw verderop. Het is zo fijn
en gemoedelijk en goed, er gebeurt bijna nooit iets naars. Alles wordt
opgevangen in de zachte schoot van het minidorp.
Dat stel ik me exact voor als ik bedenk dat ik met vrienden een boerderij
met wat bijgebouwtjes zou betrekken in een prachtig landschap. Zweden is
misschien net iets prachtiger. En Zweden in 1947, toen Astrid Lindgren het
boek schreef, is misschien ook wel wat anders dan Nederland in 2021. Maar
toch. Daar denk ik dan aan.
Houd me tegen om weer naar Funda terug te keren en daar een boerderij
met wat vervallen stallen te zoeken. Echt, ik mag niet.

23 | 21

29

Zo veel

LEKKERS

onder de

ZON

Buiten smaakt alles
lekkerder, dat weten
we allang. Dus dek de
tuin- of balkontafel,
zet er wat vaasjes met
zomerbloemen op en
laat ze je smaken,
deze warme en koude
zomergerechten.
Productie en bewerking: Colette Beyne.
Fotografie: Wout Hendrickx. Receptuur en
foodstyling: Ilse D’hooghe.

30

23 | 21

CULINAIR

KIP- EN
GROENTESPIESJES
Je kunt de pittige kipspiesjes en de spiesjes
met courgette, paprika en champignons
helemaal voorbereiden.

23 | 21

31

PAELLA

met garnalen
en vongole
Laat deze paella
met garnalen,
vongole en tomaat
gerust iets aanbakken: het krokante
korstje is het lekkerste van de paella.

32

23 | 21

Van zo’n buffet
blíjf je

opscheppen

UIENTAARTJES

met gegrilde groene
asperges en gepocheerd ei
Deze warme uientaartjes beleg je
direct uit de oven met een gepocheerd
ei en gegrilde asperges.

23 | 21

33

Kip- en groentespiesjes (4-6 PERSONEN)

voor de kipspiesjes ½ tl chilivlokken ½
tl gedroogde rozemarijn ½ tl gemalen
komijn ½ tl geroosterd paprikapoeder
½ tl zout ¼ tl peper 4 el olijfolie om
in te bakken 700 g kipdijfilet, in dikke
repen voor de groentespiesjes
1 courgette, in grove stukken 1 rode
paprika, in grove stukken 250 g kastanjechampignons ± 2 el olijfolie om in
te bakken ½ tl gedroogde tijm versgemalen peper, zout extra nodig: in
koud water geweekte houten/bamboe
prikkers of metalen prikkers, grillpan
of barbecue
Meng voor de kipspiesjes eerst alle
droge kruiden, peper en zout voor
de marinade, voeg de olijfolie toe
en meng goed. Schep de kiprepen
erdoor en laat afgedekt minimaal 1
uur marineren in de koelkast. Rijg
de kiprepen aan de prikkers. Rijg
voor de groentespiesjes afwisselend
de courgette, paprika en champignons aan de prikkers. Leg ze op een
bord, sprenkel er olijfolie over en
kruid rondom met tijm, peper en
zout. Verhit de grillpan of barbecue
en bak hierin/hierop de spiesjes
krokant in, al naar gelang de dikte
van de kiprepen en de groenteblokjes, 3-5 min. aan elke kant. Lekker
met veldsla, aangemaakt met een
lichte vinaigrette.
Bereidingstijd: ± 35 min. + ± 1 uur
marineren

34

23 | 21

Paella met garnalen en
vongole (4-6 PERSONEN)

Tagliata met gegrilde
perzik, feta en noten
op een tomatenrucolasalade (4 PERSONEN)

1 zakje of dopje saffraan (± 0,05 g)
1 l kippenbouillon 1 dl olijfolie
2 uien, gesnipperd 4 teentjes
knoflook, in plakjes 1 rode peper,
zaadlijsten verwijderd, in ringetjes
300 g paellarijst 200 ml droge witte
wijn 400 g tomatenblokjes (blik)
versgemalen peper, zout 500 g
schelpjes naar keuze, bijvoorbeeld
vongole of kokkels 500 g grote
ongepelde garnalen 1 grote citroen
of 2 kleine, in parten extra nodig:
paellapan, hapjespan of wok

200 g kerstomaten, gehalveerd
2 el gehakte dragon 100 g rucola
4 ossenhaas- of filet-mignonsteaks à
125 g 3 perziken, in parten olijfolie
om in te bakken voor de vinaigrette
2 el citroensap ½ tl mosterd 4 el
extra vergine olijfolie versgemalen
peper, zout 1 rode ui, in ringen 200 g
feta, verkruimeld 3 el geroosterde
amandelen extra nodig: grillpan of
barbecue

Doe de saffraan in een kommetje,
voeg 2 el van de bouillon toe en laat
5 min. weken. Verhit de paellapan
met daarin 5 el van de olie en bak er
de ui, knoflook en rode peper 2
min. in. Voeg de rijst toe en bak
omscheppend tot alle korrels
glanzen. Blus af met de wijn en voeg
de tomatenblokjes toe. Breng op
smaak met peper en zout. Roer de
saffraan-bouillon erdoor en vul aan
met de kippenbouillon. Dek de pan
af met aluminiumfolie en laat 10
min. op lage pit garen. Spoel de
schelpjes goed en laat uitlekken.
Voeg ze dan samen met de garnalen
toe, verwijder het folie en laat nog
10-15 min. verder garen. Serveer
met partjes citroen.
Bereidingstijd: ± 40 min.

Klop of schud voor de vinaigrette
het citroensap met de mosterd en
de olie door elkaar en breng op
smaak met peper en zout. Meng de
kerstomaten met de vinaigrette,
dragon en rucola. Zet opzij. Verhit
de grillpan of barbecue. Bestrijk de
steaks en de perzikpartjes met de
milde olie en bak de steaks 2-3 min.
aan elke kant en de perzikpartjes
1-2 min. aan elke kant. In de grillpan of op de barbecue. Maal er
peper en zout naar smaak boven.
Laat het vlees 2-3 min. rusten onder
aluminiumfolie en snijd in dunne
plakken. Verdeel de salade in een
‘streep’ over borden en leg het vlees
en de perzik erop. Garneer met de
uiringen, de feta en de amandelen.
Bereidingstijd: ± 30 min.

Zo veel zomerse smaken in

één gerecht

TAGLIATA

met gegrilde perzik, feta en noten
op een tomaten-rucolasalade
Tagliata betekent gesneden in het
Italiaans en dat is precies wat het is:
dungesneden ossenhaas.

23 | 21

35

Lauwwarme

RIJST-GRANENSALADE

met groenten, druiven en geitenkaas
Lekker met een pestodressing, zaden en
pitten en knapperige radijs.

Lauwwarme rijstgranensalade met
groenten, druiven en
geitenkaas (4-6 PERSONEN)

250 g rijst-granenmix sap van ½
citroen 5 el pesto 2 el extra vergine
olijfolie 50 g rozijnen 50 g
zonnebloempitten 50 g pompoenpitten
2 el lijnzaad 2 el sesamzaad 1 bosje
radijs, in plakjes 1 chioggia-bietje, in
dunne plakjes 4 snackkomkommers,

36

23 | 21

in plakjes 250 g blauwe druiven,
gehalveerd 150 g zachte geitenkaas
blaadjes van 1 bosje basilicum
versgemalen peper
Kook de rijst-granenmix gaar volgens de aanwijzingen op de verpakking, laat uitlekken en zet opzij.
Klop of schud het citroensap met de
pesto en de olijfolie tot een dressing
en schep hem door de rijst-granen-

mix. Voeg de rozijnen en alle pitten
en zaden toe en roer om. Doe het
mengsel over in een grote serveerschaal.
Verdeel de radijs, komkommer en
druiven over de salade en garneer
met de geitenkaas en de basilicumblaadjes. Maal er nog wat peper
boven en serveer.
Bereidingstijd: ± 30 min.

Uientaartjes met
gegrilde groene
asperges en
gepocheerd ei (6 STUKS)

4 el olijfolie om in te bakken 3 uien,
in ringen 1 tl gedroogde tijm
versgemalen peper, zout 6 plakjes
bladerdeeg, net ontdooid 6 eieren
wittewijnazijn 250 g kleine groene
asperges 1 el gehakte pistachenoten
hand kervel extra nodig: uitsteekvorm
of glas van 10 cm Ø, grillpan
Verhit 3 el van de olie en fruit de
uiringen hierin 2 min. Voeg de tijm
en peper en zout naar smaak toe en
laat op lage pit onder een deksel
zacht worden. Roer regelmatig om.
Verwarm de oven voor op 180 °C.
Steek rondjes uit het bladerdeeg en
leg ze op een met bakpapier beklede
bakplaat. Prik een aantal keer met
een vork in het deeg, zo bakt het
krokanter. Schep op elk rondje wat
uienringen en bak de taartjes 15-20
min. in het midden van de oven.
Pocheer intussen de eieren een voor
een gedurende 3-4 min. in water
met een flinke scheut azijn. Schep
ze uit de pan en houd warm.
Verhit de grillpan. Besprenkel de
asperges met de rest van de olie en
rooster ze aan beide kanten. Breng
op smaak met peper en zout. Neem
de uientaartjes uit de oven en leg
ze op een serveerschaal. Leg op elk
taartje een gepocheerd ei, leg er
wat asperges bij en garneer met de
noten en de kervel.
Bereidingstijd: ± 30 min. + ± 20 min.
oventijd

Mini-fougasses
(8 KLEINE BROODJES)

500 g bloem voor witbrood 1 tl
zeezout 11 g gedroogde gist 2 el
extra vergine olijfolie + extra om te
bestrijken 100 g zwarte olijven
zonder pit gedroogde rozemarijn
fleur de sel
Meng in een ruime kom de bloem
met het zout. Giet er 280 ml lauwwarm water bij en voeg de gist en
de olijfolie toe. Kneed 15 min. goed
door tot je een elastische deegbal
hebt. Leg hem in een schone kom,
dek af met een vochtige doek of
huishoudfolie en laat ± 1 uur rijzen
of tot het deeg in volume is verdubbeld. Verdeel het deeg in 8 gelijke
bolletjes, rol ze uit tot cirkels van

± 2 cm dik en leg ze op een met
bakpapier beklede bakplaat.
Dek opnieuw af met de doek of met
huishoudfolie en laat nog 15 min.
rijzen. Verwarm de oven voor op
180 °C. Snijd de broodjes in met een
scherp mes, zoals de nerven van
een blad: eerst in de lengte en dan
meerdere keren schuin daarop naar
beide zijden. Trek de inkepingen
een beetje open en duw er her en
der olijven in. Bestrijk de broden
met de extra olijfolie en bestrooi ze
met rozemarijn en fleur de sel.
Bak de mini-fougasses in ± 20 min,
gaar en goudbruin. Haal ze meteen
van de bakplaat en laat ze op een
rooster afkoelen.
Bereidingstijd: ± 30 min. + ± 20 min.
oventijd + ± 75 min. rijzen + afkoelen

MINIFOUGASSE
Meestal zitten er in een
fougasse - afkomstig uit
de Provence - kruiden,
kaas, ansjovis, spekjes of
olijven.

23 | 21

37

Lekker eten
ONDER REDACTIE VAN ANITA VLAAR

Goed bezig

Eggs Benedict

BIJ OATLY HEBBEN ZE WEER
IETS FIJNS BEDACHT: HAVERGURT,
EEN PLANTAARDIGE VARIANT OP
YOGHURT, DIE LEKKER ROMIG IS,
ONVERZADIGDE VETTEN BEVAT
(IN TEGENSTELLING TOT ‘GEWONE’
YOGHURT) ÉN IN EEN KARTONNEN
BEKER ZIT.

voor 1 persoon
voor de hollandaisesaus ● 2 eierdooiers
● 1 el warm water ● sap van een halve
citroen ● snuf zout ● 115 g ongezouten boter
overige ingrediënten ● 3 sneetjes witbrood
● 2 plakjes runderham ● 1 kakelvers ei
● zout en peper naar smaak

Wakker worden!
VAN HET WEEKEND ONTBIJTBOEK VAN YVONNE EIJKENDUIJN (VAN DE POPULAIRE
BLOG/INSTA YVESTOWN) IS ER
NU EEN POCKETEDITIE. EN DAT
BETEKENT 52 SUPERONTBIJTJES, VOOR ELK WEEKEND VAN
HET JAAR ÉÉN.
Weekend ontbijtboek € 9,99 (uitgeverij
Snor).

38

23 | 21

Recept

Mix eierdooiers, water, citroensap
en zout in een blender of met een garde.
Smelt de boter in een pannetje op het
vuur. Blijf roeren en laat de boter niet
bruin worden.
Voeg de boter toe aan het eiermengsel
en klop (of mix) tot de saus mooi glad
en dik is.
Rooster het brood. Druk er met een
glas rondjes uit, zodat je een stapel
van drie rondjes geroosterd witbrood
hebt.
Wissel brood en ham af en pocheer het
ei (kijk voor tips bijvoorbeeld op
hoedoe.nl/eten-drinken/basiskeuken/
eieren/hoe-pocheer- ik-eieren).
Giet de hollandaisesaus over het ei.

Vanaf € 2,49, verkrijgbaar in drie smaken
(supermarkt).

1
2

Terug naar de kust

PIP STUDIO HEEFT ZEEUWSE ROOTS.
DAT ZIE JE TERUG IN HUN SERVIES
ROYAL YRSEKE, DAT GOLVENDE
VORMEN HEEFT EN IS VERSIERD MET
MOSSELEN, KREEFTEN, GARNALEN EN
KRABBEN EN OUDERWETSE PATROONTJES IN WIT, BLAUW EN GOUD.
Vanaf € 7,95 voor het koffiemokje (pipstudio.nl).

1 Samen sterk

Strijk je op je eigen terras neer als het zonnetje schijnt, maar
wil je wel je locals supporten? Schenk dan een rosé van Nederlandse makelij. Bij denederlandsewijnwinkel.nl vind je zes mooie
rosé’s uit alle windhoeken van ons land, die variëren in smaak
van vol fruitig en zwaar tot perzikachtig en fris. Samen Sterkrosé is een eenmalig initiatief van nederlandsestreekwijnen.nl in
combinatie met diverse Nederlandse wijnhuizen. Omdat lokale
wijnmakers door de coronarestricties met overvolle kelders
zitten, wordt de wijn geleverd tegen kostprijs (€ 7,99) en van elke
fles wordt er € 1 gedoneerd aan het Rode Kruis.

2

Renee Pater
Waarom bio-dynamisch?
“We zijn altijd bezig geweest
met transparantie: weten waar
je ingrediënten vandaan komen.
Met het biologisch-dynamische
gedachtengoed gaan we nog veel
verder: we kiezen voor kringlooplandbouw, met granen van
Nederlandse boeren, die gifvrij
werken en zorg dragen voor een
gezonde bodem. Ons meel komt
rechtstreeks van de molen, waar
het gemalen wordt met echte
molenstenen. En zo hebben we
over elk facet nagedacht.”
Hoe ingewikkeld is dat?
“Het is best een tocht voordat
je al die samenwerkingen en
grondstoffen voor elkaar hebt.
Tussen het idee om deze weg
in te slaan en de opening van
de nieuwe winkel zit drie jaar.”
In welk brood proef je jullie
filosofie het meest?
“Ons meergranenbrood. Dat
wordt gemaakt met een mix
van granen van verschillende
tarwerassen. En op de
buitenkant zit quinoa van
Nederlandse bodem.”

samenstelling & tekst: beanca de goede. fotografie: istock.

Vragen aan

BBROOD is bekend van de
desembroden en heeft tien
winkels, dertien verkooppunten bij Marqt en elf vestigingen in Afrika. Onlangs
opende hun bio-dynamische
winkel in AmsterdamNoord. Renee Pater is mede-oprichter van BBROOD.
Meer info: bbrood.nl

Daar bij die molen
Bij Smells like chocolate zijn ze bezeten van chocolade. In het
zeventiende-eeuwse pand van dit cacao- en chocoladezaakje in
Zaandijk vind je topkwaliteit repen en bonbons van duurzame
producenten uit Nederland. Daarnaast maken ze van alles zelf:
van gekarameliseerde cacaobonen tot sinaasappel-cacao-marmelade, cacao-siroop en prachtig gedecoreerde chocoladeletters (het hele jaar door!). Deze typisch Zaanse molentjes zijn er
in twee smaken: puur (70% cacao) of melk (32% cacao). Wil je
van alles proeven? Bestel dan hun Work @ Home Chocolate Box.
Info: smellslikechocolate.com

23 | 21

39

INGRID (49) DACHT IN
DE OVERGANG TE ZIJN…

‘Ik lachte de huisarts
uit: ik werd oma,
ik wás niet zwanger’
In 2018 ging Ingrid Otten naar de huisarts met
overgangsklachten. Maar zijn diagnose was heel
anders: ze was zwanger. Kort nadat ze oma was
geworden, beviel Ingrid van een dochter.
Tekst: Anne Broekman. Fotografie: Mariël Kolmschot.

“Met grote ogen staarde ik
naar de positieve zwangerschapstest. Mijn hart
bonkte als een bezetene.
Mijn man Pascal en ik
waren beiden allang de
veertig gepasseerd.
Een kinderwens hadden we
niet meer. Pascals moeder
had er weleens naar gehint.
Dan zei ze dat ze graag een
kleindochter zou willen,
omdat er in hun familie
alleen maar jongens
werden geboren.
Dat lachten wij dan weg.
Bovendien stond mijn
hoofd naar iets heel anders.
Mijn dochter Lysanne
geboren uit mijn eerdere
40

23 | 21

huwelijk – was zwanger.
Ik werd dus voor het eerst
oma, iets wat ik fantastisch
vond. En nu zou ik zelf
weer in de luiers zitten.
Ik kon het niet bevatten.
Toen Pascal uit zijn werk
kwam, duwde ik hem de
test onder zijn neus. ‘Joh,
ik weet toch dat Lisanne
zwanger is,’ zei hij. ‘Nee,
die is van ons. Wij zijn
zwanger.’ We zaten naast
elkaar op de bank en
hebben twee uur lang
geen woord gezegd. Toen
zei Pascal: ‘Dit is een
wondertje en dit krijgen
wij ook samen groot.’ Dat
was zó fijn om te horen. Ik
stond er niet alleen voor.”

Gelukkig alleen

“Ik was 21 toen ik voor het eerst moeder werd. Daar
was ik dolgelukkig mee, want eigenlijk kon ik niet
zwanger raken. Op mijn zeventiende was ik bij de
gynaecoloog beland omdat ik nog steeds niet
menstrueerde. Uit onderzoek bleek dat ik maar één
eierstok heb, die nog niet eens voor de helft werkt.
De gynaecoloog vertelde me dat ik waarschijnlijk
geen kinderen kon krijgen. Dat vond ik heel erg,
want moeder worden hoorde bij mijn toekomstplaatje. Maar tegelijkertijd was ik toen te jong om me
er echt mee bezig te houden. Dat veranderde toen ik
twee jaar later trouwde. Stiekem hoopte ik op een
kindje. Soms was ik overtijd, dan deed ik snel een test
om meteen te worden teleurgesteld. ‘Je moet het echt
loslaten,’ zei de gynaecoloog. Maar na een vakantie
waarin ik kotsmisselijk werd – voedselvergiftiging,
dacht ik – bleek ik tegen alle verwachtingen in tóch
zwanger. Mijn toenmalige man en ik kregen een
mooie, gezonde dochter. En drie jaar later werd er
nog een dochter geboren. Dit was meer dan waar ik ▶

PERSOONLIJK

23 | 21

41

ooit op durfde te hopen.
Na 25 jaar strandde mijn
huwelijk. Eén ding wist ik
heel zeker: ik wilde geen
vent meer en was gelukkig
in m’n eentje. Tot ik acht
jaar geleden via Facebook
contact kreeg met Pascal.
Ik kende hem via
verjaardagen. Ik zag
dat hij een puppy had,
daar stuurde ik hem een
berichtje over. En zo
raakten we in gesprek.
Hij lag in scheiding, dus
hij begreep precies wat
ik doormaakte. Op onze
eerste date gingen we
samen wandelen en
raakten niet uitgepraat.
Hij was lief, geduldig en
positief ingesteld. Tegen
al mijn voornemens in
werd ik verliefd op hem.
We gingen samenwonen en
trouwden drie jaar later.”

Stomverbaasd

“Al twee jaar werd ik bijna
niet meer ongesteld.
In mijn familie komen
de vrouwen jong in de
overgang, dus ik dacht
dat dat ook voor mij gold.
Drie jaar geleden kreeg ik
er ineens allerlei kwaaltjes
bij. Ik was duizelig,
misselijk en beroerd.
Met die klachten stapte ik
naar de huisarts, die bloeden urineonderzoek deed.
Ik was nog niet thuis of de
dokter belde me al, dat ik
moest terugkomen.
Hij klonk angstig. Ik had
al twee keer een tumor in
mijn borst gehad en ik
vreesde het ergste. ‘Zeg me

42

23 | 21

‘Een kennis zei plompverloren
dat ik maar abortus moest plegen,
want dit kon ik mijn oudere
dochters toch niet aandoen?’

maar hoelang ik nog heb,’
zei ik toen ik weer in zijn
spreekkamer zat. ‘Welnee,
je bent zwanger,’ zei hij.
Ik lachte hem uit. Ik zei
dat ik oma werd en dat dit
helemaal niet kon. Bij de
drogist haalde ik een
zwangerschapstest. Maar
ik zag geen tweede streepje
verschijnen. Zie je nou wel,
dacht ik, terwijl ik de test
in de prullenbak gooide.
Een paar minuten later zei
een stemmetje in mij dat
ik toch nog even moest
kijken. Ik graaide de test
weer tevoorschijn en zag
twee dikke vette strepen.
Er spookte van alles door
mijn hoofd, zoals de leeftijd
van mij en Pascal. Ik was
46, hij twee jaar ouder. Zou
ons kind bij twee bejaarden
opgroeien? En ik maakte
me zorgen of het kindje wel
gezond was, aangezien de
kans op een afwijking
toeneemt als je ouder bent.
Een paar dagen later kreeg
ik de eerste echo. Op het
scherm zag ik een
minimensje bewegen. Toen
pas drong het tot me door
dat ik echt zwanger was.
Eerder dacht ik stiekem
toch nog dat de testen niet
deugden, dat het écht niet
kon. De eerste aan wie ik

het nieuws daarna vertelde, was mijn dochter
Lysanne. Het was voor haar heel moeilijk om te
bevatten dat haar moeder een baby vlak na haar zou
krijgen, dat moest ze echt even verwerken en daar
had ik alle begrip voor. Met mijn oudste dochter heb
ik helaas al een aantal jaar geen contact meer, maar
via een berichtje liet ze me weten ook niet blij te zijn
met de gezinsuitbreiding. Ze vroeg zich af waar ik
nog aan begon, op mijn leeftijd.
Mijn ouders zijn bijna tachtig en gingen helemaal uit
hun dak dat ze na 21 jaar weer grootouders werden.
Helaas was Pascals moeder – die zo graag nog een
kleindochter wilde – inmiddels al overleden. Op een
feestje vertelden we het grote nieuws aan onze
verdere familie en beste vrienden. ‘We worden niet
alleen opa en oma, maar ook weer papa en mama,’
zei ik. Het viel helemaal stil. De gasten dachten dat
we een grapje maakten. De meesten waren eerst
stomverbaasd, daarna werden we hartelijk
gefeliciteerd. Maar ik kreeg ook minder fijne
reacties. Zo zei een kennis plompverloren dat ik maar
abortus moest plegen, want dit kon ik mijn oudere
dochters toch niet aandoen? Dat kwetste me enorm.”

Kerngezond

“De zwangerschap was zwaar. Mentaal, omdat ik me
zorgen maakte of ik niet veel te oud was om een
bevalling goed te doorstaan en of onze dochter niets
mankeerde. Gelukkig waren de uitslagen van de
NIPT-test en de nekplooimeting beide goed. Fysiek
merkte ik dat ik geen twintiger meer was. Ik was
ontzettend moe en had last van mijn rug. Tijdens
mijn eerdere zwangerschappen was ik veel fitter.
Toen kreeg ik ook helemaal geen echo’s en wist ik
van tevoren het geslacht niet. Nu kreeg ik 3D-echo’s.
En al mijn ‘babykennis’ klopte niet meer. De kruiken
die ik vroeger altijd gebruikte, mochten niet meer.
Online zocht ik op hoe een babyuitzet er
tegenwoordig uitziet. Er waren allerlei soorten

om weer zo’n ieniemienie baby te hebben. Kaylee was
zo klein en fragiel. De rollen tussen Lysanne en mij
waren nu omgedraaid. Als Kaylee krampjes had,
vroeg ik haar om advies. Soms moesten Pascal en ik
elkaar bijna in de arm knijpen: het was écht zo, dit
was onze dochter. Heel onwerkelijk.”

Echte oma

babyfoons; vroeger
luisterde ik gewoon aan
de deur of mijn kinderen
nog sliepen. Met Lysanne
had ik toen nog steeds
weinig contact, dus zij kon
mij niet helpen. Gelukkig
kreeg ik veel steun van
mijn beste vriendin.
Lysanne beviel van een
gezonde zoon, Jaxx.
Ze belde mij en vroeg of ik
langskwam: ‘Mam, ik heb
je nodig.’ Toen ik mijn
kleinzoon vasthield, begon
mijn ongeboren dochter te
trappelen. Drie weken later
begonnen mijn weeën.
Dankzij een ruggenprik
was mijn bevalling redelijk
pijnloos. En pas toen
Kaylee, een kleintje van

2.260 gram, op mijn borst
werd gelegd, geloofde ik
dat ik écht weer moeder
was geworden. Ik nam
haar nauwkeurig in me op,
onbewust zocht ik naar
tekenen dat er wellicht
toch iets niet goed zat.
Maar ze was kerngezond.
Met een hele bos donkere
krullen en intens bruine
ogen, net als haar vader.
De kraamtijd was
fantastisch. Pascal nam alle
nachtdiensten voor z’n
rekening. Overdag hielp de
kraamhulp. Ik voelde me in
de watten gelegd. Daardoor
heb ik de gebroken nachten
ook niet als zwaar ervaren.
Wel moest ik eraan wennen

“Lysanne zie ik bijna dagelijks, onze band is zo veel
sterker geworden. We gaan vaak samen wandelen of
naar de speeltuin met de kleintjes. Bizar eigenlijk, dat
Kaylee de tante is van Jaxx. Heel bewust plan ik ook
uitjes alleen met Jaxx, zodat hij herinneringen heeft
aan mij als oma, niet alleen als de moeder van zijn
speelmaatje Kaylee. We hebben een schoenendoos
versierd waarop staat: herinneringen van oma en
Jaxx. Daarin stoppen we foto’s en knutselwerkjes.
Toen de kinderen pas geboren waren en Lysanne en
ik samen achter de kinderwagens liepen, riep dat de
nodige reacties op. Soms dachten voorbijgangers dat
het een tweeling was, ze gingen er dan van uit dat
Lysanne de moeder was. Het gebeurt nog steeds dat
als ik alleen met Kaylee aan het wandelen ben,
mensen aan haar vragen of ze lekker met oma op stap
is. Dan zeg ik eerlijk dat ik haar moeder ben. ‘Ben je
daar niet een beetje te oud voor?’ kreeg ik weleens als
reactie. Maar ik was ook een keer met Jaxx bij de
bakker, toen zij vroeg of ‘mijn zoon’ een broodje
mocht. Toen ik haar corrigeerde, zei zij verbaasd dat
ik wel erg jong was om oma te zijn. Oftewel: eigenlijk
is het nooit goed. Dat frustreert me wel. Ik ben erg
gevoelig, zulke opmerkingen trek ik me aan.
De relatie van Pascal en mij was al oersterk, maar nu
is-ie helemaal onverwoestbaar. Het voelt als een
herkansing om dit samen te kunnen beleven. Omdat
we wat ouder zijn, zijn we relaxter. Ik ben nu een
andere moeder, veel makkelijker en minder
overbezorgd. Mijn oudste dochter mocht tot haar
vijfde niet eens de tuin uit, ik bleef er ook altijd bij als
ze buiten was. Kaylee is nu tweeënhalf en die speelt
alleen in de tuin terwijl ik in de kamer zit - natuurlijk
houd ik wel een oogje in het zeil. Ook een groot
voordeel is dat ik nu meer tijd voor haar heb. Als
jonge moeder werkte ik fulltime, nu werk ik twintig
uur per week. En ik geniet veel meer. Ik weet nu uit
ervaring hoe snel de tijd gaat, voor je het weet zijn je
kinderen groot en de deur uit. En Pascal en ik zijn ons
er heel bewust van dat dit écht de laatste is. Kaylee
heeft ons vooral heel veel extra liefde gebracht.
Ze voelt als een bonus, een cadeautje. Nooit noem ik
haar een nakomertje, dat vind ik een stom woord.
Ons meisje was onbewust ontzettend gewenst.” ■

23 | 21

43

Lekker lezen &
Net verschenen

Niet meer kunnen
ruiken of proeven
Een nieuw leven in
Suriname
ROMAN
Papieren paradijs van Marlies
Medema is het waargebeurde
verhaal van domineesvrouw
Anna Pannekoek, die in 1845
tegen haar wil naar Suriname
emigreerde. Daar wilde haar
man met Nederlandse kolonisten een plantage stichten en
een nieuw bestaan opbouwen.
Maar het land van belofte bleek
in veel opzichten een (gevaarlijke) tegenvaller. Hoe verging
het Anna met haar gezin in de
onherbergzame jungle?
€ 21,99 (KokBoekencentrum).

44

23 | 21

NON-FICTIE
Je eten niet meer kunnen
proeven, geen gas , brand
of zweetgeur kunnen ruiken...
Het zijn de ingrijpende gevol
gen van anosmie, ofwel het
verlies van reuk en smaak.
Deze aandoening, die een
ondermijnend effect kan
hebben op levensvreugde en
zelfvertrouwen, heeft verschil
lende oorzaken, waaronder
corona. Ervaringsdeskundige
Joke Boon kan al vanaf haar
vierde niet meer ruiken en
schreef het boek Eerste hulp
bij reukverlies.
€ 18,99 (Fontaine).

Een verdwenen
poppenmoeder
THRILLER
In de netten van een IJslandse
vissersboot wordt een oude
pop gevonden. Een vrouw
neemt deze mee naar huis voor
haar dochtertje. Een daad met
onvoorziene gevolgen. Vijf jaar
later wordt in een vissersnet
een skelet gevonden. Vrijwel
iedereen op IJsland kent elkaar.
Wie weet hier meer van?
Welke geheimen er aan het
licht komen, lees je in De pop
van Yrsa Sigurdardóttir.
€ 20,99 (Cargo).

Meteen zin om te
lezen? Koop deze
zes boeken nu
via margriet.nl/boek

kijken

3X De Wadden
1
2
3

Over de vergeten eetcultuur

‘Lekker Wads’, hoe smaakte dat? Via kinderboeken, familie
overlevering en talloze bronnen van West Friesland tot
Denemarken ontdekt Lodewijk Dros de vergeten en verguisde
keuken van het Waddengebied.
Lekker Wads door Lodewijk Dros & kookspecialist Annette van Ruitenburg € 29,90 (Boom).

Over de – bijna – inpoldering

Als het in 1866 aan jonkheer Teding van Berkhout had gelegen,
was de Waddenzee drooggelegd. Hoe dat plan (gelukkig)
mislukte, lees je in deze opzienbarende, historische roman.
Waddenwolf door Corine Nijenhuis € 22,50 (Brandt).

Over de foto’s van het unieke ecosysteem

Silence of the Tides is het schitterende fotoboek bij de gelijknamige film. Het laat de magische wereld van het unieke Waddengebied zien, dat zich uitstrekt van Nederland tot in Denemarken.
Silence of the Tides door Pieter-Rim de Kroon € 34,99 (Terra).

Film

Topvriendinnen
Vier hartsvriendinnen hebben
een maandelijkse boekenclub.
Diane is weduwe, Vivian is de
eeuwige vrijgezel, Sharon is
nog niet over haar scheiding
heen en Carol zit in een sleur.
Hun levens veranderen compleet als ze in hun boekenclub
Fifty shades of grey lezen.
Leuke romantische komedie
met een topcast: Diane Keaton,
Jane Fonda, Candice Bergen
en Mary Steenburgen.
Book club, op 29 mei om 22.00 uur te zien op
NPO 1 en NPO Start.

23 | 21

45

LEKKER

Kijken & luisteren

Album
Beste van de beste

WINNEN!

Van het populaire tv programma Beste zan
gers zijn inmiddels dertien seizoenen gemaakt.
Zowel voor de kijker als de deelnemende
artiesten staat het programma garant voor een
lach en een traan. En voor gedenkwaardige
muziekoptredens die soms uitgroeien tot grote
radiohits. Recente voorbeelden zijn Davina
Michelles Duurt te lang uit seizoen elf en Miss
Montreals Door de wind uit de recentste editie.
Deze twee plus 42 andere indrukwekkende
nummers uit dertien jaar Beste zangers staan
samen op dit nieuwe dubbelalbum.

WE GEVEN 10X HET
DUBBELALBUM HET
ALLERBESTE VAN
BESTE ZANGERS
WEG. KANS MAKEN?
VUL DAN HET
WINFORMULIER IN
OP MARGRIET.NL/
WINNEN.

Het allerbeste van Beste zangers is nu verkrijgbaar.

3

AANRADERS OM TE
X BINGEWATCHEN

Serie

Spannende driehoeksverhouding

Secretaresse Louise (Simona Brown) ontmoet de charmante David
(Tom Bateman) tijdens een avondje uit in Londen. De volgende dag
ontdekt ze dat hij haar nieuwe baas is. Als zij vervolgens Davids knappe
echtgenote ontmoet, raken de vrouwen bevriend. Hiermee start een
spannende driehoeksverhouding in deze psychologische thrillerserie.

In mama’s voetsporen

In de Zweedse detectiveserie Huss treedt Katarine Huss (Karin Franz
Körlof) in de voetsporen van haar moeder en wordt rechercheur bij de
politie van Göteborg. Ze krijgt als nieuwkomer niet alleen te maken met
pittig politiewerk, maar ook met de achterdocht van collega’s die haar
niet lijken te accepteren.
Huss, nu op NPO Plus en vanaf 5 juni wekelijks op NPO 3.

Dubieus boerenbedrijf

De geweldige Vlaamse serie Eigen kweek gaat over de goeiige boerenfa
milie Welvaert. Uit pure geldnood besluit vader Jos vlak voor zijn pensi
oen cannabis in plaats van aardappelen te gaan telen. Deze tragikomedie
zit vol prachtige personages, waarbij moeder Ria (Sien Eggers) en
volwassen zoon Frank (Wim Willaert) de show stelen.
Eigen kweek, seizoenen 1 t/m 4 nu op Netflix.

23 | 21

tekst: heleen spanjaard (lezen), ernest marx (kijken, luisteren).

Behind the eyes, 6 afleveringen op Netflix.

47

e
Word
H lp!
Dat ze vaak geen
namen kon oplepelen,
maakte haar niet
ongerust. Maar toen ze
steeds vaker dagelijkse
dingen vergat, sloeg de
paniek toe. Was ze aan
het dementeren?
Journalist Bianca
Bartels (52) vertelt
over haar groeiende
vergeetachtigheid en
haar onderzoek in het
Alzheimercentrum.
Tekst: Bianca Bartels.
Illustratie: Kristel Steenbergen.

Na een wandeling met vriendinnen zou ik aan
één van hen een boektitel doorgeven. Maar
aan wie ook alweer? Tot drie keer toe app ik
de verkeerde vriendin: zij weten alle drie van
niks. Pas bij de vierde is het raak, maar ik heb
dus geen idee waarom zij dit boek wilde lezen.
Waarover hebben we gesproken? Ik schrik,
want het is de zoveelste keer dat mijn geheugen hapert. Mijn kinderen zuchten als ik –
alwéér - niet weet wie thuis eet, ik
vergeet waar mijn auto staat geparkeerd en
wat ik gisteren heb gedaan. De geheugengaten vallen steeds vaker. Op de radio vertelt
een schrijfster over een boek dat ik heb
gelezen, maar er rinkelt geen enkele bel als ik
haar verhaal hoor. Waar is al die informatie
gebleven? Alsof mijn schedel een hol vat is,
een zwart gat waarin alles oplost. Als mijn ex
verwijst naar een afspraak over de kinderen
en ik me het hele telefoongesprek niet meer
herinner, sla ik vanbinnen groot alarm.
Ik weet het zeker, ik word dement.
Ik ben me nu continu bewust van mijn
vergeetachtigheid en ontdek steeds meer
missers. Ik bén niet alleen vergeetachtig, ik
wórd mijn vergeetachtigheid. Ik voel me oud.
Ik heb ook al een leesbril en mijn oren worden
wat slechter. Daardoor lijkt het alsof ik lang- ▶

48

23 | 21

GEZONDHEID

ik dement?

23 | 21

49

Het valt
wel mee
Wie zelf met geheugenklachten bij het
Alzheimercentrum
komt, is doorgaans
niet dement. Demente
mensen worden door
mensen uit hun
omgeving gebracht.
Dementiepatiënten
denken zelf juist meestal dat het wel meevalt.

zaam verdwijn: straks word ik blind en
doof, en als mijn hoofd dan óók helemaal leeg raakt en ik alleen nog maar
kan voelen, zal ik zachtjes oplossen in
het niets. Alsof ik word uitgegumd,
weggevaagd uit het leven. Even denk ik
dat ik me daar wellicht vredig in kan
schikken, maar dan spreek ik mezelf
streng toe: ben ik gek geworden? Ik ben
52, heb drie opgroeiende kinderen en
een vrolijk en intens leven. Niks geen
uitvegen! Ik probeer mijn klachten te
bagatelliseren. Wordt niet iedereen
vergeetachtig op den duur?
En misschien is het de overgang?

Lijstje

Omdat ik weet dat het niet goed is om
te focussen op wat níét goed gaat, leg
ik een lijstje aan van wat ik nog wél
onthoud. Dat wordt een kort lijstje.
Naast: ‘Soms weet ik iets nog wel’ staat
er alleen: ‘Ik ben geen spullen kwijt’.
Maar dat komt vooral doordat ik altijd
alles op vaste plekken leg. Ik ben een
geordend mens, dus ik hoef nooit te
onthouden waar ik mijn spullen heb
gelaten. Ik doe ook een online geheugentest. De uitslag is niet alarmerend,

Ik moet stapels
formulieren invullen.
Over familieziektes, maar ook
of ik nog bridge(!) of vis(!) en of ik
mijn tanden nog heb
50

23 | 21

maar mijn geheugen is wel minder goed
dan gemiddeld. De site van AlzheimerNederland schrijft dat ik me niet meteen
te veel zorgen moet maken, dat ik moet
bijhouden in welke situaties ik geheugenproblemen heb, en dat ik de test over
drie maanden moet herhalen. Is mijn
score dan veel hoger, of maak ik me
zorgen, dan kan ik langs de huisarts
gaan. Ik weet dat vergeetachtigheid
ook kan komen doordat je te veel aan je
hoofd hebt. Toen ik ooit overspannen
was, kon ik ook niets onthouden. Maar
nu ben ik relaxed en ik hoef niet zoals
toen nachten door te werken, dus dat
kan het niet zijn. Ondertussen groeit het
lijstje met dingen die ik níét onthoud
en ik merk dat ik me bij het schrijven
moeilijker kan focussen. Daarom ga ik
naar de huisarts. Als er echt iets fout
zit in mijn brein wil ik dat zo snel
mogelijk weten.
De huisarts luistert goed en ze verwijst
me naar het ziekenhuis voor een geheugenscreening. Het idee dat ernaar wordt
gekeken, stelt me voorlopig gerust.
De wachtlijst is twee maanden, maar als
ik vooraf de informatie ontvang, schrik
ik me rot. Ik dacht dat het om wat eenvoudige tests zou gaan, maar ik word
een hele dag verwacht in het Alzheimercentrum. Naast tests met een neuropsycholoog en een neuroloog worden
een EEG en een MRI afgenomen, bloed
geprikt, ‘vitale functies’ getest en via
een ruggenprik vocht afgetapt omdat de
eiwitten daarin verraden of je alzheimer
hebt of krijgt. Een ruggenprik? Ik krijg
de kriebels. Ik moet ook stapels vragenformulieren invullen. Niet alleen over
familieziektes, maar ook of ik nog
bridge (!) of vis (!) bijvoorbeeld, of ik
mijn tanden nog heb en me zelfstandig
kan aankleden. Ik bel de huisarts: dit is
toch niet voor mij? En hoeveel gemeenschapsgeld kost dit wel niet? Ze stelt me
gerust: zo veel heb ik de gemeenschap
nog niet gekost. Bovendien: mijn klachten waren voor het Alzheimercentrum

Als je focust op wat je níét weet,
krijg je een zichzelf versterkend effect,
en zie je vooral wat je niet hebt onthouden
de aanleiding om me hiervoor uit te
nodigen. Ik moet het dus gewoon doen,
zegt ze, ik maakte me immers zorgen.

Wel jong…
Op de Alzheimerpoli zijn we met drie
vrouwelijke patiënten. De anderen,
zestigers, hebben hun zus en man mee.
Ik wilde het mijn kinderen niet aandoen
om mee te komen en met mijn moeder
van 79 was ik bang dat mensen zouden
denken dat ik haar begeleider was.
Ik ben al snel aan de beurt voor de eerste
afspraak. Bij de neuropsycholoog lukt
het onthouden van woorden vrij goed
doordat ik ze probeer te visualiseren.
Cijferreeksen herhalen doe ik, merk ik,
op klankherhaling, maar dan val ik door
de mand als ik ze achterstevoren moet
herhalen: vijf cijfers lukt me niet eens.
Een ingewikkelde lijnentekening natekenen gaat prima, maar als ik dat na een
halfuur uit mijn hoofd moet herhalen,
lukt me dat maar deels. Ben ik nu gezakt?
Tussen de onderzoeken door spreekt
een goedbedoelende gastvrouw – type
opdringerige vrijwilligster – me aan.
Of ik patiënt of begeleider ben.
“Patiënt.”
“Goh, dan ben je ook nog jong!”
En bedankt. Wrijf het er nog maar even
in. Ja, ik ben jong en het is al stom en
griezelig genoeg dat ik hier moet zijn.
“Zit het in de familie?” vervolgt ze.
“Nee.”
“Misschien heb je een kleine attack
gehad.” Gaat zij nu op de stoel van een
arts zitten? Houd je mond troela, denk ik
en vlucht naar de wc.

De ruggenprik valt enorm mee en na de
andere tests spreek ik een vriendelijke
jonge neuroloog die mijn klachten
serieus neemt. Ik voel me gehoord.
Heel anders dan bij de neuroloog die het
eindgesprek houdt. Ze kijkt me minachtend aan: “Dus u had wat kleine geheugenprobleempjes?” om vervolgens te
vragen of ik het dan normaal zou vinden
om wél na een gesprek te weten wat ik
heb gezegd. Zij weet dat ook nooit
precies. Ik voel me bijna schuldig, maar
gelukkig herinner ik me de steun van
mijn huisarts.

Leeftijdsconform
Terwijl ik die week op de uitslag wacht,
vraagt mijn schoonzusje of ik wel
genoeg slaap, want slaaptekort is slecht
voor je geheugen. Ik wuif het weg:
sinds ik mijn stressbaan jaren geleden
opzegde, zit dat wel goed. Maar als ik
het check, ontdek ik dat ik toch meestal
maar zes, zeven uur slaap. En soms
korter. Een punt van aandacht.
In de loop van die week druppelen al

wat uitslagen binnen in mijn online
ziekenhuisdossier. Naast goede bloedwaarden zie ik bij de MRI-uitslag staan:
‘leeftijdsconform brein’. Het lucht me
enorm op. Is er echt niks aan de hand?
Ik krijg weer wat vertrouwen en ontdek
dat ik daarna ineens ook wat beter kan
onthouden. Ik weet in één keer waar
mijn auto staat.
Mijn zoon gaat mee naar de uitslag,
want twee onthouden bij zo’n gesprek
meer dan één. Professor Scheltens zelf,
de directeur van het Alzheimercentrum, ontvangt me en hij stelt me
meteen gerust: alles is uitstekend.
Geheugentest, bloedwaarden, hersenvocht, EEG, allemaal goed of normaal,
bij het uitgebreide neuropsychologische
onderzoek scoorde ik gemiddeld tot
zeer hoog (allemaal naar rato van leeftijd en opleiding) en de MRI is helemaal
schoon. Hij kan er niet over uit hoe
‘fraai’ mijn hersens eruitzien. “Echt
supermooi hoor, dat zie je niet zo vaak.
Een brein om trots op te zijn. Op deze ▶

Veel aan je hoofd
30% van de mensen die in het Alzheimercentrum (UMC Amsterdam) worden onderzocht, krijgen als uitslag: niets aan de hand.
Bij hen gaan de geheugenproblemen om andere dingen, zoals
hoe (druk) ze in het leven staan, hoeveel ze aan hun hoofd hebben,
hoe goed ze slapen en of ze zich zorgen maken. Met hun geheugen zelf is niets aan de hand.

23 | 21

51

Test

Dementie is meer dan
alleen vergeetachtigheid.
Toch raken veel mensen
gealarmeerd als hun
geheugen slechter wordt.
Wil je weten hoe het staat
het met je geheugen?
Doe een geheugentest op
alzheimer-nederland.nl/
geheugentest

uitslag kunt u wel vijf jaar teren.”
Ik ben heel blij, maar ook verward.
“Maar dat achteruit nazeggen van vijf
cijfers dan?” vraag ik. Hij stelt me
gerust: als je dat met vijf cijfers kunt, zit
je boven de norm. Misschien heb ik de
lat voor mezelf iets te hoog gelegd? Het
is een karaktertrek die ik wel herken.
Boven de vijftig moet je nu eenmaal
meer je best doen om dingen te onthouden dan als je veertig bent, vertelt hij.
Hoe ouder we worden, hoe langer het
duurt om informatie in ons geheugen te
stoppen of eruit te halen. De capaciteit,
de opslagruimte van onze ‘computer’,
blijft hetzelfde, hij wordt alleen wat
trager. Maak je je druk, heb je zorgen,
stress of ben je bang, dan hindert dat je
geheugen, terwijl dat geheugen het
‘sec’ uitstekend doet. Het is dus belang
rijk om goed te kijken naar wat je

allemaal aan je hoofd hebt. Bovendien:
als je focust op wat je níét weet, krijg je
een zichzelf versterkend effect, dan zie
je vooral wat je niet hebt onthouden.
Ik moet hem beloven dat ik, zodra ik
de deur uitga, stop om met mijn
geheugen bezig te zijn. Dat zal me
enorm helpen. Ik beloof het. Dat mijn
geheugen het na de eerste uitslagen al
beter deed, is het bewijs dat dat zo
werkt. Ik denk dat mijn hoofd zo vol
zat met doemdenken, dat er amper
andere informatie bij paste. Afvoeren
dus die ballast!

Vol hoofd

In de weken na de uitslag wordt mijn
geheugen steeds beter. Dat geeft me zó
veel vertrouwen, dat de spiraal omhoog
blijft gaan. Ik realiseer me dat mijn
geheugen met de jaren meer last heeft
van drukte in mijn hoofd. Ik probeer
daarom minder te multitasken en meer
pauzes te nemen. Ik zorg ook vaker dat
ik genoeg slaap en ik merk dat dat helpt.
Een simpele remedie. Natuurlijk vergeet
ik heus nog geregeld iets, maar ik schrik
er niet meer van. En om te voorkomen
dat belangrijke dingen misgaan, houd
ik gewoon nóg iets meer lijstjes en
schema’s bij. Waarom zou ik het mezelf
onnodig moeilijk maken? Boven de
vijftig is dit heel normaal. Ik ga vol
vertrouwen de toekomst tegemoet. ■

Boven de vijftig moet je nu
eenmaal meer je best doen
om dingen te onthouden
dan als je veertig bent
52

23 | 21

Veelvoor­
komende
symptomen
van
dementie of
alzheimer:
• vergeetachtigheid;
• problemen met dagelijkse handelingen;
• vergissingen met tijd
en plaats, bijvoorbeeld
gaan dwalen;
• taalproblemen, zoals
moeilijker een gesprek
volgen of niet meer op
namen of woorden
komen;
• kwijtraken van spullen,
bijvoorbeeld door het op
vreemde plekken leggen;
• slecht beoordelingsvermogen en daarvoor
bijvoorbeeld te veel
boodschappen doen;
• terugtrekken uit sociale
activiteiten;
• veranderingen in gedrag
en karakter;
• een gevoel van onrust en
(hierdoor) slaapproblemen;
• problemen met zien en
bijvoorbeeld afstanden
inschatten.
Bron: alzheimer-nederland.nl

Lifestyle
GROEN

ONDER
REDACTIE
VAN ANITA
VLAAR

1
3

2

tekst: kristel engelen. fotografie: rob van der vet. styling: marlies does (loungeset).

Já, ze kunnen
naar buiten
NA IJSHEILIGEN IS DE KANS OP
NACHTVORST GEWEKEN EN
KUNNEN JONGE ZAAILINGEN,
EENJARIGE ZOMERBLOEIERS EN
EXOTISCHE PLANTEN DAG EN
NACHT BUITEN VERTOEVEN.
DE IETWAT OUDERWETSE NAAM
VERWIJST NAAR EEN GROEP
HEILIGEN WAARVAN DE GEDACHTENIS WORDT GEVIERD TUSSEN
11 EN 15 MEI. MISSCHIEN WEINIG
RELEVANT, MAAR 16 MEI IS WEL
EEN DATUM OM TE ONTHOUDEN.
DE BLOEMETJES KUNNEN DAN DUS
WEER NAAR BUITEN.

Loungen anno 2021
Herinner je je het tuinmeubilair van vijftien jaar geleden nog? Van glanzend plastic blauw en glanzend plastic groen. Deze loungeset is gemaakt
van duurzaam acaciahout met een teak uitstraling en met goedgevulde
kussens in hip blauwgrijs. Wat een verademing.

2
3

4-zits loungeset Elin € 1.299 (intratuin.nl).

Eenvoud siert
Je mooiste planten staan nóg mooier in deze handgemaakte bloempot.
Bloomingville-pot, Ø 13 cm, € 28 (nordicnest.nl).

En straks oogsten
Met dit alles-in-eensysteem speciaal voor eetbare klimmers kweek je
overal courgettes, druiven en kapucijners groot.
Elho Green Basics Veggie Wall, 80 cm, € 60 (fonq.nl).

23 | 21

53

Zo
woon
ik

Ga er maar aan
staan: 4.300
vierkante meter
vette Maasklei
ontginnen. Toch
liet Leny Eltink
zich niet kisten.
Samen met haar
man Harrie
creëerde zij de
tuin van haar
dromen: een
cottage garden
vol pasteltinten.
Productie en tekst: Monique
van der Pauw. Tekstbewerking:
Roos Stalpers en Fee van ’t Veen.
Fotografie: Ton Bouwer.

Cottage garden in Beers

hier vol molshopen…
1

54

23 | 21

GROEN

Wie Leny (69) and Harrie Eltink (70), samen hebben ze twee kinderen
en vier kleinkinderen Wat Een gerenoveerde boerderij uit 1680
met een cottage garden van 4.300 m2 Waar In het Brabantse dorp
Beers Tuinsmaak “Oranjegeel, warm paarsrood en zongebleekt rood
zorgen voor pit tussen de pastellen.” Bijzonder “De treurwilg was het
eerste wat we in de tuin zetten. De boom markeert een geliefde plek.”

Een groen baken

In 1974 kochten Leny en Harrie een
boerderijtje in het Brabantse Beers.
Het zeventiende-eeuwse pandje
was in slechte staat en hetzelfde
gold voor het omringende stuk
grond. “Een verwaarloosd weiland
boordevol molshopen,” lacht Leny.
“De enige beplanting was een
treurwilg vlak bij de oude waterput.” Die boom sneuvelde jaren
geleden tijdens een storm, de
treurwilg die het duo in 1975 zelf
plantte, prijkt daarentegen nog
altijd op het strak gemaaide gazon.
“Die treurwilg was het eerste wat
we in de tuin zetten en markeert
een geliefde plek. Toen de kinderen
klein waren, speelden ze er graag
in het gras terwijl Harry en ik een
kop thee dronken in de schaduw
van het bladerdek. Het is zo’n
schilderachtige, decoratieve boom.
Hij hoort hier echt, als baken bij
onze boerderij.”

Kastanjes en uiltjes

2
3
1 Grassen, rozen en
vijftig tinten roze en
blauw in de bloemenborder aan de
achterzijde van de
oude, gerenoveerde
boerderij.
2 Roos ‘Eden’ en Clematis ‘Etoile Violette’.
3 Lavendel in potten
op tafel.
4 Leny en Harrie met
een welkome gast op
het erf: de hond van
een vriend.

Vanzelfsprekend bleef de beplanting niet bij die ene treurwilg.
“Met een bevriende tuinliefhebber
zijn we ideeën gaan uitwisselen.
Een belangrijk uitgangspunt was
dat het groen moest passen bij de
aard van onze woning, een oude
boerderij.” Het verklaart de komst
van twee walnootbomen. “Vroeger
werden takken van de walnoot in
de keuken gelegd omdat de geur

4
23 | 21

55

1 Vingerhoedskruid.
2 Een fijne lunchstek:
achter de schuur in
de boomgaard.
3 Een kleine, blauw
geschilderde schuur.
4 Een zitje in de schaduw
van de majestueuze
treurwilg.

1

2

3
56

23 | 21

vliegen op afstand hield.” Een
wilde kastanje heeft tegenwoordig
ook een belangrijke functie.
“Er hangen uilenkasten in die in de
gaten worden gehouden door een
regionale uilenvereniging. Het is
elk jaar genieten als je de babyuiltjes hoort.” Maar niet elke boom
die Leny en Harrie op hun erf
welkom heetten was een succes.
“De kersenboom die we plantten,
moest al snel weg. De spreeuwen
die erop afkwamen, snoepten niet
alleen van de kersen, maar ook van
de strootjes van ons rieten dak…”

Pastel met pit

Het rustgevende groen van bomen
en hagen vormt een contrast met
Leny’s lievelingsplek in de tuin: de
kleurrijke bloemenborder naast het
huis. Leny houdt van bloemen.
“Als kind kwam ik al thuis met
veldbloemen die ik plukte in de
berm. Zaadjes strooien was dan ook
zo’n beetje het eerste wat ik deed
toen we hier kwamen wonen.
Ik wilde zo graag bloemen hebben.
Om te plukken én om naar te
kijken.” De huidige border is voortgekomen uit die eerste zaai-actie.
“Mettertijd heb ik ontdekt welke
bloemen ik mooi vind, welke
kleuren en in welke combinatie.
Ik heb veel geëxperimenteerd,
bijvoorbeeld met knalrood.
Maar dat sloeg nergens op. Veel te
fel!” Wat niet betekent dat Leny
bang is voor accentkleuren.
“Oranjegeel, warm paarsrood en

‘Zaadjes strooien was
zo’n beetje het eerste wat ik
deed toen we hier kwamen
wonen. Ik wilde zo graag
bloemen hebben’

4
23 | 21

57

‘Ik heb veel geëxperimenteerd,
bijvoorbeeld met knalrood. Maar
dat sloeg nergens op. Veel te fel!’

1
58

23 | 21

zongebleekt rood kunnen wel.
Die kleuren zorgen voor pit tussen
de pastellen; anders wordt de
combinatie van roomwit, oudroze,
bleekblauw en lila te zoet.”

Zaadjes en vaste
gasten

De hoofdmoot van Leny’s cottageborder bestaat uit vaste planten
zoals rozen, Campanula, Nepeta,
Artemisia en pluimhortensia’s,
nonchalant gemixt met een slinger
van paarse salie. In de lente steken
er ook kleine hyacintjes de kop op
en strooit Leny zaadjes van de
korenbloem en andere eenjarige
bloeiers tussen de vaste gasten.
“Ik verstop ook potten met Lupine
en Delphinium tussen de planten.
Die slaan namelijk niet aan in de
Brabantse kleigrond, maar doen
het prima in een pot. Zo kan ik er
toch van genieten.”

2
3

Vakkenvullers

“In mijn enthousiasme legden we
uiteindelijk drie bloemenborders
aan. Te veel van het goede, want we
werden een slaaf van onze tuin.”
Naast te veel werk, was er ook
sprake van visuele overdaad.
“Al die bloemen en kleuren het
zorgde voor onrust.” Twee borders
werden daarom opgeheven en
de border vlak bij het huis werd
vervangen door vierkante vakken
gemaakt met groenblijvende hulst,
Ilex. De vakken werden opgevuld
met Hosta, citroentijm, witte

1 De luiken en deuren
van de boerderij zijn
geschilderd in de
kleur van verbleekte
lavendel.
2 Leny plukt rozemarijn.
3 Decoratie in de bomen.
4 Leilindes naast de
vakken gevuld met
onder andere Hosta,
Nepeta en citroentijm.

‘Na jaren van ploeteren,
ontginnen en
experimenteren, kan ik
nu gewoon tuinieren.
Het voelt als spelen’

4
23 | 21

59

‘In de boomgaard mag ik
graag een beetje wegdromen.
Gewoon genieten van de
libellen, vlinders en bijtjes’
rozen, de wuivende aren van
Nepeta ‘Six Hills Giant’, een
kattenkruid, en de kleine, fijne
bloempjes van zeekool. “Om het
geheel meer body te geven, hebben
we er vier leilindes naast geplant.
Die horen echt thuis op de boerderij
en werden vroeger gebruikt als
zonnewering voor de gevel.
Er is nu rust in de tuin, waardoor
ik kan ontspannen. Na jaren van
ploeteren, ontginnen en experi
menteren, kan ik nu gewoon
tuinieren. Het voelt als spelen.”

1
2
1 Tegen de blauw
geschilderde schuur
bloeit klimroos
‘Rambling Rector’.
2 Leny onder de
rozenboog.
3 Ook de oude Franse
tuinstoelen zijn bleekblauw geschilderd.

3
60

23 | 21

Domweg gelukkig in
eigen tuin

Van alle seizoenen is de zomer
favoriet. “Alles bloeit, groeit en
geurt heerlijk. In mijn ochtendjas
slenter ik ’s ochtends vroeg door
de tuin. Ik verwijder onkruid uit
het kruidentuintje, inspecteer de
vijgenboom, pluk wat rozen en
wandel via de treurwilg richting
de boomgaard vol appel , peren
en pruimenbomen jaarlijks goed
voor liters sap en potten jam.”
De boomgaard heeft een bijzonder
plekje in Leny’s hart; de as van haar
oudste zus werd er uitgestrooid.
“Mijn zusje was net als ik gek
op bloemen en tuinieren. In de
boomgaard mag ik met een kop
koffie graag een beetje wegdromen.
Gewoon op het bankje onder
de bomen zitten en genieten van
de libellen, vlinders en bijtjes.
En gelukkig zijn.”

d
s
f
geschiedenis

Waar de een op jonge leeftijd al de perfecte match vindt, wordt de
ander steeds weer teleurgesteld in de liefde. Drie vrouwen kijken terug
en vertellen wat ze hebben geleerd van hun relaties.
Tekst: Mirjam Rosema-Verhulst.

62

23 | 21

RELATIES

Joke van der Gulik (73)

J

Relatie-cv

oke

AANTAL PARTNERS: 7
AANTAL SERIEUZE PARTNERS: 4
HUWELIJK(EN): 2; 18 JAAR MET HENK EN 7
JAAR MET MARTIN, TOT HIJ OVERLEED AAN
DARMKANKER
SCHEIDING(EN): 1
KINDEREN: 2 DOCHTERS EN 1 ZOON
EERSTE LIEFDE: BEN, EEN JONGEN UIT
HET DORP
VADER VAN DE KINDEREN: HENK
HUIDIGE LIEFDE: NA WEDUWE TE ZIJN
GEWORDEN EEN LATRELATIE MET H.
SAMEN SINDS: 2018
COMPETENTIES: RESPECT, ELKAAR DE
RUIMTE GEVEN EN BEGRIP HEBBEN

“‘Bent u Sonja Barend?’ vroeg een man
vanuit zijn auto bij de bloemenstal.
‘Nee? Mooie lach heeft u, hoor!’
Zo ontmoette ik H. in 2015. We
raakten aan de praat, maar verloren
elkaar ook weer uit het oog. In 2018
kwamen we elkaar weer tegen en
vanaf toen zijn we gaan appen en
bellen. Het klikte zó goed, dat we
inmiddels een latrelatie hebben. Hij
is echt een enorme aanvulling op mijn
leven, helemáál in coronatijd. H. is nog wel
getrouwd, zijn vrouw verblijft in een verzorgings­
huis. Dat hij ‘ook nog van een ander is’ vond ik in het begin lastig,
maar elkaar de ruimte geven is ook liefde. Wij zien elkaar nu twee
keer in de week en voor mij is dat perfect. Mijn eigen woning
past me als een jas en ik spreek veel af met vriendinnen. Ik ben
helemaal gelukkig met hoe het nu is.
In 2014 overleed mijn tweede man, Martin, aan kanker. Daar ben
ik heel verdrietig over geweest. Ik dacht altijd dat wij samen oud
zouden worden. Maar nu wil ik die vastigheid van het huwelijk
niet meer, alleen wonen vind ik heerlijk. Ik zal mezelf niet snel
meer wegcijferen voor een ander, ik zie nu dat ik dat in m’n eerste

‘Inmiddels ben ik op
een leeftijd waarop ik goed
weet wat ik wil én niet wil’
huwelijk deed. Henk was mijn grote liefde en de vader van mijn
kinderen, maar zijn carrière als arts ging voor alles. Dat werd
zichtbaar toen ons eerste kind werd geboren. We woonden op dat
moment in Afrika, waar we beiden in de ziekenzorg werkten. Ik
heb vaak het gevoel gehad dat ik er alleen voor stond. We kregen
nog een tweeling en verhuisden terug naar Nederland. Ik durfde
nog altijd niet voor mezelf op te komen. Na negentien jaar
huwelijk besloot hij verder te gaan met iemand anders. Dat
heeft heel veel pijn gedaan. Ik heb daarna nog heel lang het idee
gehad dat ik niet goed genoeg was. In therapie heb ik mijn sterke
kant leren kennen; ik rooide het maar mooi in m’n eentje met
drie pubers. En inmiddels ben ik op een leeftijd dat ik heel goed
weet wat ik wel (liefde en vrijheid) én niet wil (samenwonen).
Ik doe geen concessies meer, maar ben ondertussen wel oprecht
van H. gaan houden.” ▶

23 | 21

63

Jacqueline Schouten (56)

J

Relatie-cv

acqueline

AANTAL PARTNERS: 1, AL BIJNA 40 JAAR
AANTAL SERIEUZE PARTNERS: 1
HUWELIJK(EN): GEEN
SCHEIDING(EN): GEEN
KINDEREN: 1 ZOON, 1 DOCHTER
EERSTE LIEFDE: CEES
VADER VAN DE KINDEREN: CEES
VERLIEFD SINDS: 1982
COMPETENTIES: ELKAAR DE RUIMTE GEVEN,
VOOR ELKAAR ZORGEN EN INTERESSE IN
ELKAAR TONEN

“Als meisje van zeventien bracht ik de
biertjes rond in de voetbalkantine. Cees
was twintig en een van de voetbal
jongens. We spraken elkaar weleens,
maar ik zag hem pas echt staan toen
we met z’n allen gingen surfen en hij
daar zingend rondliep in z’n zwem
broek, helemaal in z’n element. Toen
dacht ik: wow! Dat bleek wederzijds.
Het was niet meteen superserieus, ik
heb destijds ook nog weleens met een
ander gezoend. ‘Cees had eerder verkering
met mij dan ik met hem,’ grappen we altijd.
We gingen veel uit, ook beiden in andere kroegen,
maar zochten elkaar steevast aan het eind van de avond weer op.
Vanaf m’n twintigste was het echt serieus, op m’n zesentwintig
ste kochten we samen een huis en daar wonen we nog steeds. We
houden het al veertig jaar samen uit omdat we gewoon gek zijn
op elkaar en in verbinding blijven. We geven de ander de ruimte,
maar houden elkaar wel in de gaten. ‘Gaat het wel goed met je nu
je alleen maar thuis kunt werken?’ vragen we dan bijvoorbeeld.
We weten er op de juiste momenten voor de ander te zijn. Toen
Cees een burn out had, deed ik een stapje extra, en toen mijn
moeder overleed, deed hij dat. En wandelen en verre fietstochten
maken, lekker koken en eten verbindt ons. Niet alles hoeft altijd
samen, maar als we merken dat we helemaal door ons werk en
sociale leven worden opgeslokt, zijn we ons daar ook bewust van.

‘Niet alles hoeft altijd
samen, als je elkaar maar
weer terugvindt’
‘Ho, stop!’ zeggen we dan. ‘We moeten ook weer even samen uit
eten of naar de film.’
En weet je; het hoeft ook niet altijd leuk te zijn, als je elkaar maar
weer terugvindt. We proberen elkaar aan te vullen in plaats van af
te vallen. Ik weet bijvoorbeeld van mezelf dat ik veel emotioneler
reageer dan de rationele Cees. Ik heb de neiging om het onnodig
ingewikkeld voor mezelf te maken en wil dan eigenlijk dat de
ander een beslissing voor me neemt, maar Cees laat mij dan zelf
de keuze. Je hoort weleens dat mensen binnen een lange relatie
verliefd worden op een ander, maar dat heb ik nooit gehad. Ik ben
gewoon nog steeds heel happy in onze relatie. Laatst wandelden
we samen een stuk van het Pieterpad, en als ik ’m dan zo zie
lopen, helemaal in z’n element, dan ben ik weer verliefd.”

64

23 | 21

Esther Beljaars (54)

ARTNERS: NIET GETELD
AANTAL SERIEUZE PARTNERS: 3
HUWELIJK(EN): 1; NA VIJF JAAR SAMEN
EEN KLEIN JAAR GETROUWD GEWEEST
MET MARCEL
SCHEIDING(EN): 1
KINDEREN: 3 DOCHTERS
EERSTE LIEFDE: RICK, ONTMOET OP
SKIVAKANTIE EN VANAF HAAR 16DE
7 JAAR SAMEN GEWEEST
VADERS VAN DE KINDEREN: MARCEL
VAN DE OUDSTE DOCHTER EN HANS
VAN DE JONGSTE TWEE
HUIDIGE LIEFDE: GEEN
COMPETENTIES: ELKAAR VRIJLATEN

‘Op mijn 46ste ging ik
op Tinder, er ging een
wereld voor me open’
jaar op zolder. Maar ik wilde koste wat kost de relatie laten slagen.
Toch deed ik daar achteraf gezien te weinig voor. Ik ging het
gesprek niet eens meer aan, was me vooral aan het ergeren en
stond totaal niet meer voor hem open. Hij heeft uiteindelijk de
stekker uit de relatie getrokken. De koek was op.
Rond m’n 46ste ging ik voor het eerst op Tinder. Er ging een
wereld voor me open. Ik heb zo’n dertig verschillende dates
gehad. Ik vind het hartstikke leuk om met iemand af te spreken
en een hapje te gaan eten. De gesprekken zijn altijd belangstellend
en soms eindigt zo’n date in de slaapkamer, want ik ben niet van
steen. Ik doe – als corona het toelaat – leuke dingen: uit eten gaan,
naar een concert. Ik duik echt niet met iedereen de koffer in, maar
ik heb ook weleens heel bewust afgesproken om alleen seks te
hebben. Het is heel spannend, dat zeker. Met één man spreek ik
wat vaker af en we bellen elkaar als we zin hebben om elkaar te
zien. Hij is getrouwd en heeft een open relatie en belt altijd eerst
zijn vrouw om te melden waar hij is. Grappig, toch? En eerlijk
gezegd vind ik dat ook wel fijn. Geen verplichtingen. Ik heb ook
weleens een potentiële partner ontmoet, maar telkens als het
op ‘die volgende fase’ aankomt – vaak is dat elkaars kinderen
ontmoeten – haak ik toch weer af. Dat voelt veilig. Zo hoeft er
niets te veranderen aan hoe het nu is.” ■

23 | 21

fotografie: privébeeld.

Relatie-c

sther

“Hoe ik er over vijf jaar tegenaan kijk, weet ik niet, maar nu denk
ik: ik wil geen relatie meer. Ik ben op een punt gekomen dat ik
bang ben dat ik terugval in oude patronen en ik ben juist ontzet­
tend blij met hoe het nu gaat. Ik ben single en woon samen met
mijn drie dochters. Sinds Hans – de vader van mijn jongste twee –
en ik op mijn 44ste na veertien jaar uit elkaar gingen, ben ik niet
meer op zoek gegaan naar de perfecte relatie. Bang om mezelf
weer in iemand te verliezen. Ik val op dominante mannen die
kracht uitstralen, sterk en stoer zijn. Maar helaas zijn die mannen
ook altijd heel bepalend. En dat botst, want eigenlijk ben ik dat
zelf ook. Ik wil óók dat alles op mijn manier gaat. Maar hoe vaker
dat botst, hoe meer ik mezelf terugtrek en uiteindelijk dus de
echte, spontane Esther verlies. Aan het eind van onze relatie
leefden Hans en ik compleet langs elkaar heen, ik sliep zelfs al een

65

Puzzel
&
win
MIDWEEK VOOR 4 O.B.V.
LOGIES T.W.V. € 400

biedt
meer!

3x
kans

realisatie: rvg media & impact. prijzen: dormio resort eifeler tor

Geniet van een onbezorgd verblijf in Dormio Resort Eifeler Tor
in het Duitse Nationaal Park Eifel. Word wakker in een luxe
accommodatie en geniet van het uitzicht over rivier de Rur en
het omliggende natuurgebied. Ontdek de wandel- en fietsroutes, neem een duik in de omliggende meren of slenter door
authentieke dorpjes in de omgeving. Het resort zelf beschikt
over een buiten- en binnenzwembad, diverse restaurants en
kinderspeelplaatsen. Meer informatie: dormio.nl/eifeler-tor

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
1

6

8
11

7

10

5

3

11

10

12

2

8

1

3

4

2
5

10

8

9

3

11

5
8
11

3

21
3

8

2

2

13

9

4

12

10

3

3

4

3

19

20
1

2

22
9

2

14

5

7

3

6

7

10

12

7

9

1

8

8

1

8

7
3

5

2

2

4

8

3
12

24
8

9

8

2
9

4

2

3

8

16

17

18

23

5

15

1

7
12

5

3

11

2

11

10

3

9

8

1

6

10

11

12

12

Filippine
1 metaallegering
2 streek
3 kleine reparaties
uitvoeren
4 christelijk feest
5 graafschap in de
middeleeuwen
6 vocht
verwijderen
7 lijn
8 zich voeden
9 steen
10 munt
11 projectiel
12 verkrijgen
13 krijsen
14 afgrond
15 beeldmerk
16 insect
17 knoop in het haar
18 steekorgaan
19 communicatiemiddel
20 blussen
21 damesondergoed
22 grappig
23 vervolgens
24 verzamelboek

Zo vind je de oplossing

Vul de goede antwoorden in. Gelijke
cijfers zijn gelijke letters. Bij juiste invulling lees je in de balk de oplossing.

Oplossing gevonden?

Je kunt de oplossing uiterlijk dinsdag
15 juni 2021 telefonisch doorgeven
via 0909 - 501 01 50 (€ 0,80 p.m.)*.
Prijswinnaars krijgen bericht. De
oplossing van deze puzzel wordt
gepubliceerd in Margriet 26. De
oplossing van prijspuzzel 19 was:
lentekriebels. De winnaars hebben
bericht ontvangen.
*Bellen vanuit het buitenland is helaas
onmogelijk. Kijk voor de overige spelvoorwaarden op dpgmediamagazines.nl/klantenservice.

Het Oranje Fonds bouwt aan een samenleving
waarin mensen er voor elkaar zijn. Zodat iedereen kan meedoen en niemand er alleen voor
staat. Met steun van het Oranje Fonds krijgen
jongeren kansen om zichzelf te ontwikkelen,
eenzame ouderen een maatje, bieden vrijwilligers in het hospice een luisterend oor en brengt
de buurttuin mensen bij elkaar. Vrijwilligers
hebben een onmisbare rol en dat stimuleert
het Fonds met NLdoet, Maatjes Gezocht en
Burendag. Als we er allemaal voor elkaar zijn,
staat niemand er alleen voor. Doe je mee?
Kijk wat je kunt doen voor een ander op
oranjefonds.nl/doe-je-mee

Bel de oplossing door op 0909 - 501 01 50

Puzzel elke week voor mooie prijzen. Geef de oplossing snel en eenvoudig door via de telefoon o.v.v. ‘prijspuzzel 23’.
23 | 21

67

Mijn moeder

& ik

De ouders van
rolstoeltennisster
Esther Vergeer (39)
ontmoetten elkaar aan
een ziekenhuisbed. “Hij
patiënt, zij verpleegkundige. Mijn moeder
grapt graag dat er
bijzonder veel liefde
zat in de spuit die ze in
mijn vaders bil zette.”
Tekst: Nicole Gabriëls. Fotografie: privébeeld.

68

23 | 21

Esther Vergeer

‘In het heetst van
de strijd is mijn
moeder mijn rots in
de branding’
“Mijn moeder, Gezina van den Bosch Vergeer, is geboren
op 18 augustus 1952 in Alphen aan de Rijn. Ze was kind
zeven in een gezin van acht. Het zorgende, eerst voor haar
broertjes en zusjes, later voor anderen, zat er al vroeg in.
Maar dat ze door die zorg ook de liefde zou vinden, had ze
vast niet gedacht. En toch gebeurde het: na haar opleiding
tot verpleegkundige werkte ze in het Hofpoort ziekenhuis
in Woerden toen daar een wel heel leuke patiënt werd
binnengebracht. Het was mijn vader, Ton, die aan zijn neus
zou worden geopereerd. Hij patiënt, zij verpleegkundige,
over wie nou wie versierde daar aan dat ziekenhuisbed
zijn de meningen nog altijd verdeeld. Op verjaardagen
maakt mijn moeder in elk geval graag de grap dat er
bijzonder veel liefde en tederheid zat in de spuit die ze
in mijn vaders bil zette.
In 1978 werd mijn broer Sander geboren, in 1981 volgde ik.
Ik was zes toen ik na een zwemles bewusteloos raakte.
Zonder ook maar enige medische achtergrond kreeg ik een
spoedscan en werd een vocht of bloedophoping in mijn
hersenen geconstateerd. Ik moest meteen worden geope
reerd en bleef zes weken in het ziekenhuis. Daarna mocht
ik, lopend toen nog, naar huis. In de twee jaar daarop kreeg
ik nog twee keer zo’n zelfde bloeding en volgden opnieuw
operaties. Aan die laatste ingreep hield ik een dwarslaesie
over, waardoor ik in een rolstoel terechtkwam. Van die
tijd, ik was nog heel jong, is me vooral bijgebleven hoe
hands on mijn moeder was in die extreem spannende en ▶

1

2
3
4

5

7

6

➊ "2004, Athene. De feestavond na mijn medaille-overwinning." ❷ "Mijn verjaardag, ik werd zes jaar." ❸ "2008, St. Petersburg.
Met mijn ouders op een sportgala." ➍ "1990, ik was hier negen jaar. Een tussenstop tijdens de vakantierit naar Frankrijk.
➎ "2004, Amsterdam. Mijn moeder en ik tijdens de fakkeltocht voor de Spelen." ❻ "Mijn ouders, getrouwd in 1975."
❼ "1980, mijn moeder en mijn broer Sander. Hij werd hier twee jaar."

23 | 21

69

‘Behandelingen, pijnbestrijding.
Mijn moeder zat erbovenop’

1
2

➊ “2010, familieweekend in
Zeeland."
❷ “1998, het begin van mijn
carrière. Voor het eerst de
NEC Masters gewonnen.
Overmand door emoties
toen mijn moeder vertelde
hoe trots ze op mij was."

ESTHER VERGEER IS
VOORMALIG ROLSTOELTENNISSTER. VAN 1999 TOT 2013
STOND ZE BOVENAAN DE ROLSTOELTENNISWERELDRANGLIJST. ZE IS ZEVENVOUDIG
PARALYMPISCH KAMPIOEN. DE
ESTHER VERGEER FOUNDATION GEEFT KINDEREN MET EEN
LICHAMELIJKE BEPERKING DE
KANS ‘GEWOON’ TE SPORTEN.
ZE HEEFT EEN RELATIE MET
MARIJN, MET WIE ZE DOCHTER
JINTE (1) HEEFT.

70

23 | 21

hectische tijd. Haar
vertrouwde gezicht, elke
dag naast mijn ziekenhuis
bed. Hoe ze me waste en
gesprekken voerde met de
artsen. Ze stelde kritische
vragen, beroepsmatig,
natuurlijk, maar ook
omdat er een ongekend
moederlijk verantwoorde
lijkheidsgevoel boven
kwam. Ze deed suggesties
voor behandelingen, voor
pijnbestrijding. Wat er ook
werd beslist, mijn moeder
zat erbovenop.
Natuurlijk schrokken mijn
ouders enorm toen bleek
dat ik niet meer zou
kunnen lopen. Wat ze heel
goed deden, was de nieuwe
situatie zo normaal moge
lijk benaderen. Zodra het
weer kon, keerde ik terug
op mijn oude basisschool.
Op de momenten dat ik
extra hulp nodig had,
kwamen mijn ouders naar
school. Thuis was geen
extra hulp. We hadden
eigenlijk geen idee wat het
inhield, zo’n handicap,
maar we deden het
‘gewoon’. Gingen zoals
gewoonlijk op vakantie
naar een camping. Sliepen
we weer in een tent.
Met een beetje hulp hier en

daar flikten we het. Het typeert mijn ouders en vormde
mij: hun instelling van niet aanstellen, maar oplossingsgericht denken. Er samen wat van maken. Hun advies nam ik
ter harte.
Het sporten was in eerste instantie slechts onderdeel van
mijn revalidatie. Maar ik bleek algauw aanleg te hebben
voor rolstoeltennis en rolstoelbasketbal en in de loop der
jaren zagen mijn ouders hoe ik mijn handicap wist om te
buigen naar een succesvolle sportcarrière. Best opvallend
voor zo’n asportieve familie als de mijne. Zowel mijn
ouders als mijn broer hebben nooit ook maar één sport
beoefend. Ik had ze hard nodig in praktische zin, ze brachten me naar elke training en wedstrijd, en gelukkig kon ik
ze ook laten meegenieten van de leuke randzaken van een
carrière in de topsport. Zo waren er gala’s en mooie reisjes.
Die ene keer naar Monaco, in 2002, waar ik was genomineerd voor de Laureus World Sports Award en ik ook won.
Ik nam ze mee in een wereld van rode lopers, vijfsterrenhotels, champagne nippen naast Catherine Zeta Jones en
Michael Jordan, dure luxe auto’s en jachten. Ik moet er nog
om lachen; ons ongemak op de rode loper, mijn moeder in
chique, lange jurk, voor de paparazzi. ‘Moet ik nou zwaaien of stilstaan, Esther? Hoe hard mag ik lopen?’ Een groter
contrast met het bestaan in Woerden was niet denkbaar.
Door dit interview ga ik nadenken over de zorgkant van
mijn moeder die steeds aan de oppervlakte is. Zoals in
Miami in 2001. Ik was er op een tennistoernooi en brak
mijn heup omdat ik naar viel uit mijn stoel. Toen mijn
moeder dat hoorde, reed ze naar Amsterdam en pakte het
vliegtuig en taxi naar het ziekenhuis in Miami. Nog nooit
maakte ze in haar eentje zo’n grote reis. Ook meer recent,
toen mijn partner Marijn en ik kozen voor het draagmoederschap en we een draagmoeder vonden in Canada. Mijn
moeder begeleidde me tijdens het voorafgaande ivf traject
in Amerika. Toen onze dochter Jinte er was, vertelde ze pas
hoe zwaar ze het had gevonden om machteloos toe te
kijken hoe onze kinderwens jarenlang onzeker bleef door
de zoveelste medische tegenvaller. Ze zag de impact die dat
had op mijn relatie met Marijn door alle stress en onzekerheid. Maar in het heetst van de strijd is mijn moeder mijn
rots in de branding. Nu heeft mijn vader haar zorg nodig.
Door wat we als gezin hebben doorstaan, is onze band heel
hecht en zien we elkaar vaak. En gelukkig zie ik dat mijn
vader naast zijn privéverpleegkundige ook een heel lieve
vrouw heeft die altijd voor iedereen klaarstaat.” ■

Of je nou zwanger probeert te worden of al een
compleet gezin hebt: bij Ouders van Nu vind je betrouwbare
informatie over de zwangerschap, opvoeden en het
ouderschap. Van de beste nachtlampjes tot hulp bij
darmkrampjes. Van de eerste wee tot de eerste schooldag.
Van expert-advies tot tips van andere ouders.
GA NAAR OUDERSVANNU.NL OF DOWNLOAD DE APP

De alpenweiden rondom La Thuile. In de
winter is dit een populair skigebied, in de
zomer kun je er heerlijk wandelen en fietsen
met uitzicht op de besneeuwde bergtoppen.

72

23 | 21

TOERISME

Valle d’Aosta

Omringd door

Grote kans dat je ooit in Valle d’Aosta
bent geweest. Op doorreis naar Toscane,
Umbrië en verder rijd je Italië binnen
via deze fraaie vallei. Blijf er eens wat
langer, want dit onontdekte stukje Italië
is de perfecte plek om op adem te komen.
Tekst: Beanca de Goede. Fotografie: LaPeet.

23 | 21

73

Onmiskenbaar Italiaans,

maar met een vleugje
Franse charme en
Zwitserse degelijkheid

Overal in Aosta kom je overblijfselen tegen uit
het Romeinse rijk; eeuwenoude stadsmuren
en toegangspoorten. Om meer over de geschiedenis te leren ga je naar het Teatro Romano.

74

23 | 21

1

2
3

TIPS

In september en oktober
wordt de oogst binnengehaald en zijn er overal
culinaire feesten.
Valle d’Aosta, de kleinste en de dunst
bevolkte regio van Italië, ligt ingeklemd
tussen Frankrijk en Zwitserland. Het is
er echt Italiaans, maar wel met een
vleugje Franse charme en wat Alpendegelijkheid. Dit onontdekte stukje
Italië is al jaren populair onder skiërs en
bergbeklimmers, maar wordt ook steeds
vaker bezocht door rustzoekers. Het
Aosta-dal is perfect om te onthaasten
en bij te komen. De natuur is er adembenemend, het uitzicht op bergen met
eeuwige sneeuw spectaculair. Overal in
het dal stuit je op overblijfselen uit de
Romeinse tijd en de Alpenkeuken is een
aangename kennismaking met een
totaal andere kant van Italië.
De stad Aosta wordt vaak het ‘Rome van
de Alpen’ genoemd. De hoofdstad van
Valle d’Aosta heeft onder meer een
amfitheater, een triomfboog ter ere van
keizer Augustus en een Romeins Forum.
Daarnaast vind je er middeleeuwse
kloosters en kapelletjes met fresco’s en
een prachtige kathedraal uit de elfde

1. Liefst dertig procent van alle bloemsoorten
in Italië tref je aan in de Valle d’Aosta. 2. Het
gletsjermeer Lago d’Arpy. 3. Winen & dinen
in Aosta, de hoofdstad van Valle d’Aosta.
4. Uitzicht op het middeleeuwse stadje Bard
vanaf Forte di Bard, een indrukwekkend fort
gebouwd op een rots. Het fort is een prachtig
monument, gevuld met (kunst)exposities.

eeuw. Aan het centrale plein van Aosta
bevindt zich het fameuze Caffè Nazionale, een chic koffiehuis uit 1886, dat is
gevestigd op de begane grond van een
palazzo. Ava Gardner en koning Farouk
van Egypte waren hier geregeld te gast,
de eerste stomme films werden er
vertoond en het caffè was een populaire
ontmoetingsplek voor linkse politici.
Voor een kleine provinciestad is Aosta
aangenaam levendig. Aan het eind van
de middag zijn de straten en pleinen

4

De thermen van Pré-SaintDidier dateren uit 1834 en
zijn misschien wel de
mooist gelegen thermen
van Europa. Aan de voet
van de Mont Blanc kun je
heerlijk bubbelen, stomen
en zwemmen, terwijl je je
vergaapt aan het uitzicht.
De perfecte plek voor een
paar dagen onthaasten.
Je kunt de thermen
bezoeken met een dagpas.
Reserveren: qcterme.com

De Skyway Mont
Blanc-kabelbaan in
Courmayeur brengt je in
no time naar het magische
uitkijkpunt op de Mont
Blanc op meer dan
drieduizend meter hoogte.
Info: montebianco.com/it

23 | 21

75

2

3

marmotten. Er lopen prachtige wandelroutes in allerlei gradaties door het park,
die langs beken, watervallen en alpenweiden leiden. Met steeds maar weer dat
spectaculaire uitzicht op de omringende
bergen. Wil je hier op je gemak rondkijken? Boek dan een overnachting in een
eco-lodge, een agriturismo (logeren bij
de boer), een groene bed and breakfast
of een Slow Holiday-hotel.
Kijk voor adressen op ecobnb.com,
slowholiday.it en agriturismo.it

1

De keuken van fonduta en
polenta

4
vol mensen. Er wordt gekletst en
geflaneerd, er worden ijsjes gehaald en
cocktails gedronken en uit de barretjes
klinkt geroezemoes en muziek. Het fijne
aan Aosta is dat het centrum autoluw is.
Alles is te belopen en overal waar je
bent, heb je uitzicht op de imposante
bergen die het stadje omlijsten.
1. Aosta is klein, maar levendig.
Perfect om te winkelen, uit eten te
gaan of een terrasje te pakken.
2. Salade van verschillende soorten tomaten met burrata, in restaurant Sur Plus in Aosta. 3. Edelweiss
zie je niet alleen hoog in de bergen,
maar ook in de bloembakken van
veel houten chalets. 4. Houten
minichalets bij een souvenirwinkel.
5. Vanuit La Thuile kun je een
prachtige dagtocht maken naar
het gletsjermeer Lago d’Arpy.

76

23 | 21

Terug naar de natuur

Met 4.061 meter is de Gran Paradiso de
hoogste berg die in z’n geheel in Italië
ligt. Hij bevindt zich op de grens tussen
Valle d’Aosta en Piëmonte en is de
naamgever van het oudste nationaal
park van Italië: Parco Nazionale Gran
Paradiso. Liefhebbers van bloemen
vallen hier van de ene verbazing in
de andere; je kunt er duizenden
bloemensoorten spotten. Het nationaal
park biedt daarnaast onderdak aan
honderden soorten vlinders, gemzen,
alpensteenbokken, oehoes en alpen

Het Aosta-dal laat een andere kant zien
van de Italiaanse keuken. Hier eet je
stevige bergkost. Kazen om te beginnen,
waaronder de beroemde Fontina die
wordt gebruikt voor de Italiaanse
kaasfondue: fonduta met wijn, room en
een vleugje truffel. Ook typerend voor
deze streek: romige polenta, die wordt
geserveerd met paddenstoelen, langzaam gestoofd vlees of pittige bergkaas.
Proef vooral ook de gerookte hammen
en spek (lardo), salami met alpenkruiden en taarten met noten, kastanjes en
vers fruit. Een van de leukste manieren
om al dat lekkers te ontdekken, is het
volgen van de wijnroute door de Valle
d’Aosta. Aosta heeft de hoogstgelegen
wijngaarden van Europa en via de Route
des Vins kom je langs wijndomeinen,
restaurants en bed and breakfasts
waar alles in het teken staat van lokale
wijnen en streekgerechten.
Info: lovevda.nl/over-valle-d-aosta/
cultuur-en-gastronomie/wijnroute.html

Kijk voor het boeken van een reis op nederlandwereldwijd.nl voor het actuele advies van het ministerie van
Buitenlandse zaken.

5
GOED OM TE WETEN

Maar liefst 30 procent van
alle bloemensoorten in Italië

tref je aan in de Valle d’Aosta

Valle d’Aosta ligt op 1.050
kilometer van Amsterdam,
aan de zuidelijke (zonnige!)
kant van de Alpen, en is
bereikbaar via de Mont
Blanc Tunnel of de Tunnel
du Grand Saint-Bernard.
Vliegen kan op Genève,
Milaan en Turijn. Luchtvaartmaatschappijen zijn
onder andere Easy Jet (van
Schiphol naar Genève of
Milaan Malpensa), Alitalia
(van Schiphol naar Turijn),
KLM (van Schiphol naar
Genève, Milaan Malpensa
en Turijn) en Ryan Air (van
Eindhoven naar Milaan
Bergamo).
Algemene info over de streek:
visitaosta.it en lovevda.nl
23 | 21

77

Marjan
fotografie: marloes bosch. styling: brigitte kramer. visagie: carmen zomers.

“Het zal een keertje niet.” Standaardverzuchting bij de koffiemachine in
de keuken. Dat apparaat heeft namelijk een venster waarin een tekst
verschijnt zodra ik een kop koffie wil hebben. Een behoorlijk dwingende
tekst ook nog. Als ik al denk aan koffie, begint die machine opdrachten voor
me te verzinnen. Die moet ik eerst uitvoeren, voordat hij ook maar een
boon gaat malen. De basistekst is: ‘Leeg twee bakjes’. Dan moet ik de lekbak
legen én het bakje aan de zijkant, waarin de koffie zit die na de filtering
overblijft. Als ik dat te snel doe, vraagt hij: ‘Zijn alle bakjes goed geleegd?’
Hij vertrouwt me niet! En het helpt niks als ik antwoord geef.
Soms houdt hij er halverwege mee op. Dan kijk ik verbaasd in mijn halflege
kopje en lees: ‘Vul het reservoir bij’. Dat is even pielen. Vulbak eraf klikken,
onder de kraan houden, precies onder de juiste hoek terugzetten omdat hij

Als ik al denk
aan koffie, begint
die machine
opdrachten voor
me te verzinnen.
De basistekst
is: ‘Leeg twee
bakjes’

JOURNALISTE
MARJAN VAN DEN
BERG IS GETROUWD
EN HEEFT DRIE
DOCHTERS EN DRIE
KLEINKINDEREN.

anders niet past en snel mijn kopje terugzetten, want zodra alles is gevuld,
loopt hij door.
‘Maak apparaat schoon’ is er ook zo eentje. Die kan ik gelukkig een paar keer
wegklikken, maar soms ben ik toch echt aan de beurt. En dan moet ik erbij
blijven, want tussendoor geeft hij opdrachten als: ‘Leeg de opvangbak’ en
‘Plaats de opvangbak terug’. Hij ziet natuurlijk niet dat die bak er allang
staat, dus ik moet op ‘oké’ klikken. Anders staat hij daar gewoon uren te
wachten tot ik eindelijk klik.
Ik verwacht altijd dat hij op een goede dag zegt: ‘Ga stofzuigen’. Of: ‘Maak
je wc schoon’. En dat hij nog een keer checkt of ik dat werkelijk heb gedaan,
voordat hij me een simpele kop koffie verschaft.
Ik weet precies waarom dat apparaat me zo irriteert. Dat toontje bevalt me
niet. Doe dit, doe dat. Ik houd er niet van. Waarom brengt hij die bood
schap niet wat prettiger? Zo van: ‘Zou je even mijn bakjes willen legen?
Fijn!’ Het is maar een kleine nuance en het doet veel. ‘Oei! Mijn opvangbak
loopt vol! Wil je hem even legen?’ Daar zou ik vrolijk van worden.
Elke keer als ik een latte heb gemaakt, roept hij: ‘Reinig mijn systeem!
Reinig mijn systeem!’ Nou ja, hij roept niet. Hij schrijft. Maar het voelt aan
als dwingend gekrijs. Hij zou ook kunnen zeggen: ‘Als je geen melk in je
zwarte koffie wilt, moet je nu eerst even mijn leiding spoelen!’ Dan zou ik
zeggen: ‘Goh, goed dat je het zegt! Ik gooi hem even onder de hete kraan!”
Dat was dan een prettig begin van de dag.
Er zijn ochtenden dat ik het niet aankan. Dan staar ik naar dat schermpje,
lees zo’n opdracht en zet ik de ketel op. Voor thee. Topketel. Geen tekst.
Alleen een fluitje.

23 | 21

79

Een brok

Het maakte ze toch wel
nieuwsgierig, die social
media. Sinds Laáziza,
Annette en Daniëlle
er serieus tijd en
aandacht aan begonnen
te besteden, zijn ze
niet meer te stoppen.
Tekst: Caroline van Mourik.

80

23 | 21

SOCIAL

‘Ik haal er veel plezier
uit om te inspireren
en word tegelijkertijd
net zo enthousiast van
wat ik bij anderen zie’

Daniëlle
Daniëlle Rustwijk (58) komt
als stewardess op de mooiste
plekken. Vanuit Suriname tot
Parijs, vanuit New York tot
Amsterdam deelt ze dagelijks
haar positieve levensstijl en
haar voorliefde voor mode
op haar Instagram-account.

@lifestyleby_danielle
13.400 volgers
“Drie jaar geleden deed ik een cursus om mijn voormalig
werk als stewardess weer op te pakken en zag jongere
medecursisten druk bezig met hun Instagram-account.
Die manier van verhalen en foto’s delen, leek mij ook wel
wat. Het leek me een geweldige manier om mijn familie en
vrienden, die over de hele wereld verspreid zitten, op de
hoogte te houden van mijn leven. Ik houd van reizen en ben
modeontwerpster. Ik merkte dat de mix die ik daarvan laat
zien, ook anderen aansprak. Mijn volgersaantal groeide snel.
Dat nam helemaal een vlucht toen ik een ‘Reel’, een
dansfilmpje van mezelf, plaatste met daaronder een internationale hit uit de jaren negentig van Montell Jordan, een
Amerikaanse zanger. Hij zag dat en deelde het op zijn eigen
account. Toen ontplofte het en ging ik het professioneler
aanpakken. Ik ben er een paar uur per dag mee bezig. Er gaat
veel tijd zitten; bedenken, posten, een berichtje terug naar
volgers die leuk reageren. Daar kies ik bewust voor, zodat
het contact persoonlijker wordt. Mijn man zucht geregeld
als ik wéér op mijn telefoon zit. Hij heeft gelijk, dus ik neem
ook telefoonpauzes.
Ik haal er veel plezier uit om te inspireren en word
tegelijkertijd net zo enthousiast van wat ik bij anderen
zie. Geregeld organiseer ik ‘live-sessies’ met andere
Instagrammers; een gesprek waarbij onze volgers kunnen
meekijken. Het is ontzettend leuk om verhalen te delen
en elkaar te versterken.
Mijn doel is om te blijven groeien op Instagram. Er zit op
dit moment geen businessmodel achter, maar ik heb een
ondernemershart dus wie weet. Voor nu is het een uit de
hand gelopen, maar ontzettend leuke hobby.” ▶

23 | 21

81

Ook starten op

social media?

Naast het bekende Facebook, Twitter en YouTube is er keuze
genoeg. Welk platform het best bij je past, is aan jou. Kiezen
hoeft niet, je kunt ze allemaal uitproberen. Wat je nodig
hebt is een smartphone. Wil je alleen kijken en reageren,
dan kun je een computer of laptop gebruiken.
Om een account te maken download je eenvoudig de app op
je telefoon en volg je de stappen. Online zijn er veel handleidingen te vinden voor als je wat meer hulp nodig hebt.
Kwestie van even googelen. Probeer het en laat je verrassen.

Annette:

“Laat je inspireren.
Zelf heb ik de eerste tijd
vooral rondgekeken.
Welk platform je ook
kiest, wees jezelf, dan
ben je op je leukst.
Het leuke van social
media is het inkijkje dat
je krijgt in de wereld
van anderen. Juist die
echtheid maakt iemand
interessant om te
volgen. Eén van de
redenen waarom ik zo
open ben over mijn
onvolmaaktheden: er is
altijd wel iemand die
zich herkent.”

Daniëlle:

“Je kunt een post van iemand liken door op
het hartje te klikken, maar nog leuker is het
als je ook een reactie achterlaat op de foto
of het filmpje. Ik doe dit vaak bij accounts
die ik volg. Dat is die interactie en verbinding die social media zo waardevol maken.
Van het vooroordeel dat social media
oppervlakkig en vluchtig is, ervaar ik
dagelijks het tegendeel.”

Instagram
Plaatjes spelen de hoofdrol op deze app.
Je kunt er miljoenen foto’s en video’s bekijken. Het menu is uitgebreid met Instagram
Stories, een foto of video die 24 uur zichtbaar
blijft en met Reels, de Instagram-variant
van TikTok.

TikTok
Hier draait het om filmpjes. Een populair
platform onder jongeren, maar steeds meer
volwassen zijn er te vinden. Muziek en korte
dansjes met elke week wel een andere rage,
maar ook thuisfitness vind je er nu veel.

Clubhouse
De allernieuwste app. Hier draait alles om
live-audio. Meeluisteren of zelf meepraten
in verschillende ‘rooms’. De app werkt op
uitnodigingsbasis door een al geregistreerd
lid. Hij is nu nog slechts beschikbaar voor
iPhone, maar binnenkort ook voor andere
smartphones.
Meer uitleg over de verschillende platforms vind je op sites als
webwijzer.nl

82

23 | 21

Laáziza:

“Laat je volgers zien
wie de mens is achter
de beelden, maak het
persoonlijker. Ik moest
zelf ook eerst over een
bepaalde bescheidenheid heen stappen.
Maar aangemoedigd
door mijn man postte
ik een foto van mezelf
waarbij ik schreef over
wie ik ben en over mijn
drijfveren. Mijn account
ging vanaf dat moment
nog veel meer leven.”

‘De waardevolle
contacten en echte
vriendschappen
die zijn ontstaan
geven me de meeste
voldoening’

Laáziza
Laáziza Ganouter (46) werkt
in de ouderenzorg en zocht
iets voor haarzelf om ernaast
te doen. Midden in de eerste
lockdown ontdekte ze
Instagram. Op haar account
deelt ze haar grote liefde
voor gezond koken, bakken
en bewegen.

@Foodbylaa op Instagram
5.725 volgers
“Op Instagram komt alles waar ik van houd samen; mijn
passie voor gezond koken en sport, maar ook fotografie en
gezelligheid. Tien jaar geleden kreeg ik borstkanker. Na mijn
behandeljaar ben ik heel bewust nóg beter voor mezelf gaan
zorgen. Minder stress, meer doen wat me gelukkig maakt en
gezonder eten. Hardlopen, naar de sportschool en lange
wandelingen maken; er is geen dag dat ik niet intensief
beweeg. Ik begon op mijn foodblog met het delen van de
gerechten die ik maak. Als klein meisje stond ik al in de
keuken om mijn moeder te helpen met brood kneden.
Als dochter van Marokkaanse ouders hoorde dat bij mijn
opvoeding en ik vond het leuk. Nu wil ik mensen kennis
laten maken met de 101 opties die je hebt om gezonder te
eten. Een cake hoeft niet vol roomboter en suiker te zitten.
Ik laat graag zien hoe het net zo lekker, maar gezonder kan.
In een korte tijd ging ik van een paar honderd naar duizenden volgers. Dat aantal is leuk, maar verder onbelangrijk.
Voor mij gaat het om de reacties. Die zijn altijd positief, nare
berichten krijg ik gelukkig nooit. ‘Door jou eet ik veel meer
groentes.’ En laatst schreef iemand: ‘Ik zag dat je 25 kilometer aan het wandelen was. Dat motiveerde me om ook mijn
sportschoenen aan te trekken.’
Nu mijn account groeit, komen er wel steeds meer
leuke dingen op mijn pad; interviews en een grote
chocoladefabrikant vroeg me ambassadeur te worden.
Ik blijf kritisch over waar ik me aan wil verbinden, maar
als het bij me past, doe ik het. Toch geven de waardevolle
contacten en echte vriendschappen die zijn ontstaan me
de meeste voldoening.” ▶

23 | 21

83

‘De filmpjes uit de
klas krijgen de meeste
likes. ‘Zat ik maar
weer in groep 3!’ en
‘Ik ga me omscholen’
krijg ik als reacties’

Annette
Annette Heermans – Peeters
(50) staat al 35 jaar voor de
klas in het basisonderwijs.
Op haar TikTok-account
geeft ze spontane inkijkjes
in de wereld van ‘juf Annette’
en is ze open over haar
onvolmaaktheden.

@nettepiet op TikTok en Instagram
23.000 volgers
“Mijn jongste dochter (19) zei: ‘Mam, volgens mij vind jij
TikTok hartstikke leuk.’ Facebook en Instagram gebruikte
ik al en ik verzorg de social media van onze school. Dat de
wereld van TikTok groter is dan alleen jeugdige dansjes,
zag ik snel. De snelheid en onvoorspelbaarheid van filmpjes
ten opzichte van de foto’s op Instagram maakte me nieuwsgierig. Ik filmde een les, zonder de kinderen te laten zien
natuurlijk, en plaatste die. ‘Moet je kijken, duizend views!’
zei ik ’s avonds vol verbazing tegen mijn dochter.
De volgende ochtend waren dat er tienduizend.
Wat ik op social media deel is echt wie ik ben, zonder filter.
Ik veins of overdrijf niks. Ik ben extravert en benader alles
met humor. Verslavend is het wel. Ik betrap mezelf op
heel wat uren filmen en monteren, al word ik daar steeds
handiger in. Maar ik heb er lol in. Dat is misschien wel de
belangrijkste les die ik op school meegeef: als er geen
plezier is, kom je niet tot leren.
De filmpjes uit de klas krijgen de meeste likes. ‘Zat ik
maar weer in groep 3!’ en ‘Ik ga me omscholen’, krijg ik
als reacties. Een leerkracht in opleiding vertelde dat haar
docent filmpjes van mij had laten zien ter inspiratie. Heel
eervol! Daarnaast ben ik op mijn accounts eerlijk over
minder leuke dingen, zoals mijn bindweefselaandoening
Ehlers Danlos en Alopecia, pleksgewijze kaalheid.
Die openheid vinden mensen vaak knap, maar ik zie dat
anders. We hoeven niet geheimzinnig te doen over de minder leuke dingen die bij ons horen. Dat past bij die echtheid
die ik graag uitdraag, in het echte leven én online.” ■

84

23 | 21

MARGRIET SAMEN MET DE VRIENDENLOTERIJ

‘Dankzij dierondersteunde therapie

kregen wij ons leven terug’

Een dier kan geen therapeut vervangen, maar het kan een
therapie wél goed ondersteunen. Daarover vertelt Jacqueline,
de partner van Aris die PTSS heeft. Therapie met getrainde
honden en paarden bij het Domingo House heeft de twee
geleerd hiermee te leven.

Jacqueline en haar vriend Aris zijn al
ruim twintig jaar samen. Voordat zij
elkaar leerden kennen, werd Aris als
militair uitgezonden naar een oorlogsgebied. De signalen die Aris gaf nachtmerries, spanningen, angsten
– linkte Jacqueline niet direct aan een
oorlogstrauma. “In 2017 ging het mis en
werd Aris gediagnosticeerd met PTSS (posttraumatische stressstoornis, red.). Een jaar
later kwamen we in contact met Hulphond
Nederland. We werden gevraagd om mee te
doen aan een pilot voor de traumabehandeling
van het Domingo House, een nieuw en uniek
centrum voor dierondersteunde therapie.”

VERTROUWEN IN DE TOEKOMST
Bij het Domingo House volgde Aris een traject
van twintig sessies, met inzet van therapiehonden en -paarden. De paarden hebben
Aris laten inzien hoe ver hij van zijn gevoel
verwijderd was en dankzij de honden heeft
hij geleerd grenzen aan te geven. Het therapietraject heeft niet alleen Aris veel gegeven,
maar is ook voor Jacqueline van grote waarde
geweest. Zij kreeg haar Aris in kleine stapjes
terug en durft ook zelf dingen te ondernemen.
“Het therapietraject heeft Aris weer vertrouwen in de toekomst gegeven. De PTSS blijft,
maar wij hebben ons leven terug.”

DIEREN­
LIEFDE
TEGEN
TRAUMA

Bouwen aan het
Domingo House

In elke straat in Nederland
kampen gemiddeld vier
mensen met een ondraaglijk
trauma. VriendenLoterij
Bingo en Hulphond
Nederland laten deze
traumaslachtoffers niet
alleen. Samen ontwikkelen
ze aan het Domingo House:
een veilige plek waar cliënten
door middel van therapie met
getrainde honden en paarden aan hun trauma werken.
Zo krijgen zij niet alleen hun
leven terug, maar ook het
vertrouwen in de toekomst.

Feiten en cijfers

Hulphond Nederland helpt
jaarlijks meer dan 1.000
mensen.
Op dit moment zijn er 102
therapiehonden en
-paarden actief.
Een hulphond wordt
ingezet voor: therapie, ADL
(algemene dagelijkse
levensverrichtingen) of
epilepsie.
Een pup leert in de basisopleiding tot wel 70
vaardigheden.
Een hulp- of therapiehond
gaat als hij 10 jaar is met
pensioen.

VriendenLoterij Bingo & Hulphond Nederland
Samen voor een toekomst zonder trauma
Help ook mee. De SuperBingo loopt vanaf 19 april t/m 28 mei 2021. Ga voor meer informatie naar vriendenloterij.nl.
23 | 21

85

verteld

NOG NOOIT

JESSICA (63)

‘Studie? Hij zat de
hele dag te gamen’
Jessica’s zoon
Robin bleek een
spookstudent; een
jaar lang had
hij de mooiste
verhalen over de
studie waar hij
wel aan was
begonnen, maar
stiekem ook al
heel snel weer
mee was gestopt...

86

23 | 21

“Afgelopen zomer is onze
zoon getrouwd. Ik gloeide
de hele dag van trots. Wat
zag hij er goed uit, in zijn
hemelsblauwe pak. Toen
ik hem zo zag schitteren,
herinnerde ik me weer die
verschrikkelijk periode van
tien jaar geleden. Wat
zaten we er toen doorheen
en wat ben ik blij dat het
toch nog helemaal goed is
gekomen met hem.
Robin was zeventien toen
hij van het vwo af kwam.
Hoewel hij goed kon leren,
was hij ook snel afgeleid
en dromerig. Elk jaar met
kerst had hij er hopeloos
voor gestaan. Dan zat mijn
man hem op z’n nek en

kwam het toch weer goed,
maar wát een stress elke
keer.
Omdat hij nog zo jong was,
was ik er geen voorstander
van dat hij al uit huis zou
gaan. En studeren...?
Ik twijfelde of dat wel iets
voor hem was. Robin zelf
had wel zin in een tussen
jaar, maar mijn man was
daar faliekant tegen. Hij
vond dat Robin de ICT in
moest ‘Dan kan hij lekker
verdienen’ en zocht een
studie voor hem uit op
anderhalf uur reizen bij ons
vandaan. Ik ben ervan
overtuigd dat Robin nooit
ja had gezegd als zijn beste
vriendin niet ook in die
stad was gaan studeren en
een kamer vond in een
studentenhuis waar ook
nog plek was voor Robin.
Ik zag het met dubbele
gevoelens aan. Niet alleen

maakte ik me zorgen,
ik zou mijn enige zoon ook
ontzettend gaan missen.”

Allemaal achten

“Kort na Robins vertrek
ontdekte mijn man een
knobbel in zijn lies. Het
bleek de ziekte van Hodgkin. Gelukkig waren we er
vroeg bij, maar ons leven
stond volledig op z’n kop.
Robin kwam elk weekend
naar huis en was erg
betrokken. De spanningen
die er tijdens zijn middelbareschooltijd waren
geweest tussen hem en
mijn man waren helemaal
verdwenen. Niet in de laatste plaats omdat het heel
goed ging met z’n studie.
Robin had het erg naar zijn
zin. De vakken die hij kreeg
vond hij interessant en hij
had leuke medestudenten.
Hij sprak vaak met hen af
om samen te studeren in de
universiteitsbibliotheek.
‘Je weet het, ik heb toe-

PERSOONLIJK

Gamen

“We hadden de champagne
al in de ijskast liggen om

daar binnenkort mee te
proosten, toen ik de
moeder van Robins beste
vriendin tegenkwam op
de markt. Het leek of ze
schrok. Ik vertelde haar
enthousiast over Robins
studieresultaten. Ze hoorde
me ongemakkelijk aan en
vroeg me of ik tijd had voor
een kop koffie. Toen ik
eenmaal zat, zei ze dat ze
me iets moest vertellen.
Ze verbrak daarmee wel de
belofte aan haar dochter,
maar ze kon haar mond
niet langer houden.
Ze wist dat Robin hele
dagen zat te gamen. Al heel
lang. Zijn studie: daar was
hij al na een paar maanden
mee gestopt. De vakken
hadden hem niet gelegen,
de colleges vond hij saai.
Omdat er toch geen
controle was, was hij ze
gaan overslaan. Waardoor
hij in no time zó achterliep,
dat tentamens maken geen
zin meer had. Dus de hoge
cijfers en zijn naderende
propedeuse... Niets van
waar. Verstijfd hoorde ik
haar aan. Ik twijfelde geen
moment aan haar verhaal.
Ik besefte zelfs dat ik ergens altijd al had geweten
dat er iets niet pluis was.
Ik ben opgestaan en ben
plankgas naar Robin gereden. Hij was stomverbaasd
dat ik opeens voor de deur
stond. Toen ik hem confronteerde met wat ik had
gehoord, deed hij geen

‘Met de studie was
hij al na een paar
maanden gestopt.
De hoge cijfers?
Niets van waar’
poging het te ontkennen.
Hij begon te huilen zoals hij
dat in jaren niet meer had
gedaan. Het speet hem zo,
snikte hij. Maar in alle
hectiek rondom de ziekte
van mijn man had hij geen
slecht nieuws willen
brengen. En toen de eerste
leugens hem zo makkelijk
bleken af te gaan, was
hij ermee doorgegaan.
Ja, natuurlijk wist hij dat
het ooit moest uitkomen.
Daar was hij heel zenuwachtig over, vandaar dat
hij steeds minder vaak
thuiskwam. Maar hij wist
niet meer hoe hij zich hier
ooit nog uit moest redden.
We zijn samen naar huis
gereden. De blik in mijn
mans ogen toen hij de
waarheid hoorde zal ik
nooit vergeten. Verslagen
was hij. Gebroken. En diep
teleurgesteld: in zijn kwaliteiten als vader. Dat zijn
zoon niet eerlijk had

durven zijn, brak zijn hart.
We hebben met z’n drieën
zó gehuild. Later zijn er
nog stevige gesprekken
gevoerd. Er is met deuren
gesmeten. Het is écht heel
erg lastig geweest. Maar
uiteindelijk is het goed
gekomen. Eerst heeft
Robin een jaar bij de post
gewerkt, daarna is hij, op
eigen initiatief, met een
hbo opleiding begonnen.
Dat bleek veel beter bij hem
te passen. Nu werkt hij
alweer jaren als grafisch
vormgever. De ziekte van
mijn man is overwonnen
en we zijn met z’n drieën
erg hecht. Misschien wel
juíst wel doordat we samen
zo diep zijn gegaan.”
DE NAMEN IN DEZE TEKST ZIJN
VANWEGE PRIVACYREDENEN
GEFINGEERD. OOK (ANONIEM)
EEN GEHEIM DELEN? ER
WORDT INTEGER EN VERTROUWELIJK MET JE BERICHT
OMGEGAAN. MAIL NAAR
LYDIA VAN DER WEIDE:
REDACTIE@MARGRIET.NL.

23 | 21

tekst: lydia van der weide.

zicht nodig,’ grapte hij
tegen zijn vader. Die had te
veel aan zijn hoofd om er
nog bovenop te zitten,
bovendien wist hij amper
iets over het vakgebied
waar Robin nu zo in thuisraakte. Hij was heel trots
op onze zoon. ‘Al mijn
begeleiding heeft toch
effect gehad,’ zei hij vaak.
Toch was ik er niet gerust
op; ik had mijn zoon vaker
optimistisch gezien en
hield mijn hart vast voor de
eerste cijfers. Maar na zijn
eerste tentamens kwam
Robin thuis met een fles
prosecco: hij had allemaal
achten gehaald. Wat was ik
blij dat hij zó zijn draai had
gevonden!
In de tijd erna begon de
situatie rondom de ziekte
van mijn man wat rustiger
te worden. Robin bleef
steeds vaker een weekend
weg: stappen met vrienden. En nee hoor, geen
zorgen: zijn studie ging nog
altijd uitstekend. Hij had
hele verhalen over zijn
colleges en opdrachten.
Tegen het einde van zijn
eerste jaar zag het ernaar
uit dat hij cum laude zijn
propedeuse zou gaan
halen.”

87

Service
ALGEMENE INFORMATIE
Margriet-redactie, Postbus 1640, 2130 JA
Hoofddorp, margriet@dpgmediamagazines.nl
ADVERTEREN
Adverteren (+31) 88 - 013 96 40
sales.nl@dpgmedia.nl, dpgmedia.nl
NIEUWE ABONNEMENTEN
Bel 088 - 550 01 14, ma t/m vrij 9.00 - 21.00 uur.
Of kijk op margriet.nl/abonnementen
KLANTENSERVICE
Voor vragen over opzeggen, bezorgen, betaling,
wijzigingen, welkomstgeschenken en artikelen.
Telefoon: 088 - 550 01 14 (ma t/m vrij 9.00 uur 21.00 uur).
Internet: margriet.nl/klantenservice
Adreswijzigingen dienen drie weken voor de
verhuizing bij ons bekend te zijn. Beëindigen van
het abonnement kan tegen het einde van de eerste
abonnementstermijn, door uiterlijk een maand voor
verschijnen van het eerste nummer van de nieuwe
abonnementstermijn bij DPG Media Magazines B.V.
op te zeggen. Na de eerste abonnementstermijn
kan het abonnement met inachtneming van een
opzegtermijn van een maand worden beëindigd.
Verschenen nummers kunnen tot twee edities
terug worden nabesteld. Voor bezorgadressen
buiten Nederland, kijk op dpgmediamagazines.nl/
klantenservice. Beëindiging van de e-mail
nieuwsbrief kan via de afmeldlink onder in de
nieuwsbrief, of door een verzoek te sturen aan
privacy.nl@dpgmediamagazines.nl.
INFORMATIE OVER DE INHOUD VAN MARGRIET?
Mail naar redactie@margriet.nl of schrijf naar
Informatiecentrum Margriet, Postbus 1650, 2130
JB Hoofddorp of bel 088 - 550 02 22, ma-vr,
10.00 - 12.00 uur.
LOSSE VERKOOP
Distributie Losse Verkoop Aldipress B.V. Utrecht,
tel. 030 - 666 06 11.

88

23 | 21

LEESPORTEFEUILLE
Zonder schriftelijke toestemming van de
uitgever is opname van deze uitgave in een
leesportefeuille niet toegestaan.
ABONNEMENTSPRIJZEN
Een jaarabonnement bestaat uit 56 nummers.
Dit zijn de abonnementsprijzen:
Betaalperiode

automatische
incasso

Maand

€ 20,95

n.v.t.

Kwartaal (14 nummers)

€ 62,91

€ 65,96

Halfjaar (28 nummers)

€ 125,82

€ 128,87

Jaar (56 nummers)

€ 251,63

€ 254,68

Pakketabonnementen:
Margriet + Extra
Margriet Super Plus
Margriet + Puzzelen
Margriet + Extra en Puzzelen
Margriet + Bookazine
Margriet + Bookazine en Puzzelen

acceptgiro

Vervolgtermijn p/m:
€ 23,98
€ 24,70
€ 21,75
€ 24,55
€ 22,95
€ 23,95

Het bedrag op je factuur kan afwijken van bovenstaand overzicht, omdat het aantal nummers dat in
de periode verschijnt kan afwijken. Voor meer
informatie: margriet.nl/abonnement. Normale
abonneeprijs vanaf de tweede betaaltermijn.
Prijswijzigingen voorbehouden. Voor abonnementen buiten Nederland, kijk op dpgmediamagazines.
nl/klantenservice.
PRIJZEN EN VOORWAARDEN
Het abonnementsgeld dient vooruit te worden
voldaan. Bij niet-tijdige betaling worden
herinneringskosten in rekening gebracht.
Een abonnement geldt voor de opgegeven periode
en wordt nadien – behoudens tijdige opzegging –
automatisch omgezet in een abonnement voor
onbepaalde tijd. Beëindiging van het abonnement
kan tegen het einde van de eerste abonnementstermijn, door uiterlijk een maand voor verschijnen van
het eerste nummer van de nieuwe abonnementstermijn op te zeggen. Na de eerste termijn kan het
abonnement met inachtneming van een opzegtermijn

van een maand worden beëindigd. Bij restitutie van
het reeds betaalde abonnementsgeld kan € 3,50
aan administratiekosten in rekening worden
gebracht. Prijswijzigingen voorbehouden.
Let op: de abonnementsprijs van deze uitgave kan
per factuurperiode enkele nummers verschillen
omdat het aantal nummers per periode kan afwijken. Dit geldt alleen voor een vervolgtermijn en niet
voor de eerste factuur.
LEVERINGSVOORWAARDEN
Levering van tijdschriften en levering/verkoop van
Premies en Handelsartikelen geschiedt volgens de
Leveringsvoorwaarden Abonnementen,
Welkomstgeschenken en Artikelen. Je kunt die
voorwaarden vinden op dpgmediamagazines.nl/
klantenservice. Je kunt ze ook schriftelijk opvragen
bij DPG Media Magazines B.V., Postbus 1865, 2130
JG Hoofddorp. Helaas is de bestelling van
handelsartikelen vanuit landen buiten Nederland
niet mogelijk. Voor alle premies/aanbiedingen/
acties in Nederland geldt: zolang de voorraad
strekt.
PRIVACY
DPG Media Magazines B.V. legt van haar abonnees
en klanten in het kader van de dienstverlening
gegevens vast. Deze gegevens worden gebruikt ter
uitvoering van de overeenkomst en om abonnees
en klanten te informeren over relevante producten
en diensten van DPG Media Magazines B.V.
De gegevens kunnen ook worden gebruikt door
onze groepsmaatschappijen en door zorgvuldig
geselecteerde derden om je te informeren over
relevante aanbiedingen betreffende producten en
diensten van DPG groepsmaatschappijen of deze
derden. Dit gebeurt per mail, als je hier toestemming voor hebt gegeven en per post, tenzij je hier
bezwaar tegen maakt. Gegevens worden verwerkt
overeenkomstig het privacy- en cookiebeleid van
DPG Media Magazines, dat je kunt bekijken via
dpgmediamagazines.nl/privacy-en-cookiebeleid.
Hierin kun je tevens vinden hoe je je rechten als
betrokkene uit kunt oefenen. De verwerkingsver-

antwoordelijke voor de gegevensverwerking is
DPG Media Magazines B.V. Heb je vragen?
Dan kun je een mail sturen naar
privacy.nl@dpgmediamagazines.nl.
België
De verwerkingsverantwoordelijke voor de
gegevensverwerking van Belgische abonnees is
DPG Media Home Deco (België), online contact
via viapress.be/dpgmedia, telefoonnummer
(+32) 2 - 556 41 50 (op werkdagen van 8.00
tot 16.30 uur), e-mailadres:
abo.dpgmedia@partnerpress.be.
Je persoonsgegevens worden verwerkt in
overeenstemming met het privacybeleid van
DPG Media Magazines.
LICENSING & SYNDICATION
This magazine is available for International
Licensing and Syndication.
For more information please e-mail
licensingandsyndication.nl@
dpgmediamagazines.nl
COPYRIGHT NOTICE EN
AUTEURSRECHTVOORBEHOUD
© 2021, DPG Media Magazines B.V.
Niets uit deze uitgave mag geheel of
gedeeltelijk worden verveelvoudigd,
opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar worden gemaakt, op welke wijze
dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de
uitgever. De uitgever sluit iedere aansprakelijkheid
voor schade als gevolg van druk- en zetfouten uit.

ossier

Zó fijn om ze
wat te kunnen
schenken

FIJN HOOR, OM JE
(KLEIN)KINDEREN BIJ
LEVEN WAT TE SCHENKEN. TOCH IS HET SLIM
OM EERST GOED NA TE
GAAN OF EEN SCHENKING R TANDIG EN
HAALBAAR IS EN VOOR
WELK BEDRAG JE H T
BEST KUNT KIEZEN.
Tekst: Alies Pegtel.
Illustratie: Ellen Gözel.

23 | 21

89

Deskundigen

● LISETTE SPORK IS ONAFHANKELIJK FINANCIEEL PLANNER BIJ LS PERSONAL FINANCE.
● HANNEKE LINTHORST IS TOEGEVOEGD NOTARIS BIJ VBC NOTARISSEN.

Belastingvrij schenken
aan je kind
Schenken aan je kinderen tijdens je leven kan fiscale
voordelen hebben. De schenkbelasting maakt geen
onderscheid tussen biologische kinderen, pleeg- en
stiefkinderen.

Jaarlijks
Je mag een kind in 2021 € 6.604 belastingvrij
schenken, maar tot hun achttiende telt het
spaargeld als vermogen van de ouders. Vorig
jaar was de vrijstelling € 5.515, dit jaar is het
met een kleine € 1.000 verhoogd vanwege de
coronacrisis. Het vrijgestelde bedrag geldt voor
beide ouders samen, ook als ze gescheiden zijn.

LET OP:
SCHENKINGEN IN HETZELFDE
JAAR WORDEN OPGETELD.
DOE JE DIT JAAR EEN GROTE
BELASTINGVRIJE SCHENKING
AAN JE KIND, DAN MAG JE
NIET NOG EENS € 6.604
BELASTINGVRIJ GEVEN.

Aan een kleinkind
mag je dit jaar

Eenmalig
Je kunt een kind eenmalig een omvangrijk bedrag
schenken, onder voorwaarde dat het tussen de achttien
en veertig jaar is. Je kind mag één keer een beroep doen
op een grote belastingvrije gift en kan kiezen tussen:
� een eenmalig bedrag van € 26.881 om vrij te beste
den. Is je kind niet tussen de achttien en veertig,
maar diens fiscale partner wel, dan kun je ook
gebruikmaken van deze vrijstelling dit geldt
voor alle eenmalige vrijstellingen;
� een eenmalig bedrag van maximaal € 55.996 als
je kind dat besteedt aan een dure studie;
� een eenmalig bedrag van maximaal € 105.302 –
de ‘jubelton’ – die je kind mag gebruiken om een
woning te kopen, de hypotheek af te lossen, de
erfpacht af te kopen of een verbouwing te financieren. De schenking mag onder voorwaarden over
meerdere jaren worden uitgesmeerd. Je mag ook
aan andere personen (bijvoorbeeld een kleinkind)
maximaal een ‘jubelton’ schenken. Verschillende
schenkers kunnen je kind ook samen van dit
belastingvrije bedrag voorzien.

90

23 | 21

€

3.244
belastingvrij
schenken.

Grootouders mogen
ook eenmalig een
belastingvrij bedrag
van maximaal
€ 105.302 schenken
voor een woning van
kleinkinderen
tussen de achttien
en veertig jaar.

FINANCIEEL PLANNER LISETTE SPORK
ADVISEERT ONDER MEER OVER
SCHENKINGEN
Voor starters is het vrijwel onmogelijk om een
huis te kopen op de woningmarkt. Veel ouders
willen hun kinderen daarbij helpen. Dit wordt ze
ook aantrekkelijk gemaakt omdat ze maximaal
een ‘jubelton’ belastingvrij mogen schenken als
dit aan een woning wordt besteed. Als ouder gun
je je kind het beste. Waarom zou je niet helpen?
Lisette Spork adviseert om toch voorzichtig te
zijn. “Ouders voelen soms druk om financieel
bij te springen. Toen zij jong waren konden ze
relatief makkelijk een huis kopen dat inmiddels
enorm in waarde is gestegen. Vaak is het zelfs al
afbetaald. De verleiding is groot om zelf een
extra hypotheek af te sluiten op de eigen woning
om je kind daarmee te helpen. Maar daaraan
kleven risico’s. Kun je die dragen? Als vader
overlijdt, kan moeder die hypotheekschuld dan
nog van haar pensioen betalen? En als je meerdere kinderen hebt, geeft een schenking aan de een
dan geen scheve ogen?” Spork raadt aan om
financieel advies in te winnen voordat je een
omvangrijke schenking doet. Haar advies:
schenk alleen geld als je het echt kunt missen.

Met de warme hand
Schenken met de warme
hand betekent dat je je
geld (deels) tijdens je
leven weggeeft. Dit in
tegenstelling tot schenken
met de koude hand –
de erfenis. Een bekend
gezegde luidt: ‘Je moet je
niet uitkleden voordat je
naar bed gaat’ (oftewel:
je moet pas schenken
na je overlijden), omdat
kinderen anders verwend

zouden raken, maar
tegenwoordig vinden
ouders het vaak juist leuk
om bij leven uit te delen.
Via de vrijgestelde bedragen vallen er bovendien
fiscale voordelen te
behalen. Toch is het wel
zo slim om kinderen pas
geld te schenken als je
denkt dat ze er ook echt
verstandig mee kunnen
omgaan.

SCHENKBELASTING

Over een
ouderlijke gift
van maximaal
€ 128.750 bóven
de vrijstelling betaalt een
kind 10% schenkbelasting,
daarboven 20%.
Een kleinkind betaalt
18% bij een schenking
tot € 128.750 bóven het
vrijgestelde bedrag.
Daarboven is dat 36%. ▶

23 | 21

91

NOTARIS HANNEKE LINTHORST ADVISEERT
ONDER ANDERE OVER SCHENK- EN
ERFBELASTING
Waarom bezoeken
mensen een notaris als
ze willen schenken?
“Een notarisbezoek is bij
schenkingen niet altijd
verplicht. Maar als notaris
sen spreken wij veel men
sen over hun testament.
Dan wordt ook bekeken of
het fiscaal aantrekkelijk is
om al bij leven te schenken.
Naast notaris ben ik estate
planner en adviseer ik
mensen hoe zij passend bij
hun wensen en binnen de
fiscale regels hun nalaten
schap het best kunnen
doorgeven aan de volgende
generatie. Ik kijk naar het
vermogen, maar ook naar
de familieverhoudingen.”
Wat doen familieverhoudingen ertoe?
“Binnen bijvoorbeeld een
patchworkfamilie is het
goed om te bedenken of
je stiefkinderen ook iets
wilt schenken of nalaten.
Er zijn ook veel mensen
die het belangrijk vinden
om ‘de koude kant’ (de
partner van een kind) uit te
sluiten van de schenking of

erfenis. Verder geldt voor
sommige ouders dat ze
tijdens hun leven een kind
financieel willen steunen,
maar geen middelen heb
ben om de andere kinderen
al een schenking te doen;
dit kan dan in de erfenis
worden rechtgetrokken.”
Meer tips?
“Als je vermogen vastzit
in een huis kun je toch op
papier schenken. Je kind
ontvangt het geld pas als
je bent overleden, maar
hoeft daarover dan geen
erfbelasting te betalen.
In deze constructie creëer
je een schuld bij je kind.
Voorwaarde van de fiscus
is dat je kind jaarlijks zes
procent rente over
deze ‘schuld’ betaalt.
Die rente moet je wel
kunnen opbrengen.
En deze ‘schenking op
papier’ moet je bij notariële
schenkingsakte laten
vastleggen. Daarnaast moet
je je goed laten informeren
over de gevolgen voor de
inkomstenbelasting.”

TUSSEN 2007 EN 2015 WERD GEMIDDELD
VOOR 4,5 MILJARD EURO PER JAAR
GESCHONKEN. IN 2015 ONTVINGEN
KINDEREN BIJ ELKAAR 4,9 MILJARD
EURO UIT ERFENISSEN VAN OUDERS.

92

23 | 21

9

%

van de schenkingen
gaat van ouder op kind.

80% van de schenkers

behoort tot een selecte
groep van de 20% rijkste
Nederlanders, zij schenken
aan hun eveneens
vermogende kinderen.

DRIEKWART VAN DE SCHENKERS VAN
EEN REGULIERE VRIJGESTELDE SCHENKING
IS OUDER DAN 65. DE ONTVANGER IS
MEESTAL OUDER DAN 40.
Bron: CBS.

MAAK
EEN
PLAN

Het is raadzaam om met een
deskundige een financieel plan
op te stellen als je structureel aan
je kinderen wilt schenken. Bekijk
hoe je er financieel voor staat, nu én
op (de langere) termijn. Bedenk welke
doelen je met je vermogen beoogt, ook
na je dood. Wil je bijvoorbeeld zelf
nog reizen, minder gaan werken of
ondersteun je liever je kinderen? Zet al
je inkomsten, uitgaven en bezittingen
op een rij en kijk op basis daarvan of
je ruimte hebt om te schenken.

Sparen op naam van je
minderjarige kleinkind
kan via een kinderspaar
rekening die de ouders
moeten aanvragen.
Om te voorkomen dat
het geld voortijdig wordt
opgesnoept, kun je kiezen
voor een kinderspaar
rekening met een zogehe
ten BEM clausule (Beleg
ging Erfenis en andere
gelden Minderjarigen).
Het spaargeld van een kind
telt tot z’n achttiende mee

bij het vermogen van de
ouders. Als de grootouders
onder eigen naam sparen
voor een kleinkind, dan
valt het fiscaal gezien
onder het vermogen van
de grootouders. Zodra het
kleinkind achttien is, is het
geld van hem/haar en daar
hoeft het dan geen belas
ting over te betalen (ervan
uitgaande dat het jaarlijks
geschonken bedrag onder
de jaarlijkse vrijstelling
valt). ■

Steeds meer grootouders
schenken belastingvrij een
ton aan kleinkinderen tussen de achttien en veertig,
die ze kunnen besteden aan
een woning. Zo bespaart
een familie nóg meer
belasting. De werkelijke
besparing zit hem niet in
de schenk , maar in de erf
belasting. Als grootouders
geld weggeven, daalt hun
vermogen en daarmee de
erfbelasting. Plus: je voor
komt dat de erfenis pas ná
de kinderen naar de klein
kinderen gaat en er twee
keer erfbelasting moet
worden betaald. Schenkt
een grootouder direct aan
een kleinkind, dan wordt
een tussenschakel overge
slagen en daarmee wordt
erfbelasting bespaard.

Een derde van de 65-plussers
heeft in 2017 geld geschonken
aan kinderen of kleinkinderen.
Ze schonken gemiddeld zo’n
€ 4.000 per jaar, in totaal
2,4 miljard euro
Ook 55- tot 65-jarigen gaven
geld weg, gezamenlijk zo’n
1,2 miljard euro De meeste giften
werden ontvangen door
25- tot 35-jarigen Een kwart
van de ontvangers ontving
gemiddeld zo’n € 10.00

fotografie: getty images.

Sparen voor je
kleinkind

Jubelend
kleinkind

Bronnen: ING, CBS.

23 | 21

93

Bel
&
win

biedt
meer!

EEN JAARABONNEMENT OP
PARFUMADO T.W.V.

€

179,

12x
kans

40

Parfumado is een nieuw concept waarbij je
voor € 14,95 elke maand een ander parfum
uitkiest en thuis ontvangt. Het gekozen parfum
krijg je in een handzame en stijlvolle travelspray van 8 ml (ruime maandvoorraad). Als je
wint, krijg je een jaarabonnement met keuze
uit meer dan 450 parfums van de mooiste
merken. Er worden twaalf giftcards verloot,
dus volop kans om twaalf maanden lang elke
maand van een ander parfum te genieten.
Meer informatie: parfumado.com

realisatie: rvg media & impact. prijzen: parfumado.

MEEDOEN?
Bel uiterlijk dinsdag 15 juni
2021 naar 0909 - 501 03 25
(€ 0,80 p.m.).
Je kunt zo vaak bellen als je
wilt en hoort dan direct of je
hebt gewonnen.
De winnaars ontvangen binnen drie weken na afloop van
de actie schriftelijk bericht.
Helaas is deelname vanuit het
buitenland niet mogelijk.
Meer informatie over de
spelvoorwaarden staat op
dpgmediamagazines.nl/
klantenservice.

Bel 0909 - 501 03 25

Het Oranje Fonds bouwt aan een samenleving waarin mensen er voor elkaar zijn. Zodat iedereen kan meedoen en niemand er alleen voor staat.
Met steun van het Oranje Fonds krijgen jongeren kansen om zichzelf te ontwikkelen, eenzame ouderen een maatje, bieden vrijwilligers in het
hospice een luisterend oor en brengt de buurttuin mensen bij elkaar. Vrijwilligers hebben een onmisbare rol en dat stimuleert het Fonds met NLdoet,
Maatjes Gezocht en Burendag.
Als we er allemaal voor elkaar zijn, staat niemand er alleen voor. Doe je mee? Kijk wat je kunt doen voor een ander op oranjefonds.nl/doe-je-mee

23 | 21

95

Lekker uit & thuis
ONDER
REDACTIE
VAN ANITA
VLAAR

SCHERVEN BRENGEN
GELUK. REPAREREN
DUS, DAT GEVALLEN
LIEVELINGSKOPJE.
MET GOUDLIJM.
DEZE VAN OUDSHER
JAPANSE METHODE
IS TÉ LEUK, DUS
VOOR JE HET WEET
SNEUVELT ER MEER.
New kintsugi repair kit € 27
(humade.nl).

Kaas en klederdracht

Vanaf dit voorjaar staan het binnen- én buitenmuseum van
het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen in het teken van toerisme.
Must see geeft een nieuwe blik op de iconen van Nederland, van
fiets tot visserij. De tentoonstelling voert langs vijftien iconen die
hebben bijdragen aan het imago van Nederland én de eigentijdse
varianten die kunstenaars en designers speciaal voor Must see
ontwierpen.
t/m 24 oktober, zuiderzeemuseum.nl

96

23 | 21

Groene kunst
VANAF DEZE WEEK NEEMT CHRISTIAAN ZWANIKKEN ZIJN INTREK IN DE ZALEN ÉN HET
GROENE LAB VAN RIJKSMUSEUM TWENTHE. ZWANIKKEN HEEFT EEN GROTE INTERESSE
VOOR DE PLANTENWERELD EN BIODIVERSITEIT. MET ZIJN INSTALLATIES EN KINETISCHE
SCULPTUREN LAAT HIJ HET PUBLIEK KENNISMAKEN MET DE WONDERLIJKE EIGENSCHAPPEN VAN PLANTEN. OOK BIJZONDER: IN DE BINNENTUIN VAN HET MUSEUM LEGT
ZWANIKKEN EEN PROEFVELD AAN MET EEN ZELDZAME LAVENDELSOORT DIE HIJ VLAK
BIJ ZIJN STUDIO IN PORTUGAL ONTDEKTE.
Sheer seeds and monochrome instability, rijksmuseumtwenthe.nl

Verwondering

samenstelling en tekst: roos stalpers en fee van ’t veen. fotografie: cheryl schurgers (christiaan zwanikken), annelore van herwijnen (island cabin), anp, istock.

Schakel je in op Museum van de
verwondering, dan beluister je
de gloednieuwe podcast van het
Teylers Museum. Aanrader,
want Teylers-superfan Diederik
Jekel en theatermaker Dide
Vonk nemen je mee op
sleeptouw door het Haarlemse
museum.
teylersmuseum.nl

Instafabulous

Eilandliefde
Verlang je naar honderd procent vakantiegevoel? Strijk dan neer op
een eiland en laat alle beslommeringen achter op het vasteland.
Island Cabin Het heerlijke huis kijkt uit over de Bergse Achterplas,
waar je eindeloos kunt varen, zwemmen en niksen. islandcabin.nl
Eilandhut van Zwier Laat je overzetten naar een eilandje op de
Vinkeveense plassen en kom helemaal tot jezelf. zwier.nl
Eilandhuisje In het Markermeer liggen de vijf Marker Wadden met
daarop duurzame Landalhuisjes. Extra mooi: een deel van de huuropbrengst gaat via Natuurmonumenten terug naar de natuur. landal.nl

Ook stiekem jaloers op influencers die altijd op de mooiste
plekjes rondhangen? Binnenkort ben je er zelf óók. In haar
fonkelnieuwe boek Insta Travel
bundelt Kim van Weering
de favoriete bestemmingen van
Nederlandse en Belgische
Instagram-reizigers. Van een
charmant Franse dorpje tot
een adembenemende trail in
Zwitserland. Volop inspiratie
en prachtige plaatjes.
€ 22 (kosmosuitgevers.nl).

23 | 21

97

Vorige week:

tekst: marjan van den berg.

DEBBY EIGENT ZICH HET VRIJGEKOMEN TUINHUIS TOE EN
ZEGT CATHY TE WILLEN ZIEN.

“Natuurlijk moet dat bij
jou! Ik kan toch geen diner
voorbereiden op dat
tweepits gasstelletje in
het tuinhuis? En met z’n
zessen eten aan dat kleine
tafeltje? Hahahaha, dat is
geen doen!” Debby is
alweer klaar met haar
aankondiging. Ze staat op.
Tot overmaat van ramp
beaamt Jaap: “Nee, dat is
inderdaad geen doen.
Dat kan veel beter hier in
huis.” Diep inademen,
Sanne. Diep inademen.
“Ik ga met Saar uit,” zegt
ze voor de zoveelste keer.
“Die hond wordt wat
uitgelaten! Haha. Die komt
niets tekort. Zullen wij een
wijntje nemen, Jaap?”
Ook die avond weet Sanne
al dat Debby er nog is als
ze terugkomt met Saar.
Dat Debby pas naar het
tuinhuis vertrekt als de
fles leeg is. En dat ze die
hele avond weer met haar
halfzus zit opgescheept.
“Het is een logé, Sanne. Je
kunt toch niet verwachten
dat die ’s avonds in haar
eentje in het tuinhuis naar
Heel Holland bakt gaat
zitten kijken?” vraagt Jaap
op een dag als Debby er
eindelijk een keer niet is en
ze zich in alle redelijkheid
kan beklagen bij Jaap.
“Dat weet ik wel, maar
voor een logé blijft ze
veel te lang!”
“Vraag haar dan wat

precies haar plannen zijn,”
raadt Jaap aan.
“Dat ga ik doen. Vanavond.
In alle rust. Help je me
dan?” vraagt Sanne.
“Natuurlijk,” belooft Jaap
ruimhartig.
Ze besluit eerst bij juffrouw
Schaap langs te gaan in de
pipowagen. Want Schaapje
houdt zich helemaal afzij
dig van alles wat er in
De Roos en de Koekoek
gebeurt. Ze komt zelfs niet
meer voor de normaal
gesproken gezamenlijke
koffie en theepauze.
Daan en Abel hebben al
een paar keer gevraagd
waarom en Schaap ant
woordt elke keer resoluut
en zo helder als maar kan:
zolang Debby de sfeer be
paalt, laat ze verstek gaan.
Pas als Debby een keer weg
is, komt Schaapje aangelo
pen, vaak met zelfgebak
ken koek en een brede
glimlach. “Het is alsof u
voelt dat ze er niet is,”
lacht Abel. Dan knikt ze.
“Ja. Dat is ook zo. Ik voel
het al op het erf. Heerlijk!”

In de pipowagen heeft Schaapje haar eigen beschermende bubbel gecreëerd waarin ze haar klanten ontvangt.
Als Sanne op de wagen afloopt, komt er net een kleurrijk
geklede dame naar buiten.
“Ben jij Sanne?” roept ze meteen. “Juffrouw Schaap had
het al over je! Ik heb jou nodig! Even voorstellen, ik ben
Antoinette Huijdecoopers. Met een ij, een c en twee o’s.
En ik zoek iemand voor een rol in ons nieuwe toneelstuk! En dat ben jij. Dat zie ik meteen. Juffrouw Schaap
had gelijk. Bel me!” Ze duwt Sanne een kaartje in haar
hand en zegt: “Doen hoor! Over twee weken beginnen
we al met de repetitie en ik garandeer je nu al: je hebt in
geen jaren zo veel pret gehad als je straks gaat hebben!
Ik hoor van je. Dag!”
“Dag!” zegt Sanne. Ze bedenkt dat dit wel erg weinig
tekst is voor een aankomend actrice. Dag. Het kwam er
wel heel natuurlijk uit. Ben ik een natuurtalent? Met een
brede grijns op haar gezicht stapt ze de wagen binnen.
“Ha! Daar hebben we de aankomend hoofdrolspeelster!”
groet Schaapje lachend. En als Sanne vertelt wat ze
vanavond wil aankaarten bij Debby, besluit ze meteen:
“Dan gaan we je extra sterk maken. Het is een dapper
plan. Ik hoop, nee, ik ga niets zeggen over de afloop.
In de toekomst kan niemand kijken, immers? Maar één
en één bij elkaar optellen natuurlijk wel. Enfin, niet
meer aarzelen. We gaan aan de slag.”
Schaap staat op, pakt een kleine zilveren schaal en
begint verschillende kruiden te verzamelen uit potten
die langs de zijwand staan uitgestald in glazen potten

‘Ik garandeer je: je hebt in
geen jaren zo veel pret gehad
als je straks gaat hebben!’
met prachtige handgeschreven etiketten.
“We gaan kruiden branden en ik geef ze ook aan je mee.
In een klein katoenen zakje. Dan kun je dat vasthouden
tijdens het gesprek.”
“Fijn,” zegt Sanne. “Een beetje extra steun kan ik goed
gebruiken.”
“Een beetje extra steun zeg je. Tja, tegen die vrouw heb
je een heel leger nodig,” mompelt Schaap, terwijl ze met
haar vijzel over het kruidenmengsel wrijft.

Volgende week: UIT HET NIETS KOMT DEBBY

OPEENS OPDAGEN MET IEMAND UIT SANNES VERLEDEN.

23 | 21

99

Relatie
THERAPIE

UIT DE
PRAKTIJK VAN
ANNETTE
HEFFELS

Susan (54),
moeder van
twee dochters
(25 en 23), wil
doorpakken in
de relatie met
Joost (60),
weduwnaar
en vader van
twee dochters
(26 en 22).
Maar zij staan
hun geluk in
de weg. Vindt
Susan.

100

23 | 21

‘Ik heb het gevoel dat Joost niet
echt kiest voor mij. En van
die meiden vind ik het heel
egoïstisch dat ze hun vader zijn
geluk misgunnen ’
susan
“Joost is bang voor zijn kinderen. Hij zal dat
zelf anders omschrijven; hij wil hun de tijd
geven om de dood van hun moeder te verwerken, maar in de praktijk komt het erop
neer dat zijn dochters bepalen hoe wij ons
leven leiden. Toen wij een relatie kregen,
was hun moeder drie maanden daarvoor
overleden na een zware periode waarin ze
heel ziek was. Natuurlijk begrepen we dat
onze relatie in de ogen van veel mensen te
snel zou zijn. Daarom zijn we in het begin
heel discreet geweest. Na twee maanden
heeft Joost het tegen zijn kinderen verteld,
omdat we bang waren dat ze het anders toch
zouden horen. Mijn kinderen wisten het al
wel en hadden ook al kennisgemaakt met
Joost. Na mijn scheiding was ik jaren alleen
en ze gunden me deze nieuwe relatie.
De reactie van Isa en Sanne was totaal anders.
Ze reageerden boos en verdrietig, weigerden
mij te ontmoeten, maakten duidelijk dat ik
weg moest zijn als zij hun vader kwamen
opzoeken én dat ik nooit welkom zou zijn bij
hen. Joost vond het pijnlijk om dat tegen me
te zeggen. De suggestie van zijn dochters was
dat ik hem al had ingepikt toen hun moeder
nog leefde en dat het me om zijn geld te doen
was. Ik had me daar graag tegen willen

verdedigen, maar Joost smeekte me om dat
niet te doen en om hun tijd te geven aan het
idee te wennen. Inmiddels zijn we twee jaar
verder en is er niets veranderd. Aanvankelijk
heb ik vanwege Joost toegegeven en ben ik
naar mijn eigen huis gegaan als zijn kinderen
op bezoek kwamen. Toen de relatie van
Sanne uitging, trok ze bij haar vader in en
hebben we elkaar maandenlang alleen
kunnen zien bij mij thuis en dan nog heel
beperkt, want Sanne had het zo moeilijk.
Inmiddels heeft ze gelukkig weer eigen
woonruimte. Ik zou graag willen samenwonen met Joost, maar hij stelt het uit.
Áls ik bij hem zou intrekken, wil ik wel een
samenlevingscontract, want anders heb ik
nergens recht op als er iets zou gebeuren met
Joost. Hoewel ik graag met Joost zou willen
trouwen, heb ik die wens laten varen. Joost
zou dat niet aankunnen zolang zijn dochters
weigeren mij te zien en dus ons huwelijk niet
zouden bijwonen. Inmiddels heb ik soms
het gevoel dat Joost niet echt kiest voor mij.
Ik vind het ook niet goed dat hij niet tegen
zijn dochters durft te zeggen wat hij echt wil.
Van die meiden vind ik het heel egoïstisch
dat ze hun vader zijn geluk misgunnen, maar
dat mag ik van Joost niet zeggen.”

‘Susan heeft geprobeerd het
contact te forceren en tegen
mijn advies in heeft ze ook nog
een brief gestuurd naar mijn
dochters. Sindsdien is het mis’
joost
“Ik zou zelf ook graag willen samenwonen,
maar ik denk echt dat ik daarmee de relatie
met mijn dochters kapotmaak. Susan
begrijpt dat niet, omdat de relatie met haar
kinderen zó anders is. Ik vind het soms ook
pijnlijk om te merken hoe open haar dochters
zich tegenover mij hebben opgesteld, maar
realiseer me dat hun geschiedenis anders is
dan die van ons. Mijn vrouw had ALS, een
progressieve zenuw-/spierziekte. Na de
diagnose heeft ze nog vijf jaar geleefd, waarin
ze steeds verder achteruitging en veel zorg
nodig had. Het klinkt raar, maar die vijf jaar,
vooral de eerste jaren toen ze nog niet zo
zwak was, waren voor ons als gezin een heel
bijzondere tijd. Mijn vrouw was fantastisch.
Ze bleef vol aandacht en liefde voor de
meiden. Zelfs toen ze bijna niets meer kon en
heel ziek en benauwd was, heeft ze zich lang
vastgehouden aan het leven. Isa was toen
zwanger van haar eerste kindje en ze wilde
de geboorte nog meemaken. Ze heeft het niet
gehaald. Voor Isa was het natuurlijk heel
moeilijk om een kindje te krijgen en tegelijkertijd te rouwen om haar moeder. Na haar
dood was een nieuwe relatie het laatste waar
ik aan dacht. De meisjes en ik waren heel
hecht. Sanne is een tijd bij mij komen wonen

en Isa was er elke dag. We aten samen,
haalden herinneringen op en huilden samen.
Uiteindelijk heb ik de meisjes gezegd dat ze
hun eigen leven weer moesten oppakken en
dat ik me alleen moest redden. Kort daarna
leerde ik Susan kennen. Ik kende haar vaag,
wist dat ze in de buurt woonde. Ze kwam
langs om te vragen of ze ergens mee kon
helpen. Geleidelijk aan zijn we elkaar vaker
gaan zien. Ik vond dat moeilijk, het voelde als
een soort ontrouw aan mijn vrouw. Bovendien merkten de kinderen dat er iemand was.
Er stonden bloemen in huis en andere boodschappen in de keukenkastjes. Toen ik het
hun vertelde, waren ze totaal van streek.
Ze hebben inderdaad lelijke dingen gezegd
over Susan. Ik begreep het wel en wilde ze
de tijd geven. Susan heeft geprobeerd het
contact te forceren door langs te komen in de
periode dat Sanne weer even thuis woonde
omdat haar relatie uit was. Het was na de
dood van haar moeder wéér een verlies.
Ze had me nodig. Dat bezoek van Susan viel
verkeerd. Tegen mijn advies in heeft ze toen
ook nog een brief gestuurd naar mijn dochters, waarin ze haar kant van het verhaal
vertelde en zei dat de kinderen mij mijn
geluk misgunden. Sindsdien is het mis.”

23 | 21

101

Relatie

VERKOOPINFORMATIE

THERAPIE

de
therapie
Het lijkt soms voor de (volwassen)
kinderen moeilijker te zijn om een
nieuwe partner van hun ouders te
accepteren na het overlijden van de
andere ouder, dan na een scheiding.
De overleden ouder wordt geïdealiseerd
en niemand mag die plek innemen. Joost
heeft het gevoel dat hij, naast zijn eigen
verdriet, er ook moet zijn voor zijn
dochters. Hij heeft dit heel goed gedaan,
zowel tijdens het ziekteproces van zijn
vrouw als na haar dood. Hun relatie
zorgde ervoor dat ze troost bij elkaar

Ik denk dat Susan
oprecht van Joost
houdt, maar ze is
wel wat dwingend
in de prille relatie
vonden. Het schuldgevoel dat Joost
heeft als hij gevoelens krijgt voor Susan,
maakt dat hij extra gevoelig is voor het
verdriet en onbegrip van zijn dochters,
die niet kunnen accepteren dat hij hun
moeder al ‘vergeten’ is, zoals zij dat
zien. Ze hebben het gevoel dat hun vader
is ‘ingepikt’ door een vrouw die van
hem wil profiteren.
Ik denk dat dat niet zo is, dat Susan
oprecht van Joost houdt, maar ze is wel
wat dwingend in de stappen die ze wil
zetten in deze prille relatie. Ze vindt dat
Joost moet kiezen voor haar en dat de
kinderen niet het recht hebben om het
leven van hun vader te bepalen. Daar
heeft ze natuurlijk in zekere zin gelijk in,
maar Joost is nog niet zover. Hij voelt
102

23 | 21

De telefoonnummers zijn vaak van groothandels, importeurs en fabrikanten. Zij kunnen
vertellen waar de producten worden verkocht.
De in deze Margriet genoemde prijzen zijn
adviesprijzen.

zich niet in staat om tegen de kinderen
te zeggen dat ze zijn nieuwe partner
moeten accepteren en dat ze anders
maar weg moeten blijven als ze haar niet
willen zien, omdat ze nu deel uitmaakt
van zijn leven. Hij is echter ook niet
echt duidelijk tegen Susan, die daarom
probeert de situatie te forceren. Door op
subtiele en soms minder subtiele manier
haar sporen achter te laten in het huis
van Joost door kleine veranderingen in
de inrichting en door foto’s wat meer
verdekt op te stellen maakt ze de
dochters duidelijk dat ze er is. Ook zorgt
ze ervoor dat veel mensen weten van
hun relatie, ook al in de periode dat die
nog ‘geheim’ is. Haar brief met beschul
digingen aan het adres van de dochters
maakt het nog moeilijker. Joost voelt
zich gevangen tussen zijn kinderen en
zijn vriendin en besluit dat hij voorlopig
meer afstand wil. Hij is nog niet toe aan
samenwonen. Volgens Susan is hij dat
wel en is hij te bang voor zijn dochters
om zijn eigen gevoel te volgen. In onze
gesprekken wordt echter duidelijk dat
Joost zelf ook nog niet toe is aan een
vaste verbinding. Zijn betrokkenheid bij
het verdriet van zijn dochters is oprecht,
maar hij verschuilt zich er ook een beetje
achter. Susan is eerst boos, dan verdrie
tig, als dit duidelijk wordt, maar zij kan
niet anders dan accepteren dat Joost tijd
nodig heeft voor hij haar echt toelaat in
zijn leven. Een halfjaar later belt ze voor
een afspraak voor haar alleen. De relatie
met Joost heeft ze verbroken omdat ze
niet wilde blijven wachten.

tekst: annette heffels. illustratie: istockphoto.
namen en sommige omstandigheden zijn om privacyredenen veranderd.

By-Bar shop-by-bar.nl
Dante6 dante6.com
Ilja ilja.nl
Mango mango.com
Mexx mexx.com
Omoda omoda.nl
Uniqlo uniqlo.com
Unisa unisa0-europa.com
Y.A.S. y-a-s.com
Zalando zalando.nl
Zara zara.nl

Volgende
Interview
Leonie ter Braak

‘MIJN HOOFD IS NET
EEN FLIPPERKAST’
CYNTHIA (56)

‘Mijn broertje
zwerft op
straat’
Basta met pasta!
ALLES OVER
KOOLHYDRAATARM ETEN

ZUIDELIJKE SFEREN IN
HOLLANDSE HUISKAMERS

Ik ga op reis...

OF NIET? WAT KAN
ER DIT JAAR OP
VAKANTIEGEBIED?
Wie is de vader?
HEDDA (59) RAAKTE
ZWANGER VAN EEN
ONBEKENDE DONOR

Lange adem
JEANINE (53) KREEG VORIG
JAAR CORONA EN IS NOG
STEEDS NIET DE OUDE
104

23 | 21

EVEN WACHTEN...

EN KLAAR IS JE PIZZA

week

VANAF 27 MEI IN DE WINKEL.

Tijd voor
een snufje

Italië
IN HUIS, TUIN, KEUKEN
ÉN JE GARDEROBE

ZIN IN SARDINIË
Mode
WARME KLEUREN
VOOR ZONNIGE
DAGEN

23 | 21

105

Horoscoop

BEREKEND DOOR MARJOLIJN DE JONG

20-05

MAAGD 24-8 t/m 22-9

t/m

26-05

Je kunt ervan
uitgaan, Stier,
dat het wel los
zal lopen

RAM 21-3 t/m 20-4

WEEGSCHAAL 23-9 t/m 22-10

Je hebt zó’n zin om je in een leuke outfit te steken en dan
heerlijk op stap te gaan! Je bent slim genoeg om dingen te
verzinnen waardoor je kunt genieten. Een familiebezoek
geeft je het gevoel dat je elkaar niet helemaal kwijtraakt.
Ook zie je nieuwe uitdagingen in je werk of hobby.

SCHORPIOEN 23-10 t/m 22-11

Je vertrouwt op je intuitie en gaat graag uitdagingen aan.
Toch kun je je afvragen of je niet te veel hooi op je vork
neemt. Maar eigenlijk heb je de eerste stappen al gezet en
wil je ook niet meer terug. Dus? Stort je gewoon in het
avontuur, maar blijf wél goed je hoofd erbij houden.

Elke relatie die van koers verandert, krijgt meestal met
strubbelingen te maken. Hoe beter je op een rijtje hebt
wat je dwarszit, hoe eerder het is opgelost. Vaak liggen
wantrouwen en angst eraan ten grondslag. Als je dat kunt
wegnemen ben je klaar. Duidelijkheid helpt daarbij.

STIER 21-4 t/m 21-5

BOOGSCHUTTER 23-11 t/m 22-12

Niemand kan garanderen dat een keuze goed uitpakt.
Als je tot nu toe niet al te grote missers hebt gehad, kun je
ervan uitgaan dat het allemaal wel los zal lopen. Je bent
immers praktisch genoeg. Het gaat om je zelfvertrouwen.
Voeten stevig aan de grond en je verstand gebruiken.

Je zult in deze periode nog meer gesprekken voeren dan je
normaal al doet. Meestal gaan die over je huis of financiën.
Ben je normaliter wel érg eerlijk? Nu toon je je van je meest
tactvolle kant, zodat de ander er beter mee kan omgaan.
Je kunt wat emotioneler reageren dan anders, dat wel.

TWEELINGEN 22-5 t/m 21-6

STEENBOK 23-12 t/m 20-1

Je trekt makkelijk mensen aan en weet op een vriendelijke
manier met ze te communiceren. Daardoor word je heel
serieus genomen. Handig als je moeite doet om je werk of
hobby een nieuwe boost te geven. Was je de afgelopen tijd
wat eenzaam? Dan kun je nu je hart heerlijk ophalen.

Het is goed om je te realiseren dat je niet alles alleen hoeft
te doen. Door taken te delegeren, blijft het behapbaar voor
je, omdat je de verantwoordelijkheden dan kunt delen.
Je zult waarschijnlijk wel de leiding nemen, want dat vind
je stiekem wel prettig. Anderen geven je die rol ook graag.

KREEFT 22-6 t/m 23-7

WATERMAN 21-1 t/m 18-2

Je wacht niet rustig af, maar neemt zelf het initiatief.
Wel wil je alles op jouw manier doen en niet het gevoel
hebben dat je omgeving te veel verwachtingen heeft.
Vaak zet je je enorm in voor anderen. Daar mag je best iets
voor terugverlangen. Al is het maar een bosje bloemen.

Je krijgt zomaar een aanval van opruimwoede. Alsof je ziet
dat het zo niet langer kan en orde op zaken moet stellen.
Vaak ook in mentale zin. Je past je al zó lang aan, dat je
meer vrijheid voor jezelf opeist. Of je vraagt eindelijk
om de erkenning die je nooit vanzelf hebt gekregen.

LEEUW 24-7 t/m 23-8

VISSEN 19-2 t/m 20-3

Er zitten veranderingen in de lucht, Leeuw. Of je stopt met
werken (of hebt dat recent gedaan), of je gaat het anders
aanpakken. In alle gevallen wil je je tijd nuttig besteden,
zodat er veel uit je handen komt. Maar je moet er wel lol
aan beleven. Je houdt niet van alleen maar ‘moeten’.
106

Heb je een moeilijk gesprek deze week? Dat gaat je heel
goed lukken. Je blijft vriendelijk en bent duidelijk en
kordaat. Daardoor klaart de lucht en kun je samen op
een veel prettiger manier verder. Je wilt meer doen dan
wat er mogelijk is, maar dat zal niet lang meer duren.

23 | 21

Met heel weinig middelen geef je je huis een oppepper om
het nóg gezelliger te maken. Het liefst ontvang je familie
en vrienden, al heb je ook je rust nodig. Je kunt je snel
inleven in kinderen en weet wat zo’n kleintje leuk vindt
of nodig heeft. Al bied je maar eventjes een luisterend oor.

VIND IK

leuk

1
2

BEKENDE NEDERLANDERS OVER HUN FAVORIETEN

Sportjournalist en televisiepresentator Mart Smeets
(74) deed jarenlang verslag
van o.a. de Tour de France
en de Olympische Spelen.
Daarnaast schreef hij tal
van boeken, meestal over
sport. In zijn nieuwste boek
O Canada (Uitgeverij
De Kring) schrijft hij over
zijn liefde voor dit land,
haar inwoners en zeker
ook haar muziek.

3

4

Mart Smeets

5

‘Vrijdag ga ik naar de markt, koop een lekker visje,
groente en kruiden, en maak ’s avonds iets lekkers’
Poezen
“Nooit had ik kunnen vermoeden dat ik zo gehecht zou
raken aan twee katten ➊. Zo’n vijf jaar geleden kregen we
de gezusters Bibi en Balou. Bibi is net als ik de rust zelve,
Balou is de licht eigenwijze en beweeglijke, zoals mijn
vrouw Karen. Ik vind ze fabelachtig.”

tekst: deirdre enthoven. fotografie: anp en privébeeld.

Gitaarmuziek
“Ik heb een grote liefde voor gitaarmuziek ❷, zoals die van
Eric Clapton, en voor countryrock zoals die van Linda
Rondstadt en Emmylou Harris. Het is misschien wat
slappe en luie muziek, maar wel heel mooi. Het past bij
mij. Ik ben niet van het exceptionele. Ik houd meer van
een beetje conservatief.”

Canada
“Canada is Amerika, maar dan beschaafd. Ik blijf het een
heerlijk land vinden. Vandaar ook mijn boek, waarin ik
zo’n beetje alle facetten belicht ❸. Van de premier tot
de Canadese keuken, van de literatuur en muziek tot de
Nederlandse invloeden. Soms tref je er een café dat
gewoon kroketten op de kaart heeft staan.”

Koken
“Sinds jaar en dag is vrijdag mijn dag. Dan ga ik naar de
markt, koop daar een lekker visje ❹, groente en kruiden,
en maak ’s avonds iets lekkers. Ik vind koken leuk, maar
moet bekennen dat ik altijd te veel maak. Het voordeel
daarvan is wel dat je met restjes ook weer iets kunt.”

Schoenen
“Al jaren draag ik dezelfde schoenen ➎. Van die suède
met een gesp aan de zijkant. Soms zie ik leeftijdgenoten
op gympies. Dan denk ik: hoezo? Er zijn zulke mooie
schoenen. Als deze bijna versleten zijn, koop ik weer
dezelfde. De eigenaar van de schoenenwinkel ziet me
en zegt meteen: ‘Ik haal even een nieuw paar!’”

Sibelius
“Toen ik jaren geleden in Finland was en een middag niets
te doen had, liep ik het Sibelius-museum binnen. Sindsdien ben ik een gepassioneerd fan. De Finse componist
kwam na Tsjaikovski, en vulde hem goed aan. Zijn muziek
is traag en tonaal, daar houd ik van. Het allermooist vind ik
zijn derde symfonie. Zo weemoedig, zo prachtig.”

23 | 21

107