/
Text
ISTANBUL ONtVERSiTESt EDEBtYAT FAKPLTESl YAYINLARINDAN No. 508
XV-XVI. ASIRLARDA
EDIRNE VE PA§A LlVASI
VAKIFLAR - MOLKLER - MUKATAALAR
M. TAYYIB GOKBILGIN
Istanbul
OQLER BASIMEVi
1952
i C Ind EK II er
Sahife
0NSOZ........................................................ 3
Rumeli Eyaleti Tegkilati ve Edirne 6-65
I. Paga Livasi 6-12
Liva, Vilayet, Eyalet, Nahiye ve Kaza tegkilati— Kadihklar—Canib-i
yemin ve Canib-i yesar tegkilati
II. Qirmen Livasi 12-20
^irmen’in fethi — Liva tegkili — Sancakbeyleri — Saruca Paga ve oglu
Umur Bey — Miralem hasshgi—timarlan fihristi— timar koyleri
III. Edirne gehri ve inkigafi 20-65
Edirne’nin fethi, iskani, devlet merkezi yapihgi — Kuruculan: Malkog
Bey, Sofu Bayezid, Yakut Paga 23, §ah Melek Paga 27, Haci tvaz Paga
28, Umur Bey 28, Zaganos Subagi 29, Sinan Bey 30, Fahreddin Acemi,
Veliyyuddin b. Ilyas 31, Hasan Paga 32, Ali Kugci 33, Abdiilhamid Lari
33, §iicaaddin Karamani 34, Sefergah, Носа Sinan, Abdurrahman Qelebi 35
— Edirne mahalleleri 37-65
Hass ve Mukataa 65-160
I. Padigah hasslari 65-73
A Edirne9 det Hass mikellefleri ve muaflan, Zimmi cemaati, Yahudi ce-
maati 66 — Camileri, medrese ve imaretleri 67 — Avariz haneleri, zaviye,
han ve hamamlan 68 — Hass koyleri 70
IV
В, Rumeli Eyaletindei Dimetoka ve mahalleleri 71—Ipsala ve Filibe'de
hasslar 72 — Ferecik’de §ap madeni 72 — §ehir, kasaba ve koylerdeki
hasslar yekftnu 72 — Selanik, Serez ve Kavala'da 73
II. Vezirler, Devlet erkani ve Umera hasslan 73-76
Vezirler ve iimera timarlan 74—Kazasker, defterdar timarlan 75 — Voy-
nuk mirlivasi hassi 75—Ibrahim, Ayas, Kasim, Behram Pagalar, Kapudan,
ni§anci, mirliva ve tekaiidliik hasslan 75-76
HI. Ze’amet ve timarlar 77-86
Yaya ve miisellem te§kilati, ^iftlik ve timarlar 77-78—Pa§a berati ile
timarlar 79 — Serasker, miralay, emirahur v. b. timarlan 80 — Qavu§,
Yeni^eri, Doganci v. b. timarlan 82 — Arpahk geklinde timarlar 82 —
Zeametler, Fatih ve Bayezid II. devirleri zeametleri, defter-emini, Kethii-
da, Kilarci-ba§i v. b. zeametleri 83-84 — Pinar-Hisar, Selanik timarlan 85
— Rumeli eyaleti timarlan mecmuu 86
IV. Mukataalar 87-160
A. Edirne Hass Mukataalan 90-124
At ve esir pazarlan ile mezbaha mukataasi 90 — §em’hane mukataasi 94
— Bozahane mukataasi 96 — Ihracat-i hassa muhasebesi 97-102—Meyve
ve zahire pazarlan, yol-baci mukataasi 104 — Giimriik mukataasi 107 —
Galle kapani, ol$ii resmi mukataasi 108 — Darphane mukataasi 110 —
Edirne ve Dokuz-kadilik gebran yavasi ve beytiilmal mukataasi 112 —
Pamuk-yagi kapani mukataasi 113 — Gebran ba§tineleri mukataasi 114
— Manyas-kapisi mukataasi 115 — Diger Edirne mukataalan 116-124
B. Rumeli (Pa?a Livasi) bazi Mukataalan 125-160
Filibe §eltik mukataasi 125-134 —Drama §eltik mukataasi 134 — Serez
^eltik mukataasi 135 —Tirhala livasi Qeltik mukataasi 138 —Menlik,
Temirhisar $eltik mukataasi 138 —Serez golii dalyan mukataasi 140 —
Serez baci mukataasi 141—Diger Serez mukataalan 142-148—Drama
Zihne, Y. Karasu, Ostrova, E. Zagra, Gumiilcine muhtelif mukataalaarr
148 -153 — Selanik ispenge ve cizyeleri, Rumeli cizye tevziati 153 —
Akkerman, Novobrdo kadilanna, Sultan Selim §ah beye hiikiimler 158-159
V
Evkaf ve Emlak 160-522
I. XIV. asirdaki vakif ve miilkler 161
A, Siileyman Pa$a ve Murad I. devri 161-176
Orhan Bey vakiflan 161 -162 — Suleyman Pa§a evkafi (Bolayir ima-
reti, Iznik medresesi) 163 - 169 — Nadir §eyh vakfi 169 — Haci Ilyas vak-
fi 170 — Murad I. vakfi 171 — Vegan Reis zaviyesi vakfi 171 — Haci Ibri
mulkii 172 — Ahi Musa vakfi 173 — Abdal Ciineyd, Timurhan §eyh vakif-
lan 174 —Yah§i Faklh vakfi 175
5. Yildirim Bayezid devri 177-195
a) V a к i f 1 a r : Yildinm Bayezid vakfi 177-182 — Bahaeddin Pa§a zaviyesi
vakfi 182—Kizil Delu vakfi 183—Hayreddin, Haci Ahmed vakiflan 187
— Aydm §eyh, Kara Biiruklii, Haci Dogan vakiflan 188 — Ahi Denek
vakfi 190
b) M u 1 к 1 e r: Timurhan, Reis Ehliiddin malkleri 191 —
c) Yildirim devri ne muhtemelen ait vakiflar: Turbegi §eyh,
Ahi Devle vakiflan 192 — §eyh Ahmed, Yumcu §uca vakiflan 193 —
Haci Yatagan zaviyesi, Halife §eyh vakiflan 194 — Erbuz Ata vakfi 195
II. XV. asir Birinci Yarismdaki vakif ve Miilkler 196
Л. Siileyman, Musa, Mehmed L Qelebi devri . 196-203
Eski Cami vakfi 196 — Ismail Bey, Ahmed §eyh vakiflan 198 — §eyh
Bedreddin zaviyesi, Ali Bey vakiflan 199—Timurta§ Bey vakfi 200
B. Murad II, devri vakiflan 203-299
a) r'adi^ah vakiflan: Edirne Muradiye imareti vakfi 203-210“
Edirne Dariilhadis vakfi 210-213 — Uq §erefeli cami vakfi 213-216—Er-
gene Imareti vakfi 216-220 — Ipsala Camii vakfi 220-222 — Selanik Camii
vakfi 222-223
b) Viizera ve iimera evkafi: Balaban Pa§a imareti 223 — Dogan
Bay Kurt§u 224-228—Fazlullah Pa§a 228—Giimlii Bey 229—Hadim Balaban,
Has Ahmed Bey vakiflan 231 — Hamza Bey §arabdar miilkii 234 — Isa
VI
Bey 235 — Karaca Bey 236 — Karaca Pa§a Dayi 238 — Mehmed Bey
241 — Mehmed Pa§a Носа 242—Mezid Bey 243 — Mihai Bey Gazi 244
— Qru$ Pa§a 246 — Saruca Pa§a 247-253 — Sinan Bey Mirmiran 253 —
§ehabeddin Pa§a 255-261—Umur Bey 261-265
c) Murad II. devri di ger v a к i fl a r i 265-281
d) Murad II. devri ne muhtemelen ait vakiflar 281-299
III. XV. asir ikinci yansindaki vakif ve miilkler
Л. Fatih Sultan Mehmed devri vakiflari 300-356
a) Padi§ah, hanedan azasi, Medine ve Eyyub vakif-
lari: Fatih camii ve imareti Istanbul 300-315 - Eyyub 315 — Medine
317 — Sitti Hatun 318 — Giil§ah Hatun 319 — Ay§e Hatun 321
b) Vezirler, iimera, saray mensuplari evkafi: Ali Bey
medresesi 322 — Berkuk Aga 323 — Daye Hatun 323 — Dervi§ Ba-
yezid, Emir §ah Qelebi 325 — Hayreddin Носа 326 — Haci Kemaleddin
Ismail Bey 327 — Isfendiyar-ogullan 328 — Kara Bulut 331 — Kemal
Pa§a 332 — Mehmed Pa§a Rum 321 — Murad Pa§a Has 335 — Suleyman
Pa§a 339 —Turhan Bey Gazi 340 —
c) Edirne i^indeki muhtelif vakiflar 343-356
B. Bayezid II. devri vakiflari 357-484
a) Padi§aHi ve hanedan azasi vakiflari: Edirne Bayezid
kiilliyesi 357 - 378 — Ferruh§ad Hatun, Hani Hatun 379 — Ayni §ah
Hatun 380 — Hanzade Fatma Sultan 381 — Fatma Hatun Sofu 382 —
Ay§e Hatun 384 — §ehzade §ah Hatun 585 — §ehz. Hundi Hatun 387 —
Seljuk Hatun 388 —
b) Vezirler, iimera. devlet ve saray erkani... evkafi:
Ahmed Pa§a Hersek - zd. 391 — Ali Pa§a Hadim 394 — Ayas Pa§a Lala
403 — Davud Pa§a 405 — Faik Pa§a 413 — Ibrahim Pa§a Qandarli - zd.
417 — Ilyas Bey 426 — Ishak Pa§a 429 — Iskender Pa§a 432 — Kasim
Pa§a 433 — Kasim Pa§a Giizelce 435 — Mesih Pa§a 439 — Mustafa Pa§a
Коса 441 — Sinan Pa§a Giiveyi 453 — Yahya Pa§a 456 — Yakub Pa§a 458
c) Edirne’deki d i g e r vakflar: 459-470
d) Bayezid II. devrindeki bir kisim hanedan azasi,
rical, iimera, el^iler v. s. hakkinda 470-485
VII
IV. XVI. asir Birinci yansi vakiflar! 486
A. Yavuz Sultan Selim devri 486-496
Cafer Qelebi 486 — Ahi Qelebi 488 — Halimi Qelebi 489 — Piri Mehmed
Pa§a 489 - 494 — Edirne’deki vakiflar 495-496
B. Kanuni Sultan Suleyman devri 497-519
a) P a d i § a h ve hanedan mensuplan vakiflari: Siiley-
maniye Istanbul 497 — §ehzade Mehmed, Devlet §ahi Sultan 498 — Hiima
§ah Sultan 499 — Mihrimah Sultan 500 — Gevher Han Sultan 501 — §ah
Sultan 502
b) Viizera, iimera v. s. evkafi: Ali Paga Semiz 502 — Hiiseyin
Pa§a, Ibrahim Pa§a Hadim 504 — Lutfi Paga 506 — Mehmed Pa§a Sofu
507 — Mehmed Pa§a Sokollu 508-515 — Mustafa Pa§a Qoban 515 —
Rustem Pa§a 518
C. Selim II. devri vakiflartndan Selimiye 520 — 522
tLAVELER................................... 523-526
SONS0Z ..................................... 527-530
DEFTERLER.........................♦......... 531-542
tNDEKS . .................................. 543-627
DOZELTMELER................................. 629-631
Zeyil
VAKFlYELER ..................................(3) - (301)
VAKFlYELERlN FlHRlSTt ....................... (302)
6 NS 6Z
Osmanli Devletinin kurulu§ ve yiikseli§ devrr miiesseseleri, malt ve
iktisadi esas ve prensipleri, bilhassa, has ve mukataalarla birlikte
m ii Ik ve vakif tesisleri tetkikinde Edirne ve bavalisine,
daha sarih bir tabirle, о devirdeki Rumeli eyaletinin Pa§a livasina
biiyiik bir ehemmiyef atfetmek lazim geledegi a^ik bir hakikattir. XV. asir
ilk yansmda devlet merkezi bulunmasi, idari ve askeri kadrodaki devlet
ricalinin veya ilim hayatinda rol oynayan belli bagii kimselerin bu ge-
hirle siki alakalan, bu gibi kimselere yapilan muhtelif §ekillerdeki tev-
cihler ve onlarin bu havalideki kurucu vasiflari, boyle bir ehem-
miyet verilmeyi hakli gosteren sebepler olarak telakki edilebilir.
Ger^ekten, Osmanli Impratorlugunda, ilk devirlerde tevcih
edilen miilklerle arazi vakiflari meselesinin ve bunlarm
idare hayatindaki hususiyetlerinin tayini ile diger cephelerden tetkiki
i§i de miihim bir mevzu te§kil eder. Bu meselelerin mahiyetini aydinlat-
mak i$in ise canh misalleri, asil kaynaklan ele alarak bunlari hareket
noktasi yapmak ve miimkun mertebe bunlara istinat etmek ba^ta du§u-
niilecek bir i§tir. Diger taraftan, aym original kayitlann, Osmanli Dev-
letinin ilk asirlarindaki tarihi §ahsiyetler hakkinda kronik ve vaka-
niivis tarih^ilerimizin bahsettigi veya miiphem ve vtizuhsuz biraktigi nok-
talan, hig degilse kismen? aydihlatmalari meselesi de iizerinde durulacak
ayn bir ehemmiyeti haizdir.
Imparatorlugun te§kilat ve biinyesini iyice taniyabilmek i^in muh-
telif bolgelerin, evvela? z i r a i - m a 1 i-e к о n о m i k, sonra da, idari-
s о s у a 1 ^ehrelerini aydmlatacak mahiyetteki tahlili etiidlere, hatta, bu
vadide malzemenin sadece neurine dahi ne kadar muhta^ bulundugumuzu
her vesile ile goriiyoruz. Bu turlii eserler $ogaldiktan, asirlar boyunca
vuku bulan degi§iklikler goriildiikten, belki de bazan ayri dokiimanlara
dayanarak vanlan hukiimler iizerinde miinaka§alar yapildiktan ve kesin
kararlara vanldiktan sonradir ki, Osmanli Devletinin umumi te§kilat ve
karakteri, idare cihazi hakkinda terkibi ve sentez mahiyetteki eserlere
ula§mak miimkun olabilecektir.
— 4 —
Kronik ve vak’aniivis tarihlerimizde bu meseleleri izah ve tenvire
yarayacak malumatin Qok az ve daginik bulundugu malumdur. Коса
N i § a n c 1’nin, XVI. asirda, me§hur eserinin [1] mukaddemesinde §emasi-
ni verip de her nasilsa yazamadigi te§kilat tarihimize ait malumati, bir az
daha sonra (XVII. asir ba§lan), toplu bir halde, fakat Qok mucmel olarak
defter emini A у n i Ali efendinin risalesinden [2] ogrenebiliyoruz, Hayli
i§imize yaramakla beraber ne o, ne de ezciimle, XIX. asirda Netayiculvu-
kuat miiellifi Mustafa Nuri Pa§anin ve, onun eserine dayanah,
Abdurrahman §eref beyin [3] bu vadide verdikleri malumat, bu-
giin, bu sahada Qali§anlan tatmin etmekten uzaktir.
Son on senelik Turk tarih^iligi, Qahgmasim, kismen, bu gayeye tev-
cih etmi§, ve bazi kiymetli tarih ve iktisat tarihi bilginlerimizin himme-
tiyle ortaya Qok faydali ve neticeli eserler koymaya muvaffak olmu§tur.
Otedenberi, ben de, Qah§malanmi bilhassa bu istikamette teksife gayret
gostermi§, gerek, Rumeli’nin iskaninda yiiriiklerin rolii hakkindaki bir
monografi ile, gerek, Islam Ansiklopedisi i^in hazirladigun makalelerde
bu arzumu tahakkuk ettirmeye Qali§mi§tim. Zaten, bu kitabin esasmi da
iki sene evvel bu ansiklopediye yazdigim Edirne maddesi i^in topla-
nan malzeme te§kil etmektedir ki, о zaman ar§ivimizdeki muhtelif tah-
rir defter lerinden elde ettigim bu malumat, tabiatiyle, о makalenin dar
Qer^evesi i^ine girememi§, sonradan bazi ilavelerle miisait bir vakitte
ne§ri fikri bende hasil olmu§tu. О zamandanberi gerek ar§ivde gerek
Inkilap Kutiiphanesinde Muallim Cevdet Yazmalan arasinda-ki Bayzid
IL vakfiyesi ile Fatih devrine ait bir defter bu meyandadir—
rastladigim yeni malzeme ile geni§lettigim bu tetkikin bu §ekli ile artik
ne§rine karar verdim ve bu suretle son senelerin dokiiman ne§riyatina,
bazi izah ve tefsir tecriibelerile, bunu d^ katmayi uygun buldum. Bunlar
arasmda bazilan, ezciimle Omer Liitfii Barkanhn < Kolonizator Turk
Dervi$lerib makalesine kaynak olan bir kismi, daha evvel ne§redilmi§se
de [4] mevzuun vahdetini bozmamak i$in bunlan hari$ birakmayi dogru
bulmadim. Esasn bu kabil olanlardada, digerlerindeki gibi, biitiin tefer-
ruat (tarihleri, §ehir, kasaba, koy ve mezraalan ve buralardaki $e§itli va-
ridatlan ve rakkamlariyle) gosterildigi i^in ikisinin §ekli ve mahiyetle-
rinde bir fark olacak demektir.
[1] Mustafa Qelebi, C e 1 a 1 z a d e, Tabakat al - mamalik fi daracat al - masalikt
Fatih Kiitiip. N. 4423.
[2] Kavanin~i Al-i Osman der hulasa-i mazamin-i defter-i divan, Istanbul, 1280.
[3] Tarih-i Devlet-i Osmaniye I~II. Istanbul, 1312.
[4] Vakiflar Dergist. II., Ankara, 1942 s. 305-386
' — 5 —
Son aylarda, Turk Tarih Kurumu’nun neurine karar ve rdigi
ornek tahrir defterleri arasinda bulunup da, Omer Liitfii Barkan’in ha-
zirladigi 935 tarihli ve 370 numarah tahrir defteri, yakin bir gelecekte,
Rumeli Eyaleti te§kilatini biitun hacmilye tanitacak ve, burada zaruri
olarak almadiguniz kisimlan da, oldugu gibi aksettirecektir. Ancak bu
taktirde de, bu sahada tetkikat yapacak olanlar, XV, ve XVI. asirlann
Qe§itli tahrir defterlerine miiracaat edilerek az Qok mukayeseli bir §ekil-
de hazirlanan, bu eserden yine faydalanabileceklerdir.
RUMELi EYALETI TE§kIlAtI ve EDIRNE
1 — PA§A LIVASI
1453 e kadar devlet merkezi, sonra, uzun zaman, ikinci bir merkez
ve Balkanlardaki Osmanli fiituhatimn hareket iissii halinde goriinen
E d i r n e’nin idare teskilatimizdaki statu ve mevkii Rumeli Eyaleti-
nin te§kili ile siki sikiya ilgili bulunmaktadir. Murad I.’in, Edirne-
nin fethinden (1362) sonra, Rumeli Eyaleti te§kilatmi yaptigi [5] ve bu
eyaletin ba^ina, evvela, ayni zamanda Edirne muhafizhgi da uhdesinde
kalmak iizere [6], L a 1 a § a h in [7], sonra, Timur t a § Pa§alan [8]
Beylerbeyi olarak getirdigi gonilmektedir ki, a§agi yukari, Sofya’nm zap-
tina kadar (787 1385) bu hal devam etmi§ ve ancak, fiitfthat Balkan-
larda genig bir sahaya yayilinca, Edirne, Pa§a Livasi olmaktan ^ikmigtir.
Edirne'nin Pa§a Livasi, yani, Beylerbeyi hassi olduguna dair elimizde
sarih bir vesika olmamakla beraber, her halde, muhafizhginda da bulunan
Rumeli Beylerbegileri Lal a §ahin ve Timurta§ Pa§alarin, belki bila-
hare, sadece muhafizlari olarak goriilen §ah Melek ve Saruca Pa§a-
[5] О than Bey zamaninda Beylerbegilik ihdas edilmedigi ve kimseye bu unva-
nin verilmedigi anla§ilmaktadir. Ali’nin bir kaydi (Kiinh-ul-ahbar, V., s. 49), Orhan Be-
yin babasinin mutasarrif oldugu yerlerden ba§ka daha be§ sancaklik yere malik oldugu-
nu gostermekte ve bunlardan birinin de Vize livasi oldugunu bildirmektedir ki,
Rumeli’de Gelibolu’dan sonra ikinci sancak merkezi Vize oluyor demektir. Ancak, Orhan
Bey zamaninda Suleyman Pa§a ile birlikte hareket eden Haci II Bey ile Evrenos Beyin
«Malkara canibinden dag eteginde olan kilai zapti.. ve Ipsala canibinden derya
kenannds olan hisarlar muhafizligi» ile memur edildigi ve Vize nin ancak 769 da
(1368) Murad L zamaninda Mihai Oglu tarafindan fethedildiginin bilinmesine gore
(Sadeddin, Taciittevarih, I, s. 71, 86), Ali’nin kaydinin, bu livanin, Malkara veya Ipsala
§eklinde anla§ilmasini zaruri kilmaktadir.
[6] «La 1 a § a hi n Pa§ayi Edirne’de ahkoyup... Dimetoka’yi tercih buyurmuglardir»
Tacuttevarih, I, s. 73.
[7] «L a 1 a’ya Rumeli Beylerbegiligin verdi» A§ik Pa§a-Zade, Tevarih-i Al-i
Osman, Istanbul tabi, s. 55; Ali, ayni eser, V, s. 69.
[8] ~§ahin Lala kim oldii Beylerbeyligi Kara Timur T a § a verdiler» A§ik Pa§a-
Zade, s. 61.
— 7 - .
larm burada bir hassi veya zaameti mevcuttu. A§agida gorecegimiz gibi,
XVI. asirda bile Edirne §ehrinde bir zaamet vardi [9] ki, bunun, ilk za-
manlarda, Pa§a Livasina mevzu te§kil edecek derecede, bass halinde bu-
lunmu§ oldugu tahmin ve kabul edilebilir; yani, sonralan "...
olarak goriinen Sofya nin [10] yerinde, her halde, ilk za-
manlarda Edirne bulunuyordu. Yalniz §u farkla ki, o, bu vasfini olduk^a
erken kaybetmi§ ve ba§ka bir statu almi§ti. Bundan sonra Edirne, yaki-
ninde bir livamn mintakasma isabet etmekte, Qirmen L i v a’sina dahil
bulunmaktadir. Onun bu sancakla alakasinin derecesine a§agida temas
edecegiz. §imdi §u kadar soyliyelim ki, DoguTrakya mlntakasinda,
ilk fiituhat anlanndan itibaren iiQ liva (Vize, Kir k-k i 1 i s e, Qi r m e n)
te§kil edilmi§, ve bunlar, Rumeli Eyaletinin, daha sarih ve о zamanin
tabiriyle, Rumeli Beylerbeyliginin ii£ sancagini viicuda getirmi§ti. Bu Eya-
let gittik^e biiyiiyerek ve geniallyerek XVII. asir ba^lannda yirmi dbrt
livaya balig oldu[ll],
cJli tabiri, filhakika, о zamanlar i^in рек sarih ve muayyen bir
manayi ifade ediyor degildi. Ba§ka bir ifade ile, daima, bugiin anladigi-
miz ve verdigimiz manada kullanilmiyordu. Bazan kelimesi bunun
yerini tutuyordu [12]. Bu sirada tabiri de ge^mektedir. Ancak
soziyle herhangi bir mahallin idare ve hatta Kadi, Naib gibi
adli ve kazai amiri de kasdediliyordu [13]. Bundan daha eski devirlerde,
XV. asir ortalarinda ise, Eyalet kelimesi, hi^te bir Beylerbegilik bolgesi
olmayan, рек ku^iik mmtakalan gosteriyordu: Mesela “JUjy cJll„ z
j>l>T “Ordu„ gibi yerleri gdsteriyordu[14].
Diger taraftan, XVI. asnn ilk yansinda sozii de bazan bu manada
kullanilmaktadir. Hele “^1’У tabiri, pars pro toto olarak, hemen
[9] Hemen hemen ayni tarihlerde Bursa’nin da zaamet olarak bir emin uhdesinde
bnlundugu goriilmektedir (Bursa mahkeme-i §er’iye sicillen, Uludag Mecmuasi, 1939,
No, 21, s. 28/28. D. 119). Diger taraftan, daha XV. asirda, Anadolu’da bazi kasabalann
timar olarak tevcih edildigi de malumdur (Тара defterleri 2 ve 19 numaralar),
[10] 370 numarali tapu defteri, s. 150.
[11] Ayni Ali, ayni eser, s. 11 v. d.
[12] 251 numarali tapu defteri (953—1546) s. 149, 177, 618.
[13] Ayni defter, s. 324. Bu misalde vakif Istanbul’dadir; fakat bagka §ehir ve ka-
sabalarda da bu vakfin tesis varidati bulunuyordu. Bu itibarla bu tabir Is tan b u 1’da-
ki idare amirini oldugu kadar Vize ve Edirne de bahis mevzuu oldugu i§in, orada-
kileri de gumulii dairesine ahyor, boylece, ne Beylerbeyi ne de diger sarih bir makami
kasdetmiyordu.
[14] 859 (—1455) tarihli 2, ve 890 (—1485) tarihli 19 numarali tapu defterlerinin
ba§larindaki fihristler.
— 8 —
ekseriya eyaleti anlatmaktadir. Rumeli’ye ait bir tahrir defterindeki
“LxL jLj j kaydi elbette jLj j manasinda
anla§ilmak iktiza eder[15].
Bunu Qok iyi gosteren bir misali XVI. asra ait bir metinde goriiyoruz:
Sadrazam ve Serasker Ibrahim Pa§ a, aym zamanda, Rumeli
Beylerbeyi idi. Bir sefer esnasinda “Seraskerlik ve Rumeli Bey-
le r beyiligi sancagi ile gOQiip,, gittigi goriilmektedir [* *] ki, burada,
sancak «-Liva* hakiki manasindadir ve Ibrahim Pa§a Beylerbegilik san-
cagi m hamildir, yarn, Beylerbeyi sancagina sahiptir. “L i v a -i Pa§a„
mintakasi Beylerbeyi olan Paga'nin — bu devirde mirlivalar hemen da-
ima Sancak Beyi, Bey unvanim ta§irlardi — Beylerbegilik mintakasidir.
Bunun diger bir misalini de Tacuttevarih9 teki bir kayitta goriiyoruz:
Qelebi Sultan Mehmed’in oliimii miinasebetiyle devlet erkani «Anadolu
Beylerbegisine dahi hiikum gonderup buyurdular ki T a h t-i I i v a s i n d a
olan fimerayi..» toplasm. Yani, Beylerbeyi, sancagi altindakileri toplaya-
caktif**].
Keza «.Nahiye* kelimesinin de Beylerbegilik manasina geldigi goriil-
mektedir. cHU (Sivas ve A m a s у a) yerine kullanilmasi
buna bir misaldir [16]. Bu miinasebetle §unu da kaydedelim ki, Eyalet,
Vilayet, Liva, Kaza, Nahiye tabirlerinin birbirinin yerinde kullanildiklan
gok defa vakidir[16 miikerrer]. Kaza nin manasi sarihtir: Bir Kadfnin sala-
hiyeti dairesinde bulunan her yer —* Liva, Pa§a livasi veya alelade bir §ehir
veya Kasaba — Kaza itibar olunurdu. Mesela “ [Antalya] «Jlhl
Pa§a livasi olan <juU AjaP, aslen bir liva merkezi olmakla beraber
«ojrj AJa5> veya ’<dL;>U Ajs$> ifadeleri bunun gibidir[17].
sozii ise 90k elastikidir. Yukanda igaret ettigimiz gibi, Eyalet
manasinda kullanildigi gibi, bazan bir Livayi (*|y aA“ LA’ LA’
A>) [18]^ Qok defa bir Livanin par^asini 1 LA*) [19]
[15] 935 (1529) tarihli ve 167 namarali tahrir defteri. s. 1
[*] FeHdun Bey, Miin§eat-i Selatin, I, s. 578.
[**] Sadeddin, I, s. 302.
[16] 251 namarali defter s. 148 v. dd.
[16 miikerrer] «wilayet-i Merzifon, Iskilip vilayeti» gibi tabirler buna bir misal
olarak gosterilebilir. kr§. Sadeddin, L, s. 288
[17] 257, 167 namarali defterler, tiir. yer.
[18] Tapu defteri, 180 [870— 1465]; Inkilap Kiitiiphanesi, Maallim Cevdet, 116/3,
116/4.
[19] Inkilap Kiitiiphanesi, Maallim Cevdet Yazmalan, 116/3 [XVI. asir birinci
yansi]. .
— 9 -
ifade ediyordu. Diger taraftan, bir kazanin pargasini[20], veya, Istanbul’da?
oldugu gibi, iig dort mahalleden miitegekkil bir semti ve alelumum meg-
hur bir camiin muhitini (mesela
igaret eyiedigi de 90k defa goriilmektedir. tabiri ise, yalniz belli
bagh merkez ve gehirleri bildirirdi:
Rumeli Beylerbeyligini XVI. asir baglannda sag koi ve sol koi ol-
mak iizere, ve'A , ikiye boliinmiig goriiyoruz. Bu vaziyet
Anadolu Beylerbeyligi dahilinde de mevcuddu. Bu nevi taksimatin men-
geini 90k eski devirlerde aramak lazimdir. Selguklularda muhtelif tiirkmen
boylannin sag koi ve sol koi beylerbeyleri vasitasiyle idare edildigi go-
rulmiigtii, Osmanldarin Anadolu’dan sonra, Balkanlardaki fiituhat esna-
sinda Rumeli Beylerbeyligini ihdas etmeleri de yine bu an’anenin bir de-
yami idi [21]. Bilahare, ayni taksimati Anadolu ve Rumeli Beylerbeyi-
likleri dahilinde de tatbik etmeleri boyle bir an’aneye irca edilebilir. Diger
eyaletlere tegmil edilmemesi ise, bu nevi idari tegkilatin gittikge adedinin
artmasi ve sahalannin iki kola boliinmeyi icabettirecek derecede genig
olmamalanndan ileri gelse gerektir.
Rumeli Eyaletinin sag ve so! kisimlannin «LiL toplu
olarak, 1530 tarihlerinde, goylece taksim edildigini goriiyoruz: —
sancakliktan refolunup paga sancagina miilhak olundugu kaydiyle —
Bu taksimati о zamanki vaziyetin hakiki bir ifadesi*
olarak diigiiniirsek, evvela, Bosna ve Hersek’in hirer liva halinde heniiz
bu Beylerbeyilige merbut bulundugu, saniyen, Paga livasindan gayri yal-
niz - birisinin sancakhgi da refedilmig olarak-8 tane liva mevcut oldu-
gunu kabul etmemiz lazim gelecektir. Ger^i, Bosna’nin ve keza Hersek’in
bu siralarda liva statiisiinde bulunduklan hem kroniklerimizin ifadesinden
hem de tahrir defterlerindeki biitiin kayitlerden anlagilmaktadir. Ancak,
bu eyalete bagh liva adedinin bu kadar az oldugunu farzetmek gok
miigkiildiir, hatta imkansizdir. ^iinkii, bir 90k yerlerin, ezciimle S e 1 a n i kr
Mora, Yanya, Semendire, Vize ve Qirme n’in, 90k eski zaman-
lardanberi hirer sancak oldugu maltimdur; binaenaleyh, XVI. asir ortala-
rinda, hepsi de Rumeli Beylerbeyine bagh bulunan livalarin sayisinm-
bu kadarcik olamiyacagi agikar, ve, her livanin kadihklan arasinda bir
[20] jyL ojrj» gebi. 274 uumarah ve 958 (1551) tarihli def-
terde Riistem Pa § a $ i f 11 ij£ i miinasibetiyle.
[21] Fuad Kopriilu, Bizans miiesseselerinin Osmanli miiesseslerine tesiri^
Istanbul, 1931, s. 193.
- 10 —
фок mahallerin - buyuk veya ku^iik, ehemmiyetli veya ehemmiyetsiz - birer
sancak olarak te§kil edilmi§ bulunduklari giiphesizdir. Filhakika, bu mev-
zuda esas olarak tuttugumuz defterin i^erisindeki kayit, c**
<6" lib JjJ «Дь ifadesi [22], bunun boyle olacagini anlat-
maktadir. §iiphsiz ki, buradaki Pa§a Livasi sozii Rumeli Beylerbeyligi
kar§iligi olarak kullanilmi§tir.
Pa§a Livasinin, daha dogrusu, Rumeli Eyaletinin sag* ve sol koi taksi-
matina gelince; mevcut kayitlar Pa§a Livasinin sag1 kolunu d о к u z к a-
dilik (nahiye) olarak gostermektedir. XVI. asir birinci yansinda bu
yerler §unlardi : Edirne, Dimetoka, Ferecik, Ipsala, Tatarpa-
zari, К e § a n, E s к i h i s a r~Z a g r a, К i z 11 a g a q, Filibe [23]. Canib-i
Yesar’in ise, 1530 siralarinda, рек sarih ifade edilmemekle beraber, §u
on kadihktan te§ekkiil ettigi goriilmektedir: Giimiilcune, Yenice-Karasu,
Zihne, Dirama, Siroz, Nevrekob, Timurhisari, Selanik, Sidrekapsi, Av-
rethisari. Buna Enez ile Kavala’nm da idhal edildigi vakidh §u halde dort
kadihk oldugu i^aret edilen Kostendil ile dort kadihk ViilQetrin, dort
kadilik Pirezrin, be§ kadihk Alacahisar, dort kadihk Hersek, birer kadi-
hk Izvornik ve Filorina, alti kadihk Bosna livalari, dar manasiyle Pa§a
livasi haricinde, fakat, bize gore, Rumeli Beylerbeyligine tabi bulu-
nuyordu [24].
Rumeli Eyaleti te§kilatini 1530 siralarinda §oyle goriiyoruz: [24 miikerrer]
J J,i.l j j Li b
lib djl Li J jl«J J lo-
jU 4^1 -’’Л J'is*'3 J*.
[22] 167 numarah defter, varak 2.
[23] 933 (1527) tarihli 136 ve 949 (1542) tarihli ve 220 numarah defterler.
[24] 167 numarah tapu defteri.
£24 miikerrer] Aynx defter, varak 2 v. d.
— 11 —
LiL jL*j 4 4^. <^*5 Lfc 4*av
J jlr’l 5 19 95 125 242 3859 4л*л9 J 35 й>’ £Я5 9
11 4 4j 1д Jk,l 8 22 (0«‘. ^.IjL j L 3 jUll, 16
L*,X^ ^Ls"- 10 35, 67 60 24 373 93"
4»^U- [-^d] jhfljb l>’ 2 . jljjj (j’UzixZa*-. 374' jLxLw j _yl593 ^810 [25] у 33
L jtc L У 42 332
jLjU [27]
**
Bu eyaletin sol kismimn, yani «jLj in aym tarihteki te§kilati da
§6yle goriinmektedir: [28]
J J 4,a|jJ J Jp 4;>cjCf J 4ls»eU s-UzfS
JJjr J fijX-/ J (±L*2>C
[25] Yeni manasina gelen fars^a «у» kelimesidir ki, eski defterlerde bulun-
madigmi ve yeni tahrire gore tesbit edilen miktar oldugunu gostermektedir.
[26] (<jbej'd> : Qoban, has Qobanlarnnn mir4 ahur’u
[27] ijbjU, Sarban ve jLjli §utiirban deveci demektir.
[28] Тара de fieri, 167 varak 64.
— 12
dL'%. 3 •Ajb' LT*"’ 3
i £ Ji,5 j jy-i з
jUlb JjT" ditto. ' J 4)1^9 3 ciL-’X-j 4*15
3 2 12 51 125 985 [29] 2
^3 4>li* U-o'-*-» •A>-
38 24 24 17 3 76 21
4*15 jUa-A <6 jU (> b - jbjU jLaL-»
2 [32] 20 [31] 42 147 [30] 12 410
II — QIRMEN LIVASI
Qirmen’in Rumeli'de ilk te§kil edilen sancaklardan biri oldugunu
yukanda soylemi§tik. Bu mevkiin sancak merkezi yapilmasinda, herhalde,
Merig vadisine hakim ve icabinda Edirne’yi koruyacak bir mevkide
bulunmasimn miiessir oldugu anla§ilmaktadir. Burasi fethinden once de
miistahkem bir kaleye malik bulunuyordu. Daha Edirne’nin zapti sirala-
lannda, Murad I. Dimetoka’da ikamet ettigi esnada <Qirmen kasabasint
feth igin dilaverler^ gondermi§ ve «Tekur-u Qirmen.. taleb-i aman ile
tesllm-i hisar» etmi§ti [33]. Kalenin boylece muhafaza edildigi ve bir
muddet, heniiz Sancakbeyi iinvamni ta§imasa bile, bir zabit uhdesine veril-
digi muhakkaktir. Bunu, hemen hemen ayni vaziyette bulunan V i z e’nin
fethinden sonra agikga goriiyoruz: Nitekim, Vize kalesi teslim olduktan
[29] Biitiin beylerbeyilik mintakasindaki dokuz kaleden yalniz iki tanesi bu ki-
simda (Canib-i Yesar) idi. Selanik hem kale hem de §ehir ve kasaba meyaninda gos-
terildigine gore diger kisimda da bu tiirlii olacagi, yedi kaleden hitj degilse bazisinm,
ayni zamanda, §ehir ve kasabalar arasinda sayildigi diigiiniilebilir
[30] Biitiin eyalet dahilinde mevcut gosterilen 12 devecinin hepsinin de bu kisim-
da bulundugu gorulmektedir.
[31] Ulufeli kale muhafizlarmin da hepsi Canib-i Yesarda goriinmektedir.
[32] Bazdar’lar dogancilardir, biitiin tegkilat meyaninda degil, sadece Canib-i
Yesarda gosterilmi§tir.
[33] Sadeddin, Tacuttevarih, I. 83.
— 13 —
sonra «Edirne ve Istanbul beyninde kasabat igre ahsan mevazb den
oldugu ve «Istanbul tekuruniin teferrugkdhi ve mahall-i seyr ve nigahi
olmagin anin taarruz ve hiicumundan endive edildigi i$in §ir Me rd
naminda birisinin zabt-i kale i$in tayin buyuruldugu» gorulmektedir [34].
Bundau sonra bir asir kadar bir zaman zarfinda Qirmen'in ne §ekil
ve halde bulundugunu kroniklerimizden ogrenmek imkani yoktur. Ancak,
XV. asir son yansinda, Edirne'ye yakinligi dolayisiyle, herhalde gozde
bir liva vasfim ta§iyan, Qirmen sancaginin, Osmanlilara iltica veya tabii-
yetini arzeden, Anadolu Turk Aristokrasisine mensup bazi maruf §ahsi-
yetlere tevcih edildigini biliyoruz. Karamanogullari hanedanindan,
Pir Ahmed ve Kasim beylerin karde§i, Kara man Bey 875 sefe-
rinden (1471) sonra «Der-i Devlete iltica edip Cirmen sancagi ana tevcih^
olunmu§tu ki, N e § r i’den naklen bu haberi veren Saadeddin [35], onun
bu sancakta vefat ettigini ve sonra cenazesinin Edirne’ye nakledilerek
Dariilhadis camii yanmda defnedildigini de kaydetmektedir [36]. Karaman
Beyin Qirmen sancak beyligi kisa bir muddet siirmii§tu (oliimii 876 =
1472). 878 deki (1473) Uzun Hasan muharebesinden sonra Karahisar’in
fethinde teslim olan bu kalenin hakimi Darab Beye de Qirmen
sancagi verildigi gibi[37], bir az daha sonra, karde§i ile miicadelesi sebe«
biyle Dulkadir ogullanndan «Sultan Mehmet Han Gazi asitanesine
iltica eden § e hsiiv ar^ Beyin ve onu miiteakip diger karde§i Alaud-
d e v 1 e Beyin [38] bu sancagin idaresinde bulunduklan malumdur [39].
Bu an’ane, muhakkak ki, gok daha eskiden teessiifi etmi§ti. Bu asnn
birinci yansinda da. Anadolu Turk Beyliklerine mensup beylere tevcih
edilmekte idi. Bize gore, Murad 11. ye iltica eden Karamanoglu
Isa Beye (bin Mehmet Bey) —ki ayni zamanda Qelebi Sultan Mehmed In
bir kiziyla izdivag etmi§ti — verilen Rumeli’deki sancak [40] Qirmen
oldugu gibi [41], belki, Canik'in zabtindan sonra (831 = 1428) devlete
iltica eden Alparslanoglu Hii s e у i n Bey de bu sancaga nail ol-
mu§tu [42]. .
Tarihlerimizden Qirmen hakkinda ogrendiklerimiz ve bazi kayid-
[34] Sadeddin, ayni esert I. s. 86
[35] Ayni eser, I. s. 518
[36] Osman Nuri Peremeci’nin (Edirne Tarihi, Istanbul, 1940 Karaman Beyin Edir-
ae’de vefatini soylemesi dogru degildir. s. 143)
[37] Sadeddin’ ayni eser, I. s. 541
[38] Sadeddin, ayni eser, I. s. 570,572
[39] Badi Ahmed, Riyaz-i Belde-i Edirne, I., Edirne valileri.
[40] Sadeddin, I. s. 331
[41] Solak-Zade’nin «Bir all Sancak» kaydi buna telmih olsa gerektir (Tarih, s. 158)
[42] Sadeddin, L, s. 338
к
— 14 —
lardan ^ikardigimiz hukihn ve neticeler boyie oimakla beraber, tahrir
defterlerimiz ve vakfiyeler bize bu hususta bir az daha etrafli malOmat
verebilmektedir. Bunlara gore, Qirmen sancagihin ilk sancakbeyi Saru-
ca Paga oldugu anlagiliyor. Murad 1. ve Yildinm Bayezid devirlerinin
iimerasindan ve [43] lakabiyle maruf olup «Kdh emar etie kali
Anadolu caniblerinde eyaletle riitbesi dla idi» [44]. Saruca Pagayi,
Murad 1. devrinde Karaman-oglu’na kargi harbde beylerbeyi Timurtag
Paga ile birlikte gbrdiigumuz gibi [45], Kosova muharebesinde de buiun-
dugu muhakkaktir. Maamafih, gelibolulu oldugu halde, A 1 i, bu Saruca
Pagayi, Murad II. devri vezirlerinden Saruca Paga ile kangtirmig ve bu
ikinciye ait olan Gelibolu’daki imaret ve evkafi ayni zamanda birinci
Saruca Paganin (j olarak gostermig [46] ve kendisini de orada
medfun zannetmigtir. Ger^i, Murad I?in, GeliboluMa, sahildeki saraymdan
bir frenk gemisinin ge^tigini gordiigiinu vn bunu tevkife memur edilen
Saruca Paganin muvaffak olarak gemide rastlanan «Istanbul Krahnin
Duhieri^ nin §ehzade Bayezid’e niganlandigi sirada «Parga da mal ve
menal ciimleten Saruca Pagaya bagzglandign yolunda, AIi?nin? bu saray
bakiyyelerinin 970 de (1562] hala miigahede edilebildigini ilave suretiyle,
kaydettigi rivayet [47] dogru ve vaki olabilir. Nitekim onun 1390 da da
Kapudan-i derya sifatiyle Akdeniz Bogazini tahkim ettigi, altmig gemi ile
Ege denizine a^ilarak Sakiz ve Egriboz adalariyle Yunanistan sahillerini
yagmaladigi malumdur [48]. Fakat, Alfnin, bu Saruca Paganin aldigi ga-
nimetleri Gelibolu’daki hayratma sarfettigi suretindeki ifadesi dogru
olmamak icap eder. Bu yanhg Sicill-i Osmani’ye kadar muahhar daha bir
90k eserlerde tekrarlanmigtir. Yani, Gelibolusdaki imaret, medrese ve sa-
irenin her iki Saruca Pagaya aidiyeti zikrolunmugtur. Halbuki, Murad I.
ve Yildinm devirlerindeki Saruca Paganin oglu Umur Beye ait vak-
fiyelerde babasinin Qirmen’den bagka, ancak, Kizanlik, Haskoy
ve YenizagraMa hayrat ve vakifian oldugu bahis mevzuudur [49].
[43] Qirmen’deki mescidi —ki bnnu kasabadaki dort camiden biri olarak gosteren
Badi Ahmed efendi de bir kubbesi ve bir minaresi bulundugunu bildirmektedir «fzrmen
Devhast» s. 23— avlusunda mezannin bulundugunu ve Umur beyin 818 (1415) tarihli
vakfiyesi oldugunu haber veren Osman Nuru Peremeei (az/nz eser, s. 142) bu lakabi ya
mezar ta§indan veya vakfiyeden bgrenmi§ olacaknr.
[44] Alt, Kiinh-ul-ahbar, V. s. 74.
[45] Ayni miiellif, ayni eser, s. 71
[46] Bu vakif tesisinden a§agida bahsedilecektir.
[47] /Iz/nz eser, gost. yer., s. 74.
[48] Miikrimin Halil Yinan? (Yildinm Bayezit makalesi, Islam ansiklopedisi)
[49] Osman Nuri Peremeei, ayn, esrs. 142
— 15 —
Murad 1. ve Yildinm Bayezid devirlerindeki iimeradan, bazan Kapu-
dan-i derya, bazan Anadolu’da[50] veya Rumeli’de Sancakbeyi olan Saruca
Pa§ayi, muahhar vezir Saruca Pa§adan tefrik ettikten sonra, bunun ilk
Qirmen sancak beylerinden oldugu ve oglu Umur Beyin de onu bu va-
zifede istlhlaf ettigi hakkindaki kanaatimiz §u sebepten ileri gelmektedir:
Gerek Qirmen’de gerek bu livaya tabi yerlerdeki tesisler, hayir mii-
esseseleri hemen daima Sancakbeyi tarafindan viicude getirilmekte idi.
Murad 1. devri iimerasindan olup ta QirmenMe mescid yaptiran ve о sira-
da bu livaya tabi olduklan anla^ilan, Yenice Zagra ve Kizanhk gibi yer-
lerde de bir $ok hayir tesisleri birakan ve Qirmen’de medfun bulunan
ba§ka kimse yoktur. Oyle goriiniiyor ki, Anadolu’daki Sancakbeyliginden
—Sicill-i Osmani’nin Anadolu Beylerbegisi demesi dogru olmasa gerek-
tir— ve bir miiddet Kapudan-i deryahgindan sonra Qirmen Sancakbeyligine
tayin edilmi§ veya tekaiid olarak buraya £ekilmi§ ve burada 6lmu§tun Bu
miinasebetle §unu da kaydedelim ki, Musa Qelebi’nin oldiiriilmesinde
medhaldar olarak gosterilen Saruca Pa§a bu degildin ,A1 i bunu iyice
tasrih etmi§ «Sabikuzzikir Saruca Ramadan gayridur deya bazt muverri-
hin igaret eimiglerdir* diyerek, A§ik Pa§a-Zadenin «derzi Saruca^ ken-
disin in ^Saruca nam bir yiizii kara bednam mugierd kulu» dedigi kim-
seden tefrik eylemi§tir[51]. Bu <Ter.zi Saruca» a§agida kendisinden
bahsedecegimiz Saruca Pa§a olacaktir-
Saruca Sarimiiddin Pa§aTnm oglu Umur Beyin Qirmen
Sancakbeyligi muhakkaktir ve oyle goriiniiyor ki, bu vazifede uzunca
miiddet kalmi§tir. Yenice-Zagra’daki bir vakif miinasebetiyle Umur Beyin
Saruca Pa^anin oglu bulundugu tasrih edildigi gibi[52] Fatih devrine ve
Qirmen livasina ait bir tahrir defterinde Habibce koyii hakkindaki Umur
[50] 859 (1455) tarihli Yeni§ehir evkaf defterinde, Saruca
Pa§a adh bir koye tesadiif olunmaktadir. Bahis mevzuu olan bu koyde evlatlik vakfi
olan yerin Emir Siileyman zamaninda verildigi bildirilmektedir. О zaman bu ko-
yiin Saruca Pa§a adini ta§imasi, bu zatin, Ali’ninde, «kah Anadolu caniblerinde eya-
letle rutbesi ala idi» , dedigi gibi, bu mmtakada bir vazife ve buna kar§ihk bir hass
veya malikane olarak bir tevcih aldigina delalet etmektedir (kr§. Inkilap Kiituphanesi,
Muallim Cevdet Yazmalari 117/2, s. 92)
[51] Ayni eser, V, s. 140.
[52] Inkilab Kiituphanesi, ayni
seri, 116/4 Kanuni devrz.
— 16 —
'Beyin Sancakbeyligine i§aret eden bir kayidda [53] bu hususta §opheye
yer birakmamaktadir.
Umur Beyin Qirmen’in i^inde ve civann4a miilkiyet iizere mutasarnf
oldugu §ey рек $oktu. Biitiin bunlar daima serbest ve tekaliften muaf
olmu§lar[54] ve bilaharede evlathk vakfi haline gelmi§lerdir. Miifredatiyle
a§agida gosterecegimiz diikkan, ev, hamam, bag, bahge, gayir, degirmen
ve saire Umur Beyin tesis ettigi zaviye, mescid ve saireye vakfedilmi§
bulunuyorlardi.
* Bundan sonra Sancakbeyi olan Sinan Bey isminde birisini gormek-
teyiz. Qirmen’e bagli bir koyden bahseden ve 869 e ait olan
bir tahrir kaydi Pencikci Sinan beyin eski Sancakbeylerinden oldugunu
§u suretle bildirmektedir: ’c-dL У
• < Lc Ic J л~-' '4-—‘lAua Jj)
Kanuni devrindeki bir tahrir kaydi da Haskoy’e tabi Kara Halil koyiiniin
eski mirlivalardan Sinan Beyin miilkii oldugunu soylemek suretiyle
eL jL, clU су» bunu teyid etmektedir[55]. Bu Sinan
Beyin XV. asnn birinci yarisinda bu livaya tasarruf etmi§ olmasi icap
ediyorsa da о devirde Rumeli beylerbeyliginde bulunan ve Edirne’de bir
takim tesisleri goriilen Sinan Pa§a ile (oliim 845: 1441) ayni olup olma-
digi kestirilemez.
Fatih devrinde Qirmeii livasinin ve koylerinin Mir-i a 1 e m
h a s s i oldugu goriilmektedir.
Heniiz Karaman ve Darab Beylerin Sancak Beyligine gelmedigi bir
sirada (869:1464) ehemmiyetli saray memurlanndan, yani ozengi agahk-
lanndan biri olan Mir-i aleme has olarak tevcih edilmig, fakat sancak
idaresinde miistakil Mirliva bulunmami§tir [56]. Bu sirada Mir-i alemin yine
[53] <3 У J-Aj <—SJJ'J J1 J1 _J-U5*** til)
j-vl <3 Bagvekalet Argivi, tapu. dejteri. numara 180 (869 tarihli) ayni Umur
'Beyin 835 de bir sancagin muharrirligini yaptigini goriiyoruz. Do$> Dr. Halil Inalcik’in
yakinda negredecegi bir def terin mukaddemesindeki ’ gu kayit [•-••ЗЦв^
AjIxIj: j ОуУ* j 4I**1 jAjV* (J bunu gostermektedir (krg. Tapu
defteri 1 M.).
[54] jl s-9 f-IaJ j Д9 •••» in-
kilab Kutiiphanesi, 116/4 numarah defter.
[55] Bagvekalet argivi 180 numarah tapu dejteri ve Inkilap Kutiiphanesi, Cevdet
Yazmalari, 116/3 varak/2
[56] Bagvekalet argivi, Tapu dejteri numara 180.
— 17 —
saray ve rikab-i padigahi hizmetinde bulundugu, fakat, hassinin (vazifesi-
nin) bu sancakta tayin edildigi anlagilmaktadir. Ger^i <atebe-i ’ulyada
olan agalar sancaga Qiktiklair* vaki ve teamiil ise de [57], bu takdirde .
artik bu, “hass-i mir-i alem» degil, dogrudan dogruya “hass-i
m i r 1 i v a„ olmak gerekir, tahrir defterlerinde sancakbeyi ismi ile yazihrdi.
Bayezid II. devrinde Qirmen Sancakbeyi Hiisrev Bey adinda
biri bulunmaktadir. Mintakasindaki bir giftligi 350 akge mukataaya ver-
digi goriilen bu Sancakbeyinin oglu oldugu anlagilan Mehmed Bey
isminde birisi de bu liva dahilinde zaviye tesis etmig[58], belki de baba-
sindan sonra bu sancaga muatasarnf olmugtu.
Goriiliiyor ki, Qirmen bazan mir-i alem, fakat, ekseriya mirliva hassi
mevzuudur. Padigah haslan arasinda bulunan veya tiirlii vakif miiessese-
lerine, bilkassa mail ve iktisadi bakimdan, bagli bulunan Edirne ile min-
takasinda bulundugu Qirmen livasinin alaka ve miinasebetini ancak nazari
bir gekilde kabul etmek mumkiindiir. Biitiin XVI. asir boyunca bu vazi-
yet boyle devam etmig, Qirmen sancaginin mevcudiyetine ragmen,
Edirne, Рада livasina tabi bir nahiye telakki olunmugtur. Bu hal Edirne
idaresinin Qirmen Sancakbeyinden ziyade, umumiyetle, Beylerbeyi ile
alakasi oldugunu gosterir. Mirliva olsa olsa bu asirlardaki hemen biitiin
Sancakbeyleri gibi, askeri vazife ye miikellefiyetleri bakimindan Edirne9
ye tabi koyler iizerinde — yiiriik, miisellem, §ingene gibi ayn askeri teg-
kilata bagli olmadiklari takdirde — idare, kontrol ve murakabe hakki
kullanmigtir. Bundan sonra daha uzun miiddet, Qirmen Livasinin biitiin
mmtakaya hakim olduguna delalet edecek bir emareye rastlanmamakta,
ancak, XVIL asirda bazan mazul veya miitekaid Kirim Hanlarina
a r p a 11 к olarak tevcih edildigi goriilmektedir.
Edirne^de В о s t a n c i-b а д 111 g i n ehemmiyeti azaldigi, diger taraf-
tan, dahili asayigin bozulup harici gailelerin de arttigi XVIII. asir ikinci
yansmdan itibaren, Qirmen mutasarnflari Edirne’yi muhafaza maksadile
alinan tedbirlerin icrasma memur edildikten sonra, bu liva, idari bakim-
dan gehire hakim oldu. Bu hal, yani, mutasarnflikla idare olunur liva mer-
kezi ve Edirne’nin bagli bulundugu bir sancak olmasi 1245 (1829) tarihine
kadar devam etti. Bu tarihten sonra gelen idare memurlan Edirne vali veya 57
[57] Ayni Ali, Kavanin Risalesi, s. 38. Bu kayit, XVIL asirda Sancakbeyi
bassinm 200000 akgadan bagladigini, fakat, bu nevi agalann sancaga ^ikmalari halinde
450000 ak§a hass aldiklanni gostermektedir. 1464 tarihlerinde Qirmen'deki bu Mir-i alem
bassinm bu miktara asla yaklagamadigi goriilmekte, ve bundan, diger devlet erkani gibi
yikab agalanna yapilan tevcihlerin de gittik$e artmi§ bulundugu anlagilmaktadir.
[58^ Inkilap kutiiphanesi, numara 116/3
F. 2
— ’ 18 —
mutasarrifi iinvanlarile naspedilip ikametgahlanni Edirrie'ye tahvil eyledi-
ler [59]. Boylece (Qirmen livasi daha sonraki Edirne vilayetinin esasini
ve niivesini te§kil etti.
Qirmen Livasina Edirne, Y e n i c e - Z a g г a, К i z a n 11 к
ve Has к oy’den ba§ka Те ki r dagi djj лЛ“
лI n e c i к Mз cSj'3^' ve E r g e n e (Uzunkoprii)
de dahil bulunuyordu [59 miikerrer].
1460—1470 siralarinda Qrmen iki musliiman ve bir hiristiyan mahal-
lesinden miirekkep ve Mir-i alem hassi olarak goriinmekte ve aynca
kasabaya dogrudan dogruya bagh iki koyii ihtiva etmekte idi. Hepsi de
olan diger koylerile birlikte §u manzara ve te§kilati gor->
mekteyiz [60]:
(2JL 87 13) 6(jJE 58 2)
6(JE 13 14) [61] jk 4(ч^Г1200 jU 47
18) Jk 45-1?- j
[59] Badi Ahmed efendi, ayni e^erf Ш. Qirmen devhasi, s. 23
[59 Miikerrer] Maamafih 921 tarihli bir mufassal Jarmen Livasi defteri Edirne’yi
hari? tutmakta ve «Yenice-i Qirpan»! bu Livaya dahil gostermektedir : bu defterin
fihristi ve ba^ligi §oyledir: (kr§. Тара defteri numara 50)
uW*
4p^5\Z 4*»>I
4_jk> 0Lb,L.*j км.5^"j 1 1 td**
cjk«| . (J Iч1!ккс u-a*4»I 43^** cl I 4^-P J ©jLail
4sjoZa jr I uJj cX*! 4>\pl jU- xju jUd-,
<_/41^-v . (JI~ jr* ^A kJ j.Ltiy>
[60] 180 numarali tapu defteri.
[61] Yamak tabi manasina gelmektedir. Qirmen kasabasma tabi, bagh mana*
smdadir.
- 19 —
к'"> 3
у»- (£j * [63] оХ^_,5"~ -Ь-^UI [62] £\
-- . «Ц. JL <д>- ’ '
" 2000
5' f'“j [64]^^ ^Л) ^л г-iL u.jkii.» -vkj^ ) 4, lie-*
719 ^л JL cil ^L« J L. cii>
1600 2000
4r
[65] 15592
Diger Mir-i alem hassi olan koyler §unlardir:
t(481 Lkj <4^ 4
ц[с. [66] jj^L^ jL'L** ** ^5*^’ l/5'^ 4(995 hbj
t(4500 Jj la~B) Ji* L.L~* t(2185 LUj ла
3 (ЛУ J -* 4=^::* 1-^ £* j**^) (<3l->^) ^i^b-5 4<Гс^-^
.([67] U-| j^(j^ jxk~i j^) (10525 Lbj
ft(J)^r) [68] o^s
Lil (J^*” (Ji J
’ 4oJ3'
й>v [69]^
Qirmen Livasimn bunlardan maada diger koylerini XVI. asir ilk yan-
sinda bu mintakadaki muhtelif evkaf ve emlak kayitlarinda - ki daha
[62] Merig nehrinde i§Ieyen gemi veya’ kayik bahis mevzuudur.
[63] Qirmen’in son te§kilatinda Divane-IIyas koyii bulunmakdaydi ki, bu olmasi
melhuzdur.
[64] Niyabct resminin t — ki Niyabet-i curizm ve cinayet demektir. Kr§. Omer
L is t f ii В a г к a n, s. 286 “ Koylerile kasabaya ait oldugu tasrih edilmektedir,
[65] Bu yekunun burada miifredati gosterilen 6319 akgadan miitebakisi Qirmen
kasabasile yukanda soyienen koyler varidatidir.
[66] ВиЫщ Saruhanka, Habibce koylen ile a§agida adlan gegecek olan Findikli,
Kovancilar, Yeniceli koylerinin son tegkilata kadar mevcudiyetleri ve adlan malumdu.
[67] Qirmen kadisina aynlan bu tahsisat, ba§kasina burada gemi igletmek mu-
saadesini vermemek igin olsa gerektir.
[68] Bu koyiin asd adi Karabag olacaktir. Kanuni devrinde be§ mahallesile
idUjjT" 4 ve bepsi de hiristiyan olan reayasi
ile Sultanzad.e Sultan Hanim vakfi olarak goriiyoruz. kr§. Ink. Kitp. 116/3
numarali defter.
[69] Fatih devri iimerasmdan Kemal P a § a’nin da Qirmen Sa n cak bey i
olmu£ bulunmasi muhtemeldir. ,
— 20 —
agagida ayn ayn gosterilecektir - gormekteyiz. Fatih devrinde Mir-i alem
hassi olarak gordiiklerimizden bazilari da bu sirada bir kisim vakiflar
arasma girmigtir. Qirmen’e bagh bu koyler gunlardir: Qavdarli (diger
ismi Akviran), Akba$ll (Ak?a Ibrahim у атак), Вekta§, Aladag, Su-Sign,
Deveba$i, Bogazkby, Kadikby, Ziyaret-Bilegi, Ala-Deresiy Karaagac,..
III. EDIRNE §EHRI VE iNKI§AFI
Edirne Paga Livasinda bir nahiye (merkez), Cirmen sancagi min-
takasina isabet eden bir kale ve gehir ise de IstanbuFun fethinden once
devlet merkezi, XV. asir ortalanndan itibaren de ikinci merkez ve Rume-
linin en miihim bir gehri, seferlerde hareket iissu, igtimai ve iktisadi ha-
yatta gok faal bir merkez olmasi itibarile ilk asiriarda gehrin к u-
rulug ve inkigafini tanimak konumuzun esash bir kismini tegkil
eder. Edirne gehrinin geniglemesirii, fethi esrtasmda bulundugu dar saha-
dan (Kale igi) z?manla yavag yavas nasil yayildigmi ve biiyiidiigunii
tetkik etmek, bu husustaki amilleri, rol oynayan gahsiyetleri bilmek geh-
rin tarihini aydinlatmak bakimmdan oldugu kadar Osmanli Im par a-
torlugundaki iskan ve kolonizasyon hareketlerinin ilk
asirlarda buradaki tatbikatini anlamak cihetinden de miihimdir.
Ilk devirlerde, hatta biitiin XIV. ve XV. asirlar boyunca, Ru m el i’-
min kesif Tiirk-unsurile iskani gok muhim bir keyfiyetti. Go-
-gebe Turkmen kabilelerinin yeni fethedilen topraklara nakline ve orada
hizmet gormelerine galigirken diger vasitalarla da bu hususun temini
ehemmiyetle gbz dniinde tutuluyordu, Vezirler, • Beylerbeyi, Sancakbey-
leri gibi biiyiik iimeramn, mirahur, hazinedar-bagi, kilarci gibi sarayjn
yiiksek memurlarimn, ulema, megayih ve fakihlerin bu iskan ve koloni-
tzasyon hareketlerinde biiyiik rolleri ve himmetleri olmugtur. Devlet hiz-
metinde vazife gorenler kendi dirlikleri dahilinde bir taraftan koy, gift-
lik, mezre’a gibi meskfln mahaller kurarken diger taraftan reayamn refah
hali ve Turk — Islam ahalinin kesafet peyda etmesi igin biitiin faydali
tedbirleri aliyor ve bu suretle birer kurucu ve genlendirici oluyorlardi.
Keza, otedenberi muhtelif tasavvuf ceryanlanna bagh baba, dervig, fakih-
lerin Anadolu cla yaptiklan gibi, bu tiirlii mutasavviflar da zaviyeler agmak,
mescit ve tekkeler tesis etmek, ilk hiikiimdarlardan aldiklan muafiyetler,
beratlarla bu mintakalan birer kiiltiir ve igtimai, ikiisadi faaliyet mer-
kezleri haline getirmek suretile bu vadide kiigiimsenemiyecek hizmetler
^roriiyorlardi. Biitiin Rumeli’ye gamil olan ve tiirlii cepheleri, inkigaf ge*
— 21 -
killeri bulunan bu timurni hareket ve siyasetin [70] ilk genig tatbikat sa-
hasi Edirne dlmu§, asirlarca bu iz iizerinde yiiriinmii§tiir. Adeta, dene-
bilir ki, Edirne’nin cami ve medreselerini, tiirlii hayrat ve vakiflanni gor-
mek, semt ve mahallelerini tetkik etmek, bagta padigahlar olmak iizere,
cemiyetin biitiin idareci ve entellektiiel ziimresinin bir Islam —Tiirk
gehrini viicude getirmekte nasil gayret sarfettiklerini, i§ birligi yaptik-
lanni ispat eden en giizel bir misaldir. Bu misali zaman ve mekan hu-
dutlan ve §artlan i^inde biitiin Osmanli Imparatorluguna tatbik ve bunu
bir ornek kabul etmek miimkiindiir.
Filhakika, Edirne’nin belli bagh semtlerinden bir $ogu [Yildinm,
Muradiye, Yen i -Imaret (Bayezid II). Sultan - Selim] hiikiim-
darlann bu §ehre sarfettikleri gayret ve emegin birer gahididirler. Keza,
ilk devirlerden itibaren vezirlerin, idare ve askerlik hayatinda ehemmi-
yetli mevki sahibi devlet erkani, iimera ve sairenin elile de bu §ehir
imar ve iskan edilmekte idi. Yildinm Bayezid iimerasindan Firuz aga
(oliimii 816 =1413) ile Haci Dogan aga bunlardan ilk tespit edile-
bilenlerdir.
Murad 1/in Edirne’yi devlet merkezi v^pmasi dolayisile, S a d e d -
d i n’i n verdigi §u malumat, bunu gayet giizel ifade etmektedir: «... ayan-i
devlet v e a’v a n-i h a z r e t i 9 ii n etraf ve cevanibinde menazil-i aliye
ve mesakin-i tayyibe-i samiye bina olunup zaman 1 yesirde ol belde-i
dilpezirde cem’i kesir tavattun edip ebniye-i aliye biinyan ve
a m a i r-i rasihiilerkan ihdas olunup etraf-i biladdan ol emn
abada irtihal eden rical menazil-i ferag ve nice bostan ve bag tertip
etmekle ol §ehr-i muazzam suvad-i azam olmugtur. Telahuk-i
himem-i selatin-kerem ile mebani-i hay rat ve viicuh-i miiberrat-i firavan
ve mesacid ve mcabid-i bi payan ve medreseler ve hankahlar ve vdridin
ve sadirin i$in aramgahlar ve talimhaneler ve latif ka^aneler ve miikellef
suklar ve tazarlar ve kbpriiler ve hanlar ve nice asarlar ziyade olmakla
ol-belde-i tayyibe к u b b e t ii 1 i s 1 a m ve misal-i dariisselam
olm u§tur„ [71].
Diger taraftan, RumelFye ilk devirlerde ge^en ve fiituhata §u veya
bu suretle igtirak ettikleri tahmin edilen §eyh ve dervi§lerden, fakihler-
den bir (jogunun Edirne i^inde de zaviyeler te§kil ve tesis ettikleri, elde
eyledikleri muafiyetler sayesinde birer kurucu olarak meydana ^iktiklan,
mahallelere adlanni verecek derecede muhitlerinde ehemmiyet aldiklan
[70] Tafsilat 19m bale. Omer Liitfii Barkan, Kolonizator Tiirk Dervifleri, Va-
kiflar dergisi, IL
[71] Taciittevarih, L, s. 83 v.d.
— 22 -
gdriilmektedir. Qok defa, padi§aha ve saraya mensub kimselerde bu gibi
§eyh ve dervi§lerin birer kolonizator olmalanna yardim ederlerdi [72].
Edirne’nin imarina hizmet eden ve ilk devirlerde kurucu vasfini ta-
§iyan kimseleri, tarih sirasile, vakiflan miinasebetiyle daha a§agida bahis
mevzuu edeceklerimizi hari^ tutarak, §u suretle siralamak miimkundur.
Maikop Bey: (иГУ Murad I. ve belki de Bayezid I.
devri ricalinden olan Maikop Bey bugiinku Yeni-lmaret semtinde —kF
о devirde Yildinm Bayezid tesislerilerinin ve semtinin civanna dii§mekte
idi— yaptirdigi bir mahalle ile Edirne’nin kuruculanndan olmu§ ve bu
mahalle yakin zarnana kadar bu adi muhafaza etmi§ti [73]. Badi Efendi
Malkog Beyi, herhalde Sicill’den alarak, Yildinm devrinde Sivas valisi,
804 (1402) harbinde esir oldugunu ve bilahara vefat ettigini bildirmekte
isede balps mevzuu olan $ehrin valisi, daha dogrusu, T i m u r’a kar§i tnii-
dafii olan zat Maikop Bey degil, onun oglu M u s t a f а В e у d i r [74].
Binaenaleyh Yildinm devri vekayii arasmda rol oynadigmi рек goreme-
digimiz Malkog Beyi daha ziyade Murad I. devri ricali arasmda saymak
icabetmektedir.
Sofu Bayezid: Amasya ulemasindan Nigdeli - Zade Sofu Bayezid
Qelebi (Sofu Imadeddin Bayezid Qelebi) Qelebi Sultan
Mehmedm muallimi, mutemedi ve mii§aviri idi. Hiiseyin Hiisameddin,
onun hakkinda, usureti zahirede muallim-i Sultani hakikat halde mas-
te$ar-i Saltanat olrnu§tu„ demektedir [75]. Amasya’dan, Qelebi Mehmed
tarafindan Timur’a el§i olarak gonderilen [76] ve 814 zilkadesinde (su-
bat 1412) vefat eden [77] bu zatm namina E d i r n e’de Muradiye Kiigiik
Pazar semtinde bir mahalle mevcuttur. Buradaki San Cami namile me§-
hur olan camiin ilk banisi bu zat olduguna gore [78], Qelebi Sultan
Mehmed’in Musa Qelebi’ye galebesinden once bu §ehre geldigi ve bir
[72] Buna ait muahhar bir misale Bayezid IL devrinde rasthyoruz; Edirne’de
yerle§en § e у h Bayezid Halife i^in Padi§ahin §erabdar!anndan biri Kiyik semtinde
bir zaviye bina ettirerek bir kdyii de evlathk vakfi halinde buraya vakfeylemi^ti.
^akayik. terciimesi, s. 371
[73] Rifat Osman Bey 1920 de mevcut goeterdigi halde Osman Nuri Peremeci
yirmi sene sonra (1940) bu mahallenin Has Murad mahaliesine kalbolundugunu bildi-
rir [ayni eser, s. 326: Rifat Osman, ayni eser, s, 57].
[74] Miikrimm Halil Yinan?, Bayezid I. makalesi [Islam Ansiklopedisi, II. s. 380
[75] Amasya tarihi, Istanbul 1927, III. s. 173.
[76] Sadeddin, Tacuttevarih, I, s. 213, 215,
[77] Amasya tarihi, аут у er de, s. 187
[78] Badi Efendi, ayni eser, Ravzatiitcevami; Rifat Osman, ayni eser, s. 24
— 23 —
miiddet burada ya§adigi anla§ilmaktadir. Bu mahalle hala bu adi muha-
faza etmektedir.
Yakut Pa§a : Yildinm Bayezid ve ogullan devrinin muhim §ahsiyet-
lerinden biri bulunan Yakut Pa§ayi [yahut her halde, Edir-
ne’nin kuruculari arasmda kabul etmek lazimdir. Bu hiikme nasil
vasil oldugumuzu izah etmeden drice, Yakut Pa§aya ait vakfiye kayitlerini
toplayarak onu bize olduk^a tanitan Hiiseyin Hiisameddin Efen-
dinin verdigi malumata bir goz gezdirelim:
Amasya tarihi miiellifine gore, Amasya Emiri H a c i К u 11 u-Z a d e
Suleyman §ah’in oglu ve eski Sivas Beylerbeyi [79] Kutlu Pa§a-
nm karde§i otan Yakut Pa§a, Qelebi Sultan M e h m e d’in ilk
lalasi olmu§, §ecaatile un salmi§ [80], §ehzade ile birlikte babasi zama-
ninda Amasya’ya gelmi§ti [81]. Yildinm Bayezid’in Timur ile kar§ila§mak
iizere Ankara harbine gittigi sirada Amasya muhafizi olarak kalmigti.
Magliibiyeti miiteakip, Qelebi Mehmed’in Bolu’da gizlendigi ve ahvalin
inki§afini bekledigi sirada Amasya ayani Yakut Pa§ayi kendilerine emir
nasbederek vilayetin idaresini onun eline biraktilar (muharrem 805 =
agustus 1402)[82], Timur’un buraya tayin ettigi Kara Devlet§ah’a
kar§i Amasya’da ittifak tertip eden, sonra da Timur’un oglu Kara Meh-
med Sultanin gelmesi iizerine Bolu’ya Qelebi Sultan Mehmed’in ya-
nina gitmege mecbur olan Yakut Pa§a ayni sene zarfmda, vaki
davet iizerine, tekrar Qelebi ile birlikte avdet ile Amasya muhafaza-
sina memur olmu§ ve bilahare ise vezir olarak yine Qelebi’ye hizmet
etmi§tir. 810 [1408] da Amasya’da ba§lattigi zaviyesi, imaret ve mektebi
sona ermi§ ve bu sene zarfmda vakfiyesini tanzim ettire ek emlak ve
^iftliklerini bu hayratin mesalihine vakfeylemi§ti [83]. 815 de, Musa
Qelebi’nin Edirne’de Istiklalini ilan etmesi iizerine, Yakut Pa§a Qelebi
Sultan Mehmed’i Rumeli’ye gegmege te§vik etmi§, fakat, Qatalca civannda
[79] Siiphesiz ki bu «Beylerbeyi» tabiri, onun hakkmda kullanilan «Emir ill iimera»
unvanmm kar§ihgi olarak kullanilmi§ olacaktir. Yoksa, о zaman idari te§kilatta yalniz
tek bir Anadolu Beylerbeyligi goriilmekte, fakat, Eyalet-i Rum’un, henuz, sancaklan ve
sairesile taazzuv etmi§ bir Beylerbeyilik halinde ve yeni ilhak edilmi§ bulunan Sivas’in
buna merkez olduguna dair sarih bir kayda rastlanmamaktadir.
[80] Bir 90k kayiflarda rastlandigi iizere, eger Yakut P a§ a=Y akub P a § a
ise, onun, Bayezid I.’in 1397 de Istanbul’u mubasara ettigfi sirada Evrenos ve Mur-
taz a Beyler ile Moray’a giren Yakub P a § a oldugunu kabul edebiliriz (krs. Miikrimin
Halil YinanQ, Bayezid /, Islam ansiklopedisi, II s. 371).
[81] tarihi^ III. s. 151
[82] Aym eser, III. s. 157, 159, 161 v. d.
[83] Ayni eser, s. 184
— 24 —
Inciigez mevkiinde yapilan kar§ila§mada kendisi maktul du§mu§ ve Qe«
lebi Mehmed de Amasya'ya donmeye mecbur olmu§tu [84]-
Hiiseyin Husameddin'iif verdigi malumati gordiikten sonra §imdi
bizim buldugumuz ve Yakut Pa§a’ya ait olan kayitlere gele-
lim. Bunlar §u tamamlayici noktalan ihtiva etmektedir: Evvela Yakut
Pa§a’nin ayni zamanda Suleyman Qelebi’nin lalasi yani veziri oldugu ve
biiyiik bir nufuza malik bulundugu hakkindaki kayit §6yledir:
j A>. At .S[35] & A 1
саа5о- (ЗЦ-и jllaX-i jlkLx, jjCu J,/ -fam
[II] ja'U. jllaLv о,l»l ojjjl ojj-d
as & а»® 1 a j I) j [ F a t i h ] a V--* j?
[86] «JLljl
Burada goriiliiyor ki, Yakut Pa§a Emir Suleyman’in vezirligini yapmi§
bazi kimselere vakfiyet veya miilkiyet iizere arazi tevcihini Sultan’a
arzeylemi§ti. Binaenaleyh Hiiseyin Hiisameddin’in, 810 tarihli vakfiyesinde
AjjjJI-Uat «a^UaJI AlkJLJ |^|^э j'4
olarak gordiigii bu zatin [87] daha onceleri c<^ cjyb ^JIja
yani Qelebi Sultan Mehmed’in hizmetine girmeden veya bu esnada bir
aralik Emir Siileyman’in maiyetinde ve Edirne’de bulundugu anla-
§ilmaktadire Tarihlerimiz bu devirde bu ismi ta§iyan bir vezirden asla
bahsetmezler. Ancak, Ankara muhafizi olan Firuz Bey oglu Yakup
В e у i bildirirler ki [88] bu iki $ahsin ayni adam olamiyacagi agikardir.
Saniyen, ayni Yakut Pa§ a nm Yalova’d&i. evkafi ve herhalde
Amasya’da yukanda bahis mevzuu olan zaviyesine tahsis eyledigi koyr
bag ve saire hakkindaki 859 tarihli (1455), bir^ok bakimlardan fevkalade
bir kiymet ta§iyan bir kayiddan [89] §u malumati elde ediyoruz:
[84] Ayni eser, s. 188 v. d.
[85] Agagida vakfindan bahsedilecektir. Bu vakiflar Rumelfde Eskihisar-Zagfra’da-*
dirlar.
[86] kr§. 925 tarihli ve 77 numarali tapu defteri.
[87] Ayni eser, III., s. 184
[88] Sadeddin, Tacuitevarih, I, s, 222,238,249. Bu Yakub Beyin yukanda Mora’ya
girdigini gordugfumiiz «Yakup Pa§a» olup olmadigini sarih olarak bilemiyoruz.
[89] kr§. Inkilap kutiiph anesi, MuaUim Cevdet yazmalari 117/1 numara s. 81 v. de
— 25 —
Ijl
S (*Мя <-ЬЬ
fU
(?);ХЫ JI jlj (?) y\ j 3
!»H Л 4. JI
jJjlj [kul] Ji
[ikisi] уз/~
114
[armut] j
0333^ 3 j-sl^l
188
firili ufakh] jAsl^l j
3800
(jUju
13
96
i.\>
jy.
JjKl
Ц-1 ^Hl JI
4 4
3
з
800
^3^
,_J I €—,4-jlj JI Lil Jj’S >JJ (?)(_£A>1«JJ S
«-4». jjjb gjt j [90] jb' / ur^
<11 j« (?) [tutar] yjj Jjl jkl^cb
380
J{] 3 >_>lj A Ojk jH jb J_ [91] oXJb i
J.J, jb us'^. 1030 jj> . 140 J^u
c-lL-lAjsli* У J l57 ®j!j J 3
[90] Ulu gavnr yani zengin bir hristiyau reaya manasina olsa gerektir. Qiinkii
vakif reayasindan olan bu adarnin Qocuklan ve bag bahgesi zikredilmektedir.
[91] Bu imaret Iznik’de bulundugu halde Yakut Paj a’y a ait olup olmadigi
anla$ilamiyor,
7730 78 450 7202 -ucJI
5850 Jia\> Jyu
16 1 <5*^ -Ujlj 1030 5 2 5
Kale i^indeki mahallelerden birinin eski admin Yakut Pa$a oldugunu,
sonradan bu mahallenin miinderis olarak Metrepolit mahallesi tesmiye edil-
digini ve burada otedenberi Panaia kilisesi bulundugunu Rifat Osman
Bey bildirmektedir [92] ki, filvaki, 935 ve 1018 tahrirlerinde «jl/в ma-
halleleri arasmda goriinmektedir [93]. Bu suretle XVIL
asir ba§larmda artik Yakut Pa§a mahallesi mevcut degild i.
Diger taraftan, XVI. asirda Edirne’de bir cami ve medrese yaptiran
Yakut isimli bir zat daha ya§ami§, yine kale iginde bir cami ile Top-
kapi medresesi diye amlan medreseyi yapdirmi§ti. Badi Efendi bu
medresenin 994 de in§asi — veya tamiri — esnasinda §u kitabeyi ta§idi-
gini bildirmektedir [94].
• 14.1) 14? Л- J' d! I •A*£' Оb J I ДА -A9 »
Bu mahallenin XVI. asir sonlannda ya§adigi anla§ilan ve bir kul oldugu
goriilen — eger mevcutsa — bu zata gore adlanmi§ olacagi hatira gelir-
se de aradan yirmi sene ge^ince hemen isminin unutulacagi du§unulemez.
Zaten bu devirde Yakut Pa§a, hatta Yakup Pa§a diye iimeradan veya
devlet erkamndan bir zat bilinmemektedir. Halbuki yukandaki kayitlar-
da gordiigiimuz gibi XV. asir ba^larmda ya^ayan bir Yakut Pa§a vardi
[92] kr§. Doktor Rifat Osman, Edirne rehniimasi, Edirne 1923, s. 30
[93] kr§. Ba§ Vekalet ar§ivi, Tapu defterleri, numara 370 ve 648.
[94] kr§. Rhjaz-i Belde-i Edirne, I, Ravzaiiilmedaris. Halbuki bu medresenin ba-
nisinin, a§agida vakiflanndan bahsedecegimiz, Bayezid II. devri vezirlerinden Yakub
P a § a olmasi daha fazla muhtemeldir. Qiinku Kizilaga$ karyelerinden iicii
Li1.! olarak 935 de (1529) goriilmektedir, (370 numarah tapu defteri,
varak 36). Binaenaleyh kitabede Badi Efendi’nin okudugu kelimesi belki de
Ь » dir ve bu takdirde azadlu ve tava§iden olan Yakup Pasa i$in
yazilmi§tir.
— 27 —
ve Eskihisar-Zagra’da §eyh Aydin’a bir miilk tevcih ettirdigine gore,
Edirne’de, hi$ degilse, bir miiddet i$in ikamet etmi§ ve tesisati viicu-
de getirmi§ olmasi miimkundur. Ihtimal kendisinden bir asir kadar sonra
gelen bu ada§i (yani Hadim Yakup Pa§a) camiint ihya ettigi gibi buna
bir de medrese ilave etmi§ olacaktir.
§ah Melek Pa§a: Yine fitret devrinin muhim §ahsiyetlerinden biri .
olan § a h Melek Beyin Mihai kopriisii ba§inda, Kafes-kapu civannda
zarif bir camii ile namina mahallesi mevcuttur. Musa Qelebi, baba-
simn vefatindan sonra, Amasya’ya. geldigi vakit Amasya’nin me§hur Bey-
lerinden §adiBeyzade§ah Melek Bey ona lala olmu§tu[95].
813 de (1410) Rumeli’ye ge^tigi vakit, aym zamanda Qelebi Mehmed'in
itimadini kazanmi§ olan, §ah Melek Beyi de beraber gotiirdu. Bundan
sonraki hadiselerde onun da rol oynadigini goriiyoruz. Musa Qelebi
Rumeli’yi biiyuk karde§i Qelebi Mehmet namina zapt ve istilaya memur
oldugu halde, Suleyman Qelebi’yi maglup ve bertaraf ettikten sonra,
Edirne’de miistakilen sdltanatim ilan etmi§, «Kor Sah Melek^i vezir [96],
Mihai oglu Mehmet Beyi Beglerbegi, «Simavna Kadisi ogltr* Bedreddin
Mahmud'u da Kaziasker yapmi§ti. Oyle goriiniiyor ki, § a h Melek Bey,
Musa Qelebi’nih umdugu §ekilde hareket etmemesinden miiteessir olmu§,
mii§kul bir mevkid.e kalmi§ ve ilk firsatta onu terk etmi§tir. Filhakika
Musa Qelebi’nin Istanbul’a kar§i hareketinden istifade ederek <mudara
ile ka$ti IstanbuPa girdi» [97]. Sonra tekrar Qelebi Mehmet yanma gi-
dip onun Rumel’iye seferlerinde ve Bizans’la anla§ma te§ebbiislerinde
amil oldu[98].
§ah Melek Beyin bundan sonra da, gerek Qelebi Sultan Mehmed
gerek Murad II. devirlerinde biiyuk vazifeler aldigi, muhim rol ve hiz-
metlerde bulundugu anla§ilmaktadir. Her halde uzunca bir miiddet Rumeli
Beylerbegiligi yapmi§, 829 da veya miiteakip sene (1425/26) azli hadise-
sinde Diizme Mustafa isyanlan vukubulmu§tu [99]. «.Bazi Tevarihi Tiir-
kiyede mastur» vukuati i§aret eden Sadeddin, Ne§ r i'ye atfen,
[95] Hiiseyin Hiisameddin, ayni eser, s, 179
[96] A§ik Pa§a-Zade, Tevarih~i Al~i Osman, s. 82
f97] A§ik Pa§a-Zade, ayni eser, s. 83
[98] Sadeddin bu miinasebetle der ki «Musa. Qelebi Istanbul iizerine ilgar edip neva-
hisini garete me^gul iken firsat bulup tekviire vardi andan Sultan [Qe-
lebi Sultan Mehmed] dergahina yiiz siirdii ve zimam-i zafer fercam azm ve ihtimamla-
rim Rumeli subuna tevcihe bais ve badi oldu», ayni eser I, s. 258; Ismail Hakki Uzun-
^argih, bunu, Kor Melek Sah olarak zikretmektedir, Osmanh Tarihi s, 179.
[99] Hiiseyin Hiisameddin, aym eser, s. 201
— 28 -
<sene-z mezburede [830] Mihai-oglu ve Kasim-oglu ve §ah Melek bey
ve Rumeli beylerinin vak’asi peyda oldu* demekte [100], fakat hadiseyi
sarih olarak anlatamamakta ve bu meyanda §ah Melek Beyin ne tarafi
tuttugu ve nasil bir akibete ugradigini bildirmemektedir. Mamafih, Edir-
ne’deki camii kitabesinden ogrendigimize gore o, bundan sonra da ya§a-
mi§, tesislerini viicude getirmi§tir. Halen mevcud olan camiin kapisi iistiin-
deki kitabe 832 (1429) tarihini ihtiva etmektedir: «cJjj J
tfkVj Qpl -£jV/§ah Melek Paiga’nin bu semtte vaktiyle
bir de medresesi oldugunu, me§hur Molla Hiisrev’in burada senelerce
ders okuttugunu, hatta, «Sadeddin Teftazan i’nin mutavvel nam
kitdb-i mustetabina havagi* yi §ah Melek medresesinde yazdigini t?iliyo-
ruz[101]. Bu giinkii §ah Melek Pa§a mahallesi XVI. asir sohlannda «Gazz
§ah Melek mescidi mahallesb ile ^vakf-i Gazi §ah Melek odalarv* ni
ihtiva etmekte idi [102].
Haci tvas Pa§aS Horoslu yoku§unda mevcut Haci Ivaz mahallesi
ve burada bu nami ta§iyan camiin banisi Qelebi Mehmed ve Murad IL
devrinin meghur §ahsiyetlerinden V e z, i r Haci I vaz P a § a dir. Cami
istilalarda harap olmakla beraber, mahalle hala bu adi [Haci Ivaz, Havace
Ivaz] muhafaza etmektedir. Bad! Efendi camiin kitabesinin « j
«835 ел-*»- ij3^ jd x'aIj-I jrjid jk- jfl [ЮЗ] oldu-
gunu bildiriyor ki, Murad IL in iki vezirinin de burada zikredildigi go-
riilmektedir. Cami yalniz Haci Ivaz adini ta§iyorsa da gerek cami ve ge-
rek mahallede Pa§a soziiniin kullanilmamasi, diger taraftan ^Elhac Ivaz
bin Hiiseyin* olmasi bu kurucunun Vezir Haci Ivaz Pa§a olup olmadigi
hakkinda bir tereddiit uyandirmaktadir. Qiinkii Qelebi Mehmed
z a m a n i n d a evvela Bursa suba^isi, sonra, hem onun hem oglpnuh
vezir i bulunan Haci Ivaz Pa§a Tokatli § e у h «veya Ahi> Fahreddin
Bay e z i d’in oglu idi [104]. Haci Ivaz Pa^a'nin vefatinin 832 de vuku- * s.
[100] Tacuttevarih, I, s. 332.
[101] §akayik terciimesi, s. 136; Badi Efendi medresenin payesinin yirmi be§li oldu-
gunu ve banisinin de 840 de vefat etmi§ oldugunu bildirmektedir, ayni eser, fasl-i rctbi*
[102] 648 namarali tapu. defteri.
[103] Ayni esert Ravzatiilcevami.
[104] Ismail Hakki Uzungar§ili sadece Ahi Bayezid demekte ise de (ayni eser,
s. 297) diger eserlerde, ezcumle, Taciittevarih’de (I, s. 346) §eyh Fahreddin Efen-
d i olarak ge^mektedir. Binaenaleyh bazan Ahf, bazan §eyh olarak zikredilen Bayezid’in
yani Haci Ivaz Pasa'nin babasinin mahlesi Fahreddin idi; keza bak, Amasya tarihi
III, s- 186.
— 29 —
bulduguna gore [105], kitabedeki 835 tarihi de bu tereddiide hak ver-
direcek mahiyettedir. Ancak Ibrahim P a § a da ayni sene de vefat
ettigine ve her ikisinin birden zikredildigine, diger taraftan, bagka bir
Haci Ivaz’in bu devirde bilinmemesine bakilirsa, kendisi de mimar olan,
Haci Ivaz Paga’nm Kazova ve Bursa’dan bagka Edirne’de de bir cami
yaptirmig olmasi galip bir ihtimaldir.
Umur BeyS Muradiye’de bulunan Umur Bey mahallesi, T imurta§
Paga-Zade Umur Bey’in namina kurulmug bir mahalle idi. Onun mes-
<iidi ve belkide daha bazi tesisleri vardi, Bursa’da Umur Bey Camii kitabe-
sinde Edirne’deki mescidi ve bu mescide ait vakfi goyle zikredilmigtir:
Jbu iki kelimeyi Ahme Tevhid Bey J J Jj-U »
okuyamamigtir] -Ю-з! .?
[106]. Mescid hakkinda da Badi Efendiden gunu ogreniyoruz: ^Umur
Bey mahallesinde Menzil Ahuru caddesinde otuz dordiincu numarada
vaki Timur ta$ Pa^a-Zdde Umur Bey in bina eyledigi mescid-i $erif-
dir ki ittisalindeki tiirbeye izajetle “Tirid Baba Camii» namile gohret
bulmugtur. Sakafi ah$apdandir„ [107]. 1018 tahrir defterinde “mahallei
Umur Bey» olarak ge^mektedir. Bugiin de adini muhafaza etmektedir.
Bu Timurtag Bey oglu Umur Beyin yukanda Qirmen sancakbeyi ola-
rak gordugiimiiz Saruca, Pa§a’nin oglu Umur Beyle kangtinl-
mamasi lazimdir. Birincinin Bursa’daki vakfiye kitabesinde Qirmen ve
Edirne koyleri asla bahis mevzuu edilmemigtir. Halbuki Saruca Paga
Zade Umur Beyin Qirmende zaviyesi ve, miifredatiyle vakiflannda gorii-
lecegi iizere, gerek Edirne gerek Qirmen miilhakatinda miiteaddit koy-
leri vardir. Zaten Timur tag Paga-Zade Umur Bey bazan vezir olmakla
beraber uzun miiddet Anadolu Beylerbeyi bulunarak [108] daha ziyade
A n a d о l u (Bergama, Biga, Karahisar-i Sahip) tesislerini viicude getir-
migtir. Hatta oglu Osman Qelebi Germeyan Sancakbeyligine tayin
olunmugtu [109].
Zagas&os Suba§i t XVI. asir sonlarinda mahallesini gordiigiinriiz
ZaganosSubagi da gehrin imar ve inkigafmda rol oynamig bir gah-
[105] Sadeddin, ayni eserf s. 346 «>§eyh Fahreddin Efendi evladi ol eyyamda
vefat ettiler». Ayni senede Haci ivaz Pa§a’mn kardegi Q i r a g Bey’in de oldiigii anla-
^ilmaktadir.
[106] Ahmed Tevhid, Barsa’da Umur Bey Camii kitabesi [T.O.E.M] Cuz 14, s. 870
[107] Riyaz~i Belde-i Edirne, Ravzatiilmesdcid
[108] Tacuttevarih, s. 309, 349
[109] Ayni eser, s. 341.
— 30 —
siyettir. Bu zatin, Qelebi Sultan Mehmed’in Musa Q^lebi’ye galebe ettigi
sirada, gozlerine mil ^ektirip Bursa’ya gonderdigi Emir Siileyman’in
§ehzadesinin < Terzi ba$i Zaganos demekle maruf lalasv* olmadigi,
fakat, Murad IL ve Fatih Sultan Mehmed’in vezirlerinden Zaganoa
Mehmed P a § a olacagi tahmin edilebilir. Edirne’de uzun muddet
ikamet eden ve bilhassa Murad IL in hal’ ve gen$ padi§ah Mehmed IL in
iclasinda miihim rol oynayan Zaganos P a § a, ihtimal, ilk zam anla-
rinda Edirne’de Suba§i olarak vazife gormekte ve bu sifatiyle
namina bir mahallefllO] teessiis etmi§ bulunmakta idi. XVII. asirdan son-
raki tahrir kayitlannda bu mahallenin artik mevcut olmadigini ve ba§ka
bir namla tanindigim goriiyoruz. Mahallenin muahhar adi olan Kizil
Minare mahallesindeki Kizil Minare mescidinin ilk banisinin Zaganos
Suba§i oldugunu ve kendisinin de bu sahada medfun bulundugunu
Badi Efendi bildirmektedir.
Sinan Bey (Mirimirasa) “ Murad IL devrinde evvela Tirhala Beyi
[111] sonra Rumeli Beylerbegisi olan[112] Sinan Pa§a, daha dogrusu S i n a-
nu ddi n Yusuf P a § a, camii, medresesi, imareti, hamami ve mahallesi
ile Edirne’nin kuruculanndandir. Mahalle, Mirimiran Sinan Bey Imareti
Mahallesi adim ta§iyordu[113]. Cami halk arasinde Beylerbegi Camii na-
mile maruftu. Vakfiyesini goren Enisiilmiisamirin miiellifi Hibri, camiin
832 de ve Yusuf Pa§a namina yapildigini .bildirmekte idi [114]. Badi
Efendi ise, camiin banisini, § a r abda r Abdullah Bey olarak goster-
mekte ve Halifetiirriiesa’nin, reisiilkiittab Abdiilkerinr Beyin hal terciime-
sindeki «Bolu’dan zuhur ve Edirne’de Sara^hane kbpriisii kurbinde Beyler-
beyi camii sahibi §arapdar Abdullah Beyin ahfadindan,, [115] kaydma i§aret
etmektedir. Enderun §arabdarlanndan oldugu anla§ihan Abdullah Beyin
XVL asir ortalanhda ya§adigi dogru ise [116] Camiin in§asindan bir
asir kadar sonra esasli bir tamir gordugiinii ve bu hususta mumaileyhin
hizmeti ge^tigini kabul etmek lazimdir. Gerek Badi Efendi, gerek Osman
Nuri Peremeci ve Rifat Osman Bey, Yusuf Pa§a ile Sinan Pa§anin ayni
[110] Tahrir kaydi bu mahallenin hemen kale haricinde ve Tunca’ya yakin bir
yerde oldugu kanaatini vermektedir «kr$. 648 numarali tapu defteri} Rifat Osman,
ayni eser, s, 26
[111] Sadeddin, I. s. 267, 270, «Tirhala Beyi, Tirhala Hakimi Sinan Bey»
[112] Ayni miiellif, ayni eser, s. 327
[113] 648 numarali tape defteri,
[114] Enisiilmiisamirin, fasl-i salts: «mahruse-i Edirne’de olan cevamii latife
beyanindadir».
[115] Resmi Ahmed, Halifetiirruesa, s. 53.
[116] Mehmed Siireyya, Sicill-i Osmani, HI s. 362.
— 31 —
§ahis oldugunun farkina varamadiklan gibi, birinci kurucusu ile tamir etti-
ren hakkinda tereddiit ve hatta ziihule du§mektedirler [117]. 935 de med-
resenin cihet-i tedrisi 25 ak^e olarak goriildiigu gibi «jvjol meya-
ninda jk-’ ojLeb) da ayn bir yer i§g-al etmek-
tedir [118].
Fahreddin-i Acemi: Murad. II. ve Fatih devrinde 30
sene kadar fetva makamini i§gal eden ve Iran’dan geldigi i$in acemi
lakabiyle taninan iinlii ulemadan Fahreddin Efendi, Topkapi caddesinde
mahallesi, mescidi ve UQ-§erefeli camii civanndaki medresesi — ki ,vak-
findan olan bu miiesseseler bilahara yikilmi§lardir— ile Murad II. zama-
mnm kuruculanndandir. Bu mahalle XVI. asir sonlannda Fahreddin-i
Acem mahallesi diye tanindigi gibi, bugiin de Molla Fahreddin mahallesi
olarak mevcuttur. F a h r e d d i n-i Acemi Edirne’de bazi medreselerde
miiderris olduktan sonra 834 de yevmi otuz ak$e ile miiftu olmu§ ve
Fatih devrinde oliimune kadar [119] bu makami i§gal etmi§tir. (7p-^ere-
feli camide Fadlullah-i Hurufi taraftarlanni halk huzurunda muha-
keme edip yakilmalanna fetva verdigi ve bu i§te bizzat harekete ge^tigi
me§hurdur. Darulhadis Camiinin mihrabi oniinde medfundur [120]. Ho-
roslu ve diger adile §eceriye medresesinip banisi de bu zatti [121].
.Veliyyiiddin bin Ilyas Hiiseyin S Kale i^inde bir mescid ve
£e§me yaptiran ve bu suretle bir mahalleye asirlarca adini veren Veliy-
yiidd i n bin Ilyas, Murad II. devrinde Kazaskerlik yapmi§ bir zatti[122].
§akayik miitercimi Edi^neli M e c d i, Muradiye camiinin 830 tarihli
vakfiyesinde bu sifatla onun imzasini gordugiinii naklettigi gibi[123] Bur-
fl 17] Badi Efendi «sihhat-i hali anlagilamamig ve garapdar Abdullah Beyin binasi
olmasi da ihtimalden gayri baid bulunmugtur.» dedigi gibi (Ruvzatulcevami, Selimiye
niishasi), Osman Nuri Peremeci ve Rifat Osman da «belki Sinan Paga bu Camii
bilahara tamir ettirmigtir.» (Edirne tarihi, s. 68) ve «banii evvel garapdar Abdullah Bey
olup 832 de inga olunmug... Bani-i sanisi Sinan Pagadir» (Edirne Rehnumasi, 29) miita-
laasmda bulunmaktadirlar.
[118] 370 numarali tapu defteri-
[119] Oliimii tarihi §akayik tereiimesinde yoktur. Bazi eserler bu tarihi 870 ve
hatta 873 gosterirlerse de dogru degildir.
[120] krg. §akayik terciimesi s. 81 v. dd.; 648 ve 729 numarali tapu tefterlerr?.
llmiye Salnamesi s. 327 vd.
[121] Badi Efendi, ayni eser, Ravzatiilmed&ris.
[122] Huseyin Hiisameddin [адо eser, s. 203] nereden aldigini soylemeksizin, Os-
mancikli Коса Nizameddin Mehmed Paga’nin 832 de vezir-i ’azam oldugu
sirada Ankarah Veliyyiiddin Efendinin de Kazasker oldug-uriu yazar.
[123] Ayni eser, s. 217.
— 32 —
sail Safi ismindeki bir §airin onun hakkmdaki medhiyeleri de maruf-
tur[124]. XVII. asir b^§lannda da bu adi muhafaza eden mahalle Yakut
Pa§a mahallesile birlikte Metrepolit mahallesine intikal etmi§, son zaman-
larda da Midhat Pa$a mahallesi adini almi§tir. M'escid ve gesmeden eser
olmadigi gibi Edirne’de vefat ettigi [Sicill~i Osmani olumunii 835 de,
Esmariittevarih dahi 832 de gosterirler.] muhakkak olan bu zatm nerede
medfun oldugu da bilinmemektedir, Kazasker Ve 1 i у у u d d i n Efendi
§air Bur sail A h m e d P a § a’nin babasidir.
Veled-i VellyyMdiai 2 §air Ahmed Pa§a veya diger bir karde§i
namina bu adi alan mahalle Muradiye’de idi ve vakfmdan bir de camii
bulunuyordu. Son zamanlara kadar adini muhafaza etmigtir [125]. Halen
Giilbahar mahallesi igine katilmi§tir [126].
Hasan Pa^a 2 Kale iginde Kuruge§me mahallesindeki vaktile mev-
cut olan Ihmal Pa§a camiinin banisinin Hasan Pa§a oldugunu mev-
sukan tahkik ettigini Badi Efendi bildirmekte ve bu Hasan Pa^a’nin 830
§evvalinde vefat edip Zindan Altinda Tatarhaniler mezarbginda medfun
ve mezarta§inda Щ
4k" Jb- dl juH kitabesi olan Hasan.
Pa§a olduguna hukmetmektedir[127].
Rifat Osman ve Osman Nuri Peremeci? Hasfurun yanindaki mescidi
de bu <zata izafe ile vakfmdan olan bu mescidin harab ve mahallesinin
de burasi oldugunu kaydederler [128]. Filhakika, XVL ve XVIL asir tah-
rir defterlerinde Edirne mahalleleri arasmda ve
UL ^5^» diye iki mahalle g6riilmektedir[129]. Ancak bu devirde ya-
§ayan ve bu ismi tagiyan §ahsiyetin tarihi simasi vazihan anla§ilamamak~
tadir. Qiinkii, Al a e d d i n Esved'in bir oglu olan Hasan Pa§a ya
[124] Yine Mecdi Efeudi bu hususda «Bursalu Safi nam $airin Mevlana Veliy-
yiiddinin vasfinda ve Kazaskerligini tavsifde ala kasideleri vardtr ani dahi ietebbii
muyesser oldu» demektedir. Ali ise, Saffnin «kufiir soyledi deya isnadla» hapsettiril-
digini, fakat §airin Kazasker Veliyyiiddin Efendiye bir kaside ile halini arzedince hapis-
den itlak olundugunu bildirir ve «kar-i bahiim ki peri^andir bugiin: rahmetinle nolager
balsa Nizam» beyitile ba§Iayan bir kitasini kaydeder, Kunhiilahbart V., s. 244 v.d.
[125] Rifat Osman, ayni eser, s. 31; 648 ve 129 numarah tapa defterlerh
[126] Osman Nuri Peremeci, ayni eser, s. 322. -
[127] Riy az-i Belde-i Edirne, Ravzatulcevami, onu bu hiikme sevk eden bir sebep
de, her halde, bu camiin muhasebat evkaf defterlerinde «Qelebi oglu mescidi»
namile mukayyed goriilmesi olacaktir.
[128] Doktor Rifat Osman, ayni eser, s. 20; Osman Nuri Peremeci, ayni eser s. 144.
[129] 648 ve 729 numarah tapu &efterleri.
— 33 —
babasmin biiyiik oglu oldugu i$in Turkmen adeti iizere[130] veya evvela
kazasker iken sonradan viizera smifina gegtigi igin bu lakabr almi§
ve bu siralarda yagamigti [131]. Gergi, 826 da (1422-23) Hasan imzasini
ta§iyan bir kazasker mevcut idi ise de [132] bunu Edirneli M e c d i,
“Hasan bin Emir Ali„ olarak tesbit etmig, Hiiseyin Hiisameddin ise,
“Amasyah Hilfet zade Hasan Qelebi„ diye gostermi§tir [133]. Bunlar-
dan her ikisinin de ayni §ahis oldugunu ve evvela kazasker iken, sonra-
dan, beylerbeyi veya vezir olarak Pa§a lakabini aldigini kabul etsek bile
830 da vefat eden Hasan Paga’mn Ahmed Bey Qelebi-Zade
olmasi, Edirne’deki mahallelerin banisi olan Hasan Pagayi ba§ka yerde
aramiya bizi sevketmektedir. Esasen, A§ikpa§a-Zade?nin, Burs a’da, bir
kervansaray yaptirdigini bildirdigi, herhalde bahis konusu olan, Hasan
Pa§a da [134] gene Bursa’da in§a ettirdigi ve kendi namina izafe olunan
medrese haziresinde medfundur. Bu itibarla, tarihlerimizin bu devirde
рек bahsetmedikleri Hasan Pa§a adindaki kurucumuzu, §imdilik, ta-
mamen vazih olarak tanimamiz mumkiin olmamaktadir.
Ali KugciS Me§hur alim ve riyaziyeci Ali Ku§ci namina da
E d i r n e’de bir mahalle kurulmu§tur. Bu mahallenin Alaeddin Ali bin
Mehmed Ku§ci vakfmdan mescidi miinderis oldugu gibi [135], Badi
Ahmed, teraciim kitaplannda musarrah bulunup da mahalleri malum ol-
miyan medreseler arasmda, Ali Ku?ci Medresesini de saymaktadir [136].
§ a к a’i к terciimesi nde ve diger kaynaklarda bu alimin, memalik-i
Rum’daki, zaten az olan, ikamet senelerinin hangi kismini E d i r n e*de
ge^irdigi bildirilmemektedir. Belki de, Badi efendinin de igaret ettigi gibi,
onun namma biri tarafindan bu mescid yaptirilmi§ ve bu isim boylece
kalmi§tir. Bu mahalle bugiin de Ali Ku$ mahallesi diye tamnmaktadir.
Abdtilhamid Lari 2 (Hakim Lari-i Ac em i): Fatih zama-
nmda Iran’dan gelip de Padi§ahin hizmetine giren ve “ilm-i tibda ga-
у etie meharetin olan Lari Abdiilhamid Edirne9 de bir cami yaptirmi§ ve
buna nisbetle Hakim Lari Camii Mahallesi kurulmugtu. Ta-
bi b-i Sultani vazifesi Bayezid II. devrinde de bir miiddet devam eden
[130] Bursali Tahir, Osmanli Miiellifleri, I, s. 271.
[131J Sicill-i Osm&ni, II„ s. 118
[132] $aka*ik terciimesi, s. 55 v. d., 126
[133] Amasya tarihi, III, s. 199
[134] Tevarih-i Al-i Osman, s, 190
[135] Rifat Osman, ayni. esr. s. 25
[136] Riyaz~i Belde~i Edirne, I, Edirne Selimiyn nushati, s. 561 d.'
— 34 —
bu zat 6 safer 890 da (22 §ubat 1485) vefat etmi§ ve camii yamna
defnedilmi§tir [137]. Maamafih, Hibri, Enisulmusamirin’de bu cami
igin, “920 tarihinde tarnam olup Edirne §uardsmdan Ya kin i nam $air
itmamina (c-sUIc-*-) diye tarih demi$tir„ mutalaasini bildirmektedir ki,
buna gore camii oliimunden sonra tamamamlanmi§ demektir. Badi Ahmed,,
bu tarihin §eklinde oldugu takdirde 889 tari'nini gosterecegini
ve bunun gaka’ik’in ifadesine muvafik dii§ecegini kayit, fakat, Yakini’nin
Kanuni devri §airlerinden olmasi ve kapisinin ustiindeki arapga tarihin de
920 yi gostermesi hakikati anla§ilmaz hale soktugunu ilave ediyor [138].
§iica9addisi Karamani (§eyh): Murad II. devrinde ya§a-
mi§ ve ££§ e у h H a m i d Kayseri,, ile musahabet edip seref-i hizmet-
lerinde sabitkadem„ olmus [139] mutasavviflardan bulunan “Arif Bil-
lah Seyh Siijca’addinKaramani Edirne’de Dibaghane’dv bir ma»
halleye adini vermi§tir. §eyhin, Padi§ahi bir tehlikeden kurtardigini ri-
vayet eden §akaik miiellifi, Murad IL’m onun igin bir mescid ve zaviye
yaptirdigmi ve fukarasina Muradiye evkafindan ta’amiye vazife taym
edildigini bildirir, sonra, Kanuni Sultan Suleyman Edirne’yQ geldigi
vakit de bu mescidi cami haline getirterek uadet-i madrufe iizere devir
hardar ve mu’arrif ve hatip tayin» eyledigini ilave eder [140]. XVIL asir
ba§lannda mahallenin adi idi, Bugiin de admi muha-
faza etmektedir, 935 (1529) tahriri arasinda §eyh §uca’ za-
viyesini bildirirse de [141], gene Murad II. ’in onun namina yaptirdigi
medreseyi kaydetmez. Badi Ahmed, bu medregenin “evailde Miitereddi-
din medresesi denmekle maruf„ oldugunu ve payesinin otuzlu bulundu-
gunu yazmaktadir [142]. Olumiiniin Fatih devrinin ilk zamanlannda oU
dugu zannedilmektedir [143]. Kendisi bu zaviye yaninda medfundur.
[137] Sakafzk terc. s. 239
[138] Ayn, esr. Ravzatulcevami. Bu tarih goyledir:
4^- JI JI ©Ус.*..»
920 j1 Д—1 d) I 1 Д9 д) I1
Bu camiin yanmdaki medresenin banisi ba§ka bir zattir* Fakat onun sahasina bi—
na edildig-i i§in, galat olarek, Laleli Medresesi demekle me§hur olmugtur. (ayn* esr«>.
medreseler)
[139] §aka’ik tercumesi, s, 94
[140] Ayn, esr,t s. 95
[141] kr$. Тори deft, No. 370.
[142] Riyaz-i Belde, medreseler.
[143] M. Siireyya, Osmani, IILf s. 136
— 35 —
Safer §ah 6 • Yildinm Bayezid, Qelebi Sultan Meh-
med ve Murad IL devirlerinin me§hur alimlerinden olup Edirne9 de Yil-
dirim ve Yeni-Imaret semtleri arasinda bir mahalleye adini veren Sefer-
§ah, Kaval-Minare mami ile maruf mescidi ve tekkesi ile Edirne’nin
kuruculan arasinda sayilmak lazimgelir. § e m s e d d i n Fenar fnin
bile akli nes’elelerde bazi mii§kiiliiniin halli iQin miiracaat ettigi bu zatin
"tertip ve terkibi ma’kul ve nizam ve intizami makbul hutbelerini».,
Ta§koprii-Zade’nin gorerek fazl ve kemaline §ahid oldugunu Edirneli
Mecdi nakletmektedir [144]. Oliimii 843 (1439) dadir ve zaviyesi yaninda
medfundur. 1018 de Ve olarak iki
mahalle mevcutsa da [145] daha sonraki tahrirlede goriilmemekte ve bu
siralarda vukubulan Tunca’nin ta§masi sebebiyle bu mahallenin tamamen
harap oldugu ve banisinin mezarimn da kayboldugu anla§ilmaktadir [146].
Носа Sinan* (Utl jb-, Sinaniiddm Yusuf bin Hizir Bey bin
Celaliiddin): Istanburun ilk kadisi Hizir beyin oglu olan ve babasimn
vefatirii miiteakip evvela Edirne Dariilhadis'inde miiderris, sonra, Fatih'in
kendisine hoca tayin ettigi i^in Носа, 875 (1470) de vizirlige yiiksel-
tildigi i^in H о c a Sinan P a § a diye taninan bu zat namina Edirne'de
Kale-lginde bir mahalle vardi
[147]. Носа Pa§a bir aralik Fatih'in gazabina ugrayarak azil ve ecdadi-
nin memleketi olan Sivrihisar'a nefyedilmi§, ancak, Bayezid II. in ciilu-
sunda giinde yiiz akge vazife ile ikinci defa Dariilhadis medresesi’ne
tayin edilmi§ti ki, artik oliim tarihine 891 (1485/86) kadar burada vazife
gordiigii ve $erh-i Mevakif den Mebahis-i Cevdhir’e ha§iyelerini} Me-
nakib-i Evliyayz ait kitabini ve hatta Tazarru’name’sini bu esnada yaz-
digi anla§ilmaktadir [148]. Kale i^indeki cami ve medresesi sonradan
harap ve mahallesi miinderis olmu§, Badi Ahmed’in biitiin ara§tirmala-
nna ragmen, Edirne’deki mezari bulunamami§, ancak, ba§ ta§i ele ge$-
mi§tir [149].
Abdurrahman Qelebi Kazasker s (M ii e у у e d-Z a d e ?): Л7-
ri$hane’deki bir mahalle, 899 da (1494) vefat eden Edirne kadisi Isa
[144] ^aka’ik ter earnest, s. 56
1145] Тара deft. No: 648
[146] Osman Nuri Peremeei, ayn. esr., s. 120
[147] Тара deft., No: 648
[148] §aka’ik tercumesi, s. 193 <u. dd.
[149] Kr$. Badi Ahmed, ayn. esr. L; Rifat Osman, ayn. esr., s. 16. Osman Nu-
ri Peremeei, ayn. esr., s.123.
™ 36 —
Fakih'in [150] yerine tayin olunan, Amasyali Miieyyed-Zade Ab*
diirrahman Qelebi'nin adim ta§imakta idi. 907 de (1501) Anadolu
kazaskerligine tayin edilinciye kadar bu vazifede kalan Miieyyed-Zade'nin
vakfindan bir de camii vardi ki, XVI11. asir ortalarindaki me§hur zelze-
lede harap olmu§, fakat, bu esnada gene tamir gormu§tii [151]. 922 de
(1516) Istanbul'da vefat etmi§, Eyyiib'de defnolunmu§tur [152].
Edirne'nin imar ve iskaninda, a§agidaki listede goriilecegi iizere,
muhtelif tabakalardan daha bir 90k kimselerin hizmet ve emegi ge$mi§-
tir. Ilk zamanlardan itibaren, saraya mensup sultanlarin, kadinlann, ez-
ciimle, Devlet§ah Hatun, Alem§ah Hatun, Seljuk Hatun, Daye Hatun
vs. nin, keza, vezirler ve iimeranin zevcelerinin, mesela, Zenn-i Saruca
Pa§a, Zenn-i Ibrahim Pa§a, Bezirci Hatun. Zenn-i Firuz Pa§a, Sitti
Hatun, Bulbul Hatun’un, Fatih devrindeki iimeradan Qakir Aga, Arif
Aga, Mahmud Aga, Hazinedarba§i * Sinan Bey gibi kimselerin cami ve
mahalleleri bulundugu gibi, Findik Fakih, Sevindik Fakih, lmir§ah,
Hafiz Ahmed Fakih, §eyh Alaeddin, §eyh Mes'ud, §eyh Salih, Baba
Haydar, §eyh Bedreddin Baba gibi zevatin da muhtelif tarihlerde zavi-
ye, mahalle ve odalar kurduklari goriilmu§tiir. Diger taraftan, Kiyik
(Kiyak) Baba, Hizir Baba, Karga Baba gibi fethe i§tirak ettikleri veya
daha onceleri mevcut olduklari bilinen mucahit dervi§ler namina, hatta,
XV. asir. ilk yansinda Edirne'yi ziyaret etmi§ olan Haci Bayram gibi
mutasavviflar namina zaviyeler ve mahalleler kurulmu§tur. Yukanda zikw
rettiklerimizden ba§ka diger bazi banilerin isimlerini ve tarihi §ahsiyet'
lerini vakiflanndan bahsederken bildirecek bir kismimnkini de listenin
altindaki ha§iyelerde kayd ve i§aret edecegiz.
Edirne §ehri, bu suretle, XVII. asir sonlanna kadar mutemadi bir in-
ki§af gosterdi. XVI. asir ba§lannda (935—1529), odalarla birlikte Edir-
ne’de 144 mahalle gordiigiimuz halde bir asir kadar sonra (1018=1609)
bu miktar 2901 bulmakta idi. Bu yekflna hristiyan mahalleleriyle yahudi
cemaatleri dahil degildir. Filhakika, bu tahrirlerde 19 hristiyan mahal-
lesiyle, XVI. asir ba§inda 8 ve XVII. asirda 12 yahudi cemaati ayrica
tesbit edilmi§ ve bunlar da miistakil hass mukataalan te§kil eylemiglerdi.
[150] Bu zatin namina Kale i^inde Kafes - Kapi civannda bir mescid ve bir ma-
halle bulundugunu, mescidin zamanla harap oldugunu ve mahallenin de XIV. asirda.
Papakaganos adim aldigim Rifat Osman ve Osman Nuri Peremeci bildirmekte iseler de
(R. O., s. 16; O. N. P., s. 328) 935 tahrir defterinde boyle bir kayde rastlanmamigtir.
[151] Rifat Osman, ayn. esr., s. 26.
[152] Terciime-i hali i$in bk. l$aka9ik terciimesi, s. 308 v,dd.\ -41i, ayn. esr.r
Bayezid IL devri ulemasi, var. 164.
— 37 —
Edirn’enin inki§afini ve bu hususta hisse ve rolii olan §ahsiyetleri,
§ehrin en parlak devirlerinden sayilabilecek bir zamandaki vaziyetini
belirtmek suretiyle, a§agidaki listede vazihan gormek kabildir. Bu; tablo,
onun, 935 (1529) deki vaziyetini tasvir etmekte, ha§iyedeki по11агчЦ
bir asir kadar sonraki (1018 = 1609) vaziyetini mukayeseye yanyacak
malflmati vermektedir.
Ipl ^L. <1^- -2
J Aj Is*. 13 *26 i 2 1 2 13 1 1
~ 4 ^4- f
‘bU- jiV9 гы
2 2 5, 31 1 1 5 " 6 31 11
1 — Horoslu yoku$undadir. Kendi adi ile taninan camii (Qavu$ Bey Camii) kae
pisi iistiindeki mermer kitabeden JI jli. 3 Дл
4jlc 1г j JU.] anla^ildigma gore mahalle-
nin kurucusu Murad II. devri ricalinden 847 (1444) de bu mescidi - ki sonradan camie
tahvil olunmu§tu - yaptiran >-«*^1 yani Qavu§ Bey idi (Av-?. Badi Ahmed,
ayni esr. Ravzatiilce.). 1018 (1609) tahririnde burasi 4^»
olarak ge^mekte. 4 4
j bu mahalle yakinmda veya hududu
i?inde goriinmektedirler (kr$. 648 numarali tapu deft,). Gene Ahmed I. devrinin diger
bir tahrir kaydinde (kr$.729 tapu deft.) jL. » de 6000 avanz akgesi, yani,
6000/400=15 avanz hanesi bulunmaktadir. Bugun adim muhafaza etmektedir.
2 — Qakir Aga, Fatih devrinde sekbanba§idir. Bir 50k yerlerde, ezciimle,
Istanbul’da Tekfur-Sarayi yakminda, kal’e divanna kar§i bir meccidi vardi^ Kendisi,
§imdi yikilmi§ olan bu mescidin mihrabi oniinde medfundur. Kitabesi bulunmamakla
beraber mezan ve mezarta§i bellidir. Edirne oldugu gibi Istanbul’da bu semtte de
evvelce bir mahellenin adini ta§iyordu. TTd/rne’deki Qaktr Aga mahallesi 1018 de 32
avanz hanesini ihtiva ediyordu. Bugun ismini muhafaza etmemektedir,
3 — Banisi hakkinda (Haci Ivaz) yukanda izahat verdigimiz bu mahallenin diger
adi (Rustem Q e 1 e b i ) yanhz 1018 de kayitli goriinmekte, fakat, daha sonraki
tahrirlerde mevcut bulunmamaktadir. 935 de bu mahalle ile birlikte zikredilen Kavakit
Odalan sonradan ayn mahalle olmu§tu. Hadim §ehabeddin Pa$a tarafmdan yaptmlmi§
olan Kavakh Mescidi, Rifat Osman bey zamaninda harapti (ayn. esr. s. 27). Bugun
— 38 —
12 1 " J <1^ 6 Д 4) U. ' |*l*l 1 29 1 2 2 Д и)Дзд |»b»| 1 25 1 1
2 4 26 8 clZ 6 1 jyL. a1£ 7 J L, Io. £A 4) li. Lt I 13 11
artik mevcut degildir. 1018 tahririnde bu mahalle civannda
< odalan kayitlidir. {648 tapu deft.).
4 Siipiirkecilerde Tek - Goz Kopriisii civannda bu mahallenin, mescidi ile bir-
likte, banisinin Arp a c i Hamza veya Нас i Hamza usminde birisi oldugu an-
lagiliyor. XVIL asir baglannda bu mahallenin sahasi dahilinde, aynca, ^Iao.sjI
^4>Lo odalan goriilmektedir
{ayn. 648 n. deft.). Bu mahalle yirmi beg sene once de kurucusunun adini muhafaza
ediyordu {kr$. Rifat Osman, s. 16).
5 — Bu mahalle 1018 de «Длл~л ^3 4^-» diye ge$er ve mescidin de S i v r i-
hisari vakfmdan oldugu evkaf defterlerinden anlagilmaktadir (Badi Ahmed, ayn. esr.
Ravzatiil-mesacid). Filhakika, XVIL asra ait diger kayitte (Sdiye
ikinci bir mescidden bahis vardir ki, bu iki kelimenin
ayni oldugu giiphesizdir. Bu mahallede, bundan bagka, '«til.
U- (ilpcLu Дэе^^л 6 « lo-
odalan da mevcut bulunmakta idi {kr$. 648 deft,).
6 — Bu mahalle Kafes - kapi digmda idi. Bugiin adini muhafaze etmemektedir.
Hatta bir §ok tahavviiller ge§irmi§ 61*-* > gekillerini almigtir. Bu-
raya ait diger bir kayit cJJL? I aLi-sl (ji>>£ э 4 5 6 7 vardir {Ahmed
I. devri 729 tapu deft.). Bu camiin 982 de (1574) Носа Ilyas (veya Haci Ilyas)
admda birisi tarafmdan yaptinldigi bilinmektedir. Kitabesi (u-cj.IQ-1ДА да
4, (_£• I Ase с/<—{kr$. B&di Ah*
med, ayn. esr,) 1018 de bu mahallede vakfi oda-
lan da mevcuttu {648 tapu deft.).
7 •— Mescidinin bulundugu Atpazarinda, namina bir mahalle kurulmug olan
Sitti Hatun §eyhiilislam Ali Cemali (Zenbilli) efendinin kizidir. Bu mescid
ve bu mahallenin ona nisbeti ihtimali kuvvetlidir (kr§. ayn. esr., Ravzatulmes.; Sicill~i
Osmant; Rifat Osman, ayn. esr.. s. 23). Fatih’in zevcesi ve Dulkadir Suleyman beyin
kizi Sitti Hatun’un cami ve sarayinin bulundugu mahalle, agagida vakiflannda tafsil
edilecegi iizere, diger bir semtte, Karaca Bevvab mahallesinde idi.
- 39 —
t ’ 4i'U- гы la- : jSy1
2 12 1. 1 2 2 23 1
t - 4Ы — 12 til jl О J Az Abt —11
till u-л?,, 4» li- ^.La 1 IS ^4 tjSjA fLI
1 1 59 1 1 ’ 3 19 1 1
7
8 — Saraghane civannda, Tunca sahilinde bulunan bu mahallede Devlet$ah Mes~
cidi denilen bir mescit bulunmuyordu ki, 1877 - 78 harbinde harap olmu§, mahalle, ev-
vela Papas - oglu mahallesine^ daha sonra Bekge mahallesine kalbolmu§tu. Mescide ve
mahalleye adini veren D e vl e t § a h ’in, Qelebi Sultan Mehmed’in annesi ve Germi-
у an - oglu Suleyman §ah’in Kizi [A§ikpa§a - zade : «Sultan Hatun» ; Ah-
med Tevhid, « Kutahya'da Germzyan Beyleri makalesi TOEM. No. 8, s. 509». Bur-
sa’da Yegil - Cami ci'varindaki mezar kitabesinde c-Jjj uy IjiI jHal-*
Jujrb 5? ibaresinden bu ismin Devlet Hatun oldugu anla§il-
maktadir demektedir. Devlet Hatun’un Mevlana Cclaleddin Rumi’nin torun oldugu hak-
kmda (bk. Ali Emiri, Sefine-i Mevleye^ye alien Tarih ve Edebiyat Mecmuasi, ikinci
sene {1335) s. 429.; Halil Edhem, Diivel-i tslamiye, s. 292.] oldugunu Badi Ahmed,
Edirne niifus naziri Husnu beyin ifadesine atfen bildirmektedir (ayn. esr., ayn. yer.).
1609 da bu mahallede ile Cavug Bey mahallesinde, aynca,
«jylk o'LidJjj bulunmakta idi.
9 — Bu mahalle - ki merkezde Hiikumet Konagi yanindadir - 1019 de
diye kayitlidir. Bugiin de bu adi muhafaza etmektedir. Camiinm 914 de Noktaci
Kasim efendi admda biri tarafindan yaptinldigi bilinmekte {Rifat Osman, s. 24), fakat,
Murad’in §ahsiyeti hakkmda bir malumat elde edilememektedir. Burada 1018 de
diye odalar vardi {648 ve 729 tapu deft.).
10 — Saraghane ba§inda ve bugiin de adini muhafaza eden mahalle
diye de kayitlidir. Bu zatin bu mahallede mescidi ve, aynca, vakif odalan
da vardi.
11 — yk. bk. Murad II. devri ricalinden Beylerbeyi Yusuf Sinaniiddin Pa§a nami-
na kurulmu§ olan Mirmiran mahallesidir. Bugiin semt olarak hala adini {Beyberbeyi)
muhafaza etmektedir. 1018 de ctL jll*- olarak ve 11 hane, aynca
da (6 bab) 2 nefer sakin goriinmektedir (kr§. 648 nu-
marah tapu deft.).
12 — Kale igindeki mahallelerdendi. Yukanda zikredilen Hasan Pa§anm yaptir-
digi mescid - ki sonradan Ihmal Pa$a camii adini almi§tir - bu mahallede bulunuyo t
— 40 —
<1^ — 14 jtib jy 51^ — 13
^.rT <33V* j <5^1 4>*l>. «J^V* fLI
2 4 18 1 1 2 8 28 1 1
jjj &№' <Д> dtf- ----------- 16 aL«w 15
4> U- i33j** 4>l>- (3^ ♦—J <j3X* ^L*l
12 1 1 1 5 24 1 1 11
ve suyu рек bol olmiyan bir ?e§medea «Kara dolayi bu adi tagiyordu. Badi
Efendi, balk arasmda, «Kura Qepme’de abdesi Ihmal Papayda namaz» darb-i meselini
bu vesile ile kaydeder. XVII. asir ba§inda 46 bane veya 15000 avanz ak?esi goriinmek-
tedir (krp. 648 ve 729 defterler).
13 — Bugiin Kuppu Dogan Mahallesi adini tagiyan bu mahallenin kurucusu,
Kup£U Dogan Camifni yaptiran ve Fatih devrinde yeni^eri agahgi yapmig bu-
lunan dir* Gerek Ku§?u, gerek, bazi tahrir defterlerinde goriilen
К о r u c u kelimeleri muharreftir. Ba iaim daha eski Pa§a Livasi tahrir defterlerinde
ve Badi Efendi’nin bahsettigi muhasebat evkaf defterlerinde Kurtiju Dogan olarak ge$-
mektedir. Tarihi bir §ahsiyettir. Fatih’in, ilk Karaman Oglu seferinden (1451) Bursa’ya
avdetleri esnasinda, bah§i§ istiyea yenitjerilerin hareketine miiteessir oldugu ve «Yeni-
$eri agast Kurina Dogan i azil ve ta’zir-i pedid ile tazir» eyledigi malum dur (Mii-
neccim ba§i, Sahaifulahbar, III., s. 367; Tacuttev6rihyde «Dogan Bey», L, s. 416).
1018 de bu mahallede aynca, <Ia<sI
odalan bulunmakta idi (Kartcu Dogan’m vakiflan ipin ap.bk.).
14 — Merkezde §imdi Feyztillah Papa mahllesfne kalbedilmi§ olan bu mahalle-
deki mescidin bedesten hacegilerinden bir zat tarafindan bina edildigi i^in bu adi ta§i-
digim Badi Ahmed bildirmektedir (ayn. esr. Ravzatiilmes). XVII. asir ba^lannda bu
mahallenin 14000 avanz ak^asi hasili vardi (kr§. 729 tapu deft.).
15 — Kale i^inde bulunan ve bilahara Haci Omer Mahallesi adini da alan, ayni
zamanda bu namda $imdi miinderis, olmu§ bir mescidi de ihtiva eden bu mahalle, XVII.
asir bajlannda, 3
odalanni da §amildi.
16 — Ауре Kadin semtinde kiilah dikici esnafindan oldugu «Kiilah - duz» (daha
sonralan lakabini alan Ali Bey tarafindan, her halde XV. asir sonlannda, ku-
rulmug bir mahalledir. Vakfindan tabii bir mescidi de vardi ki, bunun da 1878 harbinde
yikildigmi Rifat Osman bildirmektedir. XVII. asir baglannda bu mahallede 4-^3
(j namile bir de zaviye mevcuttu.
— 41 —
Jrb (jlkk** •-V-Ь» 4^ -18
L—« j <_iU« о cf^y'
jijlj o-VjO jWjl
^p\ JiU Jli4ju> 4jI> (jjj-*
1 2 1 1 3 29 5
ДМ:>лл1> ujJijj iil lib ч1£ 17
(*UI 4>U- c>\ j JaI
2 19 6
4^7^ ojj»^ 4^ ^U. <1^ 20
(ft*>•(/'* л-VJO ujl** J-^^IjO
JJ-' Jk—J"'*' <—’^ jU. 3"
ОIJ j*l I^3^ •*4>’U- j3V
i 2 3 27 1 1
(jlAtfijI £• Jr ujUslS <1^ ““ 19
4лЛЭ ЛЭ" I J til * J J)j> U.
J 4i U- JjJjp (*LH
2 37 1 1
17 — U$ §erefeli camii yakmmdaki bu mahalle, Murad II. devrinde ya§ami§ ve
845 de vefat etmi§ Baba Timurta§ isminde birisi tarafindan kurulmu§tu ki, ken-
disi do burada yaptirdigi mescidin mihrabi oniinde medfundur. Bu camiin 1914 de yik-
tinldigi ve arsasinm U$ - §erefeli camii bah^esine katildigi malumdur (Badi Ahmed,
ayn. esr. ; Rifat Osman, ayn. esr , s. 18) 1018 de bu mahallenin - ki 9 hane mevcuttu-
sahasi dahilinde §u odalar da kaydedilmi§ti: <jy 2 «u-jjUs ^Iao^jU-5
^bbd3jl^ 2 dJl-Lfi. j 6j* 3‘dl>
J» 3 ^£Л$| [988 den vefat tarihi olan 990 a kadar Selimiye medresesin-
de miiderrislik yapan ve vefatinda bu cami avlusuna gomiilen Ebiissuud Efendi
torunudur] (jUojl J
(kr$. 648 tapa deft.).
18 — Vakiflanndan a§agida bahsedilecek olan Bayezid II. mahallesidir. §imdi
Yeni - Imaret denmektedir. 1018 de bu semtte §u odalar da vardi. 4>j^J
(jUojjl iJjo Buradaki Me*
s’udiye camiinin ash Edhemiye dergahi oldugu - Bayezid II. vakfiyesinde Sofyalz tek*
kesi denmijgtir. kr^. Selimiye Ktb. vakfiye sonra §eyh Mes’ud’a verilerek bir zaviye
halinde devam ettirildigi, ancak, 1076 da Dariissaade agasi Musli Aga tarafindan bu za-
viyenin Mes’udiye camii halinde ihya edildigi hakkinda (bk. Badi Ahmed, ayn. esr.^
Ravzatalcevami.)
19 — Sonralan Kasap Abdiilaziz mahallesi denilen yerdir. Harap mescidinin
1917 siralannda yikilarak §imdiki lise bah^esine kalbedilmi§ oldugunu Rifat Osman
bildirmektedir. Hasan po^a odalari nm yukanda bahsi ge§en Hasan Paga’ya ait oldu-
gu tahmin ediliyorsa da §irin Hatun ile Ahmed Faki h'in tarihi §ahsiyetleri
belli degildir. Ancak bunlardan ikisinin 1018 tarihinde buna miicavir diger bir mahallede
» 4 «4*a® odalari olarak kaydedildigi goriilmektedir.
20 — Bu mahalle kurucusunun Us pl* 4s>U» oldugunu Badi Ahmed’-
den (ayni. eser*t Raugatiilmes,), Bayezid II, devrinde ya§ami§ oldugunu da buradaki
1^2: a® . — 23
la*. L. ' rui
19 4 35 3 3
4^- — 25
4) U.
2 20 1 23
kayitten ogrenmekteyiz. 1018 tahriri 4^» olarak gostermekte
«A,a>- 4 jljpl °da ve zaviyelerini de bu mahalle
dahiTinde kaydetmektedir. Bugun Imaret mahallesine kalbolmu§tur.
21 — Bu mahallenin kurucusu olan Ramazan Носа her halde, §ekayik’in Ba-
yezid II. devrinde Edirne’de tavattun vo vefat eyledigini yazdigi ve bazi kerametlerini
naklettgi Bayramiye tarikatinden »Arif bi-llah §eyh Ramazan Halife» olacaktir (s. 375)
Nitekim 1018 tarihinde bu mahallede, ayrica, «dJlj-JaS diye bir
zaviye mevcuttur Bundan mescidi ile birlikte mahallesi ve bir de zaviyesi oldugu anla-
§ilmaktadir. Bu sirada bu mahallenin 14000 avanz akgesi hasili vardi (kr$, 648, 729
tapu defteri.), Bayezid semtinde bugun Gazi Носа olarak bu mahalle vardir.
22 — Ay$e Kadin semtiinde bir mahalleye adini veren - ki bugun Носа Bali
mahallesine kalbolmu§tur - ve buradaki Kurd Носа, mescidini yaptiran zatin Tatdrhan
mezarlzgznda buldugu mezar ta§i kitabesinde J.
yazisi bulunan kimse oldugu, bunun da, Feiavay-z Bezzaziye sahibi bulunup da diyar-i
Rum’a geldikten sonra 827 de olen J* JllssU» [§akayik, s. 53] nin
babasi bulundugunu Badi Efendi zannetmekte ve gerek mescidin gerek mahallenin bu
iki zat ile alakali bulundugunu bildirmektedir (ayn. esr.)
23 — §ehrin merkezinde bugiin de ayni adi muhafaza etmektedir. §ahsiyeti hak-
kmda bir kayda tesadiif olunamadi. Mahallesinde kendi vakfindan bir mescidi vatdi ki,
bilahara, Kiinbed camii denilmi§tir. 1018 de Arif Aga Mahalesinde 21 hane,
de 2 nefer kayitlidir. Ayni devrin diger tahririnde ise 6000 avanz ak^esi
gosterilmi§tir. (kr$. 648 t>e 729 tapu deft.),
24 — Ay$e Kadin semtinde ve bugiin Mercimek mahallesine kalbolmu§ bulunan
bu mahallenin kurucusu da her halde ayni devirde Edirne’nin §ehir esnafi ziimresinden
birisi idi, 1018 4e bu mahalle 4^» olarak kayitlidir ve
12 000 avanz ak?esi hasil kaydedilmi§tir (kr$, 648've 729 tapu deft.).
- 43 —
lib jlj^ji ^5*^" 28
4j I». <Ji^ |^l*l
20 1 1
^b — 30
4> I* O-^_*'* ^l* 1
2 14 1 1
lib — 27
i^,^ 4jL. (jijj"*
1 30 1 1
C^l mj | Д^с*м.л ч!^ 1 29
i <\t U. <3-^л f«l*l
2 6 11
25 — Bayezid II. saray adamlarindan biri olmasi muhtemel bulunan bu zatin mes-
cidi ve mahallesi Muradiye taraflannda idi. Bugiin diger bir mahalle ile birle§mi§ ve
Aga mahallesi tesmiye olunmu§tur (Osman Nuri Peremec:, ayn. eser., s, 322). Harap
mescidini Rifat Osman gorebilmi§ti. 1018 de bu mahallede ba§ka bir vakif odalan goriin-
mekte, diger tahrirde de 3000 avanz ak?esi kaydedilmi§ bulunmaktadir.
26 — Yancik heybe demektir. Bu mahallenin ve mescidinin kurucusu §ahin Aga
da gene о devrin heybeci esnafindan unlii bir adam gibi goriinmektedir. 1018 tarihinde
bozuk bir §ekilde ’«crubli ^i-^c-Ь”» olarak gosterilmigse de, ayni devrin diger defteri
bu ismi yanh§siz «Сла1^ suretinde zaptetmig ve 1000 avanz ak?esi hasil kayd-
eylemi§tir. (kr$. 648, 729 tapu deft,).
27 — Murad II. devri vezirlerinden olup Edirne'nm imannda fevkalade hizmeti
goriilen Hadim §ehabeddin Pa§a hakkinda, agagida vakiflan bahis konusu edi-
lincen tafsilat verilecektir. Aynca daha iki mahaltesine rasthyacagimiz gibi diger ma-
hallelerde de odalan bulunmakta idi. Her halde bu mahallede bulunan mescidinin ka-
pisi iistiinde [^.jb** 3
j o] kitabesi bulundugunu Badi Ahmed bildirmektedir. 1018 de avanz
hanesi ve ayni devirdeki diger tahrirde 11000 avanz ak^esi kaydedilmi§ bu mahalleye
bagli *Jd 3 ejb 10 lib jjUp (_$Udijlji» t «Jd 4 U&J ^bboijt Ji»
odalan bulunmakta idi (ayn, deft.).
28 — Edirne’nin ilk kuruculanndan olan ve yine miiteaddid mahalleleri bulunan
Yah§i Fakih hakkinda bk. vakiflan. Yah§i Fakih namina olan bu mahalle
Kale IgindeV\n^en ayn - Halil Рада [Qandarli] Hani civannda, yani Од §erefeli
Camii yakininda idi. 1018 kaydmda bu mahalle ve buna bagh bulunan odalar §u §ekilde
tesbit olunmu§tu ; 11 4.15 jjjXl ji jlj>- ji 4*дэ
4-Д2 49 18 4^1». O'
cT'jV C$l®oi/ Ji 4 Jd 6 ejl 13 41^> Ji
jd 3 5»
30 — Kebe yayici, seccadeci - ba§i manasina gelmektedir. (krg. Badi Ahmed,
ayn. esr.) Bu mahalle, her halde, XV. asirda ve Bayezid II. devrinde bir saray adami-
nin ismine gore adlanmi§ti. Bugiin Kose Balaban Mahallesine kalbolmugtur. Bu ad ile
maruf mescidi goktanberi yikilmi§tir.
— 44 —
LiL 31
o^J^iJ «J» £• db ч!^ — 34
<v L*. <j^3'* ^1*1
2 15 11
^(ж^ДХ) <1^ £A 4-lji 36
аЛ <Д> c*1*1
5 33 1 1 1
6 17 1 гы 1
Jv jr l> a!^ — 33
<v li. |.L1
13 1 1
— 35
5^^- L.
2 29 1 1
31 — Vakiflan miinasebetiyle a§agida etrafhca bahsedecegimiz ve XV. asir birinci
yansmda Edirne tarihinde miikim bir yer iggal eden Fadlullah P a § a, Dariissiyade
veya Seyyidler Imareti denilen imaretin de kurucusu idi. Bu mahalleye §imdi Feyzullah
Pa$a mahallesi denilmektedir. 1018 de 15 haneli Fadlullah Pa$a mahallesine bagli
ve iginde.5 §ahis bulunan Fadlullah Pa$a odalan da vardi.
32 — Yk. bk. 1018 de bu mahallede «db (JIao.jjU de kayitlidir.
33 - Yk. bk.
34 — Vakiflan miinasebetiyle a§. bk. 1018 de sadece Mezid Bey mahallesi go-
riilmekte vfe Karu Dede odalan ile Kirifpi Dede Zaviyesi bildirilmemektedir {kr$. 648
tapu deft.)
35 — Vakiflan vesilesiyle a§agidaki bahsedecegimiz Haci Dogan Aga Edirne’nin
ilk kuruculanndand, Mahallesi Kale 1 gin de idi, cami ve medresesi yikildiktan sonra
burasi Aya 1st rati mahallesine miinkalip olmu§tu* 1018 de bu mahalleye
«Lib j.I» й «db jtL- 4 ujLa? odalan da dahildi
{643 tapu deft.) Agik Pa§a-Zade’de ismi zikredilen ve «Aar-г Faik Pa$a niyet etti»
kaydi konulan {ayn. eser. s. 191) zattif. Fatih devrinin sonlannda vezir ve §ok niifuzlu,
kendisine 1-10. ramazan 883 de (26 kasim - 4 arahk 1478) geni§ ve miiteaddid haslar
verildigi goriilmektedir. Kayitlar goyledir. Lib Jjjls О
о л] ^^Lib *A^ ^Lr ’’ 4 883 A***»
jLc 4 pla** ^**1 4 883 AL-, Lib
Lil 883 a,Lib wX*-£rv'*>
{kr$. 883 tarih ve 7 namarali tapu deft. s. 251, 170, 4>Lib Is
217 , 212, 278 tiir. yer). Selanik’de bazi vakif koylerinin bulundugunu ve bunlan Nar-
da’daki imaretine vakfettigini 937 senesine ait kayitlerden ogreniyoruz (&r£. 167 tapu
— 45 —
^..<L <1^ 38 — 37
J >7 1 ‘bli. j-J i» 1 4>’L
16 17 1 1 2 8 1 1
— 40 39
ru 4> L ^9
8 18 1 14 45 1 3 1
ijl*!? (A ali. aJjS- — 42 — 41
A) li- Ь~'. r'u' (J) HaLnu . Ia
4 12 1 1 4? U Lie ^r.9 v гы e
20 2 1 3 2
A’ jrL. — 44 J) LL 4*.- tff' — 43
4> li- ,*1» 1 fLI
12 „11 3 14 1 2
deft, var, 55) tjLI aJ.J jb 1л,Ь
15376 li'? Jj>
364— Yildinm semtinde bugiin Kum mahallesine inkilabetmig olan mahalle evvel»
ce Ma'ruf Носа mahallesi idi ve burada Marvf Носа Mescidi bulunuyordu. Badi
Ahmed, bu mescid ve mahalle banisinin, muhasebat evkaf defterlerinde, bu 935 tahri-
rinde oldugu gibi, Mu’arref Носа olarak ge^tigini ve isminin Kadi Ahmed.Efendi
suretinde kayith goriindugunii bildirmektedir {ayn. esr.).
39 — Vakiflan dolayisiyle a?, bk. Murad IL cami ve imaretinin bulundugu ma-
halle ve semttir. Burada mevlevihane de bulundugu i§in evvelce Mevlevihane Mahallesi
denilmekte idi. 1018 kaydinde cc^Ul 4^» olarak ge^mekte
ve 11600 avanz aktjesi goriinmektedir.
40 — 1018 tarihinde 10 haneli Dogan mahallesinde «Щ
11 u 14» vardir.
41 — Her halde, Fatih veya Bayezid II. devrindeki kapicilardan biri-ki kendisine
Karaca Bey tesmiye edilmekte idi- namina kurulan bu mahallede, a§agida vakifla-
nndan bahsedecegimiz, Sitti Sultan Camii (sadece Sultan Camii de denmekte idi)
bnlunmakta ve bu mahalle sonradan Karaca Bevvab Mahallesi tesmiye olunmakta idi,
42 — Selimiye civannda bulunan bu mahallede, her halde, XV. asirda veya Ba-
yezid IL devrinde ya§ami§ ve saray mensubu olan. Ha dim Balaban vakfmdan bir
mescidi vardi. Bugiin adini kismen muhafaza etmektedir, (&/£. Osman Nuri Peremeci,
ayn. esr., s, 322).
— 46 —
— 46 <j:у*? , pb jy U*
Jll-I j^'ii Jll-I >AS 4>’U- (.LI
3 з" 11 1 1 2 1 " 28 1 1
ЛДэ- — 48 lb!47
U. ^5
2 5 1 1 25 1 1 1
43 — Merkezde Kadirihane caddesi, iizerznde bulunan bu mahalle XVII, asir ba§-
larinda J" d£>) adlariyle kayitlidir. Bu mahallede
defterdar Mustafa P§anin (oliimii 949 = 1543 Sicill-i \Osmani III. 373) mimar
Sinan*a zaptirdigi Defterdar Camii bulunmaktadir (kr$. Badi Ahmed, ayn. esr., Ravza-
tizlce.). XVII. asir ba§lannda bu mahalleye 1OOOO avanz ak^esi hasil kaydolunmu§tur
(729 topa deft.).
45 — Qelebi Sultan Mehmed’in kizidir ve Istanbul yolu iizerinde bugiin mevcut
Ay $e-Kadin Cdmiinin baniyesidir. Kapisi iistiindeki arap§a ibareli tarih §6yledir
873 (kr$. Badi Ahmed, ayn. eser.) Bu mahallede Fatih devrinin saray kapicila-
nndan oldugu anlagilan Sinan Beyin mescid, firm ve saire gibi tesisleri vardi. nite-
kim 1018 kayitlari, д^-aj ~ d^-X> bunu giistermektedir.
Sonradan mahallenin ikinci adi (Bevvab Sinan) ya§ami§, Ay $e-Kadin semt adi olarak
kalmi§tir. ’ ' •
46 — Bu mahalle kurucu. unun Yavuz Sultan Selim’in annesi Giilbahar Hatun
oldugunu, Giilbahar Hatun Mescidi in§a tarihini de 855 (ki gayri miimkun goriinmek-
tedir) olmak suretile, Badi Ahmed kaydetmekte Rifat Osman da Giilbahar hatuna ait
vakiftan bahseylemektedir. Filhakika 1018 kayitlari bu mahallede «
gostermektedir. Biz burada, bilvesile, Bayezid. IL nin, zevcesi bu Giilbahar hatuna
Л/nas^a’da yaptigi bir bagi§in vesikasini zikredecegiz ; Bu vesika 875 (1470) tarihlidir
ve l-Ц jMJ-**- f Jf vekaletiyle §ehzade Beyazid’in kendi zev-
cesi Giilbahar Hatun. (annesinin, yani Fatih’in zevcesinin adi da ayni idi) bin Ab-
diissamed’e /Imasi/a’da bah?esi ile iki hane hibe ettigine dair Amasya kadisi (j1
tarafindan tanzim ve kazasker Jc tarafinden tasdik olurian huccettir.
§ahitler §unlardir ;
С ЗАД*** pistil I «1 j 4^“^ (У tib
(kr$. Ali Emiri tasnifi) Fatih devri, Да til
Not 25).
41 —- Yk, bk. 1018 de bu mahalleye bagli odalar : «dl
idi «ojlj m&y » 6-. <<db jL^ ь
— 47 —
aI* JI л^Зз^ л^ЗЗ^ Д’*—* 4
- г^З й^5л л^'
111
tjxs — 52
4?U- ^^1
6 67 1 1
- ®^3 <У JIJj 54
j 4; U- (33^.л ^L«i
.17 11
J-’ -^Т ^И|
5 1 36 1 1
^лЬ Д» Д>- ^яаЬ- а!^- ~ 51
4; U- J? UI
6 11
^A 3)у l»> ctlpal^u 4^ 53
J ^ГЛ I (J^> la»
4' ti- ^9 ^La I
26 1 1
48 “ Badi Ahmed, Gazi Носа Mahallesinde (yk. bk. No: 21) Gazi Носа
Rustem admda birisinin bir mescidi bulunldugunu haber verirse de, onun, buradaki
zaviyesi namina bir mahalle karulmug olan Rustem Qelebi ile ayni olup olmadigi
anla§damamaktadir.
49 — Bu mescid ve mahallenin banisi oaln jj^33^ » tahrir kayitlannda
gibi muharref §ekillerde\ge$mekttdir. Ay § e - К a di n semtinde idi. Bugiin de
Turgai Mahallesi alarak bilinir. 1018 de J^jl ^11} bu mahalleye
bag-li idi.
50 — Ay?e Kadim semtindeki bu mahalle bugiin de Носа Bali Mahallesi olarak
vardir. 1018 kayitlari bu mahallede ajjiJ» in mevcudiyetini goste-
riyor ki, ihtimal, bu mahallenin kurucusu olan Bazirgan В a 1 i, Murad IL d^vri
adamlarindan idi ve о sirada Edirne'yi ziyaret eden Haci Bayram namina bir za-
viye tesis etmi§ bulunnuyordu. Hane rakami unutulmugtur. .
51 — 6 J-y)l ь ejlj J>5I isimleri ile de goriinen bu mahalle, admi, her
h^lde, Fatih devri ulemasmdan «ilm-i tibda kemald hazakati ve nebatat ve a$abin
isim ve resmini ve menaff ve fevaidini bilmekte mehareli» olan A I t u n c u-Z a d e’den
G}aka*ik tercamesi, s. 239) almi§’ olacaktir. Bu mahallede sonralari « lc4
odalan da mevcuttur.
52 — Bu mahalledeki Kogacilar C&mii’mn ilk banisinin F i n d i к F a к i h-ki §ahsi-
siyeti ve ya§adigi devir hakkinda bir bilgi yoktur - ismindeki bu zat oldugu, sonradan
Haci Nasuh admda birisinin burayi camie tahvil ettigini Enisulmusamirinden
naklen Badi Ahmed bildirmektedir. Bu mahallede, sonralari, bu mescidin vakif oda-
lari da vardi.
53 — Qelebi Sultan Mehmed’in kizi ve, Varnafda §ehit diigen, Karaca P a § anm
zevcesi olup da 890 (1485) e kadar yagiyan Seljuk Hatun namina olan bu mahal-
le vakif odalan ve mescidi ile birlikte' Yeni Tophftne mevkiinde idi. camii 1878 rus
harbinde yikilmi§, mahalle de miinderis olmu§tur.
- 48 -
Aj д>- (^1 улх Lil <1^ 56 - (\^дНL 4^- 55
J4 U" A-A * (fcLal L*. (Jj^-Д (AA
9 25 1 1 1 15 1 1
til fL** — 58 — 57
tjH* 4) la- <3J_^a (л1л! <J^A ^L»l
2 20 2 2 1 11 1 1
<5^ cl J а»е*«.л <1^ 60 ^1 59
4> X 4,'U. rL
1 17 1 14 2 11 1 1
54 — Yk. bk., Muradiye’de idi. Sonraki kayitlerde diye ge$-
mektedir. Bugiin Giilbahar Mahallesine miinkalip olmugtur.
55 — Yk. bk., 1018 de bu mahallede 10 avanz hanesi kayitlidir (kr$* 648 tapu
deft.)
57 — 1018 tahririnde 1 JjjAl geklinde gc^mektedir.
Bu mahalle, her halde, sonradan Yildinm semtinde Kofteciler, Kofteci-Zade mahallesi
diye ge^en (kr$. Rifat Osman, ayn. eser., s. 27) mahalle olacaktir.
58 — Tunca kenarinda Camii ve ayni yerde imareti olan Kasim Paga, Fatih
ve Bayezid II. devri ricalinden olup, Miineccimbag Pya gore, 888 de (1483)
Ishak Paganin verine Vezir-i Azam olmug ve 890 (1485) de vefat etmigti (Sahaifiil-
ahbar, III., s. .444) Bu Kasim Paganin XVII. asirda mevcudiyetini Enisulmiisamirinden
ogrendigimiz, fakat, sonradan yikilan bir de hamami vardi ki, bu hamamin bulundugu
mahalle, agagida rasthyacagimiz, Camii mahallesinden ayn idi. Muneccimbagi’nin.
«alim ve fazil ve muhibb-i ulemcL ve suleha ve sahib-i hayrat ve sifat vezir-i bi nazir»
olarak tasvir etiigi Kasim Paga, filhakika, Edirne’de Evi i ya Kasim Paga diye
taninmig ve Camii, mahallesi de о suretle (Evliya Kasim Pa$a Camii, Evliya Kasim
Pa$a mahallesi) tesmiye ve, vakiflanndan ve aynca Tst/zrne’deki bir mescidenden
bahsedecegimiz, diger Kasim Paga’dan tefrik olunmugtur. Camiinin kapisi iistiindeki kitabe
3 A Lil Li» j LiJaJ s-A
geklindedir. Mezan camiinin yanindadir. Bu 4»L:L:j СлНл j <*-
Kasim Paganin, Agikpaga-Zade’nin, «Edirne’de bir sofuhane yapti» dedigfi Jjl
«Lil хчЛ (JajI oldugu muhakkak gibi ise de Sicill’in 887 de niganci ve 890 da vezir
olarak az sonra vefat etti diye gosterdigi Han Kasim Paga ile alaka ve miinase-
beti giiphelidir.
59 — Bugiin Dervi? mahallesi namiyle Kiyik semtinde mevcut mahalle «j!
adinda birisi namina tesmiye olunmugtu ve bu zatm bina ettirdigi mescid, sonradan
Helvaci baba Mescidi adi ile anihyordu (kr$: Rifat Osman, ayn. eser.t s. 22).
49
j£- 4» li. (J
2 23 1
- 62
.Lt
1
1
а<1^ 63
1
feU ojy^^' Ji 1ё1 Д)1~« cSIaojjI Ji — 64
4>jijj Щ , i* *ЬЦ* оЦ, Л-t ,v^
12 1 18
LI
1
£•1? >
'iZ UL
2 1 1
1
60 — 1013 kaydinde bu mahalleyc tabi 5 <U-3 goriil-
mektedir ki, bu zaviye 935 de mevcut 24 zaviye arasinda bulunmadigina gore muah-
hardir.
.61 — Vaktflan igin a$. bk. Kara Bulut lakabi ile maruf Ibrahim A g a n i n
bu bir par?a zemini de mahallesinin tasarrufunda bulunmak iizere vakfettigi goriilmek-
ledir. 1018 de bu zeminden bahis yoktur.
62 — Fatih devri adamlanndan H a z i n e d a r-b a§i Sinan Bey namina olan
mahalle Muradiye semtindedir, bugiin de ismini muhafaza etmektedir. Bu mahallede,
XVI. asir ortalannda §ehir-emini Ca.fer Q e 1 e b i’nin (oliim 949 — 1542) bir
cami (Cafer Aga camii) ve Saruca Pa$a medresesi ile Umur Bey mahallesinde bir
mektep yaptirdigiui Badi Ahmed bildirmektedir (ayn, esr,, camiler), Filhakika, 1018
lahririnde 4<» kaydi goriilmektedir ki,
bunun, §ehir -emini Cafer Qelebi, veya, Ali adindaki oglu ile bir alakasi olsa gerek-
lir. Bundan ba§ka, bu mahallede «(jlkL*». olarak, kime ait oldugu рек
anla§ilamiyan odalar da mevcuttu (648 tapu deft.)>
63 — 1018 de bu mahalle hudutlari i^nde «IgI da goriil-
mektedir.
64 — Fatih veya Bayezid IL devri saray adamlanndan oldugu tahmin edilebilir.
Miibarek Aga namina, bundan sonra, hi? bir tesis kalmami§, onun yerine, burada
da i§aret edildigi gibi, Sadnazam Ali Pa§a tarafindan zaviye ve cami bina edilmigtir ki,
bu mahalle Sultan Selim civannda «Щ aJO) adini almi§ ve bugiin de hala ya-
^amakta bulunmu§tur. Ali P a § a (H adi m) vakiflan i?in a$. bk.
Alii — 66
lit
r
- 67
rLI
1 '
65 — Bu mahallenin banisi hakkinda sarih bilgimiz yoktur. Bugiin Stk$a Murad
mahallesine miinkalip olan bu mahallede Beyce Mescidi namiyle bir camii oldugunu ve
bunun defterdar Haci Yusuf efendi isminde birinin-ki her halde daha sonraki bir
zattir-vakfmdan bulundugunu Rifat Osman bildirmektedir. Filhakika, 1018 de bu mahal-
lede kaydi goriilmekte, fakat, Haci Yusuf efendiye ait bir
i§aret bulunmamaktadir.
66 — Bu mahalle banisi veya adini buraya veren Sevindik Faki h’in, Baye-
zid II. devri megayihinden olup da Kogaci Dede namiyle maruf ve Istanbul1
Saltan Selim civarindaki zaviyesinde medfun bulunan § e у h Sevin di к (§aka’ik
trc., s. 370) ile alakasi olup olmadigi me^huldiir. Fakat, Rifak Osman’m bazi vakif
kayitlerine gore, bu mahallenin eski isminin Sevincik Fakih» oldugunu bildirmesi
de gosteriyor ki, bu zat, §ok daha eskiden ya§ami§ ve burada belki bir zaviye viicuda
getirmi§ti. Bu mahallenin camii, kapisi iistiindeki kitabeden anla§ildigma gore, 860 da
« tarafindan mescid olmak iizere in§a ettirilmi§tir ki, bundan
sonra da bu mescid yine Sevindik Fakih mescidi olarak anilmi§tir. Qiinkii, 1018 kay-
dinde, bu mahalle УJu j—* 4^» §eklinde gosterilmi§ ve bu mahallede
«1Ц (j/L jl» aynca igaret olunmu^tur. 6yle anla§iliyor ki, kendi
namina aynca mahallesi vesaire bulunan ve Edirne’nin imarma hayli hizmette bulun-
dugu goriilen Saruca Pa§amn zevcesi, Sevindik Fakih veya Sevincik Fakih zaviyesini
ihya ve bir mescide kalbettigi gibi buna vakif olarak odalar da tesis eylemi§ti. Admin
S e 1 £ ii к Hatun ve babasmiu adi Miirsel oldugu goriilmektedir. Ger^ekten, Sicill-i
Osmant, Fatih devri nisvanmdan ve Begiktag’da. - sonradan Abbas Aga’nin tecdid ettigi-
bir mescid yaptiran Bu r s all Seljuk Hatun tesbit etmektedir. Bu iki Seljuk
Hatun’un ayni kimse ve Saruca Pa§a’nm zevcesi olduguna hiikmedilebilir. Sevindik
Fakih mescidin\nt imami Ibrahim Halife tarafindan, 1045 de camie tahvil edildigi
Enisiilmiisamirin*den ogrenilmektedir. Sevindik Fakih mahallesi bugiin de mevcuttur,
67 — KaleicFnde sonra Ayanikola Mahallesi clan mahallenin eski ismi Koh-
n e Kadi namiyle maruf Mehmed efendi namina izafe olunmakta idi. 1018 de
<4^ 4^» hudutlan dahilinde дУ Д—< goriil-
mektedir ki, buSeyyid Mehmed Qeleb i’nin Kohne Kadi Mehmed efendi ile
belki bir alaka ve i§tiraki vardir. Bu deyirdeki diger tahrirde bu mahallede 10000;
avariz ak$esi hasil kaydedilmi§tir (&rp. 729 tapu detf,)-.
— 51 —
<1^ 70 4» le*. ^1*1. 6 11 , dll-Uc <v’L 3 — 69
l.>J* bb 72 0^l3 — 71
2 47 4 14 1 1
LL — 74. — 73,
U. J jji-*
2 35 1 1 4 21 1 1
— 75
l=- «J ^Lel <3*5 Jk*
32 1 1 15 1
68 — Yukanda bahsedilen Hatun-i Saruca P aa’ya izafe edilen bu mahal-
lenin hakikat halde odalardan ibaret oldugu avanzdan muaf 4 nefer gosterilmesinden
anla§ilmakta ve, 1018 kayitlannda oldugu gibi, «Lil denecek yer-
de yanh§likla mahalle yazildigi samlmaktadir.
69 — Bu odalard,a 1018 de8 10 dl dll-Uc goriilmektedir.
70 — Kaleigi’nde idi.
71 — Kiyik'da. bulunuyordu. XVII. asir ba§lannda 6000 avanz ak^esi hasih
vardir.
72 — Yukanda Og - §erefeli Camii, civarindaki mahallesi miinasebetiyle kendi-
sinden bahsettigimiz Baba Temurta§ namina olan bu ikinci mahalle Arpaci Hani yaki-
ninda - giinkii 1018 de jl jli- 1Л d£»diye tasrih edilmektedir-
idi ki, ayni yerde, daha sonra vakiflanndan bahsedecegimiz Giimlii-oglu Mescidi oda-
lan da bulunuyordu. Bu odalann sonradan bir mahalle haline geldigini de goriiyoruz!
1018 de jU. §eklinde ge$mektedir.
73 — Bunun da tarihi §ahsiyetini bilmiyoruz. Ауде-Kadin semtinde olan bu ma-
hallede Rakkas Ali Bey vakfmdan olan Tabatlu camii bulunuyordu. §imdi Eskici
mahallesidir.
74 — Vakiflan igin a$. bk. 1018 de «1Ц d3 Lil
§eklinde kayitlidir. Bu mahalledeki 867 de in§a edilen cami §imdi haraptir, Bugiin de
adini muhafaza etmektedir.
75 Tarihi §ahsiyeti, §imdilik, bilinmiyen, fakat, Edirne esnafindan hayirsever bir
zat oldugu anla§ilan Haci Hamza namina olan mescid ve mahalle Ay$e-Kadin sem-
tinde idi. §inidi Eskici mahallesi adini tagimaktadir.
— 52 —
£6 Ia<mS 4^S~ 78
</?“' .
a>* U- o jp U I
1 20 1 1
db &y jlxljZ ijlj дг1 a1£ —: 80C
- xr\ <*-\J 3
4>jlj л^
"з 3 2 14 1 1
76 — ATdZe-/p/nde Firuz Aga cdmiinin banisi ve mahalleye adini veren Firuz.
A g a nm Yildinm Bayezid iimerasindan olup 816 da (1413) olen Firuz Aga olmasi ha-
tira gelebilirse de, Badi Ahmed. T at ar - Han mezarligmda S a d i к Bab a’nm kabri
yaninda medfun Firuz Aga’nin 850 de (1446) vefat ettigini bildirmekte oldugunai
gore, Murad IL devri saray agalanndan biri oldugu anla§ilmaktadir. A§agida zevcesi-
namina da tesadiif edecegiz. Camii ve mahallesi miinderistir. Bir zamanlar Hristos
mahallesi tesmiye edilmekte idi, 1018 de bu mahallede 30 hane c<Ul de
5, zevcesi namina olan «^a da 4 nefer goriilmektedir (kr§. 648 tapu deft.)
77 — Bu mahalle Yeni - fmaset’de Talimh&ne meydaninda iki. Banisi Bayezid IL.
saray ricalinden, Kapi - agasi (Sicill-i Osmanz), sonra hazinedar-ba§i (<$ )
«Sultan Ahmed’de camiinin kapisi iistiindeki kitabe ve Hadikatiilcevaml, s. 755»)
olan ve 918 de «1512») olen Firuz A g a (Hadim Firuz, Firuz P a § a)
dir. Firuz Pa$a camii diye anilan mescidini 1020 (1611) de Edirne Sarayi Bostanci-
ba§isi Mustfa Aga (Badi Ahmed’de Gazi Mustafa Aga) camie tahvil etmi§ti. Bu-
giin Has Murad mahallesi olmugtur.
78 — Haci Safa mahallesiyle burada birlikte goriilen В a h § a у i § ve A § c i-o g 1 u
odan 1018 de mevdut olmayup buna mukabil I(V) I ve
С<^р2.^.л Jib isimleriyle anilan odalar goriilmektedir,
79 — Muradiye’de bugiinkii Kiremitgi mahallesi hudutlan icjinde idi, Mescidinin
ve mahallenin banisi hakkinda fazla malumat yoktur. Belki de, 888 siralannda defter-
lerde ismi ge?cn (kr$. Mukataa deft. 49881, s. 19) К a t i b - i C e v v (Arpa katibi)‘
§emsiiddin namina bu mahalle ismini almi§tir.
80 — Kiyik semtindeki bu mahallede XVIL asir ba§lannda bulunan zaviyeye nis-
betle Karaca - Ahmed mahallesi de tesmiye edilmi§ti. Karaca-Ahmed zaviyesi eskii
zaviyelerden biri idi. Bunun, 854 de Bursa da vefat eden, ulemadan Karaca Ahmed:
lakabi ile maruf §ems uddin Ahmed namina tesis edilmi§ olacagi miimkiin bu~
lundugu gibi (§aka’ik trc. s. 228)) Badi Ahmed’in verdigi malumata gore, muhasebat
evkaf defterinde Zeyrek~Z&de Ahmed efendi mescidi kaydinin bulunmasi, kazaskelikten
gekildikten sonra Edirne’de ikamet eden ve burada bir mektep, yaptiran Z e у г e к -
Zade Riikniiddin Ahmed efendi (olm, 939) ile bir alaka ve miinasebetini de
— 53 -
. Ul д^ a1£ — 82 cil Ai < 0^5* fl*’ 2 1 81
4».U- (ЗД^Л 1 28 1 1 26
ДЭСамА ^b 84 17 1 1 <U. fLI 18 1 83
1 LJ L=~ pLJ {J3jp 4>*1^ 11 1 5 Ul> r 2 4» li- 21 4>.j3 (Л1 1 1 85
hatira getirmektedir (hal terciimesi i$in bk. §akaHk s. 326). 1018 tahririnde aynca
dJj j b**^ cJiSj mevcuttur. Diger zaviye banisi Jarabdar Ha m z a
Bey hakkinda vakiflari miinasebetiyle ap. bk. Ancak, 935 de, Edirne* 9 de mevcut 24 za-
viye arasinda Hamza Bey Zaviye si goriilmemektedir. Oyle goriiniiyor ki, bu zaviyenin
bulundugu yer sonradan bir mahalle olmu§, yakin zamanlara kadar ya§ami§tir (krp.
Rifat Osman s. 23) Arabaci Ahmed mahallesinin XVII. asir ba§lannda 25000 avanz
ak$esi vardi (bk. 729 tapu deft.).
81 — Vakiflan i$in ap. bk.
82 — Ауре - К a din’da bulunan bu mahalle bu giin de bu adi muhafaza etmekte-
dir. 1018 tahririnde bu mahallede §u odalar goriilmektedir :
i-isj yu 2 с-Л 5 1 t-jb 4 jyU.
9 Щ a£ USj 2 <_Л 4 Bu sonuncu odalarm vakifi Meh-
med Pa§a bu mahallede 837 de bir mescid yaptirmi? 4J& I Lil
j-цаэ- <&) ve 1159 da bu vakfm miitevellisi Mehmed Aga tarafindan camie tahvil
olunmu§tu (Krp. Badi Ahmed, ayn. esr. gosi. yer). §iiphesiz ki, bu ikinci Mehmed
Aga’yi mahalleye adini veren ve ihtimal XV, asirda, ya§ami§ olan Mehmed Aga ile
kari§tirmamak lazimdir.
83 — Ауре - Kadm semtinde bnlunan bu mahalle - ki bugiin de mevcuttur-, mes-
cidinin banisi A 1 e m d a r H a san Baba adinda birisi namina adlanmi§tir. 1018 de
bu civarda «^Lu- ^Lbj > g^jL^ namlarma o-
dalar bulunuyordu (Alemdar Baba Hasan aganin istanbul’daki mescidi ve zaviyesi
hakkinda bk; Hadikatiilcevami, 1., s. 60).
84 — Kale - /pfnde Носа Siyah mahallesinde Mescid-i Siyah vardi ki, kiliseden
muhavvel olan bu mescidin banisinin M о 1 1 a Arab namiyle meghur olan, A 1 a ii d -
din Ali Arabi olmasi ihmalini Bali Ahmed ileri siirmektedir. Mescid yikildigi
gibi yerinde sonradan Aya-Nikola mahallesi te§ekkiil etmi§ti (ayn. esr., gosi. yer.).
- — 54 —
aj * J1? <1^ — 88 ..
’ j.L.1
7 1 1 •.
J, — 90
4) L-
8 30 1 1
c/T^®* ° J? 4^ '
3^^ 4) li ’.•fy ^t»l
1 23 3 2
dl»'^ ^L. 41st —‘ 87
4) b- ij3^4
1 24 1 1
e^S 41^ .. 89
4 L. ^Ll
1 10 1
el д*я- ilst — 91
4/U ..LI
За ч
85 — Yk. bk. No. 66.
86 — Ay$e - Kadin'da bugiinkii Haci - Isl&m mahallesi. Soguk - Qe$me Mescidi
adiyla anilan ve Haci Islam В e у • • ki zamanim §imdilik tesbit edemiyoruz vak-
findan bir mescidi vardi (kr$. Riiat Osman, s. 20).
87 — Bu mahalle XVII. asir ba§lannda Jjjjl J&a^A dl?-^ 4^»
£eklinde goriilmekte ve 18000 avanz ak^esi kayitli bulunmaktadir (kr$. 648 ve 729
tapu. deft.).
88 — 1018 de jjjJCl J-3 (Jb ve
jgeklinde ge§en bu mahalle ve odalar, tabii mescid .ve belki medresesi ile, sonradan
miinderis olmu$, nam ve nigani kalmamigtir.
' 89— 1018 de ve 729 numarali defterde bu mahalle yoktur, ancak cSlojl
c/rl** geklinde bir kayit vardir ki, mahallenin sonradan odalar haline geldigini
zannettirmektedir. Banisi me^huldur.
90 — Dariilhadis civannda sonralari tbni - Arab, gimdi Tiirk - oglu, denen mahal-
ledir. 1018 de bu mahallede vardi.
91 — Bu mahalle Abdiilhamid Lari namina teessiis etmi§tir. 1018 de
mektedir.
dl J>-3“ ve bu mahalle dahilinde cdl goriil-
92 — 1018 de «4>*1^.30<и5 <_Л5 jL«,
«5 jr LllU JJJ» olarak kayitlidir. {kr$, 648 tapu
deft.).
93 — Murftdiye ’de bugiin Taya Hatun mahallesi denilen mahalle F a t i h’in
siitannesi «dl лз~1 namina izafe edilmi§tir. Istanbul1 da Timur-Kapfda
mescidi avlusundaki tiirbede medfundur. Buradaki kitabesine gore «
4j lc lc j j de olmii§tur. Daye- Hatun’un gene Istanbul’da
Icl J)l*Llei (jLb ч£< . 94
/ . *%
14 1 1
Ibl O^J1' 96
4l I®* ("^ 1
4 23 2 1
jyL <vb aJ^ — 93
j£- 4» U-
1 16 1 1
- 95
4,’U fLI
32 1 1
(j* J.X 4*д$^2^ 4)^ 97
4> L. (jA^ 4jU. |*le V
33 3 1 12 1
Tarak^ila r'da da bir camii oldugunu bildiren Hadikatiilcevami, Edirne’deki camii ile
mahallesini de zikretmektedir (s. 69, 139).
94 — Ay$e - ATddin’da bugiinkii Alemdar mahallesinin yerindeki mahallelerden
birinin admin Balaban Pa§ a oldugunu ve bunun da Murad II. devri ricalindcn Tokat
hakimi Balaban Pa§a olup 850 tarihinde vefat ettigini ve Balaban Pa§a camii avlusun-
da medfun oldugunu Badi Ahmed, Rifat Osman ve O. Nuri Peremeci miittefikan soy-
lemektedirler. Eger burada zikredilen Balaban Aga, Istanbul’da kiliseden §evrilen
bir mescidin (§ehzade camii yakininde) banisi ve IstanbuPun fethi esnasmda Sekbanbaft
bulunan Balaban Aga (kr$. Hadikatiilce. J., s. 62) degilse, Balaban Paga’ya izafe edilen
bu mescid ve mahalle XVIL asirda bile Balaban Aga namina geQmektedir, nitekim.
1018 de jjLli dir.
95 — Bu suretle adlanmasimn sebebi, bizce §imdilik, anlagilamiyan bu mahalle ca-
miinin banisi Kara-Yazici elhac Ahmed Efendi 983 de vefat etmi§ ve camii
sahasinda defnolunmugtur. Kiyik9 da. Bu^ak tepe civannda olan bu mahalle sahasi da-
hilinde 1018 de c<Ll ^Л 4>jlj vardi.
96 — Berkuk Aga vakfindan bir mescidi vardi. 1018 de 4^*
kaydi goriilmektedir. Kiyik’da. idi ; mahalle mescidi ile miiderris olmu^tur.
97 —- Kale - /pr’nde oldugu anla§ilan bu^mahalledeki Haci Bedreddin odalari’nin
yerinde odalan goriilmektedir. Mahallede gene 12 hane ve odalarda 4 ne -
fer vardi.
98 — §imdi Sabuncu mahallesi dahilinde bulunan bu mahalledeki Vavli camii
Kazas к e r D a v u d E f e n d i vakfmdan idi. 1018 de, aynca, Kinci Firuz’un va-
kif odalan vardj,
99 — Bu mahalle 1018 ve ujL 6 >
olarak kayitlidir. Sonradan Haci HallaQ mahallesi denilmig, bugiin Носа Bali mahal-
lesi dahilinde kalmi§tir. *
iK — 99
4j d
27 11
UL a!^ — 101
Arr fW.-
4 5 25 1 2 1
f аЛ)1с^ ibt — 103
A?d J3}* ^1*1
2 14 1 1
^<.* dll* eU* 4^*>^.a* 105
a>U». u3^* |*t*l
4 42 2 2
- 56
dl 4^ —100
I». ^*1*1
17 1 1
I Jjjijl aJsUla til jc a^jj* 4.1^ — 102
4>l>. ^*1*1
32 2 1
Д d~3 41st 104
A, d (j3^* 1*1*1
21 1 1
Is 4^*/j^* a!^- 106
Aj d 1*1*1
16 1 1
100 — Yukanda bahsedilen T i m u r t a g Paga-Zade Um u r bey in Muradiye
semtinde, bugiinde mevcut, mahallesidir,
101 — yk9 bk. (No. 58), Kasim Paganm. imareti de bu civarda idi. Bu devirde
tesbit edilen imaretler arasina girmemigse de mevcudiyeti anlagilmaktadir. XVII. asir
baginda bu mahallenin hayli kalabalik oldugu goriilmektedir:< tj» 3 lit
<A>’d 46 LtL . £*d 4 Lil kayitlidir, Bugiin Evliyft Ka_
sim Pa$a mahallesidir.
102 — Agagida vakiflarmdan bahsedecegimiz Ta$hk Medresesi yahut Ali Bey
Medresesi banisi ve bu mahalleye adini veren Ali Bey, sadrazam Ma h m u d Paga-
nin о g 1 udu r. Ali beyin burada bir mescidi bulundugu gibi, 1018 kayitlerinden an-
lagildigi iizere, ayrica $dl> 4~j-U <1^ de mevcuttur.
103 — Bu mahallede Fatma Hatun isminde biri tarafmdan 872 de inga etti-
rilmig bir mescid vardi. Kapisi iistiindeki kitabe goyle idi JjLlI
«4, к L: jAjV* cil (jL-, * *1018 de bu mahallede« JL
goriilmektedir.
105 - yk. bk. 1018 de hem «a/L 24 dll* Д-i , hem de
oli *As*^* olarak iki mahalle halinde bulunuyordu. Bir de
20 dll* oli» с-дэ^ , mevcuttu. §imdi Tahafe
mahallesi sahasi dahilindedir.
106 — 1018 de bu mahallede bir de 12 dl> jU goriilmektedir.
- 57 -
Аа^лАлга^л cib 4^ 10Й. ~~~ 407
10 47 2 3
4 20 1 1
AiA^OjL^ 140 ApeamA A^ 1 | 41^ 109
4^?Ь 4^' Ub
eljr u->lU jli. Ajrb у 5
(ь/*л J J-1 * 3 * d' JjJ
2 22 1 1 32 1 1
Lit —112 £a jtlac- ч!^ ““ 111
CA.Al.ljb
8 . 6 3 6 3 17 1 3
107 — Bu mahalle 1018 de «14 4^» olarak
ge^mektodir. Badi Ahmed, tarn bu semtte (Yediyol Agzi), miinderis olmu§ mahalleler
Arasmda Tarak^ilar mahallesini zikretmektedir (kr$9 ayn. esr. gost. yer.). Bundan
ba§ka, gene bu mevkide о tarihte, j^» «6 7 lp| Сл^5"
3 19 vardi ki, bu sonuncu odalan sonradan bir mahalle olarak
gormekteyiz.
108 —- Vakiflan i$in a$. bk. Gazi Mihai Bey camii denen camii ile imareti bu
mahaldedir. Bu camiin aslen zaviye olup, sonradan camie tahyi! edildigi Emisulmu-
samrin'de kayitlidir. Kapisi iistiindeki kitabe $oyledir: JjLLIjKLUaa «ДдИ»
Л: I?j J j&z j ЧаИА* tjb>- Ai j" b (jlLLJlfbi J j
camiin banisi Mihai Bey’in mezan (oliim. 839) camiin yanindadir ve mezar ta§i ki-
tabesinde «Xj*. J- yazihdir; yine burada 881 de
olen Mihai bey'in torunu «cib (±b <у eib Jb» medfundur. 935de
bu mahallede $ah Melek Mescidi ile Bezirci Mescidi beraber gosterilmi§tir. Buna mu-
kabil, 1018 de, §ah Melek Pa§a’nin zevcesi Bezirci Hatun namina olan ayn bir
mahalle goriilmektedir (kr§. 648 tapu deft*) ki, yakin bir zamana kadar mevcut kal-
mi§ti (kr$* Rifat Osman, ayn. esr., gost. yer.).
109 — Bu mahalle 1018 de mevcut oldugu gibi 729 numarah defterde de 5500
avariz akcjesi ile kayitlidir. Yildinm. ve Yeni-'Imarei semtleri arasinda idi.
110 — 1018 de «(JfTj'-’i А^л olarak ge§mektedir (648 tapa
deft.).
- 58 -
(МлД J. <1^ 114 LiLil <1^ 113
16 1 ^«L*l 4> Io- 1 20 1 1
Ill — Dariilhadis civannda olan bu mahalle, XVII. asir baglannda, burada zik-
redilen odalar ayn olarak,
22000 j Ike- J-U-» kayitlidir. Bugiin bu mahalle Tiirk-offlu mahallesi
hndutlan i^indedir. Degirmen sahibi Mahmud Aga, ihtimal, agagida mahallesi zik-
redilecek olan (Na. 129) Mahmud Aga olacaktir.
112 — Bu tarihte Suleym&niye camii civannda yalniz Suleyman Pa$a odalan
mevcutsa da, 1018 de ayrica, «Lil bulunuyordu. Tunca kenannda olan
ye 1165 de tamir ve ihya edilen bu camiin - ki Siileymaniye ve Gazi Suleyman Pa$a
camileri de denmektedir - yapihg tarihi ve banisi hakkinda Edirne tarihleri miiellifleri
arasinda ihtilaf vardir. Enisiilmus&mirin miiellifi H i b r i «Bayezid Han vdzerdsindan
Siileyman Pa$a» dedigi halde, Orf! Mahmud Aga (XVIII, asir ortal^n) Sultan
Suleyman vezirleriuden Hadim Suleyman Pa$a «olarak gostermig, Badi Ahmed ile
Rifat Osman da bunu kabul etmiglerdir. Kitabe bulunmadigi ve bagkaca bir kayde de te-
sadiif etmedikleri, diger taraftan, tarihler de Bayezid vezirlerinden Siileyman Рада diye
birisini bildirmedikleri igin, bu tahminlerinde mazurdular. Ancak, bu kayit, bu camiin
sadrazam Hadim Siileymam Рада ya aidiyetini giipheli kilmaktadir. Qiinkii,
bu tarihte Suleyman Рада heniiz Mtsir’da. idi Malkaralya. iisfyi bu tarihten 14 sene ka-
dar sonradir. Eger, Fatih devrinde Rumeli beyle/heyisi olmug, l^kodra muhasa-
rasiada ve Bogdan seferinde bulunmug olan Hadim Suleyman Рада, bir miiddet
Bayezid II, devrinde de yagamigsa-ki 90k muhtemeldir- Enisulmiisamirin miiellifinin
verdigi malumat daha dogrudur, Badi Ahmed de bunim zaif bir ihtimal olarak zikreder
(kr$. ayn, esr,, gost. yer).
113 — Vakiflan i$in a$. bk. Ta$lik civarmdaki mescidi ve mahallesi mevcut bu-
lunmaktadir. Mescid 838 (1435) de yaptinlmigtir, haziresinde Merzifonlu Kara
Mustafa Рада ile yine о devirde Budin beylerbeyiligi yapmig olan Melek Ibra-
him Paganin mezarlan vardir, Bu mahallede odalan goriilen Uveys Bey ile Is-
f e n d d i у a r-zadelerden Bayezid Qelebi hakkinda bagkaca kayit yoktur. Ancak,
1018 de biitiin bu odalar ayn gosterilmigtir. ь J# 3
lei jl 64,lo 37 lil <1^ б^А» H Lil
jfD 2 8 Л Jr I La^j I 6 J# 56 Lil». Isfendiyar beyin
oglu Bayezid Qcleb i’nin, Fatih devrinde, veya, daha evvel, Murad II. in Isfendi-
yar beyin kizi ile evlendigi sirada Edirne9de yerlegtigi ve vakif odalan tesis ettigi ane
lagilmaktadir.
114 — yk, bk. 1018 de bu mahalle sahasi dahilinde«^a>*5J5<_Л?
ile «2 mevcuttu {Kr$. 648 tapu deft.).
— 59 -
H- jt- 116 .1
r^- 4j U. f*l ijfLI 4) U.
25 1 2 1 1 17 20
1 4j l>- 18 4 2 - 118 jijj ЗА и"А-^л 117 3 21 1 1
г 120 dl> uL* c^lj <1^ — 119
(jijl1 JaUjI a jIj
.•K 15 2 13 1 1 J-l. 4bi - 18 1 1 122 4) . 1 jf* C-A9 J 8 Lil 4UIJJ1S £Л Jjta 4b£ • 121 Cj 1J 4jL>- ,-*ul 8 29 1 2
s 115 — Kale-t$inde bulunan bu mahalle 1018 de, sarraf Kara Mustafa odalanni
'' ihtiva etmedigi halde, ^4a1s JjjXi ub ve »
den ibaretti.
116 — Vakiflan iQin a$. bk. 1018 de bu mahalle civannda §u zaviye ve odalar
da goriilmektedir : jU. 4ijlj 4eUt
jjjj Is»- 4^1жк*</Дзь*<лЛ^а U- >•
117 — Ikisi de Vildzrim semtinde olan bu mahallelerden Mu*min Носа mahallesi
hala adim muhafaza etmektedir. Tahtali c&mi denilen camii bu zat inga ettirmigti.
Balbiil Hatun mahallesi gimdiki Haci Sarraf Mahallesi dahiline diiger. 1018 de bu-
rada gu odalar da vardi: <_eSj -wl ^Ia^s
qLLoIc- ^9j JUb>.
118 — Kale-l^inde bulunan bu mahallenin yerinde sonralari Ayanikola mahal-
lesi bulunuyordu. 1018 de I c$lAe^^i> de bu ma-
halle sahasinda goriilmektedir.
121 — Vakiflar i$in a$. bk. §imdi Feyzullah Pa$a mahallesi (kr$. O, N. Pere-
meci, ayn esr.t s. 324).
к 122 — §imdi miinderis o|mugtur, 1018 de a
da burada idi*
- 60 —
Jj a1£ — 124
^3|< *1*
1 2 1 2 9
Ul a1£ — 123
aU.' (j^S'*
2 45 1 1
4а*1г*-' (?)л> j (_$IacJj>I^ (2^^**" 126 ^,Ця1?(дл jjF*Дл a!^ <J4^- ““ 125
7«-.Л J.u)l J^fU.e A U-ft9j J ojjl J
41 °-?л^ ^3 ^SjuB^
C' jiy. fU J«A*5** Lm 4) O'Sy ru
23 1 1 2 9 1 1
^1 jLk ctl’d£ j^-U •xjrbj^L <1^ — 128
dJU о Li frUoijb Jd^ jrU <1< — 127
Lil LJU
J-^r »>J<=>.?! jVjl (5лл
Д ?:*»-.s
a U. fLH
111
A le- (J^3'e
49 1
123 — Bu mahallenin banisi Kale /pfnde camii ve mahallesi plan Firuz Aga’nin
(Yk. bk. no: 76) zevcesi Mi hr ini gar Hatun’dur. Zenn-i Firuz mahallesi,
Zenn-i Firuz mescidi, Zenn~i Firuz sokagi hep bunun adini tagir, Badi Ahmed, Mih-
rinigar Hatun’un, 869 (1464/65) senesinde vefat ederek Tatar-Han mezarhgin-
da zevci Firuz Aga’nin mezari yanmda medfun oldugunu ve mezar kitabesinde
. L-aJI^L OlJ Д^оДам, 1/Лд)|аДз^ jiaJI 4-i.jb йД>.tJJA^-rAo^^LIa^jj сДА-^
«<Мг lr л j Ai-» j JU aUIa^-j JI j aIIU^c. сЛ
yazih bulundugunu kayit ve, mescid yikildigi ye enkazi satildigi sirada (jskiif^u Hizir
mescidine nakledilen tarih taginda ^.jWl J j/li 1дэе*^л aU lt ^л>
a к I* J ibaresinin bulundugunu ilave etmektedir (ayn. esr., gost. yer,
s. 66). Siileym^niye KuQuk-PazarfdeL bulunan bu mahallede 1018 de <J Ik^LajjU
jib* ve, yukanda zikrettigimiz Firuz Aga mahaZZesindekinden
bagka u-isj da goriilmektedir.
124 — Bu mahalle 1018 de JjjjJ geklinde
ge^mektedir.
126 — Bu mahalle 1018 de «А к 39 dir ve bu odalar kayitli de-
gildir. Ancak §eyh Alaedd in’in sakin oldugu zavizec^ 4-^3^
§ekliude zikredilmektedir (kr$. 648 tapu deft,).
— 61 —
UL •,_> ki —130
4» U. J*to I
35 1 1
j ctl jL- —• 132
Д_7^ 4>U- (335Л
1 9 1 1
Ul д^ — 129
4>’L j3Jp
23 1 1
,.eyLJ 4^ 131
<V U.
22 11
127 — 1018 de a4 (_£"1<=>-д >-*«,* 41^-» 4t<^i>10 сК* ч^^Дл j
4? 93 ^l> д д)V^sL^x* ’k*'*1"'*3 Здд^ (,£^лд з1>д2> 4
c<^‘ >3>> olarak kayiklidir. Fatih devri me§ayihinden plan
«dibaglar imami demekle maruf alan §eyh Muslihiddin» Edirne’de vefat etmi§
(§aka’ik ire. s. 261) ve Tatar Han mezarhginda defnolunmu§tur. §ah Melek vakfina
Sit odalar ise ba§ka yerlerde de vardi. Ezciimle 935 tarihinde kaydi gorulmeyen
cccMU 4l<^ 4<» de «dlU 0Ut goriilmekte-
dir. Bedreddin Baba demekle §6hret alan §eyh Bedreddin ise, Fatih devri me§a-
yihinden § e у h Abdullah Ali hi’nin miiridlerinden iken, onun Vardar- Kenicesiinde
vefatini miiteakip Edirne’de yerlegmig, uzlet ve inzivaya (jekilerek, yalniz «esAdb-г fs-
timdad ve erbab-i istir$ad anin fiituhat~i miistev cibulb er ekat indan muteneffi’» olmu§tu
(§aka’ik trc. s, 369). Diger taraftan, §ahlu Ali mescidi mahallesine 1018 de
«Д^>Л i « jL (^U uisj (jib eJjb 4 «<J19j jl»
<dls de dahil goriilmektedir (kr$. 648 tapu deft.),
128 — Bu mahalle, belki de, yukarida bahsettigimiz, Bayezid II. devri §eyhlerinden
olup Edirne’de yerlegen ve namina Kiyik taraflarinda bir zaviye tesis edilen § e у h
Bayezid Halife namina kurulmu§tu. 935 de, halki dagilan bu mahalle 1018 de
meveut goruliiyorsa da bahsi gegen Piri Pa$a odalari ortadan kalkmi§ti.
129 — Saruca Pa$a semtindeki bu mahalleyi Fatih devri ricalinden Mahmud
Aga isminde biri kurmu§ ve burada bir de mescid yaptirmi§ti (863) ki, kapismin iis«
tiinde §u kitabe vardi: ©jj ^laJIjllaLJUjJ -Ца j jLv
оД
«863 4а1д.а^1 (J >*01^1:>- J.H
Badi Ahmed, bu mescid banisinin Bayezid IL devrinde irtihal eden mir-i alem G a z i
Mahmud Aga (Sicill-i Osipani^ IV. s. 310) oimasi ihtimalini ileri soriiyorsa da,
arada epeyce zaman oimasi ve ba§kaca bir delil elde buluumamasi dolayisiyle de, рек
tahmin edilemez. Bu mahallede, ayni zamanda, Fatih’in hocasi Hayre ddin tarafindan
yaptinlmi§ bir meseid vardi (vakiflan igin a$. bk.).
131 — Yukarida diger mahallesini gordiigiimo^ Haei Islam admdaki zatin
Ibrahim Pa$a mahallesi civanndaki mahallesidir. 1018de
olarak kayitlidir.
62 —
jl/y 4^- 133
«5^^ 4 Io- ^Ltl
1 23 1 1
135
1 28 1 1
— 137
Ij>" uj I |A L* I
6 1 1
tilда 4^ 134 (
4 41 1 1
g^Z (J6:^ ->Л<^ 4j'J <ji:^ 4jU ^6
JjjU cjLj <~-3” okjl ^jLjI -k^i^A
Ol 4k^ “' 138
>rr
3 11 1 1
132 — Yildirim semtinde olan bu mahalle 1018 de <_A’ J^-*» -k^**** 4£
^/дк- <з^ ve olarak kayitlidir. Burada Haci Hasan Aga vak-
fmdan bir mescid bulundugu biliniyorsa da (Rifat Osman, s 57), bunun herhalde mu-
ahhar olmasi lazimdir. §imdi Ma9min Носа mahallesi dahilindedir.
133 “ 1018 de bu mahallede Pirincci Sinan Zaviyesi goriilmektedir ki, bu zat,
muhakkak ki, Fatih’in Pirineci-basisi olup Bayezid II. devrini de idrak ederek 910 da
olen Sinan A g a’dir. Bunun Istanbul’da Mesih Pa$a camii civannda da Pirincci
Mescidi vardi (Hadikatulceviimi, I., s. 36),
134 — Zagnos S u b a g i*nin Zagnos Paga oldugu hakkinda yk, bk. Bu tarihte
ve 1018 de bu mahalle i^inde goriilen odalann banisi Firuz В e y’in XV. asnn birin-
ci yansinda yagamig olan ii§ Firuz Bey’den hangisine ait olacagi kat’i olarak biline-
miyor. Fakat Zagnos Paga ile muasir bulunan Firuz Bey, Silistre muhafizi olnp, Mu-
rad П. in € dedigi, sonradan Varna muharebesinde gehid olan Firuz Bey
(A$ik Pa$a~Zade, s. 105) olacaktir. 1
135 — Bu mahalle 1018 de «liL ^^2 <y^£Ll41£* olarak
kayitlidir. Her ikirii de Kiyik’da bulunan bu mahallelerden sonuncusu XVI. asir son ya-
nsinda yagiyan ve nigancihk vazifesi yapan Niganci Mehmed Paga (Boyali)’nin
adina izafe edilmigtir ve ayn bir mahalle olarak inkigaf etmigtir. Bugiin de adini mu-
hafaza etmektedir.
137 — Vakiflan i$in a$, bk, 1018 de bu mahalle «Lil jjaJ
olarak kayitlidir. Banisi sadrazam Lutfi Paga oldugu anlagilan bu mescidden
daha sonra bir kayde rastlanmiyor. Yeni ImarePdeki mahalle bugiin admi muhafaza
etmektedir.
138 — Bu mahalleyi Badi Ahmed ve Rifat Osman, yanlig olarak, *1016 da vefat
eden mir-i ahur Ayas Bey» namina tesmiye edildigini soylerler. Bu kayit bize Ayas
beyin en ge? Bayezid II. davrinde mirahur oldugu ve belki 920 de Q a 1 d i r an muha-
rebesinde gehit olan iimeradan Ayas beyin olabilecegini gostermektedir., 1018 de 26 ha-
neyi ihtiva eden mahalle Muradiye taraflannda bugiin de adini muhafaza etmektedir.
eU Sbt — 140
^.1*1 U
6 23 1 1 2
ejlj — 142
6
ui ii*- - 139
Oijf* ^1.1 Jtl>ljjd& |Д—•* 4*Ь-
11 1 15 2 43
<1^ jlJ>- JJ til jlJu J^IaJj!JJ — 141
' 4) l»>
35
j-> — 144
^*м| jljL
3
j^bLiL •!* <-*Ъ * 143
jjjaM jj л« — 145
5
- 139 — 1018 de bu mahalle ^a>4^> ve <j£j ^lAo^jb
olarak kayitlidir. Bugiin Kilerci Yakub mahallesine munkalip olmugtnr.
140 — Yeni-Imaret’dedir, Her halde Murad II. devri ulemasmdan bir zahn na*
mina ad almig olacaktir* 1018 de Kara Murad vakfi da burada goriilmektedir. Bugun
adini muhafaza etmektedir.
141 — Eski-Kopru civannda bulunan bu maKallenin ve mescidinin banisi Murad
II. devri ricalinden olup Meniere ve Tokat beyliklerinde bulunan ve 850 de vefatla
buradaki camii yanina def nolunan Balaban Pag a’dir. §imdi burasi Alemdar ma-
hallesine dahildir,
142 — Bu odalar, babasi namina burada bir mescid yaptiran, На у red d i n-Z a d e
Ahmed Efendi admda birisi tarafindan tesis edilmigtir. (Kr$ Badi Ahmed, ayn,
esr;) 1018 de < Jj-cjT L-, cjb 15 kaydi gonilmektedir(6#4
tapu deft.)
146 — Bu mahalle BuQuk-Tepe civannda idi. Banisi yine Edirne’de camii bulunan
Kadi В e d r e d d i n’in oglu ve geyhiilislam Jemseddin Ahmed efendinin
kardegi § e у h i Qeleb i’dir (§aka’ik zeylinde Atai, «§eyhi elmii^tehir be-Kadi-Zade
biraderi» - s. 256 61m. ciimad I. 987 = temmuz 1579). Camiini Mimar Sinan yap-
mig ve medresesi ile birlikte 982 de sona ermigti.
147 — Kirifhane taraflannda bir mescidin ve mahallenin kurucusu olarak gorii-
nen V i z e 1 i Q e 1 e b i-oglu, yahut diger tahrirdeki gibi, Vizeli Hamza Qelebi-
oglu (729 tapu deft.), XVI. asnn meghur Edirneli gairlerinden Hay all В e y'dir
(olm. 864 = 1557). Yine eski defterlerde bu mahallenin Hayali Vize-Qelebi mahallesi
olarak kayitli bulundugunu Badi Ahmed’den ogrendigimiz gibi, (ayn. esrtl gost. yer)
- 64 -
935 tahririnde zikredilen bu 145 mahalle, zaviye ve Odadan fazla
olarak 1018 (1609) tahririnde §u mahalleleri gormekteyiz :
147 *>**«-* 146
JI-la — 149 lib л № 148
— 151 -U~l 4£ 150
js (jc. 4^ — 153 152 1 * s.
Hayalf Bey de bu mescidin oniinde medfundur. Her halde Hayali beyin Vizeli Ham-
za Q e 1 e b bo g 1 u olduguna hiikmetmek yerinde olur. К a n u n i’ye takdim ettigi ka-
sidede zikretti^i diyar-i rumdaki koyiin Vrze’deki koylerden biri olmasi - Sancak mer-
kezi olan bizzat Vize olamaz-muhtemeldir, (krg. Dr. A. N. Tarlan, Hayali Bey Divani,
Istanbul. 7940, s. VII. ).
148 — Vakiflan i$in a§. bk.
149 — £ch>ne’deki Abdurrahman mahallesinin (Ay$e~Kadin semtinde) К a z a s-
ker Miieyye d-Z a de Abdurrahman Qcleb i’ye gore tesmiye edildigini yu-
karida soylemigtik. Edirne tarih^ileri de bunu boylece zikrediyorlar. Ancak XVI. asir
ikinci yansinda Edirne’de kadihk ve sonradan Kazaskerlik yapan diger bir Abdur-
rahman Qelebi vardir ki, bu da Amasyalidir ve Edirne’de bir mescid in§a ettirdigi
muhakkaktir (Abdurrahman bin Seydi Ali’nin ierciime~i h&li igin bk. ^aka’ik zeyli,
s. 252 dd.). Mescid 957 de yaptinlmig, kendisi de rebiulevvel 983 de (haziran 1575)
vefat etmi§tir. Oyle goriinuyor ki, Miieyyed-Zade’nin Edirne’deki tesislerinden sonra,
belki de onun yerinde, yanm asir kadar sonra, onun isminde, memleketini ve sifatini
ta§iyan bu zat ayni tesisleri ihya ve idame ettirmig ve mahalleye kendi adini vermi§tir.
151 — Kirlghant civarinda olan bu mahallenin kurucusu 967 muharreminde
(ekim 1559) burada bir mescid in§a ettiren Haci Su 1 e Q e 1 e b i’dir. Camii kapisi?
nin iistiinde §u ibare bulunmaktadir; Iдэ»
j J 0^-' (jrl* 976 da olen Haci Stile de bu civarda
medfundur (kr$, Riyaz-i Belde-i Edirne, ayn. yerde).
HASS ve MUKATAA
I. PADt§AH HASSLARI
A. E d i r n e'd e,
XVI. asir ba§lannda tesbit ve tahrir edilerek arazisi ve reayasi Pa-
di§ah,a tahsis olunmu§ goriilen Edirne §ehri ile bazi koylerinin ne vakit-
tenberi bu gekilde idare ve bu vaziyetin evvela hangi tarihte ve kim
tarafindan, tesbit edildigi hakkinda sarih bir bilgi yoksa da bu hususta
fikir vermeye yarayan bazi kayitlardan, mukayese tarikiyle, bir takim hii-
kiimler ^ikarmakta ve daha fethi miiteakip, ilk zamanlardan itibaren, bu-
nun bir kanun ve teanriil haline geldigini anlamaktayiz. Filhakika Emir
Suleyman Qelebi tarafindan verilen bir miilkun —Fatih devrinde
bir aralik timara tahvil edilmekle beraber—, XVI. asir ba§lannda asli
§ekli ile muhafaza ohinmasi, bir tahrir kaydmin “Cengiz han zamanindan
beru„ diyerek eskiligine i§aret ettigi “Erbuz Ata vakfinm, yine bu
devirde, ahfadindan biri tarafindan evladlik vakfi suretiyle tasarruf edil-
mesi, eski defterlerin ve tevcihlerin muteber tutuldugunu, binaenaleyh,
Padi§ah hasslannin da ayni §ekilde kalmi§ olacagini gostermektedir;
yani, о tarihten bir bu^uk asir evvelki hukuki vaziyetin XVI. asir ba§-
lannda da a§agi yukan devam ettigi goriilmekte, miilkler ve evladlik
vakiflan hakkinda cari ve muteber olan ’halin Padi§ah hasslan i$in de
kabul olunabilecegi anla§ilmaktadir. Geliri tamamen hazineye teslim edi-
len Edirne havass-i Humayununun zamanla bir inkigaf gosterdigi, gehrin
geni§Iiyerek ve civan ile birlikte refah ve mamurlugu arttik^a bu vari-
datin nevi ve mikdannin da ^ogaldigi muhakkaktir.
Yukanda siraladigimiz Edirne mahalleleris odalan ve cemaatleri ava-
nz haneleri Edirne’deki Padi§ah hasslannin esasini te§kil etmekte idi.
Bunlann 935 de yekunu, yani bu mahallelerdeki miikelleflerle gayr-i mii-
kellefler toptan §6yle goriinmektedir :
— 66 —
(J 1 jdb CjIj j ^5
20 17 2 8
(_) I «5 (*) L L^1mw4 <v (jL j
323 2829 " 3
ob
3
(jL Lo>1*m4 оЗ^ j3 *v 1».
46
<3^4
^-*Д> Ц.1& <3^^* 4—<3a>- Ia^jI £a
7 2 9 146 149 19 144
j <3^ з L-Л _? <«31®
4* 3 "11 *6 6
<j^aJ J^L® <uk5 4^a9J <-ЛлЗ ^3^- jlj
jb>£ jVLL^* Ssli. 1 4 ,
10 97
Bu tarihte Edirne9 de odalarla birlikte 144 mahalle gordugiimiiz hal-
de, evvelce de igaret ettigimiz gibi, 1018 de 290 i bulmakta idi. XVI.
asir baglannda, aynca tesbit ve tahrir edilen 19 hiristiyan mahallesi ile
8 yahudi cemaati de [153] gu yekunu gostermektedir:
C-A I?" *v I®-
8 6 201
<3>^l *j-э! jL®3
о J.-* 3I
4 б"’ 7 472 19
Goriiluyor ki, gehirde hiristiyan ve yahudi avanz haneleri islamla-
nnkine nazaran gok azdi, hiristiyanlar hemen hemen altida bir derece-
sindedir, mucerredleri, mukayese edilemiyecek derecede, ehemmiyetsizdi.
Bunlar arasinda Bive ve Voynuk bulundugu halde yahudilerde yoktur.
Agagida goriilecegi gibi zimmi Biveleri avanza dahil, fakat, voynuklar
harig tutulmugtur. Ortakgi ve Qingene statiisii iginde bulunanlardan hi-
ristiyan olanlar da muaf sayiliyordu. Islamlarda ise elinde Hiikiim bulu-
nan bazi mahalleler ve bir gok muaf hanelerden [154] bagka hatip, imam,
muezzin, §eyh, sadat, ulema ve saire gibi dini ve ruharii vazifeleri bu-
[153] (Alaman) & (Portekiz, Po.rtogal) JUyjy c (Katalan) <ЗУ^
(Toledo) jJy 4 (Geruz) 4 (Napoli, Polya) 4 (Ispanya) (Aragon)
Bir asir sonraki tahrirlerde bunlara daha dort cemaat katildigi goriiluyor :
4jlp^r t-dUajl 4 (SiciLye) <3^ 648 tapu deft*)*
[154] Edirne iginde bazi mahalleler ve zaviye odalari sakinleri her
tiirlii avanzdan muaf ve miisellem tutulmuglardi, Mesela, aslen zaviye odalari
iken sonradan Noktaci-zade camii haline gelen mahalle, Haci Kulaguz ve Ho$kadem
mahallelerii XVI. asir baglannda ahalisi ellerine muaf-name verilen bu kabil yer-
lerdendi. Gene bu devirde Hadim Ali Pa$a c&mii hareminde ve zaviyesinde yagiyan
§eyh Muhiddin ile dervigleri avanz-i divaniyeden muaf tutulmalan igin hiikiim
ve berat almi§ kimselerdi (Kr$, 77 ve 370 n. defteri.).
lunanlar, keza, ehl-i berat, fakiriilhal, ama, pir-i fani gibi az $ok tediye
kabiliyetinden mahrum olanlar, diger taraftan, e^kiincu, yamak* yagci,
bazdar ve ulak$i gibi hususi ve ayn te§kilata bagli kimseler bu miikel-
lefiyetten muaf tutulmu§lardi ki, bunlarm yekunu, XVL asir ba§larmda
avanza tabi olanlara nazaran hemen dokuz’da bir nisbetinde idi.
935 de (1529) Edirne ve koylerindeki biitiin mevcudun gerek avanz
haneleri ve avanzdan muaf suretiyle, gerek Padi§ah hasslan ve diger
§ekillerin (timarlarla evkaf ve emlak) umumi manzarasi §oyle goriin-
mektedir:
^4»- »Lai <jj£T 171
-b-U 19 [1551149 $1^5^ 1.^j 1 ^дл 1 »L» л 1 8' 19 144
jl-li [159] 16 bljj l/jlz [158] 31 [157] 6 [156] 14
1 jii jtrujLjl <aJiz> *_<b 23 1 14 35 133 1 2 [160] 27 8744 l>r
[155] <pl »te.L ^gl>- л j l>(3 t j 1 з ^^<*5**^*^ j S'AaL*. 4л» L*- Lit tils (J (ль*л 149 19j^T «X 0^1 4л» [156] erol-x* ) J<X* tiff 1ЧДл ^^(»^л|4лЛ^Дл ^1»-4лЛ^Дл ^1.й>-4лЛ ^"Ал (ДЛ.Д^-|^|^4,вЛ^Дл 30 50 30 40 J,4>
50
^1)л о Lw 4л* J (Ал
10
50 50
10
20
4
10
10
14
[157]
4>
— 68 —
to-
201
6
7856
4>l*-
<=~ л yf- 1652
26 73
888
A> Is-
682 5211
jlyb’j Is^ JlLljidj
6 ” 2o" 17
Uc-
A*—> <3^^“ la>*
79 146 149 19
1 2 8 2
<pl »lr'U.(j^«! jleL», бу-.j jh^jb s^A-'LA'
j^rC^z 41 15 129 3 ’"б
143
IJLp *’’pt tr'K-*? jL^-l’-j^l jLU, '
54 ^1—*a j*b***** |»Ь***л
2 10 97 3” 3 80 19 75 17 12
2718727 j^L
Lr
*1лЭ *b&jlr
°- 1^Л* 1
cLlIIp oUtjjb sl^sb*.
UjL—/I I ^5 4*12.9(^>9^сЛа j
104130 868 43
10 6 1
1.827951 j^L
171
4558 !>•
[158] 4>bj
i jlj 4jlj * -ta4<>.oy 4>jlj
j|j <^ЦЧ^13 d^eL4>jlj (jlu(?)^
Щ^Ч-ИЗ (/?^4jI3 (•)<3'-A^r*^*4jb (ч-з'З JI^Ьч^Ь ‘Ь^'ЧлЧ^З
,b 2
[159]
^)VL
[160]
jLb-
— 69 —
• l>- ^L-l 1 J* j-kSdl
786648 3818 4 1 1 84 1 [370 tapu deft.]
P a d i § a h hasslari arasmd bulundugu goriilen alti koyiin (Qolmek,
Hatip. Ha rag-Koy, Mcpinar, Arnavud-Buziirk, Arnavud-Kiiguk) [161] ha-
sili Qok azdi. Padi§ahlara mahsus bir sarayi bulunan Qdlmek koyii hass
reayasi ogiirden ba§ka miriye on iki§er ak^e ve ii^er kile arpa salariyesi,
Edirne’deki Eski Saraya hirer araba odun ve yine Edirne’deki Yeni Sara-
yin bah^esinde $ali§an okiizlcre hirer araba saman vermekle miikellefti-
ler ki, diger iki hass koyii daha bu statiiye tabi bulunuyordu. Bu suretle,
mecmuu 131 miislim avanz hanesi, 13 miicerred, 5 hiristiyan hanesi ve
7 goz degirmeni-ki §ehzade Mahmud’un kizi Hanzade Sultan’m
miilkiyetinde oldugu tasrih edilmi§tir — ile bu alti koy 935 de Padigah
hasslanna ancak 20059 ak^ahk bir gelir temin ediyordu. Bu mikdarm
949 da (1542) Gazi Evrenos ahfadmdan Yusuf bin Iskender’in
tahrir eminligi sirasinda 28793 ak^eye yiiksekligini goriiyoruz [162]. Bu
alti koyden yalniz Arnavud- Buzurk koyii dir. Ger^i,
XVII. asir ba§lannda, burada Padi§ah hasslan i^inde daha ba§ka ortak^i
koylerinin de bulundugu biliniyorsa da [163] 935 tarihindeki tahrir ka-
yitlan, hass koylerinden yalniz bu koyii ortak^i statiisii i^inde go st er-
inektedir.
Bunlardan ba§ka Edirne’ye tabi Ada nahiyesinde de Havass-i
Hiimayun koyleri bulunmakta idi [164]. 949da bu sekiz koyiin 108951
[161] Hass koylerinin zaman zaman degi§tigi goriilmektedir. Mesela, XV. asir son-
lannda (890—1485) bu mmtakada dokuz koy (aynca 4 1 SjJTJjO Hassha-i
Hiimayun olarak bulunuyordu. Bu koylerin statiileri §u kayitte viizuhla goriilmektedir :
Ljl 4"! I
uL> 4-» {kr§. 20 n. tapu deft. var. 39).
[162] kr$. 220 n. tapu deft.
[163] Omer Liitfii Barkan, Kanunlar. s. 108 v. d.
[164] C< 4j!jbV4yj£)Ltf4<L-r^ 4_4г)1с> I »
kr$. 220 n. tapu deft, 890 da ?4(7a’daki hass koyleri (aralannda О r t a к § 1 koyleri de
(jki-lTjjl» dahil) Dimetoka nahiyesindeki hasslar arasinda goriilmekte ve
«С— I Ы geklinde ifade edilmektedir. 17 koyden miite-
§ekkil olan bu gurup koylerinden bir kismmda sipahiler bulundugu gibi, hara? ve is-
pen$e vermeyen ortak^i koylerinde de bir kisim hara$ ve ispen^e veren hiristiyan ce-
maati mevcut idi. Ortak^i koylerinden bazilan Bosna veHirvatista n’dan getiri-
— 70 —
ak^e hasih gosterilmigti. Sonradan, XVIII. asirda, bu koyleri de i$ine
alan genig sahada istabl-i amireye merbut mecmuu 52.567 donumii bu-
lan hassa ^ayirlannin mevcudiyetini biliyoruz [165].
935 de Edirne9de Padigah hassalan arsindaki bu alti koyiin vaziyeti
goyle tesbit edilmigti: [166]
oLlIU oLijL <*>-b
J <1x^4; 4> jl J a£-I (jj! J* 4^
JjJTj (Я J u-pj' jJ, 5--'
j^Za ©ilj £>JC1a & ujbujlJ
2803 7 4 2 25
J J? (/> *> л ° J
2002 1 2 22
JjjJ }iy. “Ь-IJ
J*9^ A l>-
3515 2 28 * 2
lip iskan edilenlerden tegekkul ettigi anlagilmaktadir. j-l4L^^> 4j^5
ч^л-л1 j ^1 4^^ 4 <<c • Mamafi bass koylerinden
bazilari da^Saruhan, Tatart Saltik veya Saltzklu, Antabli) yine hu karakteri tagirlardi.
Helvaci koyiinde ise «Jjjj (-S4»}„W<P <5^*^
diye kaydedilen bazi §ehirliler goriilmektedir. Bu tarihte Ada hasslan §u §ekilde idi:
Lr
J*5*4> te». A tex cS,^
88995 51* 66 17
2 51 357
(kr$> 20 n. tapu deft, var 81 v. d.)
[165] kr$. 1146 tarih ve 915 namarah tapu deft.
[166] 890 tarihinde ise yukanda [not 161] zikredilen dokuz koyiin mecmuu §oyledir.
tr
“Uli.
41541 2" 26 9
23 206
(krf. 20 n. tapa deft. var. 39 v. dd.)
— 71 —
[167] jLJLb’jjl Jjjr jjbjl
J*^L*. (31k- jvl****4> l>. ujЬиL.**»I Iуь
20059 5 13 131 7 6
B. Rumeli Eyaleti’nde.
4*аЬ*. (jl 4^
4>
3421 7 21
с1!<Да^ ^Ь*
J*»b*- < U.
[168] 8318 35
Edirne’den bagka yerlerde de ehemmiyetli derecede Padigah hasslan
vardi. 883 tahririnde muhtelif bolgelerde sik sik
«j%oL <3oLijL
ge^mektedir [169]. Bunlardan Paga livasinin sag kolunda bilhassa Dime-
toka, Ipsala ve Filibe’de biiyiik mikyasta mevcuttu. Mesela Dimetoka
gehri, 17 mahallesi [170] ve alti koyii ile bu meyanda idi [171]. Bazan
timarlar da Padigah hassi haline geliyordu. Timar suretiyle, yukanda
bahsettigimiz, D о g a nci Mustaf a?nm tasarrufunda bulunan Ke$ansin
hass madeni olmasi gibi, 883 siralarinda Kalameria’yzi tabi {Seldnik’&e
) bir koy de Qi rmen mirlivasma ait timarliktan Padigah hassina inkilap
etmigti [172]. Sonralan, XVI. asir ortalannda, bunun aksine de gahit
[167] 890 da bu koyde §u kayit vardir ;
4^ -U J j J Jk* J j £-1 jb’LseJujjl 4$^
(kr$. 20 n* tapu deft.) 3480 4oj^2 4
[168] 890 da bu koy de ortak^i olarak gosterilmi§
(kr$. ayn. deft.)
ve 8 bane kaydedilmigtir.
[169] kr§. 7 n. tapu deft. s. 14,17.
[170] 6 4 JA* 4 4 6 JI Jul J^bj 4^)
(44s 4 <45 4 JjbV 4‘ ^bcSj' 4<^ J Ids 4jly J
[171] 890 tarihindeki bu vaziyet §u yekunu gosteriyordu :
u
^b IX.*’
4> li. J 4> Lw J* jF*
70424 7 118 88 419 6 1
(kr§. 20 n. tapu deft, var. SO)
[172] &?£. 7 n. tapu deft. s. 634
л-4^ oj “1л jb*’ )
— 72 —
olmaktayiz : Filibe havalisinde bir bass koyii, 950 de Celal-Zade’nin
(Коса Niganci) derkenarma gore, yenigeri - agasi Ali Aga’ya (S e m i z
A1 i Pa § a) arpalik alarak tevcih edilmigti :
у ©-ukaJjI AjIj J? ^.*-^1»
cri <<A?I *Л1 J*
Oui-V о Д, Д>“ J*9^ y*\ 4^1—
hi , LwL b*>L
950 <l- ^1^3 >1,1 j G> ^x),l
дд> Ь»л (^Ld <1)1^1^! Lib
Jf ^1а«лл JLilldMI
[173] «L> > jl>JI
Rumeli’deki Padi§ah hasslari i<;inde bulunan bir de §ap madeni
vardi: FereczX:’de Sencar (j^-d, Mentegalar , Isa (^-“0
koyleri ehalisi kendi mmtakalannda ektikleri hububatin ogriinii hig bir
yere vermezler, buna mukabil, Emir Suleyman Qelebi devrinden
beri, gap iglemek, yani, istihsal etmek mecburiyetinde bulunurlardi. Ken-
dilerine miri tarafindan 94080 akge sermaye verilecek [174], on ak^esi
i^in bir kirte (*L*O gap hesabiyle [175], 9408 kirte §ap elde edilir, her
kirte 150 ak^eden 1.41K200 ak$e hazineye varidat temin olunurdu. Da-
ha sonralari, §ap iglenen yerlerin suriildiigii, geri kalan i^in gene onar
ak$e verilerek kar§iliginda birer kirte gap almdigi, ve boylelikle, ancak
130000 ak^e temin olundugu, XVI. asir baglannda, tesbit edilmigti [176].
1530 tarihinde Rumeli’deki Padigah hasslari 15 gehir ve 4 kasabada
olmak, koy, mezrea ve ^iftlikleri de ihtiva etmek iizere cizye, adet-i ag-
nam, mukataat ve saireden hepsi 24.319.431 akge varidat temin ediyor-
du. Bu yekun goyle tesbit ve tahrir edilmigti:
(ахЛ Li—Li lb jlf" 4а!я.9cLL*a>-
V 10 22 2 3 3 11 24 18 355 4 15
[173] kr§. 220 n. tapu deft.
[174] 94080 L>j 1 аДХаа^- ^дэ1
[175] Bir kirte takriben 5/4 kantar, yani, 55 okka idi.
[176] kr$. 77 n. tapu deft., ayn* yer.
[177] kr$, 167 n. taka deft. var. 3.
[178] kr$. ayn. deft, var. 64.
— 73 —
о J L оШДа J
13.864.436
4j 4) ^>-
[177] 24.319.431 10.454.995
Bu yekunun yalniz Selanik, Serez, Kav ala bolgesindeki alti §ehir
ve kasabaya ait olan kismi ise ayni tarihte §oyle goriinmektedir:
1л «д1^ о !•*-! It о к* L fr
Ju^L. ijlJlU сД1^й>- IJ* J oj^-*** j
[178] 8.059.108 1 3 23 14 150 j J
6
П. VEZIRLER, DEVLET ERKANI
ve
UMERA HASSLARI
Rumeli’de Padi§ah hasslanndan ba§ka vezirler, beylerbeyi, sancak-
beyi vesaire gibi devlet erka nina ait hasslar da vardi. Ilk hasslarin,
bu mmtakada, vezirlere mi, yoksa iimeraya mi verildigini sarih olarak
tayin etmek gUQtiir. Ancak, ilk tahrir defterlerinde, bu kabil hasslarin,
daha ziyade, bu sancaklarda vazifeli sancakbeylerine tevcih edildigi go-
riilmektedir. Qirmen sancagimn XV. asir ortalannda mir-i a le m hassi
oldugunu yukarida kaydetmi§tik. Hakikaten, bu livada, bizzat Qirmen
kasabasinin ve bazi koylerinin, aynca Yenice-Zagra'nin
ve A к q e-K i z a n 11 к ve bazi koylerinin bu durumda (Jk oldugu
goriildugii gibi [179], bu asnn sonlannda da, ancak, beylerbeyinin hass-
lari mevcud idi[180], XVI. asir ilk yansinda vezirlere ait gordiigiimuz
ve a§agida zikredecegimiz hasslardan bir kisminin, ihtimal, eskiden de
bazi vezirlerin hassi oimasi, veya, hi§ degilse, miilk yahut §iftlik olarak
) tasarruflannda bulunmasi [181] miimkun ise de,
en eski ka-
[179] kr$t 180/35 n. M&liye deft.
[180] «(JiJ (J* kr$. 890 (1485) tarih ve 20 n. tapu deft,
vaf. 52,88.
[181] Mesela Edirne’nin Uskudar nahiyesi 890 siralannda Qelibolu sancakbeyi
Sinan P a § a’nin jLw clU), Qavu$ koyii Davud (Коса) P a-
a’nin miilkii idi. (kr$. ayn. deft. var\ 42,141).
— 74 —
yitlerin, sadece, mir-i alem, mirliva, mirmiran namma hasslan gostermesi^
bizi Paga livasinda ve Rumeli eyaletinde Padigah hasslanndan gayrileri-
nin, evvela; bu eyaletin muhtelif bolgelerinde vazife goren kimselere tev-
cih edildigi hususunda bir hiikiim ve kanaate sevk etmektedir.
935 (1530) tarihlerinde, sadrazam Ibrah im Paga ile Ayas ve
Kasim Pag a'lardan bagka, Rumeli beylerbeyi Behram Pag a’mnr
Anadolu ve Rumeli Kazasker Лег inin, Padigah Hocasi’nin, Kapudan, Ni$ancr
ve Defterdar’\n, aynca, ber vech-i tekaiit olmak iizere, Piri Mehmet:
Paga ile «mir-i Selanik» in, bir de, Bosna mirlivasi Hiisrev Bey’in
— diger hasslan ile mahsup edilmig olarak — hasslan Rumeli eyaletinin
muhtelif mintakalarina dagilmig olarak goriilmektedir. Bu esnada hass aldik-
lan goriilen kazasker ve defterdar gibi vazifeliler, kirk sene kadar once,
sadece, timara tasarruf ediyorlardi. Hatta Fatih ve Bayezid II. devirlerinde
vezirlerin ve beylerbeyilerin de timarlan vardi; yahut bagka bir tabirle,
vezirlerin hasslanna timar deniyordu. Bu iki istilah synonyme olarak kulla-
niliyordu. Buna ait рек 90k misal vardir: Mesela, Fatih devrindeki bir
timar defteri 870(1463) siralannda, Qirmen livasinda, Ak^e-Ibrahim
koyiinun Lb verildigini. onun oliimunden
sonra (evahir-i cumad II. 874) gene defterdar Alaeddin
«Lb Paga’aya tevcih edildigini, daha sonra da, Si nan Paga
elinde oldugunu bildirmektedir [182]. О devire ait diger bir tahrir def-
teri de, sik sik, [183] ^.^алл^ЬдЬ Lb
[184]Д^ ^Lb jlr[185], c$Ll
[186]> diye bahsetmektedir. Keza, agagida mukataalar bahsinde gorece-
gimiz gibi, ayni tarihte (883) Menlik zeamet mukataasinin
Mehmed Paga’ nin timari oldugu bildirild igi gibi, ayni mukataa ve
Demirhisar mukataasi Mehmed Paga ve Mesih Paga’nin tasarrufunda
bulundugu da kaydedilmektedir [187]. Diger taraftan, gene ayni tahrir
defteri «&Ltl) L«b
aJUI fb Lb af- diyerek ayni Mehmed Paga’nin
(K a r a m a n i) hassalanni bildirmektedir [188].
Gene mesela, 890 tarihinde Qirmen sancaginda bir ka$ koyiin о si-
[182] kr?. 180)35 Maliye deft., s. 141
[183] kr$. 7 n. tapu deft. s. 211
[184] ayn. deft., s. 73,76
[185] ayn. deft., s. 212
[186] ayn. deft., s. 278
[187] a?, bk. Pa§a livasi mukataalan
[188] ayn. deft., s. 26, 118, 362.
— 75 —
rada kazasker bulunan Qandarh-zade Ibrahim Paja'mn,
(Ub j ve и!*1 koyiin Padi^ah^in hocasi Giirani’nin
Л/** jlr) [189], gene ayni mintakada iki koy ve
bir mezreanin defterdar Isa Fakih’in (eli^L jlr),
Kara-Mehmed koyiiniin Ahmed Pa§a’nin (lib A" [190]
timar olarak tasarruflarinda bulundugu goriilmektedir [191] ki, sonradan
bu kabil timarlann bir kisminin hasss [192], diger bir kisminm da, a§a-
gida i§aret edecegimiz gibi, zeamet itibar edildigi veya о kiymetlere
yiikseltildigi anla§ihyor.
1530 siralannda Sadrazam ve vezirlerle iimera ve devlet erkanma
ait hasslar §6yle tesbit edilmi§tir:
Lm>L
1 2 67 5
095] 432.990
lib (^11
' 'J'
5 49 1
Lb о
[194] 407.309
[193] 116.732 25
[189] Buna benzer bir timann, gene Fatih’in hocalarmdan Sinan Paga’ya, ayni
gekilde 876 da (1471) verildigini goriiyoruz : Pa$a-Yigit koyiinda Ali ve Hamza
Bali tasarrufunda bulunan bir timar hakkinda sonradan goyle bir kayit vardir >
Iff—1^1 ijf (Jx bib (jl—f ^T^bi^b
876 4L-, (kr$. 180)35 n. M&liye deft., var. 47).
Gene bunun gibi bir timar da Hekim Yakub Pag a’nin idi ki, her nedense
Носа Yakub Paga olarak zikredilmekte ve Ostrova’daki bu timanni sonradan 883 de
Faik Paga’ya verildigfi anlagilmaktadir (kr§* 7 n. tapu deft. s. 328).
[190] Bu devirde bu sifati haiz olan kimse, her halde, Padigahm damadi He r s e k-
zad e Ahmed Paga olabilir. О sirada sancakbeyleri Paga unvanini tagimadigma,
her hangi bir beylerbeyi oldu£u da ,tasrih edilmedigine ve bilhassa «Hazret* sifati ile
igaret olundugfuna gore Hersek-zade olmasi kuvvetle muhtemeldir. Daha zaif bir ihti-
iraalle Bursali Ahmed Paga (§air) olabilir.
[191] kr$. 20 л. tapu deft., var. 59,91,111.
[192] Bu kabilden olmak iizere, 890 tarihlerinde timara mutasarnf olan voynuk-
lar mirlivasinin dirlig’i de XVI. asir ortalannda hass idi. Mesela, 949 tahririnde Filibe
havalisinde gormekteyiz (kr$. 220 n. tapu deft.).
[193] Ibrahim Pag a’nin Selanik ve havalisine ait on iki kadihk mintakada,
yani, Rumeli eyaletinin sol kolunda yalniz 13 hass koyiinden 74002 ak$e varidati vardi ki,
miitebaki 12 koy sag kolda Edirne bolgesinde bulunuyordu {kr$. 167 n. taput, deft.,
var. 64)
[194] Ayas P a g a’nin da hasslanndan buyiik bir kismi Selanik bolgesinde idi.
Drama kasabasi ile 29 koy, 5 mezrea ve bir $iftlikten 302847 ak<?e varidat geliyordu
{kr$. ayn. deft,, ayn. yer.).
^^Д»,1д.-О
205.981 23
[197] 18.307 3
[196] 279.156 1 37 1
<.,4 J L дс Iaj LwL д^ j I I £. 131* M fr 1^9 U
J.^L 1 J J-^1^ ц*# J^L- ।J* ef“^'
8389 10 [198] 37.279 4 1 80.414 14 1
dl ^sCUij. ^1*- -ta~l <Jj-^Г
Jlv^L. ! Ji I J
[200] 119.216 17 [199] 102.262 10
jj^lzr dLry,^ >л ^л>Le
4|J.I£a l_,5 u
[202] 81.232 2 5 . [201] 14.939 1 4
[195] Bu, her halde, Giizelce Kasim Pa g a’dir. Ayni Selanik mintakasinda?
bulunan hassalanna «nefs-i Yenice-Кarasu» ile 23 koy, bir iskele, bir gol dahildi ve
bunlann 153892 ak§e hasih vardi (kr$. ayn, deft., ayn, yer.),
[196] Rumeli beylerbeyi Behr am Pa§ a’nm Selanik bolgesinde sadece ii$ koyii
ve bunlardan 66968 ak§e geliri vardi, §u halde hasslarinin biiyiik bir kismi Paga liva-
sinin, daha dogrusu о zamanki Rum61i eyaletinin sag koi bolgesinde bulunuyordu de-
meklir (kr$. ayn. deft., ayn. yer,),
[197] Her halde Hayreddin efendi idi. Hoca’nin biitiin hasslan, yani iiQ ko-
yii de Selanik bolgesinde bulunuyordu (kr§, ayn, deft., ayn. yer),
[198] Kapudan hasslanndan dort koy (14524 ak$e varidatiyle) sol kolda, Tekir-
dagi olmasi muhtemel bulunan bir kasaba ise sag kolda idi \kr$. ayn. deft,, ayn. yer.).
[199] Defterdar Ahmed Qeleb i’nin de 10 aded hass koyii ayni Selanik bol-
gesinde goriilmektedir. Bu tarihteki diger iki defterdann (Iskender Bey, Rustem
Q e 1 e b i) ise timar veya zeametleri vardi. a§. bk.
[200] Niganci hasslan da tamamen Selanik havalisinde goriilmektedir »
^Uli» kaydi bulunmamasina ragmen, bu esnada nigancihk hasslarinin, bir ka§ sene
sonra bu mevkie getirilen Celal-zade Mustafa Qele b i’nin de 800000 ak$elik
hassi oldugu gozoniine ahnirsa, bu kadar olamiyacagi ve diger yerlerde de bulunabile-
cegi diigiiniilebilir.
[201] Husrev Beyin hasslanndan bu kaydedilen kismi tamamen Selanik taraf”
lanndadir ve Qiftlik halinde gosterilmigtir.
[202] Buradaki «Mir-i Selanik» kaydi, her halde «Mirliva-i Selanik» manasin-
dadir, onun da biitiin hasslan, idaresi bagmda bulundugu bu mintakada idi (kr$. ayn*
deft., ayn. yer.).
— 77 —
III. ZEcАМЕТ VE TIMARLAR
Rumeli’de ilk tunaria rm kadilara ve askeri te§kilattan da yaya-
ba§ilara verildigi anla§ilmaktadir. Yaya ve Miisellem te§kilati Rumeli
eyaletinde tesis ve tamim edildigi sirada miisellem’lere ^iftlikler dagitil-
mi§ [203] ve yaya-ba§ flara timarlar verilmigti. Bazan yaya-ba§i ti-
marlannda da $iftlikler vardi; bu takdirde, bunlar, kendi yerine e§en,
yani sefere giden cebeluleri ve raiyyetleri ile (bUj b idiler. XV.
asir ortalarmda bu vaziyette goriilen timarlarin otedenberi ayni vaziyette
bulunduklari anla§ilmaktadir. Mesela Tekirdagi havalisinde bir timarin
eski bir yaya-bagfna ait oldugu, onun da bunu babasindan teslim aldigi
§u suretle kaydedilmi§tir: ^b bb [204].
[203] Bu hususta bir fikir vermek iizere, 870-880 (1465-1475) senelerine ait,
Ergen e naahiyesinde IVusret fcor/tindeki bir Miisellem’in $if tlik ve yamaklari ile kay-
dini zikredelim:
«J* [bunun i$in]
Ar 7
[Kendi yerine] <£J J SJ :
[Iskender’in yerine jxSCLl j : jlc
Demir yamakhk yapacaktir]
[Musa’nm yerine J 11 Ь I -ХИ
AU, kii^iik]
[KiiQuklerden ha- e
ri$ hane] 8 ” (kr?. 180)35 n."deft. var. 113)
[204] Bu К u t 1 u c a namina koy te§ekkiil etmi§ ve burada hasea §iftlik ile 40
tane hassa koz-agaci tahrir edilmi§ti, Bu yaya-ba§i Mustafa’nin timan—ki sonradan oglu
Siileyman'a verildigi anlagilmaktadir—860 siralannda §u vaziyeti gostermekte idi (kr$.
aynt deft. var. 39 v. dd.).
jj:5c7 Д»
1 1
40 (34^9
4j^9 crbfcti obi (jUu, bUj Ь с!У*я>-
(5J C$7
— 7& —
Bazan da Musellem giftligi bozulmu§ ve timara tahvil olunmu§tur;
nitekim (^irmen mintakasinda Gaziler koyii hakkinda §oyle bir kayde
rastliyoruz: (-oJjlf jLL j j A A 4 J ^). Yaya-ba§i’lann bir vazifesi
de musellemlik e§kiinculerini, hatta bazan Ser-asker sifatini ta§iyarakj sefere
gotiirmesi ve, tahrir kaydinin tabiri ile, goriip gozetmesi idi. Musellem-
lerin degi§tirilmesinde ser-asker denilen bu yaya-ba§i ’lar rol oynadigi
gibi (Mesela bir Musellem’in yerine yamaklarmdan biri getirilirken §oyle
kaydedilmekte idi:
[205] A" j
AV4^) timar sahipleri de Mirliva varsitasi ile tebdil ve tahvil
jljJ Чу
jLa>- ЬЬ
j Jb cSj
(0 Jjl
eAjji ади>1 А и (5^ <3^*****
J**'uAA A uj j
Jc bl JC- j\>
“j*" cS_z
*J> tf- C.-CJ
. [37 raiyyet] .....
JI j)j jljll
-Jj <^ЛА
[«ИA 4» У Ji AV£ 41- Jj^l^j Abki Jfrjl A^jh^-I]
^*"1 jl^Luw> tJ-LC J> cjj bb jj^**J*]
•[sijA* ej J A* (3^1— jl^ J, у
[205] kr$, 180j35 n. deft, var, 47, Mamafi bir Musellem $iftliginde, о sirada
Mirliva bulunan, Saruca P a § a’nin, boyle bir tevcih yaptiji da goriilmektedir;
(jj jX9j9y»bl j j LiL j-ic As №S1 d^Z.s^} (ayn, deft, var, 40). Ge-
ne ayni §ekilde Maikop beyin oglu Murad beyin de — her halde sancakbeyi sifa-
tiyle — Ak - Viran koyii civarmda bir mezreayi birisine verdigini, alan kimsenin elinde
Murad beyin «tevki-i $erif»i oldugunu goruyorvz. Kayit goyledir (var, 159) :
var. 165 de] cib ^j^»
k-J’jJ J—* (jli. (jllzl— (J** J J ^5» (j-UI Jj JA" [“A -ta
^1^-* J*"!/** J 4-ДЭ (JJjbw® 4^ <3^*— Jj^"** *^4 jj—* J J 4*A5
jA"* A* ®Jjjl ‘—’Jj*3J’ c/’ta ‘A.A ил^л AO'^,
XJ ojjl J^l
- 79 -
olunuyorlardi. Bu sirada Qirmen nahiyesindeki yerlerin biitiin kadilan-
nm (Tekiir-Dagi, Qirmen, KkQe-Kvzanlik, Haskoy vs.) kaza haklari se-
bebi ile timara tasarruf ettiklerini goriiyoruz [206]. Bu timarla-
nn cihet-i kaza oldugu da bazi kayitlerden sarih olarak anla^ilmak-
tadir [207].
Timarlar “ber mucib-i hfikm-i Humayun,, birisi uhdesinde oldugu ve
bu hiikiim onun her yil sefere gidip gitmiycegini bildirdigi gibi, beyler-
beyinin beratini hamil olarak timara tasarruf edenler ve beratlannda,
ifa edecekleri hizmetler tesbit edilen timar sahipleri de рек Qoktur. Tah-
rir kayitleri, Fatih devrinde, buna ait bir ijok misalleri siralamaktadir.
Ezciimle Mahmud P a § a’nin, Rumeli beylerbeyiligi zamanina ait olazak
verdigi berat [208], Murad Pa§a (Has)’nm yine bu sifatla verdigi be-
ratlar[209], Rumeli beylerbeyi Suleyman P a § a (Hadim)’nin berati[210],
yine, her halde, bunlardan birinin verdigi diger bir berat [211], bu hu-
susta birka$ misal te§kil eder. Timarlarin birisi elinden almmasi ise ba-
zan kazasker marifetiyle yapihr, bliim vukuunda tabiatiyle mahlul kahrdi.
Mesela Qirmen’e tabi bir timarin 876 da sahibinin ne suretle degi§tiriU
digini ve sonra ge^irdigi istihaleyi §u kayittan ogreniyoruz :
о1 Аж) J ef)*Ал У) 4 .«У? -..9 J J 876 4a^j IJ *aJ J 4i
[212] 880 чк-v (3 з Jsp 4Xo.l®
[206] {kr§. ayn. deft.)'. 4л^1 jL 1*^л
[207] (^4^^^41
(kr§. ayn. deft. var. 749)«141 4^liL О j-as* JjJj)
Gene Qirmen kadismin timan arasinda bulunan Hisarli koyunde Kadi’nin i§letti£i bir
gemi miinasebetiyle §u kaydi goriiyoruz :
3**'3 Ск»?
.(kr$ var 159) jjl
Kadflarin timarlan XVL asirda da goriilmektedir, mesela, 932 de Qirmen’e tabi
Melek-Viran koyiiniin «timar-i kadi~i Qirmen» oldugu malumdur (kr$* 128 n. tapu. deft.)
[208] (JIj <sXJOI jlc »
(kr.5 .Fatih devri, 7 n. tapu. deft. s. 142).
[209] <—rj1 (Z* IJ ^-“43^ cAilljfAil jlr »
(kr§<. ayn. deft. s. 48, 82). «<57j j о-4. LiL
[210] kr§. 7 n. tapu. deft. s. 142 c<o-tJIjjlr »
[211] ayn. deft. s. 737 Л? »
[212] kr§. 180)35 Maliye deft. s. 123
— 80 —
890 (1485) siralannda, yani Bayezid IL devrinin baglannda, yukanda
igaret ettigimiz gibi, timarlann bir kismi Kazasker, Padigahin Но-
са si [213] veya Defterdar gibi kimselerin uhdesinde, diger muhim
bir kismi ise ya Padigahm sarayinda ve hizmetinde bulunanlar, veya,
dogancilik, koruculuk, ser-asker [214], voynuklar mirlivasi, miralay\215\
gibi diger vazifeliler elinde bulundugu goriilmektedir. Saraya mensup olan-
lardan timar alanlar arasinda $akirci-ba$iy $ahinci-ba$i, a^gi-ba^i, meh-
terci-ba§i, mfr-$ikdry mir-ahur, ser-ulufeci, §drabdar gibi kimseler bulu-
nuyordu[216]. Hatta bunlann azledilmig veya emekli bulunanlan, gocuk-
lari da timara sahip oluyoriardi [217]. Keza $avu$luk yapan Osman, topgu
Dimigki dogancihk hizmeti goren Hamza [218], sancakdar Yah-
§i [219] gibi yine sarayla bir tiirlii ilgisi olan kimseler de timar almigti.
[213] Bundan bagka, bazi hoca ve hatiplerin de timarlari vardi. Mesela Pravadi
nahiyesinde Ku$uk~Saruhanlu koyii timan oldugu
gibi Uskiidar nahiyesindeki Hact-Temir han koyii de Jr
in (jiftlik tarikiyle timan idi (kr§. ayn. deft. var. 18, 22).
[214] 883 tarihinde goriilen «J jlf »
jLaL- jlr » buna iki misaldir (kr§. 7. n. tapu. deft. s. 39, 129).
[215] kr§. 932 tarih ve 128 n. tapu deft. jlr »
[216] jlr > 6 «о Lt it jlr > 4 «oliol til» ^Ul jlr »
4 IJg Ц*1 * * 4-? sjtc til) jllT 4 C-l*
(kr§. 180/35, Maliye deft., var. 20, 24, 25, 3 ^a itr jlr
46, 93. 112). Bunlardan birincisinin, yani mirr§ikar Mehmet beye ait olan ti-
mann kisa bir miiddet sonra (892), kendisine miilk olarak tevcih edildigini goriiyoruz.
Kayit goyledir:
у 41 4^1 J чМ
^a| Ijr 1
у I J IcsJjl diu 4,1 dlk
4,1:1: j >. (var. 20)
[217] Jjb=-4j1a>&3 (З^ЬаЛА jljy J jlr OJ3“ jlr
tbL, jLr 2)>Да jIjJjlJj ^л^аа j
883 Je—3 J oj-dSSj (5—^ g^uZ"*
(kr§. 7. n. tapu deft. $. 49, 50, 54, 57).
[218] «Jil (jA-bJ- kr§. 180/35 mahye deft. var. 25, 61, 62).
[219] pL*A j jtr ». Bu adamin beylerbeyinin alemdan
olan Hizir admda birisi ile miigterek bir timara sahip oldugu da goriilmektedir :
>л>. Jy jbr (kr§. ayn. deft. var. 11, 13).
Bu tarihte timara sahip olanlarin biiyiik bir ekseriyeti ise s a ray a do-
gan veya atmaca yeti§tirip verenlerdir: Yuvalarini gozetir, yav-
rulanni beylige verir ve bunun mukabilinde biitun avanzdan muaf olur-
lardi [220]. Dogan ve atmaca yetigtirici olan bu timar sahipleri hemen
daima iki§er ki§i olarak timara tasarruf ediyorlar ve «Goriinccu, go
riincciyan tesmiye olunuyorlardi [221]. Bunun ha-
ricinde, bulundugu mintakamn ser-askeri olan, voynuklar mirlivasi bulu-
nan, veyahut, gureba boliikleri mensubu, yaya-gocugu, vezir-zade veya
bir .adami gibi bazi gahislann da timarlan vardi [222]-
Yavuz Sultan Selim’in ilk senelerinde (921—-1515) bahis konusu olan
mintakadaki timar vaziyeti biraz daha degi§mi§ gibidir: Ahmed Paga’nin
(Hersek-zade) tekaiid timarlan vardir [223]. О sirada yeni ve-
zirlik riitbesi almi§ bulunan Pin Pa§a ile heniiz Yenigeri-agasi bulunan
Ayas Pa§a’nm ve Mirim Qelebi’nin de birer yerde timar lari go-
runmektedir[224]. Evvelce timarini gordiigumiiz $akirct-ba$i Mahmud beyin,
dergah-i ali gavuglanndan Piri gavu§un, kapici-ba§i Ali beyin [225]
timarlanndan ba§ka Rumeli beylerbeyinin bazi adamlannin [226], N i§ anci * 3
[220] (jrU jld? 4 одЬ eli jtr »
jdzjl jlc > I
3 » 4 «JjXI лД-л
aXjbb (kr§. ayn. deft.,
var. 5, 26, 61, 123).
[221] jlib f j jY £ I t,_
(kr$. ayn. deft., var. 124).
[222] jlr » % «cpljjr JU j(r »
'b 4« jty- j
» 4 «с£д;Ы «-J JI jl^sl jbbj*
t cUU1*- jC*1 j j Iw j I ydjT У) i ^4»^
«Lil j^U> jlc » (kr§. ayn. deft. var. 22 23, 60, 119, 124).
[223] kr§. 50 n. tapu. deft. var. 8, 18, 104; vakiflari i$in a$,bk.
«cIaj Jib (jli. fX-j jUa.L-> jyl* jlr »
[224] jlr»4«liL c£>’v jlr » 6 (-lol s>
( kr§. ayn. deft., var 105, 108)
[225] Ali beyin timan Siileyman isminde birisine, sefere igtiraki kaydiyle veril“
migtir. (kr$. ayn. deft. var. 47J.
[226] ctl »
Jd ayn. deft. var. 19, 49, 93)
— 82 —
Ahmed beyin bir adaminin, iimeradan Silistre sancakbeyi Bali be-
yin torunlannin, ve aynca, bir adaminin da [227] birer timarlan
mevcuddu. Diger taraftan, Qirmen kadisi Mustafa Qelebi, ^ocuklan ob
dugu anlagilan, Yah§i ve Seydi ile bir timara [228], eski Qirmen mirli-
vasi Alp-Arslan beyin gocuklari (Ahmed Qelebi, Abdurrahman
Qelebi, Rustem Qelebi, Durak Qelebi, Yakub Qelebi) tekaiit olarak
mute a!d dit timarlar a[229] ve § e h z ad e О s ma n’in ekmekgi-ba$isi
Cafer [230] bir timara sahipti. Diger timarlar, ekseriya i§tirak suretiyle
dogancilik hizmetinde bulunmak iizere veya toycahk vazifesi ile ve Pa-
di§ahm beratiyle, bazan da Rumeli beylerbeyi Sinan \Hadirri), veya
Yunus (Maktul) Pa§alarm tezkere ve beratlari ile, muhtelif kimselere
verilmi§ti [231]. Bunlar bu timarlara mii§tereken tasarruf eder ve nov-
betle sefere giderlerdi.
Kanuui Sultan Suleyman devrinin ba§lannda hem q i f 11 i к olarak
hem de arpalik §eklinde muhtelif timarlar goriiyoruz, Mesela,
934 siralannda, Hasan Aga admda birisi Dimetoka’ya tabi bir koy ile
bir mezreayi (Hasil 6600 akge), Abduilatif Bey isminde diger biri de
yine dimetoka’ya bagh Hamza veld-i Kurt kdyiinii (Hasil 2300 akge)
<ber-vech-i arpalik^ aldiklan gibi, Ishak beyin gocuklan da diger iki
[227]- ’ лзЧ 5A 3 jUj—у jlr»
jyl? dL J- Jjb jlr I>
«dl Jb (fcr?. ayn. deft., var, 53, 55, 57).
[228] j j jk »
(kr$. ayn, deft, var. 23).
[229] <4^JI j jlr »
7 0^(5^ (kr$. ayn, deft. var. 55, 78, 89, 90, 143).
[230] jUaJ-, ft (kr§- ayn. deft. var. 77).
[231] 3a J<±Aj .J*.у jlr >
Щ dU.il cjji
J jh Ub (jU '(jlkk
Jjls Jj j jLa* Jj jh ^4«^l jjljr j j| >a дЬ
jk » btl ^2у Sja «ijjl
jk > 4 «Jd Ltl у olj J J-
jh
fkr§. ayn, deft., var 22, 609 94, 126, 127, 140)
< koye «Ье-rcsm-i $iflik^ tasarruf etmekte idiler [232]. Diger taraftan,
Dimetoka kalesi muhafizlan da, bu esnada, timara sahiptiler (Kale d i z-
dari Iskender’in 3472 ak^elik timari vardi).
Zeametlere gelinc e, Fatih devrinde, bu nevi tevciElere nis-
beten daha az tesadiif edilmekte, ve, zeametin de b i r nevi hass te-
la к к i edildigi anla§ilmaktadir. Mesela, 883 (1478) de Serez, Si-
nan Bey admda bir saray adamina zeamet olarak verilmi§ [233], ve
Drama’mnda, yukanda soyledigimiz gibi, Mehmed P.aga’nm zea-
met hasslanndan qldugu ve kendisi zaim itibar edilerek Doksat koyii
ile diger bir koyiin «hassa-i zainn bulundugu kaydedilmi§tir [234].
Bayezid II. devri baglannda, kime ait bulundugu bildirilmiyerek, yal-
niz, Pravadi’nin zeamet oldugu goriilmektedir [235].
§ehir ve kasabalann, daha ziyade, Padi§ah hassi veya mirliva hassi,
bazan da, vakfa aidiyeti i§i daha sonralari da devam etmi§, mesela, 921 de
bu mintakada, sadece *nahiye-i Qirpan^ Bayezid veled - i Ali isminde
birisinin iizerinde zeamet olarak gdriilmiigtiir [236]. Kanuni Sultan
Suleyman devrinin ba§lannda, diger meslekdaglarmdan farkli olarak,
yalniz Rumeli defterdan Riis tern Q e 1 e b i’nin uhdesinde zeamet bulu-
nuyordu [237]. XVI- asir ortalarmda ise defter-emini, $avu$, sadrazarn
kethudalan gibi kimselerin zeamete mutasarnf olduklan goriilmektedir.
Mesela, 949 da;
<*>-b И-лрьхГ*"
,[238]^Lil
[232] Зу ir*'j Ь (31 ^***> j I jlc >
(kr§. 138 n. tapu. deft, var, 5).
[233] €^b ylkf' <^b jU-» (kr§. 7 n. tapu deft.) s. 228).
[234] aynt deft., s. 26, 30, 32.
[235] kr§. 20, ть tapa deft. var. 14
[236] kr§. 50 ri. tapu deft,, var. 14. Kanuni Sultan Suleyman devrinin sonlarinda
(974—1566) Edirne gehrini de, bir zeamet olarak, bir mukataana-
zirinin uhdesinde goriiyoruz :
(kr§. Ali Emiri tasn,, Selim II. devri, n. 4).
[237] «26761 8 Iу j
(kr§. 167n. tapu deft, var. 3, 64).
[238] kr§, 220 n. tapu deft.
— 84 —
Bunlardan Mehmed Beye ait olani 960 da Mihrimah Sultan’a,
Ali Beye ait zeamet koylerinden biri de 974 de Sokollu Mehmed
Pa § a’у a temlik edilmi§lerdi ki, bu hususta, vakiflan munasebe-
tiyle agagida bahsedilecektir.
Edir ne mintakasnda (kazasi dahilinde) bu devirde 23 timar
sahibinin muhtelif §ekil ve nisbetlerde tasarruf ettigi 43 timar koyii
mevcuddu. Hazine defterdarlan Iskender ve Mahmud Qelebi’lerle tahrir-
emini Nizamiiddin, bu koyler arasinda, giflik §eklinde ehemmiyetli timar-
lara tasarruf ediyorlardi. Bunlann sefere i§tirak eden cebelulerinin bir
yillik mahsulii mevkufa zaptolunmakla beraber topraklan kendilerinde
birakiliyor, bu gibiler hakkinda, ddd» deniyordu.
Bu timarlardan bir kisminin daha kiigiik mevkideki §ahislara (Bali
aga, Mahmud, §adi, Burhan, Turhan gibi E n d u r u n ’dan у e t i § m e
kimselere) ar paliк о 1 a г a к verildigi goruldiigii gibi, yukarida i§a-
ret edifen §ekillerde, korucu ve bazda r’lara da tevcih edildigi [239]
vaki idi.
Bu suretle, 1530 siralannda, yalniz Edirne kazasi dahilinde
868 miikellef §ahsi olan vfe hasillan ancak 104.130 akgeyi bulan bir ti-
mar tegkilati bulunuyordu:
1^®
104.130 1 1 1 5 115 1 144 630 43
[240]
[239] kr§. 370 n. tapu deft., tiir, yer.cc1^
C< J-kl lil? uj J J J Jjjb •
[240] kr§. ayn dft. Bu tarihten bir ka? sene onceki (932) Qirmen livasi timar tah-
rir defteri de-ki tabiatiyle zeamet ve hasslari da kaydedilmi§tir-dikkate deger hususiyet-
ler ihtiva etmektedir. Zaim Nisfi Qelebi tahrir-emini ve S i p a h i-Z a d e 1 e r -
den Mustafa Qelebi katip tayin edilerek yazilan bu liva, bunlann vefatini
miiteakip defter-i Derah-i Alt katibi Rugen’in eminligi ve erbab-i timardan Dervj§
Meh me d’in kalemiyle miisveddeler temize (jekilmek suretiyle, tesbit edilmi§tir.
^4*» i Qirmen, Ak^e-Ktzanlik, Has-Koy, Yenice Zagra, Tekirdagp, Qir-
pan, Ergene, Filibe «d e r Qirmen» nahiyeleri ile 2 ve
«-IajIc- » olarak gosteren ve Ak^e-Kizanlik’i Zagfarci Mustaf a’nin
zeameti, Tekirdagi’ni dl olarak bildiren bu defterin
(728 tapu deft.) bagligi goyledir:
jlkL*> jlddlc (/^\ J'
j c-jbl JI ojJj оjU ^1— jIkLJI(j- jU
— 85 -
Pinar-Hisar nahiyesindeki timarlar:
43.479
jb^ t-I.Ajta' 7924 jljbjb «-Iftjlr jl^bt .IajIt 2095 25.157 sAajG?’ 3767 ^bjj^ j.^9 * * *ь<:5^ 1д L a! r 1 о v !- ' 4536
c-4j ' jb_,£ 4;
[241] ' 1 2 6 47 124
Rumeli ayaletinin sol kolundaki (Selanik bolgesi) timarlar:
1 j
4^3 j
3.595.264 1 7 82 588 3
Bunlann iginden Selanik kalesi miistahfizlari ile deveciler^
§ a h i n c i ve g e m i c i 1 e r e ait timarlar:
tjbojl*** jbc
J^U 4^^ 1^9
6.233 1 2
(jl b3b b«bftjlc'
(ib 4а1э (3 5-Ia J If
jbJj 33
17.984 6 3
ij
223.421 6 32
(j-i1 J jb
'OW
[242] 2000
<- bbjb * jb
J^U b$
38.679 2 15
ijbjJ jl <Л*1 Ь *1^1 *—
oibeb c-jb j -ul <! Jb^ “*л
A;^****1 J J Ja-^b^ 3 Ь>Ь *—'Ь' (j^
• ^<b a
[241] kr§. 370 n. tapu deft;, var. 150.
[242] kr§. 167 n. tapu deft., var. 64
- 86 —
1530 da biitiin Rumeli eyaleti mintakasmdaki timarlar:
'jL^jU IgIji^ [243] o^Ica, Ij^jb^sS^SCLi->r^*U»^5jobZz*lo45lj>-jbj,3^
J^bs- 1^,9 4j J JI /tJ b i J 4i 1J
30.530 6 6.383 2 3.093 2
£>Ai tiUabel^A Jr с-Л/ иЛ^>^л jU*. tl Jb Д£.1&“ Jr JU Jr
I Ji J^U 4j J 49ys IУ J^j
6 85 3.002 3 ” 15.366 5 4j j.
16.000 i
(g-otiiriye) <ь;уГ^Ьлв J^>U
424.862
JjLaUv j IZj Да Jr
[244] 11.400,147 j^U cxl^ olk^ ^J^
32 31 r 148 2709 10
949 tarihinde Edirne ve tabilerinde [Edirne, Dimetoka, Fe-
recik, Ipsala, Kegan, Eskihisar-Zagra, Kizil-Aga^, Filibe, Tatarcik, Sa-
makov nahiyeleri]:
i^A)‘ jIf Cjbjl ajF Л. 1 J» j
[245] 265 158 14
[243] 949 tahriri, Mahmud Bey in timarma ait §u derkenari ihtiva etmektedir:
4jJJ jyl* jIf
.лЛ Jy.J* *rJ>^ -Ц*9 * 4ЬЬЛ dU=:^L^ <гЛ?-
«6847 4-'Jl
Bundan be§ sene sonra, yani, 954 de N i §an ci Celal-Zad e’n i n kaydi de,
Mahmud Qelebi’nin tekautlugfiinii miiteakip bu tevcihin geklini degfigtirerek Cebelule-
rinin sefere gitmesinin refolundugunu gostermektedir :
J^4>^9 I/"*' 4j 3^
494i bU- j<9^ jr <1 1
h-Л I ЬдЬ д;?4 j. tib j ЬдЬ
JLlIdMW 954 оДддИ^З
(kr^t 220 n. tapu deft,) «Ljx- 3ljJall
[244] kr§. 167 n. tapu deft. var. 3.
[245] kr§. 220 n. tapu deft.
- 87 -
IV. MUKATAALAR
Edirne ’de ve P a § a! 1 i v a s i n da Padi§ah hasslan i^inde m u к a -
taa mahsulleri, mukataa gelirleri de ehemmiyetle mutalaa edilmesi
lazimgelen bir mevzudur. XVL asir ba§lannda, turlii §ekillerde ve zirai
ekonominin tatbik edildigi her sahada* idari-mali bir sistem otarak gor-
dugumiiz mukataanin ilk niimuneleri ve buna dair rastlanan bazi nutalaa
ve kayitleri §u suretle tssbit etmek miimkundur :
A§i§Pa§a-Zade, Dursun Bey mukataayi hemen tamamen
vergi ve resim mukabili kullanmaktadirlar: Istanbul’un fethini miiteakip
burayi §enlendirmek i$in her taraftan getirilen halk ile §ehir kalabahk
ve mamur bir hal almi§ti. Bu halka verilen rum evlerine vergi tarh, da-
ha dogrusu, bir icar mukabilinde bu evlerde oturmalan emir ediiince
her taraftan itiraz sesleri yiikselmi§ ve nihayet §ahabeddin Pa§a-
nin (Kula §ahin) tavsiyesi ile uzun bir muddet bundan vaz ge^ilmi§ti.
A§ik Pa§a-Zade bu miinasebetle der ki; *$ehir kim mamur о I du bu
virdikleri evleri mukataaya virdiler, byle olicak bu halka dahi gu$
geldi, eyitliler kim'^ bizi memleketimizden surdunuz getirdiniz bu ka-
fir evlerine, giru vermek i$iinmu getirdiniz? didiler ve bdzisi avretini
oglanmi kodi ka$ti Kula §ahin dirlerdi atasindan kalmi§ bir vezir-i
akil vardi Padi$aha eyder ^Hey devletlu Sultanim ! Atan deden nice
memleketler fethetti, hi$ birine mukataa vazi itmedi Suitanima dahi la-
yik budur kim itmiye» dedi Padi$ah dahi anin sbziinu kabul etti. Yine
hukiim buyurdu kim Her ev kim virirsiz mulkluge virin <dedi an-
dan sonra mektublar virdiler kim miilkleri ola. $ehir yine mamur ol-
maga yiiz tuttu^ [1].
Ger^ekten, bu devirde, evlerin mukataaya verildigini tahrir defter-
lerindeq de ogreniyoruz. Mesela 859 tarilhi. Orhan Bey Imareti va-
kiflannin ve yukanda bahsi ge$en Yakut Pa§a vakiflannin yazili bu-
lundugu defterde bazi evlere ait mukataalar zikredilmi§tir:
[2].
Keza bu arada bag, Qiftlik yeri veya bir zemin, dukan ve degirmen
mukataasindan da bahis vardir. Bostan-b$riir pamuk-o$rii, saman-ak^esi,
уопсд-icaresi bulundugu halde,
§eklinde bir nevi mukataa sistemi gbze $arp-
[1] Tevarih-i Al~i Osman, Istanbul tab., s. 142 v. d.
[2] кг§^ Inklap, kiituph; Mual. Cevdet yzm,, n. 777/7, s. 120,
- 88 -
maktadir [3]. Bu gibi mukataali yerde oturanlar igin ise
< 7 jJAaUUlo J 4.Js?Uu J ftjbjU 4*Ыйл
gibi tabirler kullanilmakta idi [4]
Mukataanin, umumiyetle, hazine tarafindan, usulii veghile, iig yil igin
verildigi goriilmektedir. Kadilann huccetleri, mektuplan veya arzlan
iizerine ve kefillerini gostermek sutetiyle, tevcih edilen en miisait kim-
selere ilk zamanlarda, umumiyetle, am il, sonradan, tiirlii §ekillere gore,
emin veya multezim denilmi§tir< Sancakbeylerinin, miilk ve vakif
sahiplerinin de daha kiigiik mikyastaki mukataalan verdikleri olurdu. Za-
ten, bir hass veya zeamet mintakasina dahil oldugu takdirde de, bu mu-
kataa, hass veya zeamete tasarruf eden kimsenin kan§abilecegi bir mev-
zu idi ve geliri tamamen ona aitti. Yukarida Si nan Bey in tasarrufun-
da olan bir koyiin sancakbeyine, kendisi tarafindan yilda
200 akjje mukataaya verildigini kaydetmi§tik. Keza, 886 da
Drama Qeltik mukataasi, biitiin sancagin kendi hasslanndan bu-
lunmasi dolayisiyle, Karamani Mehmed Pa§anin tasarrufunda
[5] fakat tabiatiyle, bir amilin uhdesindeidi [6]. Gene a§agida,
Muradiye hnaretine dahil bir sazlik ve gayirligin vakfa ciiz’i bir muka-
taa verdigini de korecegiz.
Mukataa miiddeti degi§ik olabildigi gibi mukataaya tutanlar da ekse-
riya miiteaddid idi. Mesela 880 tarihli bir Y a s a k-N a m e’de Istanbul
zahire giimriigii (bugday^ arpa, alef, dari> uri) hakkindaki ni§an-i Hu-
mayun hiikmiinde mukataa tevcihi §oyle ifade edilmektedir:
(5? Зд) «Uxtx
J J aZIj1
Gene, XVL asir ba§lannda (918 = 1512) Bursa’daki bir mukataayi
alanlar, bir ihtilaf esnasinda kadi’nin huzurunda §u yolda malGmat ver-
mi§ bir sancakbeyinden, yalniz alti ay igin ve mii§tereken aldiklan mu-
kataayi bildirmi§lerdi:
[3] ayn. deft., s. 36,67,109,112.
[4] Muhtelif deft, ve vesikalar, tiir. yer.
[5] kr§. 883tarih ve 7 n. tapu deft., s. 26 <cJ
[6] kr§. Kdmil Kepeci tasn., В a^-Mukataa к ale mi, 886 tarih ve 4988] 1 n., s. 39.t
'J 4л IJ J
lib ЧяЬЬи3 4 5,
в«112 оЦ 8000 4*1x1:J
- 89 -
Grts*-1 (j> 1 lib <7 JjlstlG »«• ' J J
[7]«Jl>Ao ЧМ-Ыгл
чк 1 4^5*3*'*' Ы t^lx<*w£j Г>^> pAl jl <> 4 X-l til—’ 3'3
Mukataayi tutan amiller taksitlerini muayyen tarihlerde hazineye
veya emredilen yerlere teslim ederlerdi. Zimmetlerinde bakiyye kaldigi
takdirde kendilerinden ve kefillerinden tahsili cihetine gidilir, odetilmezse
hapsolunurlardi. Bu hususta bir fikir vermek iizere, 883 (1478) tarihine
ve Serez-Demirhisar-Selanik bolgesine ait bir mukataa tevci-
hini ve teslimatini, aynen nakledelim:
eL- <> jjZ*** «-L-aSjJ 45^aI« aJsUu
О}***' 4j lc lc J С/р J [^1 3 J CZ*'
378 353)00
3*3^^ I cj<—-*^*7 Jill
(X 3 <j. ^333 Jr Jlj. j-
A^jjZ-^
[7] Bursa Mahkeme-i §er'iye sicilleri, Ulu Dag mecmuasi n. 23, s. 777
[8] Her halde, meghur Paleolog hanedanina m en sup diger bir §ahsa
da 876 ve 877 de (1481,1472) Selanik memlehasmdan dolayi bor?lu olanlar arasinda
rastliyoruz. Moral] Yorgi binPalologos’a ait kayit §oyledir :
J (j1 I j I JjMiL с-яЗ
<b Ifi l>£ J сЛа**-> J 41**j J ЧяЗГ 4*^ &£.
«<blc Is j ga*“—’ j (3
(kr§. Kamil Kepeci tasn. 498811 n, deft, s- 174}
Gene bu tarihlerde bir Paleolog’un da Drama b о 1 g e s i n de bir mezreaya tasar-
ruf ettigini ve hatta Yaveci ve Mevkuf $ u bulundugunu goriiyoruz. Vesika goyledir:
(J длл J All Jjl ^s I
-? j
(kr§. 883 tarih ve 7 n. tapu deft, s. 86)
Keza, Sere z’ de Komnenos ailesinden bazilannin, otedenberi, bulun-
du&u ve bunlara Yildirim Bayezid zamanindan beri miilkler verildigi de goriib
mcktedir. 883 de Serez’e tabi bir yer hakkinda §u kaydi goriiyornz •
Ju 3J jlA?tL- j *31 4 J* JJ Jj 3l*-e elk*
jA^J— J Ajb о A ^1)1 ^11 jyl^
(kr§. ayn„ deft, s, 358, jjjlj
— 90
32.829 ЛЬ j cUJ
2.749
2722.5
4j I
892 c. r^"19 j
[9] IX
dl .
- ^>1**4» 4^s>"
' 26.5
<> ^LJ’
892 19 J
Ur”
§u halde, Rumeli eyaletinde, mukataalar, bulunduklan yerlere, hass
veya zeamet mintakasinda bulunduguna gore, о statiiye bagh bulunurdu.
Nasil ki, Drama, Mehmed (Karamani) Pagamn zeamet hasslarindan
bulundugu i$in, buradaki gelt u к mukataasi ona ait oluyorsa,
gene bu tarihte (883) Kilerci«bagi Sinan Beyin zeamet hassla-
rina dahil olan Serez’deki muhtelif mukataa mahsullerine
de [10], O, tasarruf etmekte idi. Ayni suretle, Edirne Padigah
hasslarindan oldugu igin, t?UI*adaki mukataalar da, tabiatiyle, Padigaha,
dolayisiyle hazineye ait hass mukataalan itibar edilmigti.
A. Edirne Hass Mukataalan
925 de, Edirne’de, yirmiye yakm hass mukataasi gormekte-
yiz. Bunlan esas olarak her birini ayrica gozden ge^irelim, muhtelif ta-
rihlerdeki g e $ i r d i g i i s t i h a 1 e 1 e r i ve, nihayet, Paga livasinm bagka
yerlerindeki benz er mukataalari ana hatlan ile, fakat, arzettik-
leri tenevvu ve hususiyetlerle tetkik edelim :
1— Mukata-i b a c - i b a z a r -1 e s b m a ’a salh-hane ve
baza r-i iisarfi:
veya ^.a
Edirne’nin en esasli ve varidati fazla mukataalarindan biri olmak
uzere, 925 de, iig tiirlii vergiden, yani, at ve esir pazarlari ile
m ez ba ha res imlerinden ibaret mukataayi goriiyoruz. Bu tarih-
ten 34 sene evvelinden, yani 891 de (1486) bagliyan kayitler, bu mukataa-
nin at ve esir pazarlari ile a g n am baci mukataasindan tegekkiil
ettigini, «fUl qL j IjU jljb j fakat,' salh-hane
[9] krg. 4988\1 л. deft^ s. 345.
[10] bk^ Sere% Mukataalari.
— 91 —
b acini han\ tuttugunu, gosteimektedir. Halbuki, 935 tarihinde ade-
t-i agnam ayri bir mukataa itibar edilmi§, Edirne ve nahiyelerine §amil
olmak iizere, mukataaya verilmigtir. Bu itibarla, 891 de Ediine’deki at
ve esir pazarlarinda oldugu gibi, agnam ahm ve satiminda da — mik-
dan ve nisbeti, §ekli kanun-name’de dercedilmi§tir— alinan ii$ resim
(bac) birledirilmig, fakat, daha sonra, pazardaki agnam baci timar ve
hasslardaki adeti-agnam resmi ile birlikte bir mukataa sayilmi§tir. Bu
resmin timarlara veya havass-i humayun ve hazineye tahsis olunan yer-
lerde sayilmasi, aynen veya bedelen ahnmasi, maktuan ihale kdinmasi
halleri de daha sonraki devirlerde tatbik edilen usullerdendi.
Buna ait 891 deki ilk kaydi tetkik ettigimizde goriiyoruz ki, ii$ se-
neligine ve resm-i berat ve resm-i hesap ile birlikte 420820 akgeye
Yahya isminde birisine, her ay Edirne’deki kafir naibine (jl^ Jb'),
harc-i hassa i$in, 10000 akge bdemek §artiyle, bu mukataa verilmi§tir.
Fakat, bunun umumiyetle, Edirne pazarindan ifraz edildigi kaydolundugu
gibi, hazine-i amireye, gebran naibine, harm hasea katibine ve saireye
teslimatindan sonra, miitebaki bor^lan arasinda, pamuk-yagi resm-i kan-
tan mahsuliinden de borglu bulundugu i§aret edilmi§tir. Buna nazaran,
mukataa emini Y a h у a’nin, ayni zamandja, bu tiirlii mukataayi da uhde-
sinde bulundurdugunu kabul etmek lazimgeliyor. Yahya borcumu bdeye-
memi§ ve tahviii tamani oldugu vakit, Istanbul zindaninda habsolunmu§,
fakat, 16 sene sonra af edilerek serbest birakilmi§tir [11].
[11] -Kamil kepeci tasnifi, 4988^1 mukataa deft., s. 109, 110,
[-\д Jl 4J3I jljb (Лс] 4У^з1 (-Lil jljb ^b j IjLd jljb j <_^l jljb 4-LUa
1J 26 J 4j lx lx J -ksb I 4l*v d a
830 4 4980 oljr <* 415.000 J
О J'J 4^1 I о Jo 1 J । <4, I j"Jjl &
. 327.307
b*^^ J <1 lx 1л J ^ЬЛ J?- 24 j
2253 s-Е I л 4 j^l
J* 4jJ^I 4^?U-
« 120.000, 892 JI 891 4^ >^l^j
Jj ixi yA J 41 Jjl J J 4^?t>. 'J?- J 4JJ>I 41 b Jls'^ic'
120.000 4j lx tr J j 41^ Jj'^ll ) 4jIp JI 4 lx U J J (У*' 4**d
4л**А;5— yA J 4) з! _y JJ 4^^b>. J 4 J I (J I jd
80.000 894 U J' 893 V
X 4 cS J л J
— 92 —
Bunu miiteakip 894 de ayni mukataayi, ayni miiddetle, Mahmud
P a | a’mm azadlisi A t m ac a, resm-i berat ve resm-i hesab ile birlikte,
406.000 akgeye tutmu§ ise de, о da zimmetinde 18.1101 akge kaldigi igin,
selefi gibi hapse girmi§ ve ancak istanbuLdaki Bayezid IL camii-
nin a^ilma t d r e n i n de, 911 de ilk cuma namazinin kihndigi gun,
j .Iaj ,1 c--.^ uLaL^ .L, 1 5250 896 fj. 19 JV 895 jU^ 16 /> 93.307 dl
jj^-L 104.307 jlkS JjUldilj JS dl VJjl VSj. i_>y5S j AJjl JJ 4-1) jJAJJ 11000
J* Дл dll Jjb (J-4^ I jb {J* Д^
C*1 -P J jljb ««Ыа* 4Г
4г Lff lx $ Л>- i L*—> J Gif'
104,307 jtLuS J<JI
(3 jL J дЬ?- J j|.X$| oLi^b
°“k* (Jj^LLuI <CJ (J Lkl*v 4^_лЫ^£. J
e>L®J J ^jl-ULe . cl)Le e^Ja*^ £ I Л J
Ji. jyk cT^?l 4;b' ^5^
j Jjlj J}„ t5^ djlj ч£1 dL jj* дХ^од^с. j (51 j
aU 4лл^> <V ji.,-iJU. ej^JjL 7^.^^ j 1 J
^a£- (JL (jbjJjl U_1U uj^Lai *CJ c^j<3 Ij I!4j"[4?Lll?j fl*H
_? Lil UtL <_>1U Дя5 jS^bjkl (/-*1
^Ij5^ j (З'дЛр^® Ь j Lib jj-—>- о_? Lib
914 a;^ dJjLUjl^j jj uLJIfjdljJ \jj£-
-- 93 —
borcu af ve kendisi hapisten itlak edilmi§tir [12]. Bu mukataa, 897 de
Edirne kadisi Muhiddin’in mektubu uzerine, bacdar Ali bin Dur-
A1 i 'ye iig seneligine 320.000 ak^eye (ayrica 3840 ak^e resm-i berat ve
640 ak^e resm-i hesab) verilmi§ken, Yorgi bin Sule admda bir ami-
lin 10.000 akge artirmasi uzerine Ali tekrar 20 000 ak$e arti-
rarak uhdesine almiya muvaffak olmu§tur [13].
Ug sene sonra, yani, 900 de ise (1494) Angelos bin Yani bu
mukaatayi 301.000 ak^eye der’uhde etmi§, fakat, Cafer bin Hamza’nin
artirmasi uzerine kar§ihkli artirmiya giri§mi§ler ve nihayet 60000 akge
fazlasi ile Angelos ve arkada§lan mukataa emini olmu§lardir [14]. Iki
sene sonra^ Angelos’un olumu ile muktataa mahltil kalmi§ ve 903 de
Samoyil Yahudi 5000 ak$e artirarak, 7 * J?
25 J [Miieyyed-zade]
325.000 akgeye tutmu§tur ki, tahvilin son miiddeti olan 906 tarihine ka-
dar, bu taahhiidiinii, ne hazineye ne de gebran nailbleri olan §irmerd
ve Ahmed beylere tamamen 6deyebilmi§tir [15]. Bundan sonra, 905
de Istanbul kadisi К i v a m ii d d i n’in mektubu uzerine, bu mevzu, Ya-
hud a veled-i Yakub admda birisine yine 325.000 ak$eye mukataaya
veriliyorsa da, 908 de bu mikdar 268.000, 911 de 250.000 ak^eye dii§-
mektedin [16]. 925 de, yukanda i§aret ettigimiz gibi, agnam haci hari^,
salh-hdne dahil olmak iizere, senevi 108333 ak^ede [17], 935 de ise ay-
ni vaziyette, seneligi 123333 ak^ede [18] goriinmektedir ki, birincinin
ii$ seneligi, eskiden oldugu gibi, 325.000, ikincinin ise 370.000 ak^e tu-
[12] kr$. ayn. deft,, s. 111.
k? > cli^b»
C-llL® J (J k*u| A
ojl j j Jt -k* dlH dk- j
4>J у jy 'dL jr
dkstC 1 J. X^kc- вАЭ-Ц)
J J
j Lib j kilj j Lil о
(j 3 LfJIply
C<<‘ I
J jr* Cr°
[13] kr^t ayn. deft., s. 113
[14] hr$. ayn. deft., s. 114
[15] kr§. ayn„ deft., s. 116
[16] kr§. ayn. deft., s. 118 v. dd. [17] kr^. 77. n. tapu deft.
[18] kr§. 37O.n. tapu deft.
- 94 -
tuyordu demektir. Diger taraftan, gene 935 de, Edirne ve nahiyelerinin
adet-i agnam mukataasi senede 245.000 ak$e idi [19].
2 — Mukataa-i §em’-hane-i Edirne:
Mum yapan imalathanelerden alinan resimlerin mukataasi olan bu mukataa
da evvelki gibi uq senede ve hemen hemen ayni §ahislara venlmekte idi.
Mukataayi alanlar ya muhtelif vazifelilerin mevacibleri i^in, veya, harc-i
hassa katibine ve gebran naibine odemek suretiyte, taahhiitlerini ifa edf-
yorlardi. Bu husustaki ilk kayit 894 senesine ait ve Atmaca’mn uhdesin-
dedir. Bu tarihte bu mukataayi iig seneligine 100.000 ak^eye (aynca resm-i
berat 1200, resm-i hesap 200 ak^e olmak iizere) tutmugtur. Meyva карат
emini ve £a/z'6znin ve Edirne kalesindeki bazi kimselerin mevaciplerini
tediye ettikten sonra zimmetinde 69,540 ak$e kalaj-ak hapse girmi§ ve
ancak yukarida i§aret ettigimiz sebepten, 911 de af olunmu§tur [20].
[19] kr§. ayn, deft,
[20] kr§. 498811 n. Mukataa deft., s. 305
100,000 Л-Ь 3 4> к j J 3j*^lу 16. 3 к к J J
31,860 200 rJ 1200
6 JI 894
1250 Ly 5 j J 10 J
3 896 о JI 894 6 Iaj jks 3ul
7150 Ц 15* 3 11 "/4^’3 10
15 3 896 с.
«(/*
12.600
4,5 j 896 41^ ‘T-у 4k 894 <i^ <_-=>-3*»
'3780 j J
3 10 897 41^ 3i4s k- Ji 896 4ij*> зк«д Зк®
2400 ^z\ 8
15 3 JI 896 4i^ jU-i 3
3600 7^1 8 3
4.5 3 897 <1^ JI 896 41^ aj^ 4*1$ 3IJ4.A
1080 ^:l 8 3
69.540 4JI
^*^4а^" I JUj I С^Ьв-ЛДэ- Lj k*v| 41$ О J s’" <?Ef
cl)Le J*^jl e-Cjle“^'4£' 3*^JI j j k>3 JaJK-J Ы
- 95 -
897 de bacdar Ali bu mukataaya da evvela 20.000 ak^e nok-
sani ile emin olmug, fakat sonra, Yorgi bin Sule’nin artirmasi iizerine
eski haddine ^ikararak iltizamina almigtir. 900 de Cafer bin Hamza’nin
miidahalesi ile gene bu mikdara (100.000) mukataaya verilirse de 903 de
85.000 ak^eye, 908 de 55.000 e dii^mekte, 911 de ise, Edirne kadisi
Halil’in mektubu iizerine Uveys bin Mustafa’ya 50000 ak$eye
(ayrica 600 ak$e resm-i berat, JOO resm-i hesap) verilmektedir. 914 de
gene ayni mikdara Ali bin Hamza’ya verilir ve hazineye teslim et-
tigi mikdar 2245 ak$e ziyade oldugu i\in, bu para, at-pazari mukata-
asindan olan borcuna mahsup edilir [21].
925 de bu mukataanin seneligi 24 000 - ki uq seneligi 72.000 ak$e
demektir - [22], 935 de gene seneligi 26 667 (ii^ seneligi 80.000 ak^eye
gore) ak^ede idi [23]. Bu asnn sonlarina kadar bu muhataanin bu mik-
dara yakin bir §ekilde devam ettigi goriilmektedir. Ezciimle 981 den
itibaren ii^ seneligi 88 000 ak^eye 5 a 1 a m о n adinda bir yahudinin
uhdesinde iken bu miiddetin sonunda, taahhiidiinii, harc-i kassa eminle-
rine ve mukataa nazinna borcunu tamamen odemek suretiyle, yerine ge-
tirmi§ ve sonra da 90000 ak^eye iltzam ve kabul ederek Istanbul Cema-
atinden Abraham ve Sicilya Cemaatinden Mordahay’i kefil gos-
termi§ti [24].
ДХ—й Д-^С- 0
Дя) дЬ I дЬ I (jL?j t/juW z
[21] kr§. agn^ deft., s. 313. -!«»
2245 jf"3
«4>\«ялД^ ^7®*^ 27 Д1] J (
[22] kr§. 77. n. tapu deft.
[23] kr§. 370, n. tapu deft.
[24] kr§j Ali Emiri tasn.t Murad Ill. devri, n. 200.
— 96 —
3 — Mukataa-i boza-haneha-i Edirne
[25] Sjy ЧдЫйв»
Bu mukataaya [25 miikerrer] ait mevcut ilk kayit 882 (1477) sene-
sindedir. LJ$ seneligine Edirneli Iskender bin Ali ile Mehmed
bin Yusuf adlanndaki iki §ahsa, 200.000 ak$e mukataaya (resm-i
berat ye res-mi hasap 2 900 ak$e) verilmi§ken teslim ettiklerinden ba§ka
zimmetlerinde 103.639 ak$e kalmi§tir [26]. 885 de boya-hane taksitleri
bakiyyesinden, mukataaya tutmu§ olan, Ilyas bin Rum-Pa^a’nm
zimmetinde 59 083 ak$e vardi, ii$ seneligine mukataaya almi§ oldugu
132 665 akgeden 73 582 ak$e odenmi§ bulunmakta idi. 888 de bu mu-
kataa Durak bin Temirta§ uhdesindedir ve seneligini 57 460 ak-
qeye tutmu§ iken 25 000 ak$e odemi§ ve zimmetinde 32 460 ak$e kal-
mi§tir. Bir sene sonra (889 = 1484), bir miktar dii§mek suretiyle, sene-
ligini riisumu ile, 40 560 akgeye tutan Hamza S i p a h ?in zimmetinde
ise ancak 2 883 ak^e gbriinmektedir [27]. Ertesi sene, yani 890 da,
mukataa bu mikdarda kalmi§tir ve amilleri H$mza bin Abdullah ile
Haci Ilyas bin Haci Hamza taksitlerini, gebrdn maibi Alaeddin
ile harc-i hassa katibi Yusuf’a, hazineye, Edirne hasslari naziri
[25] Boyle bir Boza-hane mukataasina 921 de Ak^e-Kizanlik kasabasinda rast-
liyoruz. Evvelce Qirmen sancakbeyi Alp-Arslan beyin tasarrufunda olan boza-hane
sonradan, oglu Yakub Qeleb i’ye intikal etmi§, fakat, a§agjda vakiflarindan bahse-
decegimiz Timur veld-iMus a’nin iddiasi ve isbati iizerine ona iade edilmekle
beraber hassa i?in satin alinarak ii$ seneligine mukataaya gene kendisine verilmigtir.
kayit goyledir :
1833 J J у (jbI4*Mi®
o-W OyAA сХку 4a k. ojy j
Л ^У^ C-ll “^a cuy-bj <—’y^*t
jy kJk. *—’A cA-A саy^ c$aA ул!
<3^(3a) J* J 4a А,® чД-| A'-1 <—(jy 4a 4^1
(kr§. 50, n. tapu. deft., var. 94)
[25 miikerrer] Diger bir boza-hane mukataasini, daha 859 da, Bursa’da Murad I.
Imareti i?in, Bursa §ehrindeki vakiflar arasinda goriiyoruz. Ancak, bazi misallerini
verecegimiz gibi, mukataa yerine kist tabiri kullanf.maktadi r :
«1 Az-mJ* 4) kJjy У »
(kr§. Inkilap Kutiiph., 117/1, s. 41).
[26] kr§. 4988/1 n. Mukataa deft, s. 543
&& 4aJj1 Af-k. ojy -Lb—9 4Jy &C. 4aJ^I jjr J jxCkl
<^1* J } 103.639 4a к к у у 4-L-a
^99.261 4ЧГ убз у cjQUj 202.900 лл
[27] кг§. 4988/1 Makataa deft., s. 543 v. d.
— 97 —
Bedreddin bin Alem dar marifetiyle ve Edirne kadisi M u h i dd in’-
in "a r z-n a m e„ si mucibince boza-hane kazanimn tamirine sarfedilmek
suretiyle, tamamen 6demi§lerdir[28]. 891 de boza-haneler mukataasi Ba-
la b a n Uncu uhdesine seneligi gene 40,000 akcjeye verilmi§ken
Hamza Topal ile Ishak’in u$ seneligini 120.000 akge artirmalan iizerine
(yani 132.000 ak$e mukataa, 1846 ak$e resm-i berat ve resm-i hesap)
Hamza atik-i Hubyar ve Ali bin Ishak Edirne kadisinin mektubu muci-
bince daha 2.000 ak$e artirmi§lar ve uhdelerinde u$ seneligi 134.000 ak-
geye kalmi§tir.
Bu paradan hazineye ve naib-i gebran Alaeddin ile harc-i hassa
katibi Yakub a teslim [29] ve bazi yerlere havaleler yapildiktan, Edir-
128] Kr§. ayn. deft*, s. 545
480 0I7 40.000 lc tc j 4»‘j^l &&
JjJj! J-лУjljl одЛ (*r 80
U" 40.560
jljbjb 11.000 200.000 891 2 j 4>>l
9.000 -uaL. j
4л**Л^ 16.000* 891 4L*w J 4j J JI *“**
b Л 891
j 4jJ^I li. 4j
650 891 2 (J jdI I
3.910 л 891 Jl‘ J 45
[29] Gebran naibi Alaeddin ile katip Yakub'un Edirne ihracat-i hassasina ve 895
senesinde yalniz be§ aya ait muhasebesi kaydini, ?ok dikkate deger hususiyetleri ihtiva
ettigi i?in, bagka bir tahrir defterinden aynen aliyoruz :
cjjAjC J 4jJ.}I (УаУ" 4jJ^I JJ 4^alk ^/*-1 4*^*1^»
JL j^l 896 15 J 4*t JI 895
122.150 ^"‘5
J! 894 4i-~> ^*•'^11 jA^jj
46.920" ‘ 895 ^
67.682
49.000 894 4i— 4^I
10.000 893 J !/ <je <>•>'. AX"-5*-* Oc Oc5>
— 98 -
ne’de Taht el-Kale’&e Darulbadis vakfi uzerine in§a edilmi§ bir
boza-hanenin zemin icaresi odendikten ve saireden sonra-ki bunlar
5*582 894 Jl^ 8 jL jl>-« Ll jLajjb JjaH
1.100 892 c— ►lr-L—4 <В1д*£. Jj
2.000 893 4*^ Jl^ 28 &c. 4/jjI jj cL~L ^L?-aS^ LL pli jL
„ лд> dJjL L'^j! lit-/ £ - * jdj.3 ojf-j Ljjlj слГ* Дд^1»
8 j 895 л:- ^KdljLi idp J! 895 c*- ofcjjt- jljL
7159 U203
320 8 J иЛ 17 lit fjk. лд^ IajjI uLKS»
1512 8 J Lu 14 (?) JIJaJ j ЛД> jj jj
^1 5 J 13 Л 895 r> СпГ^»
»u> ал ^^1 y*> 4'jb o-Ч - 1843 <L50 L^ 13 j
j dl)L (_£^)L jaI^S <-Ь i£Jj l$S j JJ^jL j J*^a J ^a— ад*-
J Jj^jl LA® <3>^"l dlL L" J^b- jAaSj '4Д*к4лСг cJJ~ (ЗД£” AS
^jja! b Jj oA\pl JaI Ц-l ^\ dL OjJ «ди Ц-l ^jJl £jl 0aI jaKj <->l ^111
4L-»<*jJ - (jit JJJ oAljb oAs jb db j yy' J^aA Ojl/'
u3<3। a^Sm J_jI t5,u‘sJLl 3*^jl чуЦ^З Lj ^Ul Jjl a*j &a &^дИ <^A9j
4^4*H Длл9 aLaJ* <—J Li
ijjSC 4*И J JtV А>:1 «уЪ jA^4^l J jAflbl J
[ 895 13 J
224 8 (j Lu 9 jljl j IajjI сгУ**^»
680 8 (j cL 25 (±1,
584 8 j <_Л 9 jLl* c->1>• слГ^КЗ»
1224 ^z\ 8 j <L 49 jIaJ jj’ jj сдГ feS»
288 j^L 8 j «.Л 7 JjJkLjy L>jj
240 jrfdl 8 <L 10 LL &S»
76 uL 10 Lb ^jU ji-ь 4}jL&S»
24 ^1 8 j L- fjL. 4^ jj L^3 LUlx«»
144 8 d (jll 4*1$ (3j>a I jj a^I j 4j L 4» Ij5**>>
399 tfX (31>ь*л ojL" 4^" jj L_$j
Ю2.640 LS3
57.259 ^1 5 j .L-i U JI 895 V o^Jl»
Ал 4l**i Li; 4> b JI 895 4л—> I J e(/^ (Д)^ (?)Ч9^л J к/J» J>"
- 99 -
133.115 ak^e tutmu§tur- geri kalan 2761 ak^e de sonradan hazineye teslim
edilmi§ ve amiller zimmetlerinden kurtulmu$lardir. 894 de gene uq seneligi
4>-jJ 6 4*-jj la. 3 t **3 3^
5 иЛ’
31 2 J 15 33^ 3I Jbj5*’ 2 iWo ЗДАу is.jj jyL dlU»
- 4 2 J & 5 у# 1 _ 9 i 3 ObJ Азч:„в 30Д* 4aJ?jX>
2 (З**6’ J™ ^la* 3^ U1& 3*^3^
180 „895 19 3 Ai 3yu „ ty 18 j 10 j 3 ЗАД b^»
180 (?) 'o^ll 9.450 5 j 63 M 3 9.630 3^»
5 3 jll <Lw J'Ai 4^ J' 895 41—> 49Зл I Д4 C^Uf*
ЗА-^ 25 3 '©ад Jjj**— 6 cJjiaJ, 18 4 jj! ^_Л’ <j Jl^£>> -
6 J 895 41-»
10 jL- 7 (?)4_JlLa jk-ал 2 4s.y 4 J JA>I<J^))
3 Л>1 4 5 Дл»*л y.LJ I 6 5 Д^лял & 5 Д^-л* j J д)^
6 GVbj (jrU. 4 5 49^k 4 5 A^^<va 4лД) JL^Zlv j 4 5 Д^Хаа
I Nj* (*kl ofc'jJlj 4 3 (il) 3-^lr"! J/ Чй-аЛэДНД-£ 3 Д^'»
5 cul^* чЛаИ
2 t/lc*' Jr (/k- Jtijjjs 4 10
j 3 j 4 10 3 — 895 4^ t—j 23 3 ад cAj j ~ jaIj
41.115 23
Чд® jx£Ll 4 5 jb'Lk ^La (31 JaJ^Ul»
5 <^>r
иг'И aIj a^ 4 5 ^3—»^ 4 6 1дЬ зк**,
s 20 Ub
(jta l^1 4 1 4 L- 4 10 lit 4^1^ 3 3*“* 3 <5^ З^-4,4^
' 10 fX 3 23 1_3>P 5 o^\c ;|д,!у.:
. (3 A^" | 4 3 ^3\Э 4 4 4 4(3*0 14 3^4 3J-^LA (?) l^y 4aA^
(25«5 ^j) 3 О** 21 4 4 Ia^-aS^*<3-*»^) 29.5 3 22 З^2,-Л'* 1д»
jb^b 4 1 o^L (З^л- дЗ Дз аД"Ь ja<3»
11 J 13
c£4 1 A A3“l 4 6 3 i I6 jf 31 jlj^rS»
3 0j!jjlft^s.j (?) jjj 4k—
1 3^ jA-J Да!J .^a-JA^ J 4 2 Д 3^ 3 U***'*'*
2 eA^> aJj J.—A 4 2
— 100 —
90.000 ak^eye 1 s h a к bin Haci Yusuf’a Edirne kadisi Muhiddin’in
mektubu iizerine verilmi§, fakat, Edirne’nin Bekge mahallesinden Haci
118 3 2 J LI
dLL ly Li i ~ 895 al^ 5^ J
6 j CA> 4
&2 Jjj,j A^>e 6 4 й(/»1о ^$1-^ ij Jjjr <J^.p
2 ol^’ 4>-y
j$° 3 JjLaL—i Д^ I ji зJj 4 2 (jLaL^ *Lj 1 j j*'1' > r
j-У* 8 3 20 (j _ 895 <T^j J -A-i (Jj-4 — LL J***- jf ^\Д-> jf ^1>-
4 3 di» jxSZLl Jj jr xf" — 1770
jb^Abb JU-
4 6 ^1а.^,л j** Д~* I ^я*о- J Д^"1 jb i 5 1^1
2 jUIx ^Ul
jb^S^L 4-3 ^^9- 4 5 _ 8 UJj j-» dl «-LI jj—** J ^jJa AO
й<3^*л*<У^ tJ^-ЛХ-Л J J ^ДД с Л J — 10 <3 '_2А) (,3**^ ^~'^ Г^~
6 4 J olyu* _ 531 3 j
3 895 c.«*i 3 (*£>
4>y lSL-^ jl*^ I
4 10 4>’j^ ^a'5 Jr ^1* 6 1 ГЛ (?) 3
23 j 4 J ” 4 rX j _ 895 7 Их-1 „ jJl<y
3 f> j „ 895 И Их I _ ei> ;xCl 4 423
’ 234 Ц 19 , j”
4.191 (?) ^11 43.438 5 j 294.5 J 47.629
45.045
,Х^£Г> up jl’LU oLjJ.- j L
18.366 5 J jLx 4j1g JI 895 c~>
17.203 j^z 5 j OJp\G j
Дг 4 1398 ^ЬГ18 U 5 jjl Дг 4 4.529 jl* Иг 4 4.716 ^ГИг >
4‘Lj Дг,
58' у д«л Д^
Д1з~ О _,зД /^а
^г. 4
t 107 1 Jlr Cj_>>-l j.
3'0 Дг 4 32 ;>;1, 4
Д|~ 4 8 ^Liu-I f-l^. 4 27
49 4^r 3 Jlr
4 jX*1^ 4 35 A-stL^"" 5 die Д^ 4 54 <?Д.5^ 3
ajAC- j jlpj£ ЗЫ J* 6 166 <2^4^ 4 326 <2-4^
4 2 (j»lJI У3tSl-7'*' о^^-1 * ^5 A*Li 20
. И 1586 !>• 13 дл а.Ь> J^U
— 101 —
Ibrahim bin Mahmud\in 10.000 ak$e artirmasi iizerine, Ishak tekrar
3000 ak$e artirarak uq seneligini 103.000 ak$eye mukataaya tutmugtur.
• . . . . . . . . . . 6 71 ujiC* j >4^
1163
«-21 25 237 25 <aU. jj . 773 51 (?)
132 (?) 25?/^ >lr
4>J^I 1&./.Д J jljjb IajL
j <jl>—I j (?) (5 j-^AA (UL1a 5 (?) La^*.| J 4Д0 J jljlijb
9574 ^\ 5 j jLi UJI 895 c- S>
1831 Lbj l>
1713 ' Iaj J>- ^A j J If- Lb 4-0 Js >
1533 u 120 ^,>
^/-Ь 4; L. оу 264 1. 4*s 3 4*5 792 Aek^ I L 88 4*5 9»
4/1. »>л 1269 1 J 3 4*5 3808 J V Ш лАл?
<L.r* L 1 j a J 3 <*5 270 30 J 4*1^1 I**'’ L >
180 2 j 4^ 90
4>t cJ' 895 41*- til 4»4>tC I <».Js iS-4^-Э
118 1 j 4*s 5 u 590 j <-» 10 Л- <*- J (LbM 1(5.3lr
4711 ji^bjb jl4D/jt <j*1^ ^4^ >
21 J| 895 4^ ^jlr’ jljbjb jl^b (y)k?r 4?
11 U 32 ЦГ1 j 4-b 3 (Mi) 1953 Ly 21 j (4^) 93 Jz>l >41^
" * 4.557 4^1?
895 ax*v I>j 21 ^£~ 4>.4> (?)
l-u 4л1*5^ 1 J 4дЭс) 4 4яЭс> 128 Lz 9 j 4 4i^|£jyjb d Ал 4^*** 4^1^ JI
154 4^Г12
2396 (ft$Аа^*л J 4.»*!^ 4^-^^
4*5 16 <>4*5 2625 4ihil *1 ь 36 ^IsJLc? If— 4д>*1^
1408 4^tT3 1дл 14 4*1? 1 J
988 4*1*^ 2 IАл 9 o^**lo (5^y'*' 1а^*л1
549 ^.A j-.id.A l^cу <_j!*lc-
<54.6 3^9 ^d^dr s 172 jt> 39 e<^ t 20.4
(jLj£ о_/>-1 о 4 ч__1\ frlf- i 14 j у «-If- * 7 4*1*5^ 1 tils «-If- s 15 4*115 9 »lf-
45 * 15 J (?) 3 . o^l© JI <5^1 fjf* *>kS^ u-ijji
— 102 —
897 de bu mukataa Ilyas bin Abdullah’a u$ seneligine 80,000 ak^eye, hi§
bir miidahale vaki olmaksizin verilirse de 889 senesi ramazam nihayetine
87 lr^j3 IaJL-I
U& jcJ JJ *lf“ • 60 & 12 J 4*12.9 5 Jf • 5 (J*1 •If
1872 <5 21 5
>lr t 337 18 6
18 *
199
895 j julklf о>
lr $21 Д2 J 4 db 3 4^Г1 jj >lf s 117, 13 J 3 fxT
\jX13 U j4 J 4 895 4^ 18 JI 894
140 • 895 4i^> 4^ J' 894 4L-
147 895 4L^ 2T)b jL13 Jj***
147 j J 4a-jj 4)^ДЭ >
281 4*93 5 J \ у» 5 21^1з <^UI. jbJ^Li 4)jji 04У
895 4^ jLd 15 J зл озЬ> ^X jku № ^Ul jl^fU
150 4Ц 15 j 410 гЛ J 4u>l JI
$ 10 4*119 1 J**£- j-ula- frlf ‘10 4*115 1 olX A^djlj^P *lf
100 ^z 5 j b20 ^z J 21 jj 4Л * 10 j^c^l4^d 4Л
87 o j J"" -d (Дл4^Ь 4л.1Д| b&4^b j-Ad
<185 4^1 j jL.I*&bj ^kb *-*4^ • °c$ 1 j1 *lf *
100 dll J.?- 4^-b 04^»
8038 J2 С-Д*Ь 3 jL>.|J»- j 4^U gla^
32 *y ‘ 300 4*li9 40 «-У i 349 4*1x5 19 »
(?) JZ 77 >lr t 299 Jr ‘ 150 4*k5 30 jU >y ‘ 209 4*k5
o^sJ f 58 0>д oljj*-У i 4 |дл з kJj>- «-У s 20 о^1 «-У t 924
7195 49>:. at-JI ‘ 1660 1^ 339 jbkj
jl-dj I j I4L— s 4350 4$IJ.3 ^/b ^A9 jljl”
4^b <_ЛЬ.э • 237 oksjb ‘tJ Jj ^iZ* • •’t^k (J*1a3jI
‘ 390 14 j 469 Ц ^b Jb;L s 210 okijb Ц
‘ 172 jU ^b c-.^ 6 Ю40 jj ^LJ s 297 a^L
f, 115 4^b j3 JbjL • 472 L5 ^^^^^4^
t 45 ^Lg^b jlj<^b ujL— I -• 181 (З^Л
19846 4JI ‘ 13 jUdJ i 38 dLK i J
jxlj V^lj* <$j*£ 4,’jJ db JUt^e 21 j} j^^>- 4^Id 4J &£.»
^a 894 4i~. ад*л11(_$3 19 J.1 894 3 jJICk. j 49^x3
J lx (?) 4>^з1 4^?ld e“^J 1 <**-*'^ iz* 8232 4 896 4*—1 j ld/<> j 23 j (0
(kr§. Inkilap kiitiip, Maallim Cevdet Y.t О 91, s. 184 v. dd.)*
— 103 —
kadar iki bu$uk sene uhdesinde kaldigi i$in riisum ile birlikte 67 600
ak^eye mukataaya tuttugu kabul edilir, bunun 66478 ak^esini teslimati,
zemin icaresi ve M a c a r el^isinin ziyafetine yaptigi masraf ile
oder, fakat, 1122 ak^e bor^lu kaldigindan be§ seneden fazla mahbus ka-
lir ve ancak 914 senesi ramazanmda (Ocak 1509) diger bazi cezalilar
gibi af edilir ve serbest birakihr [30].
[30] kr§. 4988И n. Mukataa deft. s. 548
b *> J 4^1 A*C- Jj* 4)^1 4*Шлл
A' >
80.000 с?- J 897 >SI^^ 24 , J 4,1/1/,
897 24 4>jJ оj Ь j^ri60 c-jL^>-
•ЛД rCfUa •.£ 4-l)1-L*£ у & . jhjUs ,£ bb 41^
67.600
4^ V
960 c,i/
uc V. c> Ж
j up J 909 4i*^ j 4,1c J|
z
10811
66.478
* P^ jljd** uZb >
897 4L. jLx U JI 896 Ll-j V
J * pl P 4^'^ ffj*’ J*" 5 * pl jljd*LZb‘ (А"** *
8253 4>\^Д—Г 4>L JI 4> L (r J СПя^.! J 4^
6 J 4>*J^I J 897 4^ J Jly »
1506 898 a^^
ajp 0-1 e-ti Ь O-J-ljb Ч)л7 ^’pl 4д1д11с^ jj 4)Loj^. djUb)
41-» J 3 (“7 J (?) 909 4L^ Л^Л 4>t Ji 4л Lc Lc J сЛл*«Г } 4:*-
1122 4JI 3600 ^1
<3jJc <s о J о J La И 41)1^1 J.AZ$I Dp-jf oL |Llc oLt^l»
<5_Да1р. (J-“L« с->yy Cj-U p-C-Iaj 4JJ (J lkl— J
LJ ctL j ctUL (j^jl 4$" *-Jpl С-Ддд-
‘t’^I J^jI LL-UI UL 4Jjl 2JL cjjljb
MaJa jjf" cjp c$l Jt . Ц-I SI гjV? J
„ - °
k^b’L^ ^"^£j|4>LsL1U j х^Ы I <1) La~.>- 4^Jt.^- oJ*—* c$b <ajjb
UJpl Jjl J-U-.A»- <»Jpl J.AP JL jLljl ujls J^j^-Lc 4JJ- c5j!(3
ОLtb c5^ J LJ Оj Lib 4*4*P j| t_,1Ьз J.»)
pJIJ lj_X e(Z-L 4itj^ Lbbpi 7 J J,Jlflj5 b'^p 7 J’JpJ Л>*>л 0^
«4,L**L j £|jl c- ^га pJJ
- 104 —
900 de ug seneligi 70 000 akgeye Hoigkadem’e, 903 de aslen §umnulu
olup da Edirne’de ikamet eden Eymir bin Hasan’a 72000 akgeye,
905 de Edirne kadisi Abdurrahman Qelebi’nin mektubu iizerine, Edir-
ne’de §ahabeddin Pa$a mahallesinden Dur-Ali bin Mehmed’e
60 000 akgeye, 908 de ayni adama 50000 akgeye, 911 de Hasan bin
Mustafa’ya 119 seneligi ayni mikdara, 914 de ise 70 000 akgeye veril-
digi goriilmektedir [31].
925 de Edirne’de 23 bab boza-hane vardir ve seneligi 45400 akgeye
mukataaya verilmi§tir. Bu mikdar on sene sonra (935) 53343 akgede
goriilmektedir. [32].
4 - Mukataa-i kapan-i meyva ve kapan-i gall at ve bac-i
rahhader Edirne 0% jlJ Usliu»
Veya '
Mukataa-i kapan-i meyva m a’a kapan-i gall e ve bachay-i
turOk «cbj* j 4*
Bu mukataaya ait, bahis konusu ettigimiz mukataa defterindeki ilk
kayit 891 senesindedir. Burada da meyva ve zahire pazarlan ile
yol-baci gibi ug resim birle§tirilmi§tir [33]. Evvelce diger bir mukataada
gordiigiimiiz gibi, bunun da Edirne pazan mukataasindan ifraz edildigi
zikrolunmaktadir. Bu tarihte at ve esir pazarlanni mukataaya tutan amil
Yahya bunu da 69 seneligi 930.000 akgeye (aynca 11.160 akge resm-i
berat ve 1860 akge resm-i hesab ile birlikte) tutmu§, Edirne’deki
В ay e z i d II, 1 m a r e t i in§aatinda gali§an yaya-ba§ilann ve yenigerilerin
ulflfeleri i$in her ay 25.000 akgeyi buna mahsuben vermeyi teahhiit ey-
lemigti, Taksitlerini hazineye, kil er-emini M u s 1 i h i d d i n’e teslim, M a-
car elgisinin m a s r a f 1 a r 1 n a-Edirne kadisinin defteri mucibince-
sarfettikten ve Imaret in§aatinda gali§an yaya-ba§ilarla acemi yenige-
rilerin mevacibini odedikten ve saireden sonra-ki bu tediyat cem’an
876.163 akge gosterilmekte ise de, kalan borca nazaran kiigiik bir farkla
867.563 akge olmasi lazimdir— 75.457 akge borcu kalmi§ ve bunun igin
de on alti senedeh fazla bir zaman mahbus kalmi§ ve ancak 914 de
[31] kr§. 498811 nt mukataa deft., s. 559 v. d.
[32] kr§. 77. ve 310 n. tapu defteri.
[33] Bu resim, aslen, tuccarin derbend ve ge^idlerde ikame edilen bek^iler ve
yaptinlan han ve kopriilerin in§a, tamir ve muhafaza masrafi olarak verdikleri vergidir
(kr§. Abdurrahman Vefik, Tekalif kavaidi, s. 103). Meyya ve zahire ka-
panlan resimleri ile birlikte mukataaya vazolunmasi о zamanlar hemen umumi bir tea-
miil idi.
— 105 —
affedilmi§tir [34]. Ayni mukataa 894 de, о sene diger mukataalan da
tutan amil Mahmud Pa§a atiki Atmaca uhdesine u$ seneligine
[34] д^д^Г)!Jjl 4*U-lb jL> j o^a jlJ>
4A J 26 (J . 4> E E J J (_$A>d 4A I J
1.860 11.160 Ы7 930.000 aLa3 а;/дл
~Ь -5 j^-bbb Ja! г-лД> *AjJjl aA’j^l ^(S^J 3 41b J-Z
ojrj dU 25,000 oaI
867.163
15.000 Qul JIj j j- a 891 -<L- сДаЛ^З 28 j o^U <;lj^ '^lAt >
«Л> j 4)kk 4Av jEjt 3 4; I jr- <АлА
20.000 Jb jLjL дА^ jX jjIj a Xjd
3 t j 4> j J J»l$ 3^1^^ ЗЕ <—^5* J иГ'Лд^' J । J* jLshAA A4E >
2360 : 893 4a 3 6 652 : 892 3 4 3,012 ^UJb-894 о 3
>E <--*j JjLa jjd”jd 3Av *
ьЮ.ОООСьуЕ j 41Ej jjl 22.932 894 4A ^ЗП^Ь- 3 Jjd 3-d
12.932 ojL c*$A
^b> 3pl jj аАд» ajI^ jlkj
(f- ojtZ »L db yE 3 ^3 3~d<^" 3}d 4^,3 a3^
567.963 c-l 3I 894 f> U JI 888 o=il^3 19
S> . 561.713 ’ 893 4^ 4~Li^3 U JI 891 4^ :>
еЬ^г^З< (jdE *d* <I*j сД 4>1г к j 3**Д J *3l* 41—»
6.260 аЗл аДЛ|
J^* *-3 J A I еД*1 (jElc j ^$^ЬдЗ j-<»i <_
j 893 <c,^> 4^1з Jl 892 j a^J X^y pjf 4;jjl jj (_$!
18.750 6 894 4:^ eJV 3 *j-d
891 4;^ ^A/3 ' J a^A jl*S 4аЬ1дл 4Г >
s>'jv (-Lbj-vu [db o^jj] д)3>еа>- ул- 3-^1^1а^1л Jal >
4j lr lc 3^*—' J Al’ 4A <_„> J 3е- 4aa-uI^- jf C~3 4Э^.л
4.500 ь 894 4a U Jl
4^1^ Aa J 4> J J JJ 4^?E trA1^Z ^>^4 5 4> Jjl jAv »
135.000 894 4A cb^j 4.U Jl 893 V
rz uj^A-J, J djjl jljJ** <Jj* 3’Jb^U J 49^*JC J Aa1J b’*Vj^ (jAv >
(jLAj 3^ 3^ 4*3^- 4>’jjl 4> A Jr I Ajh^ 3“~ J-5 Jljb
80.000 896 4a зил> 14 3*894 4A ад.А1)1^3 19 JI.894 <a
~ 106 -
900.000 (resm-i berat 10.800, resm-i hesap 1800) ak^eye verilmi§tir. Muh-
telif zamanlarda muhtelif yerlere tediyat yaparak, bu meyanda ezciimle
iki defa Macar e 1 9 i s i n i n masraflan i^in (894 ve 895 senelerine ait)
1750 ak^e harcadiktan, bir defa da sabik Ak-kerman kadisi mevlana
Alaeddin’in tefti§inde meydana £ikan mikdari odedikten sonra—ki te-
diyat yekunu 584.241 ak^eye balig olmakta idi— zimmetinde kalan 328.349
ak^e i$in hapse girmi§ ve, yukanda zikrettigimiz §ekilde, 911 de affedi-
lerek Mustafa Pa§a, Yahya P a § a, Rumeli beylerbeyi Hasan
Pa§a ve hazine defterdarlan Piri Mehmed Qelebi ile Kiva-
m u d d in marifetleri ile hepisten £ikarilmi§ti [35].
897 de bu mukataa, artirmaya mevzu olarak, 850.000 ak^eye bacdar
A1 i ’ye, 900 de gene miizayede ile artinldiktan sonra, 870.000 ak^eye
Angelos bin Yanfye J ^>£51* [36], 903 de gene 119 seneligi
870.000 ак$еуе$ evvela, Istanbul’da Hizir Bey Qelebi mahallesinden
Ahmed Kasap veled-i Abdullah’a, sonra artirmalan miiteakip Anton
veled-i Angelos’a , 100.000 ak^eye [37], 905 de gene
A 45.000 ^>3^"Aa
35.000 J^eA - JJp- yA j Да ЧаЫда
75.457 <J1
kjULi* А» Да <SjAa eAL IaiJ <J « * Ja*?} С33^^“ £
tjjUiA cl)L «ajk-ч^ a.> j ®^UaU
JkJl fit >3^
uk з од'-^сдд^ j cz-. J«
La « « од9дДу jkA
-uPj’I ДД ^A Cjjjl ->1J1 JA—b. JI*
j J*J pjj 3 j LI jk^A j Lt J-
X 3 ЗЗ'А СзА
(kr§. 4988)1 mukataa deftt s. 85 v. d.)
[35] ayn. deft. s. 87 v. d.
[36] Artirmayi yapan Cafer bin Hamza hakkinda Edirne kadisina §6yle bir
hiikiim yazildigi kayitlidir :
eAjr dll Дл» jjl О^^Гда ‘‘S'Jjjb
Jj <v Д4 20.000 <И 1 jbj <v
(kr§. ayn. deft., s. 92). cZAAh-l
[37] ayn. deft., s. 94.
— 107 —
900.000 ak?eye Edirneli Mihai veled-i Angelos’a-ki sonradan miisluman
olmu§ ve Mehmed ismini almigtir:
«911 j 25 j I j (3 bl**.a у x>
Mamafi Mihai, islami kabul etmi§ ve Mehmed adini almi§ olma-
sina raamen, hazineye 266.339 ak$e bor^lu kaldigi i$in hapse girmi§
ve ancak 917 de affa ugrayabilmiftir [38]. 908 de 920.000 ak^eye
Geliboluda, Veled-i Kul Hizir mahallesinde Mustafa bin Musa
uhdesinde, 911 de Edirne’de Imaret-i Mihai Bey maha I les inden Ka-
panci Yusuf veled-i Abdullah’a 900.000 (10800 resm-i berat ve
1800 resm-i hesap ile birlikte), 914 de iiQ seneligi 950.000 ak^ede Seydi
bin A1 i uhdesinde goriilmektedir [39]. 925 de seneligi 366.666 (her
halde ii$ seneligi 1.100.000 ak^e iizerinden), 935 de gene seneligi
333.333 aktjeye mukataaya verilmi§tir [40]
5 — Mukataa-i giimriik ч2>1ь»
Edirne’deki giimriik mukataasina ait XV. asir kayitleri maalesef eli-
mizde yoktur. Burada kara giimriigii bahis konusu olmakla beraber hangi
nevi ticari egyaya ve ne §ekilde taalluk ettigini bilmiyoruz. Ancak 886
(1481) senesinde Samsun ve Si nop iskelelerine ait giimriik mukataa-
sindaki bir kaydi ve bunda zikredilen hiikiimleri,
3^ jy-U J jV j jyuLo j Jcib у J ЗУУ
[41]
Edirne giimriik mukataasi igin* de bir dereceye kadar kabul etmek
miimkiindiir. 925 de Edirne’nin giimriik mukataasi senede 108.333 (iig
seneligi 325.000), 935 de ise 185.000 (iig seneligi 555.000) akgeye veril-
mi§ti [42].
[38] o-u
JI, 266.339 jxk-nJ л/"
ejjJ yfr <3^9 JI? O-Z* C$1 Oji J Jt jyt
J 4—J aHJ (J <> IJt- ’ (J J
(ayn. de ft. f s. 96).
[39] ayn. deft., s. 98 v. dd.
[40 kr§. 77 ve 370 n. tapu defteri.
[41] kr§. XV. asir son yansma ait yasaknameler, yeymhyan Robert Anhegger
[42] kr§. 77 ve 370 n. tapu defteri.
— 108 —
I
6 — Mukataa- i asiyab-i Defterekoz (yahut defter-i koz)
veya asiyabha-i deft... иЛЛ 14* Ou»
Adi ve yeri anlagilamiyan bu mukataamn 892 de harc-i hassa emi-
nine kist bakiyyesi olarak 1100 ak^e verdigini gormii§tiik [43]. Bu de-
girmenler mukataasi 925 de seneligi 23.333 (ii^ seneligi 70.000), 935 de
gene seneligi 21.667 (u£ seneligi 65.000) ak^eye verilmi§ti [44].
7 — Mukataa-i Ki 1 (veya Keyl, Kil)’an bazar-i kil
8 .— Mukataa-i resm-i vezzan-i kapan-i galle, veya,
Mukataa-i .resm-i- mizan-i kapan-i galle
«4^ J 1*5 jta’ б4^ jks (jljj ЧдЫд*»
Edirne *de kil pazanndaki kil sati$lanndan alinan resinin mukataasi
olmak lazim gelirse de 883-915 (1478-1509) seneleri mukataalan ara-
sinda buna tesadiif edilmemektedir. Ancak, bu kelimeyi, tarti ve olgii
-manasing olan keyl (jJ'*) olarak alirsak, bugday ol^iilen pazarda Ol 9 u
res mi mukataasi gibi kabul etmek miimkiindur ve bu takdirde, XV,
asir sonlannda Edirne’de rastladigimiz “mukataa-i resm-i vezzan-i ka-
pan-t galle* , « mukataa-i resmi mizan-i kapan-i galle*nin, sonradan
«mukataa-i keyl* geklinde aldigi bir isim oimasi ihtimal dahilindedir. 925
ve 935 tahrirlerindeki mukataalar arasinda bu sonuncu mukataamn goriil-
meyigi ve her iki hasilat arasinda bir yakinhk ve hatta mutabakat bulun-
masi da bizi boyle bir ihtimali kabfile sevketmektedir. Bu itibarla, bu mii-
nasebetle «resm-i vezzdn* veya «resm-i mizan* a ait kayitleri zikredelim:
888 (1483) de bu mukataamn^ hass timarlanndan oldugu ve u$
г seneligi 45.000 (reem-i berat 540 ve resm-i hesap 90 ak^e ile) ak^eye
Edirneli Haci Ibrahim uhdesinde bulundugu ve, diger mukataalarda
goriildiigii gibi, Edirne kadisinin kefillerini tesbit ve tescil eyledigi ve
taksitlerini hazineye, naib-i gebran Alaeddin ve harc-i hassa
к a t i b i ne mutad ve^hile odedigi goriilmektedir [45]. 891 de Hamza
bin A 1 i uhdesine iig seneligine 50.000 ak$eye — berat resmi 600 ve
[43] Yk- bk. not [29]
[44] kr§. 77 ve 370 n, defteri.
[45] (^“1* jlr 4^ jLs jljj
i 540 cjIj 4 45.000 8 j 3 jU 8 ja
(kr§. 4988/1 n. mukataa deft.t s. 593 v. d.)
— 109 -
hesap resmi 100 ak^e ile — bazi §artlarla verilmi§ken [46], Ahmed
bin D u r a s a n (10.000 ak$e artirmi§, boylelikle 60.000 ak^eye
yiikselmi§ ve kendisine de Edirne pazan amili Yahya J"
«pl. ; W kefil olmu§tu [47].
Bunun tedimati arasinda dikkate deger olanlan, kiler emini Musli-
hiddin ile katip Muhiddin’e, Edirne kadisi Muhiddin’in defteri mucibince,
§aban 894 igin 3.000 ak^e, gene Edirne kadisimn 10 §aban 893 tarihli
hucceti iizerine Macar el.gisine ziyafet i 9 i n 971 akge, ayni
el^inin 894 senesinde avdeti esnasinda, Edirne kadisinin mektubu ve
ebna-i sipahiyandan Ilya s'in muhasebesi mucibince ve bu sonuncu
marifetiyle, harcanan 400 ak£edir[48].
Bu mukataa 894 de tekrar 40.000 ak^eye H a у d a r bin Yahya
F a к i h’e verilecegi sirada Ahmed bin D u r a s a n’in 5.000 ak$e ar-
tirmasi ve kefillerini gostermesi iizerine ona verilmi§, bu amil ise tes-
limatini, ancak, 906 senesi nihayetine kadar odeyebilmi§tir. Bunun tak-
sitleri arasinda da gene ecnebi el^ilerine ziyafet masrafi olarak 313.5
ak$e harcadigi goriilmektedir. 897(1492) senesinde Edirne’ye gelen M a-
c a r, E f r e n c(?), H i r v a t e 1 9 i 1 e r i n e ait kayit §oyledir :
j 3 4^1 $
313.5
3 “ ’ 897 c J "
[49] 37.5 > 37
897 c j <pl
слМ ^?k^
897 c 9 J
239
897 de, ^resm-i mizaiv> adini almaktadir. D u r - A 1 i bin Mehmed
uhdesinda ii^ seneligi 35.000 akijededir. Bunun da teslimati arasinda 898
ve 900 senelerinde gelen el^ilere verilen §u ziyafet masraflan vardir:
898 recebinde tatar el ^i sine ziyafet i^in 191, c J JljVV ciU*»
898», ayni senede ayni el^iye ba§kaca 2519, gene bu'senenin
[46] 10.000 4j
J у 2 Jjl 4—«^><11 uj| j I
)\j c j «zjLI dU ал 10.000 <5^^Jjb
(kr§. ayn deft., ayn. yer.).
[47] kr§. ayn. deft., s. 594
[48] I I 4» Iff Lc j j (3 £>->
1- J J/jll 1^4' 3
(kr§. ayn. deft., s. 594) 400 4 894 c
— по —
raraazaninda Napoli el g is in e Л6, «898 о jL^j J d^
8 cumadelula 900de Papa e 1 9 is i ne 1881, <4LdU 8 j ll
ayni senenin 24 rebiiilahinnda Mac ar elgisine 378, ayni tarihte ge-
ne Napoli elgisine 1706 ve leh elgisine 158, j j d ^L^»,
akgeyi Edirne kadisimn ve kadi naibinin defterleri mucibince sarfetmi§-
tir [50]. Bu amil, bu mukataayi 900 senesinde de ayni mikdara tutmu§tur.
Og sene sonra, yani, 903 de ise 30 000 akgeye almi§ken Mehmed bin
M us taf a’nin 10.090 akge artirmasi, fakat, kefil gosterememesi yuziinden,
gene eskisi gibi, 35.000 akgeye verilmi§tir [51]. 906 nihayetinde katip
§aban bin Ho§kadem 45.000, 910 saferinde Edirne’nin Kuru-ge?me
mahallesinden Hizir bin Abdullah 48.000 akgeye tutmu§tur. 913 rebiu-
levvelinde, bu mikdar, 35.000, 915 de ise 38.000 akge goriinmektedir.
Amiller teslim ve tediyelerini mutad yerlere yapmi§lardn Ancak, bunlar
arasinda, 910 senesine ait bu kapanin mesalihi igin 234 [52], ve yeni
bir macar elgisi igin 1905 [53] akge harcandigi goriilmektedir.
925 de mukataasimn bir seneligi 12.167 (ug seneligi 36.500),
935 de 15.000 (ug seneligi 45.000) akge idi [54].
9 — Muktaa-i Darphane 4*Ua,0»
XV, ve XVI. asirlarda Istanbul ve^ 5urstz’dan ba§ka daha birgok
yerlerde darphaneler mevcuddu. Serez [55], Novobrdo [56], Kogana [57],
Diyarbekir ve sair yerlerden ba§ka ve her halde bir gogundan daha on-
ce Edirne Ae bir darphana vardi. Bu darphanenin XV. asirda da burada
[49] ayn. deft., s. 595
[50] ayn. deft., s. 596
[51] J^UI 4fd-^ jl jl fljjb j- .{jc ал
12 jI
« 70 420 oly 35.000 3 dr*—* j
(kr§. ayn. deft. s. 598)
[52] 4^.$ 2 «seIo-V"' A<* ^jk.9 4^" <!--(/** 0*^4^”
(kr§. ayn. deff., s. 599)
[53] 4» j^I cjдл joksjJb jkdH
j 21 j
[54] kr§. 77 ve 370 n. tapu defteri.
[55] kr§. 167 n. tapu deft., var. 39
[56] kr§. ayn. deft., tiir. yer.
[57] kr§. Ali Emiri tasn., Kanunt devri, n. 129
— ill —
mevcudiyetini biliyoruz [58]. Ancak, bu asirda bu mukataanin ne §ekil-
de, kimlere ve ne mikdara veriidigini, §imdilik, tesbit edemiyoruz. 925
de seneligi 166.667 (uq seneligi 500.000) [59], 935 de ise 133.333 (ii<j
seneligi 400.000) ak^ede idi [60].
10 — Mukataa-i kethuda-i bazar-i iisera
Yukanda bahsettigimiz esir pazan resminden ayn olarak esir j aza-
nnin kethiidalik resmi mukataasi demek olan bu mukataaya da
ancak 925 ve 935 tahrirlerinde rastliyoruz. 925 de seneligi 3333 (u$ se-
neligi 10.000 ak$e ojacak), 935 de 3833 (u$ seneligi 11.500) akgeye ve-
riliyordu [61].
11 — Kist-i yavaveka^kun maac mevkufat
« Cj Is^5^ oy la.—9»
Ba§i-bo§ veya sahibini kaybetmi§ hayvanlara ait resimlerin mukataasi
idi ki, 925 de seneligi, belki de yanh§ olarak, 30.000 ak$e goriindugii
halde, 935 de seneligi 4333 (й$ seneligi 13.000) ak^e idi [62].
12 — Mukataa-i cizye-i yava-i nefs-i Edirne maac
о к u z К a d 111 к «ч>
Her halde, yukandaki yava mukataasinin hristiyan reayaya mahsus
yava cizyesi mukataasi §eklinden ibarettir. Bunun da eski kayit-
lanna rastliyamadik. Edirne ile birlikte, evvelce zikredilen, d okuz к a-
dill к mintakasina §amil bulunan bu mukataa 925 de seneligi 33.333
(u^ seneligi 100.000),, 935 de seneligi 50.000 (u$ seneligi 150.000) ak-
$e idi [63].
13 — Mukataa-i beytulmal ve mal-i gaib-i miisli-
manan der nefs-i Edirne m a ac kaza-i Kizi 1-A g a $ v e
Kirk-Kilise
ccLaK J J j (jl» jJ 11
Varisi malum ve hazir olmiyan miisluman oliilerin mal ve metruk e§-
yalari ile kayip mallara ait mukataadir ki [64], Edirne ile beraber Kizil-
Aga$ ve К i r k-K i 1 i s e’ye de §amil goriinmektedir. 925 de ,seneligi
[58] kr§. R. Anhegger. Beitraege zur Gesehiehte des Bergbaus im Osmanisehen
Reich, 1st., 1943, tiir. yer.
[59] Defterde 666667 yazili ise de, bu, her halde yanhgtir.
[60] kr§. 77 ve 370 n. defteri.
[61] kr§. 77 ve 370 No: defteri. [62] ayn. defterler
[63] ayn. defterler * [64] kr§. Tek&lif kavaldi, I., s., 68
- 112 -
36.667 (u£ seneligi 110.000), 935 de yine seneligi 15.000 (u^ seneligi
45.000) ak?e idi [65].
14 — Mukataa-i beytiilmal-i gebran-i Yava-i Edirne
maac beytiilmal ve mal-i gaib-i gebran-i Yava-i Dokuz
К a d 11 к
jKyA JU, Jlllcu. ЛЛ ЧлЫао»
Bu da hristiyanlara ait ayni nevi resimlerin mukataasidir ki, yava
cizyesinde oldugu gibi, Dokuz Kadilik mintakasina §amildi. 925 de sene-
ligi 15.667 (119 seneligi 47.000) ak$e iken 935 de yalniz bir seneligi
54.000 ak^e goriinmektedir [66].
15 — M u к a t a a-i (mahsul-i) z e a m e t-i E d i r n e der t a s a r r u f-i
Bali bey (925 de)
(Jb 4дЫдл» -
Edirne §ehri zeameti de bir mukataa addedilmekte ve Bali bey ta-
sarrufunda bnlunmakta idi 925 de seneligi 108 000, 935 de 26,000 ak^e
idi [67].
16 — Mahsul-i i hti sap ma ac adet-i Y age ill к (mahsul-i
ihtisap maac ruganve serein) [68].
** *—’kjb-l
Edirne’de pazar yerlerinde satilan yag ve perakende §eylerden ali-
[65] 77 ve 370 No: defteri.
[66] ayn. defterler. [67] ayn. defterler.
[68] «А det-i у a g c 111 k’»tan ba§ka bir de «r ii s u m - i у a g e i у a n» vardi ki,
895 de, bir mukataa sayilmamakla beraber, к ii r e c it ve у a у ci 1 ar 1 a birlikte Edir-
ne ve havalisinin muhasebesi §6yle goriinmektedir :
j J J bb J C^b’ * i
j cpjlj J 1 utJ 3 ~c*b’ $ з «llul
4^37 j 45y:o c^b' J ijbljs 4il 3 сл—
LA 4.3 895 i у
896 21 J [^!> j^b^]
175.169
5237 4^-.
173,723
5.264 ^-4^ <442 j4il (168,017 ДиЛ>
«Ltr 896 4Z^ 21 45 4^ j 1446 4JI»
(kr§. Inkilap kutiiphanesi9 Cevdet yazm. O. 91, s. 637)
— из —
han resimlerin mukataasi olarak senede 100 000 (925) ve 262.000 (935)
ak^e goriinmektedir [69].
Buna benzer bir mukataa ise XV. asir sonlannda muvakkat bir za-
man iQin mevcut olmu§tur:
17 — Mukataa-i resm-i kapan-i rugan-i penbe der
silah-hane-i Edirne (mahsul-i resm-i kantar-i rugan-i penbe
der silah-hane-i Edirne)
Edirne’de sildh-hane’deki pamuk-yagi kapani resmi muka-
taasi 895 de, Edirne kadisi Muhiddin/in mektubu mucibince yarar kefilleri
alindiktan sonra ii$ seneligi 26.000 ak^eye Mihai bin Dimitri elmu§-
tehir bi-ibn-i Gedelci (^дГ) uhdesinde goriilmektedir. 897 de ar-
tirma neticesinde 29.000 ak^eye T a n r i-v e r m i § bin Abdulla h’a ve-
rilmi§tir. Mamafi ertesi sene bu mukataa'ma Davud Pa§a ile Ibra-
him. A1 i velskender p § a 1 a r i n, hazine defterdarlan Muhiddin
Qelebi ile Nureddin’in arzlan uzerine kaldinldigi anlagihyor [70]. x
18 — Niyabet-i gebran-i nefs-i Edirne
[71]
[69] 77 ve 370 n. defteri
[70] kr§. 4988)1 n* mukataa deft.> s. 577
Lib LiЬ I LkL 898 j 22
/sj A*' йА oaU- (lie oLi^L Zj Lib j
[71] 894 tarihine ait Edirne gebran cizyesi bir mukataayi da ihtiva et-
mesi dolayisiyle, mukayese imkani vermek igin, tahrir defterinden (bk. Inkilap kiitiip.,
Cevdet , 0.91 f s. 749) aynen ahyoruz:
J 45^^ 3 J
J* 894 18 J <sy 894
Ia.o о « e a 4j O^~> 4j 4j Iste
1482 111 2257 67 38922 1019
4>J>- 45 k-
226 1
- 114 -
«Naib-i gebran»a ait olan ve bir mukataa halinde idare edilen
Edirne «Niyabet-i gebran»i 925 de 15.000, 935 de 30.000 akge
idi [72].
§imdiye kadarki bu mukataalardan 925 senesine ait
olanlar in mecmuu «pl j ujL5>-I Lf) senelik 1.746.900
akgedir. Bunlara ilave olarak 935 tahririnde §u agagidaki mukataalar da
mevcuttu:
19 — Mukataa-i b a § t i n e h a-i gebran der nefs-i Edirne
чЛьЬи»
Edirne’deki hristiyan reayanin b a § t i n e’lerine, yani, arazile-
rinin tasarruf ve veraset baklanna ait mukataadir ki, 935 de 11.000 akge
gorulmektedir [73].
okb З3* ^ллА ^'З3"
194 " 32
« о 0 e e
4> l>.
203
a} j
4s k.
101
. о о « с в £>(Дв 1 4?£
4) Isb.
482
713
4j k.
582
..a.aeesoo
J
3-*^l I®5,
236.324 3.581
[72] kr§. 77 ve 370 n. tapu defterL
[73] krs. 370 л. tapu deft*
— 115 —
20 — Mukataa-i bab-i kale-i Many as 4*1$
Edirne kalesinin eski kapilarindan biri Manyas kapisi idi Resm-i
bevvabi denilen ve kale, §ehir kapilannda alinan bir verginin
bu kapida da4 tatbik edildigi ve mukataaya baglandigi gorulmektedir.
935 de seneligi 10.000 akgeye verildigini gordugiimiig bu mukataa, 925
de mevcut degilse de, 885 den (1480) itibaren, Edirne kalesinin bazi
kapilarindan alinan resimlere ait mukataalara rastlanmaktadir, §6yle ki:
a) Ibtida.-i mukataa-i resm-i bevvabi-i bab-i cedid der kale-i
Edime < 4>Jil 4*1$ ji A' <3 ।4*1? 1дл
Bu mukataa 885 muharremi ibtidasindan ba§lamak iizere ug seneligi
2500 akgede Ramazan bin Haci Murad uhdesindedir. Babasi ken-
disine kefil olmu§tur: «j;a Jllb
Ramazan, taksitlerinden birini ayni senenin 4 zilhiccesinde hazineye
teslim etmi§se de ba§kaca teslimati goriilmemekte, buna mukabil, defterin
kenanndaki bir kayit bu mukataanin sonradan Me§’al eci Ali adinda
birine timar olarak verildigini,
«4ЦГ’-лЬ J If ,4*^ J* 889 4^ 16
anlatmaktadir [74]. \
b) Ibtida-i mukataa-i resm-i bevvabi-i bab-i Istanbul der kale-i
Edirne 4*1$ j,5 1-4)
Bu da 10 §evval 885 den itibaren ug seneligi 2000 akgeye, yine ba-
basi kefil olmak §arti ile, Ramazan bin Haci Murad uhdesindedir. Bu
mukataada da, amil yalniz bir taksit 6demi§, 11 recep 888 de silahdar-
lardan Ilyas vasitasi ile hazineye 700 akge vermi§, fakat, ba§kaca tesli-
matta bulunmami§tir, Evvelkisi gibi buna da Ekmekci Hizir adinda
birisinin, 15 safer 887 den 20 ramazan 888 tarihine kadar, yani bir sene
yedi ay ye birkag gun, Timar olarak tasarruf ettigi, bunun igin
de hazineye 18 safer 890 da 1062 akge yatirdigi gorulmektedir [75].
c) Ibtida-i mukataa-i mahsul-i bevvabt-i bab-i kazganciyan
ve c i s r-i biiziirk der Edirne
Bu mukataa da 15 zilkade 885 den itibaren ayni §ahsa yani Rama-
[74] kr§. 4988)1 n. Makatba deft., s. 567
[75] kr§. ayn, deft. ayn. yerde.
888 4l*tf fy (J 1 4> lc J j 4Д**> 15
18 (J 1062 fbl J 4l*tf (j f jJIj дАД
4; tj, J 4a^*»
— 116 —
zan bin Haci Murad’a u$ seneligi 3000 akgeye verilmi^tir. Hi^bir tesli-
mati yoktur; bilakis Kazancilar kapismin mukataasi 15 recep 886 da Pa-
di§ahin emri ile yeni^eri Hamza’у a timar olarak verilmi§
ve defterdar Bali beyin takriri iizerine 13 zilhicce 888 de kay-
dedilmigtir [76].
Biiyiik koprii kapisi mukataasi ise ayni senenin recebi ibtidasindan
yeni^eri Hamza’ya yine Padi§ahin emri ile ikinci bir tevcih olarak ve-
rilmi§ ve ayni suretle ayni tarihte kaydedilmi§tir [77].
21 — Mukataa-i к a r b a n-s a r a y-i Katib-i Cevv
Evvelce namina teessiis eden mahalle vesilesi ile bahsettigimiz Ka~
tib-i Cevv (a r p a katibi Sinan b e y)’in Edirne’de bir karban-saraifx
vardi ve bunun mukataasi 935 de seneligi ancak 750 ak^e idi[78]. Ayni
mukataamn 888 den itibaren vaziyeti ise §u §ekilde goriilmektedir:
Mukata-i karban-sardy-t Sinan bey der Edirne
.45*11(53 57U 5 db jL— jbj^ 4я11дл>
18.000 dl>A (3 4j lc J
«130 216 olj
Sinan Bey Kervansarayt olarak zikredilen ayni mukataa 888 de ii<j
seneligi 18.000 ak^ede Must&fa bin Haci Mahmud uhdesinde goriilmek-
tedir. 891 de yine Mustafa uhdesinde ii£ seneligi 15.000 ak^ede bulun-
mu§, 10 zilhicce 894 den zilhicce 895 nihayetine kadar Edirne gebran
naibi Alaeddin’in uhdesinde ^ber vech-i emanet» kalmi§, 896 muharremi
ibtidasindan itibaren ise ii§ seneligi yalniz 3.000 ak^eye N a s u h bin
Abdullah’a mukataaya verilebilmi§tir ki, bundan sonra da 899 muhar-
remi ibtidasindan ii$ seneligi 4.000 ak^eye Hamza veled-i Abdul-
la h’da, 902 muharremi ibtidasindan ayni adamda 3.000 ak^ede, 905 de
4.200, 908 de yine 3.000, 911 de 2.500 ak^ede yine Hamza’nin uhdesinde
goriilmektedir. Daha sonra ise bir miiddet harc-i hassa emininin
[76] kr§. ayn. deft., s. 570
ob jlr <* JJ ejr3" aTLc Ic J crtita * J
Ji j 888 4^ 4s*ll(j3 13 (J Ij
[77] kr§. ayn. deft., ayn. yerde.
Grtibj C.— 47^ J Jj| 5c Jjj J ..2>
cil (Jb j 888 4^ 45*11(33 13 3
[78] kr§. 370 n. tapu deft.
117 -
uhdesinde emanet olarak gok az bir para kar§iliginda bu-
lunmu§ [79] t ve nihayet, yukarida goriildiigii gibi, 935 de seneligi 750
ak^eye du§mii§tiir.
Edirne’de buna benzer daha bazi mukataalara 883 den itibaren rast-
lamaktayiz. §oyle ki:
a) Mukataa-i karban-saray-z Halil Pa§a der Edirne...
&& сГ'У' 1лI Jlp- 4лЫдА»
<i612 oljx'-'j 6 51.000 < lrIrj j 4) к $ la* h j ^Jb*
«230 (ji'.jL j O'j
Qandarli-zade Halil Pa§a’nin kervansarayi-ki Halil Pa$a Hani
diye evvelce kaydetmi§tik - mukataasi safer 883 ibtidasindan ii$ seneligi
51.000 akgeye Hamza Si pah veled-i Ilyas uhdesinde idi. Kendisi
38.215 ak^esini tediye ettikten sonra miitebakisi kefillerinden tamameh
tahsil olunmu§tu Bu mukataayi safer 886 ibtidasindan ayni senenin 15
rebiiilevveline kadar, yani bir buQuk aylik zaman, 1414 ak$e olarak, Mus-
lihiddinh’n uhdesinde goriiyoruz. Hazineye taksitini bu da tamamen ode-
mi§, fakat, bu tarihten itibaren mukataamn kaldirilarak Halil
Pa§a evkafina ilhak olunmasi e m r e d i 1 m i § t i r:
[80]«^ло^л4Lj crjikj 0-^40 15^оДя!»
b) Mukataa-i Hamam- r§ahabeddin P a § a der Edirne
§ahabeddin P a § a hamaminin mukataasi 883 de sene-
ligi resimle/i ile birlikte 2542 ak§ede Ahmed bin Mehmed uhdesin-
de goriilmektedir. Bundan sonra iki sene iist-iiste bu hamami mukataaya
tutan — birincisinde resimleriyle 2745, ikincisinde 2542 ak^eye— Eyy ub
veled-i Y u s u f taksitlerini tamamen odedigi gibi, daha sonra, yine list
iiste ve bu defa ikiser seneligini mukataaya tutan — 12 cumad I. 885
den itibaren iki seneligini 13.000, 12 cumad L 887 den itibaren iki se-
neligini 16,3000 ak^eye — Mehmed bin Haci Ali de bprcunu 18
cumad II. 892 ye kadar hazineye tamamen 6demi§tir. Bundan sonra da
bu adamm bu hamami 12 cumad II. 889 da uq seneligini, naib-i gebran
Haci Bayra mhn takriri iizerine 40.000 (ayrica berat resmi 480, he-
sap resmi 80) ak^eye mukataaya tuttugii goriilmektedir [81].
[79] kr§. 4988j1 n. mukataa deft., s. 277
«^4/jjI jj 4j*jJ dij jku (51
4>t£ 4 j j Ju
«375 J 915 4:*u
[80] kr§. ayn, deft., s. 251 [81] ayn. deft., s. 591 v. d.
— 118 ~
с) Mukataa-i hamam-i S ar a y-i A t i к der Edirne
[82] ^1fir
Edirne’deki eski saray hamami mukataasina ait
kayitlarin ilk kismi,. her halde, kayboldugundan 886 §u kaydinden bu ha-
[82] Edirne Eski Sarayi XV. asir sonlarmda ehemmiyeHi bir mektep vazifesi gor-
mekte idi. Bu mektepte yetigtirilenlerin mikdarini ve
nerelerden toplandiklarini isimleri ile birlikte gos-
teren kayit bir §ok bakimdan dikkate deger:
jlni JI 894 c$G*lP J Lie- l^»
чНМЬ j qL j. c— 12 J
Ji 85 jE*1 (jkL J^l^>
Ji’ 25. <vic, JI 894 al- y^l^ j J J
ijxCLl uL!-U 4 6^*^ i ^jjJ) j** 8 ^Ll JJ> »
G-G A' Jp idlbl >* 4 ^Ll JJ:»
fijr tdX jxGl ftjIjbJu, jJjr G* LI J Ji »
(J^L J"1- ' 4Ol > 4Ctl (,/гк
bj^L ftJjk-AX J» 4 £jaL
LL ^«1$ u-flij-L дг| bCjJJ дг| i^^LI) 2 I LI д5J»»
Ji' 60 895 jL^ 14 JjjLJ
f^' 26 jyJ ^Ll »
bjL^j « 6(5^ 6(5^ 6*—’J4 b-^l
4i(jGj9 ij’^Jjl ijxl ftjljjs Ь4э-Ji 6(5^*^
6f 6 jljf* 6 6 jk^AA Li>’ 14 ^JJ^LI —IJi »
6(_£^L ijlL^ бДГ| ftjli- 4eL
4 (_,) Ir JI -A.A& 6 jtf* JI-C.P 4 Jj ® 4 4^1jj/'-J I15 <xJ Jl
*Jka^ 6dllj6jL:Jj
l>- 5 , 895 jLi 14 j Jx eJb> J^'U ^Ul jb/h .
bjC^’ 6jC>^ -□Jj 4<-^ >Zz)
(u-JJ
895 Aaaai ^^^l^jlr 28 J cj—1 L*d
^Jj1 dp 4^л cz uAJ" ofr
cil z**’2*' J-^L jJj1' 4“'h'F' J^ dill изJ^~ Jj-LL’I «a^-aa!La£>
- 119 -
mamin da bir mukataa mevzuu olarak tevcih edildigi anla^ilmaktadir :
jLixj <pl jy. jLxu 06 ji»
1500 j Itj c—> <*-*
jL^ j «bj.il jljJ*’ fljrb fJLJ 4L- J J^^lj
887 jl^j 15 J| 887 Jj^j 13 jb 3.000
[83] « Lit ju-j " 1500 pk7
Ertesi sene de ayni adamin (§ i r m e r d a t 1 к - i M a g h i s a 1),
uhdesinde 13 ay 3133 ak^eye kaldiktan ve bu amil taksitini tamamen
odedikten sonra, 888 senesi gevvalinden itibaren hazine defterdan Bali
bey marifetiyle F a t i h’i n z.evcesine — hangisi oldugu tasrih
olunmamaktadir — t e m 1 i к edildigi goylece kayitlidir :
s-Li dLlr jlkJU jyL 4) 41? tj gAj Itj J It OJW» .
[84] «888 jlkbej 28 J \]j& jlijib cil JI
d) Ibtida-i mukataa-i diikkan-i kasap der pif-i karbdn-sardy-i
Sinan Bey der Edirne
«4jil Ji cil (jUv jbj^ (jiA) Ji ujLaS (J&S *йЫдл frl-Ы»
Yukanda mukataasindan bahsettigimiz Sinan bey kervansarayi oniin-
de bir kasap diikkani, evvela, 888 senesi ramazaninda nayib-i gebran
JS гП еЛВ
I >* 11
ctl I (j^k>
Cjjl arl til jrL ^>j
ДД ijjl v
Ji’ 74 <JI»
Bunlarin, «gilman-i mezkurun», ya belli bir miiddet i§in veyahut devamli olarak
yine Edirne’deki Haci I v az Pa§ a sarayi n da ia§e edildikleri de hemen
takip eden §u kayittan anlagilmaktadir :
1Ц jj jUk ^,4^»
dtjj
jl aijl ji
cjy
4' 4
ji*
JJJJi 4>JJ
СЛ
300 1 (>jj 300
«895 ^ одааИ(5^ J <1 j>- ^ Jf J
(kr§. Inktlapi kutiig. Cevdet y<t O. 91 s. 192 v*d)
[83] kr§. 4988! 1 n. mukataa deft,, s. 593
[84] kr§. ayn. deft., ayn. yerde
— 120 —
Haci Bayram marifetiyle uq seneligi 6600 akgeye — res m-i berat 79,
resm-i hesap 13 — Kasap §adi uhdesine mukataaya verilmi^ti. 891
de seneligi 1800 akgeye Mehmed bin M u s t a f a*[85], 893 zilkadesinde
seneligi 1200 akgeye ayni adamm uhdesinde idi [86].
e) Mukataa-i ki rayed dekakin-i sardcin ve Keman-geran ve tir-geran
ve ahen-geran ve salh-hane ve mukataat-i zemin der Edirne...
jLb C^lejlj ctb СЛ~>- <l JO Ko cX«j J jKo J <*jol J^
891 jLk«j 5 J <vtjrk j j с£Дэ^ d)l-ue. j
c<«220 ^,j 1320 ^j 110.000 J
S a r a ok ve yay yapan, demirci, kasap diikkan-
lari ile mezbaha ve diikkan zeminleri bir m u к a t a a
h a 1 i n d etzevvela, 883 de seneligi 50.825 ak^e, ertesi sene ayni mik-
darda Yusuf Cabi-i Edirne uhdesinde bulunmug, bu amilin ha-
zineye 17.518 ak^e borcu kalmi§, 885 de Hamza Topal taahhiit
ettigi senelik meblagi, yani 52.000 ak^eyi tamamen 6demi§, 886 muhar-
remi iptidasindan itibaren ii$ seneligini, resimferi ile birlikte, 131.820
akgeye alan 1 s h a к bin Mehmed uhdesinde de iki sene ve be§ ay
kaldiktan sonra cumad ll. 888 gurresinden itibaren Edirne’de Davlet-
§ah mahallesinden Yunus bin § a h i n 130,000 akgeye — 1560
resm-i berat ve 260 ak^e resm-i hesap ile birlikte — tutmu§tu. Amil
Yunus’un hazineye ve naib-i gebran Alaeddin ile harc-i hassa katibine
bir miktar teslimatta bulundugu, fakat bu mukataa taksitlerinden, bazi
cihetlere tahsis edilmekle, miihim mikdarda tenziller yapildigi, ezciimle
Rustem Qelebi ile dergah-i ali agalarindan Hiiseyin a g a—ki
sonradan Hiiseyin Bey olarak zikredilen kimse olmasi muhtemeldir— ve
kapicilar kahyasi M u s 1 i h i d d i n beye bir Qok mukataa zeminleri
birakildigi §u a^agiki kayitlerde gorulmektedir :
[85] Bu hamamm bir muddet bo§ kaldi^i hakkinda $u derkenar mfcVcuddur 5
CsU JU? oXL 4^lc (Jl J i J cU? C- Jnils
893 <***, j?Джл! J' I j L a.*? j
(kr§. ayn. deft.j s. 565)
[86] ayn. deft.j s. 566
- 121 --
ДД о Дл I J У &
LL -l^l О_^А»~ 4s4) J_>l 3 L ^А J У)
5701 гиъ J<>*-A J (У*( Ч~^ J^9 26 J o^U 4j|j^ jljbjijo J'-Jbj» b’^lJ* J ^U
JUM оЬ jLU oLoL ojlz t$Lb £ ^L'L <_jbjo<_jU [Ю] оз <>5^ KS 4>J^5”*
j 1200 J 891 iLjl 889 S> а^Г
2700
4дМдл <6^UL ujbjo ^1*- j ^д> *ArU j jbj^ <>*3 4*Ыал 04^»
891 4l^v (jUUUj 4L-, AjI sJ^UI^U ^***Jf IJ (Д\*3
266 ^z\ 8 J 400 J
*\p| P ^>Дл J(r ji^r чА> [50] Jji 04^»
1625 y^z\ 5 j 325 j^z J a'aJU JU** JjjJy UjL t Хал
5 J Aa^jJ ЛлСа^кдл o'l* l ЛДД [7] ^aA j^.4^ »
850 170
889 лдд 4$4»li> 4I9 *-jbp Cj^v-jb [3] 4^ ^4=s£»
260 Oj"^***3 дс^ 3 jla** 891 4’^, 4^
^Дл \ _^д®
\pl СЛ^э- 4j lc Lc J СЛ*—J 4^-> jS-^a a^ ^4> J J i) 3 {j1 *\>*л j oLUIa* (^*4^^
892 4:.^ д3’-^^-? 27 J *=,°^ ] -P<£^
^д:^ ^д^ £Ь^> л-^сгЬ^ 4J£ ЧУ’З^
сгЧ’д^ co^t-5 4*^
t±L £-lj3 £_Ip [20] 4? <Л _)^ч y^P <-J^ ч?3>
(*^ JiA‘ сАд^-э ^Зд^-?
[6] ^^3 fp I14] ^rt <3_?ДУ1. pjl^ 41’5*
(5»д^ .4» (Д^Д^ J ‘т’^Д^ Ф (.Лд^-Э ^Д^-> (_Г*Д^ flp
^l;3 4^» с$^ jlj ^1» <^Л д^Р 4J*j>>
(*lc Jlja> <Л \ (-Ад^Р j^A, сЛ’д^
^1>3 J flj3 [8] 0-4 J-^ C>*J jlj JU Uy>J»
(J1J2J ^ДЕэдЬ^ (JU <>v д^ ‘-Зд^^д^-^4’
(JI cn*-U 4:^> (jA J_>U Ul Сл~*4> 4Г CjUbU^»
336 ^z\ £j\ J J 21 ^z J 891 4^
- 122 -
ДЛ 0Дл1 >>
01» IИд^-дТ" ctl ^цП^ьЕал d' 4>Jil Ji Ul JJ^M A^JJ ^**5J If I* 4aLsIa* »
66 j ^Iji 120 вдл fUil СЬ ^.U eliib ^b у АяЬ’Ьйл j c^j?- JU <>^j3
J-^-3 jh-л* j Jc- cjjx -лМД <3^3 <*U Jb._Л-! ^9J*° 4—’ £^-P
227 ^pl^jl^ <- J 170 j 891 4:- J/^c^Lf 4,UJ1 ^Tljrlc yCn-J c~>
[87] " <892 15 J by
Bu mukataa 891 de, yukarida goriildiigii iizere, uq seneligi 110.000
ak^eye Balaban bin Abdullah isminde birinin uhdesine verilmi§
ve bu da teslimatini muntazaman hazineye yapmakta iken Cumad IL 892
den itibaren Edirne’deki Yeni tmaret'e (Bayezid IL) vakfedildigi
goriilmektedir:• . .
J ЬУ U&j <b*jil ji ^дд> ojL^ 4;- 892 c, y-Sn^ilr У
[88] «^j
J) Ibtidd-i mukataa-i mahsulat-i кагуе-i Act iabi-i Uskiidar der
nevahi-i Edirne,.,
сД diu & 4>’jii Ji JijCLl /dl" 4i^$ 4аЫдл ИдхЛ>
4) Jil s—.s»-jA j <Ц(д^ jLb d-^4£-Ji( A»U *—jd
«14 rj 48 ol7 rj . 7000 L>X— Jj 41л 27 j 895
(Esasen 892 de hass oldugunu [89], sonradan mukataa yapildigini
gordiigiimuz Edirne'nin Uskudar nahiyesine bagh Aci koyii mahsu-
lati evvelce Kocaeli mirlivasi olup da Osmanli-Misir harbinde
§ehit'dii§en Ibrahim beye miilk olarak verilmi§ken §aban 895 ibti-
dasinda, diger mukataa gibi, bunun da Edirne’deki Bayezid II. Imaretine
vakif oimasi emredilmigtir^ [90] x
22 — Mahsul-i e§car-i tutha der kurb-i asiyab-i
Kemal, P a § a z a d e
«oilj Ul Ж
[87] kr§. ayn, deft, s., 249 [88] kr§. ayn. deft., s. 572
[89] сгЬ-?-3 У У 4,^5 ЗдЛ dx-b>
(ayn. deft., s. 573) «892 15 J .. jjL jj 4>.
[90] 21 1J eij/o 4;Jil Ji гДД> Ojl^ 4j 895 4l—-
(ayn. deft., ayn. yerde.) «895
-123 —
Kemal Pa§a-zade degirmeni, her halde, Tunca iizerinde
idi. Edirne civarinda Kemal Pa§a’nin giftligi oldugunu biliyoruz,
Sonra Qocuklan ve torunlanna intikal eden ve bunlardan biri bulunan
bu degirmen yakinindaki dut agaglannin da 935 de seneligi 300 akgelik
bir mukataa mevzuu oldugunu goriiyoruz ki, bununla bu t a r i li-
te к i Edirne hass mukatalarinin yekun hasili 1,807,892
akgeye balig oluyordu ve 925 yekunlarindan 60.992
ak$e fazlaidi [91].
Buna benzer bahge, gayir ve meyva mahsulleri mukataalarini 885
den itibaren goriiyoruz. Soyle ki :
a) Ibtida-i mukataa-i mahsuld meyva ve gayir bahge-i Mera§
der P ehl evi-saray-i arrdre der Edirne...
Ij^ji l?А- у-5 34^ v /V-? J j—Их-I»
885 U 21 3 (Jlj I? j *J-^ A. CE O' A
«360 r; 18 000 xir J
Edirne sarayina ait gayir ve bahgedeki meyva mahsuliiniin mukataasi
885 saferi ibtidasindan itibaren, Edirne’nin Yelli Burgaz mahallesinden
Haci Ali bin Mehmed’e iig seneligi 18.000 akgeye verilmi§ti. 888 de
bunun Edirne gebran naibi Haci Bayram’in uhdesinde her
vech-i emanet olarak, 889 saferi ibtidasindan Haci Muslihiddin’in uhde-
sinde seneligi 6084 akgede goriiyoruz. Bundan sonra ise hazine def-
terdarlari Isa ve В e d r e d d i n’in takrirleri iizerine mukataaya
verilmiyerek gebran naibinin uhdesinde emanet suretiyle zaptolunmasi
§6ylece emredilmigti :
I jkJjl 4*1 j j *
[92] «889 jUi/oj 14 j
b) Ibtida-i mukataa-i mahsulat-i karye-i veled-i Kabh ve karye-i
Ayaz bey der nevdhi-i Edirne..,
49j^i ij jJ-ly Ji jU Jj 4a1*U> dx-l» .
11 J J СлЛг J y^£,J cZ cA 3
[93] «922 Lb ^j 45.000 xl* 3
[91] kr§. 370 n* tapu deft.
[92] kr§. 4988j1 n. mukataa deft., s. 569
[93] ayn. deft., s. 570
— 124 —
Edirne'ye bagli iki koyiin mahsullerinin de rebiiilahir 885 ibtidasindan
ii$ seneligi 45.000 ak^ede Qukaci Karagoz ile Ali bin Mehmed’in
uhdesinde bulundugu, fakat, bir sene sonra Medine evkafina tab-
sis olundugu goriilmektedir:
[94] jb aTLc lx J GJpbrj C-^ jLmX 22
c) jhtidd-i mukataa-i karye-i Akpinar tabi-i Edirne.,,
Ь’^л j jl^b” ДД
<98 cJj 7000 Qtc- сД* J 896 18 J 895 18
Evvelce ni§anci Ahmed Qeleb f nin tasarrufunda iken sonradan
hass mukataalanndan olmasi emredilen ve Edirne tacirlerinden Носа
R u s t e m’e, 18 §aban 896 da, ii$ seneligi 7000 ak^eye verilen Akpinar
koyii, artirmaya katilan kimselerin (Носа Omer, Yusuf bin Abdullah,
Hiiseyin#Aga) miidahalesiyle, 10 200 ak^eye $ikmi§ ve Hiiseyin aga
uhdesinde kalmigtir. Bu amil 899 da ii$ seneligini yine bu mikdara mu-
kataaya tutmu§, 902 de Manol isminde birisine, 905 de Kasap Yu-
s u Fa 10.000 ak^eye verilmi§tir. 908 de 12.000 ak$e ile Manol veled-i
Aleksi’nin, 911 de yine 10.000 ak^ede Eymir veled-i Mehmed
admda bir amilin uhdesinde goriilmektedir [95].
[94] ayn, deft., ayn. yerde.
[95] ayn. deft.) s. 582 v. del
В. Rumeli’de (Ра§а livasi) 8 6 0 — 912 (1456—1500) tarih-
lerindeki bazi mukataalar
1 — Mukataa-i Qeltiik-i Fili be [96] ve Tavuslu ve Bur-
gazve gayriiha...
«. • U j
[96] F i 1 i b e *de de bjr saray bulunuyordu ki, bunun bir defa tamiri
esnasinda Filibe Qeltik mukataasi emininden para ahnarak sarfedildigi gorulmektedir.
895 senesine ait olan kayit §6yledir.
j 4>LcLc j j 20 JI 895 26
896 -^l^jlr
20840 Ц 24 j JL j«,l»
16 j .£j|j)| jj;_y Jj| js. di -k~» jc. j-OU -wl j jo»
20.000 Jyk <jU >lz л 892 <u
840 •АД Ь~> Ip- y>- *-^p-
22.722
12.549
dllj
4»k$ 2 iJai 85 ^кдл4>.<> 70 1000 384 4387
20 j 226 962 4^ 190
40
4-i- frlp« a4*^- frlp-
38300 3040 4.k5 1038
1141 100 j 1000 1546
304
^.Lu
4»k> 8280
1741
«lr
15 j 21
315
1 j <«ks 215
215
ijj d:- Ar_
jao 128
324
d jic--* »lf_
^j!78 ’
445
4000
240
4iU j^-л ,1,,
2500
125
о J J «X _у1с"л
^12350
140
— 126 —
Qeltik mukataasi Filibe ve Pap livasinin sag* kolunda bir
<?ok yerlerde ehemmiyetli bir mevzu olarak gorulmektedir. Ilk kayit 860
senesine aittir ve Filibe ve diger zeametlerdeki, <. > Filibe
Burgaz, Tavuslu ve sairenin, henuz mukataa tabiri kullamlmamakla be-
raber, <;eltik taksiti bakiyyesinden zimmetine 244.378 ak^e gecjiern
Yunus bin Baba ile Ali S i n о b i’yi kayit ve bunlann vefatlan ile
metrukatinin satilarak hazineye alindigini, daha eski bir deftere atfen,
ilave eylemektedir:
^"0^ J jlcy J 4*1» Jj“U 12.^9 -U .S-U
244.378 .sj Lj ел-—
160.412 83.996 til u
[97] «.y/A j. 0-ul (JU 4J* уJj5UU
Alti sene sonra, 866 da, yine mukataa lafzi kullanilmadan, ayni yer-
lerin Qeltik taksiti bakiyesinden Edirne kethiidasi Iskender
Qelebi zimmetinde 926.104 ak^e meveud kalnu§tir. Bu tarihte muka-
tly J. j I—a J?-
65 156 MJ 141 М.1Г7 Ia. 100 4 j JZ 201 769, 5.5 j 321 804 Ai 202 13 J jr 40 3.5JJJc50 718 151 175
<4^.1 .1,, f’" A, J bf""" . J A
1 J 10 10 12 J .Ja5 6 3 J 2 3 72 6 39 < 31 j 76 10.173 34*
Л0 j 120 . 24 4 s 363 4 11 j {>• 33 t 2460 112 j Ji‘ 3 j U 8 s 333, 4 j Ji 83 205 : 7801 i 1200
519 6 3 j 173 * 1256 6 4 J !>• 314 : 1775
53 544 UjU j JU j Алjf ylj; о^1*
(Inkilap kiituph, Cevdet Y, O. 91 s. 524. v. d) C< 1882
[97] kr§. 4988)1 Mukataa deft,t s. 13
— 127 -
taamn ii<j seneliginin, resimleri ile birlikte, 1.679.920 ak^e oldugunu, bun-
dan Iskender’in ancak 753 816 ak^e teslim ettigini ve nihayet, her halde
bu yiizden, idam edildigini goriiyoruz [98]-
Bundan dokuz sene sonra, 875 de, yine seneligini Kasim Kap-
lan, Yorgi ve Lefteri Trabzoni adinda lie; ki§inin mukataaya
tuttuklari, 1.619 200 ak^e olan taahhiitlerini tamamen odedikleri anla§il-
maktadir. 878 de, recep iptidasindan itibaren, iki seneligine Bali bin
Yagci Haci Mukbil 1,299.546 ak^e nakit ve 3363 mud 16 kil^e
pirince taahhiit etmi§, parayi tamamen odemi§ ve pirinci de her-vegh-i
emanet Ahmed Sofi ’ye teslim eylemi§tir [99]. Mamaf i Ahmed Sofi’nin,
Filibe Qeltik muhasebesinden, tahvil sahibi Bali’nin kendisine cumad IL
880 nihayetine kadar teslim edip de Yakub Pa§anin muhasebe
sureti mucibince mahsubunu yaptigi bir mikdar pirinQ uhdesinde
kalmi$tir Satilan pirin^lerle Edirne’de, «Hatun-i muazzama^ §eklinde
kayde ge^en, F a t i h’in zevcesine ve daha bazi kimselere verilen
sdliyaneleri, Ahmed Sofi marifetiyle yeni beratlan verilen <;eltik reisleri
aidatini ve saireyi aydinlatan muhasebe kaydini §u suretle goriiyoruz: [100]
J1! <j'
Ip \ Iff lc у ’ 3 <3^ вД«Д yyiД-*
16 д,« 3473 jjl J.^1
Дл 105 C? db
едд ojL" 16 у дл 3368
дл 52 д.о 53
885 Jljjt 19 j
14 у дл 3464 j ул Cs>~yji Jjl
[98] ayn. deft , s. 13
jjtXLl
926.104
<753.816 i 1.679.920
[99] ayn. deft., ayn. yerde.
с/. оДяр>
^кГ1б у дл 3368 1.299.546 д£
(S „ f -
t^.>~yAj ^У*з ^Л*Д Lie yAJ
[100] ayn. deft., s. 14
— 428 —
J3D IДД^ L jA J 4>Jil Ji 4л.1±ал Jjу L>- iUL OP ^кГ15'.5 J Л. 3325
jyU <h.Uj ejx^ ^л_у <^jax ^j-u 737.655
e^lc^'S'сл-И (j JIs-Уа с$Гу£.э ^>.jaj
\1T 18.5 j\/138
12,000 Дл 4 ei^i Д> Д>- Jj>3^3J*’ 4^«x s-l^Jj C->ib
dUi jw jl^1
й& ЗЛ a4 3J ^r„ o& V*
4^Г2 j д|дл 800 749.655"
730.715 4,*4 5^ о LU li * jiii ^jAy oUL-л dUi &a
4JI
jjl Ji*
« jL^l-Tj iU 9 28.904
883 de, kesim suretiyle $eltik reisi ve kurek^ilerinin uhdesinde bu-
lunan piring mahsulii, $eltik eminleri Hiiseyin ve Siileyman’in muhasebe
sureti mucibince, 8 §aban 883 de Filibe, Tavuslu Yanbolu, Akge-Kizanhk
Burgaz, Qorlu, Harala, Ke^an^ Eski-Hisary Ergrne, Yenice-Qirpan ve
diger yerlere ait olmak iizere senede 6155 mud ve 3 kil^e idi. Bunun
tohurti kesiminden — 3 mud hesabiyle —, ve diger suretlerle nasil temin
edildigi, bu mikdardan, tefti§e memur edilen Malkara Kadisi M u h i d -
d i n’in muhasebe suretine gore, 811 mud ve 9.5 kil^enin kurutulmu§ bu- ;
lundugu, К i z 11 - H i s a r’a tabi Mik nehri (^eltik mezreasi, tarlasi) mah-
suliinun 882 senesine ait olaninih — ki 883 de idrak edilecektir— Bali bin
Yagci Haci Mukbil’e 10.000 akgeye iki seneligine mukataaya verildigi
i$in — Qeltik hesaplannda mukataa tabiri bu vesile ile ilk defa ge$-
mektedir — yekundan dugiildiigu, Filibe Emini Hiiseyin marifetiyle
Yagci Kara’ya 5 recep 884 de 1600 mud pirincin 200 ak$e fiatle satila»
rak (320.000 ak$e) bir kismimn nakden (262.742 ak$e) bir kismmin
Edirne’de Padigahin zevcesine, saliyane suretinde, teslim edil-
dig*b diger teslimat ile birlikte Yagci Носа zimmetinde kalan meblagi
ve saireyi §u suretle goriiyoruz: [101]
jhr jJy-j jkljs 41 j J>r*b 4jj jjl
i-L* 4^ 4^J>t
4> Lj L»j J L 4*^> 8 ^3 Д^J^L- CA’ J J 4wv (3 L> Lj Lj J J
s-кл! (jUL-j Cy^>- 4*—A^ ^a
[101] ayn, deft,, s. 411 v. d.
— 129 —
—J 'Jr 0е
4>e1*5^ 5.5 J д« 31
6 J Да 6155 40 (3 Jjl
\л^>lili^L? 4>ibj 3"^a 2034.5
^кГП Д. 21 дл 6103.5 л* 3 j
41^Г" JA*3 <^>J»j{ »
1 *^' jA 4***«l^ охь dbo-^
4^13^9 5 j д,« 811 c>*3 J^b*
(JC Jtj® £}b“ dLe 4^1? Ir J 3 40 (J «31о (Здл!
JJ OJ> 4*UIa£ 4^51 10.000 4( JyO J JJJ ^jscb <j Jb 882 40
411 10.000 ^Гдл „ о 30 jj -\j^y Ю С{р Ьг J J-3* 40 0^1 JJ
, дДа,!^ J*Lc" (_)д31> yi y/A
Jp U J £iji 40 >—->O С“л^ 3 4*1$ Jy3 O^>- 4$^*f 4*1$ _ — c>J J*cA*,
320.000 200 3 ДЛ 1600 j;| $
4*r*?ba 4«s 1ал д*^$ Л 1^*л
4’**» 4stllo^ 41,1c 3^ op th J 41**< 4>j3 (j^U- Jjj-'As- 4jlJl-i>.
Дл 15 t Дл 3 3 885 4***» 3ij y^^lc 3 4>
262.742 до
57.258 Jjjjll 4э“3?- юЗ 4*)l»
28.300 . jUldUS^»
3^^-ki 4*1$ <'—-3 ^.A892 4***i 3 J*3- IЛ^' _) 16 3 4; 3>- >
L ' 10.000 d/J
j^b О1л1*1 j jUjU д> jc 892 40 28 j o^U 4j|j?- fXJ*
10.000 ol Д^ £b"
Дг 4*1$ V1O’^ Ь Sу 892 40 дДлаП^З 6 J c^lc 4j 3?- >
10.000 4 J- j ^a
Д 4>1$ b <_jJ*S3 (_*>• . 893 О Jaj 18 j <1 ji. ^к*д
3.000 db J- £b" Л*Ъ
(0.1 <—*>-yA 4>^ti: J O}*o\? cpl 40 11 3 4;lj^ ^JlJ>
300 jlo j^U л Xl $ (5 1***» j Да frLo.^*) I СД4л | 4*1$
« 28.958 4Hjr^b 00 4*Идй!>
884 de - ki hasili ertesi seneye du§mektedir - emanet suretiyle pirin$
emini §emseddin Miin§i marifetiyle ve Malkara kadisi Muhiddin’
in tesbiti iizerine, 6176 mud ve 3 kil^e goriinmektedir. Bunun da satilan,
kilar-i amireye teslim edilen, kurutulan ve muhtelif anbarlara konan mtk-
tlannin muhasebesi goyledir : [102]
[102] ayji. deft.s s. 416
- 130 -
4) U 1г J 4?^* J 41— J дГчГк If J CrjJ lr J /Jjl 4I-* 4*1$ Jjl o4*i>
4*—J 7 "Д’ <—«* -7 *4— о J1л I Аз* j I <2^л1 {$~^A J J 1^**л.— 4i^*£ -V** t
О.—I 41JLa» a^a! 7Л 4s^r£ a$** ^7?“
4^1*5""' 3 j Дл 6176 41— J* jj| J^l»
4e^l> JJj JaJ bit J &£ *$ J && 4stL5^ 1 j Дл 2043 t ^«5^ &&»
47 ч^кГЗ j дл 6129 дл 3 j
ctll— 3 Азе1>5** 3 Дл 6132 Al^S**" 4дЫйл yA j 1^1л >
547.488 : db 3 \^Г19 д. 3497
Jf JlJuj з-^л j 4*1$ 41^,5** ^»1$ Jf Jl^j—d I *J^o >$3 ^>-jAj
145.343 : 4^1/16 дв 887 302,145 : dlid 3 , 3 > дл 2610
4*—<—J c^t ^*кл & <j JI^2- j o^t jkfF CA«I ^j-JI^Lx* ^1*J* >
Дл 167 887 41— j^a JI 88641— l^j 5 jl—
<7-—I elf J <6*o ^aJL~* (j'JI b'Jj'*’ 7 jA~^> оД— dXlLl-^
дл 2424 ju 3 j д,808
-A-* 43 t ^Д.Сд\ (J71* <— ^7^ 7 (7 Jl^ l^_,.
дл 13 : -uis jIjIjj s Дд> 17 : jt^a^^Sl jUIjj t дл 12.5 : ^’jjI jUI 4 j
. 45^1^ 14 J
di^ 1 j <^LS^ 19 j дл 43 4JI»
jUldDS
ч}л1 c>~* o^3 jj jSjjI sAr 892 41— ^*JI^j 6 j O(Z-*L *^lj^ ^<3—"v>
cib д^" ^11 (У -X Д—ejl.l*-' 4Д4 b*^jA J-
6000 200 j 30 jjl
2518 dUx j а^Г19 j дл 13 4JU>>
3 еД— ^JblU 4*4^ CA«I 4*A£ jb*!—* *S«3 JJ kS^ *^>л ^3AJ
« 893 4i- >^l^j 9
885 de burasi artik “mukataasi Qeltuk-i Filibe ve Tavuslu ve Bur-
gaz..<.„ diye ge^mektedir. Hasili ertesi seneye ait olan bu mukataa bu
tarihte Osman bin A1 i’nin uhdesindedir ve Й9 seneligini 2.650.000
ak^eye (rem-i berat, hesap ve kitabeti de 38.425 ak$e) taahhiit etmi§tir.
Bundan emin ve havalelerle 1.663.526 ak^esini nakden hazineye ulagtir-
mak ve matbah-i ami re masrafi i^in 481 mud ve 18 kil^e safi pirinci
- ki 200 kurugtan 96.380 ak^e etmektedir - kilar eminine teslim etmek
suretiyle 1.759.906 ak^esini odemig ve zimmetinde 928 519 ak^e kal-
migtir: [103]
[103] ayn. deft.j s. 419
- 131
9 3 J 3^7 J J “У^~ 4д^^л а-Ц* *
J^L 4) Ir L j crjj L j 4^ J Дк1г j GTljlc j ^Ji~ 41^ c^ljj *lxJ 0^ ------- 891 4X-,
4j I.C Lc j J _ tc 4**J jA*0 28 (J jyti
38.425 ^IKj r; 2,650.000 J
1.759.906 j a^Uj
1,663.526 О..-Д о-ЛД -? Cj^Ij^-Ij ЬлЬ J c^lc 45 Iji£ 4$*ДА>
' ’W " '
<^3A j ^Jz,* 44^ t/Л^ j o^U QjH (jJljXx»
-u le le j a^Ic (JI 4jb:L j g*;L? j
96.380 & 200 j ьЪе1*5^ 18 j -u 481 jj| & ^klc j <>**^1 8 j
« 928.519 dl»
Bu mukataa 888 recebi ibtidasindan uq seneligine, evvela Ali Fakih
kbyiinden Haci Ahmed bin В a у e z i d’in 1000 mud safi piling ve
2.850.000 ak^ede uhdesinde iken artirma sebebiyle Filibeli Haci bin
Habib ve Ilyas bin Hizir’in uzerine yine 1000 mud pirinQ, fakat,
3.000.000 ak^ede kalmigtir. Teslimati arasinda muhtelif mevacipler ve
masraflar vardir; ezciimle Filibe’de. yeniden yaptirilan bir ahir i^in
mi mar Haci Mehmed’e - Filibe kadisinin hucceti mucibince -
130.000 ak^e, Filibe’deki saray-i amire’nin tamiri ve matbah-i amiresi’n\n.
sade yag masrafi ve saire olarak Filibe kadisi, Ishak P a § a n i n karde§i
§emseddin’e 40.146 ak^e, Bosna, Hersek ve Arnavudluk
taraflannda muhtelif kaleler (Doboy, Vranduk, Lyubu$ki, Medun) mu-
hafizlannin mevacipleri i$in [104] muhtelif yekunlar, Safya haroi hassa
emini Yakup bin Haci Islam’a Sofya’daki “Imaret-i Cedid^ve
Cebehane-i amire» binasi ve saire i^in 253.000 ak^e, istabl-i amire emi-
ni H a у r e d d i n ve katib-i Cevv §emseddin’e 321.000 ak^e,
Nasuh beyin zevcesine - ki Padi§ahin kizidir - giinde on ak$e
vazife bu rada kayde deger teslimat arasindadir. Mamafi Haci ve Ilyashn
zimmetlerinde 701.082 ak^e kalmi§ ve bunun igin Istanbul’da hapsedil-
[104] ayn. deft, s. 423
jjl 4*1$ ...I 41^,^) J*5 (Sy (jllai:
•Lfr
*5 4*^9 • • • & 41^
Burada adi gegen mevkilerden Doboy, В о s n a ’ da , Bosna nehri iizerinde ve
Tuzla’ nm 50 km. kadar Kuzey-batisinda, bu gun bir kaza merkezidir. Vranduk,
Bosna *da ayni nehir iizerinde ve Ъи giin Sorajevo~Brod demiryolu giizergahinda
bir koydiir. Lyubuski, H e r s e к ’ de M о s ta r’m 30 km. kadar Giiney-batisinda bir
kaza merkezidir. Medun ise Kar ad a g ’da Podgorica* nin 10 km. kadar Kuzey
dogusunda bu giin bir koydiir.
132 —
mi§Ierdi ki, sonradan Haci vefat etmi§, Ilyas ise on be§ seneden fazla
mahpus kalarak, ancak 914 de, vezirlerden Ali Pa§a, Mustafa Pa§a, Yah-
ya Pa§a ile Rumeli beylerbeyi Hasan Pa§a ve hazine defterdarlan
Kivamiiddin ve Pir Mehmed marifetleri ile borcu af ve kendisi azad
edilmi§ti [105].
Bundan sonra bu mukataa 892 de miizayede suretiyle Mustafa ve
Ahmed adinda iki ki§inin uhdesine yine u^ senede 1000 mud pirin$
ve 3.400.000 akgeye — r^smi berat ve hesap 47.000 ak^e ile — §u §artla
verilmi§ti: [106]
4—« 4> Ь If j J 4$** (J Ьм»
SI I lS jy J J, 4*
4-~> 1 4k~3 fk J~*
$ J 4^П Law
4*ДД| (3^*" 4*1$ \^aJ e-Ufr J
j^4^ JJ Ook ч->I ojjjl (Jjl JuJji \5^яЛ
(<4:H 4:L№”
Bunun da teslimati arasmda Filibe kadisi Ishak Qelebi’ye, Filibe
koprusiiniin, Filibe’deki saray-i hassa ahirlarinm tamin’, yine Filibe’deki
eski saraym harci «Us j^4^L lSL— *^П 64J>70 ak$e vermesi
kayde deger [107].
Mustafa ve Ahmed de, kendilerinden evvelkiler gibi, bor$lu kalmi§lar
(684.947 akge), Mustafa blmii§, Ahmed 14 seneden fazla Istanbul zinda-
ninda mahpus kalmi§ ve, uzun miiddet yattiktari sonra azad edilen diger
Ummal arkadaglan ile, 12 cumad II. 914 de (2.X.1507) affedilmi§tir[108],
Daha sonra 895 de Filibe ve havalisi $eltik munkataasi iig seneligi
2.750.000 akgeye Mustafa bin Mehmed, 898 de 2.650.000 akgeye Ahmed
uhdesine verilmi§tir. Bunun teslimati arasmda Bosna ve Arnavud-
luk kaleleri muhafizlarmin mevacibleri de gorulmektedir [109].
[105] ayn, deft., s. 19
[106] ayn. deft.) s. 221
[107] ayn deft., s. 432
[108] ayn. deft., s. 143
[109] ayn. deft., s. 149 v. dd
Pagitely 4 Д» .. 4 (Vinac) ^£^4.1$ .. b{lzvornik) 4.1s
.{Prusac) jLa»5| 4*15
Bu sonuncu kale—ki Bosna Be I gr a d’l dahi denmekte idi— bu gun Prasac
jsmiyle Bosna’da Bagojno’nun gimalinde bir koydiir, Vinac, J a j c a’nin 10 km. kadar
— 133 —
903 de Filibe ve havalisi §eltik mukataasinin ayn ayri mukataaya
verildigini goriiyoruz ki, bu hususta bir fikir vermek iizere bunlardan sa-
dece ikisinin kayitlerini aynen dercediyoruz
4*li —yk* 4*1$ ^4*^ J jlyl y*l>-
4C-jy> |ДэЗд>. UL b jlr*| jjl (JLk, Уг'1 a-^jO [Ш]
3“ 25 3 УИ31 jjjy Jjl 7 3^^^ b
j Cb 4**v „^*^£'’’'7 28 3- As J 4—j
25 3 jjjy Jjl C^ ^1* О-Ц-^JO 07O jJk 4лЬ|1дл»
7 0Jf" ojbj Да 2401^5 jjl Су**’ d? j 4?^*^ j
3 4>\C**U j 4L-*> Jj^l^ol^" ^j-oU. 3 C-9ja J 4*1$ jA-C b *^Ja
«да 3000 77I су-» cl? 3 jДл 598.5 jjl Cjc, eV 3
-ЛГ t _ЛГ J J-^ J Jx3 4*ks 10 J^f-I 4ж1?1аа»
jk— jr j 1Ц j jr J кЦ (5^ 7 jr J jr > 3-Ж"
Д» I (J_^9 цкЗ (J^кэ ,^a.~2.A j ^ks JC* -^(/** A*" J ok- I (5^,9 J йД-^^У^
4ла^д) t-»k<«fl*5 ^ДаЛа*» Ujk ^“i3 j) \$л> J Qs Да^1* CO J1^" 7
<<4)k**k 7 4-*-a’ _r”'^lc£ol*’ 25 3 3-5>7 J У <-£“^*7
’ °................................................................. Хо^,Г* colj»
.... дД-^jo аЗДда j lei -U-I J OjjS jr 4*U liA »
aO^AJO d) д^ ^£<0 fb‘ I ^,r‘ 4аЫда»
cenubunda bir koydiir. Pagitely ise Herse k’de Sarajevo-Dubrovnik hatti ve Neretva
nehri iizerinde Mostar’in 30 km. kadar cenubuuda btr mevkidir.
[110] Qeltik nehirlerine daha onceleri ark, arik denmekte idi. Mesela Akge-Ki-
zanlik’da 865 siralannda mir-i alem hasslan arasmda «J^a 4^?lk 2)j*1=- 33» 'ge$-
mekte ve §oyle bir not ilave edilmektedir :
4а*д 3“л7^J 3^ 71 3^^ >3 <7b»7*v 7^:3 3;l *^ч> сдЬЗ»
(kr§. 180] 35 n. mail ye deft., :s. 34) <<:(5Jjb ojji J>3 LI
[ill] Filibe Qeltik 6§ rii -m ukataas mm, evvela, Filibe ve havalisi q e 1-
tik m u к a t a a s indan ayn oldugfu, ^iinkii ayni tarihlerde her ikisinin ayn ayn mu-
kataaya verildigi, saniyen, bunun Rumeli beylerbeyi timarindan i f r a z
edildigi, ancak bu tarihte (903) birlegtirildigi gorulmektedir, Mesela 892 senesine
ait Filibe <jeltik o§rii mukataasi §oyle kayithdir : /
S-4-JO Ov bbj*£. J 4*1$ Jyk- чЛЗда оДдр)
4!1д*£- Oj^ J <±l> <1^ 4*19 J* ’тЗк’- 3""^ а!!|д^ &>'
^sljjlc ка-З, 777-^ JjI 4*1э 3kt3 I Vj-e <-J47$ ^ilT <А9 Чд® (jC
«53.000 c<—' cl? 3 892 аДждИ^о 26 3 4Г1М; j сл—^3 <JO 16 3
(ayn. deft, s 539 v. dd.)
— 134 —
I 4л1з(д<»»
.... o^4^J3 4*lsLu J C'-’lj c^U 4_^lуки 4«Ыал»
'.. • $Д4ft J J 4мЫдл J C-^Lj >£L^L jtf 4«Ыдл»
.... 4*L>Uu 3 C~-A»J jlj^S ^f’ <*Ь^Ал»
‘ «••• J& £* a^j aJjjUu»
.«.. 4*дэ jd> 4«1> £•»
.,.. o^4^J3 Li* J C*-*>lj ^1" 1 ^f* 4*^Lu
«... ejlj ‘>J’i/^' ,?V 4аЬ1д*л»
««•• jjjiJssUu j c— IJ jT 4*kUu»
•••• (j4jl «44&Jj cHj' 4*b?Lu»
, • . • 4«lfl 1дл »
•••• ЛЛ> jr «J»!*.»,
4*1$ C-5,-* >4) I 4>*^r* jlf-l “-/"‘^ olJ^Uu»
qj-- it* JI 4*V«~iJ i/l <- jj-jL J £»lyl jj^y Jjl j> Jib
... 4яЬ1дл •• л 4«1^1дл •*• Д^"| 4>-^& 4»L?Ia^^
jl-Аэ- <оЛ* JL> *3^! ^r‘ 4*13 Lu ... j4aL? 1дл ^.. (J7J4*1?Lu
...^^ЧлЫда О**»^ Jjl ЧдЫХв
4ft ^aJla j\ft
jh*^l (<JL j 4^1 4^> (j-ijl jr cSL- С$Л?® J1C
(jJHjS 4^1 JT "\A^
J J J/ Jji Ci l« I Уг' u/1** i5^“ ^’r
[112] <db 2,5 3 a/10 jjl J 901' 4i^ 25 J
2 — Mukataa-i Qeltiik-i Drama ki der tasarruf-i Meh
med Pa§a...,
1л1 JJJ 4.Jj_} 2JJ*l>- 4-1з1£*»
Yukarida bir miinasebetle temas ettig-imiz bu mukataamn ilk zaman-
lannda Karamani Mehmed P a § anin tasarrufunda ve muhtelif amil-
lerin uhdesinde bulundugunu goriiyoruz. 886 da 119 seneligine 8000 (res-
m-i berat 112) ak^eye Dramali Hamza bin Abdullah, 889 rebi-
iilevvel ibtidasindan u$ seneligini, artirma suretiyle, Bali bin Yagci
Haci M u к b i 1 9000 ak^eye, 892 de ayni ayda ve ayni miiddetle yine
Bali b. Yagci H. M. ve Yunus bin Abdullah mii§tereken yine 9000
ak^eye tutmu§Iardi. 895 de ayni Yunus uhdesinde 12.000 ve 898de Hasan
[112] ayn. deft» s. 153 v. dd.
— 135 -
bin Naib Hemza (Dramah) 9000 ve 901 den itibaren u$ seneligini de Ibra*
ma kadisi Lokman'in mektubu iizerine, 9500 ak^eye Cafer bir Meh-
med taahhiit etmi§lerdir. Fakat bu sonuncu amil de 6933 ak$e bor$Iu
kaldigi i$in alti sene hapiste yatmi§ ve ancak, diger bazi emsali gibi,
12 ramazan 914 de (4 ocak 1508) affa ugrami§tir [113].
3 — Mukataa-i Q e 11 ii k-i S e r e z ve gayriha ..
«LbJ
Ilk olarak bu mevzuu Haci Musli biddin bin Haci D u r-
s u n\in, muharrem 869 ibtidasindan (4 eyldl 1464) ba§lamak iizere,
alti seneligini 2.180.000 ak^eye tuttugu goriilmektedir. Buna berat resmi
26.160 ve sonradan “Cerime-i mizami birse (?)„ den ilave edilen 600.000
akge ile yekun 2.806.160 olmu§, bunun 2,667.824 ak^esi 6denmi§ ve
Haci Muslihiddin’in zimmetinde 38.336 ak$e, onun katlinden sonra bu
mukataayi aldiklan anla§ilan Bali bin Yagci Haci Mukbil ile Haci Muk-
biTin azadlilarindan Mubarek bin Abdullah’m zimmetlerinde
de 100.000 ak$e olmak iizere 138.336 ak$e kalmi§tir ki, bundan da bila-
hare yine 93.516 ak$e odenerek yalniz Mubarek'in zimmetinde kendi
hissesinden 6484 ak$e bulunmu§, Mubarek bunden sonra bu mukataayi
Ali bin Musa Fakih ile iig seneligini 1.165.000 ak^eye evvela 875 de,
sonra 878 de tutmu§, fakat, kayitlerden anla§ildigina gore, taahhiidiinii
tamamen yerine getiremedigi i$in, 11 muharrem 885 de (23 III. 1480)
idam edilmigtir [114].
Bu mukataa 881 muharremi ibtidasinnan ii$ seneligi Mahmud bin
Ibrahim 1.025.000 ak^eye (beraet resmi ve digerleri
[113] ayn. deft., s. 39 v. dd.
[114] ayn. deft., s. 135
- одд
26.160cJj t 2 180.000 J
46OO.OOO (?) dlli JI
\ " 2.806.160 ol}
2.667.824 4*^L# >93 j Г
138.336 d|>
jdL aUIxp j JL
100.000
93.516 jjA»
«6484 „ 885 11 J
1
— 136 — 1
15.583) verilmig, ertesi sefer de, yani 884 de de 955.000 akgede uhde-
sinde kalmi§tir. Hazineye teslimatmdan sonra amil Mahmud’un zimme-
tinde 651.573 akge kaldigi goriiliiyorsa da takibata ugradigma dair bir
kayit yoktur; ancak 13 muharrem 892 de (9. I. 1487) Edirne sarayinda
oldugu bildirilmektedir [115].
Bundan sonra Kara-Ferye ve Tirhala da kaydedilerek
j j Di ram all Mahmud bin Yu-
suf ile Hamza atikJ Hayreddin Bacdar-i Siruzi uhdesine 887
muharremi ibtidasindan u$ seneligi 900.000 ak^eye tevcih edilmi§tir.
Bunlann da hazineye teslimatmdan ve Serez Qeltik emininin mevacib-
lerini odedikten sonra zimmetlerinde 219.374 ak^e goriilmektedir [116].
891 de [117] Hamza atik-i Yagci Haci Mukbihi Uskubi uhdesinde 950.000
ak^eye kalmi§tir.
897 de bu mukataaya Drama da dahil edilmi§, Hamza bin Meh-
med Siruzi uhdesine 600.000 akgeye verilmi§, 900 de Yenice - Karusu
[118] ve tabilerl ile birlikte Gumiilciine de zikrolunmu§ [119] ve neticede
Cafer bin Mehmed Drama tarafindan 920.000 (berat resmi 11.004
ve hesap resmi 1804) ak^eye tutulmu§tur. Bunun teslimati arasinda bil-
hassa kayda deger nokta, Istanbul ve Galata reis ve azepleri-_
[115] ayn. deft., s. 140 [116] ayn. deft., s. 141. v. d.
[117] Tevcih tarihinin bir sene sonraya ahnmasi §u suretle izah edilmektedir
ЧааЬ кйл (3-Х» у (Э-АлЬч» ti* lx" j
-A’"£>k*llc
J J s-LlI
(ayn. deft. s. 171.) J ц.Ь gjl
[118] Yenice-Karasu’ya. tabi Qeltik^i cemaatinde, 883 kayitlanndan anlagildigina
gore, Qeltik hizmeti babadan ogula intikal etmekte ve reis-
1 e r bir mud tohum ektirip has i 1 a t in yarisina tasarruf eylemekte idiler:
J-K Jsjl Je. _),le j
JyU - J jjiSу (^A
I j j
(kr§. 7 n. tapu deft. s. 12)
[119] kr§.’ 4988)1 n. Mukataa deft., s. 162
£>> Чл?
<4LaJ* 2 j ч)лЬ j
- 137 —
nin mevaciblerinin bulunmasi [120] ve, Selanik kadisi Muslihid-
din’in tefti§i neticesinde, Drama Qeltik pazarlari ile reis ve Qeltik-
Qilerin zimmetinde kalan bazi paralann meydana gikanlmasidir [121].
Ancak, bu amil Cafer’in de zimmetinde 165.035 ak$e kaldigi i^in alti
sene Istanbul zindaninda mahbus kalmi§ ve digerleri gibi 22 ramazan
914 de (14. I. 1508) affa ugrami§tir. 903 de bu mukataayi artirmak sure-
tiyle N a r d a’dan Manol 1.040.000 ak^eye tutmu§, Kara-Fer ye kadisi
M u ’ m i n *in mektubu uzerine ve, 12.480 berat resmi, 2080 hesap resmi
ile birlikte, 906 da 900.000 ak^eye Ilyas bin Yusuf uhde-
sinde bulunmu§tur. Bu sonuncunun teslimati arasmda da Inebahti,
D r a 9, Navarin mustahfizlannin mevacibleri de vardir [122]. 909 da
bu mukataa 940.000 ak^e ile Drama kadisi mevlana Hu sa mhn mektu-
bu uzerine Aleko veled-i Baba-Simo tutmu§, bu da, selefi
gibi bir 90k kale muhafizlarinin — bu arada kale-i Burgaz-i cedid der
nahiye-i Inebahti — mevaciblerini de 6demi§tir. 912 de ise Yuvan bin
Tudor 1.080.000 ak^eye tutmu§tur [123].
4 — Mukataa-i o§r-i Qeltiik-i Serez an Ferecik ila
L i v a d у a
«* IjJ JI dls-o J
Aynca bir de Qeltik 6 § r u mukataasi mevcut oldugu anla-
§ihyor ki, yukanda F i 1 i b e’de de goriilmu§tii. Ihtiva eitigi saha ise Fe-
recik’den Livadia'ya kadar uzaniyordu. Bu mukataa, evvela,
887 de Kasim bin Kemal ve §ahin bin Abdullah uhdesinde 119 seneligi
[120] ayn. deft.) s. 163
«4?удLfjj
[121] ayn, deft., s. 164
L*> J J 4j j I J IaaJv 28
Jb mJ. 1 У-v -T'*' (Jf* J l К Lb j
«54.661 у j
[122] ayn. deft,, s. 340 v. ,d.
909 t f>) 50.000 >• 318 4
s
‘605 fX j s >• 116.908 с- ц. jlrj > j 4
« 60.000 b jfii
[123] ayn. deft,, s. 344
— 138 —
120.000 ak^ede bulunuyordu [124]. 891 kaydi bu mukataanm Rumeli!
beylerbeyi timarndan ifraz edildigni [125] ve tedahul
sebebiyle 890 yerine nevruz ibtidasi olan 8 rebiiilevvel 891 den (14 III.
1486) itibaren seneligi U s к p’de sakin Maksud bin Mehmed’e
108.000 akgeye verildigini gostermektedir. 894 kaydinde S e r e z, Dra-
ma ve gayri $elt i к 6§rii mukataasi olarak ve Tirhala li-
vasi Qeltik o§runii hari$ tutarak, zJyk zikredilmekte
ve u$ seneligi 113.000 akgeye Dram all Hiiseyin bin Mehmed’e
verildigi gorulmektedir. Bu mukataa bundan sonra da, hemen hemen ayni
§art ve gekillerde mukataaya tutulmu§tur [126].
5 — Mukataa-i o§r-i Qeltiik-i livay-i Tirhala...
891 den itibaren bu mukataanm, yukanda soyledigimiz gibi, Serez
ve Drama Qeltik d§rii mukataasindan ayri olarak, bir
mukataa mevzuu te§kil ettigi ve ii$ seneligi 20.000 ak$e kadar bir §ey
tuttugu gorulmektedir [127].
6 — Mukataa-i Qeltiik-i zeamet-i Menlik ve Temirhi-
san. 883
... Li l J J J J
4) Iff Lc J c/G Lc j ti-L*
(Ibtida-i mukataa-i zedmet-i Menlik,,. maac Qeltiik-i zedmet-imez-
kiire ., 890
41— .. ©jjT*-1л ojj LiL jlr & dULu o»lcj sIjcJ»
Menlik evvelce Mehmed Pa§a (Karamani) timari iken
sonra zeamet mukataasi olmu§ ve bu zeametin $eltik mukataasi ile bir-
[124] ayn, deft,, s. 334
(J 4) tc J СЛ J J jlr J (5^^ I’Vja LJ.jXSC* J
j x'* j jL^»j 14
[125] fjj jlr && (Ji
Ду ©.AJt jl^l .
[126] Tafsilat i^in bk. ayn, deft,, s, 383 v. dd., 391
[127] ayn. deft,, s. 394 v. dd.
— 139 —
likte 890 da 119 seneligi, Demirhisar kadisinin mektubu iizerine, Baye-
z i d bin Isa Bali Demirhisar! uhdesine 149.000 akgeye verilmi§tir
J128]. Halbuki 883 de Demirhisar ile birlikte qeltik mukataasi halinde
gosterilmi§ ve Mehmed Pa§adan ba§ka Mesih Pa§aninda tasarrufunda
bulundugu kaydedilmi§ti ki, Menlik Mehmed P a § a n n timari
olduguna gore, Demirhisar da Mesih P a § a n 1 n timari idi
ve sonradan her ikisinin Qeltik mukataasi bu suretle birle§tirilmi§ bu-
lunuyordu. Bu tarihte bu mukataanm 119 seneligi 220.000 ak^ede Ali
bin Kara Cemal uhdesinde bulundugu gorulmektedir. 886 da ayni adam
Ъи mukataayi ayni suretle tutuyorsa da zimmetinde 66.000 ak^e kalmig,
fakat, 895 tarihli bir kayit, Menlik 9 e 11 i к bedelinin 19 rebi I.
886 (18. V 1481) tarihinden sonra Is ha к Pa§aya timar olarak
verildigi 1’91‘n, bu amilden bu paranin talep edilmemesini i§aret etmi§tir:
lit о895 6
886 19 Ja>
.[129] Ц-1 66.000 jji JaIcJI • jIf j LtL
Bundan sonra bu mukataayi, filhakika, yalniz Demirhisar Qeltik
mukataasi olarak ve muhtelif tarihlerde muhtelif mikdarlarda (130.000,
110.000,105.000) muhtelif kimselere verilmi§ gormekteyiz [130].
7 — Ibtida-i mukataa-i\ nehr-i Qeltiik-i Cedid der
Ab-i Siyah... Serez
©L**» p л>-лэ- ЧаЫда Их-1>
Evvela 883 de Bali bin Yagci Haci Mukbil uhdesinde U9 seneligi
50.000 akcededir. 886 da Kasim bin Mahmud ayni mikdara tutmu§-
tur [131]. 889 da buna ayni yerde diger bir qeltik mezreasi ilave edil-
mi§ ve, evvelce timar iken bu esnada hass ve 9 e 11 i k-
91* olmalari emredilen, Ak$ani «JltsT» koyiiniin ispen^e ve di-
ger resimleri ile birlikte bir mukataa sayilmi§ ve 119 seneligi 105.000
(berat vs hesap resimleri 1460), akgeye Hasan bin Yusuf uhdesine veriL
mi§tir [132].
[128]' ayn. deft., s. 354
[129] з.уп. deft., s, 376
[130] ayn. deft., s. 377 v. dd.
[131] ayn. deft., s. 463 v. d.
— 140 —
Bundan sonra bu mukataayi, >>ok- J >> U?ko,
muhtelif kimseler, gittik^e daha azalarak, 910 tarihine kadar deruhde
etmi§lerdir [133].
8 — ibtida-i mukataa-i dalyanhay-i gol-i Serez ki...
jlr Ji J Lib (Jjls <_?Ji £ J jf* Jr‘Ulb kbUu djcH*
гЛ* j ... 4,txle j чук j ••• J у c-u^ji дл i* jyk- j
«2343 j citTj j 145.000 c<->
Serez golii d a 1 у a n 1 a r i n i da, evvelce Faik Pa§anin ve
timar erleri ile Despine Hatun adinda birisinin tasarruflarinda iken,
sonradan, hass yapilarak mukataaya verildigini gorii-
yoruz [134].
Bu mmtakada muhtelif koylerde, ezciimle, tahrir defterinin Serez
golii dedigi Takyanos (Tokinos) golii etrafmdaki dalyanlann 890
dan itibaren ayn ayn mukataaya verildigini de kaydetmek isteriz. $oyle ki:
a) Mukataa-i dalyan-i Vernar «jljj» tabid gbl-i Serez
b) Mukataa-i dalyan-1 kerye-i P о t о 1 n о «yjэ tabi-i gbl-i
Serez.
c) Mukataa-i dalydn-i karye-i Patrik ve Yergila
tabi-i gbl-i Serez
d) Mukataa-i dalyan-1 karye-i Foksonbo der Serez
e) Mukataa-i dalydn-i karye-i Virzeni «jjjp ve Metrepolit
der Serez
f) Mukataa-i dalyan-i karye-i E§no «уд|>, [папы diger T a h-
уапо<Д/>] ve dalyan-i Le§e «<*J> ve nisif dalyan-i karye-i Mar-
mara [der Serez] gayr-i ez mahsulat-i karye-i Fidake
[135].
[132] ayn. deft., s. 465
uIДэ- Lt* J ek—Д»Д>->
J Д*° kJ I». dS** (jk**$l J Д-Ioijjl J
J СДЬ к j (_У лД^Ji Л» J*
< 105.000 j ejj^* д* 18 j а» к I?
[133] ayn. deft., s. 466 v. dd.
[134] ayn. deft.) s. 50Q
[135] ayn. deft., s. 239
Д-i aiii Lib jl A> Ь b J Ojj к J <-) вД«д)|(£3 8 J *б^1д*Э
jjA* jr
— 141 —
g) Mukataa-i mahsulat-i karye-i E§no ve nisif mahsulat-i karye-i
Marmara maac ispenQe-i karyeteyn gayr-i ez dalyanhay-i mezkurin...
tQ U Q? JАл Ji J AaJ^Iaa^
£ c*i Iе j j c-J t ^-^ЬЗ j c.— <-* u-o-lj
JUj?"5^1 J 3^>-' jA О*1 । ^b3
.[136] «24.000 j Ji,—
8 — Mukataa-i bac-i Serez ki.. 887
3^«ii jiy»t jlr jO 4^ <mUUu>
«34.000 O}i«* i-.k* 3 a> lc Lc j cX‘ • • • c£JJ-£'"’ (5^^^ J-
Buradaki Serez bacininda Rumeli beylerbeyi tima-
r indan ifraz edilerek bir mukataa mevzuu yapildigi
ve Serez’de, otedenberi kendisinden bahsedilen, b a c-d ar H a у r ed-
d i n’in az ad li si Katip Iskender ile Isa Bali bin Eynebegi’nin mii§tereken
uhdelerinde bulundugu goriilmektedir. Yine bu tarihlerdeki diger bir
tahrir defteri, Serez mahsulleri arasindaki mukataalardan bahsederken,
muhtelif §ahislara ait bag ve zemin mukataalarim, 4jrl 'i-btlo
< jQy 4^3 4t/rly i-UU. bjbbb сд-3 Udi* zikreylemekte, fakat ni-
yabet-i $ehir ve bac ve boza-hane} diyerek Serez
b a c i n i n n a iblikle idare edildigini gostermektedir [137].
Bu itibarla bu tarihte, yani 887de, Serez ba c i mukataasi-
nin yeniden ihdas olundugunu kabul edebiliriz. Bu muka-
taanin Isa Bali ile Katip Iskender’e ii$ seneligi 430*000 ak^eye (berat
resmi 5160, hesap resmi 860) bazi §artlarla verildigi [138], aslen bu mu-
kataa mevzuundan olan bazi koylerin sonradan, yukarida zikrettigimiz
gibi, ifraz edilerek Qirmen mirlivasina timar suretinde tev-
cih edildigi [139], bir krsminm ba§ka amillere [140] ve Ahmed
[136] аути deft., s. 239 v. dd.
[137] kr§. 883 tarih ve 7 n. tapu deft., s. 243
[138] kr§. 4988f1 n. mukataa deft., s, 439
«O{Z^L <±1 j 889
[139] ayn. deft , ayn. yerde
jl,/1 3-5^ jr]? S-L19JJ J jliAjI J J
(3л cSQ — J — ejtj J If J £>'^
— 142 —
Pag ay a (Her sek-Zade) yine timar olarak verildigi [141] goriil- i
mektedir.
10 — Ibtida-i mukataasi karye-i Brandoli ve Vul-
gar ve Hor ve Salyani tabi-i Serez velstefanya tabi-i
S e 1 a n i k... 890
4Y ctl—'I <3 j J jl*b J lx>
jb <5:*л dU** p^ Зхх* L otJl lT-v
$ 4L-* Jb-i 13 3 4> Ь If 4L*v <^<>-J J (^5^^ (2?***^_?A
«45.000 crt^, еЛ* j 4>kk j
Bu koylerin mukataasinin da evvelce Serez baci ile birlikte iken
sonradan Bacdar Hayreddin'in diger bir azadhsi S ii ley m a n’a u$ se-
neligi 45.000 ak^eye mukataaya verildigi goriilmektedir [142] Mukataa
893 de Hasan bin Atmacaya verildigi vakit, Serez kadisina,
amilden 10.000 nakit ak$e alarak muhafaza etmesi hakkinda bir hiikiim
yazilmigtir [143]. Mamafi bu tarihte Ahmed Sofi ile Mehmed bin Ilyas
ve Ali bin Yusuf, Zihne kadisi x\\w mektubu mucibince, bir mikdar ar-
________________________________________________________________________b
cb’L*- pt; (3-*^ о J-I— j-U» b j ЗЬ’-^'* jb 0C (’) b*^
J 16.900 j 7 °-5
«<* If Lc j <jl5 Ь j ^*л/ в Д«д) I 3 J 2 6 3 . 4*1^ Ьл
[140] ayn, deft., ayn. yerde
Aslrlrj cjrpb J 41**/
«66.000 ex- j с-Л e^b чаЬЬг
[141] ayn. deft,, ayn. yerde
JO ‘vbb J cAa*J JI 19 45^ J J
5 (J «лх Oob jb Lil > c—'I cJ-i bl -a^I
у*j 42.750 L22 j
[142] Bu koyler hakkinda ayriea §u derkenar da mevcuddur :
[isim yeri a^iktir, 4» lib pl (jbb j j j <J^-^ I/. J 4^U1-/| =
tJbJu J34iblr J cX-J" 4L- aL her halde, Ahmed Paga]
(kr§. any* deft., ayn. yer.) 4>4лЬЬи 4>Ц-1 45.000 <X
[143] ayn. deft., s. 442
J lib 3 J 4—j jb’b <-£-^yb p^’
e-Vh-jb j ~k
«J10 j^4> J? exb-bb 4-<^ <£-l dbjjl JJ <3-^1 j^A.’ чкл^З
— 143 —
tirarak 63000 ak^eye mukataaya almi§lardir. Bundan sonra 908 e kadar
muhtelif kimseler uhdesinde ve buna yakm bir mikdarda bulundugu go-
riilmektedir [144].-
11 — Mukataa-i mahsul-i ser-asesi-i Serez der-uhde-i
Ali Bevvab.,. 885
5.000
Serez’de bek$i-ba$ilik gibi bir vazife olan serasesi (ases^i-ba^i)
gelirinin 885 de Kapici Ali’ye senede 5000 ak^eye mukataaya verildigi
goriiliiyorsa da, ba§ka bir kayit, bunun, ertesi sene yine bu adama timar
§eklinde tevcih edildigini gostermektedir:
.[145] « ДА cjb jlr
Agagi yukan yine ayni tarihlerde bu §ehirde Haci Kurd mahalle-
sfnde й<£, kiginin ases nobeti ^almak suretiyle muaf ve miisellem tutul-
duklarina tesadiif ettigimizi de bu vesile ile kaydedelim [146].
12 :— I b t i d a-i m u к a t aa -i ihtisab-i Serez... 892
<JeUU »|Дь1>
[147] «25.000 j 892 17 J *Irtr 3 j ^*1
13 — Mukataa-i mahsulat ve ispen^e ve adet-i a g-
nam ve asiyabha-i hass a ve (?) ve sayir rusum-i к a rye-1
Isrova ve Morvanic der Serez... 906
ejjl 4> J L- j (?) j J OjIg J keXJ J cJ'i 4*bUu>
ui
4» .(X—* A> (2^i b 1 J (J 1J1 -ArscJu^ 0^- сЛл1 (3^*^
[148] <4^5^ JI
[144] ayn. deft., s. 443 v. dd.
[145] ayn. deft.t s. 601
[146] kr§. 883 tarih ve 7 n. tapu deft. s. 232
«J k-J^L. utjy 0—£ jbJs cxH Дл £»
[147] kr§. 4988]! n. mukataa deft.t s. 601 v. d.
[148] Buradaki meblag kazinmak suretiyle silinmi§tir.
— 144 —
Evvelce timar erleri elinde iken sonradan hass yapilarak mahsulati
ve muhtelif resimleri mukataaya verilen bu koylerden yalniz Davud Pa?a
Qiftliginin mahsulii oglu Mustafa beye birakilmi§ ve, Serez Ka-
disi Muhiddin marifetiyle, ber vech-i emanet silahdar cemaatinden H a-
c i S i n a n bin Mahmud tarafindan zaptedilmi§ti ki, bu mukataanm bu
koy defterinde daha sonraki inki§aflanm goremiyoruz [149].
14 — Ibtida-i mukataa-i gebran-i miiteferrika der
kaza-i Serez ve Temirhisar ve Selanik... 883
JJaJ* J j J 4«tlb >1-0 I»
$ • • • } jJj
Serez ile birlikte Demirhisar, Selanik ve Karaferye’nin “gebrdn-i
miiteferrika,, mukataasi 883 de ug Seneligi 35.000, 886 da 40.000 akge
idi. Bundan sonra 907 ye kadar, daima ug senelik olarak, 30.000 — 50.000
akge arasmda muhtelif kimseler uhdesinde gorulmektedir [150].
Serez ve civanndaki bazi уerleri n gebran cizyesini bu mukataa def-
terinde mukataa halinde gormiiyoruz. Fakat, diger tahrir defteri bu si-
ralarda, vilayet-i Serez ve “berii— у aka, ote—у aka,, si olan civarimn
cizye muhasebesini, cizye hanesi ve cizyesi, bivesi, Kir pas mali muha~
sebesi, bag, degirmen cizyeleri ve bir de $emc mukataasi olarak ayn ay-
n kaydetmekte, yekununu vermekte, nerelere teslim ve sarfedildigini
gostermektedir ki, bir gok bakimdan ehemmiyeti olan bu muhasebe aynen
§oyledir:
ejf- J j оЗС-кУ j Ia> aTj! j Ljyj oLff* 4>J>>
896 2 j л»894
J**31 3* J-^l ‘ J*al 3^ k»'
У JL оЦ 94.008 16.257 749" 326.503 4467
88.873
— 83.620 J —
3694 4.1?la* s 640
Ll J-l>- сл j
4.1? l-b I Jl* 4> 3* J^l 3*" J*^ 4» Ik
1.159 28.808 4.563 210" 88,637 1.223
[149] ayn. deft*, s, 603
[150] kr§, ayn, deft., s. 345 v. dd., s. 363 v. dd.
145 -
aJU^J сЛ$ >>
З4^ Ьл 3^ <aU u. з 3*313*31 3*3 i 539 2256 95/ 38.771 579 j Да.с сл j > 3*^ 3*^ З*3^ 1271 72 28.194 290 c.l^s»L 3*^<—>3**'! 3*3^J:*‘ З'**3^^ З^^З* З4*3^^
870 40 ОЦ c^bj 2247 106 79.342 841
b.« (J’* 12.108 10.236 -- Ji > 4*L?3'^ 3**^ uj3*wI 3^' 3s** З*3^ З*3^ 3s*- 3*^ 86 120 247 14 ” 25.549 738 cJc-b 3^4^*^*"^^ З^^з^ 3^3З^'^з^ з*3^^
C2189 912 olLj;L3b 26.862 8052 375161.873 2096
70.432 --65.503j^\fl3— — j-Uljl jlyl j^b — .дчЗЛаа uX-J c^bJ3^<^З^'^З^ З*^'*5^ 3*э^З?' З^4^
227 2020 500 34.410 J₽b 4121 227 228.325 2275
1237
-30.357
— jljl J-Ь j> —
•Jly 4-.:Л'»
Aaj? Ф — (3*^ 't.
462 340 20 " 26.077 478
J jjZjllcG !'
52 24.832 5236 249" 101.002 1289
42.060
- 40.373 —
— jxl.,1 jl>i J-\a y< -
- 146 -
4--UI La-
ji'n <^>-^лj c>bb > з *3 з** З'*’ l & у-* з^ 3*31 ^ь>
1322 Jib 9268 2204 ЮЗ"' 52.842 761
10.824
- 9514 -
tf-djl jljl J-b _y. ~
У \c^y^ L--‘).S' J
Lbli. , 3^' & у**' 3*^^ j*- 3*^'
32 ~85” 5 2872 34
4iX- y^~ ^дл 4i>c^^7 4*>"b )Э
3"~з а» ^>- 3*^ 3^1 З'*^ ‘Ь b>.
511 28 "' 18.162 273
— jyU <a-3 »lj>»
3*^ 3*^ 3*^ *3?* 3*^
264 12 "’ 13.386 151
u»
Cjlcb ilcb JIL J.^1 4j J>- 3*^ З*3^ ?u J*
ijb bV^-® Aj^.c 183.778 47.654 2265"' 1.191.735 15.414
• L-l <Jl~0
894 j jUL.
7 o3^,>- 3*3 СлЗ«.^ 3*3 4*UU^ j^l ujL.wj
" 239.603 17648 227 12225 3556
19.127
<2,-3 Ал Sb ^уГ А» л;^ 1Дл»
<2>^b . <V a y>~> 4j y>- <V li.
1071 493 29 3503 32
1.717.628 £« ОЗУ) Ал <L- <J|»
JL® ‘ 3*^ *лг. <l J>- <v U.
257.656 183.778 47.161 2236 1.188.232 15.382
‘—yya j (y* i 364.727 i 15 17.648,5
d?Jjl jl>l За^1>л 357.656 d| 5 1071 6000, 5 J 6OL^ 1200
(X*l уз $aJ ry-~J J ^^y^ j Ja3$ ujb;i jS^I олУ*л ca^5j о>л
-- 896 JjSl^Lr 25 j (JaJjI
- 147
2000 17618 3384 2j 10 17618jt
1761
[1,711.935] 1.111.935 (?)
1.688.145 3
Jlm-V
24 j i 834.145 :896 14 j
«L_„ j—> J_, C*'*' 4 7200 .
(4320 . ?mU “U-fej 4 2880 .,
d/ 4 3000 ... h'y j.4 3^.
600.000 : 895 J
Jb> 4>j S 254.000 : 896
uljj yt-L 4a.1sj i 1800
/tils (Sly 3 4j oltb c3-aJ aJ^A-s 4] Li L^
4590.. 4_У\1Г j 41
[151] « Llr 896 j 5693 <Jb
894 senesinde Serez ve diger yerlerde cizye ile birlikte tahsil olu-
nup da, miiteakip yillarda bundan ifraz edilerek ayn alinacagi kaydedilen
bag cizyesinin 895 deki muhasebesi de aynen §oyle idi:
J 895 4л_*> 4,djJ J J
Ijr^ jLaL. «bl jc. jwйД^ fr ^-0^
897 18 j
5 3 4—3
69.361 ^ 5004 12.108 807 88.836 5915
4J*lji j-'дл £ ^-Уj
15 4> ^>. 15 (3 ^'.З^ 15 (34)^^
10824 й;р^721 42.060 ^2804 34.410 ^2244
257.829 : 1*7568 : ^L-04^^
256.341 x>
252.716 897 27 j ;5|»
аДдД^З 17 З^Л*4* Л>Л" 4j Ji сЛ&Ь ЗуЗ <*Ь1а4 4*>UU>)
3000 41^ J 897 4:^ ^дИ^З 17 JI 896 4^
625 ^лГ*' *4 J ч'
<ll?898 4^ JjS^br21 j C^UI3£ 1488 <J1>
[152]______________
[151] Inkilap kiitiiph, Cevdet Y.f O. 91, s. 904
[152] kr§. ayn, yerde, ayn, deft., s. 693
— 148 —
15 — Mukataa-i zeamet-i Serez... 878
J- j _ дЛ DiJ"jbj _ 3j>- C-»lcj aJsIa.»
«515.000 oc- j 4 Iff If J Алл- 4*—J .
Edirne zeametinin bir mukataa halinde 925 de ve daha
sonralari Edirne hass mukataalan arasinda bulundugunu yukanda kaydet-
mi§tik. Bunun yarim asir evvel Serez* de tatbik e d i 1 d i g i n i go-
riiyoruz. Bu mukataa amilleri olan Yakub ile Yahuda’ya, Istanbul kadisi
Muslihiddin'in mektubuna gore, IstanbuPda Edirneli mahallesinden,
«bhak ile Yesu’a kefil olmu§lardi. 131.156 ak^e tediyele-
rinden sonra 390.024 ak^e bor^lan kalmi§, amil Yakub asilmi§, kefilleri
cezalandinlacaklan sirada yahudilerin topladiklan ve hazineye teslim
ettikleri para ile kurtulab*lmi§lerdi [153].
16 — Ibtida-i mukataa-i §emc-hane~i nefs-i Serez
ve Zihne ve Drama.. 884
£ 17 j J 3 J j Oplff j 25
«6244
Evvela 884 de ihdas edilerek bir sene iki ay ve 17 gunliigii
resimleri ile 6.244 ak^eye Носа Bayezid’in adami Hurrem’e verilen Serez,
Zihne ve Drama ?emc-hdne mukataasi 12 §evval 885 (15. XII. 1480) de
iki sene ve alti ayhgina bir ba§ka adama mukataaya veriliyorsa’da 12
rebiulahir 888 (20. V. 1483^ tarihli bir kayit bu mukataanin kaldinlarak
bu kasabalarda sakin her haraQgiizar hiristiyan reayanin kendi mintaka-
lannin haraci toplanirken hara^cilara senede birer ak$e olmak iizere ver-
meleri ve toplanacak paranin hara$ ile birlikte hazineye gonderilmesini
bildirmektedir [154J ki, yukanda, Serez, Drama, Zihne ve diger yerlere
[153] kr§. 498811 n. mukataa deft., s. 351
(JI -4a
(ja-XI ,5^1 cL-j j1 ^>l***i 4> 4j
j Lxb j j yj 4^^Ш 4i*J jl
4 lb lr L J 4L-, 19 (j 4>lj?- 3
°-5 4>lrlr J crpt J £pl 4^ jLjb 21 J Ц-l ciL J-2J
4*^.5^ 4r1s 1дл 4^>ja 7 4i 1 Jp- Xl ДЛ
[154] ayn. deft., s. 352
4лI^Lfftrj cnitj jiff 4^ 12 3»
— 149 —
ait cizye muhasebesi arasinda, 894 de, ayn kalemde hirer «mukataa-i
?emc^ bulundugu ve bu yerin bu nevi mukataasi mecmuunun da 7803
akge (3694 -j- 2189 + 2020) oldugu gorulmu§tiir.
17 — Ibtida-i karye-i H r i § n e der nahiye-i Ye nice- i
Karasu ki 882
оjAft) j-uAi 4^,У 4a^1a,-o 4-ГУ
>^^£70 23 j 25 jj** <y|j^ j
«870 La 60.000 j чЛу^ о^^Удл <b ^9 <•> 4J у у.* ^.a о^^Удл
Tabib-i Sultani Yakub’un tasarrufunda bulunan [155] Yenice
Kara su ya bagli Hrigne koyii nun mahsulati bu koyiin §ira inhisari ile
birlikte 882 de bir mukataa yapilmi§ ve Kavala madeni amili §ivmerd
uhdesine verilmi^se de, sonradan, Rumeli Beylerbeyi Davud pa§anm
tezkeresi ile 11 cumad. 882 de (21. VIII. 1477) timara tahvil olunmu§
tur[156].
18 — Ibtida-i mukataa-i dalyana-i zeamet-i Ostrova
tabi-i D e m i r h i s a r§84
___________________^0 /ol" *-LU(b 4д^1»
8S4<_. jLjt 17 j <v lr к j QjjL j 14 j- jljulj
«1584 cJj’ £-*>_) 96.000 £V jj
884 de bir mukataa haline getirilen D e m i r h i sar’a tabi Ostrova
zeameti dalyanlan mukatasi, oyle goriiniiyor ki, Halil Pa§a e v к a-
fin dan almarak te§kil edilmi§ti. Qunkii 886 da tekrar bu evkafa iade
olunmu§tur[157].
(JLsw-i_/p” (jf Ju JlA Ju J.aJ •Aitd" 4> JjO J Л1„У
J ^лЛ„У ^1*мЗ 4> la» J .5 ЛдУ
[155] Hekim Yakub Papnin Fatih devrinde Ostrova’da da bir timan ol-
dugunu, fakat, sonradan bunun, 883 de, Faik Papaya verildigdni goriiyoruz (kr§ 7
n. tapu deft.., s, 328).
4> t-ib 1э *5j]Lse-Y""А.й.Д L& k*i 4и.р-1>
«883
[156] kr§. 4988jf n. mukataa deft., s. 352.
[157] ayn. dsft.i s. 353.
j <-ojlj l-il J3?- o&jL jb 4’ta-Cc^ ад 15
«С4У 4«UIa^
— 150 —
19 — Mukataa-i hamam-i saray-i am ire der S
r e z 888
J fj <5 О-Ц-^JO J'-5 ^C/bk J"1* ^лЬЬ-О *
«3100 J ... <v lr lr J Qul? J (jl? C- Jlj-i 11
jETZzrne’deki saray hamami gibi Serez’deki saray hamamida
888 de mir-i gebr Hamza bin Ali’ye йд seneligi 3100 akgeye mukataa-
ya verilmi§, ufak tefek masraflanmn hamamci tarafindan, buyiik masrafla-
nnin da mirice gbriilmesi §art ko§ulmu§tu[158]. Bu nevi masraflar, harag^
Ispenge ve diger avariz-i divaniyyeden muaf olmak kaydiyle, bu §ehir-
deki hiristiyan reayadan bir kismina gbrduruliiyordu. §u kayit bunu gbs-
termektedir :
с-лДо- ‘=’</'eO^c5^^г"л [159]
(j^A-l J '\j-bd^ oXJll JjW
.[160]
Bu mukataanm 904 senesine kadar bu §ekilde muhtelif kimselere
verildigi gorulmektedir[161].
20 — Mukataa-i geltiik-i nehr-i Eskihisar - Zagra...
865-866-867.
j ATlcb 5 CnjU 5 ^bj (ЗЦ^ О-ЦС-Jfj
«630 оЦ 45.000 J 888
Siileyman Fakih’in oglu Abdurrahman bu mukataayi 889 de ug se«
neligini 70.000 akgeye tutmu§, fakat, Eski~hisar-~Zagra kadisina yazilan
bir hiikiimde amilin miidahale ettirilmiyerek kendi tarafindan satihp ak-
gesinin gonderilmesi emredilmi§ti [162]. Diger Qeltik mukataalan gibi,
bu mukataa da 903 de beyaz pirinc olarak tahsil edilmiye ba§landi. Ug
seneligi 310 mud olarak gorulmektedir[163].
[158] ayn. deft., s. 355.
(j-*5Cj£j (j-A^’l j-.»
[159] Serez*de Ismail Bey mahallesinde.
[160] kr§. 883 iarih ve 7 n> tapu deft., s. 243.
[161] 498811 7i. mukataa deft., s, 355 v. dd.
[162] ayn. deft., s. 516.
[163] ayn. deft., s. 520.
— 151 —
21 — Mukataa-i memleha-i Hri§ne ve Gum ill cine ve
К a r a s u ...
* * e J'"' 4л1? 1д.4 ))
Evvela 873 de 1496 §ubati ibtidasindan), mukataa oldugu
zikredilmeksizin, yagci Haci Mukbilin’ gulamlan Hamza ve Mustafa ile
Selanikli Musa sene ve alti aylik mukataa taksitlerinden 34.714 ak$e
bor^lu kalmi§lar, bu miiddet zarfinda asil mukataa mikdan olan resimleri
ile birlikte 1.113 200 ak^eden 1.078.486 akgesini teslim etmi§lerdi. Bor§
Mustafanin hissesine isabet etmekte ise de о kaybolmu§tu. Kefil Hci
Mukbil olmu§tii. Veresesi ise miras almadiklanna dair Serez kadihgindan
huccet getirmi§lerdi [164]. 876 da (1471 Jjl bu mukataayi—ki
yine kaydi kist olarak ge^mektedir— iki seneligine, resimleri ile birlikte,
910.800 akgeye Duka adh bir hristyan tutmu§tur. 881 de uq seneligini,
1.200.000 akgeye, yukanda diger bir mukataayi tuttugunu bildirdigimiz,
Komnenos bin Paleologos j ve arkada§lan tutmu§,
bundan 469.235 akge bor^lu kalmi§lardir. 885 de de kist olarak ge^en
ve Nikola bin Papa Yorgi ile arkada§i uhdesinde bulunan Gumiilciine,
Karasu ve H r i § n e memlehalari, ilk defa 888 de memleha muka-
taasi olarak kaydedilmekte ve Yahudi §abatay bin Avrahamj
uhdesinde iig seneligi yine 1.200.000 — berat resmi 14.400, hesap resmi
2.400 — ak^ede goriinmektedir. Bu amilin teslimati arasmda V i d i n,
Burgaz, Nigbolu, Yergogi kaleleri miistahfazan cemaab
leri ile Vi din martaloslanmn muhtelif tarihlerdeki mevacibleri
de bulunuyordu [165]
22 — Mukataa-i memleha-i Selanik ve Qitroz ve Li~
banova ve Manolya ve milh-i gol-i Kesendre ve milh-i
ocak-i cedid der nezd-i dalyan-i Dirseno der Selanik...
...dlX jJ
Bu memlehalara ait ilk kayit 873 den ba§lamakta ve, biitun bu ta-
rihlerdeki kayitlar gibi, kist olarak dort ki§inin zimmetinde 3.812.516
[164] ayn. deft., s. 173.
j j “V OLa® “k®
Gj Qjj t 2
[165] ayn deft., s. 293 v. dd, miiteakip senelerin mukataa kayitlan i^in t»k
ayn. deft., tiir. yer.
- 152 —
akge gorunmektedir. Og senel ik ve alti ayhk riisurn ile birlikte 8.399.600
akge iken bundan 4.587.084 akgesini odemi§ler, miitebaki borglari igin
ugu katledilmi§ ve biri de olmu§tur. Bu kayit aynen §oyledir:
- jUlb jlLv j UJ—>- J 0*3
4эк1а* 4*A> — дДЛ J S'" Дл 4*^i£ S48 <O *\ 1 J V
3.812.516 j 4. lek jQj**** j jljk Jjl Lbjy^ j ctL’>a
8.399.600 6 j iir J
4.587.084 4. jii J ОЦ—> 1^.»
1.018.777
1 158.336 — (jrL- 0*3^
875.275 „оДД^Ь^- 0*3»
[166] * < 760.128 _882ч:^ j Lu. j
877 de Selanik [167] ve Qitroz memlehasi kish bakiyesinden — ki
aslen iki seneligi riisumu ile birlikte 4.992.533 akge verilmi§ ve bundan
1.914.710 akgesi teslim edilmisti—, yukanda bir miinasebetle zikrettigi-
miz Yorgi bin Pale о logos ile arkada§larinm zimmetinde 3.077.823
akge kalmi§, hepsi kagmaya muvaffak olmu§, yalniz birisi, Manol Skraycr
Jy.4» 19 zilhicce 882 de (24. Ill 1478) asilmi§tir[168],
Bu mevzuda, 878 den itibaren, gerek Selanik, Наг§ей^Р,
Jlzdin, N ar d a, Avlonya ve diger memlehalar kistlarmdan (iig se-
neligi 8.400.000 akge, berat resmi 100.800, hesap resmi 21.000), gerek
Selanik ve Kvlonya memlehalan eski tuz bahalarindan (536.706) zim-
metlerinden kalan mebiagi tamarnen odeyemiyen iig amil de (Dimitri,
Manol, Anton) 892 de katledilmek suretiyle cezalandinlmi^lardir [169].
[166] ayn. dnft., s. 174.
[167] Bu tarihlerde Selanik §ebrinin amiiler elinde bulunan diger mahsulati,
ezciimle, Pazar-baci ile dizdar-resmi bir kalemde ve bah^e, bostanlar, zeytin aga^lari
mahsulleri^ hamamlar kistif diikanlar ve bedestan icarlan, kervansaray, ba$~hanet
meyhane gibi yerlerin nisif icarlari vesaire ikinci bir yekun olarak tahrir kaydmde
§oyle goriinmektedir : (kr§. 7 n, tapu deft,, s, 567).
117.000 J j jljb gdp
249.977 j
[168] kr§. 4988! 1 n. mukataa deft,, s. 174.
[169] ayn. deft.j s. 175.
- 153 -
881 de bu memlehalar kisti Selanik, Qitroz, Libanoua memlehalarina
ait gosterilmekte ve iig seneliginin riisumu ile birlikte 5.884.100 акдё
olarak Seydi Kiigiik velecl-i Mehmed ile bir arkada§ina verildigi,
bunlann da 1.496.750 akge borglu kaldiklari anla$ilmaktadir [170].
885 de ayni memleha kistlan iig seneligi 622.000 akgeye verilmi§ti.
891 de mukataa olarak ve
X J । £=1-J (J S' S '6 3 й J l лл о JI JiLl J j j »
jLHU
yerlerini ihtiva ederek, Kasim Pa §a, Selanik kadisi Bedreddin
ve Selanik emanet i$lerine bakan U m u r’un mektuplan iizerine, evvela,
Selanik’de Saray mahallesinde Mustafa bin Yusuf Bahkgi ile Yeni-
c e-V ardapa tabi Kabakh кдуйп&ъп Ilyas bin Davud Fakih’e iig seneligi
4.800.000 akgeye, sonra, artirma suretiyle Ilyas ile birlikte Nikola bin
Stepan^a 5.300.000 akgeye verilmi§, Nikola kagmi§, fakat, Davud tediye ve
teslimatini muntazaman ifa etmigtir [171]. Bundan sonra, degi§ik §ekillerle
(mesela 904 de iig seneligi 6.810.000, 908 de 7.420.000, 911 de 7.000.000
akge) muhtelif amillere verilmi§, bunlar da, ekseriya, Drag, Navarin,
Inebahti, Koron, Modon, Gordo s, Milona
kaleleri miistahfazlan cemaatlerinin, yine muhtelif kaleler gemi reis ve
azeblerinin mevdciblerird ve daha bazi havaleleri odemi§lerdir [172].
Selanik ispenge ve cizyeleri ile Rumeli
cizyetevziati
litizam veya emanet suretiyle idare edilen bu mukataalardan sonra,
§imdi iig muhasebe dercediyoruz ki, bunlardan ilk ikisi Selanik is-
penge ve cizyelerinin Selanik harc-i hassa emini veya diger resmi bir
adam vasitasi ile tahsil olunmakta bulundugunu, iigunciisiide’bu^
tiin Ru me I Fye §amil cizye tevziatini (895:1490) goster»
mektedir.
a) Muhasebeu i s p e n g e-i gebran-i nefs»i Selanik.. 893
Selanik hristiyan reayasinin 893 senesi ispengesi, her hane»
den 25, bivelerden 6 akge almmak suretiyle, Selanik hasslari emini
Umur bey veled-i Dogan-Kurtgu marifetiyle tahsil olunup ha=
zineye teslim edilmi§ti ki, onuns asii vazifesine nazaran bu i§i bervech-i
[170] ayn. s. 179.
[171] ayn. deft.y s. 207
[172] Tafsilat i§in bk. ayn deft., s. 70 v. dd., tdr. yer.
- 154 -
emanet yaptigi anla§ilmaktadir. Bivelerle 1440 ispenge hanesinden 28.723
akge toplanrm^, bunun 28.003 akgesi hazineye teslim ve 720 akgesi de,
her iki ispnnge hanesinden bir akge ahnmak suretiyle, kitabet resmi ola-
rak tefrik olunmu§tu [173].
Ujd J J kit' 893 t
4p&Lu3 /CJ 6
330 ; 55 1968
28.723 :
1440 "Ал 4pE<d—3
« 720 : 1 j Л 2
4pt^b*^l 4*^jI^ ))
895 ч^ 22 j Gy
D 25 4>е<ъД 4; li-
328 26.425 1057
1440 : jjG
f " и' <-
Uk cU3
895 <1^ 21 j чПу уд
28.003
b) M uhaseb e-i c i z у e i gebran-i v i 1 a у e t-i Selanik ve... 893
Selanik ve havalisi {Kelmeriye, Avrethisari, $u?man (?),
Cebel-i Bogdanas [Bogdange], Yenice [Yenice-Vardar], Olivre) hristiyan
reayasimn 893 senesi cizyesi — bivelerle birlikte 14.607 haneden resim-
leri ile birlikte 924.707 akge — Ibrahim P a § a (QandarliJ’nin ada-
mi Ibrahim Qelebi marifetiyle tahsil ve hazineye teslim olun-
mu§tu: [174]
19 \j Ltk I ОуД-p- 893 4i^ j
895
85 515 у 4 1891 dL’>U
920 & 5 (j 4,’U- 184 cjtxYч-эЬу a>j,^ 4>
346 -t j>- fi37 clib 4*sbv
86.781 " 1838 4/L дУ
4>^jP(5
• * • •
e • • • * *
’ ’ • « . •
[173] kr§. tnkil&p kiituph.t Cevdet Y<, 0. 91, s. 709
[174] kr§. ayn> deftt, s. 761 v, d.
I
- 155
j
. . ... .
'............; — j4-« cAlJ
• • * • . . dX kJSjl
L*r
41A—L> Ob y> AlsV^J 4> 3^ 4) 33 s^"~> A'c
\V ^jl^bkli- 872.314 14.513
1.437 91 11.085 5 j Л 2.217 i
904.836 ' 14.697 e>_. Л 924.707 |
2.000 14 604* 1.807 1 j 10. I
922.600 919.720 2880 1.460 cite 4—J 4XI 4>
«Llr 895 4i- 19 J Ijs 2.107 4JI
с) T e v ve... 895 ziabi cizye-i g e b r a liti v i 1 a у e t-i Rumeli [175]
Bu cizye tevziati 890 senesine aittir ve Rumeli 'den ba§ka A n a-
dolu eyaletini, Kefe. Akkerman -Bucak gibi uzak yerleri,
Bosna, Mora, Arnavudluk, Hersek, Sirbistan’in butiin yer-
lerini “ Vilayet» tabiri ile ihtiva etmekte, biveleri ile cizye hanelerini ve
kimin uhdesinde bulundugunu gostermektedir. Bazi yerlerin hangi liva
veya mintakaya bagli bulundugunu ve /?uzne/fde muhtelif yerlerdeki ciz-
yeye tabi ^ingeneleri de kaydeylemektedir. Bu cizyelerle alakadar olarak
Akkerman ve Novobrdo kadilan ile T r a b z о n'd a § e h z a d e Seli m'e
gonderilen u q h u к u m vardir. Bunlarda, neu-jfafte yilinda yapilacak
muameleyi, hara^cilann tefti§i ve Trabzon haracinin Selim'e
timar olarak verildigi ve diger hususlar anlatdmaktadir ki, bu
u$ hiikum de tevziati takiben aynen dercolunmu§tur: [176]
896 4i- 895 4i- ^=4^ J^U'I j jd okjy»
4.866 ’ .
[175] Burada ismi firemen yer adlari indekste bugiinkii adlari ile birlikte gosterile-
cek ve haritada i§aret olunacaktir.
[176] kr§. ayn. deft., s. 973 v. dd., 985, 991
7714 -ц.£-jj jiy s- ’ ч Jr
6.793 С ‘ Ъ сГ -аЯ S-J ( jU "hr
8.434 Л fj1 д! 1 £ JX J • •*A J 3> 3 Э
15.488 » 5» <_ y ' •%
14.610 V , j* “ V >" (JfuHj-Aj Jy ..dLX. >
8.032 > » АХ^ГЬи! т> • t L_J j5di| » > »
9.515 > > Й^<^«в4*45^|д^д5^у » . »jLs . » 3 >
16.557 A L*4rt5>. (^^7к>- * • 3* Л 3»
11.990 Jk Jr > • e 4^j L* £
14.971 (j »
8.480 > > р^*м,,Нх& > Й'с$ l>bJC$-r‘®®u5^ 1 £
5.972 3* > *—(jtex г- - L— ..AJljjl
12.623 Ъ > 7 j 5 ^1?с$7 J > >
11.030 » > .ply 11 «UL'I > . »
13-203 > » > £
8.992 » » •АЯ-I jU-l JyJ? 3- 4;, Ajl" -a_j9 » % ъ
10.240 сЛ1^ <3^ JpAs^Jo у » 5> 3>
17.497 Ъ
12.096 4-j’-j aji\> >
» Ъ <5J^r. э 4».^" » £
9 345 »
12.515 Л-. j jly: » »
11.300 tl . >
> %
5 551 4$‘®'^<J'. 'г'?'? э -144s«t3^^ » >
8.839 ' > £ « » • . 1 .1
i> J Xx>.*M 3>
17.036 <b'U . d- Of » о J jl' » 3
15.101 ctl CJ (51 ДЯ-1 > ДаЛлмЗ АЛ:л)? 1 >
12.154 Ъ .» » j 3>
13.809 Ъ » t-l—> 3- д)£xA«^a ЧлВ
11.286 > .» .JTJ® J J » cis > ъ »
2.233 » 3-
10.948 7.533 jrl" e>>Jl^ » jkJ » ^r^L Л-Ъ ъ » » ъ
5.701 » » </^1; j^UI » ^м,! aj IT j Д)‘ Uli 3» » ».
— 157 —
17.406 ал4>" U " C^by «-Ц^Р 4 J J C-tS J <J J»-
16.776 -Ct 7" 7^' * >
9.166 » > A > jw’ " r »
6.054 > > J j у.дН^у 1 Jjfb . * >
10.451 » \Л>У » <!у^оУ 21
15.531 > MjP »
8.505 » bl ^з»е*ч5 (0 (jb^vb >
14.575 > » 4*S^^j4I^.$AJA-« 1й^Нл*л^^д)1 c j ' ^?ЛЬ J-3
17.600 > ui * .} ,: y ъ > (У-РЛ 3>
17.618 Ъ » .b-C^ * »
4.842 » Vr ч> । -’Й1 " у у /*Ь ь >
10.784 > 3> <*• ^->.Ь ©1л^а*м y?> » >
13.086 > » ’r’l* jj$b ^bj
10.133 3* > L?, Jf ^JI^La* 4^U j ^a,«jr « •• V
9.227 » U>'O (J 4J j »
15.952 > (<?AbJ . »
15.639 > 3> ^кл« ^LA /el; » dU » >
6.319 » » dll;У » с ;>Л’ s э
14.978 7.465 » » > » л}^4 JL>U j .ilyA » ^yJIC-U £
6.007 jijo (5 7 У
3.579 1.719 2.393 > Ъ > 3> aь-~> A°4> U. <1 J 4;’jd > s* > <^5^31 с1^Ал^ 4s»eIa*-sI j£*-jb Jj - * > > > ^yy z^b JfJ <jbb Jb yjc^» (jrb^ c5bb jy.u^b ^b-J
JjALj Л^Ь
(jLJJ7 J J oJ-lU**J jLa>- УЬ3 Ji.-AX-Ji 4s»t*lAj 4*1$ J
s₽ „ . V
Цч>?£ «vU. djjsl ^>.и!1и-**** *-4PP
3.352
- 158 -
2.930
1.594
167
* 1j <--"^j'.J1*
* ОЛЖ 3^ *
1 — Akkerman Kadisina hiikum...
£T «ззз' •~’-5'c JI
L->J Al 4» d—’-^З 4>'bjW 4.' J cA-1 jl Зс*^-~Л J 1-4 L-J^l 0*^ A7”"
ci1x1—< i^5“ 1 jaJlP3I $ (3“^*lj( 4j lx 1л & 3 1 Лаь 1 cjA-* 5 ^~'
<bU>. ^lr ^Aj jJJ*~ rc jb VM 3*^3^ 1a* i—4 •J'*'
<_j3A1 Л-^" (jb Jr'^-*- З^З^ CA^l 4* «^5^ , Lfi-'1—4 1 dl—l‘ 4; 1л 1л 3 ^Г\ж*<и5 3 1» J ^«лД*л3—4^S*"*
kjjA>l ^jXaXaT чЦ^1 4**J ur*C 1 £f J^>- (З^-3 Aljl J 4>L^
u->3A1 чк (3*"b 31 tB/**'e-^ ^АЗЗЗ^ о ^Л^1 ^_Л1^ ja! ^$”*3^4^ 34k
896 4X-v з^-4^ 1 (3^ci>$ -3 4>^Лж»*1^33 <и^& сйу^ <—’ЗЬч1-Х^ 1
2 — Novabri (Novobrdo) kadisi Zahid Qelebi’ye
h u к ii m ...
(jljlj J—' jaiaL^Ij (3-^Jk f*^*" aa|j VS
uZ*^ J -b"^ 4^a*^j J А ^'1с'~Л d A 4XI cil--
Ia’t—*4 J 3-^X l->A 1 1^»- ^-4 у ^A«l 4*1 I *^jl вА_л?^
t jdM j cAJaJ^I ^ДаХл' cil4^-i Лл ^1иа>Л 4>-1^^- A3”l (JaI
u-Г-" ЗЦ^Ь! J**b ‘r’b^ lT'-3 (J**' У 3-^*^
or'y- <?k ^pb i/^b^ Ж (z* cA^ ч’Ж
4-— *A 1 .-A"**'^^ сУ^А5*-
l,)A^ 33b 1 j1aa.c 4X1 (jkll 4,1®“ 33^1 ^1aa£ 3aJ 4*4,1 J3*11 ^^*1 (33з*11
34:^1а^ ,t,JwJ J^-Ж •эз’Ж зз*И зсЛзз^^ (З^^Ь5^ зз*И ^4гз сз^з! J^b
ззл*- (Ззч Оззз^*- з >^aJ <_<jb 4-4jjijl ^lU 4^ вЛ)з^> ^ззз^
<_JJ)A\5^ AZ^&^aS^ dVl^S 3^з1 дАдЦл1э Jjl 34^3)3 З3Л1 4^3 3 (3*" Ь С 4*д1*ой 13
4^- (JU. 21jA*d Jr'*'<s33^ t—’A1 ^ДлЗ> C33I “b 4>-3 (3*"b jkjI t—’333*^
з оз1Ж jJ 3^з1 ^згз* -^зз>- 3 >-азз4» ujjfl «33! ^уз >1 33J3I ^3^
i"-?3^ *—>з! ^A5" 4А*4Х»^з u*>a1 3*93 331 331 <_jA'1 ^1-^X1' flc ^4^j4)
3b (1U ^*3—< 3 4*^13I 4 \jlc3 c4^*Ja.J*4 3I3I 3 oA^l3З [*3^ ^7^40 A1 ч1-*-*4 ^г'л'оА!
\j j^- CILL3I 4s*rl*£'1 cA(/^ *—’3I3I <—^3 CA-A* UJ3I3I >АЗз1 J?LX>-1 ...4*1з1
" " ’ . 896 4U J3^'^^ И J
- 159 -
3 — Sultan Selim §ah Be y.^.’e h u к ii m...
jb 895 <- ^b гзМj
oU Jib
13.266 Ljc aX 895 ^b jjjJs »a jjj Jb
13.865 L.S A ,X>1 ^.j, ,s ....
<ijif t vi- j.<-> J^l у <6b!jl <v
yj-Vl Jj-uT* ujjJjX jT* (jH c/“b
cti‘ Jib dt Jd ^1— jlb.1—
□r^il ^>b J
o^b А*Ь5’" cn$j Jji- ji чзьу J*»b
(^£-U^ jl JI—^1 Ь <>—6t i/"* Jo>aJ ^b*S |>— 41j 4XI AT" cjJjl
JG-JtJ 4 K- </“b ^Xl c£jlb-^ 4X1 J* j>-
j^j^b j «jjjjb ^-djjv^r" 4-by cbl л J-4bJ
434^»^I QyJ )\j j <tll«> j aJ^a» ^j^ia
J”^l Jr.j^L*’ *5jj^4^1)L ejjjl Cj^b j^I
OyH J dll- t/b fj^\^ dlri^b .sjr; JdeJ 5b®l j-ajib CJ^JI cxJr'i/l-^
J J*~ ^14^ J<£by 4»s1a=kj4 3 &J) jJ£bl
ujjaJ J<h I Jrb3*’ Jo-U jly! *“\yb' к/ Ь
cAi^> <i*-sj^a JjJ^л 4^Ь^4Л dL-* *—•’j'AJ jc-d? ^SL jj<Xl
4» L^b 4lT 4-b>l jbiU <bb 4)УдЛ
OjJ ^Ь (^" Ь jj* AseIa^^..* (jlJ^I j-JA> 4*— l^- L$ jb J-A-*! JI
LJ^jJ A'?" .4"^^*-e dll— Ub^ 41—J 41*-jd?^
'4 ’' „ • >— >
6 J U ь5(м ^S4< Ja-^ i/"''5 jJ } j
896
— 154 -
etnanei yaptigi an!a§ilmaktadir. Btv®1' 1
akije toplanmi§, her iki e ’ buDH Jr
eV- •
>
» ..Д-V- » * ъ
» » » »
> ..jli . » • > A
. 16.557 A- > ..J^c > >
11.990 Ъ » ..4V'l > » »
14.971 >
8.480 > > »* * >
5.972 > ..AJljjl »
12.623
11.030 » jjlj » J jUV 1 * э
13'203 » jU-^l »d’ ^b-54^^ *
8.992 » Д.Н <&\ er » 4L^J^ £^И jA-U * »
10.240
17.497 >
12.096 c$A- » ???// * »
9 345 S’ ъ j" » » >
12.515 > S> ©L.^ » * * Э
11.300 > э
5 551 S' <s 41^^! cSUy-5 <5^'5ЛЛ л
8.839 o'- ‘-r'--J' У Да«.л*> >
17.036 4) U* . » У
15.101 12.154 4j* U dl t-д JA*> {J? i . > Й » jjXAds 4ifeJiJ » 7 » 3»
13.809 Д-V (>! » <i »
11.286 j.b » 4-Аз
2.233 > У-*
10.948 > di; ^V* s
7.533 Ъ jub » » >
5.701 d- >
- 157 —
17.406
J
16.776 9.166 > > K, 5 jl^ls. 4»"'J| » > »
» O’.-’j'
6.054 У?Ь Л? U-4^^" »
10.451 > 4j J JqJi 5_д1 J >
15.531 i J Ь jk^ % »
8.505 > » U d> * (‘) d’^jjb >
14.575 J > < L5 i а ^л! 1ж.*л ц) 1 > Ji A’J’jlj » Э >
17.600 % u* ' ^->3j > » »
17.618 > » » >
4.842 liyu c> I ^rOi * «j’b » >
10.784 * <>-lj>- Jil7 oLiyL«> * u’-J 5 » >
13.086 <->ly СЛ4^£^ал j>G >
10.133 > Ji^y * J-'ui J .» » >
9.227 jU <3yi j »
15.952 > > T>
15.639 > » ^.Ja* a ^*v A; b <^1 » dL^ > > »
6.319 14.978 » <_jV 4Hjy Aik j cr'i^ieJ il ^т^^ЬЬиГ^Л г A з>
7.465 » » <j>. J i >C^7> c-t^fJJi£b5?*>' % » »
6.007 3.579 1.719 > » (5//J » Э » ijj jljj <_3 j^U Jj СЛ4^^’ =*jb J}J ^>”-£л <^?b ? 4xk^^^45 4; J jl A® 6 J J j:c^3 » J>y;l j xk J».l % 1*^ > > lf5S> » 3» > >
2.393 <v’U j>- ^Гк^-Ам^ &JjA L$^J J-J -3jbjl j
^jib а*Л" *V^>:>
ijLJJ/ 3 j ojX*^j jLa>- 4^*^Ij j Jj-CL-J» 43t*liJj 4a1sj
* J*^ «-Ч^Л5 (jijj
3.352
— 156 —
.Jjb jl с$’У>а J jl>^"<'
7714
i/- <_>_,!= J ar I Ja^ejj ..^Г JjljJ'iiJ
8,434 15.488 > » » » oL p s -Ц£ ••AjS’’ j G-i jj . .4, X» X» ~ъ
14.610 » » J-. JljJa Jj- » ..dJiU »
8.032 Э » 41$Гс>и| > » »
9.515 a | дГ^ J1J Л ..jh % »
16.557 .. (JjXj » »
11.990 ^9 Jt сЛ <5^. • • 4^ b > » ъ
14.971 lU (3^. <У, cZ » X» s>
8.480 > > » X» ъ
5.972 . <_.;V jU £jjl > ..Gbi » » >
12.623 » » Ц. j) 5 ^1?с5/а s> >
11.030 » > ёЫ (jrJU^L » (JjSsl 1 %
13-203 > » » i^ | jj > >
8.992 » > 4^1 J*-| » ^b’ » £
10.240 » ъ } La> 4y. *^/1 I О4л..1> ф »
17.497 ъ If > 4"^-J ajjb »
12.096 > > » 9 >
9 345 » » ^Jly » ^y »
12.515 ^;VOU, «лЛ^ » c5>-?' » »
11.300 » »
5.551 4*лиау 4st9^5 >
8.839 "" > » dZi/"* (j* l5^ » »
17.036 4; U- (j- » e jjI £ X»
15.101 , ej-j ал *bU- ctl l_j ДлАа»л9 Ast^j} I > £ »
12.154 » » .ЖИ » % »
13.809 £ » Ls ц) 1 »
11.286 Jj JI-« » 4a1s »
2.233 > » J0I
10.948
7.533 л-ь :» X»
5.701 С)1- сЛи » 1 A| I” j J 1д15 » 3>.
- 157
17.406 Jb> jL Jt-L jl n5^ 4» ;
16.776 > 5 ’ V
» . 4ГМ1 » s'
9.166 6.054 » > > ъ ЛЬ э О’.^з! ” » J^Jb » s s s
10.451 ъ ъ Vj® J > >
15.531 » s Л<вЬо;^и. jk^ ojjUJL > s s
8.505 » » Jp-c-J Л (') i-)J-3jl> 4?еа5СГ > s
14.575 > s 4^? Ai^rL/u j ^aJ ULm« J1 ^2- * с}^л j j J * s
17.600 » ъ (j! * O’>37 э s
17.618 » » Jj ^Jl^ s
4.842 » » Jyk Q 1 * <57 У of b » s »
10.784 s s 4rl> <_.!> ply aL^ > »
13.086 S , ъ ^7 CrJ't^ > s
10.133 » > jJj ^JI^Li^ э 4JJ 3 » s
9.227 » s JU jr c411J j5^ > > s
15.952 > » <53j>- *>aIi * » » »
15.639 S S (*^* ° t5 /Ц <—^ c$ » _ > »
6.319 » > 4<1 lj^) s s
л! к c-J’lS^Jk^L s s
14.978 s » ^k«a ^Uj 5^Ъ4->ЬЬи-1>Л
7.465 6.007 » » .» » J 1 *3^c- 3b-> ji? * c?7.y » » s s
a« j S’ >
3.579 s » ^ГИ r’^
(jrU j^-Jb J_? - > » >
1.719 > > »
<5/A? <5 > “-J-5 Jj L$lyj л*к bl
2.393 оД^ j j c _) <5^j З^.^Ь ^Л/Ъ bjl ^IJj
oj л*Ь“
<jW\ 3 4:~‘7 .J jLa>. fc-’Vlj eT^ 4=^V_? 4J*>
3.352
- 158 —
2.930 <b*L JiyLb jL dll> *а*ЛЬ АЬУ
1.594 » > ^yj сЛ’з » * *
167 > < jl <*& > v .Г Ji (>* > » >
A A c1 a a
1 — Akkerman Kadisina hukiim...
<*by J^ j *aI eJ3^' с~а;Л Jl
UJ J A; I /vbj A^" ° J .$" a) Jp 4"?L^y _^l АДЛ <V J с A* I 1 A e A^J I (J I—! <_jJ 1 A*""
<Д(А«> (^"1 уД*м>^ JI j A”^’*^L 4 _J Сл***'' J <_y i ^7 *Ia—-1 JАл J ''У (A^A^^" A^‘
<'L> uА_уУ J* <_jja'i j ^Ja5” *&***>“ y* рУ1 (jL* V *^Ь-« <5*^ J (3^^ I*5 L j>-
ujjAl Jb^A> jVj' с>л| 41.^У (Jl. U' L <V Ь L J 4>*-A J J J-СГла^У
ujja I aULI <~J I Jb J*"I >?УАл (jMj cAb j ja-^JLc< L>- ^b:
<—jJ A I ^>- b^ 1A U-Ll^ 1 4**"J ©A J J j I ©^аУ 1 j ^*b^ <--1^ О A I J аЬ
896 ад,—> 2 IjJnJJ□JAJ^У^ 4>%»jefe*jA (jljj сЗа^аj^j-'—'d^-l
2 — Novabri (Novobrdo) kadisi Zahid Qelebi^ye
hukiim,..
jSjij J— (^a jAiik^ls JJ-O**’ <-£^3^ JAU b^l^«л4?'5 (S
itJ*£ I 4,a*a l)a (_£aJjI ^A jS(JA dh| ctL
1д'1_л*» j b ^.-a ОЗ^У AI 4*1^1 ^*'***'e j,^***'^ сА^лЬа
t АчЩ у j1 oA5aJ jl ^ДуА’ til) 4 jt-| J A« jLzi>.| 4>-|^s* A2“| А^и*> (jAl
J^cb' J-^Ь ‘т*^ >Д*Л t/ta <iV^> j j?^Ig
-? йг'У" jAjjALf' J^jb Jr; k-jaJ '
4*_*A OA^jA-У* (3^^ I J-A^y" ^$лг(^"*л/'л *—’JJ (_5<*'к*’^ C^rA^ Jb* J ^A5*”
jaI fjJ* flc jj!j\ jIaaj: dll jtJI 4r j j>JI 411 Ja& ja/ a~jI jyJI ^У1
*7,JwJ AJ*^ Лг^ ^4?“У J^b
<J^3ja;-’ 1^' 3 Jn^Aj <_>3b 4~jJjl ^Ik 4^ cAfjjJi^
^JJA’jJ^^aI ^А-о^йУ <AVlcAaLA'S Jjl jA«jb J4^! 4$*J у сГ'а cAUiL^i
4^- JL С--А.У ^bjjl ’t'AI <5jJ ^A L^b jAjbl
J jjl-^** J^~ cT1^ J A»*49 J J *7*3^ ° jJ Ajb' f ^*л
‘—'У /7^ J^~ 4L->4"jl^ oA I J 71 jj\ t-jA'I , гЦА> aIs *^4^1^
^>1л J 4 jl ^k 4; l»k J о Ал.*лк1ли jb^ J ©Ak J J ^.1)1 ^^weAl 4}**^ ^j-\*>©aI
ji.) ctLlJ 4л1*£' 1 *—\pjl k—eslj *^k Ci-i> t—ijjl ©Ajjl J©L*>-1 «.mAjI
896 11 j
— 159 —
3 — Sultan Selim § a h Be y.t.’e h u к ii m...
©lx jb 895 УзУУ 4Jr
a Ia J lb jjb-
13.266 895 УзУУ ur1** лл ’ jjj^b
13.865 *Ь УзУУ> J-5 ejj
4iJjlr dlu*^j jjj^b Jj! jX? ^aJjI c,ll* Jib dl Jjt ^L-j jtkl-*/
‘г’-’4!.' Cj ^>3Х^' <Z'>- >Зл'л c/'-5 jT4r' f-j i/j-JI (/!>•
Ojb *—’J^JA У Io^j3 caSj Jjl 4^sb^> “&5 (^A^l
JL^I ^/Ь y\ Jo-\j I ^У Cj 4^-! J
<5jaJjj 4 (З*'4^ f'"') Jjai5**4^P j jb.^j^- «1л
УзУ^ b'jjjb ^-d;XjT Л>1>- J-^’x л
(*Jb J^4^b^! 4>3 J Jo-xl b'xejJ cX«l jij J ctL- J 4**$_>*д 3“:.**^
J3ts J*^ l? <—’JAjI j^~ ij^<y' з^Ь- sjjjl C-ob jb I
Crul j dL- 4^ dta^lj о Jr j JoaI Jl^l j.s>^ J Jb-ly- l/'IaTjJH
dJ J^JI/-,^->jJ^tJr' <—>JaJ *'"'> b &У j
j>, >b >цЯ j=^>- JU/a^ Jo_J Jl>l jo_A^ </b 4/jbJy^
сл^> c$jSJb 4-А^йл jb>^ ^Зз4л Uj/j <->jxl fA~j l$S
4) (_£4^" 4*bdl J^4t jIaa* 4? J 4 tIa.o
y^yj^ 1/^ J/ jbljl У4 <->jaI 4a^U£ c5jajlIjI
J7 <_j_«A'i a^“ 4—Ьуь« db**> J** Уз<Aj' jS*4$3V ‘^-'3^^ ^У) J 4L*Jni?
's' '' » *— .
6(3 J1 ^У" У 4; >V.e (jlSjJ 4jb‘iL'*’*'^ Jjr &“b J'2O
896 4i^ y^c£^
EVKAF VE EMLAK
Edi rne ve P a § a 1 i v as i’n d a к i, daha umumi bir tabirle, Ru-
in el i’deki valciflar ve mill kier meselesi Osmanli Impara-
torlugunun bu kit’ada yerle§mesi, Turk-Islam nufusunun art-
masi keyfiyeti ve iskan politikasile siki bir surette ilgilidirler. Edirne
§ehrinin te§ekkiil ve inki^afindan behsederken temas eyledigimiz gibi,
kurulu§ devrinin biitun te^kilat ve cihazi Rumeli?nin iskan siyaseti mese-
lesine ehemmiyet veriyor, her firsat ve suretle bunu besliyor ve inki§af
ettiriyordu.
Ilk Hiikiimdarlar ve idare ba§indakiler memleket acan, onu imar,
iskan ve muhafaza eden, inustakar bir Turk-Islam cemiyeti kurmaya ve
kokle§tirmeye matuf her turlu gayreti sarf eden muhtelif sinif ve meslek-
deki kimselere teinlikler, evladlik vakiflari yapiyor, bu-
ralarda onlarin tasarruf ve temelluk haklarini sagliyor, bir^ok muafiyet-
!er taniyor, nihayet turlii §artlarla vakif, halinde ya§amasini, evlad, ahfad
ve azadlilan ve bunlann nesillerine intikal etmesini imkan ve teminat
altina aliyor, bu hususlara bilhassa itina gosteriyorlardi. Profesor
Omer Liitfu Barka n’m “§er’i miras hukuku ve evladlik vakif-
lar„ , “kolonizator Turk dervi$leri„ ba§hklari altinda tetkik ve ne§rettigi
makalelerde ve diger etiidlerinde giizel ve etrafli bir §ekilde serh ve tafsil
eyledigi gibi, ilk P a d i § a h 1 ar — bu meyanda Suleyman Pae
§ a da dahildir — miilkler tevcih ederken hem bir hayir maksadini taki-
betmekte, hem de, mescid, zaviye, tekke ve diger tesislerle yeni feth edi»
len yerlerin imanni dii§unmekte idiler. Bu vakif ve mulkleri—ki birbiri-
ne siki sikiya baglidir, bilhassa evlatlik vakiflanni, bir bakima gore,
miilk olarak mutalaa etmek mumkiindur ve aralarinda a§dmaz maniler
Qok defa gorulmemektedir —, biz, ya hukumdarlann bazi kimselere dog-
rudan dogruya vakf-i evlad olarak verdikleri, veya, bazi iimera ve nufuzlu
§ahsiyetlerin, askeri ve idari hizmctleri mukabilinde, kendilerine tevcih
edilen yerlerdeki tesislerini, Padi§ahlardan gordiikleri miisaade ve liituf-
larla, evlat ve ahfatlanna, muhtelif ?ekil ve §artlarla, fakat §ok defa, ev-
latlik vakiflari suretinde intikal ettirerek mukarrer-nameleri temin edilmif
161
mulk ve vakiflar halinde gormekteyiz. Bu hal, bazan bir toprak aristok-
rasisi veya, §ehir ve kasabalarda, vakti ve hali yerinde, bir^ok muafi-
yet elde etmi§, kuvvetli ve miinevver bir burjuvazi ' §eklinde kendini
gostermi§tir. Bu gibi yerlerde dini ve i^timai muesseseler, zaviye ve
imaretler cemiyetin sosyal biinyesine iyiden iyiye tesir etmi§, vakifin §art
ve gayeleri, tahakkuk ederken kendi aile ve mensuplarina bir otorite temin
etmekle beraber, muhitinde de, devlet ve cemiyetin hayrma, giizel neti-
celer dogurmu§tur.
Bu kitabin bu faslinda, biz, me§gul oldugumuz devir ye saha i\inde
tegekkiil etmi§ ve ya§ami§ tiirlii §ekildeki vakif ve miilkleri si-
ralamak suretiyle bu konuya geni§ bir yer tahsis edecek, bu vakif
ve miilklere ait rastladigimiz orijinal kayitjan biitiih hususiyetleri ve te-
ferriiatlan ile aynen naklederek, kronolojik tertibe gore, bir listeyi tes«
bite ^ali^acagiz. Bu tertib, asirlara, her asirdaki padi§ahlann devirlerine
gore, bu devirlerdeki ayni cins ve mahiyetteki veya mii^terek karakter
ta§iyan taksimati gbsterecek ve her vakif ve miilkii, kaydedildikleri tah-
rir defterlerinin de zamanlan nazara ahnmak suretiyle, birer numarayi
ihtiva edecektir.
I. XIV. ASIRDAKI VAKIF VE MULKLER
A. Suleyman Pa§a ve Murat I. devri
Rumeli’deki ilk vakiflar da, Anadolu’da otedenberi Sel-
Quklularda ve Begliklerde vakif tesisi yolundaki an’anenin bir devami
mahiyetinde, bu mintikada onlann izlerinde yiiriiyen bir karakter gos-
termektedir. Orhan Bey hakim oldugu yerlerde bazi koyleri, dini
tesisler yapmak ve bunlari ya§atmak maksadi ile § e у h, ahi ve fakih’-
lere, muhtelif kasaba kadilanna vakfetmi§ti [1]. Ogullari Suleyman Pa-
[1] Orhan beyin Adapazari ve Geyve taraflanndaki §u vakiflanni bir misal
olarak zikredecejiz.
( Adapazari) »
[Fatih] IkLu jU jlkL*
jb
- 162 -
§a ve Murad Bey de ilk fethedilen Rumeli topraklarinda, Gelibolu,
Bolayir, Malkara, ve diger yerlerde bu an’aneye sadik kalmi§lar, ve
tabii daha fazla bir nisbet ve mikyasta buna ehemmiyet vermi§lerdi.
Orhan Bey koyiin mescidini yapmak ve imamhk vazifesi gprmek igin
veya bir kadi’nin tasarrufuna terketmek suretiyle vakif yaptigi gibi, Su-
leyman Pa § a da, evvela, Bursa taraflarinda, sonra da, Ru-
meli yakasinda bu kabil gayelerle vakiflar tesis veya tevcih eyle-
mi§ti. Biz, Suleyman Pa§anin /Caragoz’de, yani, Geyve Akhisar’inda bir
zaviyeye, iki koyii koprii hizmeti igin ahilere verdigini gordiigiimiiz gibi [2],
Malkara’da Haci Ilyas кдуйпй de bu ismi ta§iyan kimseye evladlik vak-
fi olarak verdigine §ahit oluyoruz. Keza, Murad L de, mesela, yine Mal-
kara da kulum dedigi Ahi Musa’ya <bir pare yiri cam igin, ahireti
igin wakf-i evlad kib nai§h [3]. Bu hususta diger dikkate deger bir mi-
sal de Kirmasti subapzsi Bali be у in, yine о devirde, yaptigi vakif-
(Geyve Akhisan) (d
J JJjl JJ j4^7 jkjjl (J <tji (e
<34^J^Jj Jp Jr J Ji* 4л Jj| сдЬ
(kr§. 859 tarih ve Inkilap ktb. Cevdet Y.t n. 117/1 deft. s. 49 v. d., 54, 116)
Bu sonuncu kayittaki ceil i, M. Cevdet, Ertugrul Bey zannet-
mi$ ve defterin kenanna bu yolda bir ha§iye yapmi§tin Bu ihtimal 90k zayiftir; ^iinku
Ertugrul beyin G e у v e’de vakif yapmasi miimkun goriilemiyecegi gibi, kelimenin filo-
lojik bakimdan okunuju ve bilhassa Orhan beyden sonra zikredili^i de boyle bir hipo-
rez serdine asla miisait degildir.
[2] j.5 Ji-bJ J ktl jU— 1*<-(S(a*
>>l (Geyve) 1Ц jkl (b
(3jkkl (5J J 4Я*4 (^
kj/-* j dVlkk- e4iJI ->Lkd jyuj * Ji (d
jlcU (e
jlj jj’l* jliJ -JjJ^lkL^ d4JI ’ jjl (^3улк Jc jJ-l J3| dLUl (J“l <34^Л
( 3 a 3 i 8(Bennak) dlb 4 11 Л 1730
(kr§. ayn deft., s. 51, 55 v. dd., diger vakiflari tar-yer.)
[3] krj. Murad I. in 767 tarihli vakfiyesi n§r. Tahsin 0z, {Tarih vesikalan
L, sayi 4).
— 163 —
lardir ki, Rumel'i’deki ilk vakiflar igin de bize tipik bir ornek gibi go«
riinmektedir [4].
Bu devrin Rumeli’deki vakiflanna Suleyman Pa§anin vakiff
lari ile bagliyacak, sonra, onun kendi evkafindan bazi kimselere ver-
diklerini, veya, dogrudan dogruya evladlik vakb olarak tevcih ettiklerini,
daha sonra, Murad I. ’in ve devrinin vakiflanni siraliyacagiz.
Prof. O. L. Barkan’m yukanda zikrettigimiz makalesinde [5] negrettik*
lerinin sadece isimlerini kayd ve igaretle iktifa, fakat, diger tahrir def-
terlerindeki fark ve tebeddiilleri ilave edecegiz.
1 — Siileyman Paga evkafi:
a) Bo/a^zr’daki Imareti igin i
I. nefs-i Bolayir (860 da)
mahalle - i Kir$ehirlii mah. Ahi
hane gift hane gift
35 13 40 , 25.5
mah. Qokallu mah. Otami? mah. Imaret
hane gift hane gift hane gift
17 10 17 9 5 17 6
jl
mah. Karahisari mah. Dogan^ ^Arslan JiL, j! jlpjb
hane gift hane gift
34 17.5 25 17.5
у e к й n : hane 175
gift bennak JL miicerred Sift
97 58 11 15
resim 2134 resim 522 resim 66 resim 335
[4] В a 1 i Bey iki degirmenini dedesinin imaretine, bir bagi camiinin muezzi-
nine, bir sabun-haneyi de sermayesi ile birlikte mahalle mescidinin imamina, mescidin
tenvirine ve tamirine vakfetmi§ti:
cTjU? Jl XJ»
4^ I j-.* dp 2-1^ <kL j J А4 У eJ'J J i
4^ J J J $ 4^3Ь 3^J *21уДл^
j J jfeS J . id1'? ЙJ 4X-3V
(kr§. any. deft., s. 1C7) <
[5] kr§. Omer Lutfi Burkan, Kolonizator tiirk dervi^leri^ (vakiflar dergisi sayi 2
1942)
— 164 -
Bolayir’daki vakif hri'sti-yanla'rr:
hane Qift 61 35 bennak miicerred 23 3 cizye
ispence 875 resim 207 re rim 18 3622
mahsulaf-i nefs-i Bolayir «j’Vy
' Seydi-Kavagi tuzlasindan senelik nakit 25.000
Tuz > 4L <il ctlr mud 25
6§r-i bagat i muslimanan 425 doniim, baha 2550
dekakln seneligi 300
Sa rum i § Qi£tligi mukataasi 600
hristiyanlardan §ira d§ru senede 500
pamuk o§ru 30
kendim 6§rii mud 80 9600
arpa •> mud 12, kile 3 972
yulaf > mud 53 3180
dari • > jb » > 1 60
bakla > с<ч1£ ^.С» » 3 240
mercimek > ^t^»» kile 10 80
bur^ak > ccjkj » 15 60
Bolayir’&a. 20 degirmen « 20 J 20 1» resim 400
» naibligi c-A-*» senede 1000
Salarlik miitevelli’ye ait 2400
Yekfln 55016
bane ^ift bennak miicer,
nefs-i Seydi-Kavagi J 114 30 69 12
karye-i Demur cllii tabi-i Kavak senede 8000
naiblik ve salarlik ( senede 1200
karye- i Cinker J&. r \а!»1ал J^U 2000
> Mirafti j^a
J
зХ bane (jift kunnak miicerred
87 42 43 2 hane bennak miicer.
Karye-i Arabllu Mirafte gibi 25 3 1
— 165 -
Karye-i Kerasye A^-Jf Mirafte gibi
senede jjtjj Jf*j Jj*^
32.000
senede 4000 Jy* & jljjfX. Ar j> ^.L
Cem’an
hane ?ift bennak miicerred
610 351.5 229 45
[6]
Bolayir (890 da)
J- L‘Sj*r JU- 4j'5 4-1^»
U JI 891 Jb J .Cjjf ijlj 896 26 J lzX
199.877 j JL* 22 j£. <Jy
37.544 891 U jl 888 43 UL'
18.790 556 18.144 9 J 6 25.000 4^ J 4 891 U1IS U JI 891 ^jL~Sl Jjl ч>.1с 1 • • <5-5jr -sjb » 4>Jg JI 891 f *l-e c£ ^,£-»
97.698 J /Vx /•’A" 7000 J 891 A^ltS J? aJsAJu ' 4^т\л A) ^9 Аж1э1йл ЧУ ЧдЬЬи A^j jS j> aJ” 4L-/J A-— J 9500 24.000 2400
. J 6 J I-* 13.068 jl>rA>JrOC J Jly A^9Aa1?U^^ Аи.*- 5.940 "14.000 6.582 "
4*-" J 4'^ J а^У -*-*
i$\ J otb
O-U 11.540 ;U 1058'^Cu
3847 1J ;дс 3 4233 4 j
810
1.944
[6] kr§. 12 n. tapu deft., s. 218 v. dd. Suleyman Pa§a vakiflari 763 (1362) tarihc
lidir (kr?. M. Cevdet, jp J 4.Гл)| (jL^IR^I) Jc
(1932- 1351) J^’bl
(s- 188 «763 _, } 4jlijjl J-l .11 jU- (£jUI J>_l fjj ^U>)
—166 —
^1 м 4*л>
<:_j jpjl 89^/1.
89
OJ^ ydit^e
4 jj oj-t« 306
1224
jb uaLJ («'-J £«•
u 6 9~J 30 j a 92
308 870
b Lj tUb 0^*/
" 400 «1
761 j
di 109 j
22
<b>b
4«1.Л.5и5
486
65 JJc 1
45.845
U 11 >1
4*1T7.5
798
<>rLj j^c.
192 J
ъЛГ18.5 u 344
17.449
«V,
U5"8.5 dki35taJJi гЬ1.5ч*1/9
52 20 54
104.690
57.119
891 U JI 891 ^>^1
гкл3.5ч>1Л2
159
:л 2 U 223
22.436
Дг
<^2.54^2
11 128
j-f" 9 j tibi ^aj»
369 J
& (vic
184
3750
<iliiltelT12A.l
_JI(
15 5 ?4
->ri 3
b’M^Jj JJJ
9000 9 . ,<.1, i, I Лл
4
4
—J’lS'tJb
8
Jy5" (j^J-0 Jly ;b ( jb'jjk»
4 (^jL'l 6 1 3 'з’о|>-
£.1^5 jli- (Jrt^’bia (_^l^r«ibj^Z •^'л й"^ jIja; j ^Jc ЬЬ ^Уя> ^LH
2 3 9 1^-3 2 1 2 3
b* 5 L>^y ^b^>-lj3-l ‘^^яЛ ’ цМ
15 3 J • 1 j l>.'15 1 (Г-- 2 2 2 1”
15
J=Ua_)jiSj
2 3
39.915 "^9 3
9 j гл j
9.000 30.915 114.5
— 167 —
oj^ 4j'j J-Jjj (У- » jtLj jijj-5*' 4aJ^J (X-r-ta'»
j j£>_ ... . . . xJ <**^«Ал J ,5
17-204 10
o^aL^ii 9 <J (•>_ J
1544 15.660 58 47.571 oLI >^1»
35.467 ^9j 891 ^11^3 U JI 891 J je. 4j jij c/S
j9 L—Л JJ-& 1*>h2 -4^. J-A J If- jjl fЛ
1Ц лл ... jlks 11 9 Ji «jJ 150
bl (>J <>:L5*2 l-u9
2863 679 3183 ' 6966 11.770
467 cLjll »
(^1 yvlLji^ iaL5*"*^j
-. « < 1 «• • • > a a * 31
11.637
frlf* J J 4*^1^ 4*AJ ^>- »
95 187
<11 »
J!
93.187
Jl!ldJ3 dA
.1/ Хл-jl c£j'^ <^*'ei^’ C-4^--
<s^r 891 y-ljl j
j^jU J у J-
2000
^Jr. b’^f JA J J j/’ A^yd? oj^>jll «Р Lbl оЦ— 4>jlj оУг- «U^^»
[7] «oj^jU <*-* «btXl^S <U Ji 891 <— Jb
IL nahiye-i Malkara ^aI;^ (860 da)
Karye-i Babayad jbbb hane Qift 25 14.5 resim bennal 4 resim c maecerret 6 resim
319 36 36
YekGn: 1178 Osr-i kendiim, — cevv, — alef, — bag,.
do.
4.5 mud 5.5 kile 3 mud 15
15 kile
450 22 225 90
[7] kr§. Inkil&p Kutiiph., O. 91, s. 364 v.d.
- 168 -
Karye-i Yenice-koy hane 23 Qift bennak miicerred
14 7 300 63 2 12
Yekdn: 1358 0§r-i kendiim, 6 mud 600 — cevv, — i 1 mud 3 80 alef, — bag mud 4 do, 183 120
Karye-i Saruhanlu hane 22 <jift benak 18 2 396 18 miicerred 1 6
Yekfln: 1595 0§r-i kend., — arpa, — alef, —bag
3 mud 14 kil., 1 mud 6 kil., 2 mud 8 kil.,
370 84 144 72
Karye-i Tatarlar JjllT hane 26 Qift bennak miicerred
16.5 6 363 54 2 12
Yekfln: 1396 0§r •i kendi,, — arpa, —- alef, — bagat
5 mud 18 kil., 1 mud 8 kiL, 4 mud
595 112 240 25
hane yekfln hane yekfln
K. Urulmus 14 551 K. Sasani 29 2039
K. Yeni-Koy 25 1051 K- Kara-Yah$i 48 1880
K. Halil-Evince wjJ 29 1185 K. Ballu-Ilyas 26 745
K. Esendik 20 1212 K. Hara-Koq 24 1346
K. Birgoz 22 1597 K. Aksaka j;L?l 40 271
K. Bazarlii Bey сД 12 820 K. Imrelu 21 912
К. В all и-Sale 28 1995 K. Bunak 34 1314
K. Yuva 15 722 K. Gobeklu 13 700
K, Kalayci maa* Haydarlu K. Ishak-Seyhlu jUjl7 513
45 2129 K. Alpagud
K. Miistecablu ^Д^^ 38 1894 12 287
К, Kara-Ahi J-\aj 44 3009 K. Bey-kby
K. Qah§ jJL 21 1167 40 1704
K. Eytemiir jy-l 26 1168 K, Deluler 37 2023
- 169 -
6§r. kovan
600
niyabet: 3000
asiyab: 600
asiyab: 1425
Yekfln: 9135
resm. ganem o§r. meyva o§r. mercimek
2970 50 40
C-jL*
J Дл J J
-jd 5 Дл 14 5
C e m ’ a n
Hane Qift Bennak Miicerred Hasil
1382 794.5 423 162 159.448 [8]
b) Iznik’deki medresesi i$in:
(J-~- jl lib ^9j>>
jXyUb j a jfd# crt^ai Jyjib j jjklr с.Ь* obj^
jj <дД> ^'Aj^bt'b ;?j] 1зел5-"дч>.-**' (ват*я^ 1 (tes?-*^
I, Karye-i Ereglice tabid G e 1 i b о 1 u
4лХ-»!^ ^1 4se*Kj1^
hane: 35 , Hasil: 6000 [9]
II. Karye-i Eregli tabi-i Yalak-Ova
оj-'^r jliaib* ijr"^4>’-Ье—л jyl-*' Ijl 3^!. ^-^3!»
[10] «Jjj
Suleyman Pa§a’mn evkafindan olup da§eyh, fakihveahilerin
tasarrufunda bulunan veya Suleyman Pa§a zamaninda,
her halde, onun tarafindan hiikmii verilen diger vakiflar §unlardir:
2 — Nadir §eyh vakif Qiftligi
Yerini bilmedigimiz ve tahrir kayitlannda da tesadiif etmedigimiz bu
vakif Qiftligi Suleyman Pa§a evkafindan bulundugu tasrih edildigi i§in,
GeliboluMalkara bolgesinde bulunmu§ olmasi ihtimalini dii-
§iinerek, bu listeye idhal ediyoruz: Nadir §eyh’in tasarrufunda bu-
lunan bu vakif Qitfligi, sonradan, kendisine nisbetini bilemedigimiz,
[8] kr§. Ba$vekalet ar$ivi, 12 n. tapu d&ft,, s. 221 v. d.
[9] kr§. 12 n. tapu deft.> s. 200 v. d.
[10] kr§. Inkilftp kiituph'i 117H n. deft., s. 76
- 170 —
Hasan Fakih admda birinin elinde uzun muddet kalmi§ ve bilahare
Mahmud Fakih, Hasan Fakih*in kizdan torunu, Nureddin Ham-
za F a к i h, ve onun da oglu Hizir-§ah Fakih ismindeki kimselere
intikal etmigti. Murad IL devrinde bu vakif ^iftligi hakkinda
verilen §u iki berat hadiseyi anlatmaktadir:
Lil ^yA»A J J JI (_]^Д У
(J JI 4„AS <A> -Хл
)&& (jJby Jlk jjsJj
<3<^-a9J Jjl Jjl
fly» j ^J.3 flj.3 ^У~* J Ojbl ojl j-^ 41Л1лА <>-J
\ j j£~ (Дк1^ jLl® 4*J Нал 4aUaX a>—У" J
ч^-и «tjJ д[23.1V.1422] 4,kU j (jj 41^ J
<*AS (2дл“э*
[11] «‘bjjl <daLJI^ta
L-i л•••»
<iCt^-АЭ (^r*^ {J*^ <3^г^*л
у 2 jl J j-a^A 4*& У ^1
fJJJ oU, £ij£-sy J.cU I 4*jjl чИ (JLC 1 O\s^ <*АЭ Oj^~
Ej A;>J ЧаАДхла <>-j 4—>УУ <3 ^A9J Jjl’
3 Lx '-Д JL^” jb^U aJIIxa l$>- СиА^ <cjy j £$L зл
[12] [10.V.1440] «btclr -j j <д1? <i-J jSjLIIчлХ^З J»jl
3 — Haci Ilyas vakfi
Suleyman Pa§a Malkara’da Haci Ilyas adindaki kimse-
ye, sonradan onun adini ta§iyan koyii evladlik vakfi olarak ver-
mi$ti, Kendisinden sonra oglu Yunus, daha sonra kiz kardegi Ay§e ve
nihayet mevlana Carullah’in tasarruflannda kaldiktan sonra Istanbul9da,
Eyyu,b-i Ansari zaviyesine vakfedilmi§ti:
4ллу оj^-^э <««UI (3^^ <UL^ L"3 0^L*>
Jtljj 4l;U (У-Ь Jji j «ьчдИс 1 л^5 jS jXl
(Jjl о (3““^ к—'I u уИ (j-ki
3у уУ^-L
[11] kr§. Topkapi sarayi ktb, Sinan Pa$a ar$ivi No; 20, ar§iv listesini n§r.
Tahsip oz, Belleten n. 37 (1946).
[12] ayn» yerde n. 21
- 171 -
• 6 6 1 • 9 4 1 JL $ 132 4 6 : </к. ^UI^L 4^5>
• 184 4 If- i aJ^ 6^2 *jl • 743 4 lr 15 дл 6 (^Jij
425 j|y i 7 otb s 24 4 lr 6 aT 3 s 207 6 lt- < aT 9 3
[13] « 1488 16 C,U / 5 jb s 18 s 110 ^1
4 — Izzeddin (Haci/in, “Suleyman Paga zamaninda,,, verdigi
vakiflan
a)lshah Faki h’e
Bu zat (Izzeddin) Gelibolu’da Emir - Ilyas giftligini Ishak
Fakih’e vakfetmig, sonra, onun yigeni Muhsin’e ve, evladindan kim-
se kalmayinca, Haci M ii rsel’e intikal etmigti;
U-aSj Jpe-4 Lil JVb U-flBj»
olsj Jjl J9 Jjl J
6xJI.
[14] « 250 jp-u jjl -wb
b) Kavak A h i s i’ne [15]
5 — Murad I. vakfi (Malkara’da)
• *^3 СЛ <3 jhaU
j
2 2 6180 180 15 6000
(МзеД 4<LA9 дг|
[16] « 5520 tjyoll слл1д
6 — Yegan Reis Zaviyesi vakfi [17]
Murad L in Yegan Reis’e geyhligini evladlik vakfi olarak
verdigi bu zaviye Fatih devrinde ahilerden Y u s u f h a n ile A b-
d ii 1 к erim elinde idi. Zaviyen;n vakfi olan Malkara9d^W Yegan Reis
koyiinde 22 vakif hanesi bulunuyordu ki bunun 12 $iftlu (resim 264) 8 i
bennak (72) ve ikisi miicerred (12) resmine tabi idi. Muhtelif mahsulati
[13] kr§. 12 n. tapu deft» s, 260
[14] ayn. yerde, s. 196
[15] ayn. yerde, s 213; O. L* Barkan. Kolonizator Turk dervi$leri {vakiflar
dergisi, IL, s. 344 v. d.)
[16] kr§. 12 n. tapu deft., s. 215
[17] krg. O. L. Barkan, ayn» yerde, s. 345
— 172 —
arziye o§urleri ile Malkara’daVi hamam (senede 4000)—ki yukarida
Murad I. vakfina ait olan hmamdan ayridir— ve yine
Malkara*daki baglann o§rii (100) yekunu 6547 ak$e idi ve zaviye mas-
rafi da 860 siralannda giinde sekiz ak$e bulunuyordu [18].
7 — Haci Ibri Mu Ik u (Malkara’da)
Murad I , Malkara’da iki par^a ^iftligi Haci tbri adindaki bir
kimseye temlik etmi§ti. Kirk yil kadar tasarrufunda bulunan bu $iftlik-
lerin mulkliigii biitiin iimera tarafindan tasdik olunmu§, vefatinda, bu 'X
mulkiin, kizi Nurca’ya intikali ve sonra Nurca ile zevci Hizir bin
Yegan bin Haci Hayreddin’in bu iki ^iftligi 3500 akgeye Haci
H z i r bin E mir'e sattiklan 840 ve 843 tarihlerinde Malkara kadisi
Ahmed bin Hasan Fakih tarafindan tescil edilmi§ti ki, bu tarih-
lerde tanzim edilmi§ arap^a ve tiirk^e huccet (ikisi bir kagitta) aynen
§oyledir [19]:
Vesikanin eb’adi 90X14 sm.
arap^a kisim 19 sm.
Jr ojyil I jrJL*^ J3 j* ...J
dLJIJ j 1
Jr Jr 4*jj j 1 Xjy
jlijl Jr ciV
JrJr*5?"^^ JX G чХ11с o.Ls j Jrj- j
4±LaII3 /jjF-^ljr Ji(j—Ь -u>’j JrJij^ jjXl-
j II-lgg’ jJa.wjdlJub
{jJe-SCjl ^1/1 I •••• cl!3 Ji I Jj-aJIj
jJI ... J J* (j#* J A J *XJ I pLe I ojf^' J-J
<3 J *—Л I J**JI J)L*J l **У yA J I
I Л^~\ bl J j tZL-'l ^<1^1 &A eft" J 4*^Le ЧреаЛ-я 11
е^дИи» I s.aX 4>аАл| oii *—•=“- J J 1
/di Ja> J
Jl J)1 C“X> чН Jl l/Г^ J
О1» 1 11 lla.lljl
[18] kr§. 12 n. tapu defftt s. 249
[19] kr§. Topkapi Sarayi ktb. Sinan Pa$a ar$ivi n, 156
- 173 —
J I Jr Jl-Ч j*/5aM S* Jj*-aa >>
ox£kLv 45^ L aDI^L? ^K\~^L 4-Jy ^j-Z pLul^«
(j^l /•• Ij 4^3 jo^^ (j^ = ^fjoljl jp' (5^^ /“^ Jj•> 1^
Jo O>^ dJJl? jo_r^> Ja3 jjb 4-*-> JL jL (£[ j_cpL> 4'9 dKjjjl a, Is jo>^
J-j-p С^лр1 j j aJ^j dLe^l 4а1л| /J^ j-C-Jag Oj*jl JaZI jjlj 4b-Ll /аЛлл 4ДLi|
jt’b's jjL> Jo jo„a^ jojl Jl /j-Cl 4iCkp ^IU jo>^ J? j£ jJ^ ItSS'S9
J-’-l jb (5~is^ <T J.- Jv^ J-J,? JjJa-J jIjJoaU jro>£ Z J /-Ъ'Ь
45Д^> I—.'ОI /ttLlx- 4) J I JtI®. y$ oO ^aIIjU °>r । J^oAoJ pA>- jjlj 4» J
JjJ jJj Jj5^Ал OjA^ joXUc J^j г^“^> JL J^b- (J^U JjfLa ^U
j Ддл JaZo Ja^^ j \^\- appL jl«j (_$J.9 Oy^ J^ J^9 /Lj£ JjI dll* ^4,15
Ja-дл 4jLj^.' jj® /^1 f£*- c-9^i^L 4)I cLp ojb у <>jSS> /JaS^SI otej c£jd
р)СЛ|| /jUaL> ojUloA^r^ J ,Ulil)ljj£U /jj£Jb otftb-*bhujJic- * О c$Jjl
1^11» aJ|(Jja*K <laL* aIjIjiL- ijLa^ J /(jL ol^ ILL» 0}L>y*JcruLJ.Ij
CA*I J у j J^j'**' AjI^JLs (jLli '4/''*4** jLt*j| (5"J с—-«л> iJ; J}LeI*u
OyLJ **—-J A1 jjl Joj!-11^ S' ^3^ ai3^~ J"ol
^91J *a J^*9 Jj*- j S^1 *-^ IJ Jt*^*3 I A*! J J*1 0^/-" J J-9 Л OO^ oO^J^-9 l$Ja^ ^Ll
4*jy oJj5Lx^ jljl-Ц L^Jjl JJL Joi oj^a J-£jjl
(^U ^LeX-Ij jLft*^!l^*A.e 4л: XIJ-Л L S jjl cILy (j3.L>- ojl ^\ у (J IJ^a-^ ijTjj
4r <5J-3" Jj^’4 JaI* g/^ (j* Ja>L> 4*il J-L £j| *5_лл1 J j-«2.>-
J? Л Jt’b» Z J-^-5 JJ^^a^ JJai^I ^ol /(J*
О4,‘йи 4^Jo 4^ ^b G$jy dlb /J-Г^ J^L c4:i=- J^jl jSi У
4*a^S"o (J^^A ^0 jjij J A* yL (J.L | oAbJ dlL^- ^\ У /jAjjr^ J oA/^I A J
I^S jkb uu-L.llffcL J1^ <^Jj^l Jj-J (>jl u?^ IS"I
I^X^S (jf J.tLlo^i S 4> L I? J 4-Z*J.yl a\/^ 3 L-IL
i<jA5A /ц UzS’ Jrc /4Ha^ (j jLU j [ц\а\ j. j^L j poLL^J
[19 miikerrer] jk^ j ^jlc p j /coo p J
8 — Ahi Musa evladlik vakfi 767 (1366)
f Murad I. in Malkara da. bir yeri, kendi mensuplanndan Ahi Musa’ya
I evladlik vakfi olarak tevcih ettig-ini 1 recep 767 (14. 1IL 1366) gosteren
1 [19 miikerrer] Bir de, bu Haci Ibri ile ayni §ahis olup olmadigini bilemedigimiz
Ahi Ibri vardir ki, Hayrabolu vakiflari arasmda «Ahi Ibri zaviyesi vakfi» olarak XVL asir
ibaglannda goriiyor ve bir tahrir kaydinden (kr§. 370 n. tapu deft., var. 162) bu zatin
Hayrabolu’da bir ba§-hane yaptirarak gelirinin «ayende ve revendeye sarf» olunmasi ve
«megihati evlad» olmasi §artiyle bir zaviye vakfi viicude getirdigini goriiyoruz.
— 174 —
vakfiye [20] bu hukumdann “Ahilerumden ku^andugum ku$agz Ahi
Musa ya kerdu eliimle ku^adub Migalkara’da Ahi dikdiim„
dedigini veevladlik vakfi oicirak onun ogullarina ve kizlanna
intikal edecegini tesbit etmektedir [20 miikerrer].
9 — Abdal Ciineyd zaviyesi vakfi
Dimetoka Abdal Ciineyd zaviyesi—ki kolonizator dervi§
olarak yaptigi bu tesis uzun zamanlar ya§ami§ ve Murad I.’in §ehir civa-
nnda buna tahsis ettigi bir par^a yer bu zaviyeye ait olmu§tu — vakfma
890 tarihlerinde hafidesi nezaret etmekte ve tasarruf ettigi hassa cayir-
lan ile baglar o§runden senede 396 ak^eyi tekkeye harcamakta idi:
I j (JI-AjI
i^jAj I (,_£AaL**J —J A^s»- (_J I Ai о jJjA?**
[21] « 396 jLj olc-b jU jl
10 — Tim urban §eyh vakfi
Murad I, tarafindan Timurhan §eyh’e D ’ m e t о к a da Karaca*
Halil rahiyes'xwle Elmah mezraasmi tevcih etmi§, о da burada yerlege-
rek evladhk vakfi haline getirmi§ti. Evkaf ve emlakin bozularak timar
yapildigi sirada bu da degi§iklige ugrami§, fakat sonradan evladindan
Ahmed dede, Hizir Dervi§ ve karde§lerine iade edilerek vak-
fiyeti mukarrer tutulmu§tur. XVI. asir ba§lannda evladhk vakfi olarak
mevcud bulunan ve asir nihayetlerinde de statiisii degigmiyen, yani, В a-
yezid II. devrinde verilen mukarrer-nameleri muteber tutulan bu
mezreada bilfiil beratla mutasarnf vakif sahibi Timurhan §eyh ah-
fad in dan dervi§ler sakin olmakta ve, tahiir kaydinin tabiri ile
etmekte idiler. Bu sirada vakif sahibi evladindan beratsiz
mutasarnf bulunanlar oldugu gibi, evladdan olmakla beraber tasarruf et-
[20] N§r. Tahsin Oz, Tarih vesikalari, n. 4 (1941)
[20 niiikerrer] Gerek kendisi gerek oglu Tayfur namina evladhk vakiflarma takrir
kayitlannda da rastlanmaktadir. (Kr§. 12 n. tapu deft., s. 248; O. L. Barkan, ayn.
makale, s. 345)
[21] O. Lutfi Barkan buna ait kaydi Kanuni devrinde ki bir defterden
(732 n. tapu deft.) nakletmekte ve о zaman bu yeri «Ciineyd'in tieslinden oglu oglu-
nun kizi oglu S e у d i»’nin tasarruf ettigi anla§ilmaktadir (ayn. makale s. 338) 934 se-
nesine ait 138/10 n tapu defteri de ayni malumati vermekte ve vakfin baglar ve hassa
^ayirlari mahsuliinden 750 ak^e geliri oldugunu bildirmektedir. Keza bak 20 d. tapu
deft-, var 153 ve 470 n. tapu deft. Selim II. devri)
~ 175 -
miyenler, kizmetkarlar ve hizmetkarlann evladlari cemaati de gorulmek-
tedir Mezrea hasilati 890 da 390 ve 925 de 1458, Selim IL devrinde
ise 5274 ak$e goriinmektedir [22].
11 — Y a h § i Fakih bin D a n i § m e n d vakfi
12 — Mustafa bey veled-i Yah§i Fakih vakfi
Edirne deki mahallelerden birka^inin kurucusu olarak yukanda i§aret
ettigimiz, kale i^inde mescid, hamam, zaviye yaptirdigini gordugumiiz
Yah§i F a к i h de evladhk vakfi tesis etmigti. Murad I. onun babasi
Haci Fakih (Ha c i Da ni e n d)’e Dimetoka’da bir koyii ( Yah$i
Fakih koyii) vermi§ sonra, Musa Qelebi ve daha sonraki padi§ahlar
tarafindan da mukarrer-name ita olunmu§tur 890 siralarindaki kayit
§dyledir:
[23] « jiYy
1187 7
925 de bu koyiin 148 senedenberi,
dUsj UL у? Х-оД'Ь JJ 4Л* cJ-Sj »
j^ 0^ Ь jllaLv j
У j-Ьдэ СлкУ^-jj
<L« to- 4>j9
1 6
yani tahminen 777 (1375) den
itibaren, evladhk vakfi §eklinde tasarruf edildigi bildirilmektedir. Bu
kayit da §6yledir *.
jlk-Lv clLi>. I 'Д9 lj jf 4b »
ajjy 4.A9 aT jU
jj<U^L (j.A J j^i-Lv
[24] « o.r-^ d’*' <LI
Edirne’nin Uskiidar nahiyesinde yine Yah§i Fakih adinda kuru-
Ian diger bir koy de bu ailenin miiUu iken Fatih zamaninda timara
verilmi§, fakat, Bayzid IL tarafindan evladhk vakfi suretiyle taninarak
vakfiyeti muteber tutulmu§tu, Bu devirde burasi Mustafa Bey veled-i
Yah§i Fakih vakfi diye taninmakta ve Mustafa beyin oglu Sinan
Qelebi elinde bulunmakta idi (14 hane, 5185 ak^e hasil) [25]. Sinan Qeli-
bi’nin olumiinden sonra (925) oglu Piri Q e 1 e b i, kizi Giillii hatun
ve hem§iresi oglu Isa Bali mutasarnf idi. Bundan sonra varisler art-
[22] kr§. 20, 77 ve 470 nt tapu defterlerl ve 0. L. Barkan, ayni makale,
s. 338 v. d.
[23] krs. 20 n. tapu deft,, var. 132
[24] kr§. 77 n, tapu deft., s. 257
[25] kr§. 20 n. tapu deft. var. 6
- 176 -
mi§, XVI asir nihayetlerine dogru bu vakif Piri QelebPnin ogullari
Feyzullah ve Mehmed Qelebil er, hizlan Fahriinnisa ve
Taciinnisa hatunlarla diger varislerin, vakifin §arti mucibince, mii-
savi surette faydalanmak suretiyle, tasarruflarina ge^mi§t ive 5900 akge ha-
silati vardi [26]. Bu vakfa ait bu asirdaki diger kayitlar da §unlardir [27]:
j у"* 4ж1э 3^'^
(jJjb UU °* a?z~ UU cSjliy
353 Il3_5***
(jjl t—’ЗУ* j*-; >>3"* 4, l2*j^ ujb 24 oS»
iSj (Sj лАЬ' jLH чаЫдл I jyJI <*Ид> jxl£ _$
J j 4>3 j j еД, i
15 3 *—’ $х^4,1д» jl j »
aXXAjSj -3 jl »
a£-| jSCL cxl <• АдДр- u^U 4) a£| dk 1 uJ J>- a
960 AX, 3 ^Д£ I J / $ 4лк1дл Llk. c-4> Алк Lbe
Uu (j-lj1.? 4)4йк^Дл ^иА^з^^ У &
108 a!h-> |J Js2,a43 jjA I ►Apu^.e
<-''36*-^ k- J c-A\>3*
40 <_’ j J**!* cA^ °j? (j&S ujb
•••3^3 Д^~Л L>_r^ X-Л <гд3-^ fl*” ^ЛсА*^
. « * I. (jil J _? (j^S ujb »
<bl c^C"'*' jbj^ t5*(5^' 'jn« oX- J$ pla-
^yLI jSjl AX J ЛА^ Дя=*м-« ^A*^^ J «baJlsJ 4U
JX’^S 3^ ЗЬ>с>* ^A^xl О
(J^S едклЭ j 0.5J UJjJjl 7 <Jb.s
34 4X 3 J / 4>4лк1.йл A—I
ojy^ j j4ji$ djw4>>b’ <t>>l jk^ »
kJ 3 ик*’ j *A 4^- 3 j-^3 3 aU>j j 4> 3*
Ь^Л J чЛ (5/ XseLa^ 4^9 J (5J J 4i.J* ЗЪ Ls-b 1ЗЦ J cSjJ 3
^AS •••4o'^jl 4O^jl (J**^ -kJ~^ <—>^-l <_Xj) цН 43 J?’cA* JJC
... 4X^1 J 3*34 4-4^ Др- °J^ ^X-S^” J *Vjl 4:^ L-л
X)b 1 J JsX<Jj <33J3 4^J?x! IsJ~Z 2> J 4)^3! L. 4>4>J^I 4Д -U
^(1458) 862 a.Apj ^Ajb j>4?xH bJU- <J^1 26 27
[26] kr§. 77 n. tapu deft.
[27] kr§. 107® n. tapu deft, s, 434 v. d.
В. Yildirim Bayezid devri
a) VakifI ar
13 — Yildirim Bayezid vakfi
Edirne *nin fethinden once, Edirne kalesi haricinde tek meskfln
yer, 7’unca’nin garbinde ve Mihai koprusii yanindaki, Aina kasabasi
idi. Edirne’nin fethi esnasinda az 90k harap olan bu semt, Y11 d 1 r 1 m
Bayezid’in burada bir cami ve imaret tesisi ile imar gormii§ ve §en-
lenmi§ti. Bu yeni tesisler i$in, N i g b о 1 u muzafferiyetinden alinan gani-
metlerin Padi§ahin hissesine dii^enlerinden bir kisminin tahsis edilerek
Edirne’de bir, dariilhayr viicuda getirildigini § ii к r ii 11 a h’dan dg-
rendigimiz gibi [28], ilk zamanlardan itibaren kale i^indeki bazi gayr-i
miislim mahallelerinin cizye hasilatinin bu cami ve imarete vakfedildigini
de goriiyoruz. Keza Edirne, Qirmen, ve Dimetoka bir kisim koyler de
Yildirim Bayezid vakfi na tahsis edilmi§ti. 935 de bu vakfin
Edirne’de 14 hristiyan mahallesindeki 214 gebran hanesinden 195.942
ak$e gelirinden ba§ka, yine Edirne’nin i^inde muhtelif kaynaklardan
63.101 ak$e gePire §u suretle sahipti:
36.101
3j
1100 1440o 270 !Lj-u 53 3684
j'- Aj к a>
к A) 13 4/J3I O j У
12.553 3000 18.434 18.000 1950
4Л9 Ijз
300 2317
[28] kr§. Behcetuttevarih, ngr. Atsiz, s. 57; Behcetiittevarih*e atfen Miikrimin
Halil Y i n a n Bayezid 1. {Islam Ansiklopedisi). Yildirim Bayezi d*in b i z z a t
Nigbol u’da da bir cami yaptirdigini ve buna Nigbplu’ya tabi iki koyii
vakfettigini, bilmiinasebe, zikr ve 935 tarihli tahir kayitlarini buraya nakledelim;
jli. Ajb
(5к I }:> <>з4> у
< 7620
3 4' к Lev.-5 4' к»
26 45 1
8
o^-~’ J 4; k
16.145 18’ 36 63
(kr§. 370 n. tapu deft., s. 292)
— 178
Edirne nahiyesinde Mera$ ve Polad koylerinde — ki sonra-
dan, bunlardan birincisi E d i r n e ’ n i n Uskiidar nahiyesi digeri de
Ada nahiyesi koylerinden olarak gosterilmektedir — bu imarete ait
gelir de ayni tarihte §u suretle 132.841 akge idi:
& j
j I
132.841
JtllcAi Л
10.000 ' 3500
kJ
24783 898
4t^9 <-=Л\р »
la- U- 1^5
590 3 5 2
гЛрЬ ' i l 3 5 j 40 ^.rY'
jl: 75.000 3500 3400 4f J J J к. лкс!
[29] 500 1500 " 1300 C< 3460 4J 4) i jl>7 4j
Bu tarihte Imaret’in Dimetoka’da bu vakfa ait bir hamamdan
senede 3738 akgesi oldugu gibi [30] Qirmen’e tabi iig koyden
(ffavdarli (Ak-viran), Akba$li, Bekta$) de 7914 akge geliri vardi:
jk-
J /VA <L- )>. U- 3 । 4; U.
^780 13
9 38
<• u
22
4086
3048
[31]
7914
XVI. asir nihayetlerine dogru Yildirim Bayezid vakflni
topluca §u vaziyette goriiyoruz: [32]
[29] kr§. ayn. deft,) s. 10
[30] ayn deft, s. 29
[31] kr§. ayn. deft,, s, 182; bir de bk. Inkil&p Kiituph,i Cevdet Y. 11614 n. defter
[32] kr§. 470 n. tapu deft.
fr.Alj’l <>-l
4; k.
4’w-jr J UJ^''
J Jj I Jlas-I^A li I
— 179 —
zjl’ J J л (j*^'
30.766 U69 380 62.585 aj;j| 21.832 ^;xl
49 jl£ 2> dja9 j2> »
415"”"j 1 jv* U (_$ ff-~4₽=ЗИ J J J у /dL* 4л:.чЬ 1
300 ’ ^3870 * 17.242
ojl^ otejl ^blpj jjilJ*** 4^,9
C< Д9 ^C- AL'S'' I. 1 ^9 49 jl£ J £^l>
Kale igHde yine 14 mahallle gebran cizyeleri ve ba$tine zemini
mukataalari — ki hepsi 267 nefer miikellef mevcuttur — bu vakfa tah-
sis olunmu§tur. Miiteferrik mahsulata gelince aynen goyledir:
4^ J
720
L.*v.9
360
Ojl^ 49 l_ 9 J1 (J
jfls- lz~.9 jc.
4:^ J 4i*jjk^9I
3996
_y^«***^ (J? ^7Л*’'0
4^ J
1998
»
WL2aJ jc-
1836 4i^ J 360 4^ J
LL> fcS 4>и i jTJ ^£.
120 4i. J
<_jLi9 u^^^d^fTjC
J-5
‘240 4i. j
4. J С®Д..л
19.100 4:.j4,>l
t>5^^Sdrj«j 4яЬ1ал^£.
942 4i. J 348 4i.J^U4.j^
1452 4i. 3 4Л9 JjjjCI
[33]
« 62.585
Ls3.aw,4 (J
2697 41. J 4/;J p
СйлГ* kijUlj
33.336 4..J 43J
Burada goriiluyor ki, Dimetoka’da^i hamam kisti bu yekOne dahil
olmug, 935 kayitlerinden bazi farklar meydana gikmig, fakat, yekunlar
arasinda esash bir aynhk bulunmamistir. Mera^ kbyiinde be§ mahallede
az miktarda musliiman ve mtislim kibti cemaatlerinden ba§ka hristiyan
reayanin ba^tine resimleri ve bagtine zemini mukataalari ve saire hasili
yekflnu §oyle idi: [34]
[33] ayn. deft.
[34] ayn, deft.
- 180 -
’ 776 Да Да j* д-.^** 42 5040 20 480 4Л;лАи* 1 11Л25 <V_J»-£*Ia dib 1 (jLla-iS jb LLv. 31.152 6 36 JL
J*" -/k- J* 2 2’ 24 44 4-Г” (Л-д- cxLs^j
600 4.k» 258 2000 2 8 160 250 390
4a^ Ьэ- й 0 kS*k^ii£- - oUbjr'ji^J
35 " 290 198 150 352 7750
и cZ’z* 4)_ 4. Ь-*jla-Д
4лк? (, 1200 4 (Jlej j 4^ у 4*119 200 20 Jb jLoj JillJ^aa^ ^c- 200 " 150 86 И |«lLI Oils ^>5y £*
dr j - 400 214
900 < 69.380 j'Llij- ojlcj L^Jiz6, ‘-'I I? 600 '
Ada nahiyesindeki Polad koyuniin vakif hasilati ise ayni tarihte
§dyle idi: [35]
^twaL »
czb 4я^ 45^b д. гд5 159 56 • 4^saA>w1 • О.У&у 4Д-«Ь 4> j>- jbLU. Д_,< JL C-to-
10 4450 11.350 ‘ 1 3 4*
2400 - 6100 5250 J^8rL rj rj rj 6 36 88
800 350 120 20 160 1200
jr LaJ^U. с£л jc$4> J>-Joy 4^е!Лл*»|
60 2>^ 1000 300 45 200 122 . ’
[35] ayn. deft.
- 181 —
4L«a>
12
* 900 *
lU-L^^b- J 1о4аЫдл
4L**> ujI>
70 980 7
70
4>J>^ д!^Ь>Г
J J-?Л
700
□
30.766
£>^0^ ji*“ о1сЬс>Д lG?14^ 4яЫда
15 З^^ДГ.*^’Ijijjl 4***' <3
1122 550 2j 30
OiL- J 4/Cji^ C->L* Jl*j Jlll^X) Jj<mS.£
<;> Li-Дз (j^A=^lsj °У-i J ba J
650 1800o >£-j4j J
Dimetoka’da yukanda zikrettigimiz и$ koyiin bu tarihte, yani, 1570
siralannda, Yildinm Bayezid vakfindan olmakla beraber, Edirne’ deki
Qelebi medresesine tahsis edildigi gorulmektedir:
4,*oj^.e 4,2“JUJji- jtk (“>*4^*
49 3 4^>-b
(S4—5y^l u-a9J С$чАл_?'*а’^ J* b*4’ J C$j|4*b*^*dj d'.^
[36] 17.242 Ja*4»
J-C^-bJ йЛ;У-> cilaSj j 4^!J 4.?^
<^3870 1j2*vS ujJ^'1' J 4a9j (/"*
« 300 J^u • *U 4s»E,J>J 4^9
[37J « 21.412 U
Yildinm Bayezid vakfindan Dimetoka’da bir de gemiciler
vakfi olan iki koy vardi: Siilemi§ ve Sofular Mehmedi
koyleri. Bunlann Pranki jilj- gegidinde veyahut Pran~
ki nam karye mukabelesinde Meri$ suyu ge^idinde gemici-
lik hizmeti yapmalari i^in Yildirim Bayezid’den ahkam-i
$erife aldiklan biitiin tahrir defterlerinde tesbit edilmi§tir. Bu koyler 36 37
[36] ayn. deft', Bu koyiin hasih arasmda ba$tine ve cizye goriilmedigi gib' is-
penpe-i gebran da ancak 2850 ak^edir. resm-i dontim-i bagat’da. her doniimii i$in 12
ak$e ahnmakta, aynca «1000<^j ai4^jjr ve «400 J^L» gibi
gelirler gorulmektedir.
[37] ayn. deft.
— 182 —
halki bu hizmetleri kargibgi olarak avanzdan muaf idiler [38]. Bunlann
yerleri bir arabk bozulup timara verilmi§, fakat, sonradan tekrar muafi-
yetleri tecdid olunmu§ ve ellerine verilen beratta “Qiftliklerinin mail-
suliine girii kendu mutasarriflar olub... hidmetlerinde kusurlari olmiya»
yazilmisti [39]. Bu siralarda, Yildirim Bayezid evkafi reayasindan iken
diger koylerde sakin bulunanlar da ayrica tahrir edilmi^ ve bu gibilerin
cizye, ispengeleri ile adet-i agnam, resm-i arusane... ve sairelerinin va«
kif igin tasarruf olunup ziraat ettiklerinden d§urlerini bulunduklan yer-
deki sdhib-i arza eda etmeleri tesbit olunmugtu. Bunlan Dimetoka’nm
diger bazi koylerinden ba§ka Kizil-Agag, $итпщ Pravadi ve Nigbolu
koylerinde de goriiyoruz:
[40] «
6\j ujlt
27.249 9*625 16Л57 385 1082
14 — Bahaeddin P a § a bin Hizir zaviyesi vakfi
Yildirim Bayezid tarafmdan Sere z*de Yanikos (diger adi Giimii§)
koyii Bahaeddin Pa§a bin Hizir admda iimeradan birisine
[38] Siil emi § koyiine ait kayd igin bk. O. L. Barkan, ayn, makale, s. 338.
Bu koyiin 890 kaydi gdyledir; (20 n. tapu deft^ var. 136)
Digferi de gudur ;
Ki! • o.Jb’jH OjkX
s b*A-
7
8
2
4 k>.
6
г
1200
«
(кт. 370 n. tapu defe,,
[39] kr§. 470 n tapu deft.
[40] kr§« any. deft.
3
s. 33)
1
15
19
— 183' -
temlik <edilmi§, о da, bu mulkiinii Sere z’d e к i zaviyesine 790 ve
792 senelerinde [41] vakfetmigtir. 937 deki kayit §oyledir: [42]
cjjaJ ctLk jk- v ь. xj\> jiLL*, til ^jb »
ojbail J-Jjjk. -Xjrl (jUa-kv^ jta.Lu I (___ftfij -la
_/^зЬ jyk
«15943 j^k- i30 18 /78 <?к- ^*1 ^jAk>l <ь^5
15 — Kizil Delii Evladlik vakfi
Kolonizator lurk dervi§lerinden olan vey vakifhame suretinin ifadesi
ile, “diyar-i Rumeli ?eref-i Islam ile miigerref oldukda bile gelen„
; Kizil Delii Sultan, Dimetoka’da yerle§mi§ ve Yildirim Ba-
i у e z i d tarafindan kendisine iig koy. (D ar и-В tiki, Buyiik- Viran? Tir-
fillu Viram) temlik edilerek 804 de mulknamesi verilmi§ ve sonra burasi
evladlik vakfi haline gelmi§ti. Bu vakfa ait bazi kayitleri Prof. Barkan
zikrolunan makalede ne§ret[iii§ti. Buna dair diger kayitlar gunlardir» 815
de verilen ni§an-t humayum
I u_^b k\jj Э- у
j j bbl JU jktJ <uJji 44
l£/I 3 j j-ю^Ь® jlj_j
J -b1” "^-4 е4л' /^T J J
1' [43] «13.IV. 1412 4j yA (j «V^S 5 <*v‘ fd .14 [jr
890 siralarmda bu evladlik vakfma Kizil-Delii ogullarindan
Giilgehri, Ilyas, Bilal, Ishak ve Sinan mu§tereken tasarruf
etmekte ve zaviyelerine ayende ve revendeye hizmet etmekte idiler: [44]
d'-W jljp -? ?>
. *;,£ j lJ"^^ <—oA^L«j Jjk- Д.С I
•_ ^7t^b u-)-v I (jokc- c h Jujl>
лИ3^*w J j Jb c5ij-t./^b^ кLJL. by'
lei jb-^L 4>XjJ J 4; I 4^ J<V
[41] kr§. M. Cevdet, ayn. esr.> vakiflar listesi, s. 183
[42] kr§. 167 n. tapu defL, var. 39
[43] kr§. Bagbakanhk ar§ivi, Ali Emiri tasni., Musa Qelebi devri, d.1.
4>* [44] kr§. 20 n, tapu deft., var,, 135
- 184 -
цк jAy ) jMI; 4c><A 3 <3' j\j3
_^AiA I лАЗ-^l <_£
• * • • . « • •
J4 Jj ujIaj5U^ cSjUj Jb>^ с£^--КаЬ а^Ь (j-UUj
J% a!j A** зЬ->Ь jUrJJj аз*1 jb->b ©AAjlu> a!j
_^A_^^ й^*«аЬ ©aJI JiAoA^S^pAi cS^UT jClb -x-p ;>
dlx AXjA у 5 jl J)A^ IjjA ^_)\^ ujA>I JajLs- (_$AXjA чк> jk*.J_}jA <C^
z з c^u*! ^z JC1 ^b; j zzj ^ЬЗ ^»y
^bJ ja!/b }j^ ^A W Сг^^7з 4"1
^A^J J J c£^KXl
4skJX*»1
210
15
j^>-
50 100 "20
10 320 400
j 1! L j «j
527
65
1742
и**
4 17
«V L.
15 26
Bu vakfin hudutlanni tayin eden bir smur-name ile (1001 tarihli),
1024 tarihli bir muamele, 1051 tarihli bir hiikum ve tarihsiz bir vakif
sureti, yukanda aynen dercettig-imiz 815 tarihli b i t i ile birlikte
bir dosyada bulunmaktadir. Kizil Delii Sultan vakfin in XVII.
asir ortalanna kadarki vaziyetini bildiren bu vesikalari, vakfa toplu bir
baki§ temin etmekteki ehemmiyetine binaen, sirasi ile naklediyoruz :
j jb JjS faj*4z* jVjl Jb~l
a) evvela Uzunca-Bilk9den Tuzluca-Su'ya andan dere sira Dogan*
Btnari’na andan Penbeci yolunca Sazlu-Dere’ye varur andan derece
siyirdub Kiraslu-Gediiginde olan binara ve andan Kurd-Virancigi ba-
gindan dere sira Tavukcu-Gediigi9ne andan Kizilca* Yar9a andan Kil-
Kolan-Binari dibinden siyirdub Haci-Viram deresine ve andan Giirgen*
Ulagi’na andan dere sira Kuzgun * Kayasi’na ,ve andan Karesi - Yurdu
— 185 -
dereye var ur andan kese bir biike dibine ve andan Giin-Goren in andan
Yoku$ - ba$i’na andan Avcilar - Konagi’na andan Soilcan- Binarina
andan yol sira Uzun-Ini$ ba^inda Cahk-Kaya’ya andan
yol sira Bilek-Yurdi’na andan Akge-Kaya'ya andan Me$~
hed’e gikar ve andan Eski-Degirmen e andan KoQ-Kayas\’na ve andan
Ku$-Depesi’ne andan Sagan-Agaci’na andan Toycin-Yurdi«^^cA
mukabelesinde olan yiiksek depeye geliir ve andan sonra dik agaga gi*
den dere agzindan sinur i$iin dikilen ta$a geliir andan Day gin- Yur-
di’na geliir ve andan mezbur yurddan cikan yol sira er-
kuri gelen yol geldiigi yabik Yerlii - Kaya’ya andan sirt stria
yaya yolunca nam Yenice konan koyden gelen Ulu-Oyiik iistiindeki
$atal Ballot (?) (Paiamut) agacina geliir andan sirt ba$inda sinur i$iin
dikilen ta$a geliir andan Kayacik - Binari’nin su akintisi varub dereye
kavu$dugu yere varur ve andan erkurlayub giru hudud ol Uzunca-
Biik’e ula$ur deyu i$bu hudud ile mahdud olan sinurun i$inde ziraat
ve hardset olunan yirleriin d$uriin ve kanun iizre ayid ve raci olan rii-
sumin haricden simdiye degin bir ferd dahl etmi$ deguldiir deyu udul-i
miisliminden harig kurddan bi-garez miisliimanlardan Kuzgun-Kayasi
dimekle maruf. karyeden Abdullah veled-i Nesimi el-imam ve
Abdi Носа veledd Me mi ve karyed Kayacik’dan Ahmed ve-
led-i Mubarek el-imam ve Ibrahim Носа Al i ve karyed Bal-
cin’dan Mustafa veled-i В e g* 1 u ve Mehmed veled-i Eynebegi
ve karye-i Miislimin’den Nebi veled-i Sa’di Носа ve Kurd ve
Seydi nam kimesnelerin $ehadetleri ile mahdut mezbur kadimilley-
yamdan ila hazelan Kizil D e 1 u Baba ’nin vakf-i evlad itdiigi
muayyen ve miimtaz sinuridir harigden bir ferd dahl it mis deguldiir
deyu eday-i sehadet itdiiklerinden gayri ellerinde olan hucecd sabika-
larinda dahi hudud-i mezbur mestur ve mukayyed bulunmagin mahdud-1
mezburun sinuri i$inde vaki olan a’$ar-i ger’iye ve riisunvi brfiyesini
m er hum Kizil Delii Baba vakfina hiikmolunduguna mevlanay-i
miisariinileyhddan alduklan memhur ve mumzi huccetlerin hind tah-
rirde merhum Kizil Delii Baba’nin evladi kenduyi ibraz eylemegin def-
terd atikde mukayyed olmagla . . ; . . bir ferd dahl ve taarruz itmiye.
Suretd defterd cedidd mufassal-i Sultani budur ki nakl olundi tahri-
ren ft evayild $ehrd ramazan sene ihda ve elf (1001) [1. VI. 1593]
be-meakam-i Kostantiniye
b) Kaza-i D imetoka der liva-i Pap karye-i Biiyuk-Vi-
ran maa babay i cemdatd Kizil Divane Sultan
Karyed mezbure ehalisi Kizil Delii nam azizin fukarasindan
— 186 —
olub dervi$andan olmagla feth-i hakaniden berii avanz defterle-
rinde d'ivaniye ve tekalifd brfiyeden muafiyetlerine selatin-i maziye-
den muaf-nameleri olub ve kadimi azariz defterlerinde dahi mukay-
yed olmayub tadehu tahrire memur olan Mehmed Qavu$ iizerlerine on
uq hane kayd idiib tahammiilleri olmadugin mahmiye-i Edirne kadisi
inha eylediigi arz olundukda fukaradan olmagin avanz teklif olun-
maya deyii fer man olunmagin hiikmd $erif viriliib ve had a mevkufat
defterlerine nazar olundukda filvaki vech-i me$ruh iizre mukayyed
bulunmagin suretd mevkufattir ki nakl olundu tahriren fi gurred rebi-
iilahir sene 1024 «[30. IV. 1615]»
c) «Ni$dn-i $erifd alinan budur ki medined Dimetoka muzafatindan
Cebel ndhiyasinde kutbiilarifin Kizil Delii Sultan se-
latind maziyeden Tan-Yolu [Biikii) ve Biiyiik-Virani ve Tirfillu-Virani
ndm mezrealar temlik olunub oldahi evlad-1 evladina aleli$tirak va-
kif ve ?art idiib evladdan i$bu Seyyid Abdur-
rahman ve Seyyid Ivaz ve Seyyid Zeynel ve Seyyid
Hiiseyin ve Seyyid Hizir beratlann getiiriib tecdid olunmasin
rica eylediikleri ecilden iizerlerinde ise miiceddeden bu berat-i huma-
yunumu virdiim ve buyurdum ki varub ba’delyevm ber-vech-i i$tirak
mezreay-i mezbureye mutasarnflar olub hidmet-i lazimalann edadan
sonra Vakifin ruhu ve benim devdm-i devletim ed’iyesine i$tigal iizere
olub olbabda hi$ ferd ma’ni ve miizdhim olmayub dahl ve taarruf kil-
miya $byle bileler aldmet-i $erife itimad kilalar tahriren fi etdhir-i
$ehr-i rebiiilevvel sene 1051 [8. VII. 1641]
be-mekam-i Kostanliniye
d) V a к f»i evlad-i Kizil Delii Sultan (der kaza-i Dime-
taka) mezkiir-i merhum Kizil Delii diyar-i Rum ali §eref-i
islam ile mii§erref oldukda bile geliib zikr olunan kar-
yed Biiyiik-Viran ve karye-i Daru-Biikii ve Ttrfillu Virani Sultan
Yildirim handan hududi ve sinun ile temlik idiib sene erbea ve
semanemie (804~1402) tarihinde miilk-name-i mezbur ihsan bu-
yurub mazmununda Tanri Daginda Daru-Biiki ve
Biiyiik-Viran ve Trrfillu-Virani ve sinurile mezkOr
Kizil Delii’ye virdimki kimesne dahl eylemiye deyu
kayd olunub merhum kizil-Delii dahl vakf-i evlad idiib seva-
lif-i seldtin-i hakaniyed Osmaniye dahi alettedkub her biri о mezkur-i
me^huri musaddaka mustahkem tutub.............hind tefti$de miilk-na-
melerine ve mukarrer-namelerine nazar olunub defterd Sultaniye evlad-i
mezkurin ber-vechd i$tirak mutasarnflar olmalan iizre tesvid olundu
— 187 -
ve mezrea-i Tatar-Virani ve mezread Ak~Viran ve mezrea-i Kavacik
mezkur Daru-Biiki smunnda dahil olub evlad-i mezkurin evkaf-i
mezkur e mahsulatina ber-vech-i igtirak mutasarnflar olub ddet-i kadi-*
me iizre dyende ve revendeye hizmet ideler deyu defter-i atikde mu-
kayyed bulunmagin................ve sinurlan hususunda bazi kbyler hal-
ki ile mabeynlerinde nizalan olmagin Edb-i saadetden Dimetoka ve
Ferecik kadilarina emrd §erif gbtiiriib . . . evkaf zabitleri niza* olu*
nan mahal iizerine varub iayin ve tebyin itdiikleri hudud ve sinur
iizre , . . deyu mukayyed defter-i atik,
Evlad-i sdhib-i vakif bd-berdt-i humayun nefer.33
miicerreddn-i evldd-i mezkurin 41
Karye-i Biiyiik-Viran an cvkaf-i Kizil Delii .... bilkiilliye muaf ve
miisellem nefer 113 karye-i Dara-Biiki der n ahi ye-i Cebel (Halil) idbi-i
kaza-i Dimetoka vak~fi evldd-i kizil Delii . . . ; mezkur karye halki
iki у er de derbend bekledikleri ecilden tekdlif-i avdriz-i divaniye ve
tekdlif-i orfiyeden muaf ve miisellem olmu^lar der bendci у an-1 karye-i
mezkure 67 nefer >
16 — Hayreddin Evladlik vakfi
Gelibolu'da E$reflii kbyiinii — ki bu ismi sonradan almi§ olma-
si ve daha evvelki admin tahrir kaydindeki Kdvalar kilisesi olniasi gok
muhtemeldir — Yildirim Bayezid mevlana Hayreddin'e ev-
ladlik vakfi olarak vermi§ti. Fatih devrinde onun oglu Ahmed
F a к i h 'in oglu M edi m e d'in tasarrufunda idi.
«-di H1'*' 1 b 4)^9
[45] O jHi 4-^ .5*^1 U.
17 — Haci Ahmed vakfi
Malka ra’da Asarbeyi—virani koyii Yildirim Bayezid tara-
findan Haci Ahmed namindaki zata tevcih edilmi§ bir miilk—vakif
olarak gorulmektedir. 860 siralanndaki tahrir kaydi §udur.
JfF'jfL.
jfF Дл
[46] « 200 JJU (Jc. (ЗЦ*"
[45] kr§. 12. n. tapu deft., s. 201
[46] ayn, deft,, s. 253.
— 188 —
18 — Aydin§eyh vakfi
Yukanda Yakut P a § a’dan bahsederken (s. 24) ism^ ge^en §eyh
A у din, §u kayitten anla§ildigina gore Yildirim Bayezid tarafindan ev-
ladlik vakfi olmak iizere Malkara’da bir giftlik mikdari yer
almi§ ve sonraki padigahlar tarafindan muteber tutulmu§tur: [47]
Дл о I O^ljl 2! J.5 у j jL ol^ jtkL,
(3 у I** □ -Aj jо I jjLiaAj <y 5*''] (Jt-aJ
« 200 jojl^
Bu zatin sonradan Emir Suleyman Qelebi zamaninda Yakut
Paga’dan (Yakut Lal a) Eskihisar — Zagra’da . Qirpan nuhiye-
sinde bir koyii Suleyman Qelebi mukarrer namesiyle Evladlik vakfi
olarak aldigini biliyoruz {yk, bk. s. 24). Bu koyiin 925 de 1044 ak^elik,
XVI. asir sonlanna dogru 2371 ak$e hasili vardi [48]
19 — Kara Biiriiklii vakfi
Adi zikredilmiyerek maruf adi ile kaydolunan bu vakfin Yildirim
Bayezid tarafindan “mukarrer vakif» oldugu ve vefatindan
Sonra oglu H ii s e у i n’e verildigi, onun da vefatindan sonra, ogullan
Hizir, Yusuf, Mustafa, Isa, Salahaddi n’in “vakfiyet iizre
tasarruf,, eyledikleri §u kayittan anla§ilmaktadir: [49]
« 386 Jjol <5^^?
20—-Haci Dogan evladlik vakfi
E d i r n e’de namina bir mahalle kurulmu§ olan bu zat Kale iginde
bir mescid yaptirmi§, §ehir civannda kendisine Yildirim Bayezid
tarafindan tevcih edilen araziyi — ki Qukur - fcziyzr’da
Dogan - tepesi mevkiidir — bu mescide vakfetmi§ti[50] Ha ci Dogan
a g a Yildirim Bayezid iimerasi meyaninda idi ve kendisine keza Padigah
tarafindan Edirne’ye tabi Haci - Dogan koyii temlik edilmi§ti, Sonradan
evladlik vakfi karakterini alan bu miilk Fatih’e gelinceye kadar ve
[47] ayn, deft,, s. 249
[48] kr§. 77 ve 470 n, tapu defteri,
[49] kr§. 12 n, tapu deft,, s. 253
[50] Kr§. Badi Ahmed, Riyaz-i Belde-i Edirne, gost. yer.
- 189 —
ilk zamanlarinda onun tarafindan da tamnmi§, ve ancak, evkaf bozulup
timar olunca bu da bu tahavvulden kurtulamami§, fakat, daha sonra
Bayezid IL tarafindan mukarrer tutularak “vakfiyet iizere tasarrufu tanin-
migti :
41fjAl jkU V-i*9J »
Ajb jlkU UL ji: I еДУ <3
ojjl Js I 49 u-flj, }jS.A 4*9jL
[51] « 3118 4 414
Bu koyiin 925 de 7.460 akge kaydedilen hasilati 935 de, 12.399
akge goriinmektedir [52]. Asir ikinci yansinda yine evladlik vakfi sure-
tinde tasarruf edilen koyiin — ki giftliklerinden biri bu sirada S i v a s
Mirmirani Ahmed Pa § a elinde idi — diger resimleri ve koy ya-
kininda vakfa ait degirmen hasilati ile birlikte 9.600 akgelik vakif vari-
dati bulunmakta idi [53].
Haci Dogan aganin Edirne igindeki vakiflarina gelince,
buradaki vakif yerinin 82 1 tarihini ihtiva ettigi ve vakfin diikkan
ev ve hucreleri bulundugu kayitten anla§ilmaktadir: [54]
t4h.a9J ja J* 4^П J *»*<* 11i, s9j 4^ X>
j <I "Vt-La/ol 4 L L j j j ^a3 3’J3 3
[2.X, 1418]
Lb c_A> <_4 oXi)^
L 4j у jh&S UU j <-£j j
J^-J* J 4>4*UIa-a 4)4^1 '“’3-^ J 4,^ LlU. 3*^
240 ax, 3 3*^3 J7J j cit 3^3 LJL
3j.aM J 3^ j? 4*^ rl^ 3
30 J
^<1 ft (Jj J# j 3^' <3:* 3х® 4^ Jj 3 lr‘U.
*—3-^^ l-JL- ^/*14 сИ-ьа.З 41 4^j 1 oA^u J <3xу 4^*9 a*°
З'*’^ J*1''-? 3 4'4*Ul4x 4^-1 j_j| оЛ I oj41*«S^ fb J'^ j ^£. jf"
156 4^3
[51] kr§. 20 n. tapu deft, var, 1
[52] kr§. 77 ve 370 n. tapu defteri.
[53] kr§. 470 n. tapu deft.
Г54] kr§. 1070 n. tapu deft. s. 145 v. dd.
— 190 —
J Дл~^ J (J-VJ (Sj^ dlL u-fislj Д*^ <_Л <1Ддл JJ -VL
Ю i_j
40 j J^?L I jyll -uLUu Ц-1 (J^s jl j вд1Л5 dLjl jtjb ^a
(jjl J ^Ll ^Ul оД>1 оД₽=***Л \_JjJjl
& С-Ддх^ ^ilvsl (jjjX-5^ c-Jy j djl ojK^A>- 4> <r!- 3 4^- CU"
«^ЗД^ -^Ll LJL 4>l*l Jst*M.4 cj^a Cj"Uj i^jlj 4^ L
jJj jaj^ is?\s>^ \s~^ oJu'->3^ 4УУ zrj^jkjU (j^-U uJb »
J,/"иЛ^ ^<Л?' Z ОЛУ* (5^'jl i/Ь Z -?
dX J J^s OJ3 Jjl ^1 J cSlj-^bj^ j^jl *хдЬ J
k-tjljl (JJi^ ^5*3 I71- jbj^ J оДЬ-jL ;5«J;5 Jj-lL-ilj иЛ (JjH вД1м|4^«
4 4яЫ1« <£-| u_>y>L<2 4j аД-I ctl^ Jjjl e *—’1,/^ <J^ 5
cXy ^-J^y (J-cj (.-dll j's/jl Jy~« 4^ (4* s ur1/.-5
jjjl <->УУ (/-4*“ jH j/jl JjiiL* 4>l j5j ex dll* <sU fA* j-aM
J jjl 4mJ*LU J&S j5CL Ujjljl J&S
(^Д^-Л -iJjut.-* iS'j^ •A’J'b J aMsj dlU 0Li
^3j (Sj ^J9 J5^ 3J9 j^-£' J 4yb cil dll* ol-^ j _;дЛ1У
jjHtjy <<и^э^*л (Х-$у143eX*>“^a (^^^(/-4 (j^y i (2^^*" ^**1 cSj ei>^S ^И е^У
...........................................................4M*!sLb 4>"i
J ^«Э^У (j*** ^Зд.*4*laS iJ-W* 4*-*^b j*4**'^ сД^^5 {SJJ
c.iy\fL ДД Lj I оДД л cJ**^ *^ж* <3***^
-usjLt* <eVl jU ^jl Jjl <«^yy jLa д*^у -U
1800 j ёдчН
^Дл5^^Э |4«Ap ^у^оД»1 ^A\ <_jLj 3^ly /jl^lc*- dl&ijl
^jSeAA cJ**£ I dirL 3^!jl jybb Шс 4*ИуДдд Ajjb jj- оДа^ LI
JuH5^ ^-mAS*3 e^j^l ул^ jL jj&a jp.L- t/’ta jlj I ®д0 l-Ц LlJ I
Jjl 1)ДД^ l/jJj! JjaaII^I^ (^Jlktl dllj-Ai dUaS y^rl.^AA ejjjl Аэ-J
d/L <*Л-» dJ***b (J'^jl 4т у U^ сЛ^*5длл& jis^ уз
^3^9у^АаА
21 — Ahi Denek (veya Doniik, Dinek, Dogun «dKiJ4»')
z a v i у e si v a к f i.
Dimet oka’da Kasaban diger adi ile Kuyumcu mahallesinde Y i 1-
dirim Bayezid, bu isimdeki dervi§ namina bir zaviye yaptirmig,
- 191 -
burayi ona vererek pazar i^inde yaptirdigi bir baghaneyi de bu zaviyeye
vakfetmigti. 925 de Ahi Kasim tasarrufunda bulunan bu vakfin bag-
haneden giinde ak^e hesabiyle senede 1080 ak^e geliri vardi [55].
b) Mulkler.
22 — Timurhanmiilku
Yildirim Bayezid Gelibolu’da Ноге adli koyii bu isimde
(veya Horemer birisine miilk olarak vermig ve sonra (860 sira-
lannda) evladlan Timurhan ile Timur buraya m ii 1 к i у e t
ii z r e tasarruf etmiglerdi: [56]
p\> 4»/ j л jb JrA^yl J^y аЛ о J j&-
jAO^yl jJyl ^JUe^A^ Зу1л Jy^AylA»- A»jb 4>aJ| Jjlj
<300 ^-1 JjjjI ejjl cl.XJu jjo-dl jjr
23 — Reis Ehliiddin 9 i f 11 i g i m ii 1 к ii
G e 1 i b о 1 u’da Reisler Qiftligi denen bir yer evvela
E h 1 ii d d i n adli bir reis elinde iken, sonradan, ni^in ve nasil oldu-
gunu bilemedigimiz, Sayaci Halil Ogluna verilmig, fakat, her
halde, bunun vefatinda borcu zuhur etmesinden, emlakinin ve bu meyanda
bu Qiftligin satilmasi dogrudan dogruya Padigah (Кар u’dan) tarafindan
sancak beyi ve kadi’ya emredilerek, Reis Haci Nasuh eline
ge^migtir ki, 860 siralanndaki tahrir bu adamm elinde ^mukarrer dutdum
deyih bir hiikiim bulundugunu bildirmektedir: [57]
) iff А* (J'Syl 4)?^ 3 (./aBJaI oA^j Jd dj-dS’* Э
о/гуу 4aUa!> ol&j Jcjl a* JaU-'
^AaAa-j j^aJ j 1
jbl Aj J Jykl
Jj-V J Ал jl *y^ ° JAS J I
I (Jy eAl^ I ^***
> caL^i сШ“лэ^ l*i
[55] kr§. Omer Berka n, gosf yer,, s. 345 ve tiirlu tapu defterleri, msl,
138j10 n, tapu dejt,
[56] kr§. 72 n. tapu deft,, s. 194
[57] ayn, deft., s. 194 v. d.
— 192 —
c) Yildinm Bayezid devrine ait bulunmasi muhtemel vakiflar*
24 — T u r-B e g i § e у h vakfi
Vakfiyet iizre tasarruf ettigini bildigimiz ve kendi adini ta§iyan koy,
her halde, § e у h T u r-B e g i ’ye Yildirim Bayezid tarafin-
dan verilmi§ti; ^iinkii 860 siralannda, oglu Yusuf vefat ettikten son-
ra, «kadimden mukarrer vakif olduguna gore, belki onun da oglu Y u-
n u s’a verilmi§ti: [58]
cjjl j -u 4>y »
C( 300 4 15 4> ts- jJjC Д9 е-А<-И J.H
25 — Ahi Devle zaviyesi vakfi
Gelibolu’da gargi iginde bulunan bu zaviye, XV. asir ba§la-
rinda ya§adigi muhtemel bulunan kolonizator dervi§lerden Ahi Dev-
1 e’nin adini ta§imakta, ve vakfi olarak bu kasaba dahilinde miiteaddid
iradi bulunmakta idi. Fatih devrinde miiderris M u h i d d i n
Padi§ah beratiyle tasarruf ettigi gibi Yavuz Selim de vr i nde de
bunun oglu §eyh H iisameddin elinde bulunuyordu. Prof. Omer
Barkan\n ne§rettigi [59] Fatih devri tahrir kaydi ile 925 vaziyetini ay-
nen nakledelim : [60]
5900
J
Ю jsa^ &5"
50 j
ir
о Д» J 1 £ Jj jl j Lo (jj у 4>
1 2 (“У J
1 di^5 <>•*-
,U* f
1 «ХдЬ
8 J
I у a А?У>-
7
(j* ij1 al I L*>- I J-5 4!jIj
[58] ai/n. deft., s. 199
[59] kr5. vakiflar dergisi, II, s. 345. Barada rakamlar yanh§ £iktigi gibi bazi ek-
siklikler de vardir,
[60] kr§. 12 n. tapu deft,, s. 199; 75 n, tapu deft., var. 229
— 1^3 —
o)y jl U. >_jb 11 Cpf'^S. ii-iL
a,I 3 i c.L_e 637
2551 <- j
484:-“J ‘4 j 4L-j
228^19^^13 -2160 6
3'
564<uJ 4 47 4^18
5531 U
^Пк; lr
1980 JUI 180
16UU 3 45 j
<Лг^Г u c*4^t
f "V.
f'.?3 f j j
3 1260 3.5
La-
Yул <-J <_ij-^aU »
4 kb C>4^- ^,„'1a^ Jj'jJI^I**»- I Yj« с^е.^л Д-4^-
300 j 4 25 jp j 360 J 4 11 j
JlfL~>. L’Yja
(hole sl^-“ 4<2.a>"
4**V(3 ^f-^3 ‘ 4***j3 ^*-*'(3 d"s*s’3
144 12 600 50 180 15 1080
« 193 03bJI 5724
26 — § e у Ahmed zemini vakfi
M a 1 к a r a’da kendisine, belki de Yildirim Bayezid tarafindan
bir yer verildigini gdrdugumiiz §eyh Ahmed de keza kolonizator bir
dervi§ti. Mamafi onun bu yeri, sonradan, agagida bahis konusu edece<
gimiz De r v i § Bay ezi d’e verilmi§, о da, burayi Malkara9 daki zauiye-
sine vakfetmi§ti. 860 siralannda bu zeminin Dervi§ Murad elinde
oldugunu goriiyoruz: [61]
(jicl cA>b J
27 — Yumcu§iica’ vakfi
Malkara yakinindeki Yumcu $ucd’ Qiftligi ^3 » a<^1 i’e niaruf
91'ftlikj ihtimal yine Yildirim Bayezid tarafindan, bu zata verilmig
ve о da evladlik vakfi yapmigti. Qiinku <mukarrer vakif* oldugu tesbit
edilen bu <jif tligin 860 siralannda, §iica’in kizi Ale m Hatunile
karde§i ogullan Hasan ve Halil tasarruf ettikten sonra, vefatlann-
da Alem Hatun’un kizi A у § e elinde kaldigi bildirilmekte ve Padi§ahin
[61] kr§. 12 n. tapu deft., s. 250
- 194
hiikmunii hamil bulundugu tasrih olunmaktadir (Hasil 205) [62]. Yavuz
Selim devrindeki tahrir kaydi de bu cihetleri teyit ettigi ve ^ka-
di m den Padi^ahlar beratiyle vakfiyet uzre mutasarrif'» olduklanni i§a-
ret eyledigi gibi 925 de Ay§e Hatunun oglu Ali'nin kizi Rabi a
Hatun elinde bulundugunu bildirmektedir. Bu sirada «jiftlikte hari^ten
ekenlerin o§ru ahnmakta idi (hasil-1 o?r-i gall at ve gayri 150) [63].
28 — Haci Yatagan zaviyesi vakfi
Malkara’da bir ^iftlik mikdan yer Yatagan D e d e’ye veril-
mi§ti ki, о da zaviyesine vakfetmi§, oglu Ibrahim de vakfiyet iizere
buraya mutasarrif olduktan sonra D urd u-Han adli bir dervi^e tevcih
olunmu^tu. 860 da 50 ak$e hasili olan bu ^iftligin [64] miiteakiben 60
sene kadar sonraki §u tahrir kaydi de muhimdir: [65]
jl&b jUb
fU jjj j^l jSjl a jZdst A»‘l [66]
dU J-p-5 (JuW LI jybl /ilj uJjI
jl(_| ОIJ (j Ь J •5^*^’ о A* 4) _jlj
[21.V.1513]
278; *^l 1«*^л
29 — Hal if e §eyh vakfi
Gerek bu zatm tarihi sahsiyetini ve gerek hangi Padi§ah tarafindan
tevcih ve temlik yapddigim bilemiyoruz, Fakat, Mai к ar a’da bulunan
ve evvelce^ keza kim oldugunu anhyamadigimiz, Ni Infer Hatun’un
vakfiyet iizre tasarraf ettigi, sonralari Devlet kizi Ay§e’nin ve bu-
nun da gocuklannin elinde bulunan bu vakif da, bize gore, Yildirim
Bayezjd devri vekiflarini hatirlatmaktadir, 860 kaydi §oyledir: [67]
[62] ayn. deft,) gost. yer.
[63] kr§. 75 n. tapu. deft., var. 281
[64] kr§. Omer Liitfi Barkan, ayn. makale, s. 345
[65] kr§. 75 n. tapu deft-, var. 284
[66] Burad zikredilen Tur-Cihan Dede, her halde, 860 d&ki kayitta Yatagan-
Dede, evladindan oldugu tasrih edilmiyen D u r d u-H-a n olsa gerektir. О kayit aynen
soyle idi:
-PJ-P I Ojjl у^йД01 (S'AIj-I ...»
jbl jU
[67] kk§. 12 n, tapu deft., s. 260
— 195 —
Uy^' ejjl С--Л?J jyt- 4^-ls’- k_3j>>
4>jL:;M j-vlY(jHJjl jjtfxh <tjU (j>5 uJ_p рдН^ЗТид j>.Jy3' 4-}^{
кх=Э^л^. 3/*л«л С.Д5 (_$_3 3"^' '‘4"^'~' J
«100 j^U
30 — Erbuz Ata Evladlik vakfi
Tarihi §absiyeti hakkinda malumatimiz bulunmiyan Erbuz Ata
(veya Arpuz /Ita/nin osmanlilardan once §imal yolu ile Rumeli^ye
gel ip yerle§en veya, daha bilyilk bir ihtimal ile, Timur istilasi
sirasinda gelen tatarlardan oldugu anla§ilmaktadir ki, bu tev-
cihi Yildirim Bayezid’den almi§ olmasi da miimkundur. Edirne’nin
Ada nahiyesine bagli vakif koyii {karye-i Erbuz Ata nam-i diger
Tatar la r) Fatih devrinde timara veril-mi§, sonradan vakfiyeti
mukarrer tutularak varislerine iade olunmu§tu ki, 890 da buraya onun
neslinden Hatun-Bula, Sittive§ahi hatunlar evladlik vakfi su-
retiyle tasarruf etmekte idiler. Bu tarihte hasih 3438 ak^edir. 925 de
4000, 980 siralarinda ise 7000 akfjeye yakindir [68]. 890 kayitlari
§6yledir: [69].
j ILL*, jb. jkiLj
U Ls-
O Ijjl
J;.d djjl
80 120
к» •
3438 7 40
[68] kr§. 20y 77 ve 470 n. tapu defterlerb
[69] kr§. 20 тг. tapu deft*, var, 139 v d.
IL XV. ASIR BIRiNCt YARISINDAKI VAKIF ve MULKLER
A. Suleyman, Musa, Mehmed I. £elebiler devri
31 — Eski Cami (Cami-i Atik) evkafi
Edirne §ehrinin merkezinde Muvakkithane sokagindaki bu cami
en eski ve en ehemmiyetli olmakla hususi bir itibara sahiptir. Hibri
Abdurrahman, bu miinasebetle der ki : «Лег beldenin ahalisi cevd-
miinden birine ma’beddjcadtrn olmagla mahsus itibar iderler bu §ehirde
dahi bundan. akdem nice mesacid ve ma’abid var iken ol Vtibar-i hassa
bunu tahsis eylemi$lerdir* [70], Cami in§asina Emir Suleyman
tarafindan 804 de ba§lanmi§, Musa £elebi zamamnda devam edilmi§
ve Mehmed Qelebi tahta g-egtig-i sene bunu ikmale muvaffak
olmu§tu [71].
[70] kr§, Enisulmusmir i nt fasl-i sal i s,
[71] kr§. ayn. esr', gost. yer., ; Camiin dergah kapisi ustiindeki levhada §u ibare
vardir:
^A 1 ДА ojle-M A В ^jA J I (J $
jlkLJI UJIJaI JdyUl
-VLaj cnlhJIjfr dUai— «В1д1?- jU» Jjjrb (j- jlkLJI
(kr§. Ba di Ahmed, ayn. eser) <(1413)Л/[/ 3 j
Keza minberinin kapisi ustiindeki bir ka? kelime kufi yazidan ba§ka sagfdan
sola dogru
«jlc* (J (j д^ (3»
ibaresi vardir. camiin 1166 daki tamiri i$in Or f i Mahmu-d aganin tarihi lie
1/^
«1166 д, д>- (3 д!*® 4^**^ (3
Kisbi Mehmed efendinin mihrabin sag cihetindeki mahkuk kit’asi ve 1280
tamirinden sonra N ii zh e t efendinin dergah kapisi iizerine konan tarihi de kayde deger:
«1280 1 L« 1 лд^ Длжл у д|.л9
(kr§. Badi Ahmed, ayn. esrt gost. yer.)
— 197 -
Qelebi Sultan M e h m e d’den sonra bu camiin bazi noksanla-
rinin Murad II. tarafindan ikmal ve iki §erefeli minare Have edildigi,
evkafmi tayin eyledigi bir risaleye atfen Badi efendi zikrettigi gibi[72],
tahrir kaydi de Eski Cami evkafinin Murad IL tarafindan ter-
tiplendigini tesbit eylemektedir [73]« Mamafi bu camiin en miihim vakfi-
ni te§kil eden Bedestan Qelebi Mehmed tarafindan yaptirilmi§ ve bura-
ya tahsis edilmi§ti. Bedestan igerisindeki diikan ve hucrelerden maada
etrafinda ve kar§isindaki muhtelif san’at sahibi esnafin diikan icarlan ile
civarmdaki ve Un- карат yanindaki diikanlann zemin mukataalari, XVI.
asrin ikinci yansmda, vakfa 81.727 ak^elik miihim bir gelir temin edi-
yor, yalniz 5000 ak$e buna muhassas vakif mahnin i§Ietme karmdan
elde olunuyordu. Dikkate §ayandir ki, bedestanm i^indeki 108 goz dii-
kanla 35 goz hucrenin hangi nevi esnaf tarafindan i§gal edildigi tasrih
olunmadigi halde, bedestanm etrafinda gerek icara gerek zemin muka-
taasina mevzu tegkfl eden diikanlarda sokukcii, kil dokuyucu, ayak-
kabici, terzi, kiilah dikici gibi esnafin oturdugunu gormekteyiz; [74]
6 35^4 4108 LS >
J 4 30 Cn*3 48 j\y
4З7 4*Ыд» 4 Clf feS Sy'UI & Uj jjl“
4.1 jкд ajUd
[72] ayn. esr ^ost. yer.
[73] Ъ Jjl
kr§. 470 n. tapu deft.; bu vakfin В ay ez id II. devrinde miitevelli ve
batip H a c 1 К a r a g о z ile nazir Semseddin marifetleriyle yapdan muha-
sebesi i§id bk. Inkilap kiitiiph. Cevdet yazmalari, O. 91, s. 276
895 4^ jlji.; u JI [28.VII, 1489] 894
«113.829 11 j JU j^l
[74] Eh tarihte Eski Cami oniinde de pazar kuruldugu ve burada miri mangir
satildigi, hitta dogancilarm namazgah’da atlanni ba^hyarak camiin etrafmi mezbelelik
yaptiklari iiorulmii^, bunun men’edilmesi Edirne kadisina emrolunmu§tu; (kr§. Miihim-
me deft. n. 19 s. 112 (980 = 1572)
ex„5^jl
e4A^jl: JU j-bl 4 д* у Lu
— 198 —
jh-jljr SjUl M-Mi Syb jj Mr। d& 4
jU^-5 &S Mr^ 4"^ jh-jljr ©jЬ jJ cA~^3 SjU.1 (j^- M-
a54 (^,1 ^jJb jlJ <jjs &S~&S uy*j &23 Jj jk—jlj. 5> Ь jj
[75] « 81.727 6 5000 X
32 — Ismail Bey Q i f 11 i g i vakfi
Fetret devrinde Yildirim Bayezid'in ogullannin, birbir-
leri ile miicadeleleri esnasinda, kendilerine tarafdar temini ifin bir 90k
kimselere miilkler tevcih ettikleri malumdur, Bunlardan biri de /psa/a’da
Ismail Bey Qiftligi adiyle maruf olan yerdir. Burasi Emir Suleyman
tarafindan IkL.-» [76] Ismail beyin dedesine — ki kim ol-
dugu kayith degjldirmiilk olarak verilmi§ti. Bir tahrir sirasinda,
«Ali Ku§ci о g I u n un yazdugt defterde*, miilk oldugu tasrih
edilmedigi igin timara verilmi§, fakat sonradan biitiin evkaf ve emlak
eski sahiplerine mukarrer olunca bunun da vaziyeti yeniden tetkik edil-
mi§ti. Ancak varislerin ellerinde Murad II. ve Fatih’in hiikiimleri
goriilmemesi sebebi ile, Bayezid II. tarafindan, Ismail bey in oglu
Ilyas Qelebi’nin damadi Hazine-i Amire katibi Hiissam’a yine
miilkliige verilmigti ki, 925 tarihlerinde vefatinda kendisine intikal eden
Ali Q e I e b i elinde idi. Mamafi, diger taraftan da. Ismail beyin oglu
oglu (yani Ilyas Qelebi’nin oglu) Ibrahim evaibi rebiiilahir 890 (17,
IV. 1485) da, giftligin iigte birine taserrufunu saghyan, bir hiikiim almi-
ya muvaffak olmu§tu,ki olumiinden sonra bu hisse kizi Ay§e’ye intikal
etmi§ti [77]. Bilahare Ay§e hatun kendi hissesini Mustafa P a § a’ya
satmi§, о da Sere z’deki cami ve imaretine vakfeylemig, ^iftlik boylelikle
vakif haline gelmigti [78].
33 —-Ahmed §eyhQiftligi vakfi.
Emir Suleyman Qelebi, Gelibol u’da Kavaklu koyiinde
oturan Ahmed §ey h’in elindeki giftligi ona tahsis ile bir de hiikmd
hurhayun vermigti. Fatih devrinde evladindan E 1 v a n oglu
Hamza elinde vakfiyet iizere bulunmakta idi: [79]
[75] kr§. 470 n, tapu deft.
[76] kr§. 77 n. tapu deft., s. 381
[77] ayn, deft., gost. yer.
[78] kr§. 470 n. tapu deft.
[79] kr§. 72 n. tapu deft., s. 215
— 199 -
jljJl <js_$ <5^^ ^/3330 cP
« 60 J^U jjl i^j>j~as cjjl ^Aej JOi-’iH CJ^“ (JfP
34 — § e у h Bedreddin zaviyesi vakfi
Edit re’de ire§hvr Simavnakadisi Is r a i Pin oglu § e у h
Bedreddin Mahmu clJun tesis ettigi zaviyeye 815 ve 816 tarih-
lerinde yaphgi vakiflar vardi ve tevliyetini kendinden sonra evladina,
daha sonra zaviyede §eyh olanlara yapmi§ti.
Edirne kadisi Abdiilkerim bin Abdiilcebbar imzasini
ta§iyan vakfiyelere gore XVI. asirda mevcud vakiflarin tahrir kaydi §oyle
idi: [80]
СЛ^-l hd I a j Jd ‘’’3 3 A"* 43^3 °
j-d
350 ^Д1j Ч;4*Ыдл j ciljl cA; 5Уз' 4) JjLlj
sA^,«b fix If j t3 4a5|j^1 4^a3j <_,>• ул j aJIjAi (A_$>~pi x _-д£j >
uji&j [815 - -1412] jLl-b^ Ij*
(ЛЛ j, з cP* jp 7 3 p jr (рг °3^
<j^b 4>^ 0 J з -3-^ J-5
4)4*L?Lt« aJ-I ^jl <5-4* 1 <P^e ^1-—> j ^®3 c?P Apj^-^ з ч!>|
^Дс I jj j cS-^l У 4*klite UU ^Дх I
Cr^ J C2.9J -b^Ju'jJ J J 4:*J^AS °3>(/и Чз'З 4.'jX„5^
< 4 J JI й -Аз- I
еДяАП^О ^^^з' \3 4д$|^.Ц Ч^а^З улj < jIjJI ( ^P*1 ^З^-Р ч_Л&3
C(jL1.|jL£ j4 IXt I p-UsaL [28.11.1511 (?)] 0.
35 — Ali Bey bin Hamza S u b a § i vakfi
Edirne’de Hizir Aga mahallelerinde ve Doganci koyiindeki evlerini
bu yerlerde yaptirdigi kuyularin masraflan i\in vakif ve tahsis eden,
tevliyetini zevcesi A у § e ve sonra verese ve vakifin azadlilarina bira-
kan Ali Bey, 801 tarihinde F i 1 i b e’deki vakiflari ifin vakfiye tan-
zim ettiren Karaman Beylerbe у i si Lala Ali Bey bin
[80] Kr§. 1070 л. tapu deft, s. 140
- 200 -
Karli beyden [81] ba§ka, yine Y i 1 d 1 r i i m Bayezid ve F e t-
ret devirleri iimerasindan biri olmak lazimgeiir. 808 ta-
rihli ve Edirne kadisi Mustafa bin Mehmed imzah vakfiye kaydina
nazaran bu vakif XVI. asirda §oyle goriinmektedir: [82]
dr 7j [25. X. 1405] 4lclc j 3^ чд—*
rfjj did j j J 2 (J***' dr’li
180 j у -ЛI —л—j <^L?b dd j e ki-**
VjJ -djA 4».J» J _? ydjl j Jjsd J иЛ 2 (J*-*' dr’L
<*iji J' c5U^
AlLd^d^Aj 4,1^ ^"4^ — 3*^Ь^ (Э-ЛД-^d^ Ь-I j^>- *—-bjd
‘V <Дл1о jj Jjl .^~ hbj Зу* *cXLaa y*^ oXj jY" lib 3Ai*j|y
^j0 I ^l*«J 4ал*Ал-.£-^*'^Ь 4a.,«j IajX- cAasIj 4a^4>
LIU- o-aJI у» j^tAk-л ^Ll (3^4-**-;fb °-)y(Л* 4> 1^*9
e ^Д£ IjA ЧЗЬ'-Л/Ь!
36 — Muhlise Hatun vakfi
E d i r n e?de Yildirim mahallesinde bir evi ve mii§temilatmi vakif
ve atikasi § i r i n’e §art eyliyen Muhlise Hatun binti Abdul-
lah’in tanzim ettirdigi vakfiye tarihi 807 dir. Bu vakfin 976 (1568)
daki kaydi §oyledir: [83]
c£jj^"b <jU- оДД-— 4^ ok- fj-ib, ^sb dJi-uc- c-t (j^*U- »_лэj»
j jlj чГ^1>л
dVJ^ jrU j4>Jc jrL Uxj (jdj _U^
dliJc- (j^U Uu j\K*> j udj)~^-d 4^ 3*1 1-Ц
«(1404) 807
*A>1" 306 j
37 T i m u r t a § Bey (Mu’inuddin) bin Abdullah
vakfi.
38 — Baba T i m u r t a § Bey Mescidi vakfi
Edirne’nin Uskiidar rahiyesine bagli u§ koy — Timurta$ Bey
(Saru Yakub), Etmekci^ Karim (Timiirta? koyii) — Timurta§ Bey
[81] krg. M. Cevdet, ayn, esr,. vakfiye listesi, s. 193
[82] kr§. 1070 n. tapu deft., s. 183
[83] kr§. 1070 n. tapu deft,} s. 16
— 201 —
-vakfi olarak goriinmektedir. Diger taraftan, Edirne’de 119 §erefeli
cami yaninda bir mescidin ve zaviyenin kurucusu olup da sonradan bu
civardaki bir mahalleye adini veren ve muhtelif vakiflan goriilen Baba
T i m ur t a§ Bey isminde birisi vardir.
M. C e v d et’in ne§rettigigi vakif listesinde, vakfiye tarihi 820 olan
ve lakabi Mu’iniiddin olarak gosterilen T i m ur ta § Bey bin Abdullah [84]
vardir ki, bize gore, Yildirim Bayezid veFetret devrinde
de hizmet ve vazife goren Timurta§ Pa§a ile ayni adam olsa gerek-
tir. Ancak, Baba T i m u r t a § beyin vakiflannin da 820 den itibaren
ba§lamasi bu iki vakif ve sahibleri arasinda bir miinasebeti hatira getir-
mektedir. Esas itibariyle Murad II. devri adamlanndan olan ve 845
de vefat edip mescidi haziresine defnplunan Baba T i m u r t a § be-
yin [85] lakabinin Mu’iniiddin bulunmasi uzak bir ihtimal gibi dii§iinii-
lebilecegi ve vakif koylerin Baba Timurta$ bey degil de sadece Timurta§
bey koyii adini ta§imasinin, onu diger vakiftan tefrik ve temyize yara*
yacagi meydandadir. Bununla beraber, her iki vakfin da 820 tarihini gos-
termesi sebebiyle bu devre ve bir araya koymayi daha uygun bulduk.
Timurta§ Bey namina olan vakif tahrir kayitlannda tarih bulunmayi§i,
Baba Timurta§ Bey namina olanlarda ise 872 tarihinde tanzim edilen
vakfiyenin mevcudiyetinin bildirilmesi bu hususta kesin bir hiikme var-
mak i^in vakfiyenin tetkikine liizum hissettirmektedir. Buna intizaren
§imdi her iki vakfa ait mevcut kayitlari nakledelim :
T i m u r t a § Bey vakif koylerine ait 890 tarihli kayit
{86] bunlann Fatih zamaninda bozularak timara verildigin [87]
fakat, Bayezid II. tarafindan vakfiyetinin muteber tutuldugunu gos-
termektedir. Bu devirde 119 koyiin (63 hane, 8 miicerred, 7 gebir hanesi)
hasili 12080 ak9e idi. 925 de 10394 (3350 + 2583 + 4459) [88], 933 de
10.339 [89], Selim II. devrinde ise 12.971 [90] ak9elik geliri olan bu
vakfin koylerinden bir tanesinin (Karan), tahrir kaydinda hristiyan
[84] kr§. ayn, eser., vakiflar listesi,
[85] kr§. Dr. Rifat Osman, ayn, esr., s. 18
[86] kr§. 20, n, tapu deft*, var. 2
[87] Bu koylerden birinin diger admin Saru Yakub olu§u, bu koyiin
Fatih devrinde bu isimdeki bir adama timara verilmig olabilecegini zannettirmektedir.
Belki de bu isim, A § 1 к P a § a-Z a d e*nin 869 da bir miinasebetle bahsettigi (ayn.
eser, s. 165) Saru Yaku b-o g 1 u ile alakadardir.
[88] k§. 77 n, tapu deft., s. 116 v. dd.
[89] kr§. 370 n, tapu deft.,
[90] kr§. 470 n. tapu deft.,
— 202 —
reayasi haraclanni kismen havass-i humayuna kismen de Yridinm ima-
retine veriyorlardi [91],
Baba T i m ur ta § Bey mescidi vakfi n a gelince, 976
tarihli Edirne vakif tahrir defteri bu vakfa ait evvela 820, sonra 872, 862
tarihli vakfiyelere gore ii g vakif tahrir kaydi tesbit etmektedir.
В i r i n c i s i mescid ve zaviye igin, i к i n c i s i Ciiz okumasi ve
evkaf rakabesi igin, iiguncusii de evladhk vakfi olarak gosteriU
migtir. Ilk ve son vakfiyeler tarihleri arasmda 52 senelik gok garip go-
riilecek bir fark bulunmakla beraber aynen nakledelim: [92]
4> U U 7 7JT* fjA Jjjl (J
a I18- IV- 14171
&-Ja 7 4>U4-^7 4*1,9 a!jS> ic->b J3 u->b 6 44^?>La
240 4X (J JI J^U <Х>7 flp
ctllASj ^U ^Ub ,*^a4?LU LIU. 4 4лЫй.а вД>1 (j; Jf 33^
j&S JjHj 77^ <-^7 <bjlj j Ч-ИЗ- *т"> 6
од! 4>4.x5^l‘ 7r~>- xJU (Jb jUS 7 jU 4т
••• ‘bejLA aM
7 ^1ь^ал (24* <•—4* J-5 J
4 j Us-Ua jl J^L . ..oA/Jjjl 7 S 4>9jl fU JHja* э
J ‘_^^7 Дра***л 4^- j j J Us£ 4 U.
О4»l^ LIU ^U J JJ u^Lv^ 7 Lu.
CC ,o,^L177 4> 4яИдл aJM ^11 о Д’I *—*7^71
0A Jjjl 3 7 7jf bb ^>=***1!L?
ojMr (jl7 j^sl [2 VIII 1467] 3*^ L? ^-*17 । b Уja j-LaU 41c Ic J J
<3^71 <Jj 7
oLi/cJp 7 <5-J> 37-^ C^jbj- jj9 А* Д-Ь“ A^b- J* 4-jb 5 (715^
LIU ^^77 4»4*Ь1до ч£| од>1 (5Jj *—jbilSU J7e> ^bl flp 7
108 41^ 3 4*L>Ua jl J^U ^2 Jj-U Ы jX^’U Ltb pla^l 7J7 4,-ЫйА- 91 92
[91] ayn. deft.,
[92] kr§. 1070 n. tapu deft., s. 213 v. d.
Г
- 203 —
IJI» ... jyli. <J»I» dllc JJ4£ iltf JJ y«V f 'i Ji fj*3* 45*j
urcJ J-’J й-I jll »xl <_./,! (p* J*
4S*J*jl |.U Jija _, J f.LjJIj,«d< dUt JJJX ej_y^> J3 -T*"' 4-5*5
...и^УУ eXjjjl bJE
UL j Jfi. J <*j* JJJ* J* f* 4S*J •
"^УУ с^УУ ЬЛ c£ J" EE («У^ I JJ,} 4»4*E|JU jJjl El 0b«**l 4d J
г 24 ча- J jlH U»lb ^td
С$Ь pl© -? «уЬ» <-A*J *Ьь*** jb»-
U^ (J*^j k*. £/l J^jl С'*^°У »-ОЗУ (BT<*’i/P У Л^У* •••<-л»Ь <*3^
jtd jPl ч^?Е ^d o-u J-y
...>*XJ1 <il) (jL-u jU. 4» Ел JJ У^» J-*=**-♦ 4^ JJ £j^2a (>uj
Ц-l J J 4<иЛ Ju j-uT^U dliiijl (^>Д (j>£l <-л*Ь J*
*'^‘ J J (/* (J Д/ jlc oJju»4 «AJ- A-X*
3^* "4 ^**4 <»^jl ^*’1 I*Ad ^^5^- J <5^“ ‘^y J C-JУ *^*4^
eJU. JidjJI A^" jAJiSjl UL. AZ»y|^L. ^jd^ju’^/lAid
|v « ur'jyb1
Zh-^ Jy^cS-5^ Jibl J £*iyi <yb ^r>* j ->УИ c$b cA^ j>f
j^»l [17 III. 1458] (J-k*" (j p^bl *La*1> «AcIt j Cj*** j tyl
jSj! c$b
I *->УУ *->'Jj J9K»- j i_;b 13 »..CjL1a-m J b
^У J <-i>b 3*^-^ иУ^ । jJ ^)A1uL. (_£A3| л-dy^-A^ ^ya*i J J 4> <*L> 1дл (£^J !
«jJaAlll A^ лу UL .... *лу ^iy
‘ $ \
B. Murat II. devri vakiflari
a) Padi$ah vakiflari j
39 — Edirne’de Muradiye Cami ve Imareti evkafi
Murad II. tarafindan Edirne’de, sonradan Muradiye denilen semtte,
bir cami ve Imaret yaptirilmi§ [93] ve buraya geni§ evkaf tasis edilmigti.
[93] kr§. Tayyib Gokbilgin, Edirne (Islam Ansiklopedisi).
H i b r i Efendi, bu camiin aslen mevlevi-hane olarak yapildigim, nice zaman
sonra camiye tahvil olundugu vakit civarinda ayn bir mevlevi-hane bina olundugunu §u
suretle kaydeder (Enisiil m ii s a m iri n, fasl-i sdlis) :
«Kenduler bana mevlevt-hane aimak uzre bina idiib hatta sema* ve safa dem-
lerinde serbet akmagipiin luleler vaz*olunmu$ imi$ еГап bazisi mevcuddur ba’ada
— 204 —
Edirne ye tabi Daye-Hatun Halil-Hayyat _UU- J:U
Biyiklu панн diger Ak-Sakai Jl Ku§an Nasirlu-
Qingene cSc^, Karbini nam-i diger Uyruklu ^b’
j'=?bV Iskender (<<r jxCl), Qdlmekgi koyleri
ahalisinden bir kismi bu vakif reayasmdan idiler. 890 da bu vakfin bu
koylerden elde ettigi gelir miifredatiyle §oyledir: [94]
hane miicer. gendiim cevv ve gayr. o§r. bag
Daye-Hatun 33 6 8 mud (800) 15 mud (1200) 65
o§r, , bost. 6§r. kovan adet- agn. , $ayir, beyt>yav
431 26 213 30 60
resm. ?if., ben. , miic., o§r. susam niyab. ve arus, Hasil
687 250 60 3822
hane miicer. gend. cevv .... Hasil
Halil - Hayyat 12 3 1 (100) 4(320) 1007
Ak-Sakai 21 6 4 (400) 10(800) 1750
Ka$an 30 8 5 (500) 13(1440) 2740‘
Nasirlu 14 1 2 (200) 10(800) 1439
Qingerie 42 1 3 (300) 25 (2000) 5611
Uyruklu (Qyuklu) 25 ' 4 1 (100) 12 (960) 4287
Iskender 29 1 8 (800) 30(2400) 4305.
Qblmekgl 52 10 17 (1700) Yekfln 25 (2000) 6920
Koy hane miicerred Hasil
9 256 70 31821
zaman cami-i serif oldukda piskahinda bir gayri mevlevi-hane bina itmislerdir ve
imaret-i dmiresinin ni’met-i рйг-lezzeti gayet vefret iizre olvb mevlevi ve sohte
fukarasindan ve huddamindan maada etrafta olan hanelerin dahi fayin-i taamTarv
vardir bu cami sene t i s ’a ve selasin ve s emanemiede [839=1435]
bina olunmustur mervidir ki Sultan Murad hazretleri hazret-i M e v 1 a-
n a’ya ol mahalde miisahede itmegin boyle bi-nazir mevlevi-hane bina eylemistir»,
mamafi Miineccimbagi (Sahaifiil ahbar, Ш. s. 353)r bunu 843 de (1439)
gosterir ve §oyle der: §ehriydr hazretleri ba gazaya [Ungiirus seferi] tevecciihleri
esndsinda E d i r n e’de Muradiye deyu maruf ca’mi-i serif ve im&ret-i aliye-
ve civannda fukar&y-i mevleviye igiin tekye bin&sina ferman buyurmi$lar idi avdetfe
hisselerine isabet iden mal-i gan&imi bilcumle zikrolunan hayrata harp ve sarf
buyurdtlar*
Cami 1166 da tamir gormii§, bunun igin Orff Mahmud Agfa bir tarife
soylemigtir.
[94] kr§. 20 n. tapu deft., var. 27 v. dd.
— 205 —
Bu imaretin 893 de bir sene ve bir aylik muhasebesini miitevelli ve
katip marifetiyle goyle gormekteyiz: [94 miikerrer]
Jb J iSy"* Jj J»- Jc 4»4>’jjl _p 4^1^
894 4^ J/^br U JI 893 4L- V йс
436.718 jt* i J Jb. J"*'
81.980 ... UL Ц
354.738 a
285.119
* 4584 $ 46.667 ji -k-J* )
t 7756 <_jL 11 4,’jil jj • 3400 u->l 15
*4 У $ 58.507 <ье-5ч^ aj dj-'b
<c^*J 4^5 i 16.687 £-Ь i 15.495 O(Z₽j ^b
^***’ a 4-У^У~ <^**>b I у ^A (£_)у * 5981 ц]С*л! ^Ь 4^5 • 6432
jUlk L._J 6 20.167 : Л426 • 4₽&aX**j I & 3776 : <vj^ *. jUQs -k*J
4^? s 1058 t 11,465 oji jljL» i 70.000 : ^j7
( 11.167 <J$ ^b" (j-^j a J* 4^9 f 542 <U £}l" j(£L 4aL>
69.619
( 67352 6 6608 гхГ^, a 37.104 : a/j^I 3j^ *V )
381.362 jrz j <:- а
221.586
<—•*k^' a^*** ^20 (jjk~ «J J lS^ C-JS’bs")
^*** а ь 176 a •••• 4? Lsti^K/в <a*15*- дя"| jt 4 5<v u)l^b б15 (Х-лЬв!
а^^дА « 6 jiy** aUj5*" 5 68.640 j
a 4лдj- a’jj5*’ $8970 ai>a> a ^23 *y> a •*• & i
ayb^jt^y • 21.060 jLU. с^Ьз~ $ 26,325 j <a*u а б67.5
jip-i ^jb* ay^ 6 5 (дхи Jj 4 4 elj »—»4* a/' jlkL- oJIj jU
(96.591 а аУч «...
159.776
150.171 j a
3.241 “ ejrL c>
6 364 CaL>yU
[94 miikerrer] kr§, Inkilap kiitiiph., Cevdet yz. O. 91, s. 228 v. dd.
— 206 —
ft*“ s 4934 9 t Crt^^S g fl** <^*^)
сг%^
55.356 ’ aJI
Jb^a*. j Jb учА> j л j*- jb-vxJ j- <il» Jj л} b
19.142 B
36.214 <JI j»
ctjojj <-Jja»i j**i* * j' Jy-* (5< J^*b j*^y J*~
925 de Edirne’deki bu koyler vakfa §u geliri temin ediyordu: [95]
hane gend. cevv ve gayr.
Daye-Hatun 91ft nim^ift benn. miicer. mud
24 6 2 7 6(1200) 34 md (4080)[96]
resm. bag., — bost., — tapuy-i zemin,— kov., $ayir
43 600 150 15 30
o$r. nohud asiyab niyab.- arus res.-yava
5 2 bab 200 20
resm-i raiyyet ogr. ades 6§r. SUS. yekfln
758 4 20 7096
Ak-Sakai (1314), Ku$an (5805), Ndsirla (2491) Gingene (5458),
Uyruklu (5465), Iskender (4566), Qolmekgi (5983) ak$e gelir getiriyor-
duki, hepsi 38180 ak^e tutmakta ve 890 yekunundan 6359 ak^e bir faz-
lalik gostermektedir. Bu koylerden Kti$an ile Iskender’in gebran raiy-
yeti oldugu i$in buralarda cizye (30 ak$e), ispen$e ile gift-bozan ve
duhan resimleri de vardi.
965 de (1559) bu vakfin Edirne i\indeki bir ba§hane ve 11 dii-
kani ile dort goz hucresinden ve bag resimlerinden 9181 ak^e geliri de
gorulmektedir. Koylerin hem geliri artmi§, hem de daha miitenevvi e§-
yadan resim alinmi§tir. Bir mukayeseye imkan vermek iizere ayni koyiin
hasilatini miifredatiyle, digerlerini icmalen naklediyoruz: [97]
[95] kr5. 77 n, tapu deft. Bu tahrirde £ift, bennak ve miicerred resmi yerme <;|
resm-i raiyyet denmekte, bazi koylerde cemaat-i kafiran ayn gost^rilmekte, bur$ak
resmi, zemin tapu resmi gibi resimler bulundugu goriillniektedir. A
'.^1
[96] §ayan-i dikkattir ki, 35 sene i?inde bugdayin fiati 100 akseden' 200 akgeye, j
arpanin ise 80 den 120 akgeye yukselmigtir.
[97] kr§. 311 n. tapu deft.
Daye-Hatun
— 207 —
Qift nim gift benn. miicer. gebran
nefer nefer nefer
32 4 7 5 11
isp. cizye
704 44 84 40 272 460
gend. §a’ir Qavdar erz alef
297 kil^e 248 kilge 87 kil$e 131 kilge 147 kil^e
f! 8 fi 4 fi 5 fi 5 fi 3
2376 992 485 651 ... 441
susam resm. bag o§r* ? mukataa-i katip
4 kil^e 45 121 Husam 40
128
ispen<je-i yava resm, asiyab mukataa-i hali
ve haymana 2 bab $ayir
50 60 21
resm. agn. resm. e igil resm . kelemye o§r. kiye
200 7 186 372
6§r. besatin mahsul. otlak resm. agil-i dol
331 167 733
bac-bay agn, , niyabet ve,.. mahsul-i
30 600 miijdekane
60 <
Yekun: 10.422
Qingene QVV
Ak-Sakai (4864), Ku§an (7617), Ndsirlu (2110),
11170), Uyrukhi (jlrlr 8117), Iskender (7445), QdlmekQi (7708)
koylerinin hasilatinin yekunu 59.453 ahjedir ki, 925 yekundan 21.273 ak-
£e fazla goriinmektedir [98].
Muradiye Imareti evkafmin В aba eski 1Л), Vize
Hayrebolu, lpsala, Giimulc ine’de de ehemmiyetli varidati var-
di; BabaeskiMe Oruclu (butiin gift 20, nim gift 4, bennak
4, miicerred 1, muhassil 1} basil yekun 5508), Derzilii [99] (hasil
[98] Tafsilat i^in bk. ayn deft, tar. yer,
[99] «кагуе-i Derzilii yamak ve egkinci yiiriiklexinden olub e 11 i у 11 d a n be-
r ii &har yere gbgmeyiib vakfin topraginda sakinler olub бдгй maa salariye ve o$r~i
kevvareleri vakf igiin zapt olunub ve biitiin gift mikdan yere mutasarnf olanlar yir~
mi ikiger akge viriib ve ziraat itmeyiib vakfin yerinde sakin olanlardan altigar akge
alinur ve resm-i doniim ala yerde ug v asat yerde dbrt ve edna yerde beg doniime
bir akge alinur» fkr§. ayn. deft)
- 208 —
yekOn 3831), Kara-Mesudlu (biitun $ift 11, nim $ift 8, ben-
nak 6, miicerred 10, ma’Iul 1. hasil yekun 4857) koyleri; Vize’de, miis-
liiman cemaati ve gebran mahalleleri ile, Mestli koyii (musliiman-
lar: biitiin $ift 3, mahlul biitun §ift 1, bennak 3, miicerred 8; gebran :
nefer 262, ama 1; $ift, bennak, cizye, ispen^e resimleri, tiirlii 6§iirler ve
bostan-sazhk mukataalari ve saireden hasil yekunu 41.550 ak$e), Hacilar
mezreasi (giftlik, nisif giftlik, ve rerimler yekunu 1580 akge), Eyneller
(^Ы) koyii [100] (nefer 19, hasil yekunu 4795), Bayezidlii (jUjb) koyii
(biitiin gift 20, nim gift 16, bennak 13, miicerred 19; hasil 8271),
Eymir-Ali (j^d) koyii (biitiin Qift 32, nim gift 23, bennak 31, miicer-
red 24, kayib 1, hasil yekunu 6674), Kepek-Tatari koyii
(biitiin gift 10, nimgift 12, bennak 14, miicerred 4 hasil yekunu 2153);
Hayrebolu’da Lahta (ч:=Л[) koyii (biitiin gift 2, bennak 1, miicerred 3,
gebran 1035, hasil 21.676), §ahmelek (ebb) mezreasi (hasil 1729); 1 p-
s a 1 a’da Hisarlu, Oyiicek (dU^I), Osmanlu koyleri bu vakfin
belli-ba§li gelir kaynagini te§kil ederler. Qavu$ koyiindeki bir kisim
zimmi reaya Edirne’ deki Bayezid II. evkafindan ve Enez
kasabasi ehalisinden bulunuyorlar ve bazi vergilerini (Ispenge, niyabet,
ciiriim ve cinayet, bad-i hava, beytulmal, mal-i gaib ve mefkud^ yava
ve kagkun, diger riisum-i serbestiyeleri) Bayezid II. evkafina ve
yalniz cizyelerini Muradiye vakfina veriyorlardi. Giimiil-
cine’dede birgok koyler (Buri kasabasi ve Yeni-коу, Qaltiluj
Kokgalu, Qirpilu, Kiituklu, Dursun, Yunkeldik Begli, Sahin-
Ada si, Elmalu, Vaysan jLaj, Saru- Yar, Ugurlu-Virani, Daru-Deresi,
Ardtglu. Ilica-Deresi, Uzun-Tepe, Ciracik Gblcuk Koyi- Virani,
Ak-Pinar) т/eyiiriik cemaatleri (Egri-Dere, Qitak^Vadisi, Hallag-
Deresi, Furuncuk, Tosyalu, Koseler...) Muradiye vakfina bagh
idiler.
Yunkeldik (veya Yungeldik) koyiindeki, vakif topragindan kal-
karak harice giden, perakende reayanin da, ayni suretle, ogiirlerini sahib-i
arza adet~i agnam ve riisum-i serbestiyelerini bu vakfa odedikleri go-
riilmektedir. Hatta bu kazadaki Ugurlu- Virani, Ardiglur koylerindeki
Q a g 1 a у i к madeni hasslari reayasimn cizyelerini m i r i у e;
ispenge, adet-i agnam ve had-i Aaz/alarini bu madenin hasslar
e m i n i n e ; d^urlerini de va к f a vermek suretiyle iig tiirlii miiesse-
[100] «Кагуе-i Eyneller yiiruk e$kincileri ve yamaklan olub у ii z у il da a
b e r u eba an ced vakfin toprajfinda sakinler olub ahar yere gdgmeyubt»t» (kr§. ayn-
deft.)
- 209 -
seye kargi miikellefiyet altinda bulunduklan vaki iki [101]. Diger taraf-
tan, bu mintakadaki yuriikler, ya egkinci ve yamak, veya, bu imaretin
у a g c i 1 a r i olduklan i^in, $iite mutasarnf olanlari on ikiger ak^e
resm-i gift, olmiyanlar altigar ak^e resm-i duhan\anm miigtereken ev-
kafa verdikleri halde, egkinci ve yamaklar adet-i czgnamlanni miriye,
yagcilar ise,-ayni vergiyi ve diger serbest resimleri vakfa verirlerdi [102].
Filhakika, bu imaretin yagcilan hususi bir kanun-name
ile [103] statuleri tesbit edilerek Gum(ilcune> Haskby-Uzunca Ova, Es-
kihisar-Zagra, Akge-Kizanlik, Yenice-Zagra, Yanbolu, Filibe, Ahyolu,
Vize [104], Dimetoka, Babaeski, Kirk-Kilise, Haskoy-Mahmud Pa$a,
Pravadi kazaiarinda ekserisi yuriik olmak iizre ayrica kaydolunmuglardi
ki, 965 de mikdarlanm 1008 olarak gordiigiimuz bu vakif yagcdari irna«
rete senede 33.997 ak^elik bir gelir temin ediyordu. [105]
4*5 3 A jy" \Ai »
8 У A>' 4b, - 5 j A 30 jlkie 65 1008
2631 15.541 14.775
33.997 JJ ’—'I к JLj
1350 j
Bu cami ve imaretin diger ehemmiyetli bir vakfi da Gumulcine ci-
vanndaki Buri golii mahsulleri ile Buri kasabasi g ii in-
r u g ii resminden ve bu vakif topragindakilere ait muhtelif vergilerden
temin edilmekte iki. Prof. Barkan’in negrettikleri arasinda bulunmiyan
bu kanun-name 965 de soyle tesbit ve tahrir olunmugtu: [106]
4-^ J J J J* t-Ab jk jUal*- JjjaA* J *-3^ 4,eL'y&»
ctk A kX-ла c3 4>^л9
1Л j A 4' } 4'
5 4> iz” ) “4 j; (z* jbljl ^.3 jyll
[101] kr§. ayn, deft.
[102] ayn. deft,
[103] kr§. 6. L. Barkan, Kanunlar, (26.2.245) Bundan biraz oneeki, 965 ta-
rihli icjin bk. 311 n. tapu deft.
[104] Bu kazada Abdi-Hoca cemaatindeki yuriikler E d i r n e’deki evkaftak Terzi-
Halil koyii reaya?mdan iken hayli zaman ewe! gelip burada yerle§mi§ ve sonra yagci
kaydolunmu§lardi (kr§. uyn. deft ).
[105] ayn. deft.
[106] ayn, deft, b a § t a к i kanu n-n a m e.
— 210 —
v* л-3 S' (*'*'> *t“2’ > A^l 4' (Я' A' J 4' ^J-3 (4
jjl j^UjI I J 4 3 J*-Л_$ 4 Д A 4 Д-J 4>JJ A* J JA*3“
f Jl jr, J«5jbU.L^ J у'уЯ <—*Ь uT'4^' o~4~' °>-5
I ^fi> & s (_^ L Ь с.Да.а.С' b^ фД.^!c.Aa?j j ^^21 4^-1 ^1^x5*^ I o.^ о a j
4лИ (jA*k^? J ££_$1 (juJ 1 <m-L“Us 4s>e&| ff I i)Xj 4и-Д»*1^ j'^ J 4j?dH J
4ftti| J 4*^1? j J J?;" 4лИ ^aJI^ C;J^ (jA*l^»tf 4*3» L^ 4> jU- J a>^ J
йИ
J 4> J*^L-i J j~^£- A I C*^Lj o-A4i|j\U ctlsta-jlj) JjXll 4?c£1 CjJ^ 4 4 jy* 3^„Д’A i
** J J_?l и-»УУ e-^jl J^l 4^1 J JA*J ^A
«с£А^ А;® *ЛхИ 0^1 J-^c (jT-5
Bu evkafin XVL asir ortalarinda yagcilardan ahnanlarla
birlikte senede 789.880 а1це geliri mevcuddu. Bunun 33 997
akgesi yagcilardan alindigina gore digeri 755 885 akge tutrnakta idi [107].
40 — Edirne’ de Dariilha dis evkafi
Edirne tarihini yazanlar tarafindan, bu meyanda Hibri’nin, Ebiil-
hayrat lakabini verdikleri Murad IL Edirne’de Mangas
mevkiinde, Germe-kapu caddesinde, Tunca kenannda 838 de (1435) D a-
riilhadis camiini yaptirmi§ti. Bu camiin evvela hadis nakli igin
medrese olmak iizre bina olunup sonradan camiye tahvil olundugunu
Hibri §u suretle kaydeder: «bu dahi hadis-i ?erif nakli i$in medrese
olmak iizre bina olunub sonra cdmi olmu^tur mervidir ki Peygamber
Sultan Marad-i saninin riiyasinda bu camiin gerini gosteriib ve hudu-
dunu tagin idiib benirn igin bu mahalde bu mikdar bir ddriilhadis bind
idesin dimegin ba binanin miihimmatina $urff eylemi^lerdir^ [108] Ma-
mafi, kapisi iistiindeki kitabede bunun dariilhadis olarak in§a edildigine
dair bir kayit yoktur ve bu aeyfiyet evvela Dr. Rifat Osman beyin
dikkatini gekmi§tir. Kitabe goyledir: [109]
J-kJI^b* «il-AA ^ilalLloJ A_J1I |Ja.*lldli.iAUi I jtkLJI v-д^ li.I ДА »
л jb 0- jtlxLJ I I jU I Xa—* I
jl? \j*бО« j 4itl^ oblj ЛjM
« [23 III 1435] J J
[107] kr§. ayn. deft., sonundaki icmal
[108] Enisulmusamirin, gost. yer.
[109] kr§. R i у a z-i b e 1 d e-i Edirne. Bayezid kutiiph. niishasi, s. 37
— 211 -
Dariilhadis camiinin yaninda sonradan bir de medrese yaptiril-
mi§ ve her ikisine Edirne’nin i^indekiLrden ba^ka Vize livasinin Pt-
nar-Hisar nahiyesinde dort koy vakfedilmi§tL Bu vakfin 894 de Edir-
n e i^inde ve bahsedilen koylerdeki geliri ile nerelere sarfedildigine
dair muhasebesi §6yledir :
896 AL*** j :>U Jl 894 <**•> Jly£ J Оjy jU >V r__£ll A*£*
[28 VIII. 1489- 11. I. 1491] *
310.206 yrz 5 у J JL >1
3.506 , a;?’ J-j^сЛ
306.700 oMy^ I
________- - J u
160.139 4^1 J j 0s
5 4^, j 4я1д)1с^ 33 126.132 477 )
( 110 ^дХ|уЬ 4-^J-U J y^£- s 33.867
114.371 оклл.й j\c, 3j*3 3 (У-L Jy-A^
57.961 : 895 J < 56.410 : 894 J
4*mAaS^*4,^® • 39 926 (jr\*x** 3 ^**^3*, 3^ (2*^ 3^^
C^lr Ojy9 4>j5 $ 32.828 C5-*-* J jLa» <v"b i 7688 слйЬ-> J
(127q Crci-> J 3-» £ I 4J?" ёг* • 12.659 Oy*-. J
32.190
(...;1Ъг ...^ Дг . 24.846 .yT 19 д. 140 гхГ^г t 830 ^2 д. 6 ^Лг)
217,621 ciij
VMATi jrz 5 j j UiM
129.355 jyjLl^jV* Jb>*“ aa*!^^
\j *SоAiу - 50 ^y з 3 3"^*’^£0
^Ua3-I 4 40 ^y 3 — [7. XI. 1489] 894 c- <^11^3 13 J лл е^;А. hl jL-
дл ^СПл^ l Мул (j, '3.^3^ l’My« 4 20
G... 4 15 ry^ J дг|
65.118 jljj**
— 212 —
□ Ь ь 2 *b IJ u 6 4 4 (jU.Jjks J J c5A^ J^V^O
4 4 c_Ab („jL*- -i£/*"® (jjtJs-l**» a«A-~j 7k' ^л*о- j <p Ь "10 ot «A.* I i— X‘ ьЗЬ-
(.,,4 <л\э <> Ю 1л I J<? Jj
23.148
(“*b 9 J Д« kXl (21^ “Ди-v ^tAA'6 IC2, J t_fi9 J 4) )
4iijj uJjl Ь s-A^Jjl j?>’. сЗйo!jjl £>.aL4 JjfeS , jSfjt jE5 ...4 4700
ajLJ (J" J J 4s>-^“a Ь-d <4^J J J ‘6'd* Д^ oh {lb о1л^Ь 5 J^~ 4жЬ1дл
ujJj 4> uj^Vу J-m <- yj_;^ 4Л7- j*^jl ^jk^Tk'yk sAiGj $
(4 jd <5^ рк * bj/b k*^7">c J (j**^ J>'b^ u>>^
[110] « 92.685 dl
Bu koylerden 935 de Yaya koyii- (miisl. hane 28$ gebr. hane 246,
miicerred 5, bive 12, hasil 17770) ile Kurd-kdyii (miisl. hane 8, gebr.
hane 88, bive 14, hasil 6973 ak$e), Hisarcik (gebr. hane 54, bive 5,
hasil 3430 ak$e), LJskub (gebr. hane 362, bive 15, hasil 28.920 akge)
vakfa cem'an 57.093 ak^e temin olunuyordu [111].
Dariilhadis cami ve medresesinin Edirne’de ve diger yerlerdeki ev«
kafini tesbit ve tahrir eden 1022 (1613) tarihli miistakil bir defter de
mevcuddur ki, buna gore Edirne’deki vakiflan [112]
a) bazi ev ve diikan zeminleri ile EskEBedestandaki diikanlarm,
Eski^Cami yamndaki odalann ve Germ-кари civanndaki dibag-hane ve
diikanlarm mukataa ve icarlan.
Sjld 3 j j lyb ji cYYdjd Jj^^-
« 54»000 ов<о^У db u_>y jj vL £1.) j
b) Eski-Bedestan civanndaki hamam taksiti (11.000)
c) Dariilhadis camii bah^elerinde yeti§en ^igeklerin geliri
« 500 ui
te§kil etaiekte idi. Bu tarihte Pinar ° Hisar koylerindeki vakif aidati,
935 dekinden sekiz misline yakm bir dereceyi bulmu§ (442 680 akge),
yalniz Uskiip koyiiniin be§ mahallesinde 1478 miikellef vakif hanesi tah-
rir edilerek bunlann muhtelif vergi ve cizyelerinden 247 195 akge temin
[110] kr§. Inkil&p kiiiuph,, Cevdet Ytf o. 91 s. 261 v, dcL
[111] kr§. 370 n. tapu deft,, s. 151
[112] Icr§. 719 n, tapu deft,,
- 213 -
olunmu^tur. Hisarcik koyii 22.535, Yaya koyiiniin miisliiman cemaati ile
iig zimmi mahallesi mukellefleri 136.809 Kart koyiiavm « miisluman.
ve hristiyan cemaatleri 36.171 akge vakif aidati vermekte idiler [113].
Bu reaya ezciimle zagnam«i haymanegan^ bdc-i bazar? kapan-i galle ve
$em\hdne ve ihzariye ve ihtisab ve cizye-i geberan» resimlerini evkafa
veriyor, ayrica Tersaneye de senede 1000 kiirek teslim ederek bunun
kar§iliginda avdrtz-i divdniye den, arpa, saman, odun, gemi agaci, bal~
taci vennek, denizde parali parasiz i§ yapmak gibi her turlii miikellefb
у etten muaf tutulurlardi :
J Ikk*’ 4J J Ляд
*-bLj А As-
“'•“11 з_^,,s k* j 1
<p! 5/^ J? jU
jl jb (7 b s* 1 1 J b jr J (J-jALe Uк j Uк U JL j 4л к J 4^эк
J4^"l _)p J j Jill XX j 4} j 4> J1 4; к JJ
/г4*' j 4S>{>- ctk 4-^jAb 4j ^"bkj cJ_4J ji • k-.-X
csAjbl (jj4.^U к р-кил j jkiH j J
cc A j^_jУ *Ь> Дялл
Bu tarihte Dariilhadis evkafmin Edirne ve P i na r - H i sa r’daki
biitiin geliri 518.180 ak$eyi buluyordu [114].
41 — U q-§ erefeliCamievkafi
M u r a d ПЛп E d i r n e’de ii^iincii olarak yaptirdigi ve digerlerin-
den daha biiyiik bulunan bu camiin in§asma S о 1 a к z a d e?ye gore 841 de
ba§lanmi§ti : ^.seJaz ytiz kirk bir baharinda evvela camii cedid binasina
kendu elleriyle miiba$eret buyurduklarindan sonra le§ker~i bi-§iimar ile
Ungurus vilayetine azm-i humayun z76Z/Zer^[115]. Bu camiin in§asi igin de
[113] ayn. deft^ var. 8
[_114] kr§. 719 n. tapu deft.
[П5] kr§. Solakzacle tarihii 1st. 129/. s. 167 о zaman bn camiye «Cami-i cedid"
denilmekte idi. UQ-fferefeli adini sonradan, ancak, Sultan Selim camii yapildiktan sonra,
almigtir. Harem dairesinin sag kapisina §u tarih yazilmigtir :
dergah kapisi iistunde
841 aJx*' 1ь clb L Tdd'j
851 U jdd~ cl1
r C:
— 214 -
Sirbistan ve Macaristan fiituhatindaki ganimetlerden faydalaml-
digi anla§ilmaktadir. Abdurrahman H i b r i, bize, Padi§ahin Kratova
memleketlni buraya vakfettigini ve bu suretle 90k gelirli bir vakfa ca=
miin kavugtugunu, kubbe ve kemerleri, ig ve di§ taksimati, tezyinati ve-
saire meyanmda, §u suretle kaydeder, sonunda da, К a n u n i Sultan
Suleyman devrinde, sadrazam Rustem P a § a n 1 n bu vakfm
Kratova varidati ni — bittabi madenleri ve diger gelirleri —
miriye zaptederek vazife ve maaglarim Bayezid II. evkafina
bagladigini ilave eyler [116].
^Merhum Ebiilhayrdt Murad Han-i sdni hazretlerinin vasat-i
$ehirde bina itdigi U$-Serefeli namiyle maruf olan camidir ki ......
devlet-i Osmaniye’de evael bina olunan harem bunun harem-i latifidir
ki ilelan nakis ve tezhibine sani bind olunmami^tir .... bu camiin
bindsina 841 de baalamb 851 de tamam olmu$dur merhum Ebiilhayrdt
Kratova [117] memleketini bu camiye vakf idiib Edirne evkafinin
akvasi olmu$tu sonra Sultan Suleyman han asrinda vezir-i azam Riis-
tern pa$a vakfini alip bunun miirtezikasimn vezayifini Sultan Bayezid
Han-1 Veli evkafina tahmil eylemi$tir».
Filhakika, bu camiin 895 senesine ait muhasebesi — ki naziri mevla-
na Ukayl marifetiyle yazilmi^ti—Kratova madenleri ami lie-
r i n d e n ahnan paralan kaydetmekte, diger gelirleri ile cami, medrese
ve mektebin bir senelik masraflarmi gostermektedir: [118]
Jy jJII jllaLJ 1ч—«J,^1»
yazisi bulandugu ^ibi, harem havhsi kapisi iistiinde de
о I jhA-I0I9 jlj p-b-dl L U2L-3 jb- «-Hat Ь-ЬИчк’»
851 jl.Ai 847 j i-A; J
ibareleri vardir. (kr§. Riyaz-t belle-i ULdirne, Bayezid kiitiipL I., s. 35)
[116] kr§. Entsalmusamirin, goct. yer.,
[117] A § 1 к Pa § a-Z a d e, Yddirim Bayezid devrinde ve
F a t i h’in Sirbistan seferi munasebetiyle iki yerde bu memleketi iki tiirlii zikreder:
ayn. esr. s. 64,146
«(/lb ,J>
[118] kr§. Inkilap kutiiph,, gost, per., O. 91. 283 v. dd.
215 —
^>“^1 J °"4л (2^^* j3*^ a 4$^«£ 4 J3 Ju^>U-
Jj^Wr J G> [22. II‘ 1490—10. II. 1491] 896 J/JU; 4,tJI 895 с.
363.626 л JL j^l
46.334 л$->- <*daf <u-A< <jy
317.292 4Дл*> оj\c- j
8.000 <u J .. <ГЛ L~3 dr.
18,362 4’^^j .« 4»=a£7 /^a оj y>~
289 361 o^Ul^S (J^aU Jo^
* 235.361 *. 893 j-u* la*Jj ••3jij
J-?-21/ • 22.000 : 894 Л^л ^iL’ -U^ фдЛ
Ju5^ • 20.000 \ 894 4i^ Jijd o^\J> o5U
jg.^9 j» sf~ ‘ 4000 : 894 Jljd Ja-J»
(8000 : 892 v jJjL
55 (_) .2 5 Чй-'b ••
l* ^-c ^4^ J J .\i-<•>-
1186 Л 3 j
328 ^1 4 <_/']ji Jaa— jL-3 jjs
260.307 4i—j dUj j*3s
’ ’238Л05 ^ j jJI
84.600 41*4» о J V _)1 A 'A>- л a^ Лу^** J
Cjbr Л*5 6 5'^ c jVfU! ijl*4 4 15
37.440 4i^ j <—jaa ЛуЛ~
(... 2^\^> _i2 li$L s 36: 2j 18 Ал& s 8 $ 50 jLas-jL
37.440 J A c-cls-
lai la. $ 36 12 jj *. 18 aAU $ 8 д.л,4 50 ^г^ал ЛЛ2.9 l? <5^
(..2ЛЛ 42^
6.300 4z.^-j 4; 4a.^j
( ... 5 яд„и~ 610 ^ЛА V'S^0
72.325
-^bj £* 4Ъ^jby^Jb
4З (jldu -..30 o^lj 4^>4 i (2^^"
( .-,.8 & 3 °3^ 4 4 ©Л9'Л Лл^. **•’
— 216 --
22.202
11,/4<J (5 J& Д>- U
4.431 6 jl>C'b ‘-'4° jrz
6.031 j Cjle^ll
6,815 UJj (jUtH-l <;U jj’ <>,/ 6 1156 a/L* & 672 c-*^)
з a*L- (-U><u9 4 728 j u_4 olj 4 118/ z^^
(.;, 458 ч/U
103.319 ч:П
5.000 4^,51 J J 4j J>i OjU" (J, tpj* JujU ^UaL
jU jlkU, ^-4^
zz>v,
895 c- jUi 16 j
« 98.319 dl ;>
<• (J’
42~Ergene Imareti e v к a f i
Bugiinkii Uzun-kopru kasabasimn ve bilhassa burada in§a ettirilen
koprunun bulundugu yer evvelce bataklik ve ormanhk iken Murad IL
bir kopru ile cami ve imaret yaptirarak Er gene kasabasini kurmu§tu
Носа Sadeddin bu hadiseyi 831 senesinde ve ^zikr-i istibnay-t
cisr-i Ergene» ba§ligi altinda §6yle nakleder: [119]
«Ergene kopriisuniin zemini mukaddema cengelistan olub ekser
mevdzii baiak ve ormanligi hatamilere durak idi... binaen ala zalik
§ah<.. hazdm-i mevfure hare idiib... ve yiiz yetmif dort taka refd iizre
memdud bir kantara-i bi-manend bina etdiler ki nuntune-i alem oldu
bir baginda Ergens ndm bir kasebad dilkU^a peyda idiib cdmi ze imu~
ret bina etmiglerdir .. irzdret-i mezbure tamam oldukda Edirne’den ule-
ma te fukdrdyi ol kasabaya davet idiib it’am-i dm eyledi ve bina
iden mimara hiVat-i fahi re ve atayay-i vafire ile riayet buyurldii ve
kbpriiniin canib-i aharinda dahi bir kubbe-i azime kondurub kasaba re
karye-i mezbureteyn ahdlisinj avdriz-i ditaniyeden muaf ve miisellem
eyledi. ъ
[119] kr§. Taciittevarihi I., s. 339. BadiAhmed efendi, kopriiniin in§asmda,
§uaradan Na’t i’nfn 829 da ba§ladigfini ve koprii ba§mda medfun Mahmud Baba-
nin i§aret-i maneviyesiyle vukubuldugunu bir manzumesinde bildirdigdni kaydeder: krg,
Dev&yih-i mulhakat-i vilayet-i Edirne s. 2.
— 217 —
koprunun ingasi 18 sene siirmiig 174 kemer ve 392 metre uzunlii-
gundaki koprii 847 de ingasi bitmig, [120], cami, imaret ve medrese de
bu esnada yapilmigtir. Keza kasabanin i^inde bir hamam da yaptmlmig
ve koprunun diger ucunda Yayalar koyii tesis olunmugtur.
Bu imaret evkafi Ergene’den bagka Edirne, Malkara ve
H a у r e b о 1 u’da da mevcuddu. Edirne’de hamam, kervansaray, diikanlar
bulundugu gibi Ergene ve Malkara’da bir $ok koyleri bulunuyordu. Bu-
na ait 860, 890 ve 895 kayitlanni agagiya sirasi ile dercediyoruz. Bun-
lardan b! r i n c i s i Malkara ve Ergene evkafini, i к i n c i s i yalniz e r -
g e n e’dekileri, ii^unciisu ise Edirne ve Hayrebolu’daki evkafi da ihtiva
ederek Ergene vakfimn tarn bir muhasebesini gostermektedir:
[121] cfjl
M a 1 к a r a’ da
(4305 .. .... 21 4j’L)
(985 j >4 ••• 12 ajU) «нУ *
(9670 *. vL 45 4 U 12
(4799 .. 4O*J^ 4j^ .»o 34 ч)1^
(3807 jiy «« ... 31 <’L) £|lr JU
E r g e n e’ de
6e»485 4)1^. & 101 vL. ^£. bUj 478
( 11.088
( 5577 •» 72 <vL) jbjlU*
[120] Kopriiniin kasaba eihetindeki baginda §u tarih mahkuktiir:
«4, к ix j CJWyb J jlkkJljd -иДЦдаьДЦА «Ъ
1030 da Osman II. kopriiyu tamir ettirmig ve Enisiilmiisamirtn muellifi H i b r t
о sirada orada miiderris bulunmakla, tamir goren camiin harem havlusunun, kapisi iis-
tiiue §u tarihi koydurmu§tur:
jbl jL djsjyjl dL
->Ъ <Ма> <5^
(kr§. Badi Ahmed, ayn. esrt gost. yer.).
[121] kr§/ 72 n. tapu deft.> s. 264 v. dd.
Icj (3I VllaJU» Jjl
— 218 -
j дУ^к.) ^Za ^.U j o^j\ J'3 f
l>- 481 6000 ’--' J -I1-
1!L l^~e jlT' 7'LU.
48 142 211 78 45 359
« 46.229 J-^l»
[122] <4 о,1г
u3lb I»
Ojl^ jljI^S-Jh- СД^А <b 4 <1^ 4^-ХД J J 4Ал>3>* <^) (J-*^
( 37.108 >U 416 ‘ 21 ‘ 208 *• A
( 6132 3^''^ 4 7 & 55 <t’lk) 4,^5
( 1056 4 5 41*7 A>^) til Qc^ J?
^jlji jL- йЛу °Л
Jj> jj/ji cX;;k dllA^ 41fjJ O^L*I J J ° A
ЛУ#1/> *bUj
Jy cLlU ДЛд1 jjJ ±.A^ о^Л <^>U JJJJ 4i$j (^Л
d^A>. £)X&A Д* <—Ul»- 3л d^j gjs 7 I j^jxCol
jjj- d^jlf o2>b <<A g?u^ 't’-A® ->л? аИ
Out5” jj-L-u-, <S?.C^Ce'-?
J7 ojlf o3^!Q ’^Sl ujyJjl аИ 4^ £VaS}U
aJILL- >h j ^1 <-»ybt -4* aH j_?5* (>1 ^А/.л -?>л °J>A (j^il
—... Jj j^L» 4Jj с$^А1' д?
( 3474 J^»L 4 8 « 52 <b*U)
(4807 416 j4 45 4>L.) 7UI7 (*t ^•kA til ©де Д? «ъ^5
(6122 J^sL. 4 16 4 73 4jL.) A»e-X[ £A Jll 4)^9
(2084 46^4 4) Ik) *ь J&
(2797 44 4 24 <vU) уь>» * J>
(4083 j^L 411 4 35 vL) a>^5
(4121 4 3 4,1k 4 5 4 28 <tlk) If 7^A A a,
J*»U 4. ss Lr 4. jt-
< 71.784 3 95 548 9 1
[122] kr§. 20 n. iapu deft,, var. 147
— 219
JC “4**' 3 Jj:*a J* X-^G 1 ^*r 4*r>J ^J^ <Л=£»
896 ^>^iG 21 j G> 895 JI 894 >уу; У
[2 11.1489- 21,11.1490]
160.141 j Л у
47.608 fe'-Jljrjyjll fO-Alj'I ч-Л^-иь
4>li. «-J £• • ^*4^ Jj-”A ^A*'^ Ал! jjfr
6.248 * jjI j^ ^Ir
106.285 o% у J cy-Uy
^Uijl ij ч/jil ji 1®*^ (jc
4’773 c^v j JU
2 264 41*v J , .Vjilji uj^ Jk*Jj
4**vljj j <bii.ojj> д« 4jj.il Ji с^Гl^i la-w.5
J>- <Uz J 4> Jil Ji (У^- 4> Ii. J ujLaii j
5.028 у 13 4, l> j
5.902 Лк) j>- 41^, J <^*jl.j^ ^lr la~i 0^-
1.105 ,aJ Ik) _J>- 4l*v J <1 ji 4j li-cjj> y£-
4JLv С£л3 «ьАСйл ла 4aS"jI J-5 l^i la*«£
5.086 у 47
^A ujljjl e$l jl Off J !>• 0&
jbu j oiU j ojlj ^bj ^-j ^a
j оУ^ f 4J*
34.076 c-juiy>
4?eA^7 6 1327 Al^jl ^i’v jIA <b Jj 4 4779 41^ 41fjl aA 0C)
4 869 4<jl у yr 41912 4<jl у j^ljr. 4 2040 <>l 4 536 ^1 у
1144 a5jI £}Ь“ ь 548 4ifjl y*
4 547 4iTjl ^V* Ji y.
865 у** 4 708 oj's^a у** JL*
c$lJ Jtll^ 4 867 Jj>o>$- ^V* ^/rVj^U 4 8757 4>j^ ^.a ojAl* ^\r 4>4 2765
a® aV 0c 6 3511 (J (Уу_$^l^I J fbc-l Oik 4 250 4i— J ^A
48.051
(2434 al-/ J у ^a
Ад CO J^^ C^G® ОУ^ frG 0^
:db 3 уГ 15 U 74 у s 28.242 : db 3 U36 jjl )
Q. 490 : dU 4 уГ12 U 2 у $ 5671 : db 2 ал 57 у ’$ 25.101
— 220 —
85.733 cJLi
43.905 J I
31.500 41-> j ej,5"” ал C'tl»’
i\^ i 8 Ja>. 4 6 ^rls' 4 15 (.£ j Jyu
(...2 42 csI^JbjISj^r^,» .... 4 3 «6 j,£» ...10
12.405 <jb_>’"
(... 3 jIjsiL, jb-1— (jrL. t 1 Ja <j—*" 4 20 tiliejjs- J J ^jie
41.828 - oLI>^l
34.273 «- j <У с-М/ L, £>
J-* Лг 4 2920 : e;jy 65 jlks 12 eJL Лг> 4 10.659 j )
’(.... 4302:^22^5 29
7.555 oL>1
4.955 ; 4,jj) j<_$!<• 1449 : <_pl jj c.»^)
4120 jj ь 151 : <v j.>l jj c-e(^* ь 98 : -udjj
(.«,• & 14 ; <u Ikejjj ^Ai/^ * 72 : jljUl 4 27 *.
[123] < 74,408 dl
43 — Ispala’da Sultan Murad camii
Murad П/m Ipsala’da bir camii oldugunu, fakat, bunun aynca
evkafi olmayup Edirne’de Muradiye vakfma bagdandig-ini, Ipsala’daki
dort koyiin de (Osmanlu Hisarlu, Qavu$, Elucek) Muradiye evkafi ola-
rak kaydedildigini tahrir defterlerinde goriiyoruz. Qok eskiden ortadan
kalkmi§ olacak ki, Badi Ahmed efendi, bundan hi^ bahsesmemekte,
ancak, Husrev kethiida'mn mimar Si nan tarafindan ba§Ian-<
mi§ bir kervansarayimn zikredildigini bildirmektedir [124]. Bu itibarla,
[123] kr§. Inkilap kiiiiiph.t gost. yer.f o. 91 s. 332 v. dd.
[124] kr§. Devayih-i millhakat-l Edirne, Ipsala devhasi, Bu Kervansaraydan A§ik
Qelebi de (1006=1598) §oyle bahsetmektedir : (kr§. Menazirul’avalim, Esad ef. kiitiip.,
n. 2421, var. 306)
J <11 (J^ J !д^е"С J^*5- J • •»
j у j J ... <6^ДД£ I d J J
j ciUjI dlkbj и'?'**0 <5-^1 у j L j-«wLjJljb 5
*—4.? У <1^ ^£3 J-CLfI C/jd
— 221 —
biz de, 1 p s a 1 a'daki Sultan Murad camiinin 895 de Ipsala ka-
disi Abdiisselam marifetiyle mi mar Savci tarafindan yapilmi§
bir tamirin muhasebe kayitlanm buraya dercetmekle iktif edecegiz. Bu
kayittan anla§ihyor ki, bu cami, Bayezid IL devrinde olduk^a esasli
bir tamir gormu§, be§ aya yakin bir zamanda, hazineden 50.000 ak$e
verilmek suretiyle, 48.942 ak§e sarf olunmu§tur:
aILajI Ji el jf cX? jU. jlkL*» **'*’^>
Jljjt 23 (Jl 895 yXjl**^ j ч!ХИ ^XJX^ l,4X*
896 ^J 21 j Gy [21.1V.1490-9.1X.1490] '
jlJjl L j QXZ^ jk- jXX —
ДХ? j J-ХУ jj/t e?Z 3 djk 0^‘jl^i У jG uJz
Oji U J jaX’U jji 4X1/ ybj сЛ cXX j j-X~jl j jjl
yX uJXX j ?JjXI jLJjl уз у j-^У ejjl /X
j >-ХУ j j-ij-ijl oji ^z J с-У?1 j jj-i.iPjl
/Z-? <Зл/ (У5" ХУ tibоj <->/)jl л>у чк I У
i3A7 <3XZ S ' <G L$J^a7 J 3Z\ z <A^J J
^Jbks dl:ij -jtz X?r*' -? J>AZ <J^,Z iZZ
у’ <X*vojl «jl j jxX'jl л»х/ (5**X ^a(/^
Xljjl j <SjXly* <3lyj J-^-5 j^-i^jl лд/ Jj^ijl I
-V д/ чМ (/у </b cit Чй^А J (jlj’ У 4£
J'jX j j-X-ijl jyjl jj-ijl (J" I j^l tZ’Z .1И । J j-^^ jl
t-j/Jjl ла^ 41 ^ejX j jXj^jl (_$Л yz y-X-^Z 7 jjl jUjI l\
— j-UL^jl чХ^’ Ji£/I j Ч^У 4^jJX-ijI jjSb JjU
50.672 L>: 22 4 j Л у I
50.000 895 (Jj^lcS-5^ J e^lc z
. оЛ Jl? (У У
672 дл 4:^-j j *
48.942 dAJ3
22.408 cWI
(• ., 4116 & 4X9 196 zДр. t 775 & чДаэ 31 / i3z
26.534 oljiyi
L
— 222 —
{8048 jbUjI o^=J 14.536 jljX _$ jbL о^1)
895 с**, \ jU"* 4 * 30
(.1... 1988 , 23 j 4^414 оjДа 41*** 23 (JI
[125] c< "1.730 " dl
44 — Selanik’de Sultan Murad camii vakfi
Murad II. Selanik’dede bir cami yaptirmi§ti. Buna vakif olarak
933 de Selanik’de u$ mezrea. goriiyoruz ki, bunlar da camiin vazifelileri
tasarrufunda idi: [126]
6585 <f^9 J* J Э ЗА La M ^jl A I
J (/Ь
fLI о1268 c£jX
« 797 J^L dL‘>C 4«19 уjj jljj
Bayezid II. devrinde (894) bu cami de, Selanik zaimi Kasim
Pa§a. kadisi Mahmud Qelebi, emini Umur Bey marifetiyle
tamir gormii§, Edirne’deki Muradiye Imdreti mutevellisi AI i Qelebi
veled-i Miley у ed Qelebi’nin verdigi 30.000 ak$e buna sarfedilmi§ti.
Bu kayit, bize, bu cami masraflan i$in, ihtiya^ vukuunda, [Muradiye
Imdreti evkafina ba§ vuruldugunu da gostermektedir. Bu tamir esna-
sinda Sidre-Kapsi madeninden getirtilen 232 kantar kur§unun
sarfedildigini de bu kayittan anlamaktayiz. Muhasebesi ana hatlan ile §u
§ekildedir :
X 894 L 14
30.300
30.000
897r>
j 4 j JU Jwl
j *4^A^-
4^ JI 892 v J
892 4 j 893
300
[125] kr§. Inkilap kiltuph., gost, yert o. 91, s. 580 v* dd.
[126] kr§. 167 n. tapu deft., var. 52
- 223 -
29.073 £*L
1170 □j-u* ^Ддл && 4? 1^* $ 12.016 jlkis 232
•^t* • д1^- $ 350 4 2000 jV**a d.y- $ 130 «Ад.
( ... 4$^ J—£• £*-Д S dl t <d^y *
[127] « 1.227 ’ dl
b) Viizerd ve iimera evkafi
45 — Balaban Pa§a Imareti evkafi
Murad IL devri devlet adamlanndan olup 829 da, fethinden sonra,
Mente§e sancakbeyligine [128], sonra T oka Fa tayin olunan ve 850 de
vefat eden [129] Balaban Pa§a Edirne’de bir cami ve bir imaret
ile Gelibolu’da bir medrese yaptirmi§ti. Bu medrese i$in 30.000 ak$e
nakid ile Gelibolu’da hamam ve diikanlar vakfetmi$ti (vakfiye tarihi 846)
ki, Fatih devrinde §u vaziyette goriilmektedir : [130]
Lt|j J Lb 4—J Да
д5Ь* 75 j
30.000 840 j 450 j 5000 J
f**^ I .«All Ь ' J у I о
1650 чи j jjX^I (jili dX’jjl 4-4S
ojL J (JLb 4i4^j4a ojjl J1--51*'* 4>
j Ojl j cxJCjl Jylj
_ra! I
djA***- ^&b °jL.1^ 4>^le.. {.LI
1 41 (J 2 43 49
vdij
« 3
Bu medreseye ait bir asir sonraki, (976) kayitlar da §oyledir: [131]
dtek. д^*1 jjLtd caa dj"'* tiL JjLb »
846 £jlr
[127] kr§. tnkilap kiitiiph,, gost. yer*t o. 91, s. 556 ve d.
[128] kr§. Agik Paga-Zade, ayn, esr., s. 110
[129] krg. Sicilbi Osmani. L
[130] krg. 72 n. tapa deft., s. 211 v. d.
[131] krg. 75. n. tapu deft., s. 241 v. d.
j c-<4^ 30*000 4л1^>-^.л <aaSj cjJ^>I &<A-I -aaj
jjjJ 1* iL« 4^ 4.000 7'я JjI U JuVS
1500 Jjb (j*^l 4* a 11JI /"J*5 ^^*5 J <-Lr^
4*15 (J*^ J-5 0^"^ jt—j» Jj9j>- <'£-J3 4"/*.^ta“ J^.C J.,« ^Ьл 4^La^£.
IjfcSuulAs^bj»^JU* jV3 u-iLaSjVS 4500 150
360 4:- j 30 400 <u-j 360 ш-J
5770 4*Ua j у ^U“ SjLI L^-
4*iflj <_о- ул j ^уу^Лл <^уЛ,й ^aII
4a>*» •••• & i Jst*1"* J J ft'* 4и«м^Да aA?E*M'4 ^лЬ*| Да*л {J‘j
9540 1,5 । J 8 j
J^U (>£«-£ I Isj bljI ^"7 > J^U J*^jl £*b (л1»1
*^3-/г'лГ 4л Jl* ^liU ^jy^
E d i r n e’deki imarete gelince. bunun i^in Edirne de Uskiidar na-
hiyesine bagli Akpinar koyii vakfedilmi§ti. 935 siralannda bu koyiin,
[132] « 5200 s19 4/L $ 1 IJ ^1" Ji 4jy UU jLL ojlsf ^9j»
imaret vakfi, bu asnn ikinci yansinda, Edirne i$inde bazi diikan zemin
mukataalan ve saireleri ile birlikte 38.735 ak^eyi buluyordu [133]’
46 — Dogan Bey (Kurtgu) Evladlik vakfi (Mahmud Q e-
lebi (hazine def ter dan) ift ii 1 к ii)
(^Murad 11 devrinde sekban~ha$i ve yenigeri agasi olan Dogan
Bey—ki tahrir kayitlanna gore Kurt^u «^jy» ve Korucu
lakabiylada maruftur. Sicill-i Osmant «Kazgancn demektedir—,
her halde, A § i к P a § a-Z a d e’nin ikinci - Kosova muharebesi sirasin-
da bahsettigi ^martolos Dogan^ olacaktir. Gene Sicilli'e gore, 850 ta-
rihinde, yani, F a t i h’den once oldugu kayitli ise de, a§agida gorecegi-
miz gibi, 866 da vakiflar tesis ettigi, binaenaleyh, Fatih devrinde de
bir miiddet ya§adigi anla§ilmaktadir. Murad IL, Dogan beye Edirne’de,
Pravadi nahiyesinde, Kaya pa koyiinii temlik etmi§ ve eline bir mulk-
ndme vermi§ti. Bu koy civannda bir zaviyesi ve Edirne’de bir in e s-
cidi vardi ki, bu mescide gore Kurtgu Dogan namina bir mahalle de
[132] kr§. 370 n. tapu deft., s. 12
[133] kr§. 470 n* tapu deft., «vakf-i merhum Balaban Paga der ka-
zd-i Edirne, Ak-Pinar der ndhiye-i Uskiidar, vakf~i Balaban Pa$a defter-i atikde
vakf-i mezbur deyii kaydolunub haliya vakf i^iin tasarruf olunub Edirne’de olan
imdretine sarf olmagl a ber kardr~i sabik defter-i cedide kaydoluadu»
— 225
mevcuddu [134], Dogan bey her iki tesisi i$in Edirne'dt ve Kayapa
koyiinde vakiflar tahsis etmi§tL §imdi tarih sirasi ile buna dair mevcud
tahrir kayitlanni gozden ge^irelim:J
890 tarihli kayitta Kayapa koyiiniin evladlik vakfi olarak Kurt^u
Doga n’a ait bulundugu ve malum zamanda timara verilmi§se de sonra-
dan vakfiyetinin muteber tutuldugu ve bu suretle tasarruf olundugu bil-
dirilmekte ve cem’an 1613 hasil gosterilmektedir: [135]
7*** I 4s Lib ^'2'у У Д S”""' (j lib J fs
(jbJjl У yL* jbb Juijs J Ijjl u->A>l
I О 404*^^ U-jJv I 4 beb? b=J J I (У"Ь b I 40 L I
ojo UL. 7 j ojb o-C-'Lj (jLu JuT (jlla.Lv (jlstJjl j
ЬУ (Jjl 1 49-Ua <7^0
Oyjl
1 Lyf ft 7 4>Ь ... Jj л>1 ft 4^Uo ub bLs 4jy
« (1613 j^L i 3 ‘bb. <^3-Ьэ
935 de hasil 6293 ak$eye yiikselmi^ ve aynca gilman-i ortak^iyan
tahrir edilmi§tir: [136]
dLk 4i.y fl’ bUii jOl 4ilib>ty7jy (jrtbjLv (jlib
4oLI jbJjl 4o*^jl ^/b jlib Jbjl
IX Ov оД04л1 ^frUeLtf] 4) LX 3UeJ jl
jybl ojjl tjb^ljl
б11у ft 6293 & 107^ 41 3414 (j^j^"*"4 L> 4 5 4; b.) 4)j^l £^l bb
« ( 1 ^7^ 4 7 ^Ь 6jbb (jrjjy jbbl“jjl (jUU
Bu evladlik vakfi, sonradan, Dogan beyin oglu Umurbeye
intikal etmi§, onun da vefatinda oglu Mustafa Qelebi’ye, daha
sonra, Mustafa Qelebi’nin ogullan Davud ve Ahmed’e ge^mi^ti.
Mustafa Qelebi, Kanuni devrinde bu Kayapa koyunii biitiin
mezrealan, $ayirlan ve reayasi ile hazine defterdari Mahmud Qelebi
(Nazli)’ye 150.000 ak^eye resmen satmi§, reayasi avariz-i divaniye ve
tekalif-i orfiyeden muaf olan koy, bundan sonra Mahmud Qelebi’-
ni^n sahih miilkii olmu§tur. Ancak, Kayapa koyii civannda Kurt-
9U D о g a n’a ortak^i yazilmi§ bulurian hristiyan reaya zaviye vak-
[134] yk. bk. s. 40
[135] kr§* 20 n. tapu deft., var. 37
[136] kr§. 370 n. tapu deft., s. 13
- 226 -
f l n a bagli kalmakta devam ettiler. XVI. asir ikinci yansina ait olan
bu tahrir kayitlari aynen §oyledir: [137]
jkL?
«... JЬал J 4, jl j
^vakfi Kurtgu Dogan, gilman-i ortakgiyami Kurtgu Dogan der ci*
var-i karyed Kayapa mQzkurlari merhum Kurtgu Dogan kendu zaviye-
len mesalihigiin tayin etmi$dir merkumlarin ispengeleri ve sayir rii-
sumlan ve ziraat itdiklerinin nisif basillari vakf-i mezbur igiin zapt
olunur ve nisf-i aharmda Ortakgilar mutasarrftir ve zikr olan ortakgi-
larin yirleri olmadugi igiin her kirnin yirinds ziraat iderlerise evvela
hasil-i bgurlerini sdhibd yir alub rrabaki tansif iderler deyu mukayyed
der def terd atik ispenge 150, gendum 2 mud 240... у ekun 1490»
trniilk-i Mahmud Qelebi efendi defterdar-i hazane-i ami-
re, der nahiye-i Edirne, der livad Pa?a, karyed Kayapay tabid
Edirne miilkd miigariinileyh suretd miilk-named karyed’l-mezbur se-
beb-i tahrir oldur ki merhum ve magfur ve said ve gehid yeni^eri
agasi Dogan Bey
Pravadi tevabiinde Kayapa adlu koyii hududi ve sinun
ile tarayif ve ferayiiyle layik ve erzani goriib beglik iizre
virdim badelyevm tahtd yedinde olub malikane mutasarnf ola dll erise
sata ve dilerise bagi$liya dilerise vakf ide ve geru kalan tasarrufdt-i
ger’iyeden neylece dilerise anda kig ahad.^ rrani ve dafi olub dahl
kilmiya ve taarruz degurmeyeler deyu merhum Sultan Murad Han
merhum Dogan bey jkk eline nigami humayun
ile miilk-name virmigler zikrolan millk-name mucibince merhum Dogan
bey tasarruf iderken ftvt olub sonra Umur bey ram ogluna
intikal idub badehu mezkur Mustafa gelebi elinde olan miilk-name
mucibince miilkiyet iizre mutasarnf olub badehu karye-i mezbureyi cemi
hududi ile ve mezariiyle ve gayirlari ve reayasiyle hazaned amire def-
terdari olan Mahmud gelebi merhuma miilkiyet iizre 150.000 akgeye sa-
tub akgesin bi-kusur kabz eyledim deyu fahriilfudala Rumdli kadi-askeri
olub sabikan Istanbul da kadi olan mevlara Ebiissuud bin Mehmed
cuf j mahzarinda ikrar ve itiraf itdikde mii^ariinileyh
[137] kr§. 470 n. tapu deft..
— 227 —
Mahmud gelebi dahi merhuma dahi miilkiyet iizre bey9 olunduguna
huccetd jer’iye driib ve mezkur Mustafa Qelebi fevt olub baade zoman
Davud ve Ahmed nam ogullari karyed mezburcyi miilkiyet iizre
150.000 akgeye mii$ariinileyh Mahmud Qelebi merhuma satub akgesin
babalari bi-kvsur zapt iidiigine itiraf itdiklerine fahriiPulema Anadolu
Kadlaskeri olub sdbikan Edirne kadisi olan mevluna Mehmed bin Kut-
beddin j mahzarinda dahi itiraf idiib itiraflari iiz-
re mevlandy-i mesfur dahi miilkiyet iizre bey’d §er*i oldugina huccetd
fer’iye viriib ve mezburlarin biraderleri Suleyman hind bey'de sagir
olub balig olunca oldahi mevlanay-i mesfur huzurunda babasimn bey’in
kabul idiib vechd me$ruh iizre 750.000 akgeye babasi satub akgeyi bi-
kusur kabz eyledigini ikrar idiib huccetd $eriye virilmi$ ve mezkuran
Davud ve Ahmed baade zaman mevlanay-i mesfur Ebiissuud mahza-
rinda tekrar ddua-i vakf-i evlad idiib davalari £^1^ siibut bulma-
yub tekrar fasl-i husumet mevlandy-i mezbure huccet-i $er*iye virilmi$
zikr olan karye ber-mucibd muktazay-i hucec-i mevalid izam mii$arii-
nileyh Defterdar Mahmud Qelebi merhum ve magfur ki miilkd sahih-
leri olub taht-i tasarruflannda bulunmagin miilkiyet iizre iizerlerine
defterd cedidd sultaniye alettafsil kayd olundi e karyed mezbure
reayasina ovariz teklif olunmamak babinda inayet ahnub ulakdan ve
cerehordan ve sekbandan ve hisar yapfpakdan ve salgundan ve iizerle-
rine yenigeri-oglani kondurmakdan ve bilciimle avariz-i divaniye ve
tekalifd orfiyeden muaf ve miisellem о1цЬ ol babda karyed mezku-
re halkina kimesne dahl ve taarruz itmeyeler deyu Padi$ahimiz
ьjUi I4)1 I hiikmd serif inayet itdiikleri ecilden hiikmd $erifd
ali$an mucibince defterd cedidd hakaniye kayd olundi deyu mukay-
yeddir defterd atikde, hasil уекйп 3448^
Kurtgu Dogan beyin, E d i r n e’deki mescidi ve mezkur zaviyesi
igin, 8 66 tarihli vakfi yelerle Edirne’de tahsis ettigi vakiflara
gelince? 976 tarihli kayitlar bize bunu temamen gostermektedir: [138]
cil jUh 4^»
5 lfrlji.aL [1. IL 1462]
32 jJ j •• <-jLi 4
586 j jj < .jU- c_jL 3
.. jKS j •• wl2 cJ
[138] kr§, 1070 n. tapu deft., s. 218f v. cL, 221
— 228 —
JIa> UL j&S — 1л L «ль Л13 $ Ji fU З-иЬ $ ^л1 3*=-“^
... ль <1^ 77 ... 4 ••• j-uUj! 3^*7
10 3 3bl *-'L^ 1 3 *3^ <—>j3t J ^*Ь| t-5
(ЛИ Ji bl* 3 jJj UJ7II7I 3^^ Дл Зу^*^-4 k_5l3^ 4^J3*S X? j^1
JJ -ы yj 4>3*^jl .-5*^1 J “£? J7^ J^l л-Лу* 3 J4^! л1* j
«77СЛ*">—3 ^7 f«le| (3jZa UL. oLI )]y> Д***4 OjIlaJ $ *^jl 0^1 ГУ* U- 3s 1^3 ^П-W
77З йй оЬ*л kJ уз £»iyi 4353 7 *b5 jUU 777З чУЗ
‘tj.ib ^ybbll (JJ3*- 3 7 I t *^J7л [15. V. 1462] аДй b 3**" j с*-* 4i*^
“3^7 <->7-7-* 7 <-i»7
3j J.X -ЛЗЗУ °Uy' (л^ сЛ^ ^77
1560 <i*4>3 З^Ь- j'’ ь^З^ л У I >7л‘ал зУ blL- <—>7J Ь 3
77L 37 7-*л11& зл^У^ S ' blU 275 4L«> 3 4--У ЗУ* 3 l^L^I
4524 4a*« 3 3*^Ь * * ^2>-л ч!^ 77 оУ 7 4£\j 7 •«• 7 jjI3“^3 ^-****^"
cAc^ ,УУ 4iJ 3.21 jLj 47I3 <sb *b* 4J-J ->->
4 — Jb J7I LIL. 3*^У у
7^7 (S^j 4> Ls 4^3 77 ^7*^7! 7 jblc- ь зУ^**л <3^7 b® Ч7® J*5 <3b
*• kJj^7 • j^7 <—>b 2 3^7® i_jI>’ 3b^- г-1|-Ь. ь 590 Qu^- ^77 ‘^-*'3 tyb3bc7TJ(z»
AM> I JI-aZlJ dV 37bi 3J7I jMjl 7 — ••_*• jbb 3^77? 7^ Oj 7
* 360 41^v 3 3*^b •••• ^7ДЛ-«т'7 (J-V JS-*5 7 4>7 q~\^j5 З'Ьз 77^ 1Л. 7I СД^У
41*/»^ <Л1'Ь 3^7! С7<l J$ )Д'« l&-bJ CJ7I.I7I iJz'^’ 4'4-57 (J*^7! (3s17 is’z'*'
0^4717 3^7! Xa iy ©7^ 3ДМ1 (3J4*'J^ ^b 7 J7*-4 3->^13b t->7*bl
7 ^71 4s3 7 J77 £jb*- *^-4* J dI^-Л J7«a^- 7 411 j| 4^77^7 7 Jo^bs
4^*^ 3“^. (7Дл*4*^'^"* I <—>& J7® 7^ <77^ <?*а)Ь Д-л-** У 4''1 ЗзУ 3x;a*4> ^г/4^a»*S сДл1*1э
3^7^'’ £7! J>3 37->y I J 1$!-^ 7^- (5*7 J csl-^ J^. 3jl j
« 3*^-^ оДА-^-С- >>7 7^ 3*^ J3*7 J 41J 77^)^^
47 — Fazlullah Pa§a % D ar its si у a de^ vakfi
E d i r n e’de bir mahallesini yukanda zikrettig-imiz ve Dariissiyade
veya Seyyid ler im’areti denilen bir imaretin kurucusu oldugunu
i§aret ettigimiz [139], Fazlullah P a § a aslen Gebze kadisi iken
sonradan saraya intisapla Murad II. devrinde vezir olmu§tur. A § 1 к
Pa§a-Zade, onun ilk fatihlerden A к 9e-K о c a’nin neslinden geldigini
[139] yk. bk, s. 44.
- 229 -
bildirmekte, Fetret devrindeki hadiselerde aldlgi rol ve vazifeleri, Murad
II, zamanindaki faaliyetinden bahsetmekte ve Edirne’de seyyidlere
mah sus bir darussiyade yaptigini yazmaktadir [140] Bu imaret Darus-
siyade mahallesinde idi ve 1877 rus istilasinda yikilmi§ ve arsa kalmi§ti.
Yakininde bir de mescidi vardi ki. Badi Ahmed efendi, 883 de vefat
eden [141] Fazlullah Pa§a nin bu mescidin mihrabi cihetinde defnedildi-
gini bildirmektedir [142]* Ddriissiyade vakfinin T a t a r c ik’daki u$ koy-
den XVI. asirda 65 376 ak$e ve Edirna’de bazi diikan, hucre ve zemin
mukataalanndan 8532 ak$e geliri vardi [143].
48 — Giimlii Bey evladlik vakfi
Diizme Mustafa ile birlikte harekct ediyorken, sonradan,
Murad II. tarafina ge$en ve 6 devrin iimerasi meyanina giren Giimlii-
oglu (Gumlii Bey) [144] ogullarindan Saltik ve Iskender bey»
lere Fatih tarafindan E s к i h i s a r-Z a g r a’da bazi koyler temlik edil-
mi§ti. Sonradan Bayezid 11. de bunlann vakfmi tanimi§, ellerine hii-
kiim vermi§ti; [145]
dUj j di) S' frtvl (Jb »
S J kftl j J (J) Д; La* Д; J L' dk-li U-Ak
J’-- X1 A1-'5 J «-J'x Jijl
' « i/-5
Bu koyler Veled-i Gumlii, Kose-Salih, Hacr- Yakub, Ismailce,
Kii^iik-iAamidlii, Biigiik-Yiamidlii idi. Ayni suretle, 886 da Bayezid II.
Giimlu-Oglu P a § a - Y i g i t’e de Musa-Beylii ve Bes-Teve koylerini
temlik etmi§ti ki, bunlar da sonradan bu vakfa katddi: [146]
[140] kr§. ayn. esr., s. 39( 83, 101. 190 ve tiir. yer.
[141] Sicil Fatih devrinin ba$lannda vefatmi bildirir.
[142] kr§. ayn. esr., Lf s. 103; II(, s. 92
[143J kr§. 470 n. tapu deft', 984 de bu vakif hakkinda Edirne kadisma bir hiikiim
gonderilemekte, bunda, Edirue’de Fazlullah paga evkahna ber-mucib-i §art-i vakif
evladdan Fahrunnisa’nin, bir mektupla, eski miitevelli ve katip zamanlarinda senede on
bin akgelik noksanla muhasebe verildigi ve saireyi bildirdifri igaret olunmaktadir (kr§-
Miihimme., deft., n. 28, s. 3).
[144] krg. Taciittevarihj Л, s. 310
[145] krg. 77 n, tapu deft.i s. 541
[146] any. deft.г s. 545
— 230 —
(jdzLv <4j I 4s 4)^9 l*v^a 4)^5 \J> "^л frL । *—AA> С-Цл »
(JjA'1 ct-O.C O“*-'^J l^L J Ь^^^" fiAZh A If lc j tAp Ь J A **» 4.X ^jl ^a*J1j A J L
jl? L| J $;?Г” Ал c-b (У- А C.X Lb yf" Ал OJW ^ДЛВ jljjl vJ)^"(»£>• cAlH
Diger taraftan, yine E s к i h i s a r-Z a g r a’ya tabi Bahadir- Laie,
aN j.>b> Veled-i Qobanlu ^Ь^.аЬ (diger adi Toyran jljrjU), Yenice 4*X,
(Karaca-Koy J^^b®)» Kebecilii Kulkalca 4^JU15 kbylerideGiim-
1Q-Ogullari tarafindan vakfiyet iizre tasarruf olunmakta, varidati Es-
kihisar’daki zaviye ve mescide, Gii mid- Oglu . koyiindeki zaviye ve
mescidine, Absot/a’daki zaviyesi ve mescidine
4j А?с***,л J 41**/4s уIу *”*
E d i r n e’de yine G ii m 1 ii-O g 1 u’nun tesis ettigi mescide [147] sarfedil-
mekte idi: [148]
j/* j **N jjlr 4j JS 4j^jb j^4^L CrtbM-/_ jL
Js*b oAj)^**/ tSyf j с>А1э-| CJ?.J JA***' (J^*s
J 4) Ал*4*лj 41**/4>^lj ^*^^1 1а*4г ojjjl GAiljl
^JiL-o сА^ДН 4; Аз>е*«.л cAj^l J 4s Аре*«л j 41**/4jlj cA^j
«jb (5>*b
933 de butiin Gii mill-Oglu vakiflarinin 47.735 ak$e vari-
dati vardi, asnn son yansinda da 51.747 ak^e idi [149].
976 da Edirne’deki mescidi vakfina ait kayitlar da §oyle goriin-
mektedir : [150]
i/"* Алг*~11 1^? t»__A9j dA-^" A?c*v.a 41^»
j^i^-Ал 330 4i*v jp , »yy>-\ cj'u 24
«• (jl"" i* LI cAa.5^1 у L? 4s 42-1 jy ^11
4 J A UL. *«• j J ... (A
gJA/ДЬ у (ы/**а-?ь^ i- a
^Ал^ 7 Ьл1 jX-ГЬ ^4/ jb J (5"b dU&b 3
[147] yk. bk. s. 51
[148] kr§. 77 n, tapu clefts s. 548; Fekete tasnifi, n. 73. Bu vesika tarih ihtiva
etmemektedir. Tasnif heyetinin gerek vesikaya koydugu 926 tarihi, gerekse, Yildirim
Bayezid’e atf ve isnadi yanli§tir. Bu vakfa ait tahrir kayit suretlerinin XVIII. asra ait
bir kopyasi iemali olsa gerektir.
[149] kr§. 470 n. tapu deft.
[150] kr§. 1070 n, tapu. deft., s. 245
eA'Jbb' jb (5^ y-Hjtbl eA^b-^jb J
oXjf Ь^Ь (b*^ » j^5 H b* jl J J <ЬДзя*^л л$Ь ‘г-З^Ь^ <-^_Ь
b* Ик b^ b jiij <£-L ob^ 4^ Ь** J Ц“^ 4лI»I 41 btJ
® c$-b^ aM Оу^’**'а jl*^ j j^sj <_j^-b' ^Ь*л (*^ Jjjtb-l
49 Hadim Balaban Bey vakfi
E d i r n e’de namini ta§iyan mahallede Hatice Saltan sarayi soka-
gzndaki Hadim Balaban mescidinin banisi [151], tarihi §ahsiyeti hakkin-
da fazla bilgimiz olmiyan, Hadim Balaban bey Murad II.
devri ricalinden, belki de, iimerasindan idi. Dimetoka’da Ova
nahiyesinde Eminuddin Aroz/unden bbliinen bir kisim yeri E m i n u d d i n
ogullarindan satin alan Hadim Balaban bey, kendi miilk
degirmenleri ile birlikte E d i r n e’deki bu mescidine vakfetmi§ti: [152]
(jullcn*! уЛ<А* j-^4" Ь-^чЬ чЦ
J)A- (jUa.lv I ^b 4j 3**Ь^ ©-^чЬ Ь*л^,5Ь C.-IL ci-ij ч!) 4длм>*
j Llalv “djlb5* ok. 111. („А^ b*^*4-? ©jb' k_b I © La J
bb 4; <?jb 1 kjbj-ki 4^" >Ьл Ь*^ь j
ДдЬ сЗЦ (jri* jxC-l .... jlb fb* Ь^ч?^ чу
(cAb'
Q-^'* ‘-Ь-Ь .. 150 ^JLj «. 300 a ju 3 9
650 j^L 1430 j^u
Bu vakfin 890 da 1430 ak^e gordugumuz hasili, 925 de 2976, asrm
ikinci yansinda 2104 ak$e olarak kayitlidir [153].
50 — Has Ahmed bey zaviyesi vakfi
Murad IL devri ricalinden bulunan Has Ahmed bey in
Gelibolu’da tesis ettigi zaviye ve mescidi [154] i$in yaptigi vakiflar
[151] kr§. Riyaz-i belde-i Edirne, I., s. 61
[152] kr§. 20 n> tapu deft,) var. 134
[153] kr§, 77 n, tapu. deft., s. 286 ve 470 n. tapu deft.
[154] Fev’zi Kurdoglu bu meseidin yerinin ashnda. Murad I. in sarayinin
yeri bulundugunu bildirmektedir (kr§. Gelibolu ve garesi tarihi 1st. 1938. s. 5-6). Kayit
§oyledir : . . *
<bb (Sj лЬЬ b*^
(kr§. 75 n. tapu deft., var. 229 c<Jb <bh jb ЛуЬ oljpb
- 232 —
860 tarihinde §oyle goriinmektedir: [155]
L J 3 о I 1 U^yL 4>jlj J *A^I ^jaI^ jS>
<—&J 4,1 4, J Ij 3*^v' ^fi U“s - c/"^ J* cS^ j-^l J
jyjjl J' s
<1 «d-.'b^L’ £ I J,К (jjj Д-a Caj- j s-i.'^ Jp 4)$^-’!
10.000
1.000
1.000
[156] 400
285
70
[156] 700
100
[156] 4.000
150
500
200
100
J
<x- J £jl djl j (а1я- 4a 3
j j (£ji~} jJa—’ jJ j's'j (J~a"A 4 a 1,3" _;,Г"дл .J
<-> J jj^- J j&S C>JJ °>JjIIig i
j'jb c-< 3
j^u jKj j e jLd»-
<X jU? j aJ j
(J \ J л X-j9
j I о-С^Ч^ 4s^
1 bl8 °X,**jч!-^ Ч^'**Л
<2->£-4-^ 4>^.l j
150
200
450
400
300
>>С“Л A,^0-3 аХи-Ч^ (/^ J
jfei- ‘J^>j >>л^* вД\«? >
>L jK- (i'b
J^U jJUlJjC 0-5^/^ j 0“^-^^'**’ J1
J^U JJJ
л1 *^-Xa J. 4^L jr oXu^S
’ <—'** ’ " * „
jr л b 3^ оХжй^
jjS^ J-
J
J
[155] kr§. 12 n. tapu deft,, s. 201 v. dd.; О mer L. Barkan, ayn. makale, gost.
yer. s. 345
[156] 925 kaydinde bunIarcJail attarlardaki dort diikanin senede
<480 Ai>-.j 40 J ujb 4 cSj-jLjj dn5^feS»
tahil pazarindaki 8 diikan ve deve daminin seneligL
«828 ^11? ojj 3'^“^ у
kervansarayin ise seneligi 14(0 ak?e idi
«1400 ai^ J sJa aILM^JsU
(tafsilat i^in bk. 75 n. tapu deft,, var. 246 v. d.)
— 233
1200
18.800
<3^ 3 <3^^ <sA>JJ.*'>- Jj.5Jka
uJb
J^>k \£>3
4) $ 4^>- b "АллиЛ I
1 J 4UJT у
$ i
4 ри J
4л.а1в| Д₽Е*^.Л 1
5 ГЛ
°>3
4 J iXnil jj
49jU 4jU. jjjl cA' c^5"j jb' [157] 4,j|j <jjUa
1,5 J 2 J 2 (*£ J 6 j 15 J
^bb j&C. &£ 49 jU 4:^b (3U^ uj!
4 f.*J 5,5 ^b^>JbjV^rjLr^ 2rxJ
1 J
4-^^ ,jU>. I '
* ff ft ' < CZ j 1 гл j 1 fZ j
925 tahririnde bu vakfa ait daha fazla tafsilat
bulmaktayiz: [158]
»
(jlS-lL^l 4a^“ ^Дл~л <4^- Дре*«а у J) 4^^)^ Д?ь*^ _2^-i
j-iiljl Л,! J (j-X*^l Mh*5 (_$ctk^lUj JaI
(_/T b> ° Uy"* tib Д^~1 fj ^5^" u2-L U- 4^*л] о ДА ч! ll-1
cSj4-^ J-^ lie J j^fjl £*lj cXU-lj ofcjl
у Д**1 У J (*ЬмлО L i 1дЛ (J д4? jl^C- 4—
ф^Дл*«£^ JI jl J 4иДл^>-^х* b*« L (jL.**i I (J—^i J k-jltb и^'* СДАЛу4 4*lfl 1дл
3)Д^15^5 (jtL JjUh-m а!Ц j^> д«
jL jlk-Lj aJS^-5 u-)^9 JJ
jjliiL-j оДлЬ 4> be J ^Л^3“ ii-Llx 4ЛА ДЯ") e^’^b»J oljr
o— (_/“Ij i одЛ' J^! ^-4^j! ^AijyiA
4^!^! J^Ujl oxb 4X«~1 i j jjXjbr j-^Л»- jjb* л j^b JjlLtl-v e^*k be be Qjj Ьг з
(^uJj^S^Aa» j-^Z л'б^Л <3*^3^ ;3^л>>*з ;ДДг^^ 4йД^> сЗ^)ЬАр-^>- 4лЬ Jj-Vjb" ojLzail
« • • tib Д^“ I (j^b^ i (^**л v-A*“^> b^C J
;Р Дл ^)д1^*\^ цЬ-j о Д> jb'"^ jJ ^bb-Ai1- J dk*A>-
Сл-л JXS^ 3 йД>!з^1 ^^д>- jSj! о -b
[157] 925 de baha-i nan giinde 7, seneda 2520, bahd.-i ga?i giinde 8, senede, 6
gun hariQ, 2832 akije idi (kr§. ayn. deft. vsly. 248)
[158] kr§. 75 n» tapu deft., var. 246 v. d.
l_-a9J ^J-teL . ujjJjI .Ja^s (Jj^l <-*Ъ O^jl
• • «A—»l У—1 л AA> b*1 1 ^-' ii 4-i^ t (A^ A*’ jb-
(JajIujj&J (J*~Л одЬИ J У* ^..J- o^aHa* e-^5 JD ^y АI C-b-^
аз*| j^Lej (jli. y$~ j«эаЬ. <v U Ic j Oj*?**’ a!^ (Sj ^-*кЛ
Ajrb (jilaJL-# o-Ch. < l< j (JrdL? j C-**/ 49-U^ 4л1> C-IU dLl> j «UA цу7
С$^АлЬ_^^Дл (J A fk> ^.42.^- 4!j 1 gAaI) 4j kr****' _? _Z'“'^' ^f*Mi- 3 (A A b-
oA’jjL- Jjl у fД5 сЛ d-b"**- btpj
<uH lA^j-Ajd 4=-^‘ Jjjjj Л~> J A J A— jA^i^A^!
4A> ^K*-l JaL^I O.)L e_>b fl
••• (5^4'"^ аЬ У^^ iC-^ Д'3~- L/9^ c>''*e
dVlil j-^i dU*- ;^дл jl^p 4£
650 (db A^“l <La*, ‘л-Э"' j./3^ j$ j ^.ijl
i_j <b _тЧл.л1 4:>5J (_^'*’5'” J^A
. .< »j A JaaSb
« 20.495 U
51 — HamzaBey(§arabdar)mulku
E d i r n e*de bir zaviyesinden yukanda bahsettigimiz [159] Murad
11. devri iimerasindan ve sonra Fatih zamaninda beylerbeyi olan
§arabdar Hamza В e у, E r g-e n e’de [Aslihan jUJ^I s ко-
yunii tabileri ile (Yegan-Hizir ^diger adi Me§elu jJcj^s Ak.-
berdi ^j«3l «digar adi Balikh JaH») miilk olarak almi§ti. Fatih
devrinde bir arahk bu koyler timara verilmi§ iken [160] В a у e z i d II.
tarafindan miilkiyeti muteber tutulmu§ ve gocuklanna miilk-ndme veril-
mi§ti: J161]
O-ALsJ о IJ (jb. ^ab J L>e)^S ! J> A ! i db ej^* dtU »
I o A _y I^e.1^ j J “^Л L-^*" b j J J
У^" db А У b Ibk*? о jJ Ь^а^^Ао-а** 1 J O_ybc 1 (__) A
I аЬоА^! j 'У> yY ^”1 у A*9 оC-A^-b As.**, ^**«.19 (^J AA
Г159] Yk. bk. s. 52 ' A
[160] 890 tarihinde bizzat §arabdar Hamza Bey namma Ada nahiye-
sinde Temircilii koyii timar olarak tahrir?.. edilmi§tir: J& jl A » f
(kr§. 20 n. tapu deft,, nq.y, 94) . ;?
[161] kr§. 20 n, tapu, deft,, var,. |26 v. dd.
— 235 —
(3726 ь 1 6 5 4 23) 415*31 AiV* 4^9
( 1163 J^U 4 1 4 1 4 4j U- 4) ^5 J^k>- ji>7 4}^4
(752 J-wsU- 4 4)U- 4) jUJ^I 4^
^jl*£ I (_$ ^•“a рд!^( kS^p" J О у-чЗ^ С^*л> 4?e^57 4) ^j5
(2240 j^U. 4 4 4 2 4 4>*U 11) j^b ^y ^x-’
(598 4 1 4j U" 1) ^.1L L*_yT 4 J ^,5
j ‘^‘^ 4-^» 3,У* <5 ^'i.y
( 3663 j+aU. 4 ^c-l 1 4 2 ь a/U. 22)
. C< 12.142 j^U 4 7 jL^b 4 И 4 66 4*1^ 4 6 J^.S U
Hamza beyin oliimiinden sonra bu koylerin varidati kis*
men, bu kazanin, Hamza beyin miilkii bulunan, Ke$anlu koyiindki cami
masraflanna, kismen, Medine evkafina, geri kalani da evladlik
vakfi olarak tahsis edilmi§tL Hamza beyin oglu Ahmed Qelebi’ye
Bayezid IL, yukandaki kayitta gosterilen, Yenice Qiftligi koyiinden
ba§ka, Dimetoka’da Qeyh~Pa$a Qiftligi koyiinii de temlik etmi§ [162],
buraya haymaneden gelip yerle^en hristiyan reayanin cizyesini miriye,
o$urlerlni sahib-i arza ve ispenQe^ adet-i agnam ve «rn^dnelerini
sipahiye verecekleri de kayd edilmi§ti. Diger oglu Ishak beye
ise Bekta§ koyii miilkiyet iizre verilmi§ti: [163]
4 J1 у ii- 1,—аЛ^Ь 4j|jl^.e 4j^,& J у p*»
jl 4? 4j Le 4^“ц]У L>- у *>• & сУ * J
(Jjiy 4» (J Ua.1-/ Ojjl y^4-3 J^^-A -U
4.aUiH^jj 3^ (Чг^51лл С-У.Э J Vib J UJj (jblil 4*9^,«£ (_£а1У
« ‘US’-iJa J ^'~£- <*J u}*-JIJj' j
§arabdar Hamza bey vakfinrn XVL asrm ikinci yansinda 15.241 ak$e
hasili, Qeyh-Pa$a Qiftligi koyiiniin ise 4259 ak^e hasih vardi [164].
52 — Isa Bey bin Bayezid Pa§a vakfi
Q e 1 e b i Meh med devrinde vezir olan Bayezid p a § a n i n
oglu Isa bey in Edirne’de yalniz bir kervansarayi—ki Kemer-Qarsi
adi ile maruf idi — ile Halil Pasa ham civarinda diikanlan vardi ve
[162] kr§. 470 n, tapu deft,
[163] kr§. 20 n. tapu deft., var; 127
[164] kr§, 470 n. tapu deft, _
- 236 —
bunlardan 976 da senede ahnan 14.0C0 ak$e de Bursa’daki imare-
ti n e tahsis edilmi§ bulunuyordu [165]:
38 £• Lil JJ?- jk. Ji btL л j'b J
14,000 j j^U ^$1 5Л
^*3** (*^4 (Ш1АлJД,« j ctb оjy J»
« pdll-Ufr 4
53 — К a r a c a bey zaviyesi vakfi
G e 1 i b о 1 u'da bulunan bu zavize vakfinin kurucusu Yildirim
Bayezid iimerasindan olup sonra Emir Suleyman’a hizmet
eden ve onunla birlikte Musa Qelebi’nin takibinden Istanbul’^ dogru
ka^arken, Kara Mukbil bey ile birlikte, Diigiinciler koyiinde Suley-
man Qelebi’yi miidafaa ettigi esnada vefat edan (§evval 813—~§ubat 1411)
К ar аса bey dir [166]
Bu zaviyenin Gelibolu i^inde hamam, diikan, kervansaray, ev
vesairesi, Kozlu~Dere, Delii~$ahin koylerinde bag, vakif reayasi ve yag-
cilan bulunuyordu. 860 da yekun 8833 ak^e olan vakif gelir miifredati
§oyle idi: [167]
_)2> dt Mb
‘r^ л-* УЗу J-5 v-5
63 J 1100 J 5000 41^ J
35 J
J 4>
15^: J 13 J 100 j
J J i /*b«a 4 4
д)з Ji Jjb дг| Ojb Jj
[165] kr§. 1070 n. tapu deft. s. 158
[166] kr§. T&cuttevariht I., s. 254; Ibrahim Hakki Konyali, Fevzi Kurdo#-
I u’dan naklen, mezar kitabesini kaydetmekte dllj^lsM»
«AjUIx £.1»* ve buradaki bir kelimeyi (jL okuyarck, Karaca beyin deniz iimera-
sindan olduguna hukmetmektedir: kr§. Karacabey mamuresi, 1st. 1943, s. 147 v. d.
[167] kr§. 12 n. tapu» deft. s. 205 v. dd*
— 237 —
4Г 16 дл y^t£. 4^ 18 -u 7 ^!дц 7 JL 7 jLs*ib
224 lr 869 lr 63 rJ 154 r? 14
4^ 3 jjb ^-£- &4^ 4 jbjL ;4^13 д* 1 о'ьД &^7 jvj-^
15 4 12 lr 105 lr 42 lr
jl_>5 I solcb J~i. e 4jJjU. U. 11Л' j-ic ;.-\K^ 1 0
5 54 40 21 12 10 lr
j 22 Д e$jb
C< 8833 198 20 r/
Bu vakfin 925 kayitlanna gelince; umumi bir sukut ve harabi vardir.
Kozlu-Dere deki bag harap olmus, bostan’dan senede ancak 150 ak^e
ahnmakta, hamam senede yalniz 1333 ak$e getirmekte, evler ve kervan-
saray yerindeki odalar harap bir halde ve Delir§ahin —-ki Karacabey
koyii dahi denmektedir— koyiinun hasilati ile birlikte hepsi 3601 ak^e
tutmaktadir. Bu kaydin en dikkate deger kisimlan §oyle gorunmek-
tedir: [168]
у 5 с$д1^5^ сЛДЬ <>1^ 4jL) <»—a9^>>
j-teb jдл -J-5
jjj-300 ebbt?)*1° 1333
^дДд^Л к—Ь д^д •••«»•
Дл 4ijlj £|b" Jji J dt ti'jb •.«.
4^Д->-!^^5^ д1 J e3**’ •••4ч—д!j
J^4. 2 ; 4 4,’U. ^д.реДЬ cj^jUL <Ц11д*£ J4>\^i •• •
A*
u 3601 j/ч 1473 .... 5 j ol-u 200 10 J з!д.« 3 4Lu> 600
Jr^
sit.’ 0 ;a У 4 oka-
720 j 360 J 360 u-, j 1030 jj 1080 (j
[168] kr§. 75 n, tapu deft , var. 268
- 238 -
j й«АЛ>^? ьа 4.ab O*StU
z . j4A>5** dy k-'^'' *"^y ^^L<**'^^*," fly
360 360 <:Jj 720 4^ J
J J*A c»A9>aJ^I ^^ДРе.Л> у (J ^>4 С^аЯа5^ у «Ал l _9 J) (Д ДлА^Се J-.S J 5j^yA
U? r j-J-4 <J^ I (—\pl J® kSjYjjb
tiU I J U« U“" ' ^-Q Ji^ 4>уЛ 4j 4^^C,Jl> c_(jj,1'*aJ О U'*'4^3^
« A-VJ уз cjLj u^5lj 44>jj
Goriiliiyorki, Karaca bey zaviyesi daha bu tarihte haraba
yiiz tut mu § ve 900 senesindenberi vakifin §artina muhalif olarak zaviyede
a§ ve ekmek gikmami§ti.
54 — Karaca Pa§a (D a у i К a r a c a b ey) imareti vakfi
XV. asir da ya§ami§ ve devlete miihim hizmetler ifa ederek
beylerbegilik almi§ iki Karaca bey (P a § a) daha vardir ki, biri Ana-
dulu, oteki Rumeli beylerbegisi olmu§ ve ikisi de birer imaret viicuda
getirmi§lerdi. Varna’da §ehit dii§en (944 —1440) birincisi Qelebi
Mehmed’in kizlanndan biri ile 828 de evlenmis ve Anadolu beyler-
begisi bulunmu§tu [169]. Bunun imareti, hamami ve tiirbesi Ankara’-
dadir [170]. Belgrad muhasarasin da (1456 -860) §ehit olan
Karaca Pa§a (Dayi Karca bey) ise Rumeli beglerbegisi idi [171] ve
bunun Mihalic/de (Bugunkii Karacabey) tesis ettigi imaret— ki
A§ik Pa§a-Zade ^asar-i Karaca Pa$a9 Yeni§ehiryde bir zaviye yapti»
demektedir [172] — igin Edirne ve Kirk-Klise’de vakfettigi koyler bu-
lunuyordu. Edirne havalisindeki bu vakif koylerin Anadolu bey*
lerbegisi diger Karaca Pa§a’ya aidiyeti ve Ankara’daki Imarete
vakfedildigi hatira gelebilirse de, bunun ne§redilen vakfiyesinde zikri geg-
memektedir ve bilhassa hig bir tahrir kaydinde bu hususta tefrike yari-
yacak en kiigiik bir i§aret yoktur — L H. Konli’nin, bu koylerin Da*
[169] lcr§. Tacutievarih, L, s. 321, 380
[170] kr§. I. H Konyah, ayn. esr. iiir. yer.
[171] kr§. Tacuttevcirih, L, s. 455 v. d., 459. 1. H. Konyah, bu ii$ Karaca beyi
karde§ .olarak kabul etmekte, li^iinun de Karaca bin Abdullah olmasi, ona,
bunlann Ankarali Abdullah a g a admda birinin (jocuklari oldug-u zehabmi
vermektedir (s. 145). Halbuki Y i 1 d i r I rn iimerasmdan olan Karaca b e у ile D a-
yi Karaca beyin olumleri arasmda 47 senelik bir zaman bulundu&u gibi, Varna
muharebesine igtirak eden Anadolu ve, belki de, Rumeli beylerbeyileri Karaca bey-
lerin karde§ olduklan hakkinda en kiigiik bir delii yoktur.
[172] ayn. esr, s, 190
^ 239 -
yi Karaca bey imdreti vakfina ait oldugunu tasrih eden 1222 (1807)
tarihli bir vesikanin mevcudiyetinden bahsetniesi [173] hig bir §iipheye
yer birakmamaktadir. Bunu bu ssuretle tesbit ettikten sonra bu imaret
vakiflanna ait gegen kayitlari nakledebiliriz:
Evvela 859 tarihli tahrir kaydinde bu vakfin en eski §eklini bulu-
yoruz: [174]
[175]
с -V \> J JI I J jlj (£ j ojl J Lkil (j3j e-A-csJIjI J" I Jk
.jMjl eJbjIjb 4J:a>. j 4-и? J^l. })^ jbl «-^1 j з
3 jjIj (jj з j->jb </> jl / JifcS $ j-iUx*
^’J/' j I J чк—JJjlj J ° jir*
‘CjZ jF 3 Z sX^jl
Bu imarete, 890 da? E d i r n e’de Helvaci-Fakih koyiinun ait oldu-
gunu goriiyoruz: [176]
<>.j9 l-Ц
Lili 4»d Ji (4% J*£^l J& ч1!1д^ jJj k>—Ла jLU
« 786 . «.• • (jk^j I улл» о
Bu tarihte Karaca Pa§anm bir gulami henuz hayatta idi, 925 ve 933
kayitlannda bu koyden ba§ka, evvelce Kirk-Kilise'ye tabi bir miri ko-
ruda mutemekkin reaya iken sonra iskan edildikleri Eyvanlu koyii J; 1^1
[173] ayn. esr. vakfiye ve terciimesi ve s., 176
[174] Inkilap kiituph.. gost. yer. 11711 n. deft., s. 122; I. H, Konyali bu valcfm
К a n u n i d e v r i n e ait bir defterden {453 n. tapu) Icayitanni bildirmelctedir ;
kr§. ayn. esr., s. 175
[175] I. H. Konyah, Karaca beyin mezar tagindalci kitabeyi, ayrica, Imareti camii
kapisi ustiindeki . kitabeyi nakletmektedir, Bunlara gore, Dayi Karaca beyin Belgrad
gazasinda, evasit-i gaban 860 da §ehit oldugu goriildugii gibi, imaretin de 861 de in§a
edildigfi anlagilmaktadir. Miiellif, buna dayanarak, Karaca bey mamuresinin, vasiyyeti
iizerine vefatmdan bir sene sonra yapi’digina hiikmetmektedir (ayn. esr., s. 173 v. d).
Bu tahrir kaydinde ise—ki defterin 859 da tanzim edildigini zannediyoruz —• Karaca
beyin hayatinda iken — merhum. magfur, $ehit gibi big bir vasif bulunmadi-
gina gore yeni imareti ve vakiflan tahrir olunmu^tur. Belki, ikmali ve kitabesinin ко-
nulmasi, vakfini takip eden seneye rastlami§ bulunmaktadir,
[176] kr§. 20 n, tapu deft,, var. 4
— 240 -
ve bunun yanmdaki Omer-Obasi koyleri bu imaretin evkafi ola-
rak gorulmektedir. 935 kayitlan da gdyledir: [177]
llcj ^.5 [178] 4jJ0^ JO lib »
« 504 «1 ly i 1 о4 4 4?U.
4 3 410 4) U- & Lwxhr 1**^ »
« 2203 dis*». ^5^
Dayi Karaca bey in (Paga) aile geceresini 1. Hakki Konyali,
elindeki vesikalara dayanarak, tesbit etmig, u$ kizi — ki bunlardan
biri olan H u n d i H a t u n’dan agagida, vakiflari sirasinda bahsede-
cegiz — Esad ve Mustafa beyler adinda iki oglunu gostermig-
tir [179]. Bu hususta, bugiin yagiyan torunlanna kadar inen geceresini de
sonradan negredecegini soylemektedir. Bizim rastladigimiz bazi gahsiyet-
leri de yine bu Karaca paganin evlad ve ahfadi olarak kabul etmek la-
zundir. Filhakika Bayezid II. devrinde Iskender bey adinda
birisi ile Yavuz Selim zamaninda Hasan paga ve onun oglu Ali
Qelebi de Karaca paganin (D a у i) evlad ve ahfadidir. Kayitlar goyledir:
Edirne’de Pravadi nahiyesinde (890) [180]:
jj-utl j IdL J- dl jxlCJ jlr »
« 3034 4 6 4 16 4’ li* 4*A$
Gelibolu’da (925) [181]
4^oi dl? Idi 4>-1^5 £ IdL 4>d^9 Idi »
jo Aj,^ 4-a?j jl| (d L d, <5^ 3^
10 jljb jo 48 j 4 j jxtljl j^o Uj! оj 1:5 jjf" JU
«... 360 4i^ j 30 J uJu 5 u^-5 j 74 J
Bunlardan bagka 946 da Karaca paganm oglu Mahmud Qelebi
isminde biri vardir ki, Edirne §er4ye sicillerinde gegmektedir:
« [182] 946 4;^ y^l^j ^-Ijl J ... Idi 4>.y j,I oj^- J5 ъ
[177] kr, 370 n, tapu defiti var 12, 157
[178] bunun «4>‘jol iljaSjo» demek olaeagfi izahtan mustagnidir,
[179] ayn, esr., s. 176
[180] kr§, 20 n, tapu deft^ var 21
[181] kr§, 75 n, tapu deft,t s. 234 v. d.
[182] kr§. Topkapi sarayi ar§ivi, Edirne defterlerij n. 282/113, var. 20.
ki, bunun Yavuz Selim zamamnda Halep mukafizi bulunan Karaca
pa§anin oglu olmasi kuvvetle muhtemeldir.
55 — Mehmed Bey bin M innet Bey imaret i vakfi
Qelebi Mehmed tarafindan Samsun'un fethini mtiteakip Iski~
lip9den F ilibe yoresine nakii ve iskan ettigi tatar kabileleri begi Min-
net bey in oglu, Mehmed bey, sonradan, yerlegtikleri bu Konu$
koyunde ^5 [183] 4 Jy/y ь bir imaret ve kervansaray yapmi^ bu
koyle diger bazi koyleri bu vakfa tahsis etmi§ti. Mehmed bey in Fa-
tih devrinin guzide timer as indan oldugu, bazan akmci ba§i~
lik vazifesile акта gonderildigi malumdur [184],
Bu vakfin 935 de durumu §oyle idi : [185]
ajL? fki fi 4,^ J--*'* fj1
5 4~a!>j j <jb Ju Jr L (jllaku
j 4*k.& J fb 4.J®
““сгс? ;b J- AJ^’1 5
" 15.870
J-ли.-г
10
18 7 26
13
13
16.210
J Ф b
4
980 siralannda bu imaret vakfimn, Ka$tk$i koyunden ba§ka diger
iki koye daha §amii olarak 25.000 ak^elik bir varidati bulundugu gbrtil-
mektedir [186].
Mehmed bey in zevcesi D u r - P a § a Hatu n’un ise, XV. asir-
da, E d i r n e’de Hizirhk mahallesinde bir zaviyesi ve bunun vakfi vardi.
890 da bunun kaydi §6yle gorunmektedir: [187]
[183] A§ik Pa§a-Zade’de Konu§ hisan ayn. esr.» s. 91; Taciittevarih, «hala
konu§ ismi ile me§hur текап» demektedir, I., s. 289
[184] Tacuiievarih, L, s. 467
[185] kr§. 370 n tapu deft., s. 116
[186] kr§. 470 /г. tapu deft., 116 sira numarasi
[187] kr§, 20 n. tapu deft., var. 36
— 242 — I
J7I сз* <j Jr j/U Щ .j^> <U$j» ;i
cuK^-'J'"*"^*-"' J '-
j^'k- Lil v jk
Lil J^b (a^C U-Й.**'^* 1 Lil Jjb 7 ^**1 J^9 (dd^- (J-^7
cc o61 t_.'b^”*>- и^*л^* j Cj^" <J^^fc
56 — Mehmed Pa§a (Носа Mehmed'Qelebi, Коса Meh-
medPa§a)imaretivakfi
Murad II devri vezirlerinden Mehmed pa§anin Osman-
cjk’daki imareti igin Cisr-i Er gene (Uzun-Koprii) kazasinda iki vakif
koyii goriilmektedir. Hiiseyin Hiisa meddin TO EM deki makale- |
sinde [188], onun, Qelebi Mehmed devrinde H о c a Me h m ed Qe-
lebi adi ile §ohret buldugunu, 811 de Amasya vilayeti il muharriri,
814 de hazine defterdari7 818 de Anadolu beylerbegisi oldugunu,
Murad IL Amasya’da vali iken, 821 de, Onun veziri bulundugunu,
tahta gegmesini miiteakip Bursa’ya naklettigini ve 832 de Qandarli- ।
Zade Ibrahim'pa§anm vefati iizerine sadarete geldigini soyliyerek
843 tarihine kadar bu vazifede kaldigim bildirir ve 842 ve 843 tarihli iki
vakfiyesini (5 ramazan 842 ve 5 muharrem 843 ~ 19.IL1439 ve 18.VI. 1439)
zikreder. Bu vakfiyelere gore Nizamiiddin ve Коса lakaplan ile de
amlan, Mehmed Pa§a, sadareti zamaninda О s m a n c i к kasabasi di-
§inda Kaya dibTvAAd bahgesinde bir Qami ile oniinde bir zdviye,
civarmda bir hamam yaptirmi§h, Bu half ile imaret-i Mehmed Pa$a
tesmiye edilen vakif igin Bursa’da ayn bir hamam in§a ettirdigi gibi bir
gok yerlerde de miilkii olan koyleri vakif ve tahsis etmisti [139]. Bu
vakfiyelerle beraber daha bazi vesikalan tetkik ve zikrederek Коса
Mehmed Pa§a hakkinda etraflica izahat veren, Hiiseyin Hiisameddin, j
onun, zikade 843 de (Nisan 1440) vefat ederek Osmancik’da camii-
nin yaninda defnedildigini bildirmektedir [190]. I§te jErgene’deki koyler bu
imarete aitti ve 890 tarihli kayde gore §u suretle vakfedilmi§ti: [191]
[188] л. 37, 38) s. 42 v. dd. ve 117. v. dd.
[189] A§ilc Pa§a-Zade’mn «esar-i Mehmed aga Osmancildda bir imaret yapti» de*
digi, her halde buna telmih olsa gerektir. ayn, esr.) s. 190
[190] ayn, такМе, s. 121
[191] kr§. 20 n. tapu deft.) var. 140
t-
i
- 243 —
£ jpii & dP aI jLL jbj
I I*} IIslIav ^y-*^ O^''>-J cil’^-*vL <-A^~
i>b A дг!. сЯ>' v^J ‘XX J cP* ^.p i/ь Ц
У s (jjnJjl ^Js’j cJ’^lZ' „ Jy—bb 1 uA^' <^LJ
J j“k* c«AA А.ПХ-1 1 C^-A.' 4,.^4,л5^ u_*aA *
1__]jh ^A*a* 4j -} у 4_>'?ij) -bj~* 1___"'‘"У
jU A>jb jilil-' Ul> ij-^7-5 *УГ t-jyM a-c-’Lj ciy u-Ab jU- jAkL*»
(^.-li'jj LlU- Зр-А u-j-U $jP ^ab aIA^U-
« 8655 ji^?L- 9 y>- 40 <vU- 2 !*>?" t_Jj^'e ₽jj'
Bu kayittan anla§iliyor ki, Mehmed P a § a, bu iki koyii satin almi§,
Murad IL de bunlarm miilkiyetini mukarrer tutmu§tu, Sonra oglu A h-
med Qelebi’ye temlik etmi§, о da, evvela ebnasma ve ebnasi mun-
kariz oldugunda, babasinin Osmancik’daki imaretine vakfederek bunu da
tesbit ettirmi§ti. XVI. asir ba§inda bu iki koyiin hasilati imarete vakf
olunmakta ve Bayezid IL tarafindan bu yolda verilen hiikum,
« j'j >-4^ (»£» 3 jxVU .. jU л>Ь jUa-U muteber tutulmakta
idi. Bu sirada bu iki koyiin hasili Turnaci Nasah ve Kadi koylerin geliri
yekunu 5356 ak$e goriinmektedir [192]e
Bu yekun 980 siralarinda 4196 akgedir [193].
Bu imaretin Many as ve В a 11 к e s i r’de de evkafi bulundugunu ve
XVIIL asir ba§larmda da tevliyetinin ahfadi elinde oldugunu bir vesika»
dan ogreniyoruz. О sirada miitevelli olan Suleyman bey, evladlarinm
aslah ve ergedi olup berat-i Pd di said ile on be§ seneden beri mutasanfi
bulundugu, halbuki onun amcazadesi Hasan bey ya§§a biiyuklugiinii
iddia ederek tevliyeti aimak istemesi iizerine evkafi bulundugu Kaza
koylerinin bundan §ikayet ettikleri Manyas kadisi Ismail, Osmancik
kadisi Musa, Bahkesir mutasarrifi Ahmed taraflanndan 26 rebiiilevvel
1123 (14, V. 1711) ve 10 §aban 1124 (13. IX. 1712) tarihlerinde arzedil-
mi§ti [194].
57 — Mezid Bey imareti vakfi
Fetret devrinden sonra mirahur olarak, daha sonra, Alacahisar
(Krosevac) sancak beyliginde bulunan iimeradan Mezid bey [195]
[192] kr§. 77 n. tapu deft* s. 258 v. cL
[193] kr§- 470 n, tapu deft,, 55 sira numarasi
[194] kr§. Ibrnu.lern.in tasnifi, evkafi n. 5760
[195] kr§. A§ik Pa§a-Zade, ayn. esr^f s. 12-9; Sa’deddin, Taciittevarih/ L,
s. 317, ve tiir. yer.
- 244 —
Edirne’de cami, mescid ve imaret yaptirmi§ti: 844 de yapilan ve
Ye$ilce denen сатине nisbetle bir mahalle mevcuddu ki, yukanda zikr-
etmi§tik [196].
Aynca lmaret-l Mezid Bey mahallesi de vardi [197]. 1442 de E
1 a k’a vukubulan bir akinda §ehit dii§en Mezid bey, bu cami ve ima~
reti i^in Edirne’de han ve hamam yaptirim§ti [198]. 935 icmalinde bu
imareti kaydedilmi§ gormiiyorsak da Erdsulmusamirin miiellifi bize bu»
nun XVII. asir birinci yansinda da mevcud oldugunu haber vermekte»
dir. Mezid bey imareti vakfina Edirne’de Helvcci koyii ile
Bnrnu «Panbuk koyii tahsis edilmi§ti. 890 da bu iki boyden
(3 gilman-i vakif hanesi, 9 raiyyet hanesi, 1 gebr hanesi) 4554 ak^e
hasil temin olunuyordu [199]. 925 de Helvaci koyiinde gilman-i zakif
olarak yalniz bir hane, 8 raiyyet hanesi (Ahmed bey an ebnd-i sipahi~
yan, Karagoz Bey, §ehnuvaz Hatun zen-i Hizir...) bulunmakta ve hepsi
2195 ak^e hasil (gend. 4 mud 800, Cevv ve gayr., 8 mud 960, resrrvi
bagat 141, resm. raiyyet (65... v. s.) ahnmakta, Burnu-Panbukli.
koyii ise 14 hanede 3975 akge vakif aidati vermekte idi [200]. 980 sirs-
larmda Mezid bey imareti vakfi sadece Helvaci-Fakih
koyiindki vakif ^iftlik ve reayalarindan 3674 ak$e
(gendiim 4 mud 960, mahlut 8 mud 960, resm. agzl 120, o$r. keten
130 ... v. s.) hasil goriinmektedir [201].
58 — Mi hal Bey (Gazi) imareti vakfi
Murad II. devri umerasmdan olup Kose Mihai bey in oglu
gibi gosterilen [202], fakat hakikatte torunu olan Mihai Bey, Edirne’
de Tunca kenarinda bir cami ve imaret He, bugiin de kendi ismini tasi-
yan bir koprii yaptirmi§ti [203].
[196] yk> bk. s. 44
[197] kr§. Dr. Rifat Osman, ayn. eser., s. 25
[198] kr§. Osman Nuri Peremeci. ayn. esnre, 94, 97; 935 icmalinde Mezid bey
hamamida vardi; yk. bk: s. 68
[199] kr§, 20 n. tapu deft., var 4
[200] kr§. 77 n. tapu deft., s. 120 v. d.
[201] kr§. 470 n, tapu, deft., 16 sira n,
[202] kr§, A§ik Paga-Zade, ayn, esr,, s, 102; na§ir bu husustaki notunda eserin
iki nushasinda da bu suretle yazih oldugunu kaydettikten sonra, bunun. yani 826 sira-
larmda rol оушуап, M i h a Fin Kose Mihai oglu Mehmed bey olacagi yolunda ki ka-
naatinde biz i^tirak etmioruz,
[203] Gazi Mihai bey—ki babasi Aziz bey veya Aziz p a § adir—camii,
Badi efendi merhuma gore, ashnda bir zaviye olup sonradan camie tahvjl olunmu§tu.
— 245 -
Bu imarete Edirne’nin Uskiidar nahiyesidde Cavaroz (Cavaro§>
Qavaro§> Havaro§ koyiinii vakfetmi§ti, 890 da tu koyden
14 muslim hanesi 9 4 mtzcerred, 8 gebr hanesi olmak, 11 mud gendiim
(1100), 30 mud arpa ve saire (2400), diger o§ur ve resimler de bulun-
mak iizre, 4603 ak$e vakif aidati vardi [204]. Bu mikdar 925 de, 28
miislim hanesi [205], 13 gebran hanesi olmak iizre ve 10 mud gendiim
(2300), 10 mud arpa vesaire (1200), ve diger o§iir ve resimlerle birlikte —
ki Meriy nehrinde on goz Hasan bey degirmeninin 250 akijelik resmi
de bunlar i^indedir—8554 akce idi [206]. XVL asnn ikinci yansinda
bu koyde eskidenberi mevcud, «JJrp Jd sipahilerin sakin oldugu»
nu ve buradaki ^iftliklerden bazilarinm yeniyeri Ferhad, silahdar Be/г-
ram, Gazanfer kethada gibi kimselerle Siyau§ Pasamn tasarrufunda
bulundugunu goriiyoruz. Bu sirada vakfin hasilati 7047 ak^e idi [207].
Diger taraftan. 915 tarihli Yavuz Sultan Selim tarafindan
verilmi§ bir f er man mevcuddu ki, buna gore, Mihai beye daha bazi
koyler {Pinar-Hisan, Geredelu, Borbalu, Urum-Beyla, Stizeri, Manastir
koyleri, Haw Murad arigi) temlik edilmis, о da, bunlann bir kismini ima-
rete vakfetmis, bazisini da evladlik vakfi yapmi§ti. Ancak, miilk-name’ van.
Kapisi iistiindeki kitabe’de 825 de yapddigi yazihdir:
.sl(Z-* j) UaLJ I л ЬIJ ck5\! У ye »-Llj I»
<K l* Ь j j Ai j u у
Camiin yanrnda taphaneler ve imareti de bulunan Gazi Mihai be yin vefati
839 dadir. Camiin yanmdaki mezarmda kitabesi goyledir:
J,! СЦ уу JI ^dljG
« 4,ldr j
(kr§, Badi Ahmed, Riyaz-t belde-i Edirne gost, yer; Mehmed Niizhet Pa-
§ a’nin «AhvaL-i Mihai gazi» adh eserinden naklen, Mehmed Zeki, «Kose Mihai ve Mihai
Gazi ayni adam mtdir?» T T E Mt n. U (88) s. 327-335), Diger taraftan, Badi efendi
merhumun, bu Mihai beyi «Mihai bin Aziz bin Frenk bin Qund» olarak gostermesi,
onun Kose Mihal’e mensup bulundugu hakkindaki, A § i к Pa $ a-Z a d e’nin de i§aret
ettigi, meselesini §iipheli kilmaktadir, Bu hususta vakfiyeleri ve diger bazi yazmalar uze-
rinde tetkikler yapan bir talebemizin tetkikleri bazi hakikatleri meydana ^ikarabilecektir.
[204] kr§. 20 n. tapu defL, var 34
[205] i^lerinde Kemal beyf Kasim bey, Turh&n bey, Mahmud bey, Mehmed bey
solak, Halil Qelebi, Hamza yeni^eri, Yusuf yenigeri, Hayreddin bey, Gevher hatun
admdaki kimseler de goriilmektedir.
[206] kr§, 77 n. tapu deft,, s. 97
[207] kr§, 470 n, tapu deft., 7% sira n.
— 246 —
Fatih tarafindan verilmig olmasimn zikrediiigi, [208], eger bu temlik
keyfiyeti bu devirde vukubulmugsa, Mihai beyin, 839 da vefatina gore,
gocuklarina yapdmig olacagmi hatira getirmektedir. Vesika goyledir:
kJ 5 kJ (J ' (J,(_4дз»
J J (jU- jAhl-*-* lib
uja! dLk j Л-Е« j з fjjb
u-'i^ J)l> А у l> a! j^aaa u-»A»l <—X'J 47 fd? -Э4-' J
o^JJ) jl 4-Lj^,iU Jjl cJa a! |X-1 I $ ЧлЬ^Ал jJ^A {J
5 o^^^AsxJjl c/’iZ^ J У'"’! Is У? 5 *—1^ A7> 4л I? 7_A°
j^'-> EE''1 .? k-djl уум\ y^ р’^Х=.**“л j J ,^l,-.~^«>
5 JiA-^ 4^' j c-jj^ <—.Ly-A £ Jjl
j Ja:LJ1 j -? ^j*5 J (J^-5 7 c-\^ у,-}
<1Л <Ljl Л$Ь j (Л* j>Js j j j^bJj 7 j-tfl&d j
7 J-j^d У J G j^~ c.^% J4
c< 4.ik:k^
Ayrica, 5 §evval 1C07 (1. V. 1599) tarihli bir hiikumde de bu evkaf
reayasimn serbest emri yenilendigi, ^Pinar-Hisarmda Gazi Mihai
bey evkafi reayasimn serbest emri tecdid olunmu$dur\ bildirilmek-
tedir [209]. Gazi Mihai bey, Osmanh devletinin yiikselme
devrinde serhadlerde akinci kumandanligi yapan ve Mihai-
oglu tesmiye edilen bir gok iimeranin aile ba§idir ki, bunlardan birisi-
nin, 881 de olen Bali bey bi n H izir bin Mihai be yin mezarinin
da bu cami sahasinda medfun oldugunu biliyoruz [210]
59 — Orug Paga evladlik vakfi
Evvela Emir Siileyman’in yaninda, sonra Qelebi Mehmed
ve Murad IL devri iimerasindan olup Anadolu beyler AegzZzgrnde de [211]
[208] kr§. Fekete tasaifi, n. 57. Bu vesikanin figinde «Kose Mihai beyin Edir-
ne’de olan imarefl igin Qelebi Sultan Mehmed tarafindan vakfoluncm.r* kaydi yapil-
migsa da, ne bu imaretin Kose Mihai beyle bir alakasi bulunmamasi, ne de ima-
retin 825 de yapilmasi sebebi ile, ba hiikumdarin vakif yapamiyagi meydandadir. Tein~
liklerin onun tarafindan yapilmi§ olniasi mumkiin ise de fermanda ceddi olarak tasrih
edilen Mehmed Han dan sonra babasi Beyazid hanim mukarrermamesinden
bahsedilmesi bu noktayi giipheli kdmaktadir.
[209] kr§. Fekete tasnifi, n. 618
[210] kr§. Badi Ahmed, ayn. esr.i gost. yer.
[211] kr§. A§ik Pa§a-Zade, ayn* eser,t s. 107; Sicilld Osmani, I, s. 442 v. d.
- 247 —
bulunan Timur tag bey oglu Oru^ bey’in (Paga) Dimetoka’da
iki koy (Qobanlu 4 BrazzAu J^7.) evladlik vakfi vardir. Fatih dev-
rinde timara verildigi sirada vakfiyesi ve mukarrer-namesi de birlikte
almmig, fakat, sonradan eski defterlerde kayitlari bulunup miilkiyeti go-
riildiigii igin, vakfiyeti mukarrer tutulmug ve varislerine mukarrer-name
verilmigtir, 890 daki bu vakfa ait kayit goyledir: [212]
I чк-* J J L-J O til £TJJ^ i*Jjl
4:$>U- oaU- jU Jujr\ jy^*
Jjl UL. 1 fkil "Ji J^.A* (5*1J1 k-A^J jE
Jiojji J^iSjt U-A0J
4939 j^L 4 3^^ 45 <u‘U 4>^$
3372 j^L 6 22 ..... jilj kj
« $311 j^U 10 3^ 67 i-L 2
925 de Qobanlu koyiiniin (30 hane, 11 miicerred) 5416 akge,
Branki koyiiniin (17 hane) 3989 akge geliri vardi [213]. Bir de Drug
Pa$a medresesi vakfi olarak Dimetoka da. hamam ve bahge goriinmekte,
fakat, hasili gosterilmemektedir [214].
« С*- 49i ji 1г«-9 3 f" til 4—j-U
Bu medrese E d i r n e’de idi. Fakat, Badi Ahmed merhum bu
medreseyi, yeri bilinmiyen medreseler arasmda saymaktadir [215].
Bundan ba§ka Orug beyin Dimetoka’da Ova nahiyesinde bir ima«
reti goriilmekte ve Qobanld koyiiniin 980 de bu imaret evkafindan bu»
lundugu anla^ilmaktadir: [216]
4&yx J 4^>-u Ji A C-J^ o'^jl ^J^
Bu tarihte bu iki koyiin hasilati 12.555 akge idi.
60 — Saruca Pa§a imareti vakfi
Edirne’de Ta$lik civarinda kendi namma mahallesini ve zevcesi
naminada diger iki mahalleyi gordiigiimuz [217] Saruca Paga, Endo
[212] kr§. 20 nt iapn deft., var. 125
[213] kr§. 77 n. tapu deft., s. 231 v. d.
[214] kr§. ayn. deft. s. 245
[215] kr§. Riyaz-i belde..., gost. yer., ravzatlilmedaris.
[216] kr§. 470 n. tapu deft.y 88 sira n.
' [217] yk. bk. s. 50, 53, 58
— 248 —
ran’dan yetigerek Murad 11. devrinde mirliva, beylerbegi ve 833 de
de vezir olmugtu. 838 de Padigah Karcman seferine giderken onu
Edirne muhafizi tayin etmigti ki [218], E d i r n e'deki camiini bu sira-
da yaphrmig oldugu zannedilmektedir. Bundan sonra miitekait olarak
Gelibolu'da sakin olan Soruca Paga orada bir imaret inga ettir-
mi§, 846 da Macarlann Izladi dertendine vaki hucumlari esnasmda ya-
rarhgi goriilerek tekrar hizmete ahnmig [219], Fatih devrinde de bir
muddet vezirlikte kaldiktan sonra 857 de diger vezirlerle birlikte azle«
dilmig, tekrar Gelibolu’ya ^ekilerek burada vefat etmigHr. Saruca Paganin
bu imareti 846 tarihini [220],
vakfiyesi de 858 tarihini [221] tasimaktadir.
Saruca Paga imaretinin Gelibclu gehri iginde ve buraya tabi Sehir-
koy ile Mes’udlu koylerinde, Edirne i^inde ve buraya tabi Hamza-Koseg
koyiinde vakiflan vardi, 860 siralartnda Gelibolu’ya ait olanlari goyle
goriiyoruz [222]:
1 y/' (jb’b iJ-b*-tT £ l-i-b
1 **'& ojks j&S
3у (>aj
J^L' «ъчЛДдх» I
-G ee#* Jj
JI;*--* ab
(• • • j b® j c-Ajjv JA- Ju^Gj-л^
ла 7 28 43 jba». vk.
28 560 lr 1080 b 252 r? 1070
[218] kr§, Tacuttevarih, I,t s, 356
[219j aynt esr., s, 274 v. d.
[220] kr§. Fevzi Kurdo^lu, ayn. esr., s. 48
[221] kr§. 75 «. tapu deft., vare. 265; Agik Pa§a»Zade, ayn. esr., st liO
[222] kr§. 12. n. tapu deft., s. 196 v. dd.
jjt 96 jisS
L?L“-
1
33919
«V
~b
^Lsl ab
,. 1 ' al
— 249 —
9375 ^. 150 jUU, 6230 «
J 1 jb 4>^9
tfy^ tA*kt 3^>Л • •• jljjlj* )
(••• Jkjjl А А лЬ >с,^ jkL 4?-* ktl k^jL?
« 3996 j^k
925 de bu vakfin umumi gorunii§u,—ki 858 tarihli vakfiyeye ve о
zamanki vaziyete gore tesbit edildigi anla$ilmaktadir— ana hatlan ile
§oyledir: [223]
ojJy*xx 1л L jyiz.A y>~
J С^кл ^>~ J jjf* ЧА
JJ<-’b J j-3jb (5}*> j"> 'f)X/>j^a.^ j/>U3j '
27 79 [224]..................
2y^ 5^. лк [225].. JJIJj
9780 12 (J ъекУ* 15 дл 40 чк^ j>b-Ь чА jki^l uU?k
....... 432 6 J ^kf 12 3
32.383 . j/[
til 4j>Jjk^ (_$ J i улли.л 4>^Э
y3 <^ik.e u^>bc >^>b c-ik*
22 ч!^ b dks>-
^bJ cUj' О А сЛ^'
(Sjj,
4},y jU^I J^U
1220 5 J ч^ьГ 8 -U 12 й 5280 10 j ч^кГв 26 чк>.
J) A' b'* к- 1л L 3 k**1 (3 £>1л & 4>tfk. jrk.* « a • . • .
ЗкЬ^ к-1йл 4j у' Зу**^ “k (jA" c/^k- 3 (jkl-* 3 ^У^ЗЗЗ J k. 3y^J^
4^3^ £_$ к ik ^Дй^1а,4 3 u»»1 у у 3 4) i_As
[223] kr§. 75 n, tapu deft,, var. 262 v. dd.
[224] iglerinde Suleyman Pa$a vakfina ve Balaban Pa$a vakfinа В о 1 a у 1 r’da
veya diger yerlerde raiyyet yazilmi§ olanlar da goriilmektedir.
[225] Yenigeri Ibrahim, Mustafa, Hizir ellerinde giftlikler olup o§iir ve
riisumunu vermekte, ellerinde beratlari ve timar erbabindan bulunmaktadirlar.
- 250 -
4^3 (J-UI J jijvej Ojp -u 4£У JJ jU
(У UJJ.U ^j-at .Pjb (S й-Ь^Н
9463
1128 ax J 94 J jib 34 *^jbbp jLxjljb
3012 x jj 251 ^2 jJ Jllij 4_jb 6 уj*-*1-® jbb 33 Це^дх
1644 c~* (J 137 ^2 j jbb 20 jljb cS^j-3
1272 <x J 106 Jtz J jib 17 J/Vj з Jtjl> СпГ^
744 <x j 62 ^^2 j jib 15
636 ax <J 53 ^2 (J jbl 17 i>UL»- QjS^fcS
* • • J-3 (л^ <••• jblr^ja Qjf&'S
^,} J У <—' Jjl A^b J J J J L.UU c-X$ } S' Дл 7$ AaULu
236 <1av jJ У)Л?У ^5 j 5 ^*«4дЫал j J Lu JLv u-! jy Ь J^l
20.164 ftjj.S" a* oljLJ c$b* c-'b2^3 4*L 1ал L;?-
>\)Уа-~А^ }S"Jif
J^- Q - C^jLeJI _Л*-А'
CnJ^aHJI 4* jluL- Jj J-3 4Д)J2 £*Д11
jf jL^I otayi-* с*а 4>1да
j Lm* iS ОI Ai L13- 1 X£ uA*- tj
[225] 11.282 ax j Ln^^S j ЬьзУ «jL^b aZjjI
[225 mukerrer] Burada toptan gosterilen jEofirne’deki vakiflar 976 da miifredatiyle
gosterilmi§ ve muhtelif diikan, hamam, oda, zemin, ba$hane gibi yerlerden alinan ver-
gi ve mukataalar 11.354 ak<?e kaydedilmigtir. Bu kayit“*§oyle ba§Iamaktadir: (kr§. 1070
n. tapu deft.)
j-Aitejl 4j>“ J сЛал k-isj Lt-j‘b-^jLi? <k^»
j_^)jl J-3*—*-з<^j-3^ j
3500 j^U UU jfeS йХ^4^ 4aa?
ujUs lSj (J^bb Ji3^b uT-И и*ГУ-'-Э иГ-^Л*
j<>
(jil<V4aLLU '—УУЗ-^ bb <J (,/^3“^ ^5^ aAXjL L*J
240 c- J (jic I L. jlsfeS LxL
^L^L. сЛujb J-3^—чк>I diej> c$b иУ
1480 j
- 251 -
[226] 5.000 ^yXAA 4.Ji I Aib" Joj*" 4>J>
j J^Lx (Jjbb I JO c^jljl'4^1 tlja? ^b“ ^-bj^ 4)^9
10.467 a:— J 0J\i $ e-) ) ojU j
5.167 <L- J £jkb 4^jj Jt гЛj*£ L-x&" JJ> frUis ^b* ft£f j^l ij;
[227] 25.666 4l^v ffixAA °j** £jb А5^3Д>- 4) Ji
(*'*'J 5 4*4'J jt Jjtl 1 Ji (jb >1«л$ /iJ( b I jm 4j ^9 ^да *J^>- 4} Ji
9465 <L* J ejJj Oit j
28.350 4i*v J 4±b IX ^*^ac 4.>b' ^jl" \J^UVI jj — J^«a^
1 3120 4:*v j <—jj jj Gnf*^S SjUJ 4*UIaa
240 J -U«Jil JI fl*- 4sUUu
118.821 ла
* J UU> ) Jjlc 41^i 4^a9j ^*-^J 4>.a9j J
4^vJ^*
4^a9j УА J 4*lls 4*a9J c-4**>^Да ^1л| 4*a9^ j.*> J jJ.A
Ю J J f^. Ю J
J 4*9 J •••&.. 4лЛ9 J ч_^>-yA J Л^А
540 4:^ J 3 J
4ЛД9^ ч_^>-jajr j3j<> 4j9j <^>-yA J 4j!M ^aJ- js*Jl 4J$^
3 aJj! ^ь*. ujji- 4 J ц!^| j^U 8 J 20 j
[226] Ayni 925 tarihinde TiW/rne’deki Saruca Pa^a vakfi olarak gosterilen Hamza-i
Kosec aj^~ 4iJ>», koyiinde 29 bane ve 8 miicerred ve gilman4 vakif tahrir
olunmug, hasil yekunu da — bir $ok kimseler uhdesindeki dolaplardan bagka 7 goz
Saruca Pa$a degirmeni de dah Idir •— 6233 ak$e gosterilmigtir ki? Iskender bey admda
birisi bunu maktuan 5000 ak§e ile uhdesine almig demektir. (krg. 77 n, tapu deft.,
s. 103 v. d.), 980 tarihinde ise bu mikdar 7093 akge goriinmektedir :
4>Jjl £|b 4z.>-b JJ ci? jc***«^4>.Ji lx I 4:>jjlss
« 7093 ддЬлГ a».j j LxL jf^A л c? p.U j^a Ipl jl
(krg. 470 n, tapu deft., 79 sira n.)
f227] 935 de .Serez’deki bu vakif igin gu kayit mevcuttur : (krg. 167 n. tapu
defi. var. 39).
^АЛ.Н c_i.9_* 4^“jl^ bit cjisj»
cc 29.489 4»jx> 41^9
- 252 —
Z (J.?"* i-4* '
4/s*** JriC'4*^
4000 <rti5j <>>- ^ej
« . 4^15j ^a jr ^a J t_Jo
5 (*^(3 ^А>**чЛ О Jw I C>
3 ГЛ
4^Ь Lz>yj. JJ> jOc-jl^ £?!** £>-
• •••• jl' 4ki^- <i-—jS*" Дг.
jU< 90 j 4i- J rx j
18.000 50
j£ j j f Z 4/" jr 4j bj j— J J-iltf J jj у 2 4iJ ^l-U) а Ла I Дз>- )j j l*>g
jxi^jl jrt*** оХ*й5j 4Jj 411 j I ^_-?5*r
jl Ji j-U-jT"" u->*S4^5^ Ji Дз’еа^л
• • . • • • . • 4~д9_« *a jr ^Ll
J
4j‘jjl Ji .cJ) Itjll
lib i4jU- ij Ji Даммл C-4^*
...........4t^j ^r?jA Z
1440 4i^ j 4 j
j^K3 l/*-4 j ©«4^!
j-kiljj ^i A)ljj JiTjyt. 4*^ i-4^- jb^jy ^-4^
3 J 2 J
U
3?*л ^4?" 3^Z*-
4^ j (J j
25.920 2160 72
4^/j4.4
j Mrf**' <j (*X
13.680 1140 38
(ilj J i J *1^ J J 4:»J «-1|-
22.600 4^ j " 720 4i^ J
jjl j чкДэ- 3 <—«Jkj
61 640
o^>-I
41— j (*x *3
720 2
Saruca Paja’nin karde§i Sinan bey ile bunun kizi na-
mina da GeZr6oZu’da vakiflar vardi. 860 tarihli kayitlar §6yledir :
ч1хЬ
120 4i- j
3 J^ l^b 4^JjL? Ji dis jll— Л J »
Ji^’ (d*l 4*7^ J^yl (л^ У Z J-***
360 41- ; 720 47- к
— 253 —
^y-'cA Is *yli jr J фц}л1ал
dd f7 j ^j| Jjt J^£exl ^1 I ‘’-*'4 lA***’ Jjf"
« 1200 4;^ j
j54*l»-« 4^1 dL $ I jjl -U>‘
1200 4;^ ;
7
50 4i^ \
<3
« 120 4i^ 1 480
c?
db (jL-rf OV 4 a k»jsj »
Л>У' ё j> j I J jj/ I Л1 jl S'
о y.*->- 4^ Ь
4SjL
C- J
1*1 4S>U
600 i
ij
Sinan beyin muameleye verilen nakit parasi 925 de 11*000 ak$e idi
ve muamelesinden 1100 ak^e temin olunarak ayni maksatlara harcaniyor-
du. Sinan bey Edirne’de Maruf Носа mescidi mahallesinde de
diikkanlar yaparak bu mescide vakfetmi§, fakat 976 da bu diikkanlann
enkazi Rustem P a § a у a satilarak arsasi senede 240 ak^e mukataaya
verilmi§ti:
4>-« 4>-1 уэ*- cu 41^
ЦЛ JjlJ db
288 4L-J £у!хйл 4^j у . . . (yuj
J* «Uy-- ^lAe.ijI jJ* jj jbbH(5j^ 3^** jj u-»l 2 qj5^fcS
ij-^7 J 4*-^ (3 \ ejj.^ 4^i~l (jjl 4) lib
[227 miikerrer] « JjaJ j&r j j ^*LI Jsjl
61 — Sinan Bey (Mirmiran, Beylerbeyi) vakfi
Murad II. devri iimerasindsn olup Edirne’de bir cami ve imd-
reti bulunan, namina bir mahalle kurulan Beylerbeyi Sinan beyin [228]
vakfiyesi 833 tarihlidir ve 976 da §u suretle tesbit edilmi§tir: [229]
(шХ 7 Д^с*** 4 4д^ X)
(8X1526 [30.1X1429]) [230] [^V| (?) 3 ^1;
[227 miikerrer] kr§. 12 n. tapu deft., s. 209; 75 n, tapu deft., s. 245; 1070 n.
tapu deft., s. 33
[228] yk. bk., s. 30 v. d., 39
[229] kr§, 1070 n. tapu deft., s. 249 v. d.
[230] Buradaki tis’a mie ifadesi yanh§likla yazdmi§ olacaktir. semane mie dogru-
sudur* Veliyyiiddin bln Ilya s*m kazaskerliginin ve onun tarafindan tasdik edil-
diginin zjkredili§i de bunun delilidir. Badi Ahmed, Halitfeturriieaa^ refeiilkuttap
- 254 —
^yi Ь'Ч>-
4-aSj !—>•_>’ J J Л~=1
500 J ‘C.-'tJ
6000 axm J J^L. f»b" <->Js p 12 ijnf'lS'j
200 3 U-*"4 J J 4-*Ь<Ал J.} brfU -Ал ^ЛУсЛ* I”4^ <*i J* CfJ’ Uj
^3 CjLlS JT J I <bUdj_J> 7^L J j-tidjl оUjb jr J (J'^S Ujb J y^
220 j^z (J LS jl J**U 4>Ц“1 (jji йлЗ ф4*Ыал
d^bVI j jL»^l £* 7^7 J^\ 4}-^
16.500 Ca- (J 4-c jZZ С-^Г jr
лУУ . j\?l jrjU J^***»j
50 (J J^U. ojL^ ujI 4-jj9 dl^j5^ VU
20 ^z j J^U °.)Уу2* j-> <^1? 4 ol^
15 (j ^J^L. у»- ч!^- u->b 3 cJ
57 j*1
110 jf.z 4aUU« jl j^L
<—>У^1 -A* J 4>4я1з1а4 (£}j
^Д1 j-^ 4»4дЫа* u.Jjljl t/^ ^^=- £• 4^ u.>}Z> <-jb 16 C$"
f 240 j^z J 4яЫал jl J^>U jjiljl L c*r*fcS wl </^4 4jj^l UU
88 ^z j 4жЫдл jl J*^U dl> <jL ^д< иЛ 7
Д J J 4/4*L?U.e c$ J7 jtefeS J^f^-Ал
LIU j^<£/> jU Jz^> ujL 12 £» t>?U c$L^ * J-^*4 ^77 ul*
1028 ^z J J^L- u-»b ^j| jbj^
Abdiilkerim beyin hal terciimesinde «. . Bolu’dan zu bur ve Edirne’de
Sara$hanekoprusukurbunde Beylerbeyi Camii sahibi § a r a b-
da r Abdullah beyin a hl ad indan oldu J u na binaen Abdiilkerim
bey dinmeki e...» ibaresinden bu Camiin kurueusunu §a r a bd ar Abdullah
bey zannetmi§se de, Enisiilmiisamirin deki «vakfiyesi 832 tarihiyle miiverrah ve nami
Yusuf Pa$a olmak izzre mastur» kaydinden ve «elsine~i nasda bani-i mii$ariinileyh
mirmirandan Sinan Pa$a olarak devran» eylemesinden giipheye dti§mekte ve «sihhat-i
hal anla$ilamami$» demektedir (ayn, eser., gest. yer.). Buradaki kayit bu hussustaki
her tiirlii §iipheyi izale edecek mahiyettedjr.
- 255 —
8 jp* 3 Дх/ L^-L aJUI*
r*a)^j > J? Lu 4лsI ^лЬ j о!** —!;j j 4mUUo ч₽е<И r-j! <j j
• • <^*4?_ • • • 2 XX 3 LS""" CL-4>- C-4* . . * <iL?c-4^ ^4*
1 xx з з xxJ^:^^ 2 xx J io XX 3 25 XX
J--''c -“Li‘’ >" i jJJ *'t3 . C^4* X_? 3 L“ ^4* jta*» J*^4>-
о~*Х?Ьз 4^ <^-\ 3X 4xi' -4 2 ХХЗ-^У; 1 XX 3
ч:^ j^-C * • e 3j' <j‘d *4. ХХЗ
12.565 4.Г1 12 ; 10
ЛкД
14 ,»jj <j, 3I *lf~ UL
^J.***) Ла.' ^Зл 4L*^E i s-L j Ч-**А^Х j 4a*3> ^jllaj & <2^*Jv
<|a J^l U Ла,' ^я*»1 ЧалХл-А .jXf-jl ^сЗ/^Э j J Ча^^ДаС ^ЗуЭ I 1 XH Ла,'
1S-4* J e-»^^ ^^cr- 3 XX е<?*Ы 41XX
X/jt yi-л 4; 3*”^ J 3-^ У t^' J 4L^4.L.*.c ,.l 3jA*JA4
3^* I J>^^лл^.л l*Jb* j .LX" Xf jl XJ^J
<c j-a*3^ xLi J j*’ {-ДлД|<-&• ^лсЛ11| jXfj^ гJ у UL X!jl- чИу&
62 — §ehabeddin P a § a (Hadim) imaret ve camii
vakfi
Edirne’de namina iki mahallenin kuruldugunu gordugiimiiz [231]
§ehabeddin Pa§a XV. asir birinci yansinda, M u r a d IL ve biraz da
Fatih deyirlerinde, rol oynami§tm Bunun tarihi §ahsiyetini tesbit
ederken, о devirde yine ismine rastladigimiz Kula §ahin Pa§aile
ayni §ahis olup olmadigi meselesi kar^imiza Qikmaktadir. A§ik Pa§a-
Zade, hi$ §ehabeddin Pa§adan bahsetmiyerek, Rumeli beylerbeyi ve vezir
olarak Kula §ahin Pa§ayi zikretmekte. buna mukabil, Oruc Bey, Ali,
ayni hadiselerde rol oynayan Hadim §ehabeddin Pa§ayi bildir-
mektedirler. S a’d e d d i n ise, bazan §ehabeddin Pa§a, bazan Kula §ahin
Pa§a olarak zikrettikten sonra, bir yerinde, Eflak hadiseleri miinasebetiyle,
ubazi te drih-i Osmaniyede Kula §ahin yerine §ehabeddin Po^ay-i Hadim
yazilub ... „ diyerek, kaynaklannin iki turlii ifadesini belirtmektedir. Bu-
[231] yk. bk. s, 43, 48
- 256 -
na nazaran Hadim §ehabeddin (Kula §ahin) Pa§anin hal terciimesini
§oyle sirahyabiliriz :
840 da Sinan beyin yerine Rumeli beylerbegisi olmu§ [232], 842 de
Uc beyi ishak bey ile Nowircfo kalesini almi§ [233], daha sonra,
M e z i d В e у i n Eflak'a. vaki akimnda §ehadeti iizerine, onun intikamini
aimak iizere Rumeli kuvvetleri ile о da bir sefer yapmi§, fakat
muvaffak olamiyarak gii^le ka$mi§ti [234] ki, muvaffakiyetsizliginin azlini
intaQ ettigi, bir miiddet menkup kaldigi anla§dmaktadir. Bundan sonra,
Murad II.’in tahttan feragat ederek M a g n i s a’ya Qekilmesinde §eha-
beddin pa§anin da, Halil ve Z agn os pa§alar ile birlikte, “ahkam-i
kavaid-i memleket muhimmatina Tniiba$eret„ ettigi gorulmektedir[235].
Eski vazifesine bu suretle iade edilen Hadim §ehabeddin Pa§a
Fatih’in ciilusundan sonra da rol oynami§ ve, A§ik Pa§a-Zade’ye gore,
Istanbula mukataa vazedilmesi hususunda Padi§ah’a telkin ve tavsiye-
lerde bulunmu§, fikrini kabul de ettirmi§tir[236], Bu tarihten sonra devlet
idaresinde §u veya bu tiirlii bir rol oynadigina §ahit olamadigimiz §eha-
beddin Pa§a, her halde, miitekaiden ihtiyarhk senelerini ya§ami§tir, §e-
habettin pa§anin Edirne’de, bugiin Kirazh cami denilen ve in§asi 840
[232] «hicretin sekiz yiiz kirkinda ....... ve Rumeli beylerbegisi Sinan bey geliip
vef at etdiler yerlerine Hadim ^ehabeddin Pa$a beyler beyi oldu» kr§. O r u c bin
Adil.... Tevarihd Aid Osman, Hanover, 1925, s. 117
Bu vazifeyi vezirlikle birlikte aldigina dair de — zaten bu asirda Rumeli
beylerbeyiliginin ekseriya vezaretle birlikte tevcih edildi-
gini goriiyoruz— ayni tarihin diger nushasinda, §u kayit vardir: «hicretin sekiz yiiz
kirk birinde.... ve Rumeli beylerbegisi Sinan Pa$a vefat etdi yerine Hadim Rehabed-
din Paga hem beylerbeyi hem veziri ol d u » ayn.eser., s. 51.
[233] kr§. Oruc Bey, ayn. eser., s. 25; Sa’deddin, ayn. eser. I., s. 363;
Sicilli Osmani, bu tarihte iki §ehabeddin Pa§a gostermekte, ikisinin de beylerbeyi
oldugunu ve tava§ilerden bulundugunu soylemektedir ki, bu hususta aldandigi muhak-
kak gibidir.
[234] Ali, «v e z i r § e ha b e dd in P a § a hususudur ki mizgariinileyh tavagi
kismmdan.. lakin... magrur olmagin... Pagay*i~ bidedbir ka$arak gii$le kurtuldu..*
demektedir, (kr§. ayn. eser., V., s. 207 v. d.). A § i к Pa §a-Zad e’nin, bu hadiseyi
zikrederken «Kula §ahin kim Rumelinin beylebregisi idi..», ifadesi (kr§. ayn. eser.,
s. 129), S a’d e d d i n’in yine Kula §ahin Pa§ayi soylemesi (ayn. eser., L, s. 368) ikisini
ayni adam olarak kabul etmek i^in diger kuvvetli bir sebeptir.
[253] Ali, ayn. eser., s. 215; bu sirada askerin BuQuk-Tepe isy&ni vukubulmu§
ve §ehabeddin pa§anin sarayini basip malini yagma etmi§!erair (s. 223).
[236] ayn. esr., s. 142.
«Kula §ahin dirlerdi atasindan kalmi$ bir vezird akil vardi.... atan deden nice
memleketler feth itdi hiQ birine mukataai vazetmedi...»
-257 -
tarihini gosteren bir cami ile [237] uq mescidi, bir koyde bir mescidi
ve Filibe’de de bir imaret ve medresesi vardi ki, A§ik Pa^a-Zade^
“dsdr-z Kula §ahin, Filibe de bir imaret ve bir medrese yapti,, demek-
I tedir [238]. §ehabeddin Pa§a’nin Kula §ahin Pa§a oldugn hakkinda so*
nuncu bir delii olarak da, о devirde, §ehabeddin adtnin § a h i n
I § e к 1 i n d e kullanildigina dair bir tahrir kaydini zikredebiliriz : Edirne
mahallelerinden Yancik$i ffahin mescidi mahallesinin kurucusu Haci
§ehabeddin adinda biri idi: [239]
Utt j** {j cXali л <1^»
* • «
§ehabeddin Pa$a vakfi 890 da, Edirne i^inde dukan icareleri,
bahgeler^ mahalle zemini mukataalarindan ve Edirne’ye bagli koylerden
§u suretle gelir temin ediyordu: [240]
til
i А.\Л & ftkih F'P jJj i jF 4>
•• & JUu, Jl jXSSj! i -U~l
9822 6 >58 j/T
[237] Bu cami hakkinda Badi Ahmed merhum, §u tafsilati vermektedir :
«§ehabeddin Pa$a mahallesinde §ehabeddin Pa$a sokaginda v&ki Hadim $eha-
beddin Pasa tarafindan 840 t&rihinde bina olunan mescid beynel1avam ^^1^,5^
dinmekle me^hardur; kapisinin iistiindeki mermer levhada
Чалч J J1 д) 1 (_) I ЬIJil J Lkl I I ДА 2)
C< 4j lx c/1-*; jl
Enderun-i htimayundan bittefeyyuz.., vezir olub 857 de infisal ile miitekaiden
dzim-i dar-i beka olmu$tur Sarachane kopriisu ile Fil hamami bu zatin eserleridir»
(kr§. Riyaz-i belde.... gbst* yer,).
Bu kitabeden anla§ildij>iaa gore, bu esnada heniiz beylerbeyi ve vezir olmamigtk
Halbuki koprunun kitabesinde (855) vezirligi zikredilmigtir :
^Д11 pl=.c-*Jl j1 Ls a5*jL11 o^laJdlJA »
jI jU. длЬИ LijL LiL jjAI
« <Лг lr QuJ- J
(kr§. Osman N. Peremeci, ayn* esrti s, 84)
[228] kr§. ayn. esr., s, 190
[239] kr§. 1070 n. tapu deftt>
[240] kr§. 20 n. tapu deft., var. 30 v. dd.
-258
(jtJi-kjjl i—isj jUlt c.cl*’
J)• • Да 30 Iaj ь»- Да 30 ^ДХ_5"*
j^L лГ JL- Д. 2400 3000
6600 19 3
V
Д к 4 L>- • • • • 4 4>-1 д| СД*л
791 i
j3jlK3 j Lil дИ^-Д.^а' lijLiL»!
|дре"5"** mJj jto.*A ^ДЛН 0>иД) jljj Jc j-^L
4£Цдло^5** JIki ^)оД_Д ^«ДЛд.я 4^
1333 14 1622 3485 1000 12.000
^Д|е. л* л- <1 ^да <v
22.040 500 700 400
« 39.253 6 : 65 л
§ahabeddin Pa$a vctkfinin Fatih zaman inda jEcZzrne’deki bu kis-
mi FilibeMe Adil abasi ile istibdal olundugu [241] ve diger kisminin
da 925 de 11.078 ak$e hasil getirdigi §u suretle goriinmektedir: [242]
lJ J J Lil '’’K^ 4______
ik_r“'6 Д*3^*4 jJj^""'^'* -5 4» Дзе***А j J 4> 4?t^<i jl
IaA^L «ec . » t^jUa? j^S » • jL»- •• •••
<L I 4j Jp 4?slL-ub о^4л1э i j. 1 ^ХД^ал OjL-'Z IwLu. £j iil4^L Дл
Jf ^»! I' (S>J *—c£jl-^A-« J til 4^1 yP Дл с-ДД Ji£| gH-IJLH
« 11,078 jX -------- Jjjl ;tr ujyll Л J JLpjl J^r
ZTA'rne’deki koyler bu tarihte (925), Doyce Mahmud (diger
ad! Щ (Basil 7768), Bahadir «;д1г» (hasil 4498), Diker (Doger
[241] krg. 77 n. tapu deft,, s. 72
4_Ыс dXli 4Г lil 4>J^I »
« 9489 •4»>\-rbl -4* 4>н^ ©Дд-^ jlku
[242J ayn, deft. gost. yer.,
- 259 --
diger adi jjfei) (hasil 1630) koyleri ^ehabeddin Pa$a vakfina aitti
[243]. Bu tarihte, Filibe’deki imdreti i^in Malkara’da ve buraya
tabi Gozsiiz-Dogan koyiinde de vakiflar vardi. Bu koyiin avanzdan
muaf olduguna dair hiikum de verilmi§ti. Umumi vaziyeti §dyle goriinmek-
tedir: [244]
0.^3$ Ul
(j^Jujb jQaL* j jjyi* ЧУ
ЧУ 1—АЛ-^Г 5 •••••• у
6 jb13 Vbb. 22 Jjl>- Aady
i • . • 4>^a9
2746
-u 4
320 4 J
jfP 1» 4)^5 jlil&l J-msL
4ptL^ 2 oLa 7\лЛ 4з»екГ^ 10 Дл 7 4kl>-
210 6 j 1500 io j
д^д1ЬДл ДЯ“1 £J J
1800 J 150 J jbb 30 jbjlj
jbb 48 Sjb зд Csf'
• • » * 4Д J 0У5- . « 4,’bt-ib • • . i^jLaS jfcS
6888 l$5j ojLi j QjS^ KS
« 6934 oljLI
J •l* Чд®
F i 1 i b e’deki imaret vakif koylerine gelince, alti koy {Kivirciklu
Sekmen-Obasi ^.bjl JJg t^bjl Kilimci-Davud
oy JjjjL Timur ci-Ilyas ^LJI Karaagag ve iki (jiftlikten
935 de §u vaziyet gorulmektedir: [245]
j dkiU- (5fijT'Otfjl Lil J-
l-i*L (_у дН
Jj5^ Д« 4_~Jl iyj ЧУ
д«к, ®Д-.Л*14*>Ь 4л1э ci-V LmJo (*>
(3r& J
4^9
(J 1 jlT 4>
2*“л
65.200
370 7 36 5
jb^
/ 52
[243] ayn, deft., s. 114 v. dd.
[244] kr§. 75 n. tapu deft,, var. 279 v. d,
[245] kr§, 370 n. tapu defts. 115
- 260 —
jljJVL
• . e Utb d-b>*A^ » * • d-b-*4^* • • • 1&I i?^9 ^,7*
..... ^Ul j 4)^5
J^xAj'L .5-^ijjjl ^acdU-e>-
53 232 2 2 6
jjl 3^^
179.987 ... . . <K -u 18
< 4 65 34
980 siralannda, ekserisini hristiyan reaya tegkil eden bu koyler hal-
ki avariz-i divdniye ve tekdlif-i brfiyeden muaf idiler, Bu koyler sinir-
lannda bazi yiiruk cemaatleri de (Naldoken yiiriiklerinden Haci-Hasan
Haci-Bahgayi? jrU, Kol-Ptnar j|£l Jy. Kara-Kadilar
oA v.s.) bulunuyerdu ki, bunlar resm-i duhan odiiyorlar, go^ebe
hristiyanlardan ziraat yapanlari ogiirlerini vakfa, ispen^elerini sipahiye
veriyorlardi. Bu tarihte ^ehdbeddin pa§a vakfimn biitiin geliri 173.306
ak^eyi bulmakta idi [246].
976 da E d i r n e’deki §ehabeddin pa$a evkafi debbag-hdne.
< 1620 (j 3 db J7I V/7 »
muhtelif dukanlar, ba$-hdneler,
4 I 4*9J »
« .... jJjl x.9 7 J jJlJai cS-db
« 1600
Z a‘A:j A (5^ >:>
kiremitlik,
«^*Ijrj <£-1 7 4>Xjlj*- 4^-b
dolab mukataasi,
7 J <sjij £ ^лЛ?1дл o-^ ^9 Л-b-
<3C JI "Л«*9 й
evler,
(j-x jjl dU °4J jil
с_>т^и> 4>d-i dL
jLj j fb* Ud уз 4 jkl
«
[246] kr§, 470 n< tapa deft*, 63 sira n. *
— 261 —
Pa$a koyiiniin ve diger koylerin maktuan
« 10 633 4i_ (J PjluU Arxjjf Apc*£j As.^9 J As^9 j |<ib A^9 »
gelirleri gosterilerek vakfiyeye gore gu gartlar da tesbit edilmigti:
A-~'Д j^a J A*,*L| ДрслмА ejl*«b As ^,9 j 4aA> lb j j cLla^&A {£ ДЛа^А cil I -If »
(Дк| -Ал*«л 4j ^9 J, 41. ^j^a , 41a La 1 tillj Ise»*.* ^э|^9 J a 4>4a»!^j ^1 j ,
) 41.1a! dh Дл**лЛ oXrfji А|Д> (_$1 jn*/ J <Д"Л JjL J А»Д*>.^а AaL jy> A^ 3jp J О LI
A~i J_^a j aL^p* Да ©aL* AXaLI {_£Дре**4А j Ал;а*>-^а
eAL-A:i9j j j aLUp- Да I AL* LI lib J а!яД> Да jr <*.аЭ J aIxIp Да
[247] « jiL:^ jYjl Uj** Ub*
63 — Umur Bey bin Saruca Paga vakfi
Qi r m e n sancak beyliginde bulundugunu gordiigumiiz Murad L
ve Yildirim Bayezid devri vezirlerinden Saruca Paga ve
oglu Umur Bey ve torunu namma [248] (ffirmen, Tekirdagi ve daha
bazi yerlerde vakiflar vardir, Umur beyin Mehmed I. devrin-
de yagadigi, hatta vakfini da bu esnada yaptigi muhakkak ise de [249]
Murad IL devrinde ne zamana kadar yagadigini ve Qirmen sancak-
beyliginden bagka daha ne gibi vazifeler aldigini bilemiyoruz. Fatih
devri tahrir defterleri kendisinden merhum olarak bahsetmektedir.
Umur Bey Tekirdaginda. miralem hasslan tasarruf ettigi gibi [250],
[247] Tafsilat i$in bk. 1010 n. tapu deft., var. 198 v. dd,; Filibe’deki imaretin
Edirne'deki vakif koyiin ba~berat cabisi ve §ehabeddin Pa§anin azadlilanndan birinin
oglu bulunan H a e i Al Гп1п~953 de bir §ikayeti vardir. Bu miinasebetle Edirne kadtsina.
yazilan fermanda Haci Ali’nin cabilikten bila sebep azledilmesinin tetkik ve neticesinin
i§’ar edilmesi emrolunmaktadir (kr§. Ali Emirt tasnifi, Kanurii devri, n. 455)
[248] yk. bk. s. 14 v. dd.
[249] 818, 819 ve 820 tarihli vafiyelerini ikinci cildde aynen negredecegiz.
Lib *~b
[250] kr§. 180)35 nt maliy deft., var. 1
kil (*j*(^* A^ I (JdL jjiS? »
jlLtL; j jxj^k>- Q\j k-jti? jlLU* <5луЗ'э jljb
^L Al*«^^5Cil Jj У lib (jLl LI 4?JjI У
— 262 —
sancakbegi sifatiyle de, yayaba$i g;bi kimselere koy veya $itflik ver-
^mekte idi [251].
Umur beyin Qirmen’de imareti ve ba§ka yerlerde zaviyeleri var-
di. Fatih devrine ait kayitlarda Saruca Pa§a ile Umur beyin va-
kiflan birlikte gosterilmi§, Qirmen, Ergene, Zagra- Yenice, Haskoy,
Tekfur-Dagi koy ve giftliklerindeki vaziyet §oyle tesbit ve tahrir
olunmugtu: [252]
co\j «-Ah eb *
(ДсД.,»7> el 77-*' ^»7>-(/-a (Т*‘л7 -? oi7
32 JL 34 .... jb’LU*
4674 20 <,’U- . . « ;
Д-9 $Д1>А У Уу& Ahl** оД/^ДлЬ <д11л 4; J(_£4)
1215 j^U 4 JL 15 у J
10
JL
рЦ' Д'С иИ* 1 * *. z
60 Да 6 t_jl*.*A 4> 7^J L>l*«a 4?Ел5чТ 4j^9
6 60 Да 4) _j!jl /*}Л
5 J^A jl
2 ujLJ ly i>.y jyf~ 2 4 jlj чУ'jI
[251] kr§. ayn. deft., var. 71, 94
4-иЙ у £ till 4?j.Sja Le! 4-.Д9 <il) J>a^
ajjl (J-M»! JjI <hу ^д^д, ... ^i.c I дд>
UU tib ^д1^ c$7 iSyf' 7и ^^4 (
4>J 7 jjylj 411cjl-? 4i a
л>дДл1 уз JW ejj^A А^’Л.у ujjl 21juU ’ clirjt 7у
I u-э! Jj' <3-^ ЬЬ, ^д-о.^ (JiAjl д*® ^)y^ yt
« >51 O^Ai* (^/-b
[252] ayn, deft4 var. 244 v. dd,
)у^ а^ди 4c*s
4^lj UBj
о -ц5чЗ (^7—/ ojl 3
400 4^V 4°0
Да 3 Лл ^*KX| cikL>. ДА Э 4) .9 /.С-
Lt I оA/*4^ -•~v 49 (g J J I —4^4 » • • • 4® “^**4 4 3
. . . . Jblj 41 ^;*b* 4>J
. . . . (jbljs 4l <j*X u£
... , ла 67 j^L. 6 JUjI 1 иЛ-Л *jlj £^w ЧУ cf-
60 j^L .6 jUjI 1 4>jlj &£ ****£>. 4^ (J^
300 JI**' (j^S 2 49^j4£ J
4 ^*7-* <4* ^c-
-U J^L ,J—<^L«ri 4>4 (jC- • - 1 4b 1 fir (_$|jSCL
5 680 25 10
323 4; >L 11 JL 12 44 . . . u4
279 lUj J^L* 10 iJL- 9 ... и^5л ^4 1 cl^-i*-
159 4; J^U 5 — 6 4^ • • • >**> J 4b 4^9О^гЛ?
4C*b*
3bjL 4 UL 4 el
Л^>?? v''^ j.>>^ jlj </4 5^ л?У' А=^д\ uT^ 4^ °>3 uAcJ 4*“
4^ 4J^ л сь^Л>ь 4* j;/i
СЛ-^ 4aL*4""^ J -U 15 4 4 <-*L—»l 5 AjjLJ 4JM jj» 4*1 04b
c>~y J^U. 44^” 4l4 3 4е 1 J4 jL>j ^4 ^л^54 -jb>^ ^bl j|£j
fLaJ ••• £4lo
c$j^ jx-'Lj lib 4^j4>
4 4Л 1 (4'“' <-4~-4 200 Ja*«9 fir’ ^jVJj9 41 4.0A’
a4J 2 1 (44 44 er* J4 (jblj® 4.1
4~q£>- dlj <^IU jUa-l-' o49^ £jb *44 Ч4 C$4*U49^
j.J> iSy^b сЛл j (jr^^y J 4** I 0>«Jj,A*y
2800 J^U 1 JL 4 4^ cjJ.^1
Lib- U-A&J
Oj4 kl>jl^ 44ЛХ
^4
1 ubj^
1200 ^9
И 32 3300 L_5
1
— 264 -
AS (££л1>. JAcAJI ^Jap- ^2*^*' (jL’td d&to-
<JLpjl aJ ojjd j>A aTjA j-C^Loj til jA£ AS
lib 4>-_)jd flAl^ljl JjJ I c£ _/>*** ‘sAl-S J^T Jjl A^A ~
<K ^AoAaII ddL«l л*1>- e_^jl k—A&J ' JJ^ JjA^Lej
Kanuni devrinde buevkafin serbest olup eskidenberi
^Aill^kbj tasarruf edildigi bildirilerek kaydi yapilmi§ti§tir. Evvela Karan
JI J karyesi 960 akge hasil ile, Aladag koyii (musliirnan cemaatin-
den 36 hane 10 miicerred, gebran cemaatinden 46 hane) Su-Stgin
koyii (30 hane ve 11 miicerred, 1 imam miislim, 13 hane
gebran) 4645 akge ile kaydedildikten sonra nefs-i Qirmen §oyle goste-
rilmektedir : [253]
dl jyi oljjl (j-aAj’ J A »
Jjlj ЧУ J ^?aa® 4a® .P ^blZdj^^A fla-
dl^.lA^ldb. 100 J 200 j^U 4^ 5 500 3500 4^ j
d ca-aja 7U ЛГр
c 4850 100 j " 250 j^L
Edirne igindeki Umur bey evkafi <\a. bu devirde ehemmiyetli de-
recededir:
Uj 10 crt5^i$S
26g0 j1680 1000 чЛАдл ol^ 22
5800 Ал 60 J.—L 7 <—1 4)^5
(4800 .... ал 40
6 <J JA Ir.L*"' иЛА* U*"’ >•> Л?л' 4>b >ЙЗ~Л Ч^Х 4»^
4300 Ал 50 J^U
5880 Ал 60 J^L. ^1 JA (rLwl dt^л| £}b" ЧУ
j c£jb^ J
и>>-^л J I A*^l_)l улЛ--» ojjl dl JJj’l
[254] < ... (jy*j 300 4;^ J u-l 9
Diger taraftan, bu tarihte Eyne-pazari nahiyesinde bu vakfa ait olan
Doganci- Yakub giftligri 16920, !ncirlii-§eyh giftilgi 3000, Nusret-Fakih
[253] kr§, Inkilap kutuph.t Cevdet y. 116/4 n. s. 24 v. d.
[254] ayn. deft.t gost. yer.
- 265 —
1289, nefs-i Eyne-Pazart da, hamam kisti ve diikan kiralari vd-
saireden 3900 akge hasil kaydedilmigtir [255].
SarucaPa§a ile oglu Umur Bey ve onunda о g 1 u AI i
В e y’in Edirne’deki evkafini da 976 tarihli defterde goriiyoruz. Buna
gore, Saruca Pa§asnin Qukacilar sokaginda 10 diikan—ki hududunun
vakfiyesinde yazih oldugu tasrih edilmektedir—ile be§ bab hucre (dii-
kanlardan senede 1200, digerlerinden 120) vakfi vardi, Umur Bey ise
Mihai bey kbprusii ba§inda §ah~Melek medresesi kar§isinda nalband
ve berber diikanlan, Mihai bey hamarm kar§isinda dort diikan ve Koprii-
kapusu oniinde Agag-pazanndz, kale iginde diikan ve odalar vakfet-
mi§ti: [256]
Ur*' jhtat (j
-Ь у . • » • • • • ’ » • • • » • *
jjtU . . . ' J еХл^/э 4«,ls
tE I tE I о jJE 3 4>jl^ o-tl*. • 4**-E I 4*5
4*a$J UE -U9 J&J уЗ 4*iB^ ь.а j dll
eeB(5-djl
lit 4s^jL? J-1 cil jI (jj <il
(jit I U__S9J 4> Lojy - 4> J cil ГУ*"!/"*
4j4aUUU 1 у J 4х1-Сэ.л
« 1272 4i*- <j
C) Murad IL devri diger vakiflari
64 — A h i Hasan (Debbag) mescidi vakfi
Edirne’deki mahallelerden birine adini veren debbag Ahi Hasan
[257], bu mahallede — ki Dibaghane9de idi — yaptirdigi mescide, Tunca
kenarinda iig diikan, odalar ve bir ev vakfetmi§, 823 tarihli vakfiyesini
mevlana Abdiilkerim bin Abdiilcebbar tanzim eylemi§ti. Vakifin
§artina gore, bunlarin geliri — ki diikan ve odalar, 976 da senede,
1236 akgeye icara, harap olan evin arsasi da senede 24 akge mukataaya
verilmi§ti —- evvela mescidin tamirine harcanacak, sonra giinde bir akge
[255] kr§. Inkilap kutiiph., gost, yer., 116)3 n> deft. s. 13 ve tur, yer.
[256] kr§. 1070 n. tapu deft., s. 397 v. d.
[257] yk. bk* s. 59; Rifat Osman, ayn. esr. s, 15
~ 266 -
imama verilecekti, tevliyet de kendinden sonra evlada kalacakti ki, 976
tarihinde, miitevelli olarak evladdan Mehmed gorulmektedir: [258]
[6.X1.1420]
65 — Ahmed bin Ali (Magni sail) evladlik vakfi
E d i r n e’de Zevce-i § a h - M e 1 e к (Gazi § a h - M e 1 e k) mahal-
lesinde [259] miiteaddid evi, oglu A 1 i’ye 837 de evladlik vakfi olmak
uzere vakfetmi§ti. 976 da, oglu Ali’nin ve kizi Hat ice ile karde§i
Ishak’in evladlan inkiraz etmi§ olacak ki, о mahalledeki mescid imami
Mehmed mutasarnf olmakta idi [260]:
fls J&J* J J9 J- »
LJU • •••• *3^ 1 I j
« 837 180 j jf*
66 — Beyce bin Abdullah mescidi vakfi
Edirne’de Beylerbeyi hamami tarafinda bir mahallesi [261]
ve bu mahallede bir mescidi bulunan Beyce bin Abdullah 852 ta-
rihli ve Edirne kadisi Mevlana Mehmed’in imza ettigi bir vakfiye ile,
burada in§a ettirdigi diikan ve hucreleri mescide vakfetmi§, tevliyeti ev*
ladina, sonra aslah utekasina ve bunlann sonmesinden sonra imamina
§art eylemi§ti; [262]
fJi <1^ »
3 J 4ll-A-£ u-iiij
л[30.УП1.1448] ^>1 «V Jil> I aI i j (f j (j\***^" j
67 — Ciineyd Fakih evladlik vakfi
R u m e 1 i’de kolonizator bir dervi§ olarak, Murad IL tarafindan
Dimetoka’da Eymirlu koyii nil alan Ciineyd Fakih, bu yere
[258] kr§. 1070. n. tapu deft.t s. 89 v« d.
[259] pLi о Li Д5>Е*4.А
3^“’ 411ч» •***-*!I->• Ls* «9j .
kr§. ayn, deft., s. 273 « l$JJL 4*-»^** j
[26(j] kr§. ayn. defier s- 276
[261] yk. bk. s. 50
[262] kr§. 1070 n. tapu deft., в. 254
~ 267 —
vakfiyet iizre tasarruf etmi§, Jakat sonradan, belki de Ciineyd Fakih’in
oliimiinii takiben, burasi evvela HisarlO adinda birisine
daha sonra da “vakfa miistahak degildir deyu.<„ [263] elinden alinarak
§aban 837 de (mart 1434) Seyyid Mehmed ve evladlarina
evladlik vakfi §eklinde verilmi§ti. Bu evladlik vakfi Fatih devrinde
bozulup timara verilmi§ iken sonradan Bayezid IL zamaninda Sey-
yid Mehmed’in evlad ve ahfadi tasarruf etmi§lerdir. Bu koy civanndaki
mezrealar da (Stayi$, Gokviran) § e r i f e’lerden Hat ice Ha tun adin-
da bitisinin elinde idi ki, oliimunden sonra bu da ogullan Seyyid
A.bdull ah ve Seyyid Lutfullah’a intikal etmi§ ve Bayezid 11.
d e v r i n d e bunlann elinde bulunmu§tu. Buna ait 890 kayitlan §6yle-
dir: [264]
X'**' ao^~ -X
X-*» J ^^luJI.Xfr *^2'**’ 3 J 3 J
j у j jjJ xH >*' J* j
JJx- <лщ>* j 4> a)Q;I (УЪ vJjl <5x* jyji*
(5CpL-W „Jbjb jUalw aX
<Jli JU1>- 1 At J9 .
jIp'j jj?--u^ Jj X- X-
jb Д^| Дл-v
у j-i.* e^ljl dL-jf* Jc. Jj jLi Jj
JLj I jj* j
50 " 439 30 250 3235
4034 4 JpJl3 x„ 24 23
30
250 j j>*
4284 j^U 24 23 Л 1 1 sj
JLC ;Л1 jnAi j/U 4^^ ^b‘ 4^4^ Jb X Jjl Xb- ^9J
I a^^>a ' JA>l X^ j <Mx£
J^r JlJ? Jlj;l ^-4^
[263] kr§. 77 n. tapu deft.» s. 266
[264] kr§. 20 n, tapu deft.» var. 145 v. d.
— 268 — |
у JXaSj 4>А» ДА>- Л-9 cXJ'lj' y2> J^b^*'* <J£^ oAL^dja jlpy -'
535 J^L . .. . ------- 425 I ub Й
LZ*£ ' ur*^> «3Д^Ь <>& AA>- сГ^ Л Д? чЬ-Л >
740 110 jb=-il J^U 630 c>b^-.>- I )jFI У&З? Л
JuLeLi^j) 4) 1>a)j^ JO^AaLmJ i-Aib J>)j A^a*j
aJj a! ‘'4*^ ' (j'e-?^'^tc’ 4_?J^ A^*** a5^
41)U^ J— 41)|jL£ J— ._ 4Й|Ал& -U.« 41)14^ A>^Jj j| J2>\j 41))^laJ A^
1275 2 4taJj oV^" A*_w a)3 «Aa-*> aJJ <^Jt***>- A*w« .• I
41)1 JL£ J*-- Д|д^ J.— 41)|a^ A^
Л>*я* J «3j ej** j c$jb JaTIo^aj д'^
СП-яЬ 0^4*** О eji' ^*Ь g>a!j! A-51 jlkLv J^LoL JOo-djr J -/;!
АГ I j J ил>^а^ 4$,ДяЬ1 U-*^ Jlbl y
Jj-U U^J^I tfjj! -?Л^ j
. < 200 uJi ;
XV. asra ait bu kayit, gariptir ki, Hisarlu’dan ve S e у у i d M e h~
m e d’in §aban 837 tarihli hiikmii ile buna mutasarrif oldugunu bildirme-
digi halde, 925 kayitlari bundan bahsetmektedirler: [265]
ejjl ^Jb <—J1? ^3>- 0 A>'Lj jL jlkL' Ifi’L- У7^ I 4*^9 4-АЭ ЛАэ- <Jb^ -
JjaJI ^^3 ' у 3 4a5 Ла oAcoj o-W
<>—*jJjf1 J Lw-c)tjr‘*' лЛ‘^ 4> If li J <3v1j j 4«ль^"^ ^ab Л&* J) (JjaJI
c^vu> 4аАэ> 4wa* сР'ЪЫ Лг^ ^л 0jj! ^^b c£-^.?b
J*5jbj^a.ZA 4>l tL»b
Bu koyde, bu tarihte, berat-i ceditie ve berat-1 atik ile mutasarrif
olan vakif sahibi evladlar — hepsi de seyyid olmak iizre — bulundugu
gibi, mutasarrif olmiyan seyyid evlatlar da bulunuyordu. Eymirlu koyii-
nun 925 de hasili 6750 akge idi. Yine bu tahrirde Dimetoka kadisi
llyas’in bu vakif hakkindaki bir hucceti bahis mevzuu edilmekte, Ciineyd
Fakih vakfindan bulunan Gok- Vi ran mezreasinm bazi tarla, mey va agag-
Ian ve degirmenin vereseden bir kismi tarafindan (Seyyid A bdii Ike-
rim ve Seyyid Abdiillat if ogullan Seyyid Ahmed bin A b dui-
ker i m ve Seyyid M ii’m i n bin Abdiilkerim) Bayezid II. hiikmii
ile tasarruf edildigi, diger bir kisminin da babalannin beratlan ile mu-
[265] kr§. 77 n. tapu deft., s. 266
— 269 -
tasarrif olduklanni bildirmektedir [266]. 980 tarihinde bu vakfin 16 288
ak§e hasili vardi [267].
68 — Esenlu Q i f 11 i g i (F a t m a Hatun mescidi) vakfi
Malkara’da Esenlu admda birisi ^iftligini, her halde Malkara’da
bulunan, Fatma Hatun mescidine vakfetmi§ti. 860 siralarinda hasili 150
ak^e olan bu vakfa Murad IL hiikmii ile imam Davud Fakih vak-
fiyet iizre tasarruf etmekte idi: [268]
« 150
j^jb
69 — Evrenos Q i f 11 i g i (A h i Mihai £ i f 11 i g i) vakfi
T e^k i r d a g i’nda Evrenos $iftligi veya Mihai giftligi admda bir
vakif vardi. Oyle anla^diyor ki, vakfin eski sahibi Evrenos, sonraki de
MihaFdir. 860 siralarinda bu vakif, Tekirdagi kadisi nin mektubu ile
mevlana Musiihiddin elinde idi. Yol ugragi bulunan bu vakif gift-
likte, о siralarda i§liyen bir tekke de mevcuttu: [269]
Jjjj *
j llzE> 1l> bJ'*
Jfrjl Ub 5* ~~~ jLil «J^jb сГЬ ^4^ Jy
jjjj
4I4S**
* * * c^b' a^b j^be ^3^
cr-yjjl Jj
5 JL 16
900
[266] ayn. defl.f s. 269
[267] kr§. 470 n. tapu deft. 93 stra n; Bundaki kayit bilhassa §oyledir: «-Vakf-i
Ciineyd Fakih sabika sultan Murad Han zamaninda Eymirlu nam karyei mezkur
Ciineyd Fakih’e vakfiyet iizre tasarruf idiib sonra sene seb’a ve selasine ve semane
mi’e gabaninda mezbur Ciineyd Fakih evladi elinden ahnub Seyyid Mehmed nam
kimesne ve evladi vakfiyet iizre mutasarnflar ola deyu hiikm-i §erif merhum sultan
Murad Han erzani buyurub Seyyid Mehmed dahi evladind hisse hisse idiib her biri
berat-i Sultdni birle mutasarnflar imi§ kendulerin ihtiyarlan ile evlad-i ziikiir ev-
ld:b-i inas ciimleten mezbur karyenin ve smurmda olan mezdriin mahsuldtini adet-i
kadime iizre beratlari mucibince mutasarrif olalar deyu defter-i at'ikde mukayyed
bulunmagm haliya htn-i tahrirde dahi ellerinde olan mukarrernameleri geriiliip'
ber-karar-i saoik vakf-i evladiyet iizre mutasarrif olalar deyu hold defter-i cedide
dahi kaydolundv*.
[268] kr§. 72 n. tapu deft., s. 248
[269] kr§. 180/35 n. mdliye deft.f var. 109
- 270 -
70 — Fatma binti Musa vakfi
Edirne’de Zevc&i §ah-Melek mahallesindeki 119 evini, Fatma
binti Musa adinda bir kadin, bu mahalledeki mescide 833 senesinde
mevlana Abdiilkerim bin A b d u 1 c e b b a r’in imzasi ile vakfetmig,
senede 660 ak$e olan vakif gelirini evlada, bunlann irikirazindan sonra,
bu mescidin imamina gart eylemigti: [270]
« [ii I. 1430]
71 — Firuz Aga mescidi vakfi
E d i r n e’de kendisi ve zevcesi namma mahallelerini gordiigiimuz
[271] Murad IL devri adamlanndan Firuz Aga, mahallesinde
yaptirdigi mescidine 852 tarihinde Edirne’de muhtelif diikan ve evleri
vakfetmigti, Vakif dukanlann bir kismi yanarak yerleri mukataaya veril-
mig, evlerden bir kismi ise bu mescid imani, muezzin ve kagyumunun
ikametine, vakfiye geregince, tahsis olunmugtu. Vakifin garti, tevliyetin,
kendinden sonra erkek ve kiz evladina, sonra da aslah-i utekasina
intikali idi: [272]
) Jib' 3 j Ul 4^*
<..[4.VL 1448] till (j*
72 — Haci Abdullah (Lebbad) vakfi
E d i r n e’de Haci Dogan mahallesinde Haci Abdullah adinda
birisi — ki lebbad yani ke$ici idi — 854 de Edirne kadisi mevlana
Meh me d’in imzasi ile mescidine bazi evler ve diikanlar vakfetmigti.
Vakifin garti evlerin evlada, soira, utekasina, daha sonra, mescidinin imam
ve muezzinine kalmasi, tevliyetin kendinden sonra Yakub’a ve miitea-
kiben Hakimulvakt*e intikali idi. Ayda on beg ak$e ci hetч tevliyet ola-
cak, beg ak$e nezaret ve beg ak$e de meremmeti i$in harcanacakti.
[270] krg. 7070 n. tapu deft., s. 275. Diger bir Fatma adh kadinm da 846 da
bir evladhk vakfi vardi. Fazlullah pa$a mescidi mahallesinde idi:
< [10. VII. 1442] b*Y
[271] yk. bk. s. 51 v. d.
[272] Tafsilat i?in bk. 1070 n. tapu deft,s s. 401 v. d.
ж-; : ... . -. . > .
- 171 -
Kapan-hani yanindaki iki diikanimn bir tarafinda § e у h Bedreddin
z a v i у e s i bulunuyordu: [273]
«[8. JC. 1450] 4^4 <v 1л.; 1л.»
73 — Haci Ahmed (Sarraf) bin §amli Haci Mehmed
vakfi
Edirne’de bir mahallesini gordiigiimiiz [274] Sarraf Haci Ahmed,
mescidi igin 837 de Edirne kadisi Ibrahim bin M e h m e d’in tanzim
ettigi vakfiye ile, senelik hasih 1212 akge olan maktu’ zeminler vakf ve
tevliyetini de kendinden sonra aslah evladina §art eylemi§ti: [275]
Л^А!,— J Jj» 4^*1 <-
^cJbljr I <t L.5 Iff J CrCl*^
ЛуЬ As4^- jU -Xyb (jlkL- A$j IJ 4^ j j CTt*j
74 — Haci Bedreddin mescidi vakfi
Edirne mahalleleri iginde odalan mevcud olan Haci Bedred-
din [276]’in, aynca, mescidi namina bir mahallesi de vardi. Kapan-
onunde ve kar§isinda miiteaddid diikanlan, Kazancilar ^ar^isind^ bulu-
nupda sonradan yanarak mukataaya verilen ve Nefise Hatun miilkii
ve Evren&s Bey vakfi ile mahdud diikan yeri, ^omlek^i diikani v. s. yi,
Haci Bedreddin, mescidine vakfetmi§, bunlann gelirini imam muez-
zin, on nefer ecza-Aan’at caiz’ye ve miitevelliye §art kilmi§ti ki, bun-
lann yekflnu 976 da 8520 ak^e goriinmekte ve, aynca, Edirne’de S e у у i d
A 1 i z a v i у e s i ndeki vakifin mezannda da kandil yagi i$in bir miktar
para aynlmi§ bulunmaktadir: [277]
J-Scly*'* <-A®yl 1* (J5*-'-5 “4^®^ J 'S-^ <-A»^
4 J
[273] Tafsilat iijin bk. 1070 n. tapu deft,, s. 151
[274] #. bk. s. 57
[275] krg. 1070 n. tapu deft., s. 22
[276] yk. bk. s. 55
[277] Tafsilat igin bk. 1070 n. tapu deft., s. 127 v. d.
— 272 -
»1 J J " CL*J^ *X«4>- 4^1 7“^*^ ^-j-Cl j
ojLa.o^^J Jj^l ч)! <j?j UU -u* ^Ij j^jl U1 Lu
cH J 7*л У'®' 7LLH cJj'l yi 77^7^-® cJ^I Jу UL LI (jjjb JpJL^ д^-5
JT^ f7^ JL ^U> CaW cA>^ ^Pjx5" 77^^ <£“4^
•••J-^b j jIaa^ 7 j Jj^ jj^> ^L.o ctV(Jy;«
....jfcS <_Л (jH вд:-4^ jLe
♦ •«44 J77 ^1 6al--tlLo j^S <_jL jjJI j5^3
j Jas**-i*"”'I »**4kil <d^ L«b (_^7j '^L*' e,,(_£7 U> 1^7 -Ал,Д*5 o-^a^~I ^.*>j.^u7L®
•*^7 LL ^'У. 4J J <7^.7^ <7Д^ (v/J <д (7?^7^ 7
‘biSjl 7^7 Ij a/^jI <_>b C7J3I jУ ji. Jlj-v jrL jy4^> uJb
^7=*“^ tilidlj <J**9j*'® L Злд^и Ac^jlxi <t 1^?- (J*^7!
0®rU Ll j^ljl ^-Ll ^L- jX.5^71 ctb4-ib Jl? 77^ JjCI 4.ЛлЬ J^
^-Ц-l JJjl J7(Z* (7*^ ^—*Ъ <^La^ Ч-? *->7-^1 y*'^> ^*7 '7^1
4> ly& O^5CJ 7*^7!J 4i 2>*^jl u7ilj j (J-Ljl ^tL« (J-^I C”^3'
« . . . . 4,^5- J^LjL j=J I ^57 Jjl
75 — Haci Hatun binti Haci Ali mescidi vakfi
E d i r n e’de Zincirli-Kuyu mahallesinde bir mescidi bulunan Haci
Hatun adinda bir kadin bu mescide 836 tarihli vakfiyesi ile muhtelif
diikanlar vakfetmi§ti : [278]
ил ^Lljl J ^77= 7 jyL ^.U д»:^.й с7$7»
j> xr^Ol-Lc jt д*^|д*^ l’*^7A djt*L [22 III.-1433] 4> tiL 7 urt*!* 7 77^
cc 7 Li* I ДаС'
76 — Haci Muslihiiddin (Semman) bin Halil vakfi
Edirne’de Kilise-Cdmii mahallesinde Yagci Haci Muslim
h u d d i n adinda biri 24gap-pazarznda diikanlar ve 10,000 akge nakit
parayi vakfetmi§ti ki, bundan senede 10Э0 ak^e hasil olacakti. Bu para
976dazayi olmu§ gosterildigi gibi, diikanlar da Mehmed pa$a (So к oil u)
hamami i^in 16.000 akgeye satin ahnarak para miitevelli M u s t a f a bin
Haci 0 v e у s’e verilmi^ti: [279]
[278] kr§. ayn. deft, s. 286
[279] Tafsilat igin bk. ayn. deft.t s, 137 v. d.
i
— 273 —
i
^41». »
(JA (jy^'cS-5^ 3 <*5|^I<-a5J <j (j Л g£"^ '—'^3
[11 «V» 1423] <vjjb J? *ЦъвЬ 4>lclc jj-j^tc- j 4l~,
1000 4i^(J j^U ^ta? 10.000 <ьдл <*-£s^ j^l
4^ *—>^l qIjJvJ Ц-l dta jjl j ‘-fjj ‘tcjLJ J.5^0 uJaBlj’1>• • ’ • •
• • • • s-^>- U o-Ajj*^ o-UmaU. 4*w.XaS**" <_)~Jj j ЗМ У 4> 41***S (3-5,aA^'
C< JI 4_У (^^а,*л'л Jj-** 11 ta
77 — Haci Yah§i (Deb bag) bin Ahmed vakfi
Edirne’de Fazlullah Pa§a mescidi mahallesinde bir evi 833 de
vakf ve zevcesi Fatma’ya §art eyleyen Haci Yah§i adinda birisi
tevliyeli kendinden sonra zevcesine birakmi§ti: [280]
.-u-й®J (jJj* * • * tUU k—<j tS^0*
^Дс*а1 I 4л-.л I (.J 1й.л£- о J • • • • 4> 4a!3 1э I
« 833 4^9j
78 — Hatice binti Tanri»Virmi§ vakfi
Edirne’de Haci Hayreddin mahallesinde Tanri-Virmi§ kizi
Hat ice adinda bir kadin bu mahalledeki evini vakfederek ehl-i Him-
den fakir ve salih bir kimseye §art eylemi§ti ki, vakfiye tarihi 854 dur:
[281]
^Ja! I <—>j3d • ° • AiBlj
A*S j I _/ I ‘“-J^*1) i у?-* o<-Lk>-l». fcS*9Aa*w.S^ l<^g _ЛА9 J
ijJy *^l Jj-^4 j 4-bl tai maL?Uu 3-1 o_\ta j
« 854 4^9J
79 — Hayreddin vakfi
Tekirdaginda Kutluca koyiine imamet i^in Hayreddin
adinda biri Murad IL devrinde bir ^iftlik vakfetmi§, sonra burasi
oglu Omer’e verilerek Fatih tarafindan da berat yenilenmi§ti. 860
tarihli bu vakif kaydi §oyledir: [282]
[280] ayn, deft., s. 166
[281] ayn. deft., s. 97
[282] kr§. 180135 maliye deft., var. 109
— 274 —
О^Г,л>" 3* ^a*^-*' 4S*A^ CjI J •—jl АЭХл Oj^ I 3^*" O-^LtV
1 ^J***1 <»jL*-m» 1 (_£ J X>XLj I Д
jl Jj jf* e^ljl <*l J> °t*3 J <~^Ls ^lr
113 lie; , 1 2JL 5 jbr . • .
« 534 bUj c-o-^- j.................................... 180 Да 1 ^хГ* J^L
80 — Ibrahim Bey (Boynu Egri) mescidi vakfi
Edirne’de Haci Alemiiddin mahallesinde Boynu Egri lakabt
ile maruf Ibrahim bey, Cami-i Kebir (Og-§erefeli) civannda in§a
ettirdigi mescid igin, bu mescid civannda, 15 diikan—976 da on diikan
kalmigti ve bunun da senelik geliri 5328 akge idi— Halil Pa$a kervan-
sarayi kar^isinda diikan zemini mukataalari, 836 da Edirne kadisi mev-
lana llyas’in tanzim ettigi vakfiye ile, vakfederek gelirini bu mesci-
din imam, miiezzin. ser-mahfil gibi vazifelilerine tahsis eylemi§ti. Bu
gelir senede 11.988 akge kadardi ve muayyen masraf da hemen hemen
bu kadar tutuyordu. 976 da miitevelli Ali idi: [283]
4-A9J «->Ji til & yy J I Дле**«
(J J'(J J dja>b 4j If If J J k-"‘J ***’ CjA 3
« [19. VI. 1433] Vjjb
81 — Incii Hatun binti Ilyas vakfi
Edirne’de Hadim Timurta$ mahallesinde In*
cii Hatun adinda bir kadin evini vakif ve Ley la binti Hasan is-
minde birisine 854 tarihli vakfiyesi ile §art eylemigti: [284]
«854 <u<ij c~b 4J (Jiу
82 — Kasim Fakih vakfi
T e к i r d a g i nda Derekoif&e Kasim Fakih adinda birinin ta-
sarruf ettigi giftlik vakifti ve 860 siralannda F a t i h’in berati ile oglu
Karli elinde bulunuyordu. Sahibd vakif cemaati, Karli’nin ogullan
Kulkal ve Ahmed ile, iglerinde Isa azade Ali biraderd Kasina
[28 3] Tafsilat i$in bk. 1070 n, tapu. deft.t s, 208 v. d.
[28 4] ayn. deft., s. 229 v. d.
- 275 -
<da bulunan, 4 gifilii ve 5 bennak idi ve 500 akge giftlik hasih tahrir
edflmi§ti: [285]
О
1 U—у 1 <SJ
« .... Jjli j JlalS c_^>U
83 — Katip §emsuddin atik-i Veliyyiiddin vakfi
Edirne’de Naib Носа mescidi mahallesinde,
^5*-^ о|j u->4^ jU- J-d>, UJj9 c-jb -Ье*-л
her halde Kazasker mevlana Ve 1 iy у ii d d i n’in azadlilarindan olan,
Katip §emsiiddin, bu mahalledeki evini vakfederek azadlilanna
sonra da ilim ehlinden birine, giinde bir ciiz okumak iizre, §art eylemi§-
ti ki, 976 da, bu evin kadi'nin izni ile birisine 1700 akgeye satilmi§, bu
paranin i§letilmesinden elde edilen parada Naib Haci mescidinin imamina
verilmekte bulunmu§ oldugu goriilmektedir [286].
84 — Mehmed bin Ali vakfi
E d i r n e’de Haci Dogan mahallesinde Mehmed bin AI i adinda
birisi evini 843 tarihli vakfiye ile azadlilanna vakif ve §art eylemigti.
Fakat 976 da bu vakif hakkmda hig bir bilgi elde edilememigti [287].
85 — Mehmed bin Eynebegi mescidi vakfi
E d i r n e’de Naib Носа mahallesinde —ki bu mahallede ayni zamanda
Kazasker Veliyyiiddin’in diger bir azadlisi Sinan bey mescidi de vardi—
Naib Haci lakabi ile taninan Mehmed bin Eynebegi bir mescid
yaptirarak mescidinin kar§isindaki evini imama vakfetmi§ti. Sonradan
bu ev haraba yiiz tiitmakla enkazi 350 akgeye satilmig ve para i§letile-
rek hasili imama
<C .... j-LI
[285] kr§. 780135 n. maliye deft,, var. 108
[286] kr§. 1070 n, tapu deft,, s. 28
[287] ayn. deft,, s. 150
[288] ayn. deft., s. 27
verilmi§ti:
- 276 —
86 — Murad Bey veled-i Malkog Bey e v 1 a d 11 к v a к f i
H a s к о y’e bag'll Kutluca koyii ile О sum-В eg, Eskice-koyt Haci-
$eyh yerleri, Malkog bey oglu Murad bey tarafindan evladlik
vakfi edilmi§, buralarda oturanlarin biitiin avanz ve telaif-i divanige-
den muaf ve miisellem olmalan hakkinda bir tevki verilmi§ti. Bu vakfin
880 tarihinde bozularak Padi^ah emri ile Trabzonlu H a m z a’ya
Timara verildigi, ertesi sene ise Qelebi Sultan halkindan Ya-
kub’a tevcih olundugu goriilmektedir: [289]
j <' j J J J*
^Lrj yj ab jo4^'3 lb jjsl’y jxlXb
’ (jT^ Дл JUeL-41 . | | jfj Jjl
J J ojjl Ojy^s у 3*3’ У^ cljJ dlbUiob
3 ~ b- 4 1 1 • . a a « СиаС-J 4>-J) < J
1 J J J (^Ipes-b
j ctb 4j*
cib £ja)L tib О
д}_5 Сла^Д •«« ctb ©iljl .a« -pljr
aJ^> ©Lio I, . . . c-b J JjjC^ у.
^x5^J^sL - 20 JL & 15 Jza>- ....
2643 s 510 bl; ... 400 \s 5 4 1180 дл 9
’ 11.800 Ljc
7 3 <3jJhj$ 4)j5- y,jj
jXA^jlkU aliob ^b Дг [11. VII. 1475] 880^
ч»881 26 3 >Ц
« [16. X." 1476]
Bu vakfa ait Kanuni devrindeki bir tahrir kaydi, bize Yavuz
Selim’in bir mukarrer-namesini bildirmekte veMalko^-ogullarin-
dan Kogi, Mehmed Qelebi ve~B al t Q e 1 e b i'yi tanitmaktadir :
[289 miikerrer]
[289] kr§. 180)35 n, maliye deft., var. 165 v. d.
[289 miikerrer] kr§. tnkilap kiitiiph., M. Cevdet Yt 116)3 n. deft., var. 21
— 277 —
dl jljJj J (Jb j J (3**^ *—^3* J 2'(/"> «5*^ JI Uisj»
A*a9j j jl Ди.9 ^3^ 4L**»<j5j di>
jf" J v^^'1 4>J J'tj^ У d-^Ь eA*^ Jj^a <-<p J^JL« JU. ^Lu jlLl^
*lj> Jr di) >>\^ 4^j di) Jp Jj (Jb J J J (J^'
jxf (J-^y *—>J^I u-5-^ “W bJ$ J ^Jaj -Ц LlaJ IЛ1 <LuLi I *Li I j <L*^i </^л
<_>>J L/**^ JsSj7''u Ча-^Да^С- £ ьА*^ J \ Ча^ь'У i t У I j 4a-*A,-j J Aa^uaAJ
4-i^J Oj^*3
JyS I 4* J? • « (_£^.У 4»=*SSv! ЧУ* ' * ‘ А^-^кЯ ЧУ
« ... сУ 4> • • * 4> j'j?^ • • -3-?;/ 4j • ’cr-UI
87 — Sadik Fakih (Ilyas Fakih) vakfi
Qirmen’e tabi bir mezrea Fatih devrinde Sadik Fakih adin-
da birinin vakfi olarak goriilmektedir» Bu mezrea, Murad bey tarafin-
dan — ki her halde Malkog beyin oglu olan Murad be у dir —
Ilyas Fakih oglu HaliFe verilmi§ iken, sonra Murad IL, onun kar-
de§i Sinan Fakih’e vermi§ ve bunun da vefatindan sonra oglu Sa-
dik Fakih'e Murad Bey hiikmu ile, kalnu§tb 860 siralarinda
Sadik Fakih cemaati arasinda karde§i Mustafa ile Musa Fakih> Salih
Fakih ve Ishak Fakih gibi kimselere rastlanmaktadir. 873 de yapilan
bir derkenar bu vakfin Sadik Fakih’in muvafakati ile Musa Fakih
ogullarina mii§tereken verildigi tasrih olunmu§tur: [290]
‘‘-'’У-i У*~А <3^ (jlhL-j о“^3 o'1'^
oxJ| aJS> cpU <Jjl dy (_yb 4j& jL- ;^Дл (jiv?
*jj' oaUjI ч-l^ OA^A °jlj ‘—4^*’
*АЛ оjjl (J*3! J-UtXl
4*АЭ
Ч*АЭ <?L-v J J JcH (j*^
J J 1>^ (Укь—' I jj'j
11 <*AS i-L? Jj (Jfr ^Lj^2_4 Jj
jjJJ&a <*АЭ yli>E—«У А*Д& ОЧ**ь>- A*JLS 4k'-*ub’J 4*AS (^*Aa.^
«[2. X. 1468] <.1к1кл~£ 873 41^, Ji £2®У
[290] kr§. 180j35 n, mcdiye deft,, var. 150
- 1
- 278 —
88 — Seraciiddin veled-i Abdullah Носа evladhk
vakfi
Qirmen'e tabi Salurlu, Yayaba$i Ibrahim ve Idris koylerinden
bazi tar lai arm ve yerlerin bir giftlik halinde mevlana Seraciiddin
adinda birisinin — ki Fatih devrinde Qirmen kadisi bulunmasi
muhtemeldir— vakfi oldugu, ona da, babasmdan intikal ettigi, binaenaleyh,
Murad IL devri evladhk vakiflarindan bulundugu goriilmektedir.
S eraciid din’in taallukati biitiin avariz-i divaniyeden muaf olduklan,
vakif sahibinin elinde Fatih’in berati ohnakla beraber, Sancakbeyleri
vakiflanndan bulundugu i§aret olunmugtur: [291]
(j-XjkrILtLw j4* Ь*^_^*
у 1*1 уУ jl J <22^
»
4~? cf ^b u* 4 J cf-
iSj J 2 j 3 jhx* (j**^7
— «bL* <Sj ujyS-»^ __ I
(jL*X cr*i?) Jb>c.^o u)j
c^ljl jUjh
[292] « 1 ^г1£* 10 4,‘li. чЬ*“ (5*4C jLua* oiljl. jlcjt
89 — Seydibin Abdullah vakfi j
Edirne’de Firuz Aga mahallesindeki evini vakfeden Seydi bin
Abdullah adinda birisi, evvela, bunu zevcesine, sonra evladina ve
daha sonra fukaraya §art eylemi§ti. Fukaradan Ummi Hatun elinde en
son bulunan bu vakfin 976 da eseri kalmami§ti: [293]
Jjl 7 dll-Vfr u-a9^»
«[12.V1.1450] -Vj^b ^aIaJ I I ул ДчааЬ цЛс lc у у
90 — Sittin Hatun binti Abdullah vakfi
Edirne’de Hamid bey mescidi mahallesinde
« y^y^ Дя:*<лл 41^
[291] a^n. (Left., var. 160
[292] «mukatib» kendisini kiymet takdiri ile satin alan kole
[293] kr§. 1070 n. tapu deft., s. 403 J
— 279 -
bulunan evlerini 852 de Sittin Hatun adinda birisi Umid Fakih
mescidine vakfetmi§ti: [294]
j jj^ J>Jjl J ^iA j 4)I-vc- c-i jyt- u-e9j»
« [ 7 III. 1448] aTj^I ^IaH Ji <tUlr j
91 — Suleyman Носа bin tzzeddin evladlik vakfi
E d i r n e’de \Lski-Cdmi mahal Zeszndeki ev ve diikanlarim, S ii 1 e y-
man Носа bin Izzeddin adinda birisi, 844 tarihinde evladhk vakfi
yapmig ve tevliyetini oglu Nimetullah ile kizi Miin’ime’ye tahsis
eylemi§ti: [295]
£jl 4U» Jj^ Jba jjjl J ^5a J, U'-
[2 VII. 1440] ^A|z| I J.A frUziA I? *1* h j Qwjl j>
dlk j j jljJI cUlx J-5 ‘-’Ь 2 •
• • • • flo Jij* J 4r^-
j|^5? <->^1 JL^ Jjl j^^ • • • j~c- ... fli4<:A 45U.
, |*lc tUiSj J J^a
... J t** <b 4a.a*.« J
(.ill4а-*ал
92 — §eyh Muslihiiddin Halife mescidi vakfi
Edirne’de kendi mescidi ve mahallesinde, §eyh Muslihiiddin
Halife, Tunca kenanndaki on bir oda ile yaptirdigi ev ve dukanlan
mescidine 854 tarihinde Edirne kadisi mevlana Mehmed bin Emirze
ve Kazasker Mehmed bin Seydi Ah me d’in imzalan ile vakfeyle-
mi§ti. 976 kayitlan §6yledir: [296]
^2*о*4*"*” AaaI^ jjI
^5|jJ|4*a5j J Ст- 3A “^“11<->>• U* uJi9j
[9.VIII.1450] J^dl fj- 4> Jib
[294] Tafsilat igin bk. ayn> deftu s. 163
[295] ayn, deft., s. 157 v. d.
[296] ayn. deft., s. 78. Bu mescidi sonradan Носа Hasan adinda birisi tamir
ve tecdid etmig ve bunun masraflan igin de Halil Pa$a kervansarayi civanndaki ker~
vansaraymi vakfeylemigti. (kr§. ayn. deft., ayn. yer.).
— 280 —
з , 3,-Д3 j J-5 jl j ijjl 0^у •Л:^=*“л З*3’
чП jU"*" 3"^“ -? сОА*Ь 3"^ > (Js>У J <J7^ J сг‘>‘л^ a^" _>***
^3^ UU <м*!Идл <JL|
.676 <>v (j cjIjI^-SIj’ J*3^
3-^J 3/ ^jLO ^L3" Jjoyji ajZ>
cjc3j\ jd| J*uj _pj^<v*
93 — Tanri-Virmi§ bin Abdullah vakfi
Edirne’de Haci Dogan mahallesinde Tanri-Virmi§ adinda
birisi Haci Dogan mescidi igin Kasim pa$a hamami kar^isinda 70 evlek
yer ile bir gok oda, dukan ve evler vakfetmi§ti: [297]
O- jy^t j* Jjl J
[12 V. 1442] Л** I 3"L. Ь’*^л frlja^L <tlc lc j-qwjl J
4Л'Д>- с>л:^Л&у & J 3^ OX—4>^» Щ
.(jilj 3 c>J^> -Id»
^1 J 4-ls Jtj3 j-fcJ? «JjI -5JJJ *Ju 8 j cjb 13 КЗ
i—33^ tab* 3~b с-ЗУ
(J^Lk ч1>1’ pkcl jlkL, CP9J3
‘Т»У>1 Ule- I jjtcl E (_$!<мАМдл ojJj j
4>4л1э.1аа ^ia^ae (jb-
I сП3**-4 у > (jylj* (jl У <-л91J 4^- L_jU 2 ol
(jC « • * y**^jX У 4j4*!^Ljle 0Д1 i суУ^| U 4>^4- ^^5
94 — V e liyyiiddin mescidi vakfi
Edirne’de Kale iginde mescidi ve mahallesi olan Kazasker mev-
lana Veliyyiidd in’in [298], vakiflari igin vakfiyesi zikredilmekle bera-
ber vakfiye tarihi bildirilmemi§tir. 976 da diikan, oda, buzhane ve saire-
den elde edilen vakif geliri §oyle idi: [299]
4-a9j. у» J Дзе-и.1 I ^>- е-лЭj. -^*“л
288 4Це 3 З'*3^' З^-У^3 у ^jAy у 4я1э ^^ул>- •. к_4 3 (-лГ*
600 J З*3'^ f4'0 4я^ > <—у 3^“л ЛЗу.
У i_jI у>- i—Jjl-i С$3у^ 4^J j3j.l 3*^
• . • • j-xJL> <j-4>4 ЗУ “4*^ с-Ь 1з 0у\«.жГ
[297] Tafsilat i^in bk. ayn. deft., s. 146 v. d.
[298] yk. bk. s. 31 v. d., 46
[299] kr§. 1070 n. tapu deft.t s. 325
- 281 -
jjlXl Lil- J* jF3 (Jj ^jU. jj 3 Сл^^-э
252 3 <v4*UIa^
3 a jJ Lj’e^V'-A.o.Ju • •
y^j-1 Дл чМ ч£-| U J1 л Ail (j-A-X*?l=>" jljO^ ЗУ (/"*
® • ^Дл J_?3 У lJ^ y# U A^S ° AA**C- _,h5 J y> 5
^лСо. (Jy.A <А‘а)А^ cJj-jH IfiJ CijLxe
95 — Yusuf (Cebeci) bin Abdullah evladlik vakfi
P* Edirne’de Arif Aga mescidi mahalleszndeki evini, Cebeci Yu-
suf adinda biri, 849 da, kizi F a t m a ve onun evladina vakif ve §art
eylemi§ti. 976 da iki goz odadan ibaret olan bu evladlik vakfi fukaraya
intikal ile birisinde о mahalle miiezzini Bali bin Turgud sakin idi [300].
d) Murad II. devrine ait olmasi muhtemel vakiflar.
96 — Ali Bey medrese ve zaviyesi vakfi
Malkara’da medrese ve zauiyesi bulunan Ali Bey adinda biri-
nin 860 tarihinde vakfi goriilmekte, bu vakif i^in, Malkara’da $ifte ha-
mam, bag ve debbag-hane ile G e 1 i b о 1 u’da bir hamam tahsis edilmi§
bulunmakta idi. Varidat ve masraflari §oyle tahrir olunmu§tu§t: [301]
9645
о^аУа^л JJ jlJ чк' »
J Lb fir- 720 J 3600 al- j
240 J 45 5040 J
<3^11
2 fX (J 20 3 2 fx<3 5^3 5 5
ex 3 j j-pji ex 3^*
«2 2 3 2
97 — A1 i F a к i к $ i f 11 i g i v a к f i
M a 1 к a r a’da Ali F a к i h’in vakfiyet iizere tasarruf ettigi, vefa-
tinda, oglu Nasuh’un, Fatih’in beratiyle, elinde bulunan Ali Fakih
[300] ayn» deft.t s. 224
[301] kr§. 12 n, tapu deft, s. 257 v .d.
— 282 —
giftligi — ki Delii-Beglii dahi denmekte idi — vakfi vardi, ve 100 akge
hasili §6ylece tesbit edilmi§ti: [302]
Jjl 4:AS Jc Ал Jjj jb
olsj <£lAsl olij
C< 100 Jjjl jh 1 er*^ jbl J J J (Sj I
98 — Qakmak Dede vakfi
C i s r-i Ergene’de Qiftlik vakfi bulunan Qakma.k Dedet Mu-
rad IL den bu yeri tesis ettigi zaviye i^in almi§, Fatih zamaninda
evkaf ve emlakin bozuldugu sirada da Qiftlik mukarrer vakif kalmi§ti.
Bayezid IL м devrinde bu evladlik vakfi Qakmak D e d e’n i n о g~
lu T eslim Dede ayende ve revendeye hizmet etmek suretiyle tasar-
ruf etmekte idi. 890 tarihinde vaziyet §dyle goriinmektedir: [303]'
cdaJu aBIa!?- jL aJG (jlkl— • UL jJtnUSj j
JJjlj (S J^Las ulbl (_/-b
.JA)I A.’-b- 4A)JJ J 4> A^j I cjAJ oJJ л1*А J^Las- J
C< 2562 J^L
s=
L^
Л 11
^1?aAA-
c J J о J J <__a9 j
2O6’ 56q 7Oo
99 — Qelebi medresesi vakfi
E d i r n e’de kale iginde bulunan Qelebi medresesinin Dimet oka^
ya tabi Ihca-Virani koyiindeki vakfi da, sarih bir kayit bulunmamakla
beraber her halde, Murad IL devri vakfi idi. 890 tarihli tahrirde ta-
mamlayici hiQ bir izahat yoktur: [304]
4^JAa
« 5927 80 лЪ 3 jUl~* L> ... i3bj 4pe.J>J
[302] ayn, deft., s. 255
[303] kr§. 20 n. tapa deft., var. 134; Bu vakfin, 980 kayitlarina gore, oglu
Murad Han ile kizi Zarife Ay § e tarafindan vakfiyet iizre, Emire, Leyla
ve Hiima adindaki hatunlar tarafindan da beratla tasarruf edildigi ve senevi 2923 ak-
geden ibaret olan gelirin Qakmak Dede z&viyesine verildigi anla§ilmaktadir (kr§. 470
n, tapa deft., 34 sira n.).
[304] ayn. deft,, var* 130 v. d.
- 283 -
100 — ЕЬй Bekir bin Haci Yusuf vakfi
G e 1 i b о 1 u’da Husameddin mescidine [305] 3500 ak$e ile be§ dii-
kan vakfeden ЕЬй Bekir bin Haci Yusuf admda birisi vardi ve
860 siralarinda bu geliri mescidin imami ile miiezzinine tahsis etmi§ bu-
lunuyordu: [306]
4aLI jfeS J ojJ J сЛ-
*1^3 2 10 3 16 3 350 *(3<жЫлаjl
101 — Fatma Hatun (Zagnos Paga zevcesi) muallim-
h a n e vakfi
Zagnos Paga zevcesi Fatma Hatun Dimeioka9&& iki koyii,
‘ (Зля*
Virgaro-Hori ve Gidro’Hori, Bursa’da Kubad Qar^isinda. vaki olan
jnuallim-hanesine vakfetmig ve bu koyler halki eline, herhalde Murad IL
tarafindan, muaf ve miisellem olmalari i^in beratlar verilmi§ti. Fatih
zamaninda bu koyler timara verilmi§se de, sonra, В a у e z i d IL vak-
fiyetini muteber tutmugstu. 890 tarihinde bu iki koyiin vakif geliri 9592
ak$e idi: [307]
©J I © Д^ (jL- Д^" (_}llslw Luj b 3 3 4.3^ Is 4j L^1*a Д9 J
<jl3jl ChJsj jli- ЛЗ'Ь jlkL- I з
4>J>- QA jJ-hsL*- 4>U.
5109 34
<VJ>- 4(U.
< 4483 23
l£LI j^Jjl <3oj3^
J—A 4»*L -• • • 4L?
2
4>*L j .... jуГ Дл ^Д_С 4^9
3
[305] Bu mescid, her halde, 925 tarihinde §u suretle gosterilen mescid olacalctir
(kr§. 75 n. tapu teft. var. 230)
4j (j^***/ J-LK'' ДЛам.а а^д9 j >
[306] kr§. 12 n. tapu deft,, s. 212; 925 tarihinde bu vakiftan hig bahsedilme-
mektedir.
07] kr§. 20 n. tapu deft,, var, 142
- 284 —
Bu tarihte bu koyler cizye ve biitiin resimlerini vakfa veriyorlar
iken, 925 tarihinde, yine Bayezid II. hiikmii ile vakfiyeti mukarrer tutu-
lan, bu reayadan bir kismi cizyelerini hazineye,
ispengelerini vakfa vermekte idiler. Bu koylerden birinde voynuklar da
bulunuyordu. Bu esnada iki koyiin g*eliri yekunu 24.909 akge idi [308].
935 de ise, iki milslim hanesi ve 172 gebran hanesi bulunan bn koyle-
rin vakif g-eliri 23.250 akge goriinmektedir [309].
Fatma Hatun vakfimn 980 tahririnde bu koylere harigten gelip
yerle§en reaya da tesbit edilmi^tir kis bunlar da, cizyelerini Padi§ah’a
vermekte idiler ve Virgarn-Hori koyiiniin vakif geliri 15.800 (ispenge
5325, cizye 6405, gendiim 3 mud 720,...), Gidro-Hori koyiiniin hasih
16.642 (gift ve bennak resmi 212 ispenge 3515, cizye 5640, gendiim S
mud 720,...) akge bulunuyordu [310].
102 — Haci Hamza (Bezzaz) mescidi vakfi
G e 1 i b о 1 u’da bir mescid yaptirarak buna bir kervansaray ile mil-
teaddit diikan ve odalar, evler vakfeden Haci Hamza veled-i Karaca,
her halde, Murad II. devri adami idi. Bu vakif 860 siralannda §6yle
goriinmektedir: [311]
no^j^^Xz 20 J
30 J
40 ^z J
40 j 7 4,*L
^8 j
3600 43oo j/;
Jlls
60 (J 59 j 40 j 50 j
I) I
90 J
j I JU;
(J J*-4
c< 4
4л J.A J 3^^
4д1^^л dXtUjlj'
15 ^.z j
4 cx J 5^3
925 de bu diikan, oda ve evlerden bir gogu harap veya battal ol-
mu§ ve gelir senede ancak 2496 akge bulunmugtu. Masraf, vakfiyeye
[308] kr§. 77 n. tapu deft., s. 263 v. dd.
[309] kr§. 370 n. tapu deft., s. 35
[310] Tafsilat igin bk. 470 n. tapu deft., 47 sira n.
[311] kr$. 12 n. tapu deft,, s. 2q4 v. d.
— 285 —
gore tesbit edilmekle beraber, vazife ve hizmetlere ne gekilde tevzi
olundugu da goriilmektedir [312].
103 — Haci Mehmed bin Hiiseyince mescidi vakfi
Gelibolu’da mescidi bulunan Haci' Mehmed adinda biri bu
mescid civannda muhtelif diikanlan mescidine vakfetmigtir ki, hasili se-
nede 2832 akge idi. Onun ayni zamanda bir de gegmesi vardi, su yo-
lunun tamirine de ayn vakif yapmigti. Fatih devrindeki kayit goyle
idi: [313]
A>- 1
22 j e<^| j j 1^9 3 22 C/dTsS cX«
а!Ц 3^*^ у у 1 йлЗ j • • • <—
2832 15 ^z j
A^^ tils |
A^-l 4I**.>4 I4 У ' ли)4лч1л1жа 10.000 4^M l. 9-^i
АД-1 1 Jy ‘“'J d.~‘ J I
104 — Haci Mustafa mescidi vakfi
G e 1 i b о 1 u ’da bulunan mescidine, Haci Mustafa adinda birisi—
ki her halde Murad IL devri adamlanndandir — bu gehirde senelik
gelir 860 siralannda 2435 akge olan 18 diikan ile imamlara mahsus iki
hane vakfetmig, imamdan bagka muezzin, miitevelli ve musluk igin de
masraf tahsis eylemigti [314].
105 — H a f i|z A h m e d vakfi
Malkara’da Seramadi siftligi denilen yer, aslen kadi Нткапп-
dan iken — bu АгаЛ’шп admin Hajiz Ahmed olugu, belki, bu vakfin bu
suretle tesmiyesine sebep olmugtui*—, sonra Mentegelii Mustafa
eline gegmig, bir miiddet mevkuf kaldiktan sonra, berat-i Padi$ahi ile
vakifhgi taninmigti ve 860 siralannda, onun oglu Muhammedi uhde-
sinde bulunuyordu: [315]
[312] Tafsilat if in bk, 75 n. tapu deft,, var. 254 v. d.
<
[313] krg. 72 n. tapu deft. s. 216; 75 n. tapu deft*, var. 252 v. d.
[314] krg. 72 n. tapu deft., s. 204
[315] ayn. deft., s. 259 v. d.
— 286 —
J* J •*»•*» J lr 4дЗ“1 JiiL. O*J>
ou)Uc-S"-U-^ <—о<—$>*>• СЛ*Л^_>1 {Л.А**
aj? Jj <5^' 4Я^ сИ' jjljl ^^«ДЛ JajI
** 200 j^L
110 — Harr a ci Hamza mescidi vakfi
Gelibolu’da vaki mescidine Hisar onunde ve diger yerlerde yaptir-
digi diikanlar! vakfeden Haragci H a m z a da, her halde, Murad II.
devrinde bu vakfi yapmigti. Fatih devrinde bu vakif §oyle
idi: [316]
ajZ~ Д*=*~Л uJO »
« 15 j 26 j 10 j 15 (J
925 de bu vakfa ait vakfiyenin goriilemedigi zikredilerek diikan icar-
lanndan 1920 akge tesbit olunmu§ ve Anadolu trrafmdaki vakif ko-
yii hakkinda §u izahat verilmi§tir: [317]
Zikrolan dUkkanlardan gayri Nnadolu tarafinda Bagram—deresin-
de vakif koyii var ve koyiin mahsulatindan cem’olunub muamele olu-
nan 10.000 akge muamelesinden 1000 akge ve koy hasilindan 2364 ak-
ge ve dukkdnlar kirasi ile def ter-i atikde 5054 akge hasil kayd olunub
cumle-i hasildan $ehirde olan mescide ve Anadolu canibinde olan kar-
ban—saraya meremmrt hacet ohcak miitevelli marifeti ile meremmet
olub ve vezayif virildikden sonra baki zevayid cem olunub hifz olunur
deyu kagd kilunmugtur semane ve tis’a mie yilinda berat-i humaguni
ile tevliyete gelen Isa Bali Yusuf’a miitevelli-i sabik olan Ali bin
Mustafa код mahsulatindan ve akge muamelesinden cernolan akgeden
18.385 akge takdir ve 12.416 akge defter ile zimemd nasdan ceman
30.800 akge teslim idiib mezkur Ali bunun iizre huccet aldikdan
sonra meblag-i mezkur evkaf-i mezbureye mutevelli olan mezkur
Isa Bali ve Hadim Musa dimekle me$hur kimesnelerun arasmda bil~
kullige zagi olmu$dur mezburan Isa Bali ve Hadim Musa bu hususun
istifsari ve tefti§i igiin talep olundukda gaybet idub gelmediler*.
Ill — Носа Hamza mescidi vakfi
G e I ib о I u’daki mescidine bir kervansaray ile diikanlar vakfeden
Носа Hamza ve yine bu mecid igin 3000 akgeyi muameleye koyan
[316] ayn. deft., s. 216
[317] kr§. 75 n. tapu. deft., var. 244.
— 287 —
Hat ice Hatun, her halde, Murad II. devri nde ya§ami§ kimselerdir.
860 siralannda vakfin kaydi gudur; [318]
cjf
у j^k- 4^-Д Ctk ^jl 4>-l
«300 j <^aLa jl I c4?e^4
АдЬаДа 3-^-6
18 ^.z (j /1 j
1500
Masraf olarak da imam, muezzin, miitevelli ve rakabeye, diger zaruri
ihtiyaglara muayyen paralar aynlmi§ti. 925 de bu vakfa Nebi bin Dur-
mu § berat-i Sultam ile miitevelli idi; Tahil - pazarz’ndaki kervansaray
senede 600 akge getirmekte, buna mukabil, pazar yerindeki «jljb^Ujjj»
Muytaban par^zszndaki diikanlarla hane zemini mukataalanndan para 900
olmu§ bulunmakta, Hatice Hatun nakdinin (yine 3000) muamelesinden
hasil olan 300 akge ile biitiin senelik gelir 1800 akgeyi bulmaktadir [319].
112 — Idris Fakih giftligi vakfi
К e § a n?da bulunan ve hudutlan Tekirdagi sinin ile Siileyman Pa*
$a vakfi arasmda olan bu evladlik vakfi, ilk kayitlarda(860), Terrar-ka*
baagag Qiftligi §eklinde gegmekte ve buraya, buyiik bir ihtimal ile,
Murad IL devri, daha az bir ihtimal ile de, daha evvelki zamanlarda
yagadigi anla§ilan, Idris Fakih adinda bir kolonizatoriin padigah ve
kadi hiikumleri ile tasarruf ettigi, ayni zamanda diger ug giftligin de
sancakbeyleri tarafindan yine bu zata vakfedildigi tahrir edilmi§ bulun-
maktadir: [320]
sjljl
JJ3-|
jljjlj jU— jjjljjjb
J:- I jl*
j olijL LiL jVJL*
Да
ji^Sljl I <3^
.aJ уi jlj
Jjl jXЗЦе!-; У-/^а j^.| cUki^
jj>I jx£ у olsyj*
«^1 <Jb jf*'d* gjl
Oyle goriinuyor ki, bu evladlik vakfi, sonralan “Idris mezreasi vakfi,r
geklinde tesbit edilmi§, 925 ve 935 kayitlannda burasinin diger adi Do-
ganci Ali olarak zikredilerek, Mehmed §ah adinda birisine vakfiyet
[318J kr§. 12 n. tapu deft., s. 214
[319J Tafsilat i§in bk. 75 n. tapu deft.t var. 237
[320] kr§. 180)35 mclliye deft., var. 108
— 288 —
iizere verilmi§, miiteakiben Herse k-Z ad e Ahmed p a § a'mn Ak-pinar
mezreasina mukabil, miilkiine ilhak ve Mehmed §ah’in oliimiinden sonra
da oglu Emir §ah yine vakfiyet iizre buraya tasarruf etmi§tir: [321]
IbL jCh ^b*
jjULpjl JjU-l ^b’ jK-' (jl
7 <&h jyl oh J
Mjl
! 12 у <"*7 • • • 360 дл 3 j j->- e 400 «Ад 2 • • • ♦. • • • •
< Ц1349 4 И 4 8 <3jXl
980 tarihlerinde ise, bu mezrea ve vakfin, bunlarla bir karabeti olup
olmadigi bilinmiyen, Ibrahim Fakih ^A'j' 4 (jrU b‘Sadmda
birine tevcih edildigi, tbrahim’in de mezreanin vakif aidatini (2642
ak^e) vakifin ruhu ve padisatdin deuam-i devleti vech-i i^in dua etmek
kaydi ile ve kendi ihtiya^lanna (vech-i maagina) sarfetmek iizre hiikiim
aldigi goriilmektedir [322].
113 — Kadi AJbdullah vakif $iftligi
Malkara civannda Kadi Abdullah admda birinin tasarruf et-
tigi bir vakif $iftlik vardi ki, 860 siralarinda, bunun, her halde bir yerde
kadi olan, mevlana A 1 a e d d i nJe, F a t i h’in berati ile verilerek i akfiyet
iizre elinde bulundugu goriilmektedir: [323]
« oxH оojjl
114 — Kadi Salahaddin zaviyesi vakfi
Gelibolu’da Kadi Salahaddin zaviyisi vakfi olarak bir vakif var-
di ki, bunun da Murad IL devri adamlanndan ve tesislerinden bulun-
mu§ olmasi muhtemeldir. Qiinkii, bag, diikan ve 1700 ak^e nakid para-
dan ibaret olan bu vakfa 860 siralarinda Fat ih’in berati ile Seyyid
Mehmed admda birisi tasrrruf etmekte idi: [324]
[321] kr§. 77 л. tapa deft., s. 412; 935 kaydinde 11 hane muslim, 4 miicerred,
hasil 1300 ak^edir {370 n. tapu deft., s. 64).
[322] Tafsilat igin bk. #70 n. tapu deft., 44 sira n,
[323] kr§. 12 n. tapu deft., s. 261
[324] ayn. deft., s. 214; 925 de bu zaviye vakfina ait bir kayit goriilmemektedir.
— 289 —
ojjl д^~ д***' ДлдЬ cjJUt*fЛл.д 43’5
j^l <J
,Jj5 jr A>a£-| jja у jy C$Ai tiU Ail Д^-1’ 2 f*3^ 7
^/-b Ail ^1 olsj oil jlf jyUj 15 j Jy-
« 180 JumsU. 4^®
115 — Kara-Derzi oglu Haci Hayreddin vakfi
Malkara’da iki ^iftlik yeri kadi hiikmii ile Haci Hayreddin
admda birinin tasarrufunda idi ve Haci Ibri’den satin alarak evladlik
vakfi yakmi§ti. 860 tarihli kayit, bu vakif hakkinda sancakbeylerinin
ihtilafa du§tugunii ve Divan tarafindan tefti§i yaptirilarak Murad IL
hiikmii ile evladlik vakfi olarak devam ettigini gostermektedir: [325]
j^xll qUlj^ jrL Jfijl aj a
a-C-L 4-bJ? uJisj А^а-Ь-J A^aaj* t$ J>9
JI । О^*^*л o^*Ji I Ac.<3?c*’w
-O9J of&a oXl cjli’ (Sj'i' _• (jUal**
« 200 j^U д^|
116 — Karagoz Bey mescidi vakfi
D i met о к a’da hir zaviyesi — ki buna tekke denildigi gibi sonra-
dan da mescid olarak zikredilmi§tir— bulunan, H e к i m-o g 1 u’ndan sa-
tin aldigi miilkii, He kim koyunii, bu zaviyeye vakfeden Karagoz
bey, her halde, Murad IL devri ricalinden idi. Fatih zamaninda
bozulup timara verilmi§se de Bayezid IL. tarafindan vakfiyetleri mute-
ber tutulmu§tur: [326]
.ojh' -£•* Г J5..^ ^14*1 olBjl Jjl
_Л Ij* L«l Jj.JI
.... 1140 дл 14 J 4 1800 _U 18 гд;С. . . ij-
« 4042 8 >32 4,'U Lxf"
925 de “vakf-i karagoz bey,9, yine Hekim-oglu*nda.n satin ahndigi
kaydile, D i m e t о к a’daki zaviyeye sarfolunmakta (3788 ak$e), 935 de
[325] kr§. 12 n. tapu deft., s. 253
[326] kr. 20 n. tapu deft., var. 139
— 290 —
vakif geliri — ayni koy 25 hane muslim 5 miicerred— 4111 ak^eyi bul-
makta idi [327]. Bu zaviyenin (cami) Dimetoka i$inde de geliri vardi ve
diikanlar ican ile nakid para muamelesinden elde ediliyordu ki, “Karagbz
bey mahallesi ^mescidi„ ne sonradan bazi kadinlann da (Abdi Qelebi
hatunu, Ay$e hatun...) paralar vakfettikleri goriilmektedir [328].
117 — Kasap Atmaca vakfi
Gelibolu’da, yukanda bahsettigimiz Hiisameddin mescidine, yakif
yapan Kasap Atmaca ile bu mescid civannda vazeyledigi musluga
oda, diikan gibi vakif tahsis eden Mehmed bin Murad adindakr
zat da Murad II. devri adamlarmdan goriinmektedir [329].
118 — Kasap Ta t- A hmed mes ci dvezavi yes i vakfi
Gelibolu’da Kasap Tat-Ah med adinda birisi mescid ve zzviye
tesis etmi§, buna muhtelif diikan ve odalar ile 20.000 akfe nakid vakfet-
mi§ti> Murad II. devri tesislerinden olmasi muhtemel bu vakfin 860j
siralanndaki kaydi §oyledir : [330]
ДЯ“5 ol" ? Д»*~л
16 J 2 jtsS 27 j 8 зд^ 120 ^J12 ^д*
У X j A 40^:j ^aZa 50
ciy dL r <i-l дЯГ
O o-U^i <5-1 <>
О j*» j ЗЛ jb
3 1 r. 1 гл s 42
<b 41^ I Amt j*
« 1 j 3 CZ fX
925 de bu vakfin miitevelliyesi, о sirada A m a s у a’da oturan ve evkah
mescidin imami Mahmud bin M e hmed marifetiyle idare eden, H u r-
rem-§ah hatun idi ve, bir kismi harap olan, diikan ve odalardarn
[327] kr§. 77 n. tapu deft.s s. 259; 370 n. tapu deft., st 34
[328] kr§. 934 tarihli ve 138 n. tapu deft., var 10; 470 n. tapu deft., 100 sira n^
[329] kr§, 12 tv tapu deft., s* 212
[330] ayn. deft., s. 208
— 291 -
л ,
•senede 2820 akge alinmakta ise de 20.000 akge nakidden hig bahsolun-
£ mamigtir. Imam, muezzin ve diger masraflara 1924 akge sarfoluyor, fakat
zaviyede, ag pigirilmiyordu: [331]
Сд* tjy l*- aIIL| о I' UjLaS
JyE*1* Д^“ СЗоДАл--»1*1
.... jljb Ч1Г^
852 4Le- J 71 J jbb 14
.(/“b j-W 1»J . jy’-'cS4** crO^. «А» \jlj U-UL*.
« о«э dbfcjl j -u Jjb
119 — Lulu Paga vakfi
Gelibolu’da E$reflu koyunde Lulu Paga mezreasi denilen
yeri, her halde Murad II. devri adamlarmdan olan, Lulu Paga
adindaki kimse, nerede bulundugu tasrih edilmiyen, kervansarayina ve
kepdi ruhu igin ciiz okunmasma vakfetmi§ti. 860 da §u kayit gorulmek-
itedir : [332]
Jjr <>j' л jbjjK' L.L jljl jjTA. lit jJ-jJ у»jj»
« 300 yir'l
Diger taraftan, bu adam, Gelibolu’da yaptirdigi iig diikani da
Kasap Tat-Ahmed mescidi imaminin, vakifm ruhu igin, ciiz okumasi
maksadiyle vakfetmigti [333].
e
120 — Mahmud Bey veled-i kasap (zaviye, imaret) vakfi
Murad II. devri vakiflanndan biri olan bunun kurucusu Mahmud
Bey, M a 1 к a r a’da bir zaviye (imaret) kurmu§, burada yaptirdigi hamam,
kervansaray, debbag-hane v. s. ile Kasim veled-i Sofi9 Karaca bey koy-
lerini zaviyesine vakfetmigti. 860 da kayitlar goyledir: [334]
16.540 100 8160 58 2160 a^J 6120
[331] kr§, 75 n, tapu deft,, var. 255
[332] krg. 12 n, tapu deft., s' 215
[333] krg. 75 n, tapu deft., var 255
[334] krg. 12 n. tapu deft., s. 255 v. dd.
— 292 -
A 3 JtA 4л1«| AjbLijl
2 5
Чл^л 4>
6 f X. j ' 2 (лл j
3 3 (лЛа
£> jl&V
2 (*зч>
J$~4L***4,-*tJiX*
5. J «3
о _jS L~a (jit С-Д jS** 4-aAJ 4«>-Д|
Г ffp 5 (-j> j 9 j 1 2 (-_y_ j
JJo-eJi <il jtfL» ijLa» J, til Jj/’ (• »bl <_«5j
J*J tiki
... Лл 8 (5lj& j-.tr- 2 14 a’L .... чу
2086 880 12 r; 308
j, 7 (_$!-& j^tc- 1 2/ H 3^4- • • • • ^’з ^У ЧУ
2383 770 lr 6 ,^j 242 rJ
jl-^. ’З^зГх <3*^1 •> У.
4^4; jl j C-5 I U*" -Ь I t/b’jXl ^4^>. J
« Jyb. j4*b- л J J-*—s’3 /’
925 deki <vakf-i imdret-i Mahmud bey veled-i kasap ber-mu.cib-i
vakfiye^ kaydi, bize, hamamm senede 4320, diikanlann (53 bab) 6780,
debhag-hanenin 300 ak$e geliri oldugunu, fakat, kervansara-
yin harap oldugunu gostermekte [335], ^evkaf-i ebnd-i Mahmud bey bin
Kasap^'dan bulunan Kasim veled-i Sofu (diger adi ^daskby
koyiinde ellici. yagci, yuriik cemaatinin de, «
bulundugunu ve hasilinin (Junta 9 mudad fi 10 kiymet 1800, §air 4 mu-
dad fi 5 kiymet 400,....) 3683 ak^e, «Кагаса-bey tabi-i Ibri* koyiiniin
ise—ki oteki gibi bunun da Bayezid II. ve Yavuz Selim tarafindan
mukarrer-name hiikumleri vardi —- 1819 akge vakif geliri (уекйп
5502 akge) bulundugunu anlatmakta ve §u miitemmim malumati vermek-
tedir: [336]
ji <-2’3 47b* <!~Л* 3 ЧУ
(_$^4а1^3Ца jj4-^U гЛjb O- 3 (yjljC-
лЛЭиУ jUb 4>Jj5^4a U3I
^^3^ J» <3^Зз^b "Sj.a <Д>о^а1»*а 4b 1 с)з-^ ^3f-^ (Уз^'Ь чк (SjkA1
[335] kr§. 75 n. tapu deft., var. 294
[336] ayn. deft., var. 283
— 293 —
4^^J JJ I 4J|jUL* О-ХЛ J C-»b ^U- ^aIjJ '^У
« jL^7 J. C-*L
121 — Mihali^ Hatib medresesi vakfi
G e 1 i b о 1 u’da, Mihai i$ Hatib adinda birisi bir medrese kur-
mu§ ve burada iki kervansarayla miiteaddid diikkanlan vakfetmi§ti, Vak-
fiyesinin tarihi 826 dir, binaenaleyh, Murad II. devri ba§landir. 860 si-
ralannda bu vakfi §oyle goriiyoruz: [337]
JJ
•6 3 15 (j
I _rv** Ь j4; L>.{-
240 J
JbX J!jbj:>
2600 j
J ojjl *
16
6916
19^:J2j^
jlr* <3
17
jh&S (Jbb
840 ^j9^ 70
OjJ о Ju C$U- c Ju O JJ
1400 j j.
J J 4^at J I J ул j 4Xt IJ1 y>~
I 2 ^Z J
И
4>-L . оJib fy<3
2^j 80^ J 4 6
925 de bu kervansaraylardan bir tanesi goriilmemekte ve diikanlar
ile odalardan bir kismi battai veya harap bulunmakta idi. Bu evkaf ma-
mur oldugu takdirde hasilinin ziyade oldugu da tasrih edilmektedir. Tah-
rir kaydinin en dikkate deger kisimlan §unlardir: [338]
J оДА чЙТ| Ье.*Л 4^ujJ.a J
4» к lx J J 4L^4*i§j JJ4a^£- 4*eSj
2364 U . . Л . , ....... . . . .
4V(^* tf>**i* '—’ly*- J (5-Хл.Л
Jjlj jJbjL— t-Л ^>J 4>‘^l О’эТ J UjfVj^ 4-J-U
« • в • 6 [*aj (J j^J^|4*«jJa <_S
4-uJil Isj <£Xx jXljl fix ojj-jl Jjf j’ 4^J Ч»-7ДдГ Isj
Jj-e 4—^yS 4) JjbL® J l^—1 J (Jp- Jjj-usL.
CC ojjjl <-j Jjll u>V J jlj’-Jr .ли Jb J “Л’ £p
[337] kr§. 12 n. tapu deft., s, 207
[338] kr§. 75 n. tapu deft., var* 242
— 294 —
122 — Musa veled-i Temir evladlik vakfi
Dimetbka’da Kara-Musa кдуцпйп Temir oglu Musa isminde
birisinin eskiden beri vakfi oldugu, sonra timara verilmi§ken Bayezid IL
tarafindan vakfiyetinin mukarrer tuttuldugu 890 tarihli kayitlardan anla-
§ilmaktadir. Bu tarihte Musa’nm oglu Yusuf’un tasarrufunda goriilen
vakif bu koyde 8 hane ve 1206 ak$e hasil idi: [339]
^*15 cdaU, jk jHal—
jbSjl uJb 3 А
J Al
< 1206 ^J^k • • « • • tj*** J aij* к С$Д*‘Ч ujj
925 de bu vakfa Y u s u f’un kizlan Haci ve Muslim® h t u n 1 a r
Yavuz Selim’in berati ile (hasil 1291) tasarruf etmekte idiler [340].
935 kayitlari, Yusuf’un kizlanmnda vefat ederek Haci hatunun ogul-
lan Ali ye Ramazan ile Miislime hatunun ogul ve kizlan arasinda mii§-
tereken evladlik vakfi olarak (hasil 1200) tasarruf edildigini bildirmekte-
dir [341]. 980 da ise mutasarnflar arasinda bunlann diger $oculan da
goriilmektedir [342].
123 — Nuredd in Fakih vakfi
Ergen e’de (Cfsr-z £rgene, Uzun-kopra), N u r e d d i n (TVureddin
Fakih, Dani§mendlu) kdyiina Murad IL tarafindan vakif alan
N u r e d d i n Fakih oglu Haci Ilyas, burayi, evladlik vakfi haline
getirmigti. Fatih zamaninda timara verilmi§se de sonra Bayezid IL
tarafindan vakfiyeti muteber tutulmu§, 890 da sahib-i vakfin, Nureddin
Fakih oglu Haci llyas’m, evladindan Huseyin oglu Mehmed ve Haci
oglu Yahya evladlik vakfi olarak tasarruf etmi§Ierdi; [343]
u-У1 J*-’1
' \ - .
[339] kr§. 20 n. tapu deft.) var. 131
[340] kr§. 77 n. tapu deft., s. 253 . ’ •
[341] lcr§. 370 n. tapu deft., s. 33; 128 n. tapu deft, var. 10
[342] Tafsilat i?in bk. 470 n, tapu deft,, 97 sira n.
[343] kr§. 20 n. tapu defi,t var. 132;925 tarihli kayit
jk J Hal-
Murad IL tarafindan verildigini tasrih etmektedir. kr§. 77 n. tapu, deft., s. 274
— 295 —
J Д^ 4^***>. dla$^ ^>-1^3 J eft" Ла ^JL^5a ‘•—•'Ч ^T-1*1 J_?^'e'
JJjl j C$J-Ь fk>- лЛ^! (jrl* Jul*^ JJ^j^oZa Ojjl (J^jk
« 1090 6 *lu - • • удид»’Ь <-a> ^Jlj/ <bv»
Vakif geliri 925 de 1016, 980 de 2699 ak$e idi [344].
124 — Osman Fakih vakfi
M a 1 к a r a’da kendi adim ta§iyan bir koyii evladlik vakfi olmak
iizre tasarruf eden Osman Fakih de, her halde, Murad IL d evri
adamlanndandi. 860 siralarinda bu koyiin 2923 ak$e vakif geliri vardi:[345J
a:a5
jjC ... 4 12 24 y:;>- .... аЛэ
« 2923 24 r j 108 528 ”
925 de yine Osman Fakih evladi elinde goriinen vakif geliri ise
3527 akge idi: [346].
Ajj jlefi- cSjl £-b* jloA 4,?*
J J ^^3 J J i
ДзЧ ^Д-— JJ Jj**=*" J J ^<-3 Jj oLLjc- J
ejj} <—Д У С^-З^У ij J J
< 3527 (j-kiУ>оjСлИaUII (j.5Ад}Сл> ©А)yjlf
125 — Reis Sofuca Halil mescidi vakfi
G e I i b о 1 u’da bir mescidi bulunan ve, ihtimal gemi reislerinden ol-
dugu i$in boylece tesmiye olunan, Reis Sofuca Ha 1 iI adindaki zat
60.000 ak$eyi bu mescidin vazifelilerine ve masraflanna vakfetmi§ti 860
siralanndaki kayit, §dyledir: [347]
. » -
A^-j-мЗ L/"- Дл*** , и-i® J y
^Ll ajjIp dL. (jjjh <i-l Дл/
Л , 60 6000 aLm> j|i
925 de, miitevellisi berat-i Sultani ile mevlana Pir Mehmed adin->
da birisi bulunan, vakfin ancak 19.000 ak^esi kalmi§, bunun muamele-
sinden hasil olan 2552 ak$e ile mescidin yanindaki bir diikamn senelik
[344] kr§. 77 ve 470 n. tapu defteri.
[345] kr§. 72 n. tapu deft., s. 251 v. d.
[346] kr§. 75 n. tapu deft., var 297
[347] kr§. 12 л. tapu deft., s. 210
- 296
48 ak$e kirasi yekunu 2600 ak$e mescidin masrafina harcanmakta bulun-
mu§tu [34§].
126 — ResulQiftligi vakfi
Ipsala'da kendi adini ta^iyan ^iftlige tasarruf eden ResGl adinda
birisi, Meriq nehrinde Padi^ah’a ait vakif gemi i§letmek suretiyle bu
^iftlige sahipti. Murad II. devrinde ya§ami§ bulunmasi muhtemel
olan bu adamdan sonra, 925 siralannda, К u 1 к a 1 isminde birisi bu va-
kif gemiye reis tayin edilmi§ ve buna kar§ihk bu ^iftlige tasarruf etmi§-
ti. 925 de bu hususta §u kayit vardir: [349]
b (J IaIs Li U- L*» j L
«300 tSj •!
935 de eskiden beri reis olan, Ramazan bin Durmu§ adinda
diger biri ^gemi iflemesinin hizmeti mukabelesinde mutasarnf* olu-
yordu [350]ki, 980 siralannda Ramazan’dan bahsedilmemekte, Kulkal’in,
bu geminin kalkan, kayi$ ve kendir gibi levazimatini temin etmesi §ar-
tiyle qiftlik mahsuliiniin tamamina (523 aktje) mutasarnf oldugu bildi-
rilmektedir [351].
127 — Safi ye Hatun eviadlik vakfi
Kizilagac/da Iskender koyii, ihtimal Murad II. devrinde,
kim ve ne miinasebetle oldugu bilinmiyen, Safiye hatun adinda
birine evladhk vakfi olarak verilmi§ti. 890 siralannda buna oglu
Nebi bu suretle ve Bayezid IL hiikmii ile mutasarnf oldugu gibi,
< aUcILj:
[352] «240 J
925 de, Safiye Hatunun kiz karde§i Durdi Hatu n’un oglu A h-
med bin Asilbegi bunun ile karde§i Seydi elinde (520 ak$e) bu-
lunuyordu [353].
[348] Tafsilat i?in bk. 75 n, tapu deft., var. 227
[349] kr§. 77 n. tapu deft., s. 381 .
Г35О] kr§. 370 n. tapu deft., s. 90
[351] kr§. 470 n. tapu deft., 40 sira n.
[352] kr§. 20 n, tapu deft., var. 64; Bu sirada Kizilagacj Rumeli beylerbegi Ali
P a § а’шп hasslarmdandi :
[353] kr§. 77 n. tapu deft,, s. 339; 370 n. tapu deft., s. 72.
— 297 —
980 kayitlan eski tahrir kayitlanmn bir tekran olarak zikredilmekte,
bu koyde (Iskenderlu) yine yiiriiklerin bulundugu ve hasilin de 718 ak-
$e oldugu bildirilmektedir [354].
128 — Sendel (Siindiil) Bey vakfi
F e r e c i k’de kendi adini tagiyan koyii vakfiyet iizre tasarruf eden
Sendel Bey, biiyiik bir ihtimal ile Murad II. devri adamlarmdan
idi. Bu Koy (Sendel Bey, Vukuf) Fatih zamaninda timara verilmi§-
se de sonra Bayezid II. tarafindan vakfiyeti muteber tutulmu§ ve 980
tarihinde de Sendel beyin ahfadi elinde bulunmu§tur. 925 ve 935 tarihli
kayitlar §oyledir: [355]
5 4 8 31
ч^З J
у 200 Дл 2 j <320 .u 2
1000 Д. 10 480 -u 5 rxT 8
« 5000 LL jL J^U
980 siralannda, yukandaki kayit tejcrar edildikten sonra, Sendel Bey
ahfadindan §ehsuvar ve Sendel ile Hamza, Zeyneb hatun
adindaki kimseler elinde bulundugu ve hasil yekununun da 5224 akge
oldugu tesbit olunmu§tur [356].
129 — §ehabeddin Suba§i miilkii
Ergen e’de Kazanci koyiinde\<\ bir qiftlik, Murad IL devri son-
larinda ya§ami§ olmasi muhtemel, §ehabeddin Suba§ 1’nin satin al-
digi bir miilk olup, Fatih devrinde, timara verilmi§, Bayezid II.
[354] kr§. 470 n. tapu deff„ 104 sira n.
[355] ka§. 77 n. tapu deft, s. 457. v. d; 370 n, tapu deft,t s. 50
[356] kr§. 470 n, tapu deft,, 36 sira n.
— 298 —
zamamnda ise miilkiyeti mukarrer tutularak §e h abed d i n Suba§I'nm
oglu Hizir Q e 1 e b Pye iade olunmugtur. 890 tarihli kayit §6yledir[357]b
I dll.*
e-ull dL*ц) 1 e^'e ajbr Д^Ьл| j-
4<^* J Ь jb *Aj I i^**‘^*£r Д1
С-*£Зл j^a>- UU J Ijjl u-iij-d _)j&A J (>*- cjaA
. « 1482 j^L 5 <i>’L Lr . .. ; У Д dlU cjjl
130 — Y a g c i Hizir mescidi vakfi
G e 1 i b о 1 u’da bir mescid yaptirarak buna bazi vakiflar tahsis eden
Yagci Hizir nammda bir §ahsa 860 kayitlannda tesadiif edilmektedir;
925 de ne kendisinden ne de mescidinden bahis yoktur[358]. FatilVin
ilk zamanlarina ait olan bu kayittan, biz onun Murad IL dev-
rinde ya§ami§ ve vakiflarmi yapmi§ olduguna hiikmediyoruz: [359]
^^>tC-b -bt—.a u^S J X»
<Ul*l 1 ojbb 4ХГ J u/'b jl J 4jjyl j»Lol jl j
j j I j (jJs3 дд1—dU—-^4
c-dV<btj:| O-U.5*jl jLas- a 750 41— (J 4^l.5jL. J o-bjjjl’
J^L j [360] j 4 240 J ' j\$S j
a©Xe-bl ajj j 4 500 <— (J 4^Lx> jl dL 4 500 <— J J*»l*
«... 60 J fbol 2640 700 <— j
131 — Y u s u f Q e 1 e b i v e1 e d-i I s a Q e I e b i bin Dogan Bey
m ii 1 к u
Edirne’de Sabuncu koyii, Yildirim Bayezid devrinde ya-
§ami§ olmasi muhtemel olan, Dogan beyin torunu Yusuf Qele-
b i'nin mulkii iken, Fatih zamaninda, timara verilmig, fakat sonra,
[357] kr§. 20 n. tapu deft., var. 130
[358] Hizir A g-a bin Abdullah namina bir vakif varsa da, bunun, Gelibolu
dizdart oldngu tasrih edildiginden Yagci Hizir ile bir alakasi olmasa gerektir
(kr§. 75 n. tapu deft., var. 254).
[359] kr§. 12 n. tapu deft., s. 210 v. d.
[360] Burada zikredilen Haci Muhiddin, her halde Gelibolu*bu namdar
mevcut iki vakiftan, Haci Muhiddin bin Nureddin adina olan vakif olacaktir
(kr§. 75 n. tapu deft., var. 254, 233).
— 299 —
Bayezid II. tarafindan mulkiyeti muteber tutuhnugtu. 890 kaydi §oy-
ledir: [361]
jtkU f uJI 1 jbb J* jJj
Ju 4* UaA**» Aid'll (^baL** Ul*- I J J dJ^C o*C->L«j
Ujid-* иЛ*^ J bjl (pbir L$>- u_A GnXb
Jjs dU^ jU. y\*0 <i^r «jjl с-53-*
« 3490 fLI 1 8 *U 24 tr...............
[361] kr§. 20 n. tapu deft., var. 38
III. XV. ASIR iKINCi YARISINDAKI VAKIF VE MOLKLER
A. Fatih Sultan Mehmed devri vakiflan
a) Padigah) hanedan azasi, Medine ve Eyyub vakiflari
132 — Fatih cami ve imareti (Istanbul9dalj vakfi
IstanbuFdaki Fatih cami ve imaretimn (Fatih Kiilliyesi) Is-
tanbul’dan ba§ka Edirne ve Pa§a livasmda, muhtelif yerlerde,
Vize* Kirk-Kilise, Hayrabolu, Tekirdagi, Silivri, Qarlu’da da bir ^ok
evkafi vardi. Bu kiilliyeye ait ne§redilen tiirk^e vakfiyede [362] zikrolunan
yerlerdeki vakiflann 894 ve miiteakip senelere ait muhasebeleri oldugu
gibi, XVI. asir ortalannda (947 ve 953 tarihli) tanzim edilmig iki mils-
takil ve mufassal defteri de vardir ki, bunlar, tesisinden 70-75 sene son-
raki vaziyeti bize gostermekte ve daha evvelki kayitlarlada mukayeseye
imkan vermektedir.
Bu iki defterin [363] arap^a bagliklan evkafin takdimini yapmakta,
yeni defterin neleri ihtiva ettigi, kimin tarafindan yazildigi vesaire bildi-
rilmektedir. Bu arap^a baghklardan birini aynfen nakledecegiz: [364]
[362] kr§. Fatih Mehmet II vakfiyeleri, Vakiflar Umum Mudiirlugii An-
kara, 1938.
[363] 210 ve 240 n. tapu defterleri. Bunlardan 947 tarihli olan birincisi tam, fa-
kat, 953 tarihli olan ikincisinde bazi eksikler vardir.
[364] kr§. 240 n. tapu deft,} diger defterdeki (210 n.) baglik ise ana hatlari iti-
ban ile, §u gekildedir :
JLLI,. cbtJIjU, jXJI, jdlJLbl
(jL-*ji^l LI ..•«j)U
^с/'* (j1 Ul*- (jOal—i <3^1 •’Hj' J
I*** J 1^^® 3^ ©L"Ij(/-*b
дл civ ...jU. ^1— у ji®- 3^1— 3^1— 3^J1
<ь1*дл*4_, ^*** fl*' clj-* (jl3*-**!
«[3.IX.1540]
— 301 —
j Ij' 1аД J '4^(3 Lx^ l^jllaLJIjjw»- (_$
J/Jlj ./IfilloLUlj e>Ul c.ljJ-1 ,»U’b csXJI U &з з °^М1 J^L? rjUI^L.
ijJUb^b a) 1 j о^Л Ul AjU1L I Ад>^111 A»j j-iiJ I ij-As- GA** ‘d-J
ц_.Л1 Ubaa) I } IJ jrlsjJI IL» *Ц j2-l jLwjj»- (j'^'Lll jUXJI
(jliJI(^Зал1 l(3llaL*‘ll Lb L j4l O(/--l*ll ojl-ол!I<_S'3сЛД> o>X>j> o-АЛ (jla Да5I*I |*LjI
AjKlk—S cdaLJ Ijl-X J Li. Io 3<Ulolj» e'U. jUakJ! jbo-^bi£j|
jjjll <ь1 dl)3j <JLi)L a;jiJLI^jlДал^ -dIU> у> jf~ ^aJI-uJIIa 2>LI
auK)IS^>ISjUL uIm-aII Л/-М JfeU-l ^l^b c^VIJa
I* j-as-b LLjb^b^b ^Ijlb (У’Ь'^Ь (pLdJij с$>*11^л ;L j L-dldld J
^i- \j -U&I Grt<d । 3Ai ^С-лЛлА Ь <3*LLa*4.>. GFU-eJI A>js- 4j&b -А-^И (JI ^Ls-I
l$J Lu I jjs- L L Адк11^ £*l ^11 j Libels I j ^й>-. . ^.Jl^slj
ci-5Lr I l^JI J^sIa-a ‘L.s-L’j «-bis J^iJ jll^tej^lo**ATj (JUl(/-*'^L jJixJ
^aiU^^Ij ^3Iyy^l Q^U>b Usc*=^^iJl$-4>' J-Xj c-^asj
GA*-«jJI^IJ^~ tL-ds- j •ujLJub.'^ljjjl-l(Jl^—L <3LaII j d!l33 ^1^
^^sadl(jl A>.l^i| ^ly^lj l—J £b“^b l^^bj-As- uZjA) J b^b bl—^l рфИLu
OjLdl JJIj^ ej^r^Ll'A9j^llf^JlcUA& jT .Jj^llj^L ^db^b (5^b^^=^'eJ
Сл*лЗ)Ь LLj)l(yl**'l ^a сПз £-^* obL^I^* Ь b wib ^'^LdI'oLbLu
Aa’^I 3 с! I (b oba=L *^l ^bb*A^ J-зЬ Д jd-|-*M!-AA 3
AU*J (Jj I (J? .Э Ls~ ^^b’b Jda*u.jiJ_j j ^se.zH^9_j t_J-d (^*9 _b I aJ| Lj- ^LaaXawa ^Jl Ь
' ' " ' <[9. VIII. 1545] 4U~b cn/l
Fatih kiilliyesinin Istanbul ve Galata’da hamam, diikdn, h&ne
zemini mukataalan, gebran cizyeleri, Has kazasi koylerinden ehemmi-
yetli geliri vardi [365].
[365] 947 Istanbul’daki 11 hamam mukataasindan {Tuhtelkale, Sinan Pa$a9
Kadiasker', Azebant Sirt, Alacaf Кй$йк> Osman-Bey, Yahudiyan, Kule, Kefeluyan)
333-800 ak$e, dukan icarlanndan (32 bab) 12.959, hane zemini miikataalanndan 2434 ve
Darii§§ifa beytiilmali mahsulunden «1йД1ЬЬ 7500 ak$e geliri vardi.
Istanbul rum cem&ati, {Kadirga-limani a3j-6^ , Alii-Mermer, Balat, Yeni-
ce-FoQa, Midilluyan y* s. mahalle ve cemaatleri, 1457 hane 68.382 ak^e cizye), Istan-
bul ermeni cemaati (Trabzon, Larende, Tavgandos ^jXlcjlb, Ilgin, Pazar-§ehri, Ak
inlu, Karaman, Ak^ehir, Nigde, Konya, Ankara, Tokat, Merzifon Samsun, Amasya,
Erkek-su, Bursa v. s. cemaatleri 807 h&ne 39502 ak$e cizye), Istanbul Yahudi
cem&ati (Istanbul, Galata, Gelibolu, Enez, Dimetoka, Oskiip, Strumca, Uhri, Egriboz,
Livadia^ tzdin, Selanik, Serez, Sinob, Belgrad, Sofya, Yanya, Pirlepe, Kester ye,
— 302 -
Evvela 894 deki icmal muhasebesini^ ehemmiyeti dolayisiyla, ay-
nen gorelim: [365 miikerrer]
LuJIjb j j olj ujtb 4—
894; 41^ аДлйЛ^З *(/^0^ t? <3
[26.IX.1489 - 15.IX.1490] 895 J|^ JI .
4> 4л^л5*"" j дДД/ЛЬЗ C*^**^^** J 1^ <3*^*'**' (_^д3^1 ^z*l —~
i^b Sjl & jjj4^J^ Qu 4Э^
1^1/1 j btL оjb о896 4L^ ^^5C1IJljX 8 Q ,*5iyi ^3^
— et/*U 4>lj>- jljbJiij £*Лд? VVj* j СЛ4^^ -* j bl: j UL.
1.535.536 4^ J JL
оДяэ! 1(5^5^ \>л £>* 0^
34.925 [6.X.1488 - 25.IX.1489] 894 Jl^ U JI 893
1.500.611 <- j гЛ^^с-
255 233 oLUli*£* ol*b“ 1а~$ &&
,••... 4л1д) I IxuJ
433.698 8667 vU 894 4t- ^b J^Jbl
4^1^^ i3^
260.781 4, j>. 6 4733 vL
6.639 4, > i 630
s ^< . ' . ’
Balin'Badra, Nardat Tirhala, Fener, Kararferye, Edirde, Kastamonu, Pravadi, Timo-
vat Nigbolu, Lojea, Vidirts Filibeg Avlonya, l?tipt Ayaslogi Antalya, Yanbolu, Girid,
tspanypl, v. s. cemaatleri 1522 Adne 78664 ak$e cizye) ile Gal ata A am am Ian
41^ 4»’L* (jli^ i-jli <—>J& 4>1^_jL> 4_Л
frenkleri (efrenciyan', Santa-Maria, Kudema-i Galata...), r u m I а г i, ermeni
ve Balik.gi cemaatleri mukataa ve cizye yekunlan 597.445 ak^e {cizye 200.352,hamam
kisti 374.300, diikan kiralan 12.959 hane zeminleri mukataalari v. s. oLblju
2434, Darii^ijd 4^ j £*U Qy*j
mahsulii 7500 akge) idi Has nahiyesi ise, Terkos (295 nefer ve cizye ve sairesi 65.378
akge), Qardak, Bosna-Kdfiri (diger adi Eski-Hisarhk), E$goz «jyUil
Kelengoz Ayazma, Ayni~§ah Sultan (diger adi Dilkii koyii ?
Kara-Halil, Ddye~Hatun, Ivazlar, Hoca-Omer, Murad, Dursun, Idris (diger adi Bala-
ban^burnz) , Qilingir, Haci-Abdul, (diger adi Harag.c.i), Kalkandelen, Mirahor, Ey*
vanlu v. s. koylerinden (295 muslim, 602 gebr.) 174.784 akge (14.900 ispenpe, 29.335
cizye, 130.539 mahsulden olmak iizre) gelir temin , ediyordu (kr§. 210 n, tapu dejt,)
[365 miikerrer] kr§. ve tafsilat igin bk. Inkilap kiituph., Cevdet У., 0.91 s. 16
v. dd.
I
— 303 —
120.355
5.066
j». 2027 U. j* ^***4
4, *>. » 464 o
39.825 <>_j>-ft726 <)*U. 4зу(Д u-*^
1.032 bl
723.220 894 4i_ j <^1 3
(J 4зеХл-«1 4» J>- oy-> д« Alb.
414.977 80.837 227.406 3878
87.987 4эj*£ ...583 <tb. 894 <j jbj*" £JA \s^j’ 4^
89.640 .... 472 4fU jL LL 894 j ззУ-* cr**’
JI894 4i^w 4stU* <6\UU ^£
21.000 . ' . .>1 J.X 895
l"-‘ J ЛЯ.41 ^*3' 45t^ иЪс
1.0000 < 11.000
20.313
122.092
9.567
107.405
48.106
38.093
12.201
27.851
46.341
41.129
11.996
4£-Uv 1J J.'J у b 4pe*^Z*3j 4^9 /j£-
' .... 70 О 4> lc^ O-*» J 4«Sjy? °'j i
894 4i^ j 4^-^j crjV ЧУ'
.... 612 й4> lo. L>- 4*9
894 $j
jU jf- .с^г 894 j jAb^iC- £}l" (j-jjL'j ч>
574 о4> U.
X.c419^«£ 894 41»л>3 by» 4)^9
.... 324 .o^
jL-u443^ 894 4:_*J oj jbljjlj 4^9
.... 196 vU
jU oj^ 894 4i^ J cHyj 47I <1^9
.... 63 4> l=*
... 125 о 4>*U* (3^ 894 ci
АЛ" -^eJ3’ “^3 с5^Г^ 3 3^ jj}\ J ajvj A>_jS J&
.... 274 £л 4i U. yU^vJS £4 894 J ‘UX.f’jy
Jjyi £ilr 4*JjJJ ^1>.J.9O<3^^ <5>*9J 43E*Kjl Ч,Л
...325 a4> l>. 894 4**j jj L*. 4$^a£
^11 Да ^S*”"" J (J -b 11^ J Улл1“^г $ J уУ4}^^9
49^ 894 4;-*. J £jl* 4^Lr 4^ц_Г”3^9 £^b jbj^l
• ••• 56 /ял 4> l>.
I
I
i
I
i
i
I
— 304 —
30.257 240 894 4i-
<Jj j A^j <A чА
9.242 jU 894 «с- J оу
88.460 c—*1 o^U ^kp dfc>j
аj*a^iA JGД>» 4^~\> •••& 4*** 4..»
6... Udljb <Д J<j c^-A 4 «130» ojLpaA J<j C 'oJhaA 4- «450's
(....4 «600» < Ljlr _p'0^3^
1.483.931 J Ол
' 869.260 41- J 895 Jlyi i>JI 894 \дл11^ V
147.720 -4i- J 894 41- o Ad 1^3 5A *jxA *\д^ "’
$ 10 4 10 Sja^ ^-.k^-
j L/l 4 \20 j IA 9 j>. iki^
4 yA 4 j 4 I6 ijk® 4 J 12. ^'b 4-Ij1’ 10’
$ 10 :5 3 ks)U 4 6 (jlkl— jta<t J
( >•»* Cbjj^ 4-(JLLa-a
оДлйИ^^ 0^5=*еГ*^*Ал 4j*'3^JtA (j^JJ5* 4i*kj <^£-1-5"
303.250 4i- j 895 JV^ Jl 894
23.510 - 41— J Jjl’ 4—j4> C-4^
650 j jLx-u ^>Дл J&t A <_A J? ^>A)
(4 2 4 2^(15^ 4 2 5^ *30 4 2 J fyu’,15 Uk 4.5, .&*•
32.760 (J.l^A)* 5 <JL t 5 -и«л 4 50 6 3 ^4^
4-ji9j *—>“^д J1 • 80 jj-'jA-* л J J ^5^^ f J® 1)*^^.“) 4a— J '<Jb 4-^^Дл C-4^"
43.560 (....j 30$ 2 J 15 uk f 30 50
36.360 .... Jju* 15 4*lk 4 60 u_r’jAa 4*-J> 4--^Дл C
32,760 J (я... \jfi> 15 dk 4 50 ^zJAa JU*fr UMja) 4_*j-U“C>4^
b ja ^1-AXj J 4 50 jiA-e ^_*>kL 4-лл^Аа
dk 48O J „ 894 41.w ЧжЛ^З jc „ Да ^'JAa cO^
42.660 (•••• d 15
32.760 j (•••2. j 1Z 15 <U> 4 50 jkl 1’М_}л) £jL, c-«^
1>*S-al-cb i 50 Ь *^_^Л j2)A^
32.710 ' (...'!>• 15 Ul, ...50‘ fZ j _ 895 >*9!д-? 16 _ ..
ji-JJ J j^-»- J ^4^" Д£ 1_>"-^"U oLb-_y~ ^jIaa C-4^
26.170 .... 8
— 305 —
894 jltl— ojl^
^Is t 6 & 20 ^.д ^^Ia ) 895 <l— Jl^д 4»l Jl
*.•• <j3^=* ••• c^-Ll •• <jLjy 6 5 e>^ i 5 J-Гу
'•• jl^-5 (5jL*| ... ujjf ^iT” ... jLil^S .-.J^S
52.560 ( ••• Jl^b ••• с$л^И 6 tS^
J J— 4il (Jl 894 4*— oUj»aJ1^S UiJIjb cx>b-
4^ Jlyi 25 dc_ Lil <6^1 Ид^1) 895 41-
430 fX j „ 895 c- jUi ^xl-J дд Jl 894
- 895 <x— ^Цд jc _ дд Lil£ (jrU ^1Д Их-1
^jl*— ^r^l J д—_ Jl «^l^ji ^д*1 „ 15 1 fi 30
4 13 J (J-l дд <-д*1 ^Js> (^д— jf ><«1 Ид^1 _ 895
(j* JIJ Дм? ••• 8 jl I 4 5 I 4 7 ^A*l
... 5 Jr fl*»’ •• 7 £-J^>- 615 «^a*1 jyll (j1
60.251 (...;. 4 ^JCLI ...4Li)ljl
Jlj— 41 Jl 894 41— од*д1|(^3 5^ ^c. Jljj?- xljj ^5^^* д-^^~
^jl 4 50 Jyu lib Ч,Л ) 895 .
<Z ct^^'сгЗ .. 40 rx J L* 5 j ^дл
4 5 /*<*l- jl^5t*^^>- jJI*-^^ 4 10 J^J I 4 20 у li|j
4 5 ^La» lb jf 41j|<o.*j 4 7 l^b j^l Jj 6 7 jl
Jj ^Ja- (J X J Ь 4 (jl^t-^l 4 34 Д^"1 — <>X*l 4>.|^.^- _}''J^|
l**t jl*** ^14 3 (jl^.5^ a 1*1 I jll*^ b *Sj.a _ CJ^Jldd
4^д*1 1 Jr Jf д!^^" 4 8 ^j» ^1>..д^_4д^“ — (5^ '
<5^ J^Ia 4j_^t Д^- 4 4 J^l« ^|д?е1*-
ojlj <—(j 1*^1 JA 48 4X4$** (31>4Л (J Jl^t-нчхД 4 10 Д^
b JA ^il jc-aIj I 4 20 Jjf*Да (jV\Jja 4a11 4 80 Д£.1аГ <6**
(jli 10 од| j b *^^a c5^ (<cO’J18 oi[j
4 8 j^JI^JI^a b^ 6 4 ujjI *—Jbjj •А;*=*1лл
«?'3 ^a'w Jj^*- д**^ 4 25 o^lj *д) 1 Ь.*^^л
b Sj.A oil j (5^ 41)|Да£- 4 1 L (J 4 4 jb^^5j J Lie.
Jj-A"aJ ji Да> er'J^ 0^'**' b^- Jx-l 4 5 Oilj ^*1^-
i^^”” Др1ху *6*"1*Ха«л c5^ b *^Ja 4a-.lj t-Lz-l 4 40
L*A**a (jjl^ (jtt*^^(>_^^ b _^а д)_2 Д^"” j*ti'т 4e*lj JД.-> I 4 50 J
jKT I'M^a ^tJL^ b’^/jA д^1 Их-1 4 20 л^ J ^jll
202.291 (... - cJr jl- 4 д^ „
— 306 —
JI 894 O-Ui)l^3
jA*-*'*
^aIjI 6 15 o’jjl jL** jjJI-ug) 894 <ъii
& jLb~ 4111л*с- & 4 & 6 cjIoIj (jUs^^
32.695
26.213
20.160
24.120
” 614.671’
461.417
( .... £*L 6. jULa-* £A<f* e-л—
895 4^ Jl^i U JI 894 о-иИ^З jLVj jUlL
C$ J Jc- 5 U ДЯ*| S * 4 01*1^" ^3 ь-
J jr^* 6 ul* J-
ч/ib J| 894 41^ лДад)1(_£.5 .5^ oly <_jlU Д,^~ 4»jr ч1а.ял~
^У1 JI _ 54 J 61,5 J Jk 36 4k^) 895 Jl^
- J>’ 12 .^IJI ^>l0.« V 12 ^Ц|JI 61>’ 12
(... 2 I j 04^ . .
v olJ Ut Л Jtku 4>j Jjr 4jyU. 4jjt jljj*“ 4juUj
( •«.. 4 3 4 4.j|jj4j-y oj^) сДадИ^З
J cLl/Ml
...894 ч;- оДадИ^З . Jjr* jllal-v с/^ГЧ«
— 146.898 4 4^103.019 — a у 300 j Дг)
— 26.964 6 4^/ 18 U 99 — ч^1Г 7.5 j гдГ Jr
---- 12.965 4' ЧреЬУ" fa 1дд 38 jjl fr(^.
— 34.468 4j»_j 5759.5 —-ojt—
- 16.909 Lb 3845 - ,lr
4.159
72.000
63.432
13.663
51.605
41.380
40.420
L$lj*l 4 ^l5 ’V) A4^ 77J^
(.....
JW
J>~* (5^- £*3* J •• tX*l' J; (y’IS b’^l^e
— 307 —
960 з
10.225 ' . Jlt”J!
Lil t^Jap- ^jt ^u^a I 4э^*Г о1^ ujlL J) ID— Д) *A>- u4^-^ A-—
895 ai— J J- aJc JI 894 л-идЛ^З JL j j-4^-^ ->
Al— J O^- J^l
aDiLI ЗУ^1 Зс’4^
db 2.5 ат±/ 8 U 363 .4*1/5.5 U 248 db 1 a*1/12 U 520
JU-filal I JA*—JI
a*1/15 Ua 8 .... U52 db 2.5a*1/3 U 205 db 2.5 a*1/4 U« 135
dlx jl>3j J-t ajjL
. U 15 2880 4:b 3845 A.*-, 5759.5
« • . • . . • • 4*^Le Av — 4*AJ
, .................4^ cJy
.............. 41- .J ,dU3 c/
c< .. jUl
Edirne de ‘ yalniz Fikele «ц)£3» koyii bu vakfa ait idi ki, vakfiyede
bu da Vize nahiyesinde gosterilmektedir [366]. Bu koyiin muhtelif tarih-
lerdeki vaziyeti §oyledir: [367]
34.332 36.460 14 17 •’Л 41 116 108 ? ±lb. 2 2 1 4 4> 21 14 890 925
37.600 ~ ' 28 137 3 28 935
46.325 196 2 5 1 1 10 947;
41.849 174 2 6 8 2 15 952
37.626 8 204 2 3 8 11 26 980
Vi z e li vas i nd a 10 kadar koy de bu vakfa dahildi. XVL asra ait
iki defter hulasasi §oyledir [368].
[366] kr§. ayn, vakf. s. 70
[367] kr§. 20 n. tapu deft., var. 4 v. d.; 77 n. deft.t s. 100 v. dd.; 370 nr deft.,
5. 12.
[368] kr§. 370 n. tapa deft., s. 289; 210 n. tapa deft.
— 308 —
947 935
J i> jljjT jl* lДы~*’ (.jb L».!***,*
56.864 398 4д Ii- с4У*лэ^ 41^*^4l5^l^*»
[369] 4 1 16.442 37 17 279 1
9138 69 4920 4 3 69 1
9949 62 6140 j 2 34
4№»Х>и/|j 4j 25.000* 4?JJ [370] Jjli. (jlia.Lv ° J 5
2917 [371] . 23 oj J ^1“ 1 4 5. £^Г. £/"ч>
13.018 45 5480 2 2 47 V
4283 26 3855 1 5 [372]
16.299 97 11710 10 30 72 5»>
26.726 137 2 15710 21.22 104' 1 jjl V
6697 33 5756 ,14 .26 1^
[369] ^1X1 j^rLs <?^4> Ji 4.J*
I I j ol j 45-1 I 4jjr j ч5-1 jf 4>5- 4—ljС» 4*^* J JjJl 45-1
cSLil j 45-1 I (jXlTjJ <Zj4 45-1 j£L 4ОГ <L I jM- J jjL j 45-1 jr (j-C-fJ J^Jj^
4# jS \ jLS r«j _j 45-1 Oj^ . 0-Ь чИ 4,^ J 45-1 J 4» I J J,
(kr§. 210 n. deft,) « J) $La JI jUJIf j5 45-1 £I oj j 45-1 j
[370] jj-ilbL- J Jj-C&iijl ЭЬ**^Ь 4^J|4*ltf- (jU- (jlia.Lv ^>-y^ <• -A*
•IsO JJoXJj*-v 4-5Jo* ° Л »—оЛJ’.O
0-A9jJjl <L *—’Jj ^L- -Л-4 l> j U-Aiijp*' y*\ (j«A-X-v Jj*a3
Jj-Л (J?^' *—Jyf'<^л ^jXX I \^АJ3 Jj--* ®Д»^5
jU- Jjllal— J1J лД**y^1 * * * (5-JJ*A <3^*л 4jj.9 (J-aW
(kr§. 210 n, deft,) лЛ ал^>- >O
[371] jl-Адл jr pjJ y^*<^ 4» ^Клл1 <^5 L-aJ fL ,iJ^>4>
}wj ^з-^J «^bj v5 z
(kr§. ayn, deft,) > 200 J^L-
Vakfiyede, *Genc~Qiftligi didikleki zemindir ki Sovucak-dere didikleri kar у eye
muttasildtr» denmektedir.
[372] vakfiyed, «Hass-Boga nam karyedir Hobibfi $iftligi dahi karye*i
mezbareye tabidir* kaydi vardir, Belki de bu, 947 de Salih.-Qift.ligi olarak bu koy si-
nirinda kaydedilen yerdir.
— 309 -
146.981
891
tjb l*L.<-*
852 39
ij^.wsu^- 4j 4ж>Л**|
82.879 42.702 21.400
80.702 £>y j »L«> Ljp*
4>’li- ЗДС- IJ
' 515 10
443 72
К i г к - к i 1 i s e’de otuzdan fazla koy, mezraa ve cemaat Jsu vakfa
aitti. A§agidaki kayitlar 935 tahririne ait olup parantez i^indekiler 947
senesi rakamlandir: [373]
2910
(3jt jlkL-
4>U- (*j (33*
10 23
(1649 ^j^U. & 1 & 2 5 12 ф U- • 20 )
ls> |*^**-*^^ jд1!д^"^Ца,1и*» u-a9^ ОЗ'У “Ч.Д®
15280 12 160 5 12
( 31.872 j^U 6 188 418 jUU^)
I»- Д* £j V
568 10 8
(jj ^1ддл j dA>j9 ^1 K-»^l k-»l^ UU оДЬ.*А-
( 250 j-te- J>
2516 6 <v 30 c^9 (2*^
(2112 J^L 4 3 ff (1415 , 2 JL 4 <. 13 l>) 9 4,’U. : J^U 1000 : 15 1^) 34.’li A>" *->* 2 6
(2293 j^U t 36 1 >,-) 1959 14 22 <5J? Ln?
(1880 6 34 3094 8 17 чд53/ 4,? £2
( 590 4 11 1 ji>y 1260 2
(2029 >U 4 34 ) 2300 12 92
[373] kr§. 210 ve 370 n, tapu defterl.
— 310 —
(1995 j.^U \ 23 ) 2220
( 835 j^U \ 9 )
(2296 g 35 ) 3434
(4130 g 28 ) 2550
'4„JI Д*Дл 2563
c-^Jj UU ojliU
_7^5**4j U
4) U
9 17 JL.I Д^"
4^9
15 24 jlkU u-ij jUll
(_)1 J^'^i u
2 38 4J^
4)’L
• 4 10
( 8100 466 ij\jS" 4З6 (»1~«) 5240 12 46 23
(34.110 4198 гГ ‘ 4 (Jl..) 13.606 11 -200 ’ ^1
(22.776 t146 A 7 rU.) 14.595 13 121 3 4
’JJlW-i •=><'J j> D^jU jl JU jjjl
j£l c^ljj jJU
jlj^U
Jjjj 4я4*«.1 ,Ц-1 _r^~ 1 jJ1 Ji) 6200 60 c/A-b5 ч>
(9542 4 > 84
a3^. rU.
4274 jWT t17 CU.) 16.775 31 15 170
(33.736 j^L
j5‘jj Ab' (3е-) 12^5 ‘ 3 1 jUJjI
(259 ёдЛ V9
A A ..лЪ
( 1336 ‘ 3 jix ‘21 fU.) 4243 4 18 J Ju !U A^9
(835. A1-9) 1400 7 6 ji*-
(2443 ‘^23) 4663 4 21 (Aj Ь X) Jjj A-Z
(3301 ‘ 30) 2150 9 16
(1491 ‘ 39) 2381 8 12 (^U. ^,£0 fl) jbL^
— 311 —
(1326 ‘ 31) 1780 19 "
GA-И Ji') сг'м'
(570 ‘11 ^^£21)1040 19 (jjjд, Us4>^S jy~^ ji
(601 ‘8) " .. ..’ .. ’ еи>,дГ
(1078 ‘11) .. .. .. Jjei
174.913
4> ч^слХмЛ
100.865 50.640 23.408 987 494
118.002 Lxrj> Л
(Ay>-t- -fl5j
ay> $
42 186 1052 1 1 27
674 378
Qorlu'da 15 mahallede [374] muslim hanesi ve 100 miicerredi,
134 gebr hanesi [375] ile vakfa, 935 de, 20.000 ak^e veriyordu ki, bu
rakamlar 947 de 310 muslim hanesi, 48 miicerred, 14 yagci ve egkiincu,
189 gebr hanesi ile 57.490 ak$e temin etmekte idi [376].
Qorlu’ya tabi Eregli koyii, 935 de 14 (947 de 20) gebr. Ma-
hallesinde 450 hane, 109 miicerred 84 bive ile vakfa senede 116.668
ak^e, 947 de 639 hane ile 161.212 ak^e [377], Qando jXU Pa-
pashk jUU , Eskice-Eregli 4»XJ koyleri 935 de 7430' ak$e9 947 de
[3/4] 4 fi It! ‘ C jE 4
(kr§. 370 л- tapu deft. s. 168) дя-l ^L. 4 4iJ^-
[375] Bu sirada (935) kasababa 3 cami, 12 mescid, 2 gifts hamam, 1 muallim-
hane vardi. .
]376] kr§. 210 n. tapu deft., Bu tarihte foT-Za’daki gayir mukataalan (9 gayirdan
400 ak§e) da vakfa aitti, ancak Kara~pazar mukataasi ile bazi resimler Vize mirli-
v a s 1 n n idi ;
J .4йЬ1ал»
<il dL (^Дл dU&-J GJ^jl Jyojj
«ejrj 4> a J J 4> ДА) 4s^^jr 4^-1 dl—1 J hu JIh*» 4*J^
[377] Bunlar arasmda Kavak ve Enez memlehalari irsaliyesi olarak senede 11.000
akge de vardi :
<& 11.000 (^^3^ 4pe'L^ J Д) 4>-Jjr IJ <31 '4 Pt lx* 4JLm,j|
(kr§. 210 n. tapu deft.,)
— 312 —
82 gebr; hanesi ile 21.223 ak^e (Eskice-Eregli 6 hane 4996, Papashk
32 капе 7808, Qandas 44 hane 8419 ak^e) gelir temin ediyordu [378].
Bu suretle 947 de QorZu’daki vakif gelirlerinin yekunu §oyledir:
й« ,
1л-
jy-J j
11.000 183.451 22.171 45.488 261.114 904 374 1278
S i 1 i v r i, vakfiyede, biitiin tabileri ve hukuku ile vakfa aait gos-
terilmektedir [379]. Filhakika, 935 tahririnde, Siiivri — ki Vize livavasi-
na bagh idi — ii$ muslim mahaflesi [380], 12 gebr. mahallesi ve iki ко-
уu ile vakfa §u vaziyette 109.590 ak$e getiriyordu: [381]
3*1 2 2 4 49
77 252 48 108 15
jljbeJU j JUIca> £» kjLZbJ j c>Ub J-**U,
3 J La>- 1 J 4> U JT J 4j Ue**b 4дЬ U* J'T'*1 t~'‘> $ 4mU 1де J 4> J f ^***^ 3
4^3 AaUIa* j j XjS" ^bj^ 4a!?Uaj ejL— I J
85.070 j
9310 J^U 2 6 *1* ^lUL*I ^L“
'^C’Uj ••• yb lei ^51®. fb’ 4>,jS
. 15.210 Jj^l
109.590 «-Las l*r
947 de Siiivri be§ muslim mahallesi [382], 18 gebr. mahallesi vakfi
— ki 150 muslim. ve 366 gebr. hanesi idi— 143.157 ak$e (ispen^e,
cizye, mahsul v.s. den) gelir getiriyor, aynca, diikan, kervansaray ve
mahzenlerle bostan ve ^ayir mukataatanndan da para aliniyordu.
Yapagilu koyii 25 hane ve ^iftlikten 18.271, Bosna koyii de
13 hane, (jiftlik ve yamaktan 8449 ak$e vakif aidati veriyordu ki, bu su-
retle 947 de umumi vaziyet §6yle idi: [383]
[378] kr§. 370 n. tapu deft., s. 169;. 210 n. tapu deft.
[379] kr§. Тйгкде. vakfiye, gost. yer., s. 67
[380]
[381] kr§. 370 n. tapu deft.", s. 171
[382]
<K -7'*’ S J?^v" 6 ctl 6 Lib (*'*’’<3 ьЛгв*^А <1^ 4
[383] kr§. 210 n. tapu deft.,
^*'U- 4^ »
lД l) ДУ J*.) Я.А U- 41^
* -* c >
— 313 —
Ji l*T-
172.897 ' 517
..«(jjlj.9 (J4j у- 4р&1Дд^| <jb к.Ь**л
c 10000 125.766 17.981 9150 366 164
T e к i r d a g 1’nda bizzat kssaba ( ) [384] ile Banados
6u<pk-) koyii de Fatih v ahfindan idi. 935 de be§ mus-
lim. ve yedi gebr. mahallesinde biitiin geliri 67.720 ak$e goriinen 7e-
kirdaginda. §u yekun tesbit edilmi§ti: [385]
.... . . J^SCL £j\j 'jilj •• С.A9J >
Ia^.—i <3 <jb A k- JkAc-
2 37 279 128 177 12
4> ^b 'J J^jb b J jc"J J (jkJ J ‘Vo-cJ^ J Члккл ^.a 4^3
4яЫаа j Qz-’(jy«j ЧяЫда j (J\FkS Oy>j ЧяМаа j °jk® J jka.3 J
j-stA j 67.720 <*- (j. (Xj* ^j j ^L-A .^j j JULIca» лл
« IjAjb jL ^J j 4z.u j
Banados koyiiniin 8 mahallesindeki muslim ve gebr vakif reaya-
siridan (14 miisl. hane, 250 gebr. hane) eide edilen 48.828 vakif geliri
jle birlikte, bu tarihte, Tekirdagindan — ki Qirmen livasi na bagli
idi— umum yekun 116 548 ak^e idi. [386]. 947 de Radoscuk’da. evvel-
kilerle beraber 12 rriuslim. mahallesi [387] ve 12 gebr. mahallesi — ki
343 muslim, 310 gebr hanesi vardi— vakif geliri 121.542 ak^e idizBana-
dos koyiinde ise, cami mahallesinde 20 muslim hanesi ve 12 gebr ma-
hallesinde 240 hane vakif geliri 57.893 ak$e goriinmektedif. Bu suretle
bu tarihte yekun goyledir: [388]
[384] Turkle Vakfiye bnrayi «Tekfur-dagi tev&biinden Rados ^j-Aj nam kar-
yedir» diye igaret etmektedir (ayn. yer. s. 67)
ь [385] kr§. 370 n, deft., var. 194
[386] kr§, ayn. deftt, ayn. yer.; Inkilap katizph., M. Cevdet y. 116/4
[337] QtkyU .
j -41st 6 4^J
6 <1^ C^k-
J (kr§. 210 n, tapu deft.) . «(Jj i <ib ^3
H [388] ayn, deft.
— 314 -
179.435
137.485 28.104 13.615
915
365
«
Fatih vakfinin bir de Hayrebolu’da bir vakif koyii vardi. Vak~
fiyede Brak$e «Ц.|7» ve tahrir defterlerinde Previl *<*4/ §eklinde
bu koyden 935 de 2900 (19 hane 5 miicer.) 947 de 1678 (23 nefer) ak^e
gelir temin olunuyordu [389].
947 ve 952 tahrir defterleri nih^yetinde Fatih vakfinin bu tarih-
lerdeki umumi vaziyetini gosteren birer hu^lasa vardir. Biz, bunlardan
birincisini aynen naklediyoruz: [390]
j i j j
550
7
10.303 I Л
67 6
чкЦ jljS
1775
13.704
186.548
12.959
j J j j
374.300 14
>1 3 4.1s- jj
40.000
334.300
UsJjb JHIeA,
7500
J^-Ы jy Ouj
2434
597.445 jj-
4451 j j (J
‘j* 802.908 jj
109.583 " 224.624
[389] kr§. 210 ve 370 n, tapu defteri,
[390] kr§. 210 n. deft.
— 315
j 4» && ^Lj>l g7 b J ^eLo 4 U Crf
10.500 26.000
otfcjl *lj» jL*f <tj* J WxJ J. l/^y £3^ J oLa5 J-A^
1 Л73.615
c^-ly J Jj-*L-»I
< 1.771.060
133 — Eyyiib evkafi
Fatih tarafindan 1 s t a n b u I’da yaptihlan Eyyub camii ve turbesi
i$in Rumeli’de, Edirne’de ve Pa§a livasinm bir 90k yerlerinde
koyler ve mezrealar vakfedilmi§ti. Vakfiyeden ogrendigimize gore, bu
koyler, Edirne, Ergene, Kizilagag, Filibe, Vize, Ke$an, Havass-i Mah-
mud Paga kazalari dahilinde ve bir de Silis tre livasina baglr Kar-
ndbad’da idi. Bayezid II. devri tahrir defterlerinde ve daha sonra-
kilerde bu vakif koyleri tahrir olunmu§tu. 890 tarihinde Edirne’deki ev-
kaf, vakfiyedeki Ishak-Fakih, ve Nasirh koylerine mukabil, Ishak-Fakih,
Ak-D&gan, Vakf-t §eyh koylerindeki 4497 ak$e gelir idi: [391]
<-> jy I (UiS j >
* «к—*4^9 ... (jjl “0^9 ... 4>AJ 4^^9
« 4497 i 27 4,‘t 4 3 tsj* Lf
Bu tarihte Ergene’de Bakla-kadisi (veya Bafli-kadtsi)ki Semuzce-
Danigmend de denmekte idi — ve Bafli [392] koyleri bu vakfa
aitti: [393]
I I О
3268 3 32
1143 3 5 .... Jsb
<4411 6 37 2 ^j Lr
[391] kr§. 20 n. tapu deft., Var. 1
[392] Vakfiyede
ly &A (JjL (5^* 1^„л j
suretinde bu koyler zikredilmektedir ki, bundan, Tilmi$ ve Pavli kopriisii yanindaki
Yeni-кду koylerinin de mevcud oldugunu anhyoruz. (kr§. Fatih Mehmed ll. vakfiyeleri,
gost. yer., s. 296)
[393] kr§. 20 n, tapu deft., s. 154
— 316 —
925 de Ishak-Fakih koyiiniin diger adi Haci-koyii oldugu kaydedi-
lerek 9 hane gosterilmekte ve Ak-Dogan’in hali, ve vakif gelirinin de
2681 ak$e bulundugu bildirilmektedir [394].
935 de, avariz-i divdniye ve tekali{~i orfiyeden muaf ve miisellem
olarak gosterilen Ishak-Fakih (jgCs jy 11 hand
2600 ak^e hasil) ve Nasir la (8 hane 766 ak^e hasil) koyleri vakfa 3366
ak^e gelir veriyordu[395]. Ergen e’deki vakif ayni iki koydiir, ancak vak-
fiyede Tilmis koyii olarak gosterilen yerin Bafh (veya Pafli) oldugu
tasrih olunmu§, birincisinde 39-hane ve 6 miicerred 5000 hasil, ikincisinde
9 hane (miislim) 500 ak$e hasil —ki hepsi 48 hane, 6 miicerred ve 5500
ak^e hasil etmektedir— tesbit olunmu§tur [396]. Ktz\l-Aga$ dahlinde,
vakfiyede Yeni-Koy olarak gosterilen vakif koyii [397], bu tarihte, miislim
ve gebr haneleri bulunan, Eski-vakif koyii vardi: [398]
3114 1* 65 4
c-VjjJ (Jjji oLlolj F
(jM.5 jjAA уА $:> ojjl Ц-l
J jlj J Jr J
Filibe?de, 935 de ii$ koy ( Muderrislu, Hizir-ffeyh, Ishak-Fakih)
Eyyub vakfina aitti ve, vakfiyede zikredilen, Mentegelu koyii [399]
dahil goriinmektedir. Bunlardan Muderrislu koyiinde evladhk vakfi ola-
rak bir kisim’ hisse de sahib-i vakfin evladlarma ayrilmigti: [400]
6630^
60 200
[394] kr§. 77 n. tapu deft,) s. 131
[395] kr§. 370 n. tapu. deft.) s. 11
[396] ayn. defies. 31.
[397] jjyT ;^1|
(kr§. ayn. vakfiye. gost. yer.)
[398] ayn. deft.) s. 72
[399] .
i ₽-Lis9 I 1^-a
i*lc t^,A 3 oi'Sj'S 4—a
[400] kr§, 370 n* tapu deft., s* 117
— 317 —
10.590 3760
jk*j^a.>- <-»>! dU5j
U<pl <jj^ Сл-Лу^з c>5j ^*л -=^3° c^J^I
j ob‘^ £ j^X d^jl jXl ^У j (z*^
Jjl ^15 J lj;l J»/ (X Х;Л ^>л J -r^ 5 °ЛЛ
Qj>^ 4>-J (j*^ iX -S^ «T^l 4*“d lj£;b o^j! yj^ oj^ix-
J-Э ajji
(.La 1 ^-4 1*1-““ ‘bl* J-Ts.»- 4j^9
9782 < 1 28 96
9000 56 119 4лдё 45^9
jUj ОДА 1 j
« 29.372 ‘9 144 415 3
V i z e’ye tabi Tatarlar koyii (38 hane, 7 miicerred, hasil 7710 ak^e)
bu tarihte yine Eyyub ? a£/zndan ise de [401], vakfiyede zikredilen
diger bazi yerler, К e § a n’da Haci-Ilyas, Seydi-Koy^ Kadi-Koy (Dede-
Koyl H avass-i Mahmud Pa§a\a bag'll Halil-Fakth mezreasi [402]
935 de bu yerler evkafi arasinda yoktur.
134 — Med ine evkafi
Medine’ye Rumeli’de ilk vakif yapan, oyle goriiniiyor ki, Fatih
devri Kazaskerlerinden birinin biiyiik oglu olan Mahmud Qelebi-
dir. 865 siralannda Qirmen’de Kadi koyii Kazasker Efendi’nin miilkii
idi: [403]
t «4572 .dL & 8 ... diU>
Kanuni devrindeki kayitlar, bu koyiin, kim oldugunu sarih
bir surette tayin miimkiin olmiyan, bu kazaskerin biiyiik oglu Mahmud
Qelebi tarafzndan M e d i n e’ye vakfedildigini gostermektedir i [404]
[401] ayn- deft.t s. 289
Q402] jUlS"* tEzs (j-'-’kl!
O’ oJ-Л; ' Q* (3“^****|
<3C ... UtL i У~ GT’ly’’ djxii cJLs^l 409 3*^ Q<* JyJ^
(kr§. ayn. vakfiye s. 297)
[403] kr§. 180135 n- maliye deft*, var. 160
[404] kr§. 370 n. tapu deft., var. 183; Inkilap kutiiph. 116f4 n. deft*
• — 318 —
(Z* (J-*! (a>_o^$кл) <b *^л <"£& (5^
У l»y^ Jjk?l <-ojbl
0>^t C~’^J l)*^ **A U-A9J 4^9
J.^1» J 4jU-
8539 1500 J 7039 2 32
<-^Ь <^'Ь$Г Jfijl (JtjO ^л ^Ч6**
dL5^? j <^Ь l/Ь? J'**’4^ (j^ Сг~^И 5>с^
<£ 4*£> J** u2z^~ *^‘*-J^'* J
М е d i n e’ye ikinci vakfi Fatih devri ricalinden Hadim Ayas
Bey yapmi§tir. 890 da D i m e t о к a’da Kor-Umud koyii bu vakfa ait
goriilmekte, 925, 935, 980 kayitlari da bunu muteber gostermektedir: [405]
А) •А-о.Л b J J J ctV u>i5j
••• Lib. ciJL (jxll и-*^Л ^У*'лД-'
« 6199 6 58
935 de muslim hanesi 60, hasil 15.000 ak$e, 980 de Чу)
ise 22.997 ak$e hasil tesbit olunmu§tur [406]. Diger taraftan §arabdar
Hamza Bey ^akfi olan Ergen e’deki ii$ koyiin dortte bir mahsulii Me-
dine evkafmdandi [407]. Bundan ba§ka, Dimetoka’da alti koy ve mez-
reanin bir kisim gelirini Mahmud Be у bin tsfendiyar Bey Me-
dine’ye vakfetmi§ti ki, a^agida miilklerinden bahsedecegimiz, Isfendiyar-
zade Mahmud beyin Medine vakfi, 980 de bu alti koyde (Kayacik, Ak~
Alan, Hallam Mur ad, Qekirdeklu, Akge-Alan koyleri ve Balci-Yolu,
Goynuklu mezrealan), hepsi 92.314 ak$e gelir temin ediyordu [408].
135 Sitti Hatun (miilk) vakfi
Fatih’in zevcesi ve Dulkadir-oglu Suleyman bey in kizi
Sitti Hatun Edirne*de Karaca-Bevvdb mahallesinde, kendi sarayinin
bahgesinde, Sultan Camii, veya, Sitti Sultan Camii, Hatuniye
Camii, denilen bir cami yaptirmi§, 871 de Edirne’de vefat ettigi zaman
[405[ kr§. 20 n. tapu deft., var. 138 v. d.
[406] kr5. 370 n. tapu deft., s. 31; 470 n. tapu deft., 1 sira n.
[407] yk. bk. s. 235; 470 n. tapu deft., gost yer.
[408] kr§. 470 n. tapu deft*, gost. yer.
— 319 —
kendisi de burada defnedilmi§tir. Ancak, cami, iizerindeki kitabeden an-
la§ildigma gore [409], 887 de, yani, Bayezid II. devrinde tamamlan-
belki de, §imdi zikredecegimiz vakiflar yapilmi§tir. Bu vakiflarin,
yine Edirne’de bir mescidi ve mahallesi olan [410] §eyhiiljslam Ali
Cemali (Zenbilli) efendinin kizi Sitti-§ah hatuna ait bulunabilece-
gi de dii§iiniilebilirse de [411], bu vakfin 470 n. tahrir defterinde sub
tanlar arasinda zikredilmesi ve, «.camDi serifs i^in —mescid degil—
oldugunun tasrih olunmasi bu husustaki §iiphe ve tereddiidii izala ede-
cek mahiyettedir. Bu vakif 925 ve 935 de Ke§an*da iki koyii (Tavruk,
Kratoya), 980 de ise, bunlara ilaveten, Depeli Zji
koyiinil ihtiva ediyordu: [412]
3400
12000
<"15400
1 »^_a9j 4Lu>L L oXjjI jyl* (J--'
4i U- * I*
22 3 4 4^
69 t 7 4з 1^,9 4^9
91 4 11 ’
136 — Giil§ ah Hatun (mader-i Sultan Mustafa) vakfi
Fatih, diger zevcesi ve §ehzade Mustafa’nin annesi Giil§ah
Hatuna Dimet о ka’ya tabi Sigircalu (Balaban) koyiinii miilk olarak
vermi§, о da, Burs a’daki tiirbesine vakfetmi§ti. Sonradan bozulup timara
verilmi§sede Bayezid II. vakfiyetini muteber tutmu§, Yavuz Sultan
Selim ve Kanuni Suleyman tarafindan mukarrer-namel&r veril-
mi§ti. 890 daki kayit §oyledir: [413]
[409] jllaLJl fliJI (jlkLJI cJjJ J Uli ДА jl-A»
<3 bi**- ob* (2^**** (3Ioj-kj jЬ 1
(kr§. Badi Ahmed, ayn. esr.) < j QiU j
[410] yk. bk. s. 38
[411] Ali Cemali efendi kizi Sitti § a h hatunun Is t a n b u Fda da
vakfi vardi «(Jb* Jc dU t_A9j»
(kr§. 251 n. tapu deft., s. 304)
[412J 370 n. tapu deft., s. 64; 77 n. tapu deft., s. 410. 980 de Tavruk 13.125,
Kratoya 29.949, Depeli 1500 ak?e olmak iizre vakif geliri 44.574 ak?e idi. (kr§. 470
n. tapu deft,, 19 sira n.).
[413] kr§. 20 n. tapu deft., var. 141 v. d.
— 320 —
I } ©jU' «—I J-* । u-a5j\ «jbj*. Jj*« J JiU>- 4;jjl ^*ЛУ
uMjjl ч-Ь^* jy*-* ^a-aSj 5j^ ^2.1^ 4111 J>« jU A»jb jiy*v UU
jl чЗ&jjl c*a5j 5 ©L
q y‘^> У^ 4> L. ^3- 4)1=-.
8619 2 6 24 3 12
925 ve 935 tahrirlerinde bu koyiin muslim ve gebr-haneleri artmi§
(935 de 36 muslim 6 miicerred, 43 gebr 10 miicerred, 10,700 hasil) ve
«6u vakfin beytulmaline ve yavasina animal ve gayri dahleylemiye
deyu hilkm-i §erif verilmi^Lir» §eklinde bir kayit konmugtur [414], 980
[414] kr§. 77 n. tapu deft.) s. 255 v. d.; 370 n. tapu deft., s. 33.; Fatih’in uQiiucii
zevcesi ve Bayezid IL’in annesi., G ii 1 b a h a r H a t u n a ait bir huccet ile bir fermau
vardir ki, bu vesile ile, bnnlari da kaydetmek lasimdir. Arapga huccet 872 tarihlidir ve,
iimeradan Sinan Bey bin 1 s h a к vekaietiyle, gehzade Sultan Bayezid’in annesi
giilbahar Hatun binti Abdullah’in A m a s у a*da Veled-i Kuzgun mahallesinde bir
kit’a erazi satin aldigina dair Amasya kadisi Salih bin Emre tarafindan tsnzim ve ka-
zasker Ali bin Yusuf a 1 - Fe n a'r i ve Ibrahim bin’ Halil taraflarmdan
tasdik olunmu§tur ;
AjiJijJl 4*iil c-aSI ^=*=*4 . til) {jk**» L Jf'3 IДа »
jkUsT" oGLOj
IajI^I <JxJ1j Jjhkb . IajL^I J Im 41H-UC cd.
J ©Л J J jkh J J Jj.aU J <-'« JA •A^J* J UA '
Jj 4^ J 4*—14 Cj Дл (J©Icdta J ЧаА ^„ДЦа Ji 4d
j j IgijA*- j 1а^д>- 4^ (j
Ojc. j4» ’Ip y.t> <6чДа Js>- Д 'Hal—> 4,^*'^ J *—41 4ж1ла
. <x4 4cJ4^Jd(5.3 jMjl J dl)3 411 j
о
L? £L> jdlbl, <ui>L } — [22.VI.1468] tLsU J
4Д ^alallI J-4?- Jj- jd Lb
« ~,£Lj.b (j* jwJJllj.
Ferman ise 883 tarihlidir ve §ehzade Bazezid’in validesi tarafindan Ta ci b e-
yin zevcesine satilan koyiin timara verilmesi i$in iimeradan Ahmed ve defterdar
Kasim (Kivamizddin) beylere gonderilmi§tir :
Л J b J Л, I 4jL5| Iaj U, ^£jjl jLa .
— 321 —
de vakif aidati ’ 5000 ak^e idi ve koydeki hristiyan reaya da cizye ve
ispen^elerini, evvelce oldugu gibi, yine vakfa veriyorlardi [415].
137 — Ay§e Hatun binti Sultan Mehmed Han mes-
cidi va к fi
Qelebi Sultan Mehmed’in kizi Ay§e Hat u nun [Edir-
ne?de bir camii vardi ki, namina bir mahallede mevcuddur [416]. 873
de in§a edilen bu camiden ba§ka U s к u b’de de bir mescidi bulunmakta
idi ve bunlar i^in, Hayrebolu, Uskub ve Yar-Hisar’da vakiflar tahsis
olunmu§tu. 976 da Edirne defterinde bu vakif §oylece tahrir edilmig
gorulmektedir: [417]
чДоЬ 41^
4*3^ • J olj' cjll? (jli. u «Азе**! I
5000 j 9 <->f 4*a^15 .
- . 3714 4L~> j jl kjf 3 -4)^
120 j cjjfkl 4ил^jb 10
...... 1 j <->2^
ЛА«1 (jrl* oA*> 41~3* оj <Jjl. <JJ^a bajjf Ал 4a5|j
^’1^,А’**^1ам5 J*<J -Ал1. >L*.j 40**^ JI ^*^^1 J 4>^*^jl У 4**AJ I 4>
|> A^-, Я А?ЕлмЛ fl fjjl fJ&A 4*5 j j <Jj| fl 4.3l5jl JJ*-£ ^el* O^4>*jil
UL* 41*f 1***л J 4» l^,A5 <31э^1 4*rf^jlj|
CtUl-C jf 4*^1л| 4) *2-лЬ ^dJIj ОЙЗ|=бЗл q±VIaj . JUs
ciXjf (Jjl <3jf Jjl
(J-kJ Де-jl 4j|jl
1-*» c£>bd J 4ЛХ1. ••• UJ^I (^1 0'*'^ J 3
4^1л jr j (jr**5^ J I ^}дД*9 4*И^^л J .yv'djjdj о Ai j u-> j J oJ^JC
Jjljfrl 4i^ 4lJ jlaie ujJ jyU j^T jyU
« 4ila.‘*k.*J> [Nisan 1478] «blclc ^*ос1г j <j>LA 4;^ .... jn-Уэ
(kr§. Ali Emirt tasnifi, n* 32 ve 33).
[415] kr§. 470 n. tapu deft., 50 sira n.
Г416] yk. bk. s. 46 ;
[417] kr§. 1070 n. tapu deft., .kopuk par?a; Qelebi Mehme d’in yigeni diger
bir Ay§e Hatun vardir. Fatih devrine ait bir vesika, bize, Qelebi Mehmed’in
В e h r a m vilayetinde (Ordu) kiz Karde§i О r u z jjjjl H a t u nun kizi A у § e .Ha-
tun a, daha sonra, Ay§e Hatunun oglu Me hm ed Beye intikal eden bir koyiin
vakfiyeti i$in mukarrer-name ' istenilmekle bu koyiin vakfiyeti miisellem ve mukarrer
tutulduguna dair 872 tarihli bir fermani gostermekte ve bu malumati vermektedir (kr§.
Tasnif heyetinde 31 n. vesika).
“ 322 — /
b) Vezirler, umera, saray mensuplari v. s. evkafi
138 — Ali Bey medresesi vakfi
Edirne’de Ta$hk medresesi veya Ali Bey medresesi denen med-
resenin kurucusu olan Ali Bey, yukanda, namina kurulan bir mahalle-
sini zikrettigimiz. [418] Sadrazam Mahmud Pa§anin oglu Ali
beydir, Ali beyin yaptirdigi bu mescidi, sonradan, M i m a r Sinan
camie tahvil etnii§ti. Edirne’nin Uskiidar nahiyesine bagh Hatun (Vul~
garohori) koyii ve diger iki koy bu medreseye vakfedilmi§ti. 890 da bu
vakif §oyle idi: [419]
4 4 3**лсЛ^*
• • • • j Дл 3-**4“**Л 43* • • • ^*^7 43*
*
3*^1=»- JjJ7 J 4pe^U->l CJ-» Ii 4j (Sj*
« 17.432 19 4 43 2 28 2
к 925 de Hatun koyiinde, Ali b e у i n a z a d 11 s i Hamza ve bazi
giftlikler vardi. Cizyelerini ve biitiin resimlerini vakfa veren “Gilmanan-i
vakif» ve hari^ten gelen hristiyan reaya ile bu koyiin hududunda ziraat
yapanlar, Ismailce*koyiinde oturup da Hatun koyiinden Qiftlik tutarak,
$ift resmi ve 6§iirlerini vakfa odeyenler mevcuddu. Bu esnada vakfin
geliri 22.534 [420], 980 de 32.325 [421] ak$e idi5
Diger taraftan Mahmud Pa§a’nm 878 de tanzim edilen vakfiye-
sinde, I s t a n b u Vdaki camii i$in E d i r n e’de hamam ve evler vakfetti-
gini bildirdigi gibi Qatalca, Silivri, К i г к - К i I is e’deki miitefer-
rik vakif koyleri de kaydetmektedir. 953 deki kayit §6yledir : [422]
20.000 “U-, 3 cHcbj djol
2500
360 3 3“*^4j
1640 J
[418] S. 56
[419] kr§. 20 n. tapu deft,, var. 34 v.dd.
[420] kr§. 77 n. tapu deft., s. 98 v.dd. -
[421] kr§. 470 n. tapu deft., 75 sira n.
[422] kr§. 251 n. tapu deft., s. 109 v.dd., 114
— 323 —
г-
JsHj J • . • <Ь L
4.! }
J _и^*«ЛЛ c£l—> _}* О 1*5 J Д| IJ J Q-AjLoJ (Jjb ,.. Ju IJ J
^sL cJA/jjl 4>U*ueJslj Ifj^Z <—>33 4 <J'5ji UL. .
^^ЦаХАл <3"-'3 034***> a (jД5Д*1 J1 <4»I jj> oAlLaJ j ujjJ jI c.3-.JT^
3 _f*A kiL- oJi£.l—y> 4»Pjl cju3" 4i3?_5 ojjjl ч)э1р C-****.5 ' 4j I^A5 J <b Ulfr ejJ^I
4> lx If J <JJ**-» J Jjta <*<-* Jjf-* 4*.a5j jJiSCl
[12. VII. 1473] ы31^ь1д11 3^ ^3°
Bur'ada zikri ge$en Edirne’deki cami yapilmi§tir ki; tahrir kaydinda
bahsedilmektedir [423].
139 — Berkuk Aga mescidi vakfi
E d i r n e’de Kiyik semtinde bir mahallesini gordugiimuz [424] Ber-
kuk Aga, Fatih devrinde, ehemmiyetli bir kimse idi ve mescidi
i$in 883 de tanzim ettirdigi vakfiyesinde nakid para ve evler vakfet-
mi§ti: [425]
5000 <ь -u
l&l <33u 4^*
।°• • j-d*^*-* £ 1 3>л j J
eiXo».Li. <2*5^ u-jl (3^5 -Aj lj (ja*9. u3$lJ ••-• 4» ^4"!
•• I 1 3°-^ °<2*3 jp J 42Jjl
<8^3 L? -Ье***Л 3j** <333 jAZa <J$3 .5^31 UL*
140 — Daye (0 mmi G u 1 s u m) H a t u n mescidi vakfi
Hundi Hatun vakfi
Edirne’de namina bir mahalle gordiigiimuz [426], ve ayrica kendi
adirii ta§iyan koyler de bulunan Daye Hatun —ki Fatih’in siitannesi
idi — mescidi vakfi hakkindaki 976 tarihli tahrir kaydi §6yledir: [427],
^3*^ a?e*^,A (/** k)ie* t3y Io-: Ii
o I .E O-4*>y Uy U*> I <33
4_$3* ui^-И (3*^У у I* I lx. ‘V IA (—>33
[423] yk. bk.t s. 56
[424] yk. bk., s. 55
[425] kr§. 1070 n. tapu deft., s. 318
[426] yk. bk. s. 54 v. d.
[427] kr§. 1070 n. tapu deft., s. 332 v. d.
— 324 —
J J - <5^ J оДД^4-,>>Ь о^,а1жл J <jjAl olijl 4^ e>A.H-' И-d (J^ Ik (/"* JoOb^lk
I oijLa,* 1 I c^*1 iO^jI ^sa| *>O4jJoI 4^vJ^^- j ^л1?"
C$j)jb ofcjl. jX>I £»lj aXy jlc* Jjjod JO-aU sJljjl jVjl
<->Ha9 j oAl>-jlk ^^5 (j^l—’L# c_>b- ^jlk C>l J™ ijbj^
720 (J J^U . 1740 <,^3 j^U cjl7
a . oL (jX^ I jlj ujb ijia
cj^Ii 1*3- 4> чХ-1 iil-j tjjl • • о А<4^ Ik
840 j j 4)4*Uli^
4£J>- «6^ ч!Ij»- 4^9 Q<Al»»il^) о^дЦл 8000 4Ди-j 4,**a9 JO 4"a>- -
A J5 J с5_,Лёл| J Jj-ljjl J» J-JT.Z ^,ic _, J aj^
..... ОJ-^II JOJjk-^л sAL-M.Jsj & 4>l Jjbo J (л1з“ J L^J4^ J
JI 0 4$”j0 У <-JI L^S"^ I C-5^ У У (J-V I Lj (д> I** <А?е*«.л l>. 4j Io
J 4j4*1^Iaa CjIч|и I^S J (ja*v -Z o-Al—'4^
(<^Дг| jlj (3>л j о04л1э jJsHo oX^4^ ‘Лзь^л lcljjj<9
Burada bahsedileri Hundi Hatun, Daye Um mi Gill sum Ha-
tunun к i2i olup, F Д-t i h^in. 858 de annesine temlik ettig-i, bu kayit-
ta da zikrolunan, M a 1 к a r a’daki Harala koyii, irsen kendisine intikal
etmi§, 887 de mukarrer-namesini almi§, 890 da da vaki/-namesini yaz-
dirmig, Istanbul, Edirne ve H a r a I a’daki mescidlerine vakfetmigti.
Hundi Hatunun mirahur Ilyas Beyin zevcesi oldug-unu
da bildiren 925 tahrir kaydi baghca goyle goriinmektedir: [427] miikerrer]
4^JI<dt jli. jlkL* JjAi^ o^Ual 4$"^^ Ik JA'J> 09 J
4bjl 0<AM Г*'^^ <з<АДЬ 4j Lc $ _? cJjAtl iiL.ix' 4j^lk~
e<A*J jl 49<Д^з 4лЪ _^Ал L..i 4j Lc Lc j Op Lc J 4)^)lk
o*Aa1>J^I (^*'4^i-|(^0 a/Lc-Lc' Ol*-**^ 4—*> ujjA,l .<«99J .. (jy Ik- 1jl*** ‘1'*
^-4^jojlj 4лЬ*з^дл (j>-3 . j^lioL «uV^j
J frlki £jlT «Jl^ 4^5 >! 5I Ja*^ 4a9j -5
... ;ybl j
• «> -1а-.4з ij^^-1 4^ik ij I) I
••••• JJJ^j^L-я oA,d$" 4j ljl-4^
«•• J A I <Jj9 ^1—^saJ j (3^(-£ Jjl
Г427 miikerrer] kr§. 75 n. tapu deft,, var 287 v. dd.
325 —
13.911
jljj л* jLI-Vjjl jb^' |»Ln>‘
!>’ 19 11 15 24
J&emA J . e-X*Ji} J *Лрк***л j ojJj-' E-Д £ 4-ji9j t- 1
jijlj *-JU^ 3 (J^4 oJj^k-Л 4^ J jijlj Дз>Е-*А J J
....Jj^j' *4^ (£JqjUI J
ЛУ”'-£Л' ^ly * ^LL о*^ JT^L4-^ tilj’U- o^^'Sa
•*••’ J-^J5 JiL’J^/'"* 4^-1 jjjl <sjJE
•••• j-^J*^ <:С1л j ji^jU.
... jiJ^L* 41CU J^>- -? У 7^ J^'b-I Ji JA~7 j“47 jl*
.... Ls <—>y Ji o-Xjil Ji J (jl*
JiLjjXU 4^5* j-*^jl o-X*jil Xjil Ji ^5C[i jE.
xLjE* J 4L-, J>^ (У* 4»el.lcS^ jf** 3 jj’^- XuiSj ^-^**
[9. XII. 1485]
141 — Dervi§ Bayezid zaviyesi vakfi
^G e 1 i b о 1 u ’da, Seydi-Kavagi denen yerde, Dervi§ Bayezid
adli bir kolonizatoriin vakfi vardi. Belki, Murad IL devri adamla-
nndan olan bunun vakfina evvela kulu Dog;an, onun da vefatinda oglu
Mahmud miitevelli olmu§tu. Bu zaviye vakfi olarak G e 1 i b о 1 u’da ker-
vansaray, Bolayir’da. hamam v. s. vardi. Fatih devrindeki tahrir kaydi
§oyledir) [428]
iil^ii olsj Jjl (J-*r ' (Jj** jlcjk Ji -X У b ^J^JJi Xjij <Ji9j»
J_j*ljl X а «X J J X 0-^^j 1 Ji^T'^^ с2<;а^^ 1 .XJ
^Jy ^-4? J J J*-J।
одэ1у^‘ 2 3'y J-5 jkjj^
U>ojL j. 100 J 650 j 850 4i^j 270 J
Jlyji^^-jbjj^, cSl.r-'jbjjtf' J 4^7 u^jl? 7 i-Д^ LioiJ
/*i^у*л-Ь Ls uylys* уji 150 оjL , ^yljl L?
« *2020 <7j^t J^ С^л.Х>- aJwjlj <Jy T4"
142 — Emir §ah Qelebi bin Mihai-Ko^i mescidi vakfi
Mehmed Qelebi bin Mihai-Kogi mescidi vakfi, Murad
II. devri adamlanndan olan Mihal-Ko^i adindaki birisinin iki oglu,
E m i r - § a h Qelebi ve MehmedQelebi namina Edirne’de iki
[428] kr§. 12 n, tapu detfti s. 216 v. d.
— 326 -
mahalle vardi ve her ikisinin yaptirdiklan mescid i^in vakiflan mevcud-
du. Emir-§ ah Qelebi vakfimn tarihi belli despise de Mehmed Qelebi
vakfi 857 tarihlidir. 976 da bu vakiflarin kaydi §oyledir: [429]
- 3^3® Jis*** a1£
J aJu JU54^-у J wki3E**J,I3?
« 900 (j.*.= ^кдл 420 3 3*’^ jyE
4j Ь-^1жа j АлЛр- /*л ЗЬзь-а (~у\ a!^
[3.XII.1453] <> U j (jrULTj AL-» AaJj^S Jdjlj
*"* pfteAA 3*^ A—»3^^ I 4jJ^b I aaIjtI *А^аЬ
143 — Hayreddin Носа imareti vakfi
Fatih1 in ho cast mevlana Hayreddin’in Istanbul’da Un-
Карат semtinde Ug-Mihraph denen mescidi, medrese ve mektebi [430]
igin Edirne’de Qoke nahiyesinde Kara-Yusufla koyii vakfedilmi§ti:
« [a5^j>- J^] ^9 AJ^9 JI jvi-’ I JA ujifij»
890 daki bu vakfin tahrir kaydi, defterin yanli§ ciltlenmesi yiiziinden,
sihhatle tesbit edilemedigi halde 925 de 3722, 980 de 4827 akge goriin-
mektedir [431]. Bu vakfin IstanbuFda Vefa nahiyesindeki mahallesinde,
953 tahrir kaydinde §u tafsilat mevcuddur: [432]
З*6’’® A-»J^a ,J J £*U. ^Ijr Jlj^P- 4=3 ^3*-
jJLLL^I L$L"'a' 4^ J J oUjU* j CjIjAc Ap-jIXa j frlf-U.
8000 Aiju 3 3^^
6180 3 3'*£,^°“ 3»^^ 3^^ asUe*A 3*л*л Ь*^j.a a!^
25.000 a;^ 3 З'*’^*' A-v/cb A^9
' 2.000 AL-» |J 3^^ oj 3 Jjxii ^b" ctl А^Д
539 a:- 3 3^ cr^* J-5
46.874 Ai—» 3 З*3'0' 35154 a^—» 3 3*^^ (2^^ олд>-
j . u3jb',ia'* j ’jJjl j 3“^_3^'л 1?j^z
C< J-l^JU^C Jyu Ulo- ^jSj-Aa AL IJ JI3 •••• A1«»Il I a
[429] kr§. 1070 n. tapu deft.> s. 1, 6; yk. bk. s. 45
[430] kr§. Hadikatiilcevami, L, s. 53; Bunun ingasi «3^^?-» terkibinin delalet
ettigi 874 tarihidir. olumii 880 tarihindedir.
[431] kr§. 20 n. tapu deft.3 var. 26; 77 n, deft., s, 118; 470 n. deft^, 87 sira n.
[432] kr§. 251 n. tapu deft., s. 324 v. d., 367
— 327 —
144 — Hizir Aga mescidi vakfi
E d i r n e’de bir mahallesini gordugumiiz [433] Hizir Aga bin
Hiiseyin/Edirn e’de bir mescid yapmig ve mahallesinde bir hamami
ve beg hucreyi buna vakfetmigti. Bilahare bu odalann yerinde inga etti-
rileri ahir 976 da Cem Suitan’in kizdan torunu edinde bulun-
makta idi: [434]
ujу Ul .>-1^ Ul Д^*«л
4000 3 л оДл^^л9_« 4S*^aE“ J Д^*-л 3^
<b fl*
3 E J оД^/^' 3*^” J 5 <b4*UliU
^J9 db-J9 jUkl— j^Sa UU i ’ХЭ (J*"C <>АаЫХ®
,4*1^1ал 5^1 AaUIaa I СДл (З*5*' у о Л."у J
«...- j jy* Q}Ju~A <5"jJ J^A-«
145 — HaciKemaleddin Ismail Bey bin Abdullah
vakfi
Edirne’de yeni-saray civannda bir medrese ve mescid yaptiran
iimeradan Haci Kemaleddin Bey bin Abdullah, bu tesisleri i^in
Edirne’de hamam, diikanlar, odalar, Gelibolu’da. ve Bursa’da muhtelif
emlak ve Yanbolu havalisinde miiteaddid koyler (Gobel, Kovan-
lu-Halilt Gok-Ta$, Tatar-Me?hedi9 Gobellii-Yaylasi, Ho$kadem-oglu
v. s.) vakfetmi§ ve 869 da tanzim edilen vakfiyeyi Edirne kadisi Halil
Paga oglu Ibrhim Qelebi ve kazasker Mahmud bin Seydi
Ahmed tasdik eylemiglerdi. §ahidler arasinda bilhassa §u isimler go-
riilmektedir: § e у h Has an Qelebi bin Nizameddin, Haci
§irmerd bin Abdullah atik-i Halil Paga, Aydin atik-i Halil
Pa?a, Bayezid bin Abdullah atik-i Ibrahim Qelebi, atik-i Halil Paga^
Sin a*n Qelebi bin Mustafa bin Yahgi F a к i h... [435]
[433] yk. bk. s. 63
[434] kr§. 1070 n, tapu deft., s. 181 v. d.
[435] kr§. maliyeden miidevver vssaik, A. cedveli n. 162/3. Vakfiyeler arasinda
fac simile negrini istedigimiz bu arap^a vakfiyenin bagligi goyledir:
oljdJ ok—ijj •«.»
3'j аШдлс- сMI
улЧ*. J <olsCH 4—^д11 j j <Uis JLi* j-®
«•« аЛ ^IaJILLJI j OiJIj 4^Дл j Дал 4^-Ал-
« [12.11.1465] 4j к lc J / J А—Г 40 yA Js2—3 '^3
— 328 —
146 — Isfendiyar-Ogullari (Ismail Bey, Mahmud Bey,
Kaya Bey bin Kasim Bey bin Is f e nd i у ar, Bayezid Qelebi
«Веуъ bin Mahmud Bey Isfendiyari) vakiflari
Kastamonu Beyleri olan C a n d a r - о g u 11 a r i, diger adi ile,
Isfediyar-Ogu llari hanedaninin О s m a n 11 larla XIV. asirdan iti-
baren miinasebetleri vardi. Murad 11. devrinde bu miinasebet dostga
bir gekil almig, iki hanedan arasmda sihriyet teessiis etmigti. Padigah
kendisi, Isfendiyar beyin kizi ile izdivag ettigi gibi hemgirelerini de Is-
fendiyar beyin ogullan Ibrahim ve К asim b eylere verrnigti*
Evvela, Ibrahim beyin oglu 1 s m a i I В e ye Fili b e’de Markova
koyii, Fatih tarafindan, harag, ispenge ve mahsulatiyle temlik edil-
mig, о da, 872, 876 ve 882 tarihli vakfiyelerle, bu koydeki camiine meg-
rute olarak Filibe^ye tabi Kadi, Haci ve Marvas koylerindeki miisak-
kafati, hayatinda tevliyetin kendisine oliimiinden sonra oglu H a san b e-
y e ve miiteakiben evladlanna intikal etmek suretiyle, vakf etmigti [436].,
Bu koyiin, yine F a t i h zamaninda, timara verildigi goriiliiyorsa da, son-
radan, Bayezid II. vakfiyetini muteber tutmugtur. 935 kaydi goyle-
dir: [437]
(k* tjikl*** 4$.y9 4^y9 cits
Jjl jljji U)/ jjjrl jlku ©JW
j jk. jybl ^3ajj! IaA (Jl
лЗ J кд! I 4-iyl (/*₽'! bl Io» (_$ J J 4л V । -X» J 4^^ ДжЛ
49Д^з jj "Ji
4*b Jr-J Jr jb.1^ Jjjl 4^5 jjjb ojSjb VyS
ь j & 3
47 "
70 14
Jr
< 27.500 4
Ibrahim beyin diger oglu Mahmud Be у e de Fatih, Edirne’de
Musa-Beylй koyiinii temlik etmig, ve burayi Mahmud Bey 890 da
tasarruf eylemekte bulunmugtu: [438]
[436] Arap^a vakfiyenin 1257 tarihli bir suretiFatih d e v r i, Ali Emiri tasnifz
57 numaradadir. Vakiflar kayitlarmdan ahnan bir sureti vakfiyeler arasmda ne§redilecektir.
[437] kr§. 370 tapu deftt) s. 118 <
[438] kr§. 20 л. tapu. deft. var. 37
— 329 —
ijl -aj L jUa.!-»# L.JI». jL*a*£*И ^у
.£.£1» 4*Д I у J Ak^^lyl c-j-Aj I d*l£
^л! jrl <j jjA clU»
JJoX?JyA
J A*A (3 ^ab ^"У* 7**“l ’-Aj 1 *-rL^ (*7^ •$
Jy Ojjl *2,.«.^СДл (_£-U,w jl 4&J^O (3 1^)1 jltp (*^*"
J^k. -> J.^ 1
4417 11 24
7^1 ^у* ч J
Mahmud Bey, sonradan bu mulkii bu koyde yaptirdig-i z^viyeye
vakfetmi§tir ki, 935 de, bu hususta §u kayit vardir:
jy Л-* jlkl-» <\) Jp y&3 L5,uJ'4 Jt**l li> L- ^£jbxi-4 cil зу^~ с-&л »
Jlj'b [)11г.У o-Aai jAj I '—'У J 3 aU^ сД*а>- чк
E a^J& Ла (У“Ь УЬ 3y^~ A9J^> Ail I cjJ^I dLE J АлА $ jy <ojj jU
<_>УУ J* у A J>l £^1> Ч-ИЗ (5«ул 4^5 cA^ <-*Ъ Al-A> jlj -Cl
JLX1& (3 Ijjl <3 tals*. 4a b c4« у J <*£ I З^^ <У^^УЗ <-Л 4L-»o^ j 411i Lj
J^U ' jS" р.д*«.л 4j k.
« 3783 3 3 30
Mahmud Bey, Dimetok a’da Azizlu ( Yaraklu) koyunii Z agn о s
Bey den satin almi§ ve ona da, timara verildikten sonra, Bayezid IL
hukmu ile tasarruf etmi§ti. 890 da bunun kaydi §oyledir : [440]
j (JjJI j/L? cib jb-AJ-J dl»
j^tz* 4*ь*» jk (,-A^J иА^Л^ L)k- дА jUzl-w (S^“
j>LjL UU jiljrj jf 4stAJlb <H fV jWjf* Jj> JjJ fV A®b
У АдЬ 4-JI J ^Аа ^jaSd-* J(j* tjk. «At l> 111.1м»
^5x^l71 f j£~c- Jjl Ja»j> aS^lLjI 4;^ о-аЛ' зуд— Jjl ujjjl
I jL* у А^7 Jyy* CoA* ^-1* у
Jjilj 7 <*C y3 J-3*Л db^j|j (j^j! jT 3 £ <Ujlp> j^A уз J3J
*Гft’ J> jy y- J JLC^I Jill Ч:^>* J-И
Jjy J“b J^L» аГ^Ь-у (5jI jJ:5 J ^cj £b" ^“b Jjl Jb»
А’ДЛ 4гЛЛ> jA*^> J сг^Л-5 t^-5 A^c?- -? 5y иД j
д^**^у* *Ld-tJI 'yA <A*£ I j
^xJjl ДЛ A>'jjl cil> Jy.tz* РЛ>1
.... Ла db ylslj _,£G fl*
[439] kr§ 370 n, tapu deft,t s. 15
[440] kr§ 20 n, tapu deft., var. 136 v. d
— 330 —
fl’ jllZJj*
5948 17 28
Bu koy ve mezrealan, Mahmud Bey, sonradan kismen zaviyesine
kismen de M e d i n e’ye vakfetmigtir ki, 935 tahriri bunu goyle tesbit
etmektedir: [441]
J м-j dj^a>- t/4.5 <il *x* a-w •...»
-? J J V-«®J
jx-l£i& j <Lwl£w <a-L! 4*k3 lZ- У’jt* з dl^j^ j
.« о^АлЬ loci* LPjhy. (/•£ I o.iVj5 ’ fb
•••• J>-; 4^P(Jl c-CU
^5*4» Is»- 4j <^e$J
« 19.413 12 1 ’ 45 67 з 1
Mahmud beyin oglu Bayezid Qelebi’nin Edirne’de bir
mahallede odalanni gonniigtiik [442]. Agagida goriilecegi iizere D i m e-
t о к a’daki bu mezrealardan birini, Bayezid Qelebi, Kanuni devri
vezirlerinden Mahmed Paga’ya satmigtir.
Isfendiyar ogullarindan Kasim beyin oglu Kaya Beyin
de Malkara’da bir imareti vardi ki, bunun t^in, Malkara’da diikan ve
kervansaray ile ehemmiyetli nakid para vakfetmigti. Fatih devrinde
bu vakfa ait gu kayit goriinmektedir: [443]
Wj ujH® til jb-Uiw| fja-^lj-1 Jj el Li tjsiij»
С-Ц*д>-^с. о*A^ jjr
600 300 500 600
500 180
<»c:L*>-j4 (^J<«b 3 у <X*» (J jl <£•(
« 18.050 180.500
147 — Karabaglu vakfi
Edirne’de Karabaglu namina bir vakif vardi ki, bir muddet
Seyyid Kasim elinde kalmig ve 890 siralannde mahlul bulun-
mugtu : [444]
[441] kr§. 370 n, tapu deft., s. 31
[442] yk. bh s. 58
[443] kr§. 72 n. tapu deft,, s. 262
[444] kr§. 20 n, tapu deft., var. 34
— 331 —
UU J ^1» j'sGjjlai- j-Jj’ <5^x1 o_,5 cjsj»
j$ <S>b^x>- jr^t- jlA» J 1 5 J 1 o41l I <'*''3
«289 >
148 — Kara-Bulut (Ibrahim Aga) mescidi vakfi
Edirne i^inde namina bir mahalle teessiis ettigini yukanda gor-
dugumiiz [445] Kara-Bulut lakabmi ta§iyan Ibrahim Aga, Mu-
ra d II. ve Fatih d e v i r 1 e r i ricalinden idi. Kendisine Edirneye tabi
Sekban- Yusuf (Kuquk Sekban) koyii temlik edilmi§, о da, bu koyii,
Edirne’deki diger emlaki ile birlikte, mescidine vakfetmi§ti. Ma-
lum zamanda bozulup timara verilmigse de, sonradan, Bayezid II.
tarafindan vakfiyeti mukarrer tutulmugtur. 890 siralarinda §6yle tahrir
edilmi§ti: [446]
j 4lU5j ij jY fl* 4a 4?‘jjl JJ cJ у Ajb
UL °JAjb cSjlhlw J jllaJu
J Ijjl £_UaX jl* jUxlw jjY
ojjl
4> l»> ••»• Да 20 1а^чС j уъ- 4a 11 .... j^»y Lh^Ltf 4» yp
« 3206 з 2000 1100 ‘
925 de, Yavuz Sultan Selim tarafindan da vakfiyeti taninan, bu
koyde hari^ten ekenlerle mahsulleri tansif olunan ortak^ilar da vardi ve
mahsul varidati {gen<L 5 mud 1000, cevv ve gayr. 12 mud 1440...) 2938 ak$e
idi [447]. 935 de 13 miislim hane ve 5 miicerred tahrir edilen koy vakfa
3012 ak$e [448], 980 de ise 4047 ak$e veriyordu [449]. Kara-Bulut vak-
/min Edirne igindeki miilkiine gelince, bunu 976 da §oyle goriiyoruz:
[450]
ДааА *—ctl»-(J।у
I «i'-Jy I (_£ (it lie J oJ4j^» j 1.-J J
[445] 9k. bk. s. 49
[446] kr§. 20 ft. tapu deft.t var. 6
[447] kr$. 77 n, tapu deft., s. 130
[448] krj. 370 n. tapu deft*, s. 14
[449] kr§. 470 n. tapu deft^ 83 sira n.
[450] kr§. 1070 n. tapu deft.) s« 361 v. d.
— 332 —
4> li I *“оД*1 4 J JI ^1 y>-l (J-kl 4lJ I у-ДС- <3д^~ Дйе**ьА ^Д-Sb oy5C3
ддД«11^ 41*^5^ ujjJjI д*>^ j^S* Д-* er’i’l 1?«Jjl ° “4^ (j j^tA* <3^
4500 u^d£ Чд* 3^ J*’'*
UL Jj-VL. *^л ij^J^ LJU- (j*^ 1 jlj (j^S ujI gjl o-Cj yi 4*1aJ !<Д^-
—• I 4—1>дП ia)y 3 д*д ^1 д*-^* u»>jд? I u—>(_)дс I ® д^*^ “ 1800
Дллм» 4^» j <_>дА' ej^-l Д^ 3^oj_*-' J ©-Cjy9 сЗд'*' g)^J^Z (j^L
Д9&ы*»« Lib (Дг***^ j <3д* / Зд> <3д4~ I (jj^-^ cil 4j li-duA^ jL>jj 4»1з1ал l»l ^4* I L*
оojj^ jд* Л^А-* ©д! Lt-57 д.*.£ cA^ дд* ©ДД--А д£д д>д (j^-f i o^J*
360
5170
J J*3^
• «.. ^aLI C-
Зу^а11
Jyl 3'J °J^9 ОДдД^-^ ^*3/ ’” 1$^ вД^А^Д ~
уД^1>" ^Д^***Ь-11 <J^У (Зд** л«J 1?ЕиЗ^Д«.,£| ••• 4Lh>4j I *-4j I j 4Дл*1д> Is
^JX<A* oj^> *Lfk- J J^H U^5j <11 dL Jу t_Aslj
^r (*'"’£ 4L**/4^-1 dl^j Д^ 4>1>.р.1лл j 41*«4^-| dL.«
« ••••• ^1ял 4L*«4*1^ Ll-a ^A^ I д' ojL Д
149 — Kemal Pa§a (Mehmed Qelebi, §ah Qelebi)
mil 1 к u
Edi rne’ye bagli Isa bin Bayezid $iftligi — ki Sii/cun~oglu (Sogiin,
Sogiit-oglu) koyiinden b61iinmii§ miisellemlik idi — aslen Kemal Pa§a-
nin mulkii iken [251], sonra, oglu Mehmed Qelebi’ye intikal etmi§,
Fatih zamaninda timara verilmekle beraber, Bayezid II. tara-
findan miilkiyeti mukarrer tutulmu§tu. 890 daki tahrir kaydinde bu miilk
$iftlikte hala Kemal Pa§a'nin gulamlan mevcuddu: [452]
оД^1*3 <3^ dKA ^^<.15 (ДД1**А) I lib jJj lS^" dll«»
(Д1-^Зл u->-Aj I (P Д> д'I (3^h.l**’ yj^li^l -?д^ (_$д«^ ^iH
удЗд! <3д-^> ©jji Lil. ^^15 t^O-3 *—3{.^д^*
jjic I сДл.1*-.л у дд^д$*^ (Зд-FLi д>д L jJj
<<•.. .^bl 4>.jjLa liLJI^ (аУ& 4>dy9 ...lit д^^лД lil (y-H
Bu miilk ^iftlik, sonradan, Mehmed Qelebi’den yigeni §ah
Qelebi’ye intikal etmi§ ve miilkiyeti mukarrertutulmugtu. 925 de ve 935
de 4700 ak$e geliri vardi: [453]
[451] yk. bk. s. 74 <
[452] kr§. 20 n. tapu dejt.y var. 45
[453] kr§. 77 n. deft., s, 133 v. d.; 370 n. deft., s 15.
— 333 —
<4711 bL JI? Jj гг-^сА dU»
980 de bu ^iftligi, diger adi Umur olan, bir koy olarak ve Kemal
Pa$a Qiftligi ve evler bulundugunun kaydedildigini goriiyoruz: [454]
< 4280 J-^U •
150 — Mehmed Qelebi bin Isa Bey bin IshakBey
imareti vakfi
Murad IL devri iimerasindan Bosna serhad beyi Ishak
beyden evladlanna [455] kalan Edirne’de Uzga§ (Ishak-bey) koyii,
Ishak beyin torunu Mehmed Qelebi tarafindan babasi Isa beyin
0 s к u p’de yaptirdigi imaretine vakif ve tahsis etmi§ti. 890 tahrir kaydi
§oyledir: [456]
el (J^l J- dl J
LI j^Jjl I
.... jel ^1*
... ^->1 Л
8621 1 18
[454] kr§. 470 n. tapu deft., 84 sira n
[455] Ishak beyin, Isa beyden ba§ka, Mehmed Bey veHiisvin Bey adine
da iki oglu daha oldugu ve babasinin da Ko§-Huseyin Bey isminde biri bulun-
dugu, Fatih devrine ait iki vesikadan anlagilmaktadir (kr§. Ali Emirt tasnifi,
Fatih, n. 23, 26). Ba§hklan §oyledir :
^aIj I c_)J>. .. 1л»
JWdJjlo l^A
Дл.2жл ... u-Al® el cs^
[13.1.1461] « ... «tlrlx'j
I ДА ... \$а^11 J*^^ ё ^г-aI^ I * ©J...»
J (2?^" ё dl ё ё1***>- •••• J_y^
«vic lc j j ci J *^ । <»•• el I (У el _Д1 I4I
’ < [8.VI.1453]
[456] kr§. 20 n. tapu. deft., var. 7
— 334 —
925 ve 935 tarihinde bu koy ve ihtilafh olan bir mezrea yine ima*
ret vakfina aitti: [457]
I ctl cil jj' 4^9j»
<CjL^
L>. ^1*мл4) I». <U Jit ctb ^Jpc.^4 |*b
8028 2 3 24
jtku ^3 Ч-? ->•* j-/"' j-^A lAjj*
у oX-TjjJJ )jAa jU. -Xjb (jlkl— o-UJ <->>b/J djLr jl £jp-*L« e-C/Lj
Jjl <-tAjjl иУ?1 J* i <JjI
Л®Ь dXjj.1— &bb}yjs* [*t;x e*A*t>’
(3* Ь 4,/tf.LL^I С-j Ь аЬ L*
1023 J^L- (Jj-Jjk Аз>е^>л>^А
« 9051 1 2 3 24 1
980 siralannda koyiin vakif geliri 9101 ve
$e idi [458].
mezreamn ise 1000 ak-
151 — Mehmed Pa§a (Rum) vakfi
Fatik devri vezirlerinden Rum Mehmed Pa§a, tstanu 1’da
tJskiidar'da bir imaret yaptirmi§, IstanbuFda hamam, ev ve diikanlar
ile birlikte Dimetoka’da Ada nahiyesinde bir koyii (Toyca-Oruzlu)
bu imarete vakfetmi§ti. Fatih’in Mehmed Pa§ a’ya hibe ve temlik
edip onun da imaretine vakfettigi bu koy, bir aralik, timara verilmigse
de, sonradan, Bayezid II. tarafindan vakfiyeti mukarrer tutulmu§tu.
890 siralannda bu vakfin tahrir kaydi §oyledir: [459]
>*(/** к-Л £^b Lib Cjjb^ J >
CjjL^ cr*£' gA“^ dLk j <a <> Lib <3 A j^9
4Л1д1>- -^3^ jUal-u J^Li.ib LJk I jb’ PI 1
jyljl <j^a> Ojjl jJ»j jj'(5-4-i JU1» jljjl (Д*
[457] kr,. 370 n. deft., s. 14
[458] kr§. 410 n, tapa deft,, 71 sira n.
[459] kr§* 20 n. tapu deft., var< 145
— 335 —
jj jljjjl 4^
f% jUk t 1 J^J, ^л? ‘r*^ 0~* 4 uT*^
• ••«• <>-Jjl^ j)*** l,/’?**^9 4 ^**V 6 ^{/“*
jjVjl jfji—L« ^СИ -3j^jl >*
.... jrjdjy. jbbjlj jbW
41 . 835 525 ..1д1д^ jy'U. L_j^^u JJ «.• Д-* 35 , J». Дл 30 200 rj 2800 3000 < " 9461 1 20 2 36
925 de bu koyiin vakif geliri, bir kisim hara$giizar-i Padi$ahi de
bulunmak suretiyle, 13.626 akge [460], 935 de, «yjjl^ nun (mils*
lim 37 hane, 3 miicerred, gebr 28 hane, 2 miicer.) 13.500 akge [461],
98Ode ise 11.682 akge idi [462]. Istanbul’daki vakiflanna gelince, XVI.
asir ortalannda §oyle tahrir edilmi§ti: [463]
u) I^>-1^.5*" £*l>. jo k5o
1400
оj j3 k^ j jb дЛ*л*"*
jLuaa l£L~4
4170 j J-^L. lil
с£1»4т у u3»lj jj5u jj-'j* lA~ J*5 5*^7 4^**^
«<:)jl 4^“jlZ 6710 1000 al- j J*X.
152 — Murad Pa§a (Has) imareti vakfi
Fatih devrinde Rumeli beylerbegisi Has Murad Pa§anm
(oliimii 1473) cami, medrese ve imareti igin Edirne miilhakatinda
vakif koyleri vardi. Bu tesislerin IstanbuFda oldugu muhakkakhr.
Tahrir kayitlanndan sadece biri bunu Edirne’de gosterirse de, ^vakf-i
[460] kr§. 77 n. tapu deft. s. 282 v. d.
[461] kr§. 370 n. tapa deft.., s. 39
[462] kr§. 470 n. tapu deft., 60 sirs n.
[463] kr§. 256 n. tapu deft,, s. 324
— 336 —
imaret-i merhum Murad Pa$a der mahrused Edirne'» [464], Edirne ima-
retleri arasinda zikredilmemesi ve, bilhassa, Istanbul defterinde sarih ola-
rak bildirilmesi ve vakfiyesinin de 877 tarihinde tanzim edildiginin igaret
olunarak Edirne, Dimetoka ve Giimiilcine koylerden de bahsedilmesi
buna giiphe birakmamaktadir: [465]
l-ДЛ
A>lrtc j J jSif* O'* —bl J 7
< [15.IIL1473] Э *СялЬ
Edirne ve Dimetoka’da 119 koy (Karaa^ag , Karabudaklu «Eek-
ban-koy ii* Jj<5 o> & Qbrek bu imaretin evkafi
idi. 890 da bu iig koyiin vakif geliri 24.245 ak$e (hane miislim 73,
hane gebr 76, miicer, 15, bive 5) [466], 925 de 35.973 ak$e idi. Hris-
tiyan reayasi fazlaca olan bu koyler hara$ ve ispen^elerini kamilen vakfa
veriyor, resimler arasinda bid’at-i cedid, monopolya gibi vergiler de
bulunuyordu. 935 de ise vaziyeti goyle idi: [467]
< ^9 ^*1 0^9 ^,^7 J J О4J* ЬЛ
.jJlZLuls J Ijjl J* J 1
4j 4> 1».
4830 19 12.300 4 27 3 9
18.000 6 73 9
J-".* 4. Io-
< 35.130 10 100 2 37 3
Bu yekun 980 de ise 48.170 ak^eyi bulmugtu [468]. Diger taraftan, bu
imaretin bagka yerlerde de vakfi goriilmektedir. Bu meyanda, GumUlci-
ne^de Maroniye 4Jjjl. koyiinii zikredebiliriz ki, 933 de beg mahallesi 3
[464] kr§. 470 n, tapu deft,, 67 sir a n.
[465] kr§. 251 n. tapu deft,, s. 534
[466] kr§. 20 n. tapu deft,, var. 32 v. dd.
[467] kr§. 77 n. defter, s. 104 v. dd; 370 n, deft,, s. 12
[468] kr§. 470 n, tapu deft,, g6st. yer.
— 337 —
muslim hane ve 272 gebr hanesi ile 53.488 ak$e hasil temin etmekte
idi [469].
153 — Nuredd in vakfi
Eskihisar-Zagr a’da bir muallim-hane ile 1 s t a n b u 1’da mescid
yaptiran N u r e d d i n adli kimse, her halde, Fatih devri adamla-
nndandb Bu kasabada hamam ile kasap ve baghane diikanlan bu vakfa
tahsis olunmugtu. 925 de ve 935 de tahrir kaydi goyledir: [470]
[469] kr§. 167 n. tapu deft., var. 8; 251 n. tapu deft., s. 534, 976 da bu tesislerin
Istanbul’daki evkafi ile birlikte teferruatiyle §oyle goninmektedir:
*Jj^ objl
11.046 ,L 45 oj^ ujуji \£i
33.000 2466 > 13 Ojj’j* Ojl^ ijfJi.AXi^ ^La- ejj’.jlbjl/iJ Ji oljt
1144 660 3600 2880 28.666 > > > > -ь 3 3j** j^ % * ji ^4i <s^j/ j-5 4a1aHc^ Ji L$lfcibj^*
372 ' 49.633 45.000 183 403 156J00 26.633 > » J J Ji JJ-V Ji j frUiS 4^>3jL* tjCL J 21 Jj^“ J a Ji 4^* «... ч-jb IkjH ... <_i J^all 75.240 31.370 jl!l
I bj I f-Ь-, 1 1J bj I 1 J . «Х***>1 i- 1 j Jb'_^***
JJa.? L <5}.У j dUslj
(kr§. 251 n. deft., gost. yer.) « <djl Jaw-
[470] kr§. 77 n. tapu deft., s. 554; 370 n. tapu deft,, s. 85
— 338 —
1 4L-*4> к-^кл J^ojjLa:»e*5Zkl j 4, Д9ё«мЛ ^-**3 ®
'j^£[ 4:—j .^'l^ib j&S cjb 6-^»^^ jKS jLx^SSJ (j-i* jj Ja*Jr’
<£ 34.500 1500 $ 4-д>- c^b ajl-) 3 (_|
33.000
980 siralannda bu evkafin miinderis oldugu anla§ilmakta ve kaydine
tesadiif edilmemektedir.
154 — Sa’diilmelik • Qelebi veled'i Haci Hamza vakfi
GeliboluMa Jig ge§nieye nakid akge ile diikan ve bozahaneler vakfe-
den Sa'diilmelik Q e 1 e b i adindaki kimse’de, belki, Fatih dev-
rinde ya§ami§ti. 860 siralannda §u tahrir kaydi vardir: [471]
<S*J i «зДО^^К Jjk’"
jiji 5 I vLsjy <iL> Ц4 д—
sj ДДД 85 2000 4^ (j yAjJ 4 4kk-«
86 4 . ? " •
# « 30 j 4J510 JW >*~r
925 de bu hususta daha mufassal bir kayit vardir : [472]
4^Д^ jr ^кдД£ _ J) I-’^эеклл 4^s.JL^ (^k- (j1 t__
J оД-JI ^«4> jl j oJJ 4х>Д^ j j (J^
20.000'
240 4:-^ (j 20 j jib j j ( ^Le ^^м/jL jj> Qjf*KS 2000 дл ^кл-
;o40 4*^ -45 0^ (j^LLe 4!^- jj <1 150 4i<w
2885 д^ 4\лк« j ojLl L^- 495 JjUl t 45 oJllaj
b _^л □Дх^у-иа^ jlJjl ЬаДДЛ (J}0^ i
44 4u| *1a- iS>ljb4 j ^*<4л^лл 4^4 дДлП (_$дхИ
d^"*'4 4*'1 ClO-Jr' «Xi 0**1 i иДД идЬ © Ju Le^y Jjl ид>Ь' ^-1 67.750 4я~
411 67,750 чЬ I c_^ z U-X-'J Д.-.91 Jj kiIj 4>.aa^.S^” ^Ь ^j'jbl ДлилАд>& c4a9^ k^'
4j у к. (aL 4X*«1 J) ДД 1*Д I iikiilj 4l 43ts! u/“- *"“"4у a ^)Дл[Д Дл
j^k- Дл • вДд| 0^44 02.^4? aI-I JjOj» <^j <Jb C$jpj cbl k. I
4-J,^> j (_^b Дл (jy.A 4,b 1 Ljlsj.-t
[471] kr§. 12 n. tapu deft., s. 205
[472] kr§. 75 n. tapu deft., var* 260
— 339 —
.«sJj ujb [11-VIII. 1515] i>ur^ j Jjl
(Jb^a*- J^L** с1>*л^A (J*^lf <^-ai (Jj-л
jjjlJjl (Jy^ Jjl jLaa>* jVjl JF3 jjCLaA’’ 41 53.975 oa^l‘ ^3
4*3j $tX»LJW СЛ*- j.| ^1«мАм^к
155 — Sinan Bey (Teftin Aga) bin Abdullah mescidi
vakfi
E d i r n e’de odalarini gordiigiimuz Teftin Aga [473], bu §ehir-
de yaptirdigi mescide 883 tarihli vakfiye ile bir 90k oda ve diikkanlan-
ni vakfetmigti: [474]
Ul Cn>J Дль^аЛ
JjJ-И 3 j Ul til (jk— Дэс^11
b <bl* l.£ j Crt3 Ic J Д.1> 4-ли (J £'•> J
« .... [2.VL1478] ч/ub
•
156 — Suleyman P a § a vakfi
Edirne’de namina odalar ve bir mahalle kuruldugunu gordugiimuz
ve Tunca kenarinda adini ta§iyan bir camiini de bildigimiz Fatih
devri iimeras indan Suleyman Pa § a [475], ayrica F e r e-
c i k’de de bir cami yaptirmig ve Ferecik’de muhtelif koy ve cemaatleri
bu vakfa tahsis etmi§ti. 925 deki tahririne gore §6yledir: bu kazada
Indil-Virunt koyii ile Ififclar, Eynebegi, Bayramlu cemaatleri ve bazi
miiteferrik reaya bu vakfa aitti. Bu vakif, evvelce, Ferecik kadisi eliyle,
930 tarihlerinde ve daha sonralan ise kadi tarafindan tayin edilen bir
nazir ve, ellerinde reayasinin avariz~i dizaniye ve tekdlif-i orfiyeden
muaf ve miisellem olduklan hakkinda eski ve yeni kukumler bulunan,
S ii 1 e у m a n "p a § a n 1 n h a I e f 1 e r i vasitasi ile idare olunmakta
idi [476]. Eynebegi bin Haci Yah$i (Ki$la koyii) cemaati goger-konar
iaifesinden idi. Kimin topragmda ekerlerse o§iirlerini sahib-i arza,
diger resimlerini (haymane, resm-i gift, ciiriim, arusdne, adet-i agnam)
vakfa vermekte idiler. Keza miiteferrik reaya olarak bahsedilen muhtelif
cemaatler de yine i/uru£Ierdi ve ayni suretle miikellefiyet altinda bulu-
nuyorlardi:
[473] yk, bk. s. 57
[474] Tafsilat i^in bk. 1070 n. tapu deft., s. 245 v. dd.
[475] yk. bk. s. 57 v. d. ‘
[476] kr§. 77 n. tapu deft., s. 458 v. dd*; 925 tarihli kayit i§in bk. 370 n. taps
deft., s. 49 .
— 340 —
} K/UAyt* C-La*L. oA^wAp^,® i^T*^ L^L <—a4^jS>
jAiljl а!«9^*л ^AjA*. L *^Г_^л [<j]Yl ^/‘‘“>3"^-^ <—5^7^ jJdJl • Ia> L«#
c£F* a> a>- j оЛ^ДП jaaLz* 4a5j fTi3^" (jk**» Ал У
у a JVH (*L~<> ц-jL* oJ^-“ у <j^\y^
<yj_r^ »-Q X <_rf' Jj' A>* JfJ' i/-1» й! *4* сл^’
X> У Jj-VJ f^l oAj A’L-jX j fj». j c-i^ (O-J jl* <A»J JjS'4л J_)jj3 <L>-L> j~
4367 J^U 58 37 4,‘L j^S7 .... jy)j! jy£lo*j jV?!1
3310 J^U 6jkk- 20 24 4,‘U .... jj5^a^ <ЗЪ j!jj J^ajI ч_Д
i«b 4>-e_^9 Ал _Дл.а!у LtL ^LLj
1436 j^U ... Jjjyj <*b <jA^) j. o’J^tA 50/-?' oXjy-#
Jb 4^j jf ^L*vA o-Ь у Ltb ^jVL*# < 49 ji L ^L^l>
1365 ^V^?L- 6 4>L. •••••• 4a9j (уАу-*)
JjS~ Ал O&J (jiy I4.L4I OjL J jLJ jl A^9J aLjJJ CaaLs-
« 1170^ 8 ^ 19 ^ .....
157 — §ahmelek Pa§a 2 e v c e s i (B e 2 i r c i Hatun) vakfi
Edirne’de namini ta§iyan mahalle ve odalanni gordiigumite [477],
§ahmelek Paga zevcesi Bezirci Hatun 868 tarihli vakfiyesi
ile ev, $ayir ve saireyi meseidine vakfetmigti: [478]
' ( (J У L. t/7 J J 4^-»
>ЛПс$.э1г -k-Jjl j 4^ly|4Jsj J i/"jj <*j5 Lik Jj/'
[24.II. 1464] aTj^L ^?LjbL^
<>-!_&:>. 4a> A^ 3jA^- <1>L j1 •J>' 0^4-аЛ ^lpe*v lj £• J*=^
1500 a:.- J J*sU J^^A5 j аг ЛЦ Jc^” -?
72 dk j jja^ aUjs: j a?L <L
Ct L^"' (-i^*'e "•’ A9^9 ^La.4 oA1_«a*a9j J^cX*
158 — Turban (Gazj-Tur ah an) Bey vakfi e
Murad II. devri timer as in dan Gazi Tur han Bey, Uzun
Koprii’ye tabi Kirk-Kavak koyiinde bir cami yaptirmig —ki kendisi
de bu camiin avlusunda medfundur— ve buraya, Uzun-Kopru’ye bagli
Sul t an-§ ah y Tur han-Bey (diger adi Pa§a-Yigif), Bulduklu (diger adi
Baidu) koyleri ile Tiirhan-Kavagi, Doganci-Firuz $iftligini vakfetmigti.
Bu koyler kendisinin, her halde, babasi Pag a-Y i g i t’den miras kalan
[477] yk. bk. s. 57 [478] kr5. 1070^ n. tapu deft., s. 47 r
— 341 —
mulkii idi. Bu koylerden birinin evvelce Pa?a- Yigit iken soriradan Tur-
han Bey adini almasi buna delii sayilabilir, daha sonra ise Kirk-Kavak 1
adini almi§tir. Tur han Bey evkafina, Fatih zamaninda, evkaf ve
emlakin bozularak timara tahvil edildigi sirada, hi\ dokunulmami§, daha
sonra da makarrer-nameler verilmi§ti. Bu koylerden bazilannda Tur han
В e у i n ortakgilari bulundugu gibi hristiyan reayasi da cizye ve ispen-
gelerini vakfa vermekte idiler. Doganci Firuz giftlifti canbazlan bu vakif
reayasindan bulunuyorlardi. 890 da bu vakif kaydi §6yledir: [479]
4551 •••••• о Li JjLiL-
5469 . з 16 .....
4/93 24 4 ....
1851 7 4>L. «••••• ..• 4^9
1042 J*»L. 4 .... jljl jU
1800 dlU <-jLJ
540 ~ ,r 1 ujl—l i/rJ*
dj-l j LI (J-ULljb dU jy j^l joUI 4 4—>- - Jiy J-5
4> L
" 19.946 25 3 18 2
935 de ise bu kayit §<5yle goriinmektedir: [480]
aJi’Lj 1 v<j9j 'dl jLjjL kJs^ » СлЬУ-л» Да <-л9^
J (j 1 4> L L 7 56 11 (jLjjL j)Lli (jLjjla. (jLl^ |Д*“'л 1 ’ 6 27 1' ‘ 11 5
10.200 (>U- . 6000 J«»L. 4000 1
1500 ЛаУ- <Ъ <il> JjL1a jfF 4j L * 5 1 10
[479] kr§. 20 n. tapu deft,, var. 128 v. d.
[480] kr§. 370 n. tapu deft., s. 39
— 342 —
4> c/b*
JjTJ cfj^ t^bJ 4j
aj <Д^й* o-iLa/'uI* djy« c/^^9
Jmws'l*. <f(ib(jLdfi- j'S'" jbLx ^*L (jljL, Lx 4>^s
3500 7 2 5 2 6 ^
4^Jjl £slj ^-- jLU ojJj j Jj^V oV$l -b
O-Lv<J>;> C>_^ c£ J oXjl
J*»Lx (jlj^4)*U- jL'U dlijb-.oJ(jUlc- jb^ fL~*4>*li. jj£[ d&ui IJ*
<26.720 61 5 15 10 72 12 5
Diger tarafdan, Mai kar a’da da Turhan beyin cami ve med-
resesi vardi. Buradaki cami ve medrese igin Mai kar a9 da diikan ve ker-
vansaraylar vakfetmi§ti.
925 de bu husustaki kayitlarda §oyledir: [481]
ojL^ ^c- .... jU? jirS o^aIU^ ^a> jj ^)дл j
JJaJj 1дсЪ ojU сд1*а5 aJjUa
129 3J 24 J 600 j
...... OjL^ •*.».. C-jb^ .Oj^all
Turhan b e у i n Malkara9da ve Kirk-Kavak9daV\ bu tesisleri igin,
tahrir kaydinde de i§aret edildigi gibi, ba§ka yerlerde de evkafr vardi
ki, Serez’de Miryani koyii kendisinin, Bor onia koyii oglu.Omer beyin
evkafi arasinda tahrir edilmi§ti« 858 tarihli vakfiyesirii ne§redecegimiz
bu vakfin Serez’e ait kaydi §oyledir: [482]
j .o-Asl^S (Jb® 0^-0*" ’bisj cil) >
j UJ aL I a!1 uu L->311 J.l <-fi9 J
4> Lx 4j
16.988 5 Ю 174 1 3
< 2591 4j.Ji 4-a5j) dL
[481] kr§. Tafsilat i<jin bk. 75 n. deft., var. 296
[482] kr§. 167 n. tapu deft., var. 38. istanbul’da da bir mahallede Turhan Pa-
$a vakfi, olarak gosterilen ve, vakfiyesinin kayboldugu kaydedilmekle beraber, tarihinin
880 oldugu bildirilen bir vakif vardir ki, bununla alakadar olsa gcrektir. Tafsilat igio
bk. 251 n. Tapu deft., s. 382 ,
— 343 —
c) Edirne igindeki muhtelif vakiflar
159 — Ahmed bin Hasan vakfi
E d i r n e’de $eyh \Muslihiddin Halife mescidi mahallesinde A h m e d
bin Hasan admda birisi 872 tarihli vakfiyesi ile mescide bazi evler
vakfetmi§ti: [483]
Jjr*1 ЦТ* Jib' (J J *7^ OJylI£*•*>• Jr »
[1.IX.1467] If If j j (jy' I 4a^'
160 — Ay§e Hatun binti Piri Bey evladlik vakfi
Edirne’de Kadi-Hoca mescidi mahallesindeki evlerini ve 2500
ak$e ile kazan, legen gibi e§yayi evladlik vakfi yapmi§ti: [484]
3 J -
ДЯ4 . J? djid; 4-(f If j jlf ’O (j*
«[2. X.’ 1473]
161 — Balaban bin A b d u 11 a h (S a r a c) evladlik vakfi
Edirne’de ayni mahallede, Balaban bin Abdullah admda
birisi, 868 tarihli* vakfiyesi ile evini evladlik vakfi yapmi§ti: [485]
1. <-islj jf jLb
As ' Js’j-**’ Л, i у 45 j 4j J.
! Д^” j йд1^^ Дл-Л*1 4*i- у (/*& Д?Еа*а^ с
«[1463] 868 £jb~ 16 j
. .
162 — Barsa Hatun evladlik vakfi
Maruf-Hoca mescidi mahallesinde 871 tarihli vakfiye В a r s a H a-
tun admda birisi menzilini vakfetmi§ti [486].
163 — В ay r am v a к f i
Ni$dogan mahallesinde В ay ram admda birinin, 860 tarihli vakfiye
ile, yaptigi bir vakif vardi [487].
..
[483] Tafsilat i^in bk. 1070 n. tapu deft. s. 79
[484] ayn. deft., -s. 294 v. d.
[485] ayn. deft., s. 300
[486[ ayn. deft., s. 35 ’
[487J ayni deft., s. 190
— 344 —
164 — Benef§e binti Abdullah atika-i Dogan vakfi
Kurtgu-Dogan mahallesinde Tacir Dogan adinda birinin azadlisi
oUn Benef§e 4)I-la сЛ isimli bir kadin 866 tarihli
vakfiye ile bir vakif yapmi§ti [488].
165 — Benef§e binti Abdullah atika-i Yahya-Hoca evlad-
11 к v a к f i
Ayni mahallede Yahy a-Hoca’nin azadlisi В e n e f § e adli biri-
tiin 411 jla , 878 tarihli vakfiye" ile bir evladlik
vakfi vardi [489].
166 — Benef§e binti Ahmed vakfi
Ahi Hasan mahallesinde A h m e d kizi В e n e f § e adinda bir kadm,
evlerini 874 tarihli bir vakfiye ile mescide vakfetmi§ti [490].
167 — Q i 9 e к binti Abdullah (Borkci, Yiiriikci, Y ii r g ii 9 Pa-
3 a zevcesi) vakfi
KurtQu-Dogan mahallesinde Q i 9 e к Hatun binti Abdullah
<L*L сЛ adinda biri evini 872 tdrihli vakfiye
ile vakfetmi§ti [491].
168 — Dogan Bey bin Abdullah vakfi
Timar-Boga mahallesinde Dogan Bey adinda birisi 866 tarihli
vakfiye ve Edirne kadisi Ibrahim bin HaliPin tasdiki ile miitead-
did evlerini vakvetmi§ti: [492]
I. ' i* .
J 7 <111-Us J* til jlcjb {
[2. JU. 1462] JJl>- J(j- ^Jb|j I
ч1) I
169 — Durdi (Turud) Bey bin Timur-Boga vakfi
Edirne’de bir mahallesini gordiigiimuz T i m uf-В og a'nin oglu
Durdi Bey namma, ayni mahallede bir vakif vardi ki, vakfiyesi zayi
[488] ayn. deft. s. 219 [489] ayn. deft., gost. yer.
[490] ayn. deft.„s. 90, 16 [491] ayn. deft., s. 220
[492] ayn. deft., s. 54
— 345 —
olarak gosterilmi§se de, bunun da, Fatih devri vakiflanndan bulun-
dugu zannedilebilir: [493]
сГ'-Я’Л чНа* Ig^> jjfr J- di) uJij
« ...............4^ JaIj чП <J--P
170 — Dur-Melek binti Abdullah vakfi
, = . j. . .
Arif-Aga mescidi mahallesinde Dur-Melek adli bir kadin, 872
tarihli bir vakfiye ile, evini mescide ve fukaraya vakfetmi§ti [494].
171 — Fa t m a Hatun binti T anr i -Vi r m i § Aga vakfi
Hadim-Timurta? mescidi mahallesinde Fat ma hatun adinda bir
kadin, 880 tarihli vakfiye ile, Zagnos bey mahallesindeki odalanni vakif
ve ciizhanlara §art eylemi§ti: [495]
<X • • . ^^IaII дА L [1.IX.1475] чЛгЬ? j
172 — Firuz binti Abdullah vakfi
I/ Bezirci - Hatun mahallesindeki evlerini, Firuz adli bir kadin,
873 tarihli vakfiye ile, Mihai bey imaretinin bir masrafina vakif ve §art
eylemi§ti: [496]
J j (J J dJlxs- ®
’kjiSlj u-e5l^ [19.ХЛ468] o' «-Lja^b чГЬНг1 j
1аДл> Lt** jV o-Ua, U- *^л
173 — Giil§ ah, binti Abdullah (Tat ar. Ali azadlisi)ev-
’ 1 a d 11 к v a к f i
Haci-Hayreddin mahallesindeki evini, Giil§ah adli bir kadin 876
tarihli vakfiye ile evladlik vakfi yapmigti [497].
[493] agn, deft s. 53. Bu mahallede Tur ud bey in oglu Iskender Qe-
leb i namma da bir vakif vardi.
[494] ayn, deft,, s. 224
[495] agn, deft,t s. 234
[496] agn. deft. s. 48 '
[497] ayn. deft,, s. 97
- 346 -
174 — G u 1 § e n e binti АЪ dullah vakfi
§eyh §uca-Halife mahallesindeki evini, Giil§ene adli bir kadin,
878 tarihli vakfiye ile, §eyh $iicd zaviyesi miiezzinine vakif ve §art
eylemi§, ancak sonradan bu ev, Padi§ahm emri ile 3000 ak^e mukabi-
linde bu mescid haremine ilave olunmu§tu : [498]
« [3 .V .1474] .... Ukpl в-СлоЬ 4*tc Iff J
175 — Haci Ahmed bin Is m a i 1 e v la d 11 k’v a k.f i
Cami-i atik mahallesinde Kasap Haci namiyle maruf Haci
Ahmed adli kimse evini, 865 tarihli vakfiye ile evladhk vakfi yap-
mi§ti: [499]
[5.X.1461] Lc j ил
?
176 —Haci Bedreddin Mahmud vakfi z
Kara-Bali mahallesinde Haci Bedreddin — Haci Mele к
lakabi ile §6hret bulmu§tur — adli birisi evlerini, 872 tarihli vakfiye ile,
evladhk vakfi yapmi§ti: [500],
Jdjl 3 j-* 7 clU 3 сЛ'* k—>
«[24.IV.1468 j j./- Ь(7«*—'j p-* Jlj—'
177 — Haci Halil bin Abdullah evladlik vakfi
Kilise camii mahallesinde Haci Halil adh birisi 8C6 tarihli vak-
fiye ile evini evladhk vakfi yapmi§ti: [501]
« [ 28. VII .1481 ] ^LJI j. ДкЛ ЛЛ/ j
178 — Haci Hizir bin Ahmed {Debbag) vakfi
Ahi-Hasan mahallesinde Haci Hizir adh biri ;i, 865 tarihli vak-
fiye ile, bu mahalledeki ve Musa bey zaviyesi ile mahdud evini vakfet-
mi§ti [502]
[498] ayn, deft., s. 82 v. d. [499] ayn. deft., s. 156 v. d.
[500] ayn, deft., s. 115 [501] ayn. deft., s., 138
[502] ayn. deft., s. 92
- 347 -
179 — Haci Hiiseyin (Debbag) zaviyesi vakfi
Haci Bedreddin mahallesinde debbag Haci Hiiseyin gehir dahi-
lindeki muhtelif ev ve odalanni gehir civanndaki bag yerlerini 872 tarihli
vakfiye. ile zaviyesine vakfetmigti: [503]
41— 3 J ^LkllcTU-> »
jLaH if .Jf- tl.w2.ab AjIc (.С J J IT 1
« .... [13. XI. 1467]
180 — Haci Karaca (Sarra/) vakfi
Haci-Halil mahallesinde Sarraf Haci Karaca adinda biri debbag
diikani ve odalarini mescide vakfetmigti: [504]
CA****^ 3^—'Ijl 3 J vjl^дИ<Ь-р^9
< .... [ 7.III.1471 ] Aj’jil t-ljaab 4?Urik J
181 — Haci Mehmed bin Haci Sefa vakfi
Haci-Bedreddin mahallesinde Haci S e f a’nin oglu Haci Meh-
med ev ve odalanni 869 tarihli vakfiye ile vakfeylemigti: [505]
J>Jjl J 7 lT'*- tf. сЛ'* >?
<.... [12 .V .1465] чГ1с-1г j j о jJjLll jL^j
182 — Haci Mehmed bin Mahmud e v lad 11 к v a к f i
Kadi-Носа mahallesinde Haci Mehmed adli birisi 878 tarihli
bir vakfiye ile evladhk vakfi yapmigti: [506]
Jtbl j jaj- JUzj JIj иДр
«. ..[20.111.1474] <Tlc-lr j О;*—> j jlr
183 — Haci Min net bin Abd u Ike rim vakfi
v Karaca-Haci mahallesinde miiteaddid evlerini 879, 880, 911 tarihli
muhtelif vakfiyelerle, vakfetmigti [507].
[503] ayn. deft., s. 133 [504] ayn. deft., s. 72
[505] ayn. deft., s. 131. Haci S a f a’nin diger oglu Haci Muhiddin
I x> namina da 867 ve 890 tarihli diger vakiflarz bulunmuyordu {ayn. yer.
ve s. 129).
[5Q6] ayn. deft., s. 298. Ayni adamin 887. tarihli ikinci bir vakfi da vardir.
[507] ayn. deft., 447 v. d«
— 348 —
184 — Haci О mer bin О s m a n (Hayyat, Bezzaz) evladlik
vakfi
Kadi-Носа mahallesinde Haci Omer adli birisi 877 tarihli vakfi-
ye ile evi ve mugtemilatinv evladlik vakfi yapmigti [508].
185 — Hamza bin Abaci Mehmed evladlik vakfi
Hadim-Timurta$ mahallesinde Abaci Mehmed oglu Hamza
admda birinin 880 tarihli vakfiye ile evini zevcelerine (Giilbahar^
Gulizar) vakif ve §art eylemi§ti [509].
186 — Hamza bin Gazi vakfi
$eyh~Muslihiiddin Halife mahallesinde bulunan Hamza bin
Gazi adli birisi Tunca kenanndaki bir debbag-hanesini, yaptirdigi mes-
cide vakfetmigti: [510]
< ... [2. XL 1468 1 a >lk.b
187 — Harra$ Yusuf bin Abdullah vakfi
Baba-Timurta$ mahallesinde Наград Yusuf’un 875 tarihli vak-
fiye ile bir vakfi goriilmektedir [511]. _ .
188 — Hatice binti Haci Ahmed vakfi
Ismail Bey mescidi ve medresesi mahallesinde Haci Ahmed
kizi Hatice adli bir kadinin 870 tarihli vakfiye ile yaptigi bir vakif
vardi: [512]
« ... [19. I. 1466] 4,’^b a jU j <>*—
189 — Hatice Hatunbinti Ismail vakfi
§ahmelek mescidi mahallesinde tsmail kizi Hatice hatun,
evini, 879 tarihli vakfiye ile evladlik vakfi yapmi§ti [513].
190 — Hizir Bali bin Mehmed (Donuzlu-oglu) vakfi
Babasinin adini tagiyan mahallede diikanlar vakfeden Hizir Bali
admda birisi de, her halde, Fatih devri adamlanndandi: [514]
[508] ayn, deft., s. 294 [509] ayn. deft., s. 230 [510] ayn. deft., s, 80
[511] ayn. deft., s. 243 [512] ayn. deft., s. 429 [513] ayn. deft., s. 61
[314] ayn. deft4 s. 120
- 349 -
(У ДзьмЗЛ 1^> Ltf uJi93 -A*-**4 <—e9j *
« ..-• cS-Jjl; >Ь.с5Дл>^(j"4?*?
191 — Носа Haci Mahmud bin Riikneddin evladlik
vakfi.
Imaret mahallesinde Riikneddin oglu Носа Haci Mahmud
admda birisi 870 tarihli vakfiye ile evini evladlik vakfi yapmi§ti [515].
192 — Hoca Omer mescidi vakfi
Adini ta$iyan mahalledeki mescidine Носа Omer adli birisi 858
tarihli vakfiye ve 868 tarihli zeyli ile diikan, bostan ye odalar vakfet-
mi§ti: [516] ' .
(J 4*&|jJ| 4,Jjj ул у 4>-ly>- -Ьы-Л! <1^ >
... pl . ^IaJI Ь’У,- >L^b 858
41— jJU— <Jyb* Jt"'
ijJjb 4*V £.jy JtS Jy*« J-l*- (ji 868
«... -a-5 уз / i Jy^A К
193 — Носа Riisteip m u a 11 i m h a n e s i vakfi
Cami-i atik mahallesindeki mualli rn hanesi ne 873 tarihli vakfiyesi
ile bir 90k vakiflar yapan Носа Rustem, Edirne’nin bu devirdeki
ehemmiyetli §ahsiyetlerindendi: [517]
GMra— J cl* 41— J'J** ^^yAj 4jL ^9J >
6 0.000 4,^- [28.IV.1469] ^51d, a/b‘^ J^b 3
1 (*Л <3•••• 6000 41— j
« .... 46B80 41- 3 jjSo
194 — Hundi Hatun binti Ahi Yusuf evladlik vakfi
Kadi-Носа mescidi mahallesinde Ahi Yusuf kizi Hundi Hatu-
nun 864 tarihli vakfiye ile yaptigi bir evladlik vakfi vardi [518].
I ' r ; '
195 — Ibrahim bin В a h § a у i § vakfi
Kilise camii mahallesinden Bah§ayi§ oglu tbrahim’in 868
tarihli vakfiye ile, diikanlanni vakfettigi goriilmektedir [519].
[515] ayn. deft., s. 42 [516] ayn. deft,, s. 437 v d.
[517] ayn. deft,, s. 159 v. d. [518] ayn. defti, s. 296
[519] ayn. deft., s. 143
— 350 —
196 — Ibrahim bin Kumru vakfi
Kadi-Hoca mahallesindeki evini Kumru oglu Ibrahim adinda
birisi 882 tarihli vakfiye ile vakfetmigti [520].
197 — Karaca bin Abdullah vakfi
Haci Abdullah mescidi mahallesinden Karaca, muhtelif evlerini,
877 tarihli vakfiyesi ile, evladhk vakfi yapmigti: [521]
[17.XL 1472] ... 4>>l J- Д-мЛ.оЬ 4*lf If j j
198 — Kasim Bey muallitnhanesi vakfi
Ishak paganin kethudasiKasimBey bin Abdullah
Дг// aga mescidi mahallesinde bir muallimhane yaptirmig ve 870 tarihli
vakfiye ile, bazi diikanlan buna vakfetmigti: [522]
Jtbl 3 j 3^I 41) IJ I 4>lk |*^*й
. 4> I Ai J l> 4’If If' СЛ»*—* 4**^ (JJ
«.... [22.X.1465]
199 — Mahbube binti Piri vakfi
Zincirli-Kuyu mahallesinden Piri kizi Mahbube adli birisi
evini 859 da vakfetmigti [523].
200 — Mahmud bin S e у d i e v 1 a d 1 ?k v a к f i
At tar-Halil mahallesindeki evini, Seydi oglu Mahmud adinda
biri, 875 tarihli vakfiye ile, evladhk vakfi yapmigti [524].
201 —Wa’sume Hatun binti Haci Kasim vakfi
Ayni mahalledeki evini, Ma’sume Hatun adinda bir kadm, 876
tarihle vakfiye ile, vakif ve zevcine gart eylemigti [525].
202 — Mehmed (Hayyam) bin Bali Paga vakfi
Fatih devri iimerasindan Bali Pag a’mn oglu Hayуam Meh-
med, Ismail bey mescid ze medresesi mahallesindeki evlerini, 867
tarihli vakfiye ile, evladhk vakfi yapmigti: [526]
[520] ayn. deft,, s. 296 [521] ayn, deft,, s. 180
[522] . ayn. deft., s. 225 [523] ayn, deft, s. 288
[524] ayn. deft., s. 94 [525[ ayn. deft,, gost. yer.
[526] ayn. deft., s. 430
- 351 -
4k* (j* оДааИ^З 4a9|^)| А*д9^ /
' «... [16. VIII. 1463] 4^>к;Д ^IaII j^0,’
Lit jL (jf <_A$
203 — Mes’tid Halife c am ii vakfi
Edirne ’de bir cami yaptiran M e s’u d Halife namina bir vakif
mevcuddu ki, vakfiye tarihi 885 olarak tesbit olunmugtu: [527]
4^" I У A A a1* IJ J) У Aeuls^ £**
J^a*«a • •• C5*" Ь 4л31 о.... CH-aV
U Jjy^ и*1.Л*^1-Ч 4i—LI «Ы_? Ак-Ы чк!^
-vojlu-J -U^r- (j^b $ jyJjl J> 3 5jaI»J
вдк-4.J5j^ЛгГ~ i53aI>J'—Jjy^ 885 ^j-зj*^jl
jyljl Jf3 uAbl I
*•< 1дЬ (^^Ip ••- aJb,j ^да^м ••*•
« J-^ ' J^.v > -d^ JjIaI* -d^-
204 — Mevlana Muhiddin (Fahreddin) mescid ve m e d-
r e s e s i v a к f i.
Fatih devrinde Mevlana Muhiddin adli bir zat E d i r n e’de
mescid ve medrese yaptirmi§, muteaddid diikan, oda, ba§hane ve evlerini,
867 tarihli vakfiyesi ile, bunlara vakfetmigti: [528]
4-«jA«J Дл*~а (£\j (j JI L yA *—(j'J^^ Д^*“Л »
(J1 («'AlJI «.Ц1лЬ ,, 4*(c U j 4км Jj-f'*’ (j** jdjl 3 4*i5^
j->0 JdsJ-^ -••- [26. IX .1462] 4>’j^b
^j-.a *9jl4A ^JIS" L CjjlJaJ 4Jjl (j^jA^ cJj»'/.4djl
AA^ ^aJJ 4> jlk АД-к ^aJ ••• 4;lj| ^jj^a 4^# 4— jlj| Jjljl
JlitJ й-5лл»л А?е*м.л £- Ьал о^,^3» L_sjjjl <-5^ 4з у Ь 4л
Л^аЛ hIL- 4> 4лИ ctb I (jjl J У C$aI.$14^jZ* 4»)^- oA5*jJ^ I
< ••» jksijVvl-M
205 — Mustafa (Hamami) bin Umur vakfi
Beylerbeyi Si nah bey mahallesinden Umur oglu Ham ami Mus-
tafa adh birisi, 864 tarihli vakfiye ile, ev ve diikanlanni vakfetmigti: [429]
[527] ayn. Je/Л, s. 11 [528] ayn. deft., s. 284
[529] . ayn. deft., s. 251 Fahreddin’in kizi Zeyneb Hatunun azadhsi G ii 1 § ah’in
da 895 tarihli bir vakfi goriilmektedir (ayn. yer.}.
- 352
C- JaJjl J Z t?. »
«,••• [ 8. HE 1460 ] A>\pb 4_л »Lx4 <fl/l£* J 4J^ -> £ j'
206 — Nevruz binti Abdullah (Haci Saruca azadlisi) vakfi
Kadi-Носа mahallesindeki evini, Haci Saruca azadlisi Nevruz
adli bir kadin 877 de evladlik vakfi yapmigti [530].
207 — Osman bin Mes'ud evladlik vakfi
Kilise-camii mahallesindeki evini, Mes’ud oglu Osman adh bir
zat, 859 tarihli vakfiye ile evladlik vakfi yapmi§ti [531].
208 — Saruca bin Abdullah evladlik vakfi
Baba-Timurta$ mahallesinde Saruca adli birisi B62 de evini evlada
vakfetmigti [532].
209 — Selquk Hatun vakfi
Sevindik-Fakih mahallesindeki mescide Seljuk Hatun adli bir
kadin, 864 tarihli vakfiye ile, evj oda ve diikanlar vakfeylemi§ti: [533]
A^xLLb a Л^Л [11. XI. 1459] 864
Ju ’рР u-c5***'*’ 3 (и$*^Ле**'л
<3AaSlj ••• ^P1"!
I J jjh“ (J1"!* ojKa A>l^l J Alljl
.pe-dl J* iiLp* J-h» oJU A:»pl U £>J&0 A^Mjl
210 — Seljuk Hatun binti Abdullah vakfi
Qelebi-oglu mescidi mahallesinde Seljuk Hatun -ki Ho§kadem
azadlisi idi- isminde bir kadin, 886 tarihli vakfiye ile, bir vakif yap-
mi§ti [534].
211 —"Selinie Hatun binti Носа Bayezid vakfi
Hoca-Bayezid mahallesinde, bu mahalle kurucusunun kizi Selime
hatun 871 tarihli vakfiye ile bazi vakiflar yapmi§ti: [535]
[530] ayn, deft., s. 297 [531J ayn. deft., s. 144
[532] ayn. deft., s. 243 [533] ayn. deft. s. 169
[534] ayn. de*t., s. 136 [535] ayn. detf., s. 125
— 353 —
jr JjjrL 4*J^^ dA <U-*1-*' Ajrb 4>Jj^ 4л^ >
4»’jib Л /I- (j- -A^ b *S_ja t-lji^b 4> lr It j <-£**-" J 41.*/ Jjf'* {jA
«....[11.IX.1466]
212 — Sinan Bey (atik-i mevlana V e I i у у ii d d i n) v a к f i
Yildinm-imareti mahallesihden mevlana Veliyyiiddin azadlisi
Sinan Bey muhtelif ev, bag- ve zeminleri, 868 tarihli vakfiye ile,
mescide vakfetmi§, buna, 876 tarihli bir zeyil ile 5500 akije de ilave
eylemi§ti: [536]
•41*m J^f-^ (J 4*л9 j, o>-^aj (jU-*/ *
....[23. IV. 1464] <^>1 4>jib IaJ I J.J P- <j ^aIjt I b J.A S-La^b 4 If If J Crt"*v j (jly
4» If If J Oj.a—j C—• 41~/ (jL*X JaJjl (J 4*51 j) I 4*a5j J <-«51J jji^''
« ••• [27. I. 1472] jib *ka*b
213 — Sinan (N a ’ a 1) a t i к - i Haci Mustafa vakfi
§eyh ^uca-Halife mahallesinde Haci Mustafa azadlisi nal-
band (na’al) _S i n a n da 864 tarihinde bir vakif yapmi§ti:’[537]
(jA ^J.1 J>J,1 j -Aiilj j ^jla-лл JLdllJ)bl*/ u_a9j
«... [4.1.1470] <bjib (j- ^Ul Д.л«Ь 4>If If j j ^jrl 41*,
214 — Sinan Bey (Katibii^^air^ Defterdar) mescidi vakfi
Evvela arpa-katibi sonra da defterdar oldug-u anlagdan Sinan be-
y in, Edirne mahalleleri arasmda g-ordugiimuz Hazine dar-bagi Sinan
bey mahallesinin [538] kurucusu ile, belki bir alaka ve miinasebeti vardir.
Bunun da Fatih devri vakiflanndan oldugunu zannediyoruz: [539]
jb- jli>9i >*2,11^7^ jU- -А^«л 41^ - > .
3^ ^“*b* «3^*** -А>=*ЛI<*>> u-fi9j
(j- A; I j 41c.b j ^jIjA/o (21) jI, <3^5 о
, ci 4»L?Ia. j| *-3* 5 <jA*b*
215 — S i n a n (Sofu, Alti-Parmak) vakfi
$eyh $uca-Halife mahallesinden Alti-Parmak lakabi ile.maruf Sofu
Sinanhn 862 tarihli bir vakfi vardi [540].
[536] Tafsilat i$in bk. ayn. deftti s. 29 v. d.
[537] ayn, deft., s. 88 [538] yk, bk, s. 49
,[539] ayn. deft, s. 234 [540] ayn. deft., s. 82
— 354 -
216 — Sitti Hatun binti Носа Hasan (Mehmed bin Но-
са Kemal zevcesi) vakfi
Adim ta§iyan mahallede mescidi bulunan bu S i 11 i H a t u n, E d i r-
ne’de tanidigimiz diger iki S i 11 i H at u n’dan ba§kadir ve her halde
vakfini Fatih d evri nde yapmi§tir: [541].
« J. t?.
217 — Suleyman Abdal bin Yah§i vakfi
Naib-Haci mahallesinde bir Qatma ev bina edip burayi zaviye yapa-
rak ayende ve revendeye ve zaviye masalihine 2000 ak^e vakfeyleyen
Suleyman A b d a 1, bu vakfi, 880 tarihinde yapmi§ti [542].
218 — Siiheyl bin Abdullah (Katip) vakfi
$ehabeddin Pa$a mahallesinden Siiheyl adinda biri 877 de bir
vakif yapmi§ti: [543] v
4L-* J*—Ijl (J J aUU*£- (j <-»
<[18.X.1472] < IJjb Aij'b 4/e 4>Iff Iff J ч С^**-*-» J
219 — §ahnuvaz binti Abdullah (Kilerci-ba$i Yakub
Aga «Bey* az adl is i) va к f i
Вezzaz Hact-Abdullah mahallesinden §ahnuvaz hatun 875 de
bir evladlik vakfi yapmi§ti: [544]
I ^j->U I Ailclc J g/* (jLjti
« „.[20.il.1471]
220 — § a h i n b i n Abdullah (Neccar) evladlik vakfi
Kahtalu-Zade mahallesinden neccai" § a h i n, 866 tarihli vakfiye ile^
bir evladlik vakfi yapmi§ti [545]
221 — §eyh Bedreddin vakfi
Kilise-cdmii mahallesinden
vakfi vardi: [546]
[541] ayn. deft., s. 50,
[543] ayn. deft., s. 201
[545] ayn, deft,, s. 154
§eyh Bedreddin’in 873 tarihli bir
[542] ayn, deft., s. 28
[544] ayn, deft,, s. 180*
[546] ayn. deft,, s; 141
— 355 — '
«... [14. II .1469] ^>1 j- ^Ul 1У^ >1^1 ЛД? j
222 — §eyh Ramazan (Haci Bayram Halifesi) zaviyesi
vakfi
E d i r n e’de bir mahalle ve zaviyesini gordiigumuz [547] § e у h Ra-
mazan Halife, 875, 887 ve 906 tarihli vakfiyelerle ev; diikkan, oda
ve bag gibi bir 90k evkafi hu zaviyeye vakfetmi§ti: [548]
4дЭ,1 j)| 4-a9J yA J jU 4a-1>- jLaaJ l^j-Л L-Hj (-UtLaJlo J Д9 »
3 & «-Lub [ 26. X. 1470] «TlMrj uA Jibl 3
... 4*vj^?tU 4>jjb <5^^I Aijb
«... 4/0^jl J. o^~ jl jL’l j 4^ I 3 C-X> jy$l 3^*л 4> 4> jlj uJislj IsjZ
Cj I^a 4j JI j ’• ‘ *4.c£"k Kf 1 • • • 4j ДД>.
UU (^5j^a ЧХ*^ .ctb 4> jlj 4—jjJjl 4> Jl&b \ «... 4lJjl Оj-.a
J I 1 Д^С- 41) I
3 *—‘>">л J1 -^ь*-л 4^0 <—
4—4-^kJI jjpe—*4 mUIAaA t-lji/ob 4i Ic Lc C^J If J uT*
u> ... [17. VII. 1482 ]
3^ I (jд•*•—*ч!**^.«* j •»•• aJj| *1*4 о4л*<л J 4—4^1
I Д*й 3^*'* hJ ... ч!^1 ^*A»^s—I 4Lbw.lt>*» 4**»^t^ (Jj41,.wl,^>'
J С*-*» 4Д-Й» 3 4«»I^J|4*jisj j L \/^a
.... [20. II. 1501] ^>1 <pb jgJUj- 1^>л 4rUJ
3***i i-Ц >twJ 41**»Lj| rLj I j 4L«»LjJ iil4*jJj j 4>4*llj <J?3* 0IsjZt
& JJo-кЛ (^л>1аЛ I wUC- tib ЧжИ j у?* e ./^3
223 — §uca Bey bin Abdullah muall imhanesi vakfi
Kurt $u-Dogan mahallesinden §iica Bey bir muallimhane yaptirmi?
ve buna, 878 tarihli vakfiye ile, ev, oda ve dukanlar vakfeylemi§ti: [549]
^r1 J 3 Члэ|^И4*д9^ t^>~^A J 41HДаС> iib (pl^bw 4j^.plftA X>
«...[17.IX. 1473] 4—IsJIд,jЬ (j чГ1г1г j \jlr 4L-»
[547] yk^ bk. s. 42 [548] ayn. deft., s. 302 v. dd.
[549] ayn. deft., s. 221 v. d.
- 356 -
224 — Timur tag (Tava$i) mescidi vakfi
Adini tagiyan mahallede H adi m Timurtag adinda birinin—ki
Fatih devrinde yagamig olmasi muhtemeldir — muhtelif evs diikan,
oda ve zeminleri mescidine vakfettigi gorulmektedir [550].
225 — Telii Hatun binti Hiiseyin evladliк vakfi
Kilise-camii mahallesinden T e 1 u (veya Tolu) Hatun adinda bir
kadin, 865 tarihli vakfiye ile bir evladhk vakfi yapmigti: [551]
«..,[14.1.1461] (Jdi- jj- Ь*\1^ «-LaaL Ic j j
226 — Turgud binti Hizir vakfi
Sevindik-Fakih mahallesinden Hizr kizi Turgud adinda bir ka-
din, 862 tarihli vakfiye ile. evladhk vakfi yapmigti: [552]
« ...[ 24. IX. 1458 ] a b’^A djxAb J
227 — Tuti Hatun binti Abdullah (Mevlana Fahreddin
zevcesi) vakfi
Mevlana-Fahreddin mahallesinde, zevcesi Tuti Hatununda 10000
ak$e ile muhtelif diikanlarindan miirekkep bir vakfi vardi : [553]
Jlbl (3 b‘^|^A йПхх;
«[18.111.1474] *\рЬ dl’^j Л^Ь j jlr рД-aJI^S -
228 — Tuzcu Balaban evladlik vakfi
Tava^i-Tirnurtas mahallesinden Tuzcu Balaban adinda birinin
872 tarihli vakfiye ile bir vakfi vardi [554].
[550] ayn^ deft.., s. 228 v. d.
[551] ayn. deft., s. 140
[553] ayn. deft., s. 285
[552] ayn. deft., s. 170
]554] ayn. deft., s. 229
В. Bayezid II. devri vakiflari
a) Padi^ah ve hdnedan azdsina ait vakifiar
229 •— Edirne Bayezid IL Kiilliyesi evkafi
Bayezid IL, §ehzadeliginden itibaren ve saltanatinin sonlanna kadars
bir 90k yerlerde hayrat yapmi§ ve tesisleri i^in ehmmiyetli vakiflar tahsis
eylemi§ti. 885 ~ 914 (1480—1508) seneleri arasinda, i^lerinde annesi
ve §ehzadeleri n a m 1 n a olanlar da bulunan, bir 90k vakiflanni bili-
yoruz. Filhakika, Ankara’da Vakiflar Umum Mudurliigu ar§ivinde
bu hususta §u vakfiyeler veya kayitlan bulunmaktadir:
1. Konya Ma 885 tarihinde. II Edirne ve havalisinde 892 de. III.
Edirne ve havalisinde, turk^e hududnamesi ile 898 de. IV Tokad ve
Amasya’da validesi Gdlbahar Hatun namina 898 de. V. Amasya ve
havalisinde 901 de. VI. Amasya ’da 903 de. VII. Bursa'da, §ehzadeleri
namina 909 de. VIII. Istanbul ve Bilad-i selase de 911 de. IX. Bursa’da
sehzadesi sultan Mehmed pamina 911 de. X. KandraAa. Cavlu-Haci
karyesinde 914 de. XL Inoz, Kastamonu ve Edirne’de tescil tarihleri
muahhar olan kayit suretleri.
Bu vakiflarm IstanbulMa Ba$bakanhk ar$ivinde muhtelif kayitlan
ve vesikalan bulundugu gibi Ankara Ma Kuyud-i kadime ar$ivinde de
miiteaddit ve miistakil tahrir defterleri veya vakfiye suretleri mevcuttur.
Diger taraftan, bazi kutiiphanelerde de bu vakfiyeler sflretlerine tesadiif
olunmaktadir ki, a§agida fac simile olarak dercettigimiz Inkilap kiitiipha-
neszndeki 895 tarihli turk$e vakfiye boyle bir niishadir. Bayezid II, ye
ait bu geni§ evkaf i^inden/biz, sadece Edirne’deki kiilliye ile
alakadar olanlan tetkik edecegimiz i$in, bununla ilgili vakfiyeler iizerinde
duracagiz
E d i r n eMeki cami, medrese» imaret ve daru$$ifa nin tarih ve suret-i
in§asi, bilindigi gibi, §oyle olmu§tur; Padi§ah 889 senesi nevruzunda (mart
1484) Kili ve Akkerman’m fethi niyyeti ile IstanbulMan hareket etmi§,
Edirne’ye muvasalatmde «О1 §ehr-i azim ve tahtkah-i kadim ma’ber-i
varidin ve sadirin ve bender-i tiiccdr ve mtisafirin» oldugu ve ddrii§~
— 358 —
gifaya gaytde muhtag* bulundugunu diigiinerek ^01 hitta-i dilpezirde
bir bi-nazir darii^ifa binasina^ niyet eylemig, ayrica, cami, medrese,
ve imaret yaptirinaya da karar vererek Tunca kenannda Kiilliyenin
temel atma merasiminde 26 rebiulevvelde (23 nisan 1484) bizzat
bulunmugtu [555] Yine malumdur ki, bu iki kale ahndiktan sonra
ihizdnesin.de mevcud olan emval ve nukud Edirne’de biinyad urduklari
. ebnabiilbirr’e ihracati igin hifzolunmu^td^ [556]. Kill liy e, Cami kapisi
iizerindeki ve gair Ahmed P a § a n in bu miinasebetle yazdigi
kit’adaki L лlafizlarmin delalet ettigi gibi, 893 tarihinde ikmal ediL
migtir [557]. Mamafi, Edirne’deki Bayezid II. tesislerinin vakfiyesi Kiilliye-
nin ikmalinden bir sene evvel baglamaktadir ki, yukanda zikrettigimiz
892 tarihli arap$a vakfiyeyi bu tesis i$in ilk tanzim edilen vakfiye olarak
mutalaa etmek icab ediyor. Ihtiya$ ve vazifeleri gittik^e artan ve ehem-
miyet peyda eden bu kiilliyeye zamanla yeni vakiflar tahsis edilmig,
boylelikle 895 ve 898 tarihli vakfiye terciimeleri meydana gelmigtir ki,
bu miinasebetle, bahis konusu edecegimiz, tetkik ve tahlilini yapacagi-
miz vakfiyeler bunlardir. §u halde, Edirne ’deki Bayezid II. Kiilliyesi ile
alakadar, elimizde й$ tip vakfiye vardir:
I. A n к a r a’da Vakiflar Umum Miidiirliigii argivindeki 892 tarihli
a r a p 9 a vakfiye.
II. I s t a n b u 1’da Inkilab Kiitiiphanesindeki 895 tarihli t ii г к § e
vakfiye
III. 898 tarihli hududnamesi ile tiirk^e vakfiye
a) Ankara Vekiflar Umum Miidurlugu argivindeki, her halde,
original tiirk^e niisha
b) Baglftikanlik argivindeki 913 tarihinde istinsah edilmig niisha
c) Ankara’da Kuyud-i Kadime argivindeki 1214 tarihinde istinsah ✓
edilmig niisha
d) Osman Nuri Peremeci ’nin bahsettigi, mahiyetini ve
tarihini a^iklamamakla beraber bu tip oldugu anlagilan, Edir-
ne’de Selimiye kiitiiphanesinrfeki niisha
§imdi hu tiplerden birincisi hakkinda bazi nakiller yapacak, ikinciyi
fac simile ve transcription, ii^unciiyiide yalniz transcription dercedece-
gimiz i^in, biraz daha fazla inceliyecegiz.
[555J lcr§; Sa’deddin Tacuttevarih, IL, s. 42
[556] ayn. esr.t s. 43 v. d. ?
[557] Hibn. Enisalmusamirin, fasl-i salis.
— 359 —
I — Vakiflar Umum Mudiirliigu ar§ivinde 1379/8 numarada bulu-
nan bu arap^a vakfiye tugrali, isim yerleri yaldizh ve her halde za-
mamna ait original bir defterdir. 52 varaktir, her varakta 11 satir
bulunmaktadir.
Ba^langiQ:
(J!jЬУ-Аx>
« ....... ybj ^y3ljrL*Jlj
Var. 3 de Bayezid IL tugrasmdan sonra:
«....<bjlX| AsA^all ^>.1^1 Л*«хЛйкл j (^1 Lsb -W LI »
Var. 4 nihayetinde:
L**> Ij ц)дс < Lt*-*/ A* j Ь (jjv I (JaJL »
^>1 слИ- r/Sfl fUSl ulkUI Oil ЛЛ' j JLJW L cnlUIJc.
jlii jly • •• I jli. Ual*JI .... jU jr LJ I^.?eJlj<
Var. 6 da:
yAU J eU L иШг oIjLmIIj у1>Л1^л oljJ-lJU »
0U °У^Да!Ij «AaJJIjU j 4^ja1Ij ^*|A*| ДльиН^л “UlJIj <VJaI £t*iJljl,>
obUj &A cj0^—11 4*алд11 .... j
Ay 4L-IJI Уу*- 4»I^J IajjJs- J>J
oy J U U a <—л! I U a>- I A^e J*3 AA-U и>лж,1 U^LaxI дс ly Ul ^л* if-1^* *Af-
&л 0J^“-U» ©L—Al <vIл*?* if**j |j)| IjjJI
'^IjJI^ i)yy> j ? U L A~> ly j^lLU •••• i$b* IjJj Lb^jjb-
&a J^yjs-lyl 4^* <V ^aJ I /<У' lf~< J oJ^ImJI-Ii
Var. 9 da УI ₽jL l ba§liyor:
« Г 558] .... ojj »iy . уjI .i • • • ^
Van 31 de Vakifin §artlan (цхХ> 6 Uy) ba§liyor.
Var. 39 da ^lil *jL| bagliyor ve imarette pi§irilecek yemekleri v. s.
bildiriyor.
[558] Diger tip vakfiyelerde Vize livasi ve bu sancaga tabi Ugarlu-^eyh koyii
zikredilmemektedir. Bundan sonra sayilan diger koyler de ikinci ve ii§uncu tip vakfiye-
lerdeki koylenn sirasina, merbut olduklan yerlere uymamaktadir. Pravadi, Qa^nigir ve
Pravddi’ye bagli koylerden sonra Gumiilciine, Yenice-Karasu koyleri ve ilah gelmek-
tedir. Daha sonra Istanbul’daki evkaf siralanmi§tir.
” 360 “
Var. 49 da ba§lamakta ve var. 52 sonunda §u suretle
nihayetlenmektedir:
J Jyll aJIjIxXI »
« [25. V. 1487] tfL: l< j cf*I 4^-» J
II — Istanbul’da Inkilap kutiiphanesinde M. Cevdet yazmalan
arasinda bulunan bu ikinci tip vakfiye 895 tarihli tiirkge terciimedir. 82
varaktir, her sahife 11 satirdir. Ba§ taraflannda (var. 7 A) «usuli ve fii-
rui hududi ve amme-i hukuki ?erayit ve zevabit ile tafsilen arabi
vakfiyede muharrer ve mukarrer oldukda^ denildigine, ve
tarihinin de ja» lafzinin delalet ettigi 895 olduguna go-
re, bunun, yukanda bahsettigimizden ba§ka ikinci bir arapca vakfiyeden
terciime edilmi§ olacagi a§ikardir. Yukanda igaret ettigimiz gibi, bu vak-
fiyelerde 'koylerin bagh olduklan yerler, siralan uymadigi gibi hacmen de
miisavi degillerdir. Asil ile terciime arasinda 30 varak gibi biiyiiL bir
fark §iiphesiz olamaz. Bu itibarla, bu tiirkge vakfiyeyi, orijinalini gimdiye
kadar goremedigimiz, ikinci olarak tanzim edilen vakfiyenin terciimesi
gibi kabul etmek mevkiindeyiz. Bunun E d i r n e’de Selimiye kiitiipho-
ne si nd eVx ile de aym olmasina imkan yoktur. Qiinkii onda koylerin si-
mrlari gosterilmi§, yani hududnamesi vardir, ve vakfin Ibrahim Papa-
ya {ffandarh-zdde) teslim edildigi bildirilmi§tir [559] ki, agagida bahse-
decegimiz iigiincii tip vakfiyenin tiirkgeshbu gekildedir.
Ikinci tip vakfiyenin, evkafa memur ve vazifedar olanlann vakifin,
istedigi gekilde hareket edebilmelerini temin maksadiyle, Bayezid
II. i n emri ile tiirkgeye terciime edildigini ve evkafin icmalen §art-
larin da tafsilen yazildigini vakfiyedeki §u fikradan (Var. 7 b) anhyoruz:
*OZ mendzil-i meberratin hidemat-i mebruresi ikameti bdbinda is-
tikametle kaim olan hademe arabi vakfiy у eden efdnin-i ka anin-i ^e-
rayit-i ala ma huvelldyik murad-i Hazret-i Vakifa muvafik-i diyanet
iizerine kemal-i riayet idemeyeler deyu ihtiyat idiib... 01 Hazretin
fer mam i kaza mezasi muktezasi lisan-i tiirki iizerine evkaf
icmalen... §erayit tafsilen mukarrer ve muharrer ki-
ll n u b... takrir olunaki.,..»
Filhakika, vakif koylerinin, sadece, isimleri sayddgi ve ne hududlan
ne de hane ve hasillari bildirilmedigi halde — 11 §ehir, kasaba veya
sancaga bagh 88 koy olarak — mutevelli, nazir, katip v. sairfcnin vazife
ve vecibeleri, imaret ve matbahm ihtiyag ve hizmetleri, buralara* harca-
[559] Osman Nuri Peremeci, ayn* esr.f s. 69
— 361 —
nacak paralar mufassalan kaydedilmi§tir ki, bunlara vakfiyenin onsoziinde
avdet edecegiz. t^inde, vakfiyenin tanziminde alakadar veya §ahit sifa-
tiyle hi^ bir isim ge^miyen bu tip tiirkge suretin ikinci bir niishasina
henuz tesadiif edemediL Resmi ve orijinal bir suret oldugu anla§ilan bu
niishadan ba§ka, Edirne ve tstanbuPda ve belki ba§ka yerlerde de, ilgili-
ler nezdinde bagka kopyalan da, her halde, mevcuddu ve zamanin tab-
ribati, gartlann miisaadesizligi, bunun bize kadar gelmesine imkan ver-
memi§ olacaktir.
Ill — фи tip tiirkQe vakfiyenin orijinal niishasi Vakiflar Umum
Mudurliigii argivinde 1380/151 numaradadir. Defter 412 sahifedir ve da-
ha eski bir numaralamaya gore 201 varaktir, her sahife 11 satirdir. Nu-
maralanmami§ olan mukaddime sahifesinde §u kit’a ve §u isim vardir.
898c<^ 31 c-U xp
I I О 1шЛ>4 (*jA
Sahifenin altinda da Kethuda-zade Mehmed Said efendi-
nin evkaf sifatiyle 9 cemaziyiilevvel 1125 [3. VI, 1713] ta-
rihli ve kendi muhrii ile tasdikli bir ha§iyesi mevcuddur. Birinci sahifede
defter mucibince amel oluna kimse dahl eylemeyeler* ibaresinden
sonra Bayezid IL tugrasi vardir ve §u suretle vakfiye ba§lamak-
tadir:
лу1Л aJILLJI
Jy^-1 J jLxbj <obj 4^
<£•«• (JLi LL
Bu tip vakfiyelerin, bilhassa, evkafin mahiyeti ve koylerin hududu
ve gelirini tesbit mevzuunda tafsilati ihtiva, fakat, $erait-i evkaft9 ikinci
tip vakfiyeye nazaran, daha muhtasar kaydettikleri goriilmektedir. Son-
lara dogru Vakifin Ibrahim Pa§ayi miitevelli yaptigi, vezir AU
Pa§a (Hadim) ile birlikte kazasker Haci Hasan-zade huzurunda
miirafaa olduklan, tskender Pa§a ile Yahya Pa§anmda pa-
llid bulunduklan §6ylece kaydedilmi§tir :
(ЗдГдУ lJsSIj 4>*Jjjl £f“J ej^-ъ uJSjl ijslj (jllaU Jjl ...»
jaJ4>til -A' l? 3 кл-да.
, - 362 -
f ' ' fi.
US'^Х|ДдА J, f ^3'9~ (*k** Л (J"l U'.-J’kj dl***£
<3^1з.1*u 1 ^''"c'Д'"*’’ ”* (jJJ. J*^*S
*^л £>-C^b • • b U1JI^J^-1 J
'(j-1 lib jx3S«l оу^^.> j*k^ jjj j>l* (jJ^S dlk5"j ч^$>-jj
dl£j ... .... 41)1д-& I lit ... ^р1лП-и>
<K ... 4i«|£>“l J
§artlann bozulmayip kaidelerin tebdil edilmiyecegi bildirildikten
sonra §u ibare ile sona ermektedir:
<—J*»!^**^ 4л.5чэ- (21ta u-HaJ Д^ДкЛ^ jJkks^^l^C' ^Ja^Ls Jl ...»
JU 4jj-J~|jp-!aM(jc' *^IJ j^.-ч^ j-JIcaI-x-U .^л
J^aPkam.aH ^9 j 1д>-1 4) у ^LL u-J^I^I (j thl-J 1 1 Is \j£~ <Uj ^Je. IjkJj
«[14. VIII. 1493] 898 jL оДядИ^З Jdjl J
En nihayetinde de §ahidler zikrolunmakta ve bu evkaf tarihine
«Ш 4iJUI» lafzi (898) tarih du§urulmektedir :
-enL»^Hjry®l j чЦ|д*с- ^>1 ti-b j-u£J ^4iJlc£^‘ 4^ fjA3^
U ^aJ-1 1 I (3jll (*СЛ 3 4.1)1 Лл£ I t^b
ч J t**l 1 Д<3“ 1 I J ^"“b (Jf "’^'^ ^ (/"* ^ 1 1
Vjl JU а!11д^1 JjkVb ^aLU^ СккдИ^З j J»J pjj
AsbiJ*^ [д>-1 4> a> ^1L« k_jJ>l^J) (jlkLJ 1 1 J& j 1д^ 4Uj ^кг-ал oj*zaij Ij^lj
c< 898 4,k к J jk jAj «Ш 41)Ш» ^.jWI
Biz bu tip vakfiyeden Istanbul Ba^bakanhk argivindeki 913 de istin-
sah edilmi§ niishayi aynen naklediyoruz[29 receb 913 —4. XII. 1507] .
Edirne’deki Bayezid II. к u 11 i yes in e ait bu vakfiyeler bilindikten
sonra, bu evkafin muteakip devirlere ait mustakil veya muteferrik tahrir def-
terlerinin ve tahrir kayitlannin bulundugunu hatirlamak lazimdir. Ezciimle,
Ba$bakanlik ar^ivinde Yavuz Sultan selim ve kanuni Suleyman devir-
lerine ait tahrir deftelerinde —ki a§agida zikredecegiz— Bayezid II. ima-
retin® ait kayitlar, vakif karyeleriniri niifusunu ve hasilatim gosteren iki
mustakil defter (306 ve 919 numarah tapu defterleri) bulundugu gibi
Ankara’da Kuyud-i kadi me ar^icidinde de muhtelif defterler mevcuttur.
Mesela 2133/2156 numarah defter jj jL Jujl jlkU лд> jba§-
likhdir ve 998 tarihli olup i^inde daha muahhar (mesela 1198 ve 1255)
tarihlere kadarki muameleler de vardir. Keza, aym tarihli (998) 2125/218
numarah defter de bu meyandadir.
— 363 —
Edirne’deki Bayezid IL kiilliyesi evkafi Istanbul ve Edirne
igindeki bazi diikan, hamam, bah$e v. s. den ba§ka Edirne, Dimeto-
ka, Fili be, Yen ice-Kar a su, KizilagaQ, Yanbolu, Yenice-
Zagra, A h у о 11, Inozv. s. mintakalarmda olmak iizere 90 kadar
koyii ihtiva ediyordu. Bu koylerin bag’ll olduklan yerler her iiQ tip vak-
fiyede de farkli gosterilmi§tir. Yukaridada i§aret ettigimiz gibi, 892 ta-
rihli агар^а vakfiyede Vize livasina bagh koyler gosterilmi§, halbuki,
bu liva diger vakfiyelerde hiQ bahis konusu edilmemi§tir. 895 tarihli vak-
fiyede 11 mahalde (sancak, kaza, nahiye) 88 koy kaydedilmi§, Giimiil-
ciine ile Qirmen ve Nigbolu sanoaklanna bagh yerler bildirilmi§, Yan-
bolu’da Silistre sancagina tabi gdsterilmi§tir. 898 tarihli vakfiyede ise,
evvelkinde Uskiidar ve Fikeli’ye bagh olanlardan bir kismi Yanbolu, Edir-
ne, KizilagaBa merbut kaydedilmi§, Nigbolu ve Qirmen hi^ zikrolunma-
digi gibi Suzeboli’ de Silistire sancaginda tesbit edilmi§tir. XVI. asir
boyunca yapilan tahrirlerde koylerin sayisi artmi§, isimleri degi§mi§? bag-
ka yerlere baglanmig, bazan bir koy ikiye boliinmiig, hulasa, bu vadide
az $ok te^eddiilat vaki olmugtur.
898 de biitiin evkafm geliri bir yilda, о siralarda tahrir edildigi bib
dirilen bir deftere gore, 782.930 ak^e bulunuyordu. Bu paranin bu ta-
rihte vakif koylerindeki imkdarlari ve haneleri ile 935 de, ve XVI. asir
ikinci yansindaki (takriben 982) vaziyetlerini goylece tesbit edebiliyoruz:
1. Edirne (Uskiidar, Fikeli , Pra adi nahiyeleriyle)
898 935 982
- bane hasil bane rniic., geb., hasil hasil
Pravadi j 15 180В 16 4 4 2335 [560] 6677(3833+2844)
К ink 21 5882 18 1 2900 3369(2108+1261)
Qa^nigir 2 2084 7 1 2200 1833(1257+579)
Qengellii 12 . 919 9 5 530 666 [561]
Karagiillii ( Karagollii) 22 2397 12 . 2 1 1900 ’ 3618(2231+1387)
Haci-Umur 33 2991 21 13 2257 6205(4615+1590)
Muradcili (Muradcilar) 22 1423 17 7 3000 2610(1109+1501)
[560] Parantez icindeki rakamlardan birincisi baha-i gallat ikincisi de
nakdiyedir ki nakden alman vergi demektir. Ikisinin mecmuu о koyiin hasihm tegkij
etmektedir.
[561] КаГуе-i Qengellii ber-vechd maktu
- Bi'B . 'Bi- B'-B'B^B BiBi ;«
hl® .. . . 1 ) - 364
11 1 :-; Г'. . . SiSiB: :i )llj 1®.< - ' Aslihan jUcUsI Sofalar (Begin) [562] Kir$ehirlii j) 1smailce 3^" AwcLxAc-J So kun-oglu J jd» J J b 1 4 J1 (j Kazan Lefke <&il [563] ЛЛ? (j*-l Mahmad Binart> Bmarci 6 c£j&B Haskoy (Aslihan) jj fl* Go^begi (BiirQekler) Donuz-virani (jj£U) jJjb * jLo jIjj Jijj Eynesi 1 1 Karachi buzark Evrenos (Hisarbegi, Konci- kuQuk jLas^£[j fl* .XJ fV ‘5? 898 hane basil 16 2224 40 2015 31 2431 45 5023 ?8 3082 29 6026 214 8382 17 [564] 15 1474 29 2700 24 3007 32 1075 16 660 46 9343 56 5753 12 929 hane 7 20 20 32 37 7 2 17 12 17 16 20 5 44 25 6 935 miic., geb., hasil 4 2072 1’0 1941 3 4100 1 5800 2 3800 bive 2 22 9355 3 117 12818 3600 2212 2000 4 3100 7 1642 250 3 1 ^9825 2 1 6443 1 1181 982 hasil 1450(824+626) 2762(1410+1352) 5521(4241+1280) 7440(5884+1556) 5192(3748+1444) 21332(3162+18170) 17233(5583+11650) 3306(1991+1315) ; 2805(2091+714) 1693(551+1142) 5351(3659+1692) 2872(1462+1410) 2253(440+1813) 7351(3840+3511) 33503(4470+29033) 2064(1017+1047)
lljlr кдвв . [562] Bu koy evvela olarak Oskiiclar tevabiindeo, 898 de bu gekilde Pravadi tevabiinden gosterilnn§, 982 de ise sadece Sofilar olarak kaydedilmi$tir« [563] Bu koyde 935 de (64 Липе 10 miicerred) ve (77 Adne, 3 miicerred ve 3 bfve) da kayithdir. [564] 898 de Oskudar^B, bajh olarak gosterilen bu koyde basil kaydolunmami§tir. }
— 365 -
г 899 hane hasil hane miic. 935 , geb., hasil 982 hasil
Sara Dur-Ali 75 3832 44 " 4 10650 11561(1606+9955)
Timurhanlu (Haci-Timur- 39 6337 31 4 3920 2898(1244+1654).
han) jLjy Mahmudcali t, 64 2567 12 3005 4460(1048+3052)
У fb 4>- Yuregig £/5.Уя ь 53 3092 41 2 41 7318 8340(3484+4856)
Karaca-Siileyman mezreasi jLL- 4э-лу Edirne §hrind 6 930 [565] e ki vakif diikanlan ile civanndaki bab$e ve bos-
tanlar gelirleri 898 de, vakfiyede, ayn ayn gosterilmiyerek ( bazan top-
luca bir rakam verilmijtir. Biz, sadece, 935 ve daha sonraki kayitlari
topluca nakledecegiz: [566]
oijl. jlkL- »
JjJjl JJy
<p'
у Ju Д>- Crt>J 4>J^I oLb
4012 ^!lk> V сл*1 у** 24.244c.JlLt»j* 23.345p^tj4,’U.^l-*_y 76.120 3
[565] 935 ve 982 tahrirlerindc bn isim goriilmemektedir. Buna mukabil, Dimetoka
tevabiinden olan Kara^lshakla ve Anteblii koyleri ile, digerlerinde mevcud olmiyan,
Kemal koyii (gallat bahasi 1370) 982 tahririndg Edirne koyleri arasmda ve о yekuna
dahil goriilmektedir.
[566] kr§. 370 л. tapu deft*, s. 11 v. d.; 925 tarihli ve 77 numaraii tahrir def-
teri Edirne igindekilerin yekununu 116.385 ve koylerininkini ise 104.682 akge —ki
ceman 221.067 akgedir— bildirmekte ve mufassal defter oldugu igin vakif reayasim ve
miikellefiyetlerini vesaireyi de kaydetmektedir, s. 49. 81 v. dd.; 932 taribli tahrir de
bii 27 vakif koyiinde hepsi 106.986 akge tesbit etmigtir. (krg. 136 n. tapu deft., var.
4 v. d.). Bu defterin baghgt goyledir:
jlkL- «j eU, J Hal— (j QaLJI Q+ j I j jlo IJaI cUL
J-JIfUaj 45Lb jbjVlj cjj ^!да j <*JjJ J ®dllfljl jL A<jb (jlkl- (j jL
[29.III.1526] 4>L*~» J J crJ 4*“*J 4jl 3 J Л&Н
41^ вДдйЛ^З (j\pl5H jk jUaLJl (JJ t^jjl
jUzUlAJljAjb JljM rU> [28.VIII.1527] j j clA
- 366 -
2083
5994 J IL> 1300 j 1400 ^ J 1500 al-J
139.998 j X
jU- Jjjlj jlkL
110.154
3. 3
80 10
64 5” 14 191 76 514 27
«
<V J 314*э- b
250.152
XVI
i;indeki ve koylerindeki vakif geliri de icmalen gdyledir: [567]
asir ikinci yansinda, 982 tahmin ettigimiz bir tarihte, Edirne’nin
’Ji jl JI J 4Г Jl<Jp J j JL чВ1с_С«1 jU.
327.890
*jjl «.Lx»
143.128 J C_
112.214
72.188
V J ilobb/jjl
81.329
2127
1000
2107 " 22.574
«
2962
4439 .
26.590 stLj
Bu tarihte Istanbul’daki evkaf geliri de vaziyette idi: [568]
« 214
1683
13.921
103.315 J^-Ы «Lx» »
15.814 23.441 48.244
[567] lcr§. 979 n. tapu deft.; 965 tarihli ve 306 n. lapu tefi. ba§ taraftan nolc-
san oldugu ve 470 n. iapu defterl de buna dair kayitlan Ihtiva etmedigi i?in XVI. asir
ikinci yansina ait muhtelif rakamlari mukayeseye imkan bulunamadi.
[568] kr§. 979 n. tapu deft*, ba§taki fihrist,
- 367 -
2. Dimetoka 898 bane hasil 935 hane miic., geb.: , bive hasil 982 hasil
Kara-lshaklu 28 4192 8 6 19 6 6500 5557(3670+1887)
Olgar К ar аса-Halil Ji Kivirciklu Mustafalu 23 3072 37 2952 20 1489 52 3915 27 5 35 43 3 10 L 30 10 1 1 1 [569] 6719 4337 700 3051 [570] 5433G 553+2880) 7328(3595+3733) [571] 5752(3689+2063)
L- Bayhocalu c Ь Heltiaci Helvaci-i кйдйк Antablu tjbkt Salih Lulu JJ 29 2811 37 4189 42 4274 30 2721 31 4315 27 4 1 21 1 13 1 61 12 3 27 5 10 33 4 37 1627 3000 2167 5368 3500 6000 2279(819+1460) 5168(3316+1852) 1928(879+1049) 3467(1610+1857) 3214(1091+2123) 7239(1752+5487)
f .. Akpinar (J I [572] 36 8 49 5621 8555(2256+6299) I
у J11!Lkl J 39 057 з к-д 935 de D i m e t о d a’daki evkaf topluca goyledir : [573]
[569] Bu koyde bir kisim reaya ortakgi statiisiine tabidi ki 19 ortakgiyan ile 6
sipahiyan yazilmi§tir. '
,, [570] Bu кбу, Antablu gibi, bu tarihtcki tahrirde, yukanda soyledigimiz gibi, [
Edirne koyleri arasinda yazilmi^ti.
[571] Bu tarihte ne Dimetoka ne de diger kazalar meyanmda gegmemektedir.
[572] Vakfiyede zikri ge^mez. 935 de §u kaylt vardir. j
«JJJ Cr* Jb !j
< [573] kr§. 370 n. tapu deft., s. 29; 925* tarihinde yalniz bu 12 koyiin vakif geliri
I yekunu 47.095 ak^e idi (kr§. 77 n. tapu deft., s. 223 v. dd.; 932 de ise hetnen tamamen [
| 935 rakamlan gdriilmektedir (87.638 ak$e) (kr§. 136 n,^tapu deft., var. 15). ii
(:
' . ' ... .' " . J?
----.........................................<...............................-....' |
- 368 —
)llaLw
°>'~i J U, Iji c
6 ’ 19 4 10 121 52 300 12 "1
* 87.641
< 1 3
982 de bu bolgeden, Dimetoka igin den almanlar ve Edirne mintaka-
sinda yazilanlar hari$, hepsi 46896 (19950 + 26,946) ak$e goriinmek-
tedir [574].
3. Kizilaga9 ’(Fikeli)
895 tarihli vakfiyede Fikeli tevabiinden gosterilen vakif koyleri 898
tarihli vakfiyede kismen Fikeli, kismen К i z 11 a g a 9 (Kizil ag a?- Yeni-
cesi) mulhakatindan olarak zikredilmi§tir. Ikisi hakkmda $Fikeli tevabi-
inden Kizila^aQ kadihgindan» kaydi vardir, keza 895 de Edirne’ye ait
kaydedilen 119 koy de (AA1 jjlj) berikinde Kizilagag dahilinde
gosterilmi§tir.
898 de К1 z 11 a g a 9 bolgesindeki vakif koyleri, Haskoy (Piir-
luke) «бЗд? j , Demiircilu (ikisinin mii§tereken 76
hane, 3580 hasil), Kavaklu Aly (hane 33, hasil 1407) Ibri (Saruhanlu)
AAjU JCj f Karh-alani metreasi JA (ikisinin mii§tereken
hane 34, hasil 2239), Saru-Savcilu A-jU jjU (24 hane, 2155 hasil),
Oguz-alani (28 hane, 996 hasil), tlyasca ъвДЛ (20 hane, 1221
hasil), Hizir-aga (hane 23,1367 hasil), Davud-begin
(22 hane), Tutulu Арл* (24 hane), Ihcalv AJI j AAJ (43 hane
olmak iizere 12 tane idi.
935 de buradaki evkafi icmalen §6yle goruyoruz: [575]
[574] kr§. 979 n. tapu. deft., ba$taki kisim.
[575] kr§. 370 n. tapu. deft» s. 70 v. d,; 925 mufassal tahririnde bu.4 koyden,
yiirukler ve kibtiler hari?, ceman 41978 ak?e temin ediliyordu. Bu tafsilatli kayitlar
arasmda, Yavri-deresi koyiinde Dogan Bey zaviyesi vakfina da rastlamaktayiz; ancak ,
zaviyenin halt oldug-u da yine kaydedilmi§tir; jld* ЧА ДА- ЧА
360
(kr§. 77 n. tapu deft. s. 325 v. dd.)
— 369 —
5ЛМ>- Э
)I J-**-ЧУ }J^' <34?-jjjIj 4j*
J>7
2350 3
i,a 4> I»
21
Д»^1* Д“4 4i li'
3580 5 17
J-Oji c£)_A
}J>"Ij-4»-jlilclj^- 41 J>
^Ul
S ^1m*4 41 Ii
3550 3 14
£)?_ jUlb ЧД
4^ flXjy*- jJldH Ч^Д
oj.^ ^Д*“•. 4» Ь. 4> 1®- L> 4> I*-
6820 3" 46 2 1799 11 1650 12 3621 2 20
1885
Jjr I c£J?k 4_?-P j_^la*5
j 4* ^4* с^ых-^сл*
(314> 1^ 4) l>-
1075 AacLu-1 25 j 43 5
•’ HO 22 j
b- ?5l j» 4^®
4?. J® ^-A ДА Jj-VJ (*“'’ 3 4^5' -rt3)' 3 (J^ J_,<yL~«4>‘li
iJ»»L. «2jj^ 3'"'“ 3J^ (»l~°-3j^
1856 13 " 4549 24 33
jjуЦ*-л .aLu*L ^Ulj5<jj-lx'$
30 12
2500 3 11
j|jj ЬА ДА. ‘'-Д^ ДА.
j^>u (,1—л J*’'» (3-~* ^Ь.у_
3497 12 27 ' 1308 9 8
ЬД* > Д (J^ Д'? -r^*- ДА 4j* j>*-" jj дД)^, («'-J ё>Дч
^*^1»- -^b 1 >1 >n * 13«<«* 4 <—^^A
11240 56 83 '
1’ 2
Д*А* ))\*° чД Дч^ Д ХД' чД Д' <зД чД
1710 8
4 з 10 2913 2 14 23 4050 5 10 9 26 1
Аг^У-чД ^1 зд1 чД •Д»,^А<^ДДДДг’^чД лг.Д1Д^л)Ь^Д.>А-»
*^4>U- ДаЗ^Е»л4| Ii. с|'*4,1°‘ Jj^" Д*“А Atl*. Ii ^—.*4<li
1082 1 9 3950 10 28 2420 1 26 885 27 10
ijli jllaJ-м aJ.4» <-a5^
«J^l». $3^- 4> (jIД** 4i l£i- jb Ll~.4 41 Ii OJ-1 Д.ДД)Ii jl'U-.* 4i*li IД
44665 5 78 39 3 48 44 240 14
- 370
XVI. asir ikinci yansindaki tahrirlerde, bazi tahavviiller goriil-
mekle beraber, bu vakif koylerde ve yiiruk cemaaatlerindeki vakif
geliri yiikselmi§ti. 982 de Ktzilagag kazasi dahilindeki evkaf уекй-
nu 74.771 (15.059+59.712) akge idi [576].
4. F i 1 i b e
895 ve 898 tarihli vakfiyelerde В a у e z i d II. evkafimn F i 1 e b e’de
9 koyu ile ii$ geltik arigi mevcut oldugu kayitlidir : Tabam- Yassi
(Hizirca) (23 hane, 873 hasil), Bayram - Begi (Haci Nasuh) (25 hane,
2656 hasil), Qullu koyu (41 hane, 306 hasil), Domali (JLL 243
hane 6567 hasil), Soholve (Qirpilu koyu) 4
(26 hane, 1773 hasil), Dokove (71 hane, 6937 hasil), Krayislave,
ojXJj §arli Koyu) (69 hane 2974 hasil), Girlova (Ibrahim Bey Koyu)
(29 hane, 2662 hasil), Kozadrice (Demirci- Koyu, Uskii-
dariyot) (18 hane, 2006 basil), Табаги-Kassz arigi (3000 hasil, 100 mud to-
hum),' Eyne Hizir arigi (100 mud tohum), Eyne Bey arigi (100 mud tohum).
935 de 7*7Zz6e’deki bu evkafin 15 kby ile bu cemaat ve geltiikgir
gingene grublanni ihtiva ettigi §oylece tesbit ve tahrir olunmgtu: [577]
©Ij (jU.-A>jrb jUab-
jLb fl’ L)L^y+
+ j-5
3800 1 27
1750 1
4940
2 6 65.500 5 27
5? f'-?. (il +* 4^
6 18 4400 1’ 3 27 37 3 6
liL ++ J£. 4)^^
Jjjrj
JL**.4> ,
41 2800 6 16
.,[576] kr§, 979 n. tapu deit.,; 470 n. tapu deft., 10 sira n.
[577] 370 л. tapu deft., s. 114;
— 371 -
4>_др £ c-s.1?-
- ilj»- tjjl»-ly>- Xi jUjCLl» 4l_^s 4sjj 4j_J> 4_?
. 4i$J ^4ptLl—Jj 4j Aj la. . ^4j'lo-
jl/r 680 7 14 6325 12 51 4350 13 39
2113^1 42 418 22 J 19
kj r^~i'J J4j J ij M
^к«л4) [>. J jIj\5*4> I». О।J^*4>le* 4> I».
6254 3 7 33 9900 3 2 69 7400 5 37 9
JI 4^ cil>> yi* !^\л ^0 41^9
4) l»>
2210 5 24 .
о у J ^РЕй*< 4j ^9
J^*4j 3
5355 3 32
сДЬ; j-^3x у. ч>*
л"***"^
1320 з 9
Jjjb ^lr (/rL. \j»
сА^^Л 3*^3^
1955 10 26
131.468 1
<
982 de bu 15 koy mevcud ise de cemaat
rir edilmemi§tir. Topluca §oyledir : [578]
ve Qeltuk^iiler ayrica tah-
®-.
—IjXU- j-itX £* <Ji9j J I3{jG- 4*lj f-t^z.9 JJ »
' 197.300
€
3^х1э- 3
127.764 хъГ
4^? 3 ЗуД>^ <—a9j 33^-
19.600 108.164
69.536
(5^r.
46.369 23.167’
5. S uz e b о I i (A h у о 11, Silistre sancagma bagh)
S uze b о 1 i’deki Bayezid II. kiilliyesi (Edirne) evkafi 898 de
bu kasaba ile 5 koyiine ve kar^isindaki iki adaya miinhasirdi. Bilahare
[578] kr§. 979 n. tapu deft,, ba§taki fihrist.
- 372 - '' s ц 4 ...
bir ka$ koy, cemahat veya kovanltk ilave olunmugtur. 898, 935 ve 982 Я
tarihlerindeki vaziyeti toplu olarak §6yledir : [579] f
X 898 935 hane hasil mahalle hane gebr bajtine hasil 982 hasil. :.:П|
Suzeboli 568 80.432 29 439 14 100.115 149.908
Qenger 33 2596 — 24 1 3715 4716 ’ ';-:Й
Ay a9 Dimitri 85 9950 — 55 — 7309 4506 .Чл
6(5^ •>И Zonarite Suzeboli’de — 9 — 1500 2535
4^ jl'jjfeaX jVjjftC. jVjj Revandinus hane mus. 46 5237 2 35 4 5200- 6755
Yoros 71 10803 — 25 1 9717 19.707
Agcd-kovanlik resm. kovan o§r. hub. 200 200 400 *6604
ly 4 (jli 1 У 1 У Yusuf-kovanlik 91 200 291 1812
6 4^5 Jjli 1^5 Hizir-Fakih cemaati - 8675
# 982 de A h у p cJ_y J (3j*'*'J j ^IaI 4j 9 1 11 1 i kazasindaki bu evkafm yekunu §6yledir: [ 580] : j Ч-
«190.236 4, ai- 16.563 206.799 J, jj»
£579] Bu 29 mahallede bir mikdar miicerred ve biveler (gerek burada gerek di-
ger yerlerdeki miic. ve biveleri gostermiyoruz) bulundugu gibi bir mahallede sadece iki
miisl im hane vardi. S u z e b о 1 i kargismda, vakfiyelerde adi gegen iki ada, Zagferan-
adasi ve Ke$i$ler-adasi , hakkinda 935 de §u kayit vardir;
>a 153 (J pjj—» Iaa
[580] kr§. 979 n. tapu deft., bagtaki fihrist.
— 373 —
6. Y a n b о 1 u ve Ni g b о 1 u (Silistrg sancagma bagh)
895 tarihli vakfiyede Bayezid II. evkafi i$in Silistre san ca-
gi n da Yanbolt’ya bagli 119 koy gosterildigi halde, 898 tarihli vakfiyede
bu u$ koyden (Budaklu, Kovaloz, Makula) bagka N i g b о 1 u s a n c a g 1-
n a ait iki koy, bir de Uskudar’a. bagli pir mezrea kaydedilmigtir. Bu
hal tahrir defterlerinde de mevcuttur. 935 tahririnde bu beg koy Ya n-
bolu ve N i g b о 1 u’da olmak iizere iki gurupta bulundugu halde,
982 siralannda hepsi Yanbolu bolgesinde yazilmigtir. Bundan bagka di-
ger koyler de vardir, Bu ii$ tarihte umumi vaziyetleri goyledir;
898 hane hasil hane Qift 935 hane «raiy. hasil 982 hasil
Budaklu 28 3175 7 hane 15 miic. 3125 [581] 6079
Kovaloj (tbrahimkoy) fV 43 5546 14 4 5100 15.089
Makula, Mogila 4-A j* i 35 4029 — — 1000 8250
Holi J+ 65 5678 41 hane gebr. 4 miisl. 6501 [582] 9744
Cenger (Vitrepoli) ® j 63 7038 51 hane ?ift 6 raiy. miic. 7358 10.373
Gbbul, Gobullii 91 7649 9 4 3 ’ 5 3815 4230
Kulkal — 17 4 14 4025 5308
Eynehanlu + 1 + 1 i — 7 6 5 — 1515 2849
Pirluce — 9 6 5 — 2000 3289
Bu son dort koyden bagka 932 tahririnde ismi okunamiyan bir
koy ile Kovaloz koyii hududunda oturan bir $ingane cemaati ve bir mez-
rea daha kayithdir. 982 de ise ilk beg koy dogrudan dogruya Yanbolu
kazasindadir (yekfln 49.535 — 15.878 + 33657), miiteakip 4 koy
ise Yanbulu nevahisi kazasindadir
(yekun 15.676 = 9882 + 5794).
[581] 935 de bu koyde yuriikler de vardi, §u kaydi goriiyoruz :
[582] Bu ve miiteakip koy 935 de TVZgfeoZa’da tahrir edilmigtir, yekun goyledir: 2
koy, 6 hane muslim, 2 miicerred, 92 hane gebran, 19 miicerred, 13.859 hasil (krg.
370 n. deft. var. 293)
— 374 —
7. Y e n i c e-K a r a s u
895 ve 898 vakfiyelerinde 6—7 vakif koyiinu ihtiva eden Yenice-
Karasu’da XVI. asir tahrir defterlerinde 18-20 koy, cemaat bulunmak-
tadir. Inoz, Giimulcine gibi bu kazaya ait XVI. asir ilk yansi ka-
yitlarmi 937 senesinin tahrir defterlerinden (167 n. topu deft.) nakle-
decegizs
898 937 982
hane hasil han. miis. han.geb[583] hasil hasil
Isketye (tske^e) 1 345 29.988 19 (m. 13) 596 (m. 69) 48.937 84.683
Qomaklu 95 4.786 26 (m. 18) — [584] 2306
gerefeddin [585] 312 9892 18 (m. 14) — 1034 1652
Hamidlii 29 (m. 20) — 2372 3748
Bohallti, Poladlu 181 8042 56 (m. 25) — 3969 ' 6272
Korucu-Qiftligi 43 2086 13 (m. 4 ) 2135
Muhammed) Koyun koyii) 101 5650 8 117 (m. 13) 6272 24.807
Dsre-Yardi 895 tarihli vakfiyede mevcuddur.
Ke^i-llyas ^Ul 13 (m. 11) —: 1436 1942
Yorgan ? jlcjу 6 (m. 1 ) 16 1089 3824
Qakirlu 22 (m. 17) — 1523 3645
[583] 7 mahallesi vardi. kr§. 161 n. tapu deft. var. 15
[584] Bu koyde, nedense, hasil gosterilmemi§tir, ancak bir zaviye hakkmda
kayit vardir r
JUS J&J Crtwljl ЛЛа оДдЛс Ы J
« 7
[585] vakfiyelerde §erefeddin koyiiniin diger adi Hamidlii olarak gosterilirse de
sonraki tahrirlerde fferefeddin ve Hamidlu daima ayn olarak kaydedilmi§tir. Hatta,
boyle goruniiyor ki —898 de 312 hane— bu tarihte bir $ok koy bir arada kaydolun-
mugtur. Qiinkii her iki koyiin haneleri ve hasillari yekunu 40 sene, 80 sene sonra bile
bu mikdan bulamami§tir.
— 375 —
898 hane 937 miie. han. miis. hasil 982 hasil
Musa-Fakihlea — 28 10 1391 2126
Orozlu 17 17 1794 1945
Aliciler — 31 20 t yan. Уа& 3139 3834
Koyun-Yakubli — 16 19 7 4 3293 2883
Ney-Zen 21 7 1300 2198
Bayramla — 28 19 1000 ' 3346
Koca-Mahmadlu — 16 18 hane gebr.’ 557 4014
Yassi-Evran — 12 127 (m. 17) miic. 33.147 29.340
Miirseller cemaati 6 — 6 5. 2547 2141
Yasalulu cemaati — 27 22 5240 2764
937 tahririnde bunlardan ba§ka bu kaza dahilinde bir de Rdb^icinus
koyii bulunmaktadir ki, 982 de bu koy К a v a 1 a evkafi arasin-
da goriilmektedir. Bu tarihte Ye n i c e-kar asu yekunu 189.411(19.403-]-
170.008) dir.
8. G ii m ii 1 c i n e (F e r e c i k)
Vakfiyelerde Giimulcine veya Ferecik tevabiinden olarak gosterilen
Megri (5^ koyii (409 hane 35.458 hasil) bu vakfa tahsis edilmi§ti. 937
tahririnde bu koyden bagka 8 koy ile bir ceniaat daha Giimiilcine ’de
bu vakfa ait olarak tahrir edilmi§ti. 982 de ise yalniz bir cemaat Giimiil-
cine’ye, fakat, Megri ile birlikte 9 koy Ferecik kazasina yazilmi§tir :
937 982
miisl. han. miic. gebr. han. miic. bive hasil hasil
Megri 56 16 141 6 20 53.478 36.918
Hiiseyinler 3651
Soyucak 86 81 — — — 12.939 3143
— 376 —
Qil-Hiiseyinler cemaati ill ' . Zahidlii J-u&lj 4>- J «л>- 937 982 hasil 7568 8344
miisl. han. 41 miic. gebr. han. miic. 28 — : — bive hasil 6.343
Sarular J'U^’ 42 26 — — — 3622 5792
Kara-Ibrahim 4^)7! a J» 16 11 — — 1260 2045
/ I7 1 □ y9 Delii-Ilyas (Divane-Ilyas) 1 4) I7 J i^y«U I 15 7 — — __ 1486 2956
. Halil-oglu 28 19 — - — 5503 4838
Budag 9 4 — — — 1007 1741
Yekun 294 192 141 150 130 85.648 6.428
(15.055+54.373)
— 377 -
10. Inoz (E n e z)
898 tarihli vakfiyede Edirne kiilliyesi evkafindan goriilen Inoz kasa-
basi 728 hanede 72.590 hasih ihtiva ediyordu. 937 de, muslim ve hris-
tiyan reayadan ba§ka memleha tuzculan ve bir de Yenice koyii vardi:
[587].
3+J jljiillj 4»*j,4jc. -bjb jtkl--
jVUL.* <1^
9X. ' ’ Л** j VU
4 57 494 33 25 36
tSjSj-iUiU urJ^j* *i* 3+J cxl>
jA.7? ** J“^*3 dk—If- 4-(+ Jjl
oA^I jrL j J^j-Л J Оj^aT
. jljltb- oU^Ul* £•• I jM jjjlj <£Jib yd
90.667 82
9. Q i r m e’n (Y e n i c e-Z a g r a)
895 de Cirmen’e, 898 de Yenice-Zagra’y a. tabi olarak gosterilen
Fartuna (Kurtma) cTjy koyii ile Qirmen’e bagh Begli ve Akba? yamak-i
Ibrahimiil koyleri de E d i r n e ’deki В a у ez i d II. kiilliyesi evkafin-
dandi.
a° JiJleJ I (3^ *^* A j b ^IkJu* JI I ij
иЛтЬ’? '^*д* ^Л’л
L*. * ^°ь>
« 102.432 11.865 2 96
898 935 982
hane hasil hane g’ebr bive hane miisl. hasil hasil
Furtina (Kurtma) — 100 107 19 12.102 21.954
Akba$li Yamak-ilbrhim 43 6868 5823
tL-aI J lii-l 6j**aI
Begli 12 (m. 2) 5030 506
Burakh-Ilicasi 500 2256
j <л*1И[586]
[586] k_(j^**1* 4L J J* 4i.y9 » J- I J 4)
C- Jll Jjl {jFI— 4lL< (iV-|
« 500 (jilj j * l* <«ь o^«a +Ы
(kr§. 370 n. tapu deft., var. 184; Kanuni devrine ait diger bir tahrir defteri ,
Inkilap kiitiiph, cevdet Y. 116-4, s. 33 v. d.
982 de Inoz ve
158.687
J kb. <uj
’ 984
4> Ла>
« 648 336
Yenice*ye> bir de QataLtepe ilave olunmu§tur: [588]
jyj «Ал» j
166.667
4*e-^ 4^
11.830
4> -ЛА1 -
7711 4119
7980
4.-^9
153.853
iab’ *.1^-
150.328 3525
[587] kr§. 167 n, tapu deft, чат. 10 \
[588] kr§. 979 n. tapu deft., bagtaki fihrist. Bayezid II. evkafmm tesbit edil-
digfi bu defterde kanunnamed Inoz, kanunnamed Isketye v. s. de vardir ve bu ha-
valiye ait vergi hususiyetleri biitun tafsilatiyle bildirilmigtir.
— 378 —
11. К a v a 1 a
Ne vekfiyelerde ne de XVI. asir birinci yansina ait tahrir defterle-
rinde Kavala’da evkaf zikr edilmiyorsa da 979 n. tahrir defteri bunu
tasrih ve be§ koyiin hasilini kaydetmektedir: [589]
«.LaJjJ »
61.156
4) ДА) 55.619 5537
Kungay Dranaa Haleb Kizbiikilii Moncinos
J* чу АГу. чу
4188 2404 3221 4768 46.575
4? ДА>
< 1827 577 2458 763 ' 3321 1447 43.825 3750
Fp r eci k ve Se Iani k’de de Bayezid II. evkafi varsa da bunlarin
IstanbuTdaki tesislere tahsis olundugii anlagilmaktadir.
Bu 11 mmtakadaki koylerden alinan vakif aidati hemen hemen §u re-
simlerden ibaretti:
a) Qift resmine tabi giftlik ve hanelerle nim- $ift, bennak ve mu-
cerredlere ait resimler
b) hristiyan reayanin cizye ve ispengeleri (bazan ispen^elerini vakfa,
cizyelerjni miriye veriyorlardi)
c) bugday, arpa, bag, $ayir v.s. den alinan 5$ur ve mukataalar
d) ceviz, dut ve enisali meyva hasllatiy degirmen resmi
e) koyun, et, okiiz baclari
f) ciiriim ve cinayet, beytulmal ve mal-i gaib, kul ve cariye
miijdegdnlari
d) dolab ve zemin mukataalan ile bostan ve $ayir baclari
Vakfin yapildigi sirada biitiin evkaf gelirinin 782.930 ak^e oldugunun
vakfiyede yazih bulundugunu yukanda soylemigtik. XVI. asir birinci
yarisinda bu yekun topluca goterilmiyorsa da, asnn ikinci yansinda vakif
varidatinin ceman 1.552.131 ak$e oldugu, bunun 337.136 akgesi baha-i
gallat, 1.214.968 akgesi nakdiyeden hasil oldugu anla§ilmaktadir [590].
[589] ayn deft., gost. yer.
[590] ayn^deft.9 gost. yer. -
— 379 —
230 — F er ru h § a d Hatun (Kefe Mirlivasi §e hzad e Meh-
med validesi) vakfi '
Bayezid II. z e v с e 1 e r i n d e n Fe'rruh§ad Hatun’a ait
S i 1 i v r i’de bir vakif vardi, Kefe mirlivasi olup da sonradan vefat eden
Bayezid II. §ehzadelerinden Sultan Mehme d’in validesi olan bu zev-
ce-i padi$dhi 935 siralannda hayatta idi [591]:
I J-j ©Lt fl* ^4-Js -b Jl
1000 jy j .jVUlc- old’’ jb—
28 4,’t JjaJ c-tljj
231 — Hani Hatun (§ eh z a de S u It a n Mustafa kizi) vakfi
F a t i h’in §ehzadesi M u s t a f a’nin kizi HaniHatu n’a Bayezid IL,
912 tarihinde, Edirne’ye bagli Ke$enlu kbyunii — Ali veled-i Sinan Bey
adinda birinin timari iken — temlik eylemi§, bu temliki о sirada ni§anci
olan Cafer Qelebi bizzat tescil etmi§, о da, sonradan Istanbul’da yap-
tirdigi muallimhanesine vakif yapmi§ti. Buna dair kayitlar §byledir: [592]
3345 4,t 24 ) dij jh— Jj jlr x>
1<-**л* o»b yli jU. jh-a* jlkLw
jby* J J J J^ J Jl* J j
j J Jl j J%y j
ojjjl J^>A Ajlkl— 4»Д^ 4*1* d^* ctLk
Jk^* j 1^1 у11а& ^$1 А»JU‘iUxd Jjl jl
4»к*-** j I yj-c*' I(jL*"1 J Jl L* Lil j' ^-il
« Cc. (3 l^*kJ I1 о[14.L1507]
925 de bu koy, artik, t s t a n b u 1’daki muallimhndneye vakif olarak
goriinmektedir: [593]
[591] kr§. 370 n. tapu deft-, var. 173; Bayezid IL validesi G ii 1 b a h a r
Hatuna Fatih tarafindan yapilan bir temlikten yukanda (s. 320 v. 1.) bahsetmi§tik,
F a t i h’in, bu zevcesine, yine Amasya’da, Bagluca kbyunii timar olarak verdigine
dair 884 tarihli bir fermani bulundugunu da bilmiinasebe burada zikredelim. (kr§.
Ali Emiri tasnifi, Fatih devri, n. 24, 30).
[592] kr§. 20 n tapu deft. var. 24
[593] kr§. 77 n. tapu deft,, s. 128 v. d.; 370 n. tapu deft., s. 14.
— 380 —
ijli- «X J Ь Hal**» ^З*-*/** У*«*У* (j Hal-*» O*L Ii* u-*9j 2>
^IjA ^1» ^’з^дяа JL ^Ig JL* 4» I jj»4y j (^.'^ *? 4>yk* Jlk* а7/$"^A
^Jjl A*$ 4*bt?* £^**O d^* 13У (ikl-C 4-» ^4*-_^** (Jjkj L^*"^
^«V I A***f4> k*|4*'* И—.1 к* 7 *X*
« 3750 j^L 1 1^» 14 j30 рЦ*д 4,‘h* £11" у^дУ a>^5
Hani Hatun un bir de Kirk-kilise’de mulkii vardi (Ko$a?lu
koyii) ki, bunun muallimhaneyt 935 de vakfedilip edilmedigini bilemi-
yoruz : [594].
Lb**A^*" <-1влэ 2) 54л I
.л ol c-lk*
« 3640 j^U 10 24 4L
232 — Ayni-§ah Hatun (§ehzade Sultan Abdul lab kizi)
vakfi
' §ehzade Sultan Abdullah'm — Bayezid II. oglu — kizi
A у n i § a h Ratu n'un, G e 1 i b о 1 u’da Qepni’ye tabi Palatinos ko-
yiinii/ cemaziyyulevvel 912 de (eylfil 1506) Cem Sultan’in kizi
G e v h e r-M e I i к Sultana temlik edilmi§ iken, sonra satin alarak
Bursa’daki muallimhanesine vakfettigi 925 tarihli tahrir defterlerinde
gegmektedir: [595]
[594] kr§. 370 n. tapu defi.t var. 158.
/ [595] kr$. 75 n. tapu deft.9 var. 273; Bu isimde (§ e h z a d e A у n i - § a h
Hatun) diger bir gehzade - sultan (hanim-sultan) vardir ki. annesinin 11 • A 1 d i
Sultan ve Ahmed Aga adinda birinin zevcesi, kendisinin de onlann kizi oldugu,
hepsinin de 937 siralannda Kratova ?da miilkleri bulundugu .goriilmektedir :
^9 «-клЭ 2154л I ^c- Л
..... у ^7 jHxL-» Jl dlL*
pl**4,3xli. t^9
12.788 13 13 66 5 30 3
2024 ... <*1 |ду I ojJtl jr 1л 4» ^,9
jLa>. j JA±j£ J J J оЛ’кУк j J J J9
yUl ! иЙ-И vJ.L* j 4^lb j
aUI(^pI c5а^^)1аДр (3^ о
»jU jjL jly J jljjl ejLail
- 381 —
yJyt кУ~ к. °УJT ^jaA> ч!)1ДаА ^)11якм1 лХ^'Ь G^yk* а1** l5*"^ VJl9j ®
оД|4» 1^.л*-Л_у -Г‘“С' С5“ 1 4*»—IaAaa AjJ* j.^''“^* *кл9 ji (_$**” сУ_^3l 4э У^
а13I«АлС- ^jUal^ g/“"*JJAiu34jC d-Ь-* J_5a‘*'A
^лклл 4> 1»>|Д»А йХИ £^J e^l'“'JJf *-#jN jyU» Ji Ji 1 ajj?"«Ла 4>^9 Jyl*- a^ С$-У*
gf 9 JyL> J-tH <^5j jy^l
Jyb' '*Ь ?5~O J Jyb-
« Т1У1 1j................. °Лу.*?* 4j J*»l* 8 jby£ 45 4>‘L..........................
333 — Hanzade Fatma (Hange r li) Sul tan (§ ehzade
Mehmed к izi) vakfi
Bayezid II. in §ehzadelerinden Meh me d’in kizi olup
Hang e r 1 i-S u I ta n adiyla me§hur olan H a n z ade Fatma Suita nin
evkafi 939 tarihli idi ve Istanbul ile В u r s a’da bir gok emlaki, Vize*
de bazi koyleri vardi. Selim II. devrindeki bir tahrir bunun vakfiye-
sini §oyle hulas a etmektedir: [596]
jjds jjjl jy ^«ЗУ^* 4i5lj 3(jUaLw C-i< (jllzL- 4ч.Ыэ cjlj jli u-ft3j 2>
j 4a—Д-aaI jj- L’*^^a [25.IV.1533] oxdlz/Lkej
G-ftSj J*d 3
«_)1м4 (_$^*<4eAy^ g-A>—«.I ‘L-.Jjf Чи-fj^^J^GjblO^rt5**kj
«3^?. -i»bwA* ** 1ЬЬ <з-*У'4
gjI) 33 ol<-5*^ 'I 4a^
бсгГ^^А* л_Х—1 ojrjoyAjyjJ J^U—I
4^ J-Ру J-5y^Gjh—I j->45*^ 4-*j
I^J-Py*^ I Ajj Ji J 5j
. • J^JyG^ 3y Ji
4-3j '
...JaA .*• G-ily ••• Л-Аа .i 4*11»
XJ iMjIj ^U»!
4aa9^ j
сАЛ A^aaA> 4d5|j
.....................................................IcI дя-l d dlV* i
> .
Ai* Ji fl* У I* и^Д-l 4J) jilcl -U-|^lrl lei Jiri J- til JU^ i;|
| g-A*J А1л*»4»У сЫ lib Д^"1 f IcZ*^ 4—k. fl*>4 j 45-1at^a JjJbl L- H
[kr§. 167 n.tapa deft., var. 102] « •••• «-LaS Ji «y^y ^JaJjfJ* |
[596] kr§. 251 ni tapu deft., s. 800.
— 582
С*’41 Ч> А» I jjI*a^I ijILl!** ^||Дл1 • • « ЧД^мДа^ s-I^j I
(JfuJblf-<Jf aB^^^ ^Г“ c^*! ^1>- dJlt^jdal j *^jl ^***
<->(JjLaa •••• **/jl l^l ,Д>- t^l*- A*-' cr^<^LJ ,
* << * ,c •
< jAdljl £islj *A (jJjCall c-j^l <^1 O/i> j oA<-*Jjr.
Bu evkafa ait V i z e tevabiinden Aya-Tudor koyii ve civarindaki
maden hakkinda 994 tarihli bir vesika, bize bunlann, biitiin ger'i hukuk
ve orfi riismu ile, Hanzade Sultana temlik edilmig, sonralan mu-
karer tutulmug, fakat, sininndaki madenin (Samakov), bilahara, hass-i
humayuna ilhak olunmug bulundugunu ogretmektedir [ 596 miikerrer ].
234 — Fa t ma Hatun (Sofu Sultan, Bayezid II. kizi)
vakfi
Bayezid II. kizi olup Sofu Sultan lakabi ile tanman
Fatma Sultanin 907 tarihli ve Haci H a s a n-z ad e imzali
bir vakfiyesi oldugu gibi, Borlu ve Iznik i$in 915 tarihli bir
vakfiyesi bulndugu da M. Cevdet’in vakfiyeler listesinde goriilmektedir.
Birinci vakfiyeyi tetkike imkan hasil olmamigsa da, ikinciriin bir hulasasi
bir tahrir defterinde mevcuddur: [597]
[596 miikerrer] kr§. Bagbakanhk argivi, Fekete tasnifi, n. 1405.
J)Ual'Mi 4>aIJ
jlkL- cA. ojlj jlidlU' £|V*
4J j .... 4т
(!dV IfJ Ij Ul» f ^a) I j р!д! Ij j jA^ J-.* 41 jVjl j
чГ1мз 5 jriAl* ejJjl I •••_ (J***1* ••
4>l «Al*уЭ J
(j-bv* J .... * о J J J jIj A»-* A •••••• JjaI^
ejrv^/^л exji!i ‘ьч-Ыдл j* И
oJc €Lib jlkl9 ^XaT J^JA-л J" 3 j jAjlj c.^ ^>'3
dLk 4>^5 J"a gLJlU UU \ jyH <4-1 I «jJjI
dl* ... 41 fUI (/“A c^aIc JTj OjOJ 4*a
оЛМ>
у» (_|lc ' ‘je'i ‘r’Z’l —
« -la^ b [17. VII. 1586] 994 4i_ ^a-j jnX. j (jj-Jjl _sij с^л
[597] krj. 251 n. tapu deft., s. 488 v. dd.
— 383 —
I jy ^sj^Jl^jk ^л-Ыв ^UiLw <^3*j»
jjtijl j^Jr» 4jijlj J чк-»1л*1 oilj &*>- yrk «Jkjl oxMjl
(*^kJlj 4-lfi- 4jjl J_^*«j О^A> 4> j. Ji f «А»
Ц-l 5t' игл \<^kTojM j z ^AsL
о JU I (Jkjl 4 I AX-S"""” 4_/t« I j A.X ^Jb <_»Jj|
у _(^r^ 4^ ji <3 4> к j^kjj-*i ji *—»Ь 2 ' <u к 6 jb-j4^ ji <3 4>k
1050 ax j j^k 450 ax J j^k 350 4xjj^k
Jjj^JA L*» -ji ^^3
350 J >k
0jC Ak> X Ji 4^ ' ^k
350 ax 3 J^k jujrb ^Ikk* J u^L*'’ **^k kE-»
720 ax j j^k
У*Ч.У
2000
cik-j OJ <X’ ^kJjk> <b
2000 j^k Jy^'z
4iy^ i 4.0Л* Ji
4Z* Jjy^? чу
2500 >к 2000 cl J J^k
jj^ j» -и Jiji ujV 6 <>5*Vi’
3800 с*- jc>" A*3*b“ji
4>jlj ji
Ojy <U -U Ji oii
C** (J^j-5 ••• ‘“'*^*
(J j-^k*kEka (_$ljr ok k*ji
JikjjC~4 C—4—Ji-* ^а\&&oioj*“ ( jjiu jS ^Jjki
Jj^J- lij lj»J JoJJ OjVr Jj* JJ o-Слкк. C<Mj Aislj
O 4л^|***| I чДй. J J C-J J -U 1 J’"k J *—®k J19**^*" C*J^ dke-^
^*^jl ciojjj5*" j *ky->** 4» J* Cjkl oiCuX""* «А^Хал j J^k J
£tkH J 4, i*^ jl Jijil-f^ 4» J J 4sjJI 1 оЛ 4j 4aJ3- jjpy^ 3-UJ j.*a^ ctV^S
oi4j-ijk СаЛЭ j aJjI 4l-*bj5l ^kjjiy- k$l_j *VIjw J—j -w MJ 4)’iMjl i^jl
oli-iL ^\ 4^‘i^jl j 4L^i‘ J j 4jf J ч!Ц j 4^’i^Aj 4^51 j aXCaXp- dkk j*^jl
oi»J c/S •> -С**' Jj’tZ* .ofejl Ojk> j Ji^Xj^y eilj I J^| 4^.1^.^j 4)1 ek (Ik
C< JioXh ^k Cjjlki Uk *Vjl JJjI ^Is 41л1аа dl^SJ
Dimetoka’daki bu koylerden birisi (Kara-Biirgek) evvelce Qi n g e ne
Sancag-ina tabi miisellem Qiftligi ve miisellem Qeriba$isinin
tasarrufunda iken, sonradan, Sofu Suita пла В a § m а к 1 1 к olarak
— 384 —
verilmi§, diger bir koy de (Ada) beglarhegi hassi olduktan sonra miilk
olarak tevcih olunmu$tu. 935 de bu evkaf icmalen §6yle idi: [598]
Д-* <P:*r (Д“л £l“ dUj cJ
О>пЛ” ^^b
k3^ -iJj £<Д1м’<«Ь v_a»J J"**
3200 2 1 27
dK* VQaL- 0 lilw eol
7 . ; * «U5j
$bjb 6900 1 2 .20 78 оyx j
jtlxL*
1 1 2 36 164 4 5400 5 10 38 < 18200 5 2700 5 21
302 — 235 — А у § е Hatun (Bayezid II. kizi, Giiveyi
Sinan Pa§azevcesi) vakfi
Bayezid II. kizr olup о devirde kapudan-i-deryalik ta bulunan ve
Gu v e у i lakabi ile taninan S i n a n P a § a nin zevcesi A у § e Hatun un
A n a d ol u tarafinda Bekirlu ve Kerner adindaki miilk koylerini, Sun-
gurca mahallesinde yaptirdigi mescid ve muallimhaneye 911 tarihinde
vakfettigi anla$ilmaktadir. Bu koylerin gelirlerinin tahrir aninda bilin-
medigihi ve vakfiyenin henuz hayatta bulundugunu kaydeden 925 tarihli
tahrir defterleri, bu hususta, §u malumati vermektedir: [599]
О 1л.яс-й-(1 j 2L>|^~111aSJ A)
o-KtlseL-, йДХа» I Ijjo-J eijr I<—.JjI» -kijrb JjllaJUu ^Д1сд»
[598] kr§. 370 n. tapu deft.y s. 32; ayni tarihlere rasthyan 738 л. tapu deft, var.
10 da ayni koylerin vakif hasih yine 18.200 ak^edir. 925 tarihinde bu koylerin yekunu,
biraz farkla, 20.599 dur (77 n. tapu deft., s. 246 v. dd<). 985-990 siralannda ise, buz
dort koyden — ki burada sarahaten Bayezid II. kizi Fa t ma hatunun Sof u
Sultan oldugu kayithdir —. ii^iiniin (Saruhan 7092, Ada 8100, Kara~Bur$ek 6180)
Cisrd Ergene kazasinat birinin de {Pi^revlu 5186) ^Dimetoka kazasina merbut bulun-
duklari ve vakif gelirinin de cem’an 26 558 aktje hasil oldugu goriilmektedir (kr§.
470 л. tapu deft, sira n. 52/49).
[599] kr§. 75 n. tapu deft., var. 258
— 385 —
> Л\
Дд*с- аШ-Ь.^ (Jj* cib <Ua5j u>>-ул j d^'* o^A АНХ.! jjlljjl j^a 4^1^.^»а J «Дльыш*
jl.9 с/"Л Jjbb I jJe.-JT' ehVlxL <?k— £ LxL jLw
LpVjl cS-^VH J oj&> J aJj! Jy« jj-r*- aJIjI^a <^c-Jjjl в-Л*
citelajl a!| (J IlaJUv ^1 (/’l^^l-Ч -? Jy:'* J*^' -4
*1^ J jJ.bj^i.x> о J&jfiJ <j -Al« J G^ jpte <klwS «J^U. a!/ J-£“
<b 1о.л—Г J j-&£- ^-АгИ ^.jb |*У^ Ab I JjJLib. a-Q, U- (jjbL I
JX$1 (*^“*д J M}al jbX$l *Aa j
C^CIa<u> C-Jjl и^Д^^р** f*"^**" l)*^ X j Ь ^UxLaM
jJilJjl ^\ JLs'3 c/“b {*£*
...» Дл«лЛ ^Ll Си^^- ® • cJj~° *—*4^ . A*iSJ j ц_Эу^аМ
...5 уз <JH Ui? ^<?л1 oXjlj <*Ь| &^л c<4^
o^<b / O-C.5 Aislj 4j J- JbjSji J> JJ йД| yf AiSlj
.... 20 I
J* A'j’-'jr' j-iLj^ j СПжа у 3 4> ^5 j I
«ь^С^э JjijX-5* <?*“* dj** *^л MJ*** *-*4^
236 — §ehzade-§ah H a t u n (В a у e z i d II. kizi, Nasuh
Bey zevcesi) vakfi
Dimetoka ( veya Cisr-i Ergene ) bolgesinde dort koyden (JCartoglu
« Yakub*, Alti-agac-z Buziirk, Alti-agac-i Кйдйк, Umur koyu <zSuba$i*)
birincisi 890 tarihinde Musa Divan e’nin, diger ii^ii Ilyas beyin
^emir-i ahur* timan iken 897 de Bayezid IL tarafmden, kizi ve Silis*
tre mirlivasi Nasuhbeyin zevcesi §ehzade-§ah
h at u n a temlik etmi§, bu snulkname 910 da tevkii C a f e r Qelebi
tarafindan bizzat tescil olunmu§, sonradan yaptirdigi mektep-hanesine
vaki olan vakfi da 925, 935 ve miiteakip tahrirler tesbit eylemi§tir. 890
tahrir defterinde bu koylerden her birine ait ayn eyn yazilan ayni me-
aldeki Cafer Qelebi tescili §6yledir: [600]
« о.. A-ejj-lTjJJ Jjjr cJl J^5»- О>л| cib (^Ul jbr ®
^^уя> A*-**» (ikl* 4j |j> (JjllaV*» oUt A**> 4j^,5 —»
о Jiis ojbbJ^A^ jl o^»3 Jjl -'lZ‘^‘ С’*Л*Ь- -? J
(jJjl a}A3 jui Sbi ^j\ ^\ j-u- 5jxi y.G’i ^Uji jj
[60j] kr§. 20 n. tapu deft,, var. 94,112.
— 386 ~
Jlbl J lib J lib Zjjdzz- Ijjj 49J*£
[5.I\A* 1505] 4aA 1 ^ял>> ^$АлИо^^>- 4f \^^l***J $ .
935 tahririnde bu vakif icmali de goyle yazilmi§tir: [601]
A>jrb .^jUaLu La> Lw 4^$^cib 4^jJ . jyU- oli dlU >
4i-4>‘L U (-/-j jIjjl <-<pl ^Ur j <la jL.
J jjjU A,J-1 jlLl^ I *—оЛ*1^ <_--5S Jj5^Д.4 J
jybl ojj L>^' jMj jX41J|j>I
A чу 3500 2 14 U-Jjiw j. j^>U 4800 (.V J®?l ijy ЧУ Jj)| 4}J j^L. j Д*«/>4>и.
1 4j U- 4 31
2990 6 22
[601] kr§. 370 n. tapu deft* s. 41; Bu koyl er 890, 925 ve 990 da §oyledir:
890 925 990
hane hasil hane hasil hasil
Kurtoglu 30 3157 25 4803 8490
Altiaga? (Biiyuk) 25 4659 8992
Altiaga$ (Ku^uk) 64 | 7274 21 3668 8180
Umurbey 12 3590 6470
(kr§. 20 n. tapu deft., vr. 94,112; 77 n. tapu deft., s. 294 v. dd, 470 n. tapu
deft., sira n. 51).
Bu isimde diger bir sultana ait yeni rastladigimiz malumati, bilmiinasebe, burada
kaydedelim. Fa t i h devri ba§lanua ait oldugu anla§ilan ve daha evvelce bahset-
tigimiz bir tahrir defteri § a h-z ade Hatun adinda birinin Y e n i § e h i r’de
bazi koylere sahip oldugunu, bu miilklerinin Murad II. tarafindan da mukarrer tutul-
dugunu, onun da zevci Sinan Beye (Beglerbegi) bagi§hyarak E d i r n e’deki imareti-
ne vakfettigini bildirmektedir. Ayni kadin, diger bir koyiinii de Media e’ye vakfet-
mi§ti. Murad II. m к i z i bulunan § ah z a de Ha t u n'u n Mirmiran Sinan
beyin zaycesi oldugu anlagilmaktadir. Kayitlar §unlardir : (kr§. Inkilap kutuph'.,
117/1., s. 94 )
lT-5 Чд* • . - • »
Iff' Дл у 'oX'dii cil
«JLd 4^“jlz UA>I ^3 JLJxa 4$^ j^yU-
(>Ali ojy (JU" 41П1р^ 4М^Дл «A (J’J (3Л5А’
« j di,
§ahzade Hatun fJU 16 §aban 885 de
[21.X.1480] Bursa'da o!mii§ ve Sultan Alaeddin tiirbesine gomiilmu§tu (kr§. Bursa
%er’iye sicilleri, n. 3/368).
- 387 -
(j J j j cJi
«, 4190 20 101 4 2900 8 34
237 — §ehzade Hundi Hatun (Bayezid IL kiza ve Her-
sekzade Ahmed Pa§a zevcesi) miilkii
Hundi Hatun (Q a n d ar 11 - z a d e Ibrahim Pa§a zevcesi)
vakfi
Yukanda zikrettigimiz Daye Hatun kizi Hundi Hatundan
[602] ba§ka birisi, ve belki de, yine evvelce i§aret eyledigimiz, Dayi
Karaca Bey kizi [603] bulunmasi muhtemel olan Hundi Hatun
Qandarli-zade Ibrahim Paganin zevcesi idi. Hundi Hatunun
Bursa’da Ulu-Cami yaninda bir muallim-
hanesi (dariittalim) vardi ve buna, 889 tarihli vakfiyesinde Edirne’deki,
zevci namina olan hamami {kazasker hamami), Mihali^’de (Karaca-
bey) Harem-agih koyiinu ve Burs a’da D e г e к о y’deki iki goz de-
girmeni vakfetmi§, tevliyetini kizi §ah-Huban cjly. ©L» Hatun diye
maruf olan Hat ice Hatuna — ki Ibrahim Paga kizidi r —
ve onun vefatinda ebna-i ebnasina §art ve
[17. VIII. 1494] Ж
tarihli olan bu vakfiyeyi
« e^5*"" L***! i t> £>_)_}*sail iЬ
tasdik eylemi§lerdi. 908 tarihli ikinci bir vakfiye ile de bu tesisine Bursa
ve E d i r n e’de aynca diikanlar, oda ve bahgeler ile 50.000 gumii§ ak^eyi
ilave etmi§tir [604].
Hersek-zade zevcesi §ehzade Hundi Hatun /namina
A7e;an’da bulunan miilke gelince, 925 tarihli ve diger kayitlar §6yle-
dir: [605]
« 3000 1 12 2 14
976 tarihli Edirne tahrir defterinde ise Ibrahim Pa$a zevcesi namina
ayn bir mahalle — ki sonradan LiL jj> diye marflf olmu§-
[602] yk. bk. s. 323 v. dd.
[603] yk. bk. s. 240
[604] kr§. 1278 tarihli Bursa $er*iye sieil deft.
[605] kr§. 370 n. tapu deft.) s. 64; 136 n. tapu deft., var. 42; 738. n. tapu deft.t
var. 28; 77 n. tapu deft, (hane 9, mucerred 3, hane gebr. 9, hasil 3043) s. 409; 470
n. tapu deft clU ‘bji basil 5170) 30 sira n.
— 388 —
tur [606]— gormekteyiz. Ancak burada sahib-i vakif olarak gosterilen
Hundi Hatun un bahasi Hizir Bey olarak gosterilmi§tir. Bu
mahallede yaptirdigi mescide bazi vakiflar tahsis etmi§, tevliyetini de oglu
Ishak Qelebi’ye §art eylemi§tir. Kayit §oyledir: [607]
till Дэс-*11^>-1а uJiSj lib I <>-jj Дл*^
248 4L-. 3 J eijl Ul* j^aJ jULl jlj
I* 11»- ^aJ 1 j j J o<AL—,4^ lib
UJjJjl ^r*- bJL. J Jijjb O^jL. cXjJjl I 4>l&-j^yUs>
Оa? j3jk° J^L*- 44^t^* Cjjj jii’
• ••• 400 4^*«
J)A>j^£ I ^3^ j Дл !,_$ 4*$ I Дд)
y^b J *b J aJj! Дэс-й*а о
dUla^j 4jl (Jj-л Lil. ^aIjI J-J ’ дд XJ 4oMjl
(jjl* Vlj ^Дл!^ cil'Uslj (Jj*'® 1 C--3^ C-4*- J*^ I* J
<K jjs (Jj** У I* <Jjl. Jaa>- bX-*b
238 — £el$uk Hatun (Bayezid II. kizi) vakfi
Drama’da iki ve Serez’de dort koy В a у e z i d II. kizi Seljuk
Hatun emlakinden idi ve bunlan Serez’de olan medresesine vakfetmi§ti.
914 tarihli orijinal vakfiyesinin aslini a§agida vakiflar arasmda dercedece-
gimiz bu evkafi n 937 deki kaydi §oyledir : [608]
[606] kr§. Rifat Osman, Rehniima, s. 22
[607] kr§. 1070 n. tapu deft., s. 349
[608] kr§. 167 n. tapu. deft., чах, 20, 38; Bununla alakadar veya yukanda (si 352)
zikrettigimiz Selguk Hatun ile ayni olup olmadigina, henuz, bir karar veremiye-
cegimiz ve E d i r n e*de mescidi i§in bir mahalle bulunan Seljuk Haiun hakkindaki
976 tarihli bir vakif tahrir kaydi baghca §u noktalari balirtmektedir : (kr§, 1070 n.
tapu deft.t &, 412 v. d.)
4aSj jr ДллД! 1 J)^yl>. (Jj^5>eL—* Дэслма <1^
j axJ*jl ojl^ «.jk. fj-J». 19
1050 j >U I^A9 J ^kc- (_£
720 J J^U
4> U- j дД^^^- CnJl^ •••• L)bj^Z j ...»
••*• J Oj-All ... ej^)^ 44»lj 4jj J
^3 cjjJjI i>_J^*-4^** J 4> Оj k-Sbijl 4ailj Isj^Z
— 389 —
41au4a-JaU (Уу*^Ь A^JUaU jk kjb jllaJuv ck j/к jJ}Ul»
^b
[ 3j^- 1 >J 4J
J-xsU 4> Ik (j i ^А^лЛ-'к
13.345 12 52 261 1
Л?.зИ £^** 1 ЧУ
4 A? к
9581 4 * 40 64
->лУ^~ 4j
Ik <lLs>el*v 1 j
4 4,31k Ju J Ь С-А»
a -* к
j^jll^b 4*^У yyCby
« 31.446 2988 5 6 26 5532 1 19
....(jlk к yb (j 1111au J Дк (j_^ к (ikjskAU 4 fib
3>У^ J^*L) 4j J7-3jb fb* Alj®
(jyX As Ik з^У*1а,«Ь-5 ^jb
« 6235 2458 22 J^?k Aj к
3777 35 36
43^_5ДкГ C-J^ J
... УьУ'з^ л ^У Л cA* - У'<^Ь-*^ э
. . . 4ДаУд"£- I4,*Auk I s-k I ^1^1 <Auk j I c JaJ 4j kL Jl^k> ^^У
C< (Уал ^r Ijj^ J У LJk ч!У 4j Ak-xS^ ^jkl jkp-l ^I^VU
Bu miinasebetle, diger bir Seljuk Hatun —: ki Fatih devrinde ya§a-
digi anlagilmaktadir — hakkmdaki 925t tarihinde Malkara’da bulunan vakif kaydini
nakledelim; (kr§, 75. n. tapu deft., var. 284) - . '
4aau j^k ^kek *^л JJ о^л)кл JJ jylk c3:k-u u-fib
и_лЬ I £-\cXbj (У-?УУ <^**4*5^ (^J*& J**u ^ьаД J^l
Ь ^91 Л J к 1 С->У^У ^auIj k*£~ Jaau о Jaj Ia>- tJk 4> jJ Ь
^4»^ J A AU Util JaAU ^***' 4^ jL*"l ^gA-bb . d JA a) lX- I 4 ’УУ cJlS^AiftJ (_;! J
Даа- Jf lib 4„а—^ Ja— J- 4*-* Jr fJ.) (Jr ц7^ £7~ (j.
jjoXH oj*& J3-I a>.'IJ>
J ^«bb jJ^bl 4> УЗ <-ЗУ ^кл.^г 3^(5У _/ J A? Ik
JjoJkl jJ9у ' iJp'J (*’У*Л-? СЛ*Л ^£- , Ja—
jjf"5л a)1 3'Je^‘s^4*' aBI^jS J^L
jJ y*uj ALika A>.J Uj^kl ^tTjJj a!I QuIaa* CJ'jJa^ jSbl Л*Ь
aI^JJ й^дкл (_/"'А1 3
A> |л1 JaC
4; Ik obl jj Ik c11?b1au ©^'''^
j-xj^y кН ahj з ^auj
jXl ^r%‘! J 5M- A/j^y A/j^y J-kJH u_^b
4_J^j Ik. aJa/?“ -Aaau J Д^> 'а УЬреаУ""^ До.Д ^кУ кУ*" A? J^y к*£- J 4j(a*£-
Д.А ok j 4_Jsj ckkb У K^b J -^(У C? с^-?3 J
dliLu^ J^AU L'LI ojjl ,'clk кл JкДЬ I L У jr Jk У^У Jj^Aa-
« 4)
аЛс Lc j j a-5 aIau АааЬ (J^
— 390 —
b) Vezirler, iimerd, devlet ve saray erkant, ve mutasavviflar
vakiflan
239 — A h m ed Bey (Tutu nsiiz, defterdar) vakfi
Bayezid IL d e vri b a § 1 a r i n d a defterdar oldugu ve T u t u n-
sii z lakabini ta§idigi goriilen Ahmed Bey — ki 889 da Ba$defterdar
oldugu Szcz'Z’de bildirilen Feylesof-zade Ahmed Q e 1 e b i ile
ayni §ahis bulunmasi da muhtemeldir — namina Di metoka ’da bir
koy (Ahmed* Fakih «Есе koyitemlik edilmi§, о da buriu vakif yapmi§ti.
A§agida 888 tarihli vakfiye suretini ne§redecegimiz T ii t u rt s u z A h-
m e d Bey (Defterdar-i kohne) miilkii 890 tahririnden itibaren tescil
edilmi§tir. Bu kayit §oyledirs [609]
ojjl Uk jj jk луЬ cil ^^1 elk »
‘ « 3184 J^k 12 48 ^k.U
925 ve 935 kayitlarinda lakabi ile tesbit edilmi§tir: [610]
jk jlkk> ) F'Ff elk
(j Ijj I j fF 4>-1 4* AS «A^l 4i^9
« 4800 12 23 4fk
XVI. asir sonlanna dogru bu koyiin E d i r n e’nin ЛЛ/ nahiyesine
bagh oldugu ve hasilatinin da 9597 aktjeye ^ikbgi goriilmektedir [611].
[609] kr§. 20 n. thpu. deft., var. 133
[610] kr§. 77. n. tapu deft., s. 287; 370 n. deft., s. 40; 136 n. deft., var. 19.
[611] kr§, 470 n. tapu deft., 73 sira n.; Kanuni Sultan Suleyman za-
maninda (937 de hayatta olan) Ahmed Qelebi adinda bir defterdar vardi ki, bu-
nun Selanik ve havalisinde Qok mikdarda hasslan vardi. Selanik’dekiler §6yle idi;
«... 46.409 51 56 466 14 37 4
Bundan ba§ka, Nev rehab* 6а. u§ koyde 14.626, Avrethisarib&a u$ koyde 31.229,
Filorinaf la dort koy ve mezreada 31Л06, KostendiP&e 222 raiyyetten miitegekkil bir
koyde 14.037 akge hasillan olan hasslan goriilmektedir (167 n. tapu deft., var. 26, 47,
57, 60, 97, 99).
— 391 ™ F
240 —Ahmed Qelebi bin Hizir Bey Qelebi mes-
c i d i v a к f i
G e 1 i b о 1 u ’da bir baghdne ile bir hamami mescid ve medresesine
vakfeden Ahmed Qelebi, Fatih devri ulemasindan Hizir
Bey Q e 1 e b i’nin oglu veHoca Sinan P a § an in к a r d e •§ i
idi. 925 de bayatta ve Buis a’dz n, u f t i t ulunuyordu. Bu vakfa ait
925 deki kayit goyledir : [612]
Д-3"-! 4^-A-C- <y
4; * J J (㣥** 1 4'~^ 4*a9 J J 4jL?E.ill
3300 4*—J4j [10.1.1516] cJ^j Ч^11>-»4зьХ-|^ Ji 2520 4—^(3 210 (3
• 4j4*vJ*-L» J1 с-Аи-j -9
4a5j 4яЫйл JJJ- 4X$\sjl ^~\ 4>l?=2X Quj 4яЫ>Дл C-4^-
241 — A h m e d P a § a (H e r s e k~z a d e) v a к f i
H e r s e k-z a d e Ahmed P a § a nin 917 tarihli vakfiyesi 1940
da L о n d r a’da negredilmig [613] ve Paganin Yalova civarindaki
H e r s e к koyiinde (Dil koyii) yaptirdigi imaret ile Ke§ a n’a tabi
Rus к 6 у ii ndeki camii i^in Anadolu ve R u m e 1 i’de yaptigi vakiflar
malum olmugtu., Ancak, Ahmed Paganin vakif, miilk ve tekaiid (pturak)
timan olarak tahrir defterlerinde ge^en kayitlar tamamen bu vakfiye
miinderecatina tetabuk‘etmemekte ve bazi fazla malumati da ihtiva eyle-
mektedir ki, biz, bunlardan, sadece, Rum el Fye ait olanlari zikredecegiz,
Vakfiyede Keg a n’a (G e 1 i b о 1 u 1 i v a s i n d a) tabi Rus koyii, onun
sininndaki Arnavud-gijtligi [614], Kayacik, Kirimlu, Yapildak, Sigirlar,
Sekillii koyleri ve D i m e t о к a’ya bagh Bahlu {Ва1Ьа1щ Balabanlu) [615]
koyii vakfa tahsis olunmug goriinmektedir. Bunlardan sonuncusunu
[612] kr§. 75 n. tapu deft', var. 242. Носа Sinan P a § a*nin 887 tarihli vakfi-
yesi i$in bk. M. C e v d e t, ayn. esr., s.188 «887 Ф jjl dJj ULjtu- ja jIkkJ i4^ 1
[613] kr§. The Waqfiyah of ’Ahmed Pa$a, n§r. Muhammed Ahmed Sim-
s a r, London.. Oxford University Press, 1940.
[614] Vakfiye nagiri bunu haritasinda gostermtdig'i gibi indexde de igaret
etmemigtir.
[615] Bu koy vakfiyede hakikaten J b geklinde ge^mektedir ki, nagir, bunun
Lulu к о у ii olacagi ihtimalini ileri surmiigtur. Halbuki biitiin tahrir defterleri bu
ismi BalbalU jJlJb veya Balabanlu §eklinde tesbit etmiglerdir.
392 —
Qirmen mirlivasi Husrev Bey bin Ali Beyden satin almi§ ve
imarete vakfetmigti. 925 tahrir kayitlan §6yledir: [616]
J .У''**'*' yBJ L.1 L 4} (jjkulj Д^| l _д9 j ))
1 j 4.A (jk- ЛуЬ (J(k.k« Д-Э у i уТ^У^ ₽’^-л'*
Jy^4 ^а^лЬ C-ik cjJI <-4^ к ад]о 3_У кэ кЛ «wH
« 4100 1 ^4- 7 к 26 к jk UL 4>^s
XVI. asir tahrirlerinde Kegan’a tabi yalmz uq koy Hersek-zade
Ahmed Pa§a miilkii olarak goriinmektedir: [617]
klU o^lj ctU^A ^Utb JUfr|-o,yA>. dlk »
2257 1 2 22 ’ Ъ’ ё' £> U“3J Лу 1) 1 tIc j L. |* L. 1 7200 8 2 15 76 1
jbyjljyi-' ЧУ - }J~ 1 JJs-jl* iyy- cpT Jfp <> li- '
’« 10597 1500 7 5
Vakfiyede adi ge^enlerden Sekillu koyiiniin tahrirlerde zevcesi
Qehzade Hundi Hatun miilkii olarak kaydedildigini yukanda soyle-
mi§tik. Kayacik. Yapildak koylerinin ise, vakfiyede zikredilmiyen Ktzilca
(Dursun). Giindiizler ve Sultan Cem’in kizi Gevher-Melik
H a t u ndan satin ahnan Kalamice koyleri ile birlikte 925 deki tahrirde
vaziyetleri §u §ekilde goriinmektedir: [618] ~
I ajjfi' (5* £7*^* Чу® '
5 J? <3^ jh I Ь Дхг! dl-lc 4j у к- tfY (j£y.$ . jJ Ikki '
4339 2 19 4>k • = ’ 4 <3^1*
[616] kr§. 77. n. tapu deft.f s. 277 v. d.; 370 n. tapu deft, s, 39; 136 n. deft..,
var. 19 ; Bu koy tin sinir-namesini de ihtiva eden Murad III. devri tahrir kaydm-
da, Cisr-i Ergen e’ye tabi gosterilmi§ ve koy halkinm ellerinde avariz-i divaniye
ve tekalif-i Orfiyeden muaf ve musellem olduklari hakkmda hiikumler bulundugu bil-
dirilmi§tir. Bu esnada koyiin hasih 7843 ak?e idi (kr§; 470 n. tapu deft., 25/26 sira n.).
• [617] kr§. 77 n. tapu deft., s. 407 v. dd.; 370 n. deft,, s. 63; 136 n. tapu deft.,
var. 42; Murad III. devrinde biitiin Hersek-zade evkafi .
«27.567 -tH s-I^b idi
(krg. 470 n. tapu deft., gost. yer.).
[618] krg. 75 n. tapu deft.*, var. 275 v. dd.
— 393 —
3757 11 15 J
4>Ip. • • • • • (ДЬ*^уъ L^L *a^I 4—^L ^»-L* aj_^>
11 26
3788 ' Jj^*4 4y*P j uU—*• oUl>
,••*,• (jt ti»L <A^I Чу*
jb^ vU . i . . <<rj ^1 <-5>А" Ч/Л^*"-*д
13 30*
7202 , • j Чу* 5 Ь Чу*
y^ e^jju Л^^'Ч? J15 J (jLwwil j oUl>*
. « 19086 Ur Jjjjj pj-j j
Hersek-zade Ahmed Papaya verilen timarlara gelince, bunlar
iki tiirludur: Evvela 890 tarihinde, Serez bdci mukataasi Ahmed
Papaya — ki bu devirde ancak Hersek-zade olabilir — timar olarak
verilmigti [619].
Diger taraftan, Yavuz Sultan Selim tarafindan Ahmed
P a § aya — ki H e r s e k-z a d e oldugu tasrih edilmiyorsa da 921 de
bervech-i tekaiid timar alacak ba§ka bir Ahmed Pa§a yoktur — Qirmen
livasina tabi bazi koyler emeklilik timan verilmi$ti: [620]
oIa> (3^ ^rl** -o>y*J C#
2199 JwL * . . Чу*
[619] kr§. 49881 n. mukataa def,, s. 439 ; ylc. blc. s. 142
[620] kr§. 50 л. tapu deft., var. 8,18,104; Bu defteria ba§li£i goyledir ;
ijk» (*^aa* ek*llc eb*jL Ja**
J)U»L* 0jV»* dJbLfr ^.«**>1 A>(JI 4-1 .P Д»! J ajkail dllj/'l
O^aL* (jl ^$1* Д-At Jj J Crt*l vpl jU. Ajrb
4> J ijf 4*—' ,*jA yf** y«£pJlj ^*kJJ -AltXy
« [1.VII.1515]
Ahmed Paganin Difdeki imareti i§in Cisr*i Ergene9de satm aldi^i - koy hakkmda
bk. Fekete ta^nifi n. 61. Merhum Musa В e у tarafindan bu vesikaya tab min edilen
922 tarihi, beljci, dofcru de^ildir. Biitiin tahrir defterlerinde, bizim de burada naklettigi*»
miz, malum at mevcuddur.
960 t£ril|li diger bir vesika da ATe^an’daki koylerden birinde bulunan Hersek-
z&de Ahmed Paga ntn muallimhdntsi muallimligi hakkmdadir (krg. Fekete tasnifi,
n. 410).
— 394 —
JV (jHj’jl 4*J J 41Н^р*3 Lil Л^*1 O^> jLr
[l/^ 4r^"j |*£» ‘rf'J* J Jljjl 4^J J Ojn^o- jlr ... CjaJZ
« (Jc^ •• >£-^4 чу • •••cr*
242 — Ali Bey -bin Karli vakfi
Bayezid II. tarafindan, vazife ve §ahsiyetini bilemedigimiz, Ali
Bey bin Karli admda bir zata Filibe’de Supine ve Lovadic koyleri
temlik edilmi§, Ali Bey de bunlan Su^ztlc (diger adi $ahiri-golu) koyiin-
de tesisini vasiyyet ettigi Cumaya. vakfeylemi§ti. 935 dekr kayit §oy-
ledir: [621] , <
JJ jl dll« jji- fj dl> u-i5j »
oi JU dll: j 4Ja~Jta-.U -ijb jlkL,
.pX*- IkJiSj jl ^11 4*^“ J
л v , 9 Д>9
3 4>jl ^a» j| Oj&li |*L
. . cA'J? jb
z ' l и1м*д>- 'J IU». ^.Lw.«a>Ix.
« 142 i 6055 4 33 i 9
243 — Ali P a § a (Hadim) vakfi
E d i r n e’de bir cami ve bir zaviye tesis ettiginden yukanda bah-
seyledigimiz [622] Hadim Ali P a § anny IstanbuTdaki iriiiteaddid
camilerinden, medrese, imaret ve tekkesinden ba§ka bazi yerlerde de
muallimhaneleri vardi ve bu geni§ tesisleri igin Istanbul, Rum el i ve
Anadolu’da bir 90k vakiflar tesis etmi§ti. 953 tarihli Istanbul tahrir
defteri [623] bu evkafin (915 evaili — mayis 1509) muhteviyatim topluca
zikretmektedir. Aynen nakledecegimiz bu kayitlara, ha§iyelerde, diger
ehemmiyetli tahrir kayitlanni da ilave edecegiz: [624]
, [621] kr§. 310 n. iapu deft., s. 117; asnn ikinciyansmda bu vakif aidah 21.954
, ak$e g-oriinmektedir^ kr§. 470 n. deft., 124 sira n. ,
[622] yk'. bk. s. 49 "
[623] Bu tarihi takribi olarak kabul etmek lazimdir.
[624]-kr§, 251 n. tapu deft., s. 148 v. dd.
— 395 -
Lib ^Jjjiil1 pj\. I ^AL>- <*>-1
» • . ‘ ' ' '
a—ji oljy’li. ) ojL^ j <*^дл j £•'>?“ (J® 4-.-fiJI Хл*Л1
aTV**^ j j-д^ 3*'-^- 3 ^I^U*asj *—?“>л J 4^jil J-э oLuU..j Jj^LlA-
- ^SJLJb J^jt£ b’3J ^A »Ц1лЬ
3j-~' IXwl *''•* j J-5 3j*^l
3j"> Ll— 1 4^J^^ Ji
Lib ,^aIj 1,41$ jJ’. jj
900 4L-, JJ^L ^b 14
C$1 jbj&Jj Ji Cnf*Ki
a~> J J-’1- <^l» !7 jj. jll
3395
« j-Хл j13 J J joAi A>-t2>1^2^
8700 J j^L U15
<jb 19 4^j4^ jJLX) ji (jrtfVi
4260 3 cuL
Lib ^aIj! 45 jj ji
4360 3 >^b33
оjlZ 3jjj <$lj^- jbj^
13088 4^ J jX U5lj
p L-J-UiJ Ji
7682 4^ 3 J^L U 16
с$1^*ЗЬХ> <
' 4895 4i^J ^b.
: C$LboJ jb Ol
зоэб^зз^^^ь^еь^куг
4ч^ c$ij^
ujb 2 <il>.
3700 j j^U
v—5 J^*11
1180 4^ 3 j^L U 5
yS' 4-^^дл
4328 4:^.Ь 15
JLY3 jijb ^y >i
3830 \^3 >U^b 18 1730^ 3 jX ^b 7 2329 3 j^L a 19
jAU
3012 4:^ 3 j^L a 9
№-J-5 (33
-940 4;^ 3 j^U a ..
лд> Лл1с> Cn^^S
614 4:^ 3 J^L 14
t-Л 3 -4\p' ->•> 4}^"
1380 3 >U
Lib £^C>‘ 4; l>-
o l л L„SS*> c$ 1 _/
cib c->_jAa^O| ^*1101
7738 4^ 3 ^L 33
4^J*^U^J 3^сЛД>О.1
660 41^ 3 J^L s3 6
Lib fL?- З^Г"КЗ
2630 4i^ 3 jJl <3 25
J-b jU ij j> ЗЦ jj^
660 41л- (J З*’^ ‘"“^
C$^J J^*'0
-?ЛЗ* fL*l c$LSS
2800 3
3540 3 3’^’*' ’8
. db<»>jA*j -P 4^*^,
2440 4:^ 3 jX ^b 12
Lib^js-^ c$l^4j^3j3
еЛ 39 ij) ci^fL
3060 с*- 3 j^L
^y J3 £* (Jb^Ajli-
840 3 З*3^ 4^х^»Г"
у 4^b Ji 4:^
32.000 4:^3 >L
3
2955 4L- j \pk a 13
<ki* £jk J*3 4^1
1190 J^>L -лК^УлЛр
*—»j>l (J I CjJ^a»~ 4*«а5 Ji l1>Iy*a*
<A 9 (^jlll i*-JI <Ь (^jLJI
1500 <u^ J.^k
ujL
(5jLa* j|£1 »Lal Ji
*r
Uk j jy"<—>L-J
4Lw ^J^k jjS" 2 еДД ujly*"
— 396 -
^r\Lbijl
276 4^ J J^u a 11
Ji
»JJ^k j^j|3^.j».Lji
10000
di)-u*oJF Oy«j ja jku
450 ^-*3. <J^k
13 4j|jLtak4 4йл^11 Ji cnSVi
2400 c-j >L
J*J fX> ^3 33
•jj A-J j>
^*^33 <ij
12.000.^^1=. 4646
)j<"li. <i(U ОI Jt
1987 c~ j j^L U, 11
4^jSjf Ji J IjjS J
1190 c j >k
cSjJ*"*4^ji *l^-k ca*j
634 J j^k <
(^jjU aLj ji
4> Jilj j Jl 4j
x-jj^k 74434^jj^k
(JjJb »La5 Ji
[625] 4,‘jil ji
1386 4i^ J J^k
Jcrt^VS^A^ijk-ijljr X j'b Ji 4i к
<*.JJ^k Jjjxi oli’li. £•£.(£UC,
13580 114 40
________________________ v
[625] Ali P а $ a Rameli Beylerbegi iken Edirne balgeeinde ve Kizilaja^ nd~
hiyesinde ehemmiyetli hasslan vardi. 890 siralannda bu hasslar §oyle kaydedilmi§ti:
(kr§. 20 n, tapu defti var. 48 v. dd., 52 v. dd.)
Utl ,^£. О »lf«rfk
... £jJ ... jr...^.<. ^ЗЗ1 • • *У* • • ^?3^ ^i.3 fb
....Jfi 3^33^
»_>- 4>l»- jli^ c£«? ^
< 26.519 5 116 23 267 8
^L. s 4Ji s_-«"
J? fjj и|-5л>л
UL (Ja О y^a* *l^k-
4 ujUa» UjIaJ :
j^k 4> k-
11.073 154
JiJ* »
4 4 iJJJ
‘ /-Г- 4jl-l)l
jbjjl 4 /ЬLt 4 jK*v * Л зз^*^ 6 з*'4
L> .... ^<^'з\ 4 з^>. fJJ 4 з& «3*"
i4>Ц- fl*’ Jf*
36.894 31 434 14 4 12 1
' — 397J-
3887 c J jX 946 c J j^L 7359 c J J^L
j^Zkdu*- cil> ^^л4* 4)^6
1692 c j jX
[626] <Jj s-L-J) J'i ^л.4эс,5о d^j Uji9 Ji
J <лАЭ Al^Ji fl*”
8469 c J uuL 4215 c j jX 6080 cjj^L 1800 cJj^L
cJ 4>яу ji dl’i £• ^L-l «эУ* J *5 C_*r|
728 c j J**L j/ 3 4.J*
•• ' 970 c J
[627] 4^ j «.La? ji
4—^1 4tJ ij ji a^j^ £4 З^у ЧУ ^Iji L»V ^i 4—
15.600 cj J^Lj< io 15.368 c J >L 74.699 J >L
[626] 9/5 ve 935 tahrirlerinde F i 1 i b e’de Ali Pa$a eu&a/indan sadece Hizir-
Fakih (Nayib-Hizir) koyii gosterilmig ve §u malumat tesbit olunmugtur : (370 n. deft,
s. 119) , I .
O»kiLl£- Jibi Aj^9 Iwl 4Д9 X>
i l-*b ©Да! uJjil dlr 4> li»L "^Л JI (jUalw/ o«A*i I
>9i LI (5*d,Jj5^ C9j J 4л1 du* 4^Tjt/> I ijj»^* 4»^
j-UL.^ JI <r- j£» ^XL
i(jl^5*4>l>. '.4» L |Дй**®4||®ь 4*A9 4j.^>
23.200 1 31 4 " 41 2 17 .
Jjjfj Aifzlx-J 4^-1 ^,-tJ £.1 4ДЛ|д Jot jbj> ul'd*
j'-cO’’ °л>1
«1 28 3
[627] 937 de bu kazadaki Ali Pa$a vakiflari goyledir:
jjl^> ji jJJ4^ -jj J4G I Ji— L* diUif (* ^LjS 4> ^9
1699 4i— <J Д' L
j s-lji»
Jj>^ll^j\j «и*!* 14>.^9
fk—* 4) L у 4^
7 5
4g 44 406
8564 4 10 51
« 80.207 WjpJijjA 69.944
(krg. 167 n. tapu deft4 var. 23)
— 398
[628] jjju.* s-LaS jo
tiVo j dkU- ^r* лл <^--м 4’У
8000 j ЛХ
>jy
tub 33jj-^’jO Qjf jj"4 4*b> £jUjO
6644 4500 a^-v (j
4*11 J^-b J J) flfr- jyu >lja> JO
3800 4^j>U
Jj^ jrZ .JO <*£-b
100 4^ J
<-дЬ15 jjyvUЗ^Ь^зСлГКз ojj^^u-^’jo
J/л 4»lj^ UU 2000 al-» j J^b>
JjO ujjr£* 4\jp- Lllo
Jfjb.b’l *L*» jo
4^**ji »La5 JO
<53 j> bl 4j^5 JO <3*,-il 4»-U.^r-J <jb 4 СЛ^^З £» <-Jlu/jlj bl <J**^ J** ^-"^4
Jj’O jjXljl <3jnt* 4>1^* Ul* 400 <:—/ 3 4>.y.A 4»Ij>~ UL
a^J^- И~й9 JO ejob 4Jb frLa» JO.
<jb 17 <^9^02 JO СЛ^^О ejj’(/>4*«as OJJO 4j^b u-jb 4 eJ^b <JLa-m^JO Сл^^о
1940 4i«i З^'0' 160 al-v (j 480 ai«^> З*5^"
4Д9 3j JO <-»L*wI £jl<^ JO ^^b • ‘ .
lOO^jj^k IOO^jj^L
JjUl c.»3S JO
[629] 4—jj tljiii jo jfcGjjl-^ dj) £}Ь* obi J>b *lJi9 jo
£jia.AA 4*jL- 4A*j 1000 З*3^ cjM"у М1л5 I£* 4^<jl 41^5
J jo er^J d^£ 41^5^7000 j
[628] Ali Paganin Serez’de zaviyesi oldugu ve bunun i$in, gehirde, vakfiyede
zikri ge^miyor, ehemmiyetli vakfi bulundugu 937 deki §u tahrir kaydinden anlagilmak-
tadir; (kr§. 167 n. tapu deft.t var. 39)
jj>- jo hb 4jlj JJ>- ♦Lil.»
[c$lj4*] jb jj^* 4*bUu (^l jbjj^4*L>Lu <’^дЬ Ia^ojI Qj5^feS
« 20.516 4Xo> j oU. 4^; ^2- >- 13.366 1 U>7 ^b 67
550 ’6600'
— 399 —
«Xi I ^b l] JfttiusaJ
(Г^iLjvel 4)^9 y,> 4^^J ujL-*V ^a £$1--» ^A^ti 4>-^Ь-*»1 4^j*
^Ij 0LU 7700 eUL 12000<^j J^U 2000 j >
8000 j lUU
jLa>- jb jljb Oj5^^S
12.500 ^jjA ^b438
jLjjL? *lj) £lV 4lbl *LaS
»il^*jl/j»Jijl/J J’ Sy\y (j-.Jj' J- &з* ^-3^ ЧУ ЧУ Jjb->4.>’
3500 7000 228 2519 150 5580 300 ’325О
FjA*bl frLaS _p
4^1 <*e^5 <£
100 j
4*—LI frUaii J>
<jj 4>>
1500 al2 j cbU
J* i/>t-**b—•»l cT J1
300 1735 385
0^sb *La5
lS J* If jM-jl
622 450 331 333
[ cS1
^>L-> *—j^yзз^
303 250 666
jUa- (J.1.L (.k jl/J Jl Ч_>»
400 BO 400 <L j
Ч—Ал! ^b" J$l^ »-La9 J5
jX4^9 <JU** ijotfio 4)^9
1510 600
. 4*^* j jb»^4*>-b
uJuaj J* u-a*a5 jLseJt^>41,^5
100 423 4:^ J JX
120
^4>’КЗЬ* ^jl ч*Ь «у
820
[629] Ali Pa§anin Barsa’da da bir imareti oldugu, olumunii takip eden seneye aii
§u vesikdan anlagilmaktadir (Bur&a sicilleri, sicil n. 23, s. 121, Uludag mecmuasi.
1939, s. 23):
c>AL*.l(3cibLs/j^G; ^S*jj)jlJ
aj-г^ 4jjl-Lt Icl JrL*^lЧлк» j j^Gl 04^^S
j 4>4л:И «л 1^>* 4-^ ^jl [13.XII.1509]
4>J (Jfr j
ujL” j ujl_^ J iJyU. ciblil ©«AS Д# 4i_«l^rf^ 4_^ j j 4> j)j,Lb I
(3-WjJjl J »J>b 4»jk”-O*"^ (2/ <3-^*1—* Jj-lA <3^5 5
d£ч-ЬI a* <il*4> j s j>^-l oj Дл 4i.« 4~^j fb ^xHoy'ds- Jj-'* J*4b <-**_$
< «(nisan 1512 = 918 ejJ 4:J/ 2)j^ jC.
— 400
ojlZ <->J
j4.lw>
д!=- 3
**JJ J-3
XL 10
216 41— 4—4j L Lttf l—JL I»
t-iL^i jlsS 5500 <—j* J»oL.‘U$"/jj
_Jr 7 -Jr 11 -Jr 9 4» 35 дь. 20 дЦ. 11 6
jki. ^-T oLJ ^:-Г
-Jr 1 -Jr 7. д^ 9
*1— J 4-le 4111^3 £.11—J Cj j^a- a \J jljjbtf £.$4
XL 140 43 у-;|
JI»- ^Ll 4 _j/ Ji.!i> £j> c"i 4>aj»- _J»V «£$»
xl io " ’ i. io ’ k-’ io
‘-«J'1 fj* ‘/j’ ^-4Г
XL 10 ’ £L 40
£J I— J 4> 4^ J J ^Л—1 j9 £-11—^ £} j*A&- 4л Д^
XL 20 XL 20
Jo3_«l 44 Is _Ц 4«»lj aX_Js-JI >—«>4®J ,r\j’ i f'
10
г *^-4^
4*11? uL"4>’ t“*L4>’
27.640 4£- j 77 (aj. j з j 30 j 40 j
i-Jilj OjlZ ij J-Э
£3-1^ •Д-4*"
(jll^s- Ijrl' ••• jl' jj*' (_rS J JJJ j~< £aLI C-4r £jJ»4- £-$r
j д" 10 6 ,Ю (*ЛьК’*Ю 5 8 f».r_ J 5 j
f630j и jy J J *lf“ {/** ^*а|» 3 J a Li L .л
16.840 4£-j 94 j 2 j ’ ' 15 fXj
••• С/{»-Ыз
6 2
x- лOjl«^ Чл«А*“ C-&V?"
£_.r j/S fl"!9 ^-er
3 4 5 Sfji J
... jL»J j-m
19.800 4£- j 55 n j
[630] Burya, hasir demektir.
— 401, —
J»% C-frbt* *
bjj> j 3 1 J p® C-4*. .'. . C-aLI ' C^Ua*- C4 1 1 3 4гла
5760 « - j I® j *jjI <_A jj лд* ^U. 0J9 j
.., <Я> >JT 4^X 4 ‘ • • • i)blj*k AP v** с-4 8 4J 3 J 3 2 4 4 fAw J sX"
12.600 4 j 55 ft J [831J 4jjjl 4—1 J J £*^CK AiJaj
4,lS- <^U "1 1 АаЗ* (jb cJa^3*"' J*^” ta^b»! C-»Ua^ i/2 4 2 3 !>’3. I 1/2 3 3 r^J
‘**4*’ 4»^il dtb4al>- Jb I^^l^>-1 оЬа^
12420^ j 344if,j 1 4 5% I > 5 Ю
[631] EJfrrte’deki Ali Pa$a cami ve zfrviyesi. gehirde Eski-saray (Bugiinkii 5e-
limiye camii) civarmda idi. Bu camiin yerinin А И Pag a taraf indan, evvelce ismi ge-
gen, о devir adamlarrndan, M ii b а г e к A £ adan satin ahndigi v. s. hakkindaki 976 ta-
rihli kaydi goyledir : 7
J 4>L.4^- 4^15 (J* **••**•)
2 JaI aa-Uj LI tJXl JaI u>y_$l
JL Jjl ^-’oJLu^Ta^ (jjjl -U Jiij jybJ
• • • • (jSj** • • *—Ja-^- • • jaUI С-4* ОL* Ijl I
<—>у L® 4д 1л1 <JIjIxa о JjL* <У J "^ЛУи*
£»l* ЛУ.*?* *^7 “Ь^А J I b- X £*L
^b 4>Xa>L *—*Ъ *-»jaI b- sj*> JjSL j jl ^Jl
0(J Ail J Ч^-*4я*1* ciX-AaX- I 0Ч» 4aX~ ^«b д]1 J4* *—\$Л I
Л Jjlj «!j| djl JpXX- Jjl <bl s*
L«| jx_5**X tjXjIaCT** *^A ^Ь»-
X С?** *—‘£rj
jjf X oALu<uijij 'dXUl 4- db-Jl^y
JIjXmI ... Jx j ••• 0^4^ Jjlc- Lil aJIjLl* ..tJj| 4^JI
— 402 —
^l*i (^1 jr л Ju* J*»4iU.pU« <^4^
8 cl Ul* L?^J^ 5 сл^>- $
^4Г
4*a9j <_/>-J.A j 49^д1* J" ^-4 J
j J 4*JL 4jU ^U« L^4>-
8 J j
J f>U C$1 J jjJ 45^^
8 j. jV‘|^ l-j^b
8 J jVI^ Ijs-I j
^IbjI jlLjta? г^Дз- c-4^
Jl_5^4>Jj J^els 4tJ ,L>- o> LT* ^4»- J^jy \X-4>-
ojjjjrl» <jL— 1 cjJ 4 jlj3 Jb 5 7 4 fX J
.4 4*1$ j| Jr l*>* 4*1$ L>> ‘-'’Л?'
4 1 4 . 5
<зЬхсА* J-U <^Л*>. J cL-i b-5^ 4^_1IcjL>.
4 • * 5 V 8 “ " 4 5'
LSjIj" jl> ‘^'•4»- Jj-UlU o> Ь-f*" °}ja^- jA*>- ^Ujy^ о J*3 < j' o<Lr
6 3 9 4 j-5 JP^x 5
Л <.a!Tj t^,3>~^A j LiL jc- a * O^J ^с*^й.д >4 04^
J?
JUjJJ <vb L$U C$Lr сДт <jV ($'/ (S^J ^Х-Г О^_>Г"
oU*“ j jU^j 3 2 j-rt 4t®3 $0
j3 Jir y
jjj jj чГЬ c$Ij
bj-lc 3 J. 4C^
yf 4 (ЛЛ
o-V c$lУ
2 1|2 (AX-T
OJ-
<-$Lt ‘I’b d>U
4 <*- J 4? -> 6 12
J A, o До.Д чИ A'J« sAj$U ctl*<ji9j k-»j*b I
.^y Jj I’^JA oJ<bjJ . U^i c~jib
3 dSjjj5^> (ji jl J Ji t-Г JjATl <Jb Icl ;^>v>
e • (>54*'^ Cj^ U j/-^ <V *A^” UjCJ'*' Ь^АРе.л&.А-
6 8 2 3 AL 2
(kr§, 1070 n. tapu deft,, s. 342) « jje-dl V^Jj». eXJ >л
— 403 —
' J*uA (3^ j <sX*«4*^
41 6 aJjj .lr_ O} 22 4*ljl o^bj Ij* 3
_slsjl 4 Ji J C>4^ ... o^JA J <X' ...
30.000 J 1100^ j . 142
471.998 4a*> I, “'t (JA <2j\I
270.638,5
8.260 О 140 < 4Ullgi£>^y.A 4^ -U .1 Ja
169.380
92.998,5 J О
201.360 dl
jy dj4O (jSJjl J^“a £) Jjl <—Д9^ X? j-^
*A“ 'aj^ bt J j J^1 u*>_J-k3 4*9^0 i jl*J|^elc O-Vt <5^®
I ls^ 1^9 j £jly»'’J^2^ LI 4*1>J J L« JI 4L«|4r •• 4i.l^lj 4 1 ^Jc- J 4*lfr aJJUJL?
^Lc J 4*9~*>J ' (^^9 J <*_jj A> \
Д*а,. Jr (jJ./A
f2> (Jfejl 7L JjaJ^ b-jA»
^‘jul*^ j oLSj^J^l j <XI o-XjLj j
a>i
у^Ь. <ХлАLL ^X? ьа»У^ dJ^jjy <**д9$_2 X?
4jV ^jx« jXL^ J^ j
dL jy^l o3<0 df jjji uJ5|j Ljr- J . 4-XJ I J^Lol J (JiljAS
*91-bJ J *^jl ctlaHj s-b^ai (J&1 *^H.W 4>.-Utjlj di-\
OjLa,ej 4***/» 4>-jaiT JJ X»J £u 0*1 у
*^jl oJJ jl - aJ^Ic? O^~9 ’ (З.э4*“ £9lj jf^V 4*1^1 4*3- jr
j-Utejl 4*?J J JJlijLa* Jr 1'4*1 j I ^A)' (Jy jy ^л LJ
4*1^1 JjlXr 4a9j У I ‘JM*| Jj?-b oJul Халз- (jI
O-4^ с!ул 4**>.^у\э i^jL л> ijj <4^9
j)4>-jL u*>УУ j)j.i*vLo
jl jU J^*Jy <-f*^ 4<;УУ 04=- ^*9 0Ц3- Jjjl 3
«‘ 4>L*O J J^tA 40 J>Jj| j Jlyl 4*1 j I J^b 4^ JI J
244 — A у a s P a § a (L a 1 a) m u 1 к u
Bayezid IL devri vezirlerinden olup Bursa muhafizligmda bulu-
nan ve § e h z ad e Cem hadisesinde Padi§aha hizmet ve sadakat goste-
ren Ayas P a •§ aya Edirne ve Dimetoka havalisinde bazi koyler teffllik
olunmu§ ve ра$ашп vefatindan sonra da bunlar ^miilkiyet iizere tasarruf
edilmekte bulunmu§tu. 890 tarihli tahrir kayitlan §6yledir: [632]
[632] kr§. 20 n. tapti deft. var. 45. 146. Bu Veled-i Dogan koyii 935 siralannda
Ayas Pa§aniu oglu Mehmed Qelebi’nin tasarrufunda iken Piri Pa § a, Ayas Pa§anm
— 404 —
че jUb Jj y*Ll LJU ^*-^1 l-Ц jj-ll HL »
(jl jjl ujaJ^r* <бО^11л ^bl 411a.Lv Ч.ШдЬ*' A_jb ^UaLv
d 553 3 4> L ••• Jy^jl <^-9ejJjl О*^3л ^**-*Ь
^$5^ |^L yLo-jl»^ 4ila.Lv Aijrb ^jlbLv LJL. Ia>L HL
^Jui £ря£ If*" Ч^1 4»Ы ^bl *_<$aJ H-.L j <a {j^a\> y^x I
« 6622^i^>L 3 33 4>L »•• jji)©jjl o-^-L ^a (J^l ^ДлЛ
245 — Davud Bey (Kethad&i bevvabfn) m ii 1 к ii
Bayezid II. Kapicilar kethudasi olan Davud beye Edirne ye
tabi Maslahat koyiinii temlik etmi§, aynca, Kizilcagac* & merbut bir 91ft-
lik ve bir degirmeni de Kazasker tirriarind&n tefrik ile yine ona miilk
vermis, о da, hayatinda buna tasarruf eylemi§, oliimunden sonra ise
ogullan Murad ve Mustafa Qelebiler elinde bulunmu§tu. Bu
miilke dair 890 daki kayitlar §unlardir: [633]
lie 4лAijb ^jlLL* ^^Ь*1дЬ UL. ^>ly Lb dU
vjyJLLb jb c-’All LLk J 4^A -? чЬ^^А». (5Д’ сл1^А
• JASj^aZa ejji С-ХУ» (5А^Д (jljjl Al®>
« 3641 4 20 a*L •..; j^Atld^
^)A jl^ (_$Авэ1 oLv^b 1 Aje.^S*"' ciL .5^к <_ДУлА>-
4^JaI 4-X I <_A1> J ^n*C 41*jf"w AlXllto- <b jkl^^fS J J J LIL <бч 4*л1й^Ь
« 600 4>»j J J^>U jjbUt йА1И yA jb’Mjl cijlljru
925 ve 935 tahrirlerinde Maslahat koyii 15 hane ve 3600 basil ya-
zilmis ve miilkiin de ogullanmn tasarrufunda bulundugu bildirilmi§tir^.
« JAjkj-aZa ^L. J^o^oa j I 13L Oyi Lb Ал • •
Keza ^itflik ve degirmen de, yine kazasker efendi timanndan boliin-
diger oglu Ali Q e 1 e b idea satin alarak *S7Zivrr*deki imaretine vakfetmigti (370 n,
deft., s. 72; 77. n. deft., s. 341)
/ (^^1 Jj* «-LaS .
(^1^ a/" <_ilil (j-bl l&* »
. jA-*.£ I 4-j jl^ лЗу ^-bl
<кЮ04 ^L3^*- 16 pL-л 4>L 4^®
[633] kr. 20 n. tapu deft., var. 6, 59.
— 405 —
diigii tasrih edilmek Suretiyle, Kizilagag evkaf ve emlakt nieyaninda, Fe-
nice-kby sinirinda bulundugu bildifilerek, tahrir edilmi§tir: [634]
Да .... (J Ip СК» I у til Jj d&A* з>
9160 I qA^j^I—
Murad III. devrinde bu miilk evladlik vakfi haline gelmi§ti ve
koyiin 2999, giftlik ve degirmenin de 9000 akge hasili vardi [635].
246 — DavudPa§a(Koca)vakfi
Fatih devrinde Rumeli beylerbegisi oldugunu bildigimiz [636],
sonradan vezir ve nihayet Ishak P a § a у i takiben vezir-z azam olan
Davud P a § ariin — ki daha XVI. asir tahrirleri de Коса Davud Pa$a
diye zikretmektedirler — 1 s t a n b u I’daki cami, medrese, mektep ve
imareti igin Istanbul’da, Anadolu ve Rumeli’de geni§ evkafi vardi.
Davud Pa$a evkafi XVI. asir ortalarmdaki bir tahrire gore §6yle go-
riinmektedir: [637]
Lil ^jb »
4—4>1>4_Jl£a J 4~>^-Хл j 0^1^ *—*1 tSlj l^ljAjb I
Ч.АР J сЛ*3 Д/ Д-5 3>Дк-1
ЧУ
a
J^Al—I JA (Jo'd
l**b 0 J f J 7*’ J J А 41д>. f
34.500 41— J 9504»к.д}у 40.000
700 J J> 17 j^U ^ll ol^^41 снГ^ 2360 4i- J 12
20.494
[634] kr§. 370 n. tapu deft.> s. 14, 73; 77 n. deft- s. 132 v. d., 349. Bu adamin,
909 da Silistre mirlivasi ve Bayezid Il.’nin damadi bulunan Davud Bey ile ayni olmasi
da muhtemeldir. Bu husustaki kayit §oyledir: (kr§. Inkilap kiituph., O. 71, s.10 v. d.)
4s*- J J CJy'A»- 4» ’ • • •' cJl© til »
x « [eylul 1503] 909 ••• -ui 1 dl
[635] kr§. 470 n. tapu deft.t 65 sira n.
[636] Onun 883 de bu vazifede bulundugunu §u tahrir kaydindan anliyoruz; s
: 883 jUiAj ydlp) JLaaj L| til »
(kr^, 7 П- tapu deft-, s. 278) j)4A.il [5.X1I.1478]
[637] kr§. 251 n, tapu deft.! s. 606/618 v. dd.
406 —
5000 '420
*X»I®1> GJ*j.
8500 j J-L
J-1
jl^lj Ц jjb 350
u-il_r- ^L. Sj«J .
3578 4-^^^1»-
J ^*L>. 1л**Л*-5** 4i I».
72 <:«, j J»ol»
fJJ P
ц-J-Vl .Lai JJ
t^j^S jljjjl \j> LhI^ g <».>•. ujCi^ \j jbjU \j
, 12.000 40.000 3000 2000J-.U
3000 4L^ J J^,U. VJj Aji® J3
11.000 J^L 4J* [639] 4,‘jjI Ajai
[638] 935 de bu kazadakibeg koyden 4C74^3jb lsJc^)
38.333 ak$e hasil temin olunuyordu (krg. 370 n. tapu deft., var. 251).
[639] Bu Sabuncu (Timurhan $iftligi) koyunu, Davud Pag a, Yusuf Qelebi bin
isa $elebi bin Dogan Bey’den satin alarak cami ve medresesine vakfettigi butun tahrir
defterlerinde kayitlidir:
jjfJu ’<il jUt L*xs- j* ь-UuXfr Lil k-isj s>
4Lm><UjJ4^ j <Цдл1>. й Ll*4 lil
« 5108 J^U.. 20 4)'^ 4>J^I ^IT »jU ^5
(krg. 370 n. tapu deft., s. 12; 136 n. tapu deft., var. 5: 77n. deft. s. 98. Murad III*
devrinde bu koy Qbke nahiycsinde gosterilmig ve hasih da 18.734 ak§e kaydol-
mugtur. 470 n. tapu deft., SI Sira h.)
Bundan bagka, E d i г n e’de Hasan-Fakih $ifliffi (koyii) de aslen Hamza veled-i
Muhammed! adinda birinin timan iken 910 da — ki bu tarihte henuz hayatta oldugu
anlagiliyor — Tevkii Cafer Q e 1 e b i’nin el yazisi ile yapdan bir hagiyeden an-
lagildigi gibi Davud Pagaya temlik edilmig ve onun miilkii olmugtu : (20 n. tapu deft.
var. 23)
cJjl jV>l Jj jlf »
..... oXi 3'1>I «зЦл O*
[20.IX.1504] (3 (^*^51 cilj 4,L« j a-aj j^i-***-
й^А> ^а£11л ejjl Lidia чМчлЬ Lil 3^1^
^Д»-^ДАл! |оL ^41>а£л*1^ L“»lj; *ЛА
Bu koy sonradan Davud Paganin oglu Me hmed Beye kalmig, onun
oliimii ile miriye intikal etmig ve buradan da Dukakin-zade Ahmed Paga
- 407 -
• . . /
43.662 с* Jal» jJSj jli. jjLs 4^5 [640] jVl" .Lii ji
4**^^ J3
*j/ji 4>’U.u<ri ij jijl^l jli jUjIji/ jj dUjbjljy'-»-(ji!? jjJjj4j=-^b»-
jj-jlljli 20000 i!jj flr 1256 e. j JA 5833 d J
X ' " “ - " ' 1 :--:-------J--r=---:---.---
satin alarak onun mulkii olmug — ki 925 ve 933 tahrirlerinde boylece goriilmektedir—,
fakat bilahare 935 de tekrar Davud Pa^a vakfina iade olunmutur.
925 deki kayit goyledir ; (kr§. 77 n, deft., s. 134; 136 n. deft., var. 7)
I (Jfrjl lib U Ujf4SjJ (j, f*
*Ал I 3^3 $3k/3’ (j-J* t 4л
<j.b-jli Jljrj jl>j=- <>._,» JS- jJ-a- A»^ Jiljl li/' j£~~* ejJJj>l .Л/ bj
. " «‘2517 J^U ... 9 Vli .... jirl j/l Ji
985 siralannda bu hiisusta daha fazla tafsilat vardir:
ijij: I чЙбм jf" J?^4-* G<jb^ i5“l* -dVlii 4>J>
I (^34) Ji (JIj j oaJ^I 1 <3^1^ lib ая4
... 4A fj 4) b ciL*i j^2^- оЬшвДр о^**зЬ IJ lo."1J у *Х*Дл ^ДДл*С-3 ^^**1 j 1 (3 y^" Ja***v*
jli. Ajb jbkl— ЬдЯд 4^ 4 *4^* о***’ зз’ьА*
4Sjj^ С-*л5> (j-r' l/"13 <-b' ‘r’J^ 31jjl u-byi 4^V dA* dLlc 4> lib
cUte* Jjl oai-djIJo^ Jijl dVlib И
10 J kPi/* «jlf °4j уз j-uSJi«
(^*1 ujyl$ jjA* ejjj' [19JV.1529] 935 jLjt
iAJ> j&3 ojjjl -^A-® оДд*Хе J7»3 уз A,9Pi'3~^A
(kr§. 470 n, deft., 51 sira n.) « 2403 jJjl д-3
[640] 933 de Tata r - P a z a r i vakiflarr arasinda Коса Davud Pa$d vakfi
«23200 (Jjb 4^ 1“^ ijta lib
{136 n. deft,, var. 38) geklinde, Murad III. devrinde ise bu koyiin, Ali-Bey,
Emir~Fakih mezrealan, kiptiy&n cemdaii — ki ispencelerini vakfa ve hara^lanni, ha-
zineye vermekte idiler — ve Eski-Balzk koyii ile 8530 akge hasili vardi (kr§. 470 n.
deft., ayn. yer,). Bir de Dimetoka’ya bagh iki koy (Qavu$, Sovcak-Pinar) 890 ve
925 tahririnde Davud Pa$a mulkii, 935 ve daha sonralan ise Qbrem oglu Mehmed
Bey mulkii olarak goriinmektedin Buna nazaran, bu koyleri, bu zat» Davud paganm
oglundan satin almi§ ve 1 p e k’de olan medresesine vakfeylemigti. 925 ve 935 kayitlan
§6yledir (krg. 20 n. deft., var. 141; 77 n. deft., s. 288; 136 n. deft., var. 15: 370 n.
deft., s. 40).
pV. Л./1' ^b 4*jb »
pjleAt I 3^I**4r o>AA ч1И1 Ijjl А* I dljc j 4*A 4j bib
4378 3л dIU crlj^ 3|jjl i»4* lT-5
зЬ JrL Jjjyl oXjy-- u?3^ лД~Зл уЬз jl £jU«. jl5S. 4»^5
— 408 —
3400
^£* i ji £^1аАл i3jfd^ (JOi A>dj-»*A,^a>- (j\) D i
1334 504 1530 5550
[641] JU,L> ji
a:- j Jh»L jl:-jlj ojb
»*'jr <£>Ь J& j. jl* (ji-jjJjl <_5 d dl •I* (_rk^ j-э*^ -'J;I
Jjtj j ^yT j-dcjl y>d ^jb yxJjjj jjy- у
« 2537 ....
Jxkfrjl lib ijli (2b Д^1 JjT*lo 4>y cAjd" J*<il 2b Д^ jjjl 2.12 »
4У JУДл -jli Л-Jl jd.Lv j Jiy.ll <_a9j A2vA~vJi* j^fjl odd I <jjl|
Jji*!® 13 Ijjl <—AJ.j-2 k—’J-^ d,J.£ J A*A A> lib ijli 4>y '-j
4608 J^L 1 <:£d- 10 i^ 26 4‘d уjd Ду -.у
<k 3997 5 ij^-. 30 d**** A>d jlsd чУ
' • _ . f 5 * * * 9 .
Bu koylerden bagka Filibe’de Ravnik ctLjlj koyii de yine bu adam — ki Iskenderye
«!§kodra» mirlivasi oldugu gorulmektedir — tarafindan, Qaldiran seferinde
gehid olan M i h а Го g 1 u Mehmed beyin varislerinden satin ahnmig ve yine
Ipek’deki zaviye ve met/resesine vakfedilmigtir. Buna dair kayit da guduri
АлЬ С>y Ji 21La2 4 Jx£L| J jJjA* 2l Д^ . cJ-A^
2Ь д£ уУ JUt-л jj^*1* у £ I 21yd д^ jdjl JLy« ',ct|lU>. j у* Дл
л/i c3jl‘jb ^j-blJted 4^jL*jIj j^v> .dlb^ ji-jl д:г: оХ/. yi Jy
^jUsIm, * cil: д^ tf"* ь_Д1а l^ д^ 4^д*»5<1»/| jj*у* j
4^ y^d jjill• чЛ jy* 4icjJ! Jj>U> jXA^ji ojUil чВ1^| j^Liib.. j л>1 .
I K.39J Ai*«4-*^Д* J A*-^A> j I j Д^ I d оД^' I J) J i Д <2Г Д^" JД*.
an Selim
5 (3*"d bJL. Д*А* вДА-^ di J>i Ал1 <-A9J J
<2&ii»*ji Jde-n> у (21 д^1 <2jIa1j 2djlj А^у^д;)^ jy^,e ад J:£r оД^Ь*
« 6615 ... xl ei
(krg. 77. n. deft,, St 609 v. d., 370 n, deft., s, 119). Yavuz Su
tarafindan bu koyler halkmin ulak, cergjior, sekban v. s. gibi biitiin avariz~i divdriyeden
muaf ve miiseilem olduguna dair verilen beratlar, sonradan, Kanuni ve S e I i m II,
taraflanndan da mukarrer ve muteber tutulmugtu. Ancak, Sogucak pmar koyiindeki, uzun
miiddetten beri haymaneden gelerek toplanmig kimseler olan, hristiyan reayanm hara§-
lanni hazineye, ogiir, ispen^e ve diger resimlerini Qavu§ koyii ile birlikte vakfa ver-
digi anlagilmaktadir. 985 siralannda bu koylcrde Obren oglu Mehmed beyin
evlad lari elinde {evlad i sahib~i vakif) giftlik, degirmen ve $ayir bulundugu gibi
Ravnik koyiinde bir kit'a Qayir da Tam^var eypleti sabik defterdar^ Mehmed Qe*
lebi’nin tasarrufunda idi (kr§. 470 n, tapu deft,, 90 sira n.).
[641] 935 tahririnde bu vakfin Manastir dahilinde boyle bir bedesten yoktqr.
Ancak i s t a n b ul’da Uskiidar’dsbi imareti i$in bir koyii kayithdir {3f70 n. tapp. deft,,
g. 194). «Д--*4’Ц'? Jjdxd Aj-zj^y- Lxb 2jd j*^>*^* _t21d-3-*d« *1*^3 2151®Ij
«...Jiyjd <Ji9j A^jl^ Jijdl
_ 409 — —
. L64?]
4л1д11(2^ ^9jj djfi" ' лДДН’О^- jjr J j 4*to^ 4*)J
* 16.618 . 39.728 7672 4l-J>L
' с£Лл *li.У'*' 4лЛ* ‘ чЗдЛс^ J-> ^U?
14.258 360 14.256
8000 4a^ (J J^L* (jjlkjL. j ъ-^bL. 4^5 4*>-l
J JlujlfxS A^y dlzk- JV £ J jf 4j* ^--H- Ч-? J-5
1533 l^ly 3540 2350
[642] Davud Pa§anm Vilayet-ifRam*da da emlaki vardi, miilk sahiplerinden sntin
aldigi bu koylere, o, ya msif malikdne veya rabu malik&ne tasarruf ediyordu. Bunlar-
dan bir kismi oglu S fi 1 e у m an Q e 1 e b i’den intikal etmigti ve bunlara bedel
Rumeli’de emlak talep ediyordu. 890 siralarindaki bir tahrir kaydi goyledir: (20 n,
deft., var. 99 v. dd.) .
(3j 3xVlj>- 41*51 Utt
4jJу I 3j>U> 44 J"'" <—’>*1^ jX-S*"" Ул I 3**^jl °1 J5
4gX (jrjl < _? j 4,-fcJL' ji oj j -ojlb <*л> з чу лАИ J*
4>^,9 j 4> &3l« £j J ejjb" 4^® J 4> cib 41.^9 j 4) ($31* <—fl«al $л 41^ j
jjpjljb 43*^ 1 ;.4> jl 41^,9 j 4^J А»Й1в I
4^,9 o*b*~f 3-kl J ...... &2Jl« 'jb 4^ J 4# |$0L«
ujjJI l^> 4* yA* dlU Ул I ((jlJjl 3 1дЛ aJIjUl* .... 4,1^3 L ^>Lai
cibijj4 3-^1 4^Л*С1л b^r- J ^*mV|0^*11
ja^ c-XL. у/?! jV ^.ид j
jUjI J's j (jb*i -Д •• fk j
j\cl— dVU-L /(/“b (3^*1
2Jj5M jaxljl JUxil <Д.д1 aUk-jj^l Ja^* 4*^
«ciLlJu j . о aj* J j UtoL' о xyi I x.j* j“4» > VJ ' ьji' j j 1J
eX*t J Ux, cX-1* ЧлЬ^^Дл о(jxiujjl
lJ'L 4^Ул1 4т у l-Ц 4Jjlx* UL.......... jxiijl (jsjtie j ox*
crXc JJ.—a-Asljl jljb 4^1 J jl jj> З^аЬ <iL (ЗД» 4^V
(5<l Jjl jy e^4y^o 4JL. <—>^9 c3b <2Цл J л ’(З^^У*^ oxblfjj
49^ <O-J.4^ .4 • dj>9^ Jjl XjjT 3X1 J J J <11
(Д|3г 4» U*b 43|jU“f* 3*^^Ул| 3^*ljl 4 4» J к ^3^ c*A^ IJ ^4>^4a£-
jxXb d&Ulb jjo-Ujj 4" 2JyJ jlJjl j 31U 4:9У*- чШдк- 4-^3b
1^1 l*XOjUtl 4lxL-lj 41a-I «jJ/.l/Jj L$J v* fl-ijjito u->J-kl JIa^'I
— 410 —
500
4114
6333 '3 tz**
378.886 4-*^ j 111 jjb <—sljjl oMyaf- J^l
236.200
124.200
112.000
142.68ё~ “
зjLall
ujb (U
JUI
чЛ/'л11
U-SJ.4® j!l
25.420 <u- j 72 J «u-juu 04^
2 гЛ 30 j UL> счг 40 J (j-ijX
37.440 j 104 J £*U «^-4^
4iJ^- ... •’•• *** ^*0*^5* •*• C--*^ •’• £л Ga>- C*4>-
12.960 4X— j ...... 36 .«—4^
•••• 4—&\e ^xe5**ie jyЗЦ^ .. •• *" ojt^
6120
ui 3 .p «^4^-
‘u1aIIo^-"A?c—.*c.aL«! jl •^"^, w*<^" (5**^ k-’,^?~
27.940 41^ j 79 сяЛ>
jl 0^1x5***
Sj^ ^bl jf3L ХУ tS"W O/lk^- -и-* JjJL-I
.••••• y^j’C-jUas*-
12.600 c- j 35 j jl-'Vj Obi* 04^
,e. c-A-*- jl **ч5^ Vjol c<*L>..
.^JLIolI-
oUI >^l
k5^ 3-^
bjj- Ji* <^Z u^J ^Ij-
4*5j54^^2(J 4*5j 3 .u 3 4—\3 |*Л<3<Л*^А ^^3
<чЗ (j^3j <^r ^xJ*'
jlU2,5 j дл 5 j СгУ^ 1>5 j
43J 4 jUil9 4 41— J 4-5j 12 (J
— 411 —
4>Лз
6 fy 3 dLL*- jj 400
i~^. AJb^ljc^
450 al- j з ,л^ 3 5000 a:- 3
*-w £>
120 j jlLtf 1 al-» J
А-Ж*£^С<4^
540 al- 3
5 f Л
£643} a» Lxc- ^-L?! ^y»llyl— LLIa|а>I—l*L I j 4»L l^l^lc-Jy ^SjuJjl u-esljjpy£
3y** al—X**j jyJjl JaI alJ^ j lyl— I— L 1л I a» lizp *L I ^jj-l <y’lyA)^l-^** з
u-ailj L«ЗМ11 Jjb t-ijAl Albjl ^AJ j 4—»j ^| JaM^-a^ SJ^jl
cJAl^j 4-0» о^*9 cjjaI >_3j^a C~i»JjAa kJihUj j ALjfc* оУ^лл АлХ-La-A-*
А1J J d'J JI J* у*—I 1 oA I 4i L ^х<э j у jb £J LI оЛ L—I у ljjL I -Хы>-
аЛ1 jlll ‘Ьр;^^ ofcjl ^yi ^^Ll аИ t3-^r. jyjl ^Lj u^, atjI
3 \<>;LI й,<5^ ЗЛ' jA* *>л<^ a:-T~ J\ljl jyu *-j»b A»y^ j
oOL-l^l ctllaj| j-Z yVjl -L AL-T~ J*Jjl JjL* jfI Ad у j Ai AL-sF" joilijl aIjJ J *z*J 3
Зу*д <-Lpjl oAJI 1—1 .J у J Vjl 3L MjN (jjilljl 3j*A^ A—al jaI JL*I
JoLl \ J a!| gjl jj»j| C4* A-.ll ja! a:Jj^l A-.iL jxj*
AL—%''у lyL—(lL Iл I & »Il I ^^1 ^k$^l A—«j I y£ 1 Oy>iL* C-iluJb 3^** 3*^jI
k_,lu u-jI" AL—%" j Аэ-y-li У AL—5^ jd—»1 (Ь у> j 4—Ak« fc_jl
a£-I у^Л А» II* fc-jt U"3"l ijL-pjl A-lw*l 3j*A oAL—a!>UU C**ly >Z»AJa^ *—’_pjl
<_Au ^L4 jz^ ^jJjI *—®5lj Lj У» 31? Ц’! jjl ujI 3>*л
A»aJ»J A^eiljl flc AL— 4—»y y> CjLI oA*lX— I J 4—»jJl aJL| til— j^jl O**J
А-jyl» jb a£-I dL ЛУ41> лу^чЗ jaiAjjl sjJ^a 4»aJj aJJ Oy«s
j*^ljl ^3lj oOAL- Jjl Ail dL- 3yjl i3*^jl -byi£ eOAL- j A*M Ji^-V A»\jjl JI %-»yll
[643] Davud Pa§anin Yunus adli bir azadhsi, ^irme n’e tabi Karaa^ag^Pinari
QiftligMt Qirmen sancakbegi Husrev Bey tarafmdan 350 ak^eye mukataaya almi§t
olumiinden sonra damadi Hazinedar Iskender de Bayezid II. den, burayi о ^ekilde
tasarruf etmek iifcere hukiim almi§ti. 921 tarihli tahrir kaydi joyledir: (kr§. 50 n,
deft„ van 7)
D1*J^'3x <->aI La-1 LlL OjL О3"*4 dJUxi>- »
J^L* ^ii>- Л» j (5*^ J Jy^-L til» с^Ц6*'"'
*—>jljl *Xj>* iA’L* *L J A> АаЫдa 4—jy A*»#l ^yl)l Jy ^jl
do* *7*^5 Jbjl ...jL А у I jlku
(jjiljl ^3^ al>£L yo *^/jl <3^aZa a14^*j 3jl (_/ L у a—®aI <3y4^ аЦ-^-j Ai (y-^\y
AaLUU Jo J J Ax£T JjLeL- 4>j1 j^fjl jfa JL—> JLI t$Ajj| C-A o>»0 t-»yd* Jy£*
f-^ll J f^ll jjy^ 0-*»^ 4)1 (УУ-J Al Ll ^bALji- t^yl jl
« 925 AL- d}*- JIJjV Ja—ljl j yja- <5 A J jl dLL
— 412 -
4>4*5j ^ЛдЗ"*' dl^j 4** 4^.7 JUo. ^jJUf Г llj'ЧТЬ^ J 4> 4*5J
I jl yl (_$Л I JJ ' (J*^l 7I 1s»ja^ J) I (J^ll ^3l*l oJ4L-» J ciUtjjl J *
4^7 ^7^1 o*AaL♦ 4*5 j $ u^*U-5^4, оjJ^A u_jbU?j 7 l$7
у Lil ^77 4>L| *L| ^у1^Я>^Плй 7 4> L 1л I УЗ j*^jl 4"A*9 j'-il 4>.уДЛ> ЛЪЗ
(3*^.4 з ^77 I j“,^> ctbLI <3^7! <->J* as-j-uj ^74)7! y»y£* '^'hJ
►Ll^ j-u— L| dU5lj ojyy* 4^>. 4^7-u> ^Ll <±VLI.
X>у 4-^jl jUpI ,^<мйх» Jbb' ^*Jb <v 7JIJ 4>LI *LI 4—jjJjl ^517
oXjcSi^- <3^fjl ^5lj ’o^AbyXj 7 O^4>‘Jil ^7^ 7 -aJ^'L-l 4^7^ ^J^7
>~Г>1 ^X,| /L ^1. №r/L U7JU7
41**J*^ (3*^jl (J 7*-* C$ 7V- 77 J*7 /4^J <—-^ ojLI <>-у-АЛ> ^74)7! L
чУ> I £j*£U 3^“^ 7 J*9 J J) La Д' u-'J J J 4tajL-l
(ЗУЛ 4*1 (З1*^ *"’’’*^лЛ 4>-_/Да» jl У’^*'* 1_4—'Ь- L IЛI L-I frLr I. *ЬП С/1.»-аГ
°J3 *» jl J^l °-^J 4^' l/1*! U 4i.J^'
^1A CjjLi,. ojjy 4oL C-~—5 ^!y oLai 4$tojl Cj^y^- ^ \
JjUI ►LI j jjLI 4jjy uJ5lj L-j^i j jj* j J-5eJ7v> *b^l .A»L$
jLe-ь- <.Jijl 4>j^i t/j-W qLsI jjL-e- »L I j’ J'jIa-д j
4tOj^^> jjla^ »L I j JjIa^ al^S""* j aJjI J^-L al^S^
cjU-5^ a^xL. Ojl/' ^7^ >»v ‘r’jbl ^1
*b jLLjl oj4*a5j I •tfjjjl Lj 4tj. fU*
o^4*a5j J*x| еЛ’1«5 lSjWj! У.4?*? jf* J t&jf' 7A»j~Aa в-)уУ*
«I) (jy*4 L Ally чЗ-Г^9 \3-Cj *
247 — Dursun (Mehter) vakfi
Bayezid H. d e v r i n d e saray adamlarindan Mehter Dur-
s u n’a E d i r.n e’de iiQ koy (Qoban^virani, Eflak-sahini, Habiller) 890
siralannda beresm-i giftlik timar verilmi§ti, sonra Padi§ah bunlardan
birini ona temlik etmi§ti ki, butiin XVI. asir tahrirlerinde vakif olarak
gorunrhektedir. 890 kaydi §oyledir [644]:
242 6 4» L jl^b l> 17\S 13^7*" 4ty <34*л>- 7 t,F'4 -jL
«864j,waL 3'4L JILL ijr 900 j^L J^l (Зл-jL JL
925, 935 ve miiteakip tahrirler muhteviyati da gudur [645]:
[644] kr§. 20 n, deft,, var. 23.
[645] kr§. 77. n. deft,, s. 132; 370 n. deft., s. 14 ; 470 n. deft., 70 sira n.
- ’413 -
UU мк. (jjjXl jj—jj $
QtplP^ 4JU u5*A'*^ fj^ I dUr aTj-j^U Jjj* Дл jk. Л)1 jUaL-
j-^jk. fV jLm * J* с$4~Ы «>••> «к?-j *JjI l^j
« 30Q0 j^L,. 10
248 — Faik P a§ a vakfi
E d i r n e’de odalanni ve gordugumuZj Bayezid IL d a’daki imareti, a$agida ne§i anla^ilacagi iizere, К e f a 1 о vardi. Narda, Karli-Ili^ Yen olan bu evkaftan, biz yalniz Selanik, Serez taraflannda hasslanni devri ricalinden, Faik Paganin Nar- redecegimiz 898 tarihli vakfiye kaydmdan nya'daki camii i$in muhtelif yerlerde vakfi ice- Vafdar, ve belki daha ba§ka yerlerde de S e 1 a n i k’de olanlari 937 tahririnden nak-
ledecegiz: [646]
oy* J <V b. 1473 i 4 19 . 4^' ъ* 5209 5* 8 41 2705 2 4 24 (j4*®! |d>. ol.A***"4 4>Lf. (Д—441». i 3320 14 5
c 15.376 4»A-5 чу 3** 4» k. 2664 з 23
249 — F er had Aga mulkii
Bayezid IL, saray adamlanndan bulunmasi muhtemel olan, Fer-
hadAgaya Edirne’ye tabi Simavna ile Saru-Hizir 1щ Saltuklu, Umur-
BeytIbri-Fakih koylerini ve Armudlu, Kozluca, Balcalu adlan ile tani-
nan yerleri temlik etmigti. XVI. asra ait tahrir kayitlarim goremedigimiz
bu mulkiin XV. asir sonlanndaki tahrir kaydi, esas itibariyle, goyle
idi : [467]
4> J ОДА AJlLl let ^LbJ dlU»
[646] kr§. 167 n, tapu deft.f var. 53
[647] krg. 20 n. tapu deft.* var. 143 v. <J.
— 414 —
j д j HkJjL 4*»L. o-CjW j 4^jly j (j* IУ
<_j jJLc- b , 4j It I j La^s jy 1 dLkc 41) I ц|>- Ju jr I) (jUaL-*» <1*^-L-**J _/^“ J
_/J jl J^рй! £иА^»1л 4pe**>- JA Lila- 4*11
• ••••4jj\^M. J J • ••jlblwA 4» jlrw
... ^iLb J J ybj^ Obj •••• 4*Й (^jrl • ••• Jj*l ... jJy^ JjU? _4>^5
• c» 5500 да 55 ^д^У* 4j jlf-w сг*^ uj^y*^3l
. J₽ • * •
4j'-J»- £A ^^tfla. Jjp 4j la. "^Д^Г pl***A 4j la. (_£ l*^"
4 « ' 21.019 2 20 22 125 5
250 — Gokge Hamza vakfi
Bayezid IL devri vakiflanndan oldugu tahmin edilen Gokge
Hamza vakfi F i 1ib e’de idi. Kendi adini ta§iyan koy 925 siralannda
Mustafa oglu Halil, daha sonra da Halil’in karde§i Mustafa
ve bunun vefatmda ise Abd ill la t if bin Oveys adlarindaki kimselerin
tasarrufunda biilunuyordu. 935 tahrir kaydi §oyledir : [648]
I o«A-J I I '*L*
<3v-a®J JJeJX>^jlxwaA 3*^" 3*^" *^*
^JLa jj '^b\ ^jr^T oXjjf
J*X« oJA**C J jLwa(£ I Jj J4и.><?L у J ^e*"* JI
Oji (jk*AA Да j jyl<* ajjl JIjIa j'Sfjl 3 4z*sL« tJL
•^XljV’-uS 4»:*>ja pSo* jtJjl 4$Д>в 4i Jf 4^ Jf
<s 1385 4 24 4j 1». 6^ Ч.д®
251 — Halil Bey (Ser^bevvdbin) vakfi
Bayezid IL devrinde kapicilar-ba$i olan Halil Bey, Dime-
toka’da Hoca-beglu (Yund-oglant, Qakmak-dedef Haci-Musd, Azadlu,
Кодак koyleri ile Kivircik (Yig*it) mezreasini miilk olarak tasarruf edi-
yordu. 890 siralanndaki kayde gore, [649]
jl"/va>- O-J^- jli> Jujrb jlkL*> Ula <j!y dX ®
Jj-э t/b d>X -бчИ pt* j (/-b fb* ^ly*-
[648] kr§. 370 n. tapu deft., s. 118; 77 n. deft., s. 862 v. d. ; M u r a d III. d e v»
rinde bu koy К ar аса-dag nahiyesinde «4*1$ ^b** 4>l^5 4*>-b jj
goriinmekte ve hasih 2084 olarak tesbit ojunmaktadir (kr§. 470 n,tapu deft., 125 sira n.)
[649] kr§. 20 n. deft., var. 154 v. d,
— 415 т-
<^> jIa»* ly J (jb.j.5 4>^& J J 1**_^л (^7^ J
••• j-v>j^a ojjl ^Cu .pjb pfZ. лх11 ja*Cu Дх1 fUil
^./7 J4Z* cl^ J* L^*
< 9110 21 56 1 3 1
hasillan Hoca-beglu ile birlikte yazilan ve bo§ olarak goriinen koyler-
den miite§ekkil bu mulkii, Halil Bey sonradan, Ko s t eh d i 1 civannda
yaptirdigi zdviyeye vakfetmi§ti. Koylerden uqu vakfin yagcilan olan
Halil Bey vakfimn 925—935 kayitlan §dyledir : [650]
'3^
jL«b L*»j^ с/г^э*
•^Л<* ' ' л-?Л^ crrJ
2600 .. 4> I».
’ - < 701 \ 4 '- '-
Jiij (2уСл£-Ь *tj*
-4. %- 930 >>L oj/Jk чЛ
^j^U. 4j L.
« 11.797 1 4 46
cf-Llc jAJb, J jUaL* cib ’J*!*’ s-A®J »
JjiT-u ... 4ry J Jj^uTb u<0l
t^y*^ I 4_ J 4<кий»Ф. j •A-~j I - L» ff <Aa^4^ t)
^b*
3La*- j&jfV j 3?kjl у
5700 1 4 42
jLs**b -jbljl
1866
' IJ
1 4
L
1
f
!
i
I
I!'
I!
252 — Halil Bey (Hasan Bey veled-i Davud Bey veled-i Hali 1
Bey)miilku
Bayezid IL devri adamlanndan diger bir Halil Bey varki,
Edirne’de Hasan-Aga (Hizir-Aga, Koyunluca Musa) koyiiniin 890
tarihinden itibaren mulkii olarak, XVI. asir ilk yansinda da torunu Hasan
Beyin miilkii goruninektedir. Bunun, Kapicilar-ba$i Halil Beyle ayni
adam oldugu diigunulurse de biitiin tahrir kayitlannda hig bir telmih ya-
pilmamasi ve XVI. asir evkaf defterinde her ikisinin de ayn ayn zik-
redilmesi, berikinin sonradan torunu namina 9evrilmi§ olmasi boyle bir
faraziyyeye miisait goriinmemektedir. Bayezid II. devri tahririne gore
[650] Icr. 370 n, tapu deft,, s. 38; 138 n, deft., var. 12; 77. n. tapu deft, (Hasil
12.756) s. 276; M u r a d III. devri tahririnde bu vakif Cisr-i E r g e n e’de gosteril-
mekfedir. kr§. 470 n. deft., 35 sira n.
bu ад!к « Ljrf Л & d** V ohrak byrtidw
(15 hane, 2070 hasil) [651].
925-935 tahrirlerinde evladlik vakfi oldugu bildirilmekte [652]
Ifcl у'Л»-) ул O-*?> <il» d-k*’
« ( 3433 18 ) 3494 ч/j^l
Murad HL devripdeki tahrirde is?
«5160 4/ /dj
olarak kayitli bulunmakta [653] ve burada Malatya tnirlivasinxn elinde
bulunan Falk P&W QifiUgh M u s t a f a Bey veled-i F a i к P a § a’nin
elinde bulunan giftlik, degirmen gibi §eyl?r gorulmektedir.
- 253 — Hasan Bey (Giizelce) vakfi
В a у e z i d I L devri adamlanndan G ii z e l c e Hasan Bey na-
mma D i m e t Q к a’da Ddni$mendlii ve Midyelu koyleri vakif bulunu-
yordu ki, bu koyleri ona Padigah temlik etmi§, о da, Hay rebolu’daki
camiine vakfeylemigtL 925-935 kayitlari §oyledir: (654]
4* 4*3^'4/ j 4^* ч»у
jyJjl ejjl I 4l**L db (J—*
« 2563 8 X
2500 12
254 — Hiiseyin Aga (Л/fr-aZem) vakfi
Filibe’de Konu$ nahiyesindt Qa^nigir (Yugurcdk) koyii hristiyan
reayasi, $eltik?ileri v. s. ile birlikte, her halde Bayezid II. devrinde
[651] kr§. 20 n, tapu deft., var. 3.
[652] kr§. 77. n, deft,, s. 133; 370 n. deft,, s. 15
[653) kr§. 47Q n, deft,, 80 sira n.
[6541 kr§. 77 n, deft,, s. 253 v. d.; 370 n, deft., s. 33. 985 sirslannda bn iki koy
Cisr^i Ergene kazdsina ba#h idi ye cem’an 10.889 akge hasillan vardv (kr$. 470 n.
deft, 30 sira n.). Giizelce Hasan beyin В a y e z i d II,’in d a m a d i oldugu, fakat,
ramazau 909 da (mart 1504) bu zatin damadhktan giktigi (daha az bir ihtimal ile
oldugii) §u kayitlardan anlagilmaktadir (kr§. Inkildp kufuph; ayn. yer., O. 71, s. 39,41).
«(§ubat 1504 = 909 *
909 22 ij*** лЗ 3*»-^ >
... . [9411,1504]
г .- \
р'' . —417 — '
mir-alem oldugu anlagilan, Hiiseyin Aga ya verilmi§, sonra bu miilk
evladlik vakfi haline gelmi^ti. Kan uni d e v r i nin ba§larmdaki tahrir
I kaydi §oyledir: [655]
5952 у . (al) <jf j\a 1^1
: \ M u r a d , 111, devrinde bu koy halkimn ellerinde avariz-i divaniye 4
ve tekdlif-i orfiyeden muaf ve miisellem olduklanna dair sonraki padi-
§ahlardan da almmi§ hiikiimleri bulundugu kayithdir. Diger taraftan, bu
tarihte bu vakfin Samakov iginde bazi diikanlardan geliri de vardi ve
hepsi 22.108 akge tutannda idi [656].
255 — Hiisrev Bey [ffirmen mirlivasi) m ii 1 к ii
Yukarida ba§ka vesilelerle kendisinden bahsettigimiz Qirmen mirli-
vast Hiisrev Bey in [657] Dimetoka civannda bir miilkii vardi.
Bayezid IL tarafindan kendisine temlik edilen bir koyden (Balbalu)
ibaret bu miilk, XVI. asir tahrirlerinde Hersek-zade Ahmed Pa§a
vakiflari arasmda gosterilmi§, yukarida da i§aret ettigimiz gibi, Ahmed
Pa§a burayi Hiisrev beyden satin almi§tir. Biz, bu itibarla, sadece 890
tahrir kaydini nakledecegiz: [658]
« 4007 3 28 <vU. ... jJLIl
256 — IbrahimPa§a (Qand arli-zade, Halil Pa§a oglu)
evkafi
Bayezid IL devri vezirlerinden ve 1498 den sonra sadrazam bulu-
nan Qandarh-zade Ibrahim Pa§a, F a t i h d e v r i n den itibaren, ba-
basi Halil Pa§anm idamindan sonra da, ehemmiyetli vazifelerde bulunmu§,
yukarida birgok vesikada goriildiigii gibi, Edirne kadisi ve kazasker,
vezir sifatlariyle miihim kiymetler ifa etmi§ti. XV. ve XVI. asir tahrir
defterlerinde sik sik rastlanmakta, muhtelif yerlerde timar, miilk ve
[655] kr§. 158 n.tapu deft,, var 69. 909 da (15 safer— 9.VIII. 1503) bir yerde zikri
ge?en Hiiseyin Aga (ojLJIjIj her halde, bu zat olacaktir (kr§.
Jnkilap kutiiph. M> Cevdet Yazm, O, 71, s. 9).
i'l, [656] kr§. 470 nt tapu deft., 123 sira n.
[657] Yk. bk. s.1 17,391, tiir. yer.
[658] kr§. 20 n. tapu. deft., var. 132
418 -
419
ve di ger emlakini, o,
Dakiflan goriilmektedir. Kazasker sifatiyle tasarrufunda bulundurdugu
timar koylerini, babasindan evladlik vakfi olarak intikal eden miiklerini
ve diger emlakini, o, zamanla, Edirne ve I s t a n b u Fda ve diger
yerlerde yaptirdigi din ve hayir miiesseselerine vakfetmi§ti. Evvela, Ib-
rahim Qelebi namma 890 tarihindeki timar ve miilk ile, Ibrahim
Pa$a imareli vakfini gorelim : [659]
.JcXj A^ jlkL«*
"« 10.827 62
j^a!j\ J^A.C' clb* »
0jfb jUal— J^UbAL UL. !
jljyl <_
Lu> L I Г I ' aaL. 4*>-b’ »
о
«_,/,! J^ jUbj, Jj_ j^,| J'i jAJ^l&Mk^ дД14->4ай9^ (_$AJ)A>. ^Sj1 (jl». ©jL c$A
О}-й.1***А _^Iaa J E jJjl .в*А***^АжД J C.jjjll^l»* o-Uh^^AaSJ AjIck^I»-
jA^ljj 4)4аЫда j^lS (Jb LA«j old^AA j Cjlcb JjS^Aa
,..2164 (j I Ejjl 54^\S^^ j^LLv* J^'okjj 4>4a1?Iaa
4aIc I J‘Aj"^*« jA*S*" 4> & J (j^jl oA^^9 Ojb^
од^4>1аа ^aL .... j-cJjl L Jjl UL J*^jl L ^1 У» gjj^I L Jjl jSa^L-a
*—4-L /.**->• A <&9 A a*A , Ла ) J «I \Us>L. '<i“l Л» ajdud ЛС I 4* l jL Ли
«
21 4/U
2100
J ILL-
(_.ZjA J_,A^ <kl-» 4В1а^^“ jU- A»jb jlia.1— J^LiAb оаН^Га^.
jL* -Pjb L$JdCL ^Ia jAolj <_Ab jli. Af jlkLr J jji.dS (
4» .9
(.(У 1и*>
<A>J
.9 eAA*Z& JkSJ a>A
jj: I j^A
4005 j^U 61 4,’U
sA^u La ^J^LuaL, J OA^-*» С^Сз1" j (^b
... jj-' Aljl u>I ... JA^XaI^I ^>A 'Ll
« 4908 J^U 9 3 a^ 15 4?1л
Burada bahsi ge$en imaret Edirne’dedir. Ger$i, XVI. asir birinci
yansinda Edirne imaretleri arasinda Ibrahim Pa$a imareii zikredilmiyorsa
da bir zaviyeden bahis vardir [660] ve burada bu zaviye imaret goste-
rilmigtir. Filhakika §imdi nakledecegimiz kayitlarda da bu koylerin Edir-
> ne imaretine vakfedild gi goriilecektir.
Ibrahim Pa§a (Qelebi/nm ilk tesisleri Edirn e’de dir ve F a-
tih devrine aittir. Camf medrese, imaret, muallimhane v. s. gibi
tesislerin vakfiye tarihleri 859, 862, 866, 869, 870 dir. Istanbul’daki
tesisler ise Bayezid II. devrine aittir ve 899, 904 tarihlerini
ta§ir. Biz, evvela, E d i r n e’deki tesisler i$in yapilan vakiflan, XVI. asir
ortasindaki tahrir kaydinden, nakledecegiz: [661]
[659] kr§. 20 n. tapu deft., var. 38, 59, 137
[660] yk. bk. s. 68
[661] kr§. 1070 n. deft. s. 420 v. dd.
44 dlo
A x^j' «aU^I jIaAa j
a*5
4952 J
<jk« луЬ (jllaL**» ••• j^a cjb oxJ<t<лЫ.ал
оХ^-чЦаа чП ^LaL ^\ jUb ojl^ (£jxd L olj gjIL?
&AJ^ ©A1^4>U* 4j ,9 ЛI ,л»л
6830 ... ... Jjbl‘1 cjfis ja 4^1
6643 .... (Jjbl) I 5 ^A dji9 £jV* (J J
9015 .... (Jd ^3) 5 49^Г a
p..o J^.9 1йь. *•• kjjUizJ ... ^х>чЛ <
... ... jji 4<e jV Дг . 10
bo I 1
— 421 -
— 420 —
4>a*«0J7^" A-о i_S jl»^a® 4*9| ДД l 4 lSjiI 3_L _/''*’
(jA' (/j cA\TV jLi’ o^bj 1 j ^7' ©jbj L 4—jjljl
dLiilj ^1 ^a>’VU*i J*L ДД 3^—j 40*^7! j 40*^7! j^alT" 7 411j 1
4Л7) I U л ДД 4J7I 4j)il**» ^Lrl (3*^7^ (3Aj Д*^ jI db ^*C- 41)I^^J 4 *1? I I А» I A«i j • • • • • 41,**Aa*C-.
LIL jl Jc*^ JaL’I l/j-^з' /*1 <3д^>1 □ JLeJ""L<>-^ ц^И^ЗаИ^; ^y* <—^7 7 *^jl
866 4*i$j ^jV* j^^U JjjLIjI J УA
olj' k_)lL Li L XT-&L 1 f 4>*/jAa O^jl
a4ij5 ^^77 WA^'I'U?-^ 4000 4***» 3 (aL“ j oAL^L^ 4ЛД>. сД1£~ I jLo>-
^7^ 3'“Л*'Л 4а1я~ ^a *•• ••• 4^b J <-J*^7^ aJj I C1L J J>*74 ^'*-'©ALaMdJj Lb
v** ij*^^ A><3-l dL 777! I 7'7 7 <>-1^.?- 7 oLL^*» j objL-
^aJ ox-y J9I7& 7 cSV* (3^7^ 7 саду AaLH^ aL-4^-1 [dL] jjl dUU
dL ojja jjl 771)7! aLL-» dL j!I j^4-l X* Jb ^cl ^jJl J7I'
4^1 dL ^1 )S^Да АД* о^<3**с >9^ 7^ c£-^jl fjl*« 4^ ^v4^-|
,,e 4^js«.a> З7 I <_£>!j"^ 0^7^.
••• JU £jl
oJiвД1,**4^ 4х>.Д». ©Al^-I jLa>~ .„jKi J cA777) £j AII7L
l3j^ J дДЛ^ллК* 4*Mj^^ .i.Jjl о (3 ^>9 'oX-i^Ula ^Д?е-йи.а
04^ 20 f7w J 4*1U c-4* 4Jsj j® j <3>а1Г- ...^irjlj jfeS
dl**l у 4xJjl <_$ j"^ 4> ^_^y^.^AA 4*9^ IXJ l slsjl J-L^p* (J
dLslj ^Ijai^Ixj 43"jL^a o^O ,-,л->У^1
JjXa UL. \ljl чГЬЬ» j^ljl 131^j 4«.LIs ,e>4i*-L:&
862 J->^L
^L'3 t a (_£ J ^"Зз’ J J сД^ (_$l teil 0L3 4*i9j ^>>-yAJ tdb ^aIj1 I u-stajl
оД^» (_$jl3‘—и« • • • t7^** ^,'‘*^ (3^^ ^г"3^ d?**" (r'*-7 • • • <3и->Ь Jjll оД-***"3^L/в
^A»g J 4«L La 4^-1 jJ I l3jt 37,A^'i (_£7>1 (^“J^'J £*L cSj^ ^^3- '3 X,~«4aLLx> (£ J 4j L cj^
3L Д1 j b 3^L.1h»v оjJj.^ L**i| 4h»*>(7 3*Ь Ь C-Lj cSj'L с/**^*-^ ^L ^°^=*' ujj«a3
^A.' 4aLLa c-jAil Jj^'l aL-'cIj^a 1-iL^Aljl UJ^II 3j>L» ДаЯ“ J^jI (JjZa 43<**jL^
^AjyJI 4il (^r UL дЛ-оДЛа^с. >50 4>4il ^3 ojJ^, ujjaJ
33J.A ,e, L>L> ea. Ja^ ЛА <—-L?- C-4>- <_9^al|
» t *4» dl^ (^1±»лл ^«1A^9 ^a> ЗИ АД •*>• e4> A*^j| 0 <^**^7
(3-Э-5*^,^ dj3jl £j37 *“’7c^ kj 4fjr^A J-hsL. UL
869 4aA9J ^jb"
7^ 7-^ l$Lx f'-fcl71
4jaI^7- •• (7^S ujLaS j cX*^> ^Дяь***л ^^-1,eo 0A^9j-wjl)La> oaJ_^4Г"
вХ*мц)^ 4j>-I^p- iSjlc ... jl JAaM jJl 7^7>^л 41 dlr 3 -^4^ 4a& 2)X^Аи4<
(^jlr>**> 1-^1} A^ рКс-1 7З7 7^7 J^S ^1 0Aj lol jj**-»-
0Д:.?3' £*^ ^L ••• 7'7
• • eAij^
*—*2^7 7 7^ **74> J7 c3* <_9jLsa 4*9^IaaJ <_<J
‘“*‘2^7 L7*" 7 ........*6^* (j'jJl^cLfi.A ^Ia^9 a•«• 4>.J*^I 7 40**11^1
870 4*a5j 7-^^ Jj*-* LIU 4jl (j-aj jcUI jaJI
iljL« ^Д9 ^»b Ji Oj% C$17 ^aI^I («j*.^ >-a9J
jbjl^ ^U ^-»j <•- jlSj (JjI одз^ *•• (3^7 I oAjl3k
чХукл^а •••• (J&U «tajb jl 0Дл**>4^ jb 0_^9 oA1j-/j.7jU (JL® ••• <3^7 Oji бДХ-м^Ь^А
7 °7^ 7 £>Д*—’чЬ 1Лл
4<***S*" Jsn jjl 0il^^ 4Л 0i2JjL* jj^A® 4a$J|aA (3 3U dboj^jn* s—flSlj L>jd
f‘2***’ \ I J» 7^ 4^7,7 4^77^9 _?1 y^l «aU ^7 <->7 AI OjyK jj- oX^
ujV^I (З^У 3 j 4^77 ^1 <31c& 77 °aU 4i)jl ^k>b‘ ©Al j 4j7j C$77!® (5<l saU 4>4iUT*
CJ7 j 4)7! 0J7 04* J3ai L jASjLaA 4^ 7 4II7I (JUjI 41 J7--* (Sb 4A»U^7
^9^7 ^A’4^Ia*J ••• dl> jjU- JjUe^I о4> (jjU (ь7’е'— I (w^c'7^ °<в^*г 3^7^13*"
859 <i>7 £;lr jj^u ,jc (J7*-4 LlU 4)7! ••• 41л*>1д1в- ^xL^I
77iL* £*1?* '-fj* 7A 4>U (♦La lib (^'7/ f7**Z* u7»7
£*U ... 3**^ jA4^b (_97>*л djs^ A (5"^l (5"7л 4^-jS^ (3*^3^ «Ali^l 4—J Да
••* *7! eAi/>9
4J7I oAljj^ai ^La ^«Iac-U ^77)7^ *“*^7 *—*4^ C$ j-Да dlj°77iL* *—З0
7A(^* (J*1 Jj*A UL
^3 а-Ч>У» С$^7^ dllj Д1_Г^ оДХ**4^ 4>-1т>- с$3^ 77 cL* ^-*^7 l*b ^^71 ^70.^ u7»7
J)L»£L 4II7I Oj^<0 41LLaa 4> L—» 3*^7! ©Al-^-jl jljfeS 77(L* 4J-3J u7®7 (3^A 4->b
>0 T^A (j^-*77*b' *—9 41U La A 4,1a— 77tt/> 3'^-3 3^7)7! 3 I oibj JaL
77^7! <^34>4>Ia*v 0JJ7I ^7->~'r° 4*7 41- LlU Д-9 oAA*i£-
771)71^^3 *^7^3*7 (5jA?I u-a®7 dbliL ^aIjI (.70.^
. -
1 1
-£422
дЬ- 2 fu 1
£^t^-AA (£11
1 1 f’^
1
1
1
f^" &>y
1
J> 12 .
1 fu’
i
1
3
1 fu"
1
ru c
1
1
1
1
£*l
1 Л
1 («Ь v
1
1
1
C • I
1
1
1
ru" J>.
1
<_л>-
г**"
1
1
УЛЛ 1ч^>Ь»-
1
ЧЛл) I
1
vy
Cfc‘
rLMl
1 csJUL3*®
1
1
1
1
i
<>1л1; Д£ •
1
JUI-il
2
1
fi; v
4; I ДА г
1
•4r 4
1
4> I ДА
1
1
(.If <A uLf
1
1
1 ’tsjijL5**
1
(.k cSjIitf (.Ic
1
1
CL« ^jljlflbi j^l
1 Д») I (jA
11 /v« I». ^\^ЛЛ
1^ 1
1 ;
(jibJIoXj
1
1
(“ С
1
4>|ал
1
1
1
1
1
1 1
1
.утд-
1
— 423 —
jr ... ei c-ь c^Xj* jyL daslj д
• • • •, _^Д<гА X ^1>- cij*'* лд)1л*$"Дл*<
JaL-Дл j ,вДД-4^ cSj^ 4<5l^ Дл jylk (№j> tUiiij
.... ^Jyl J-^Vj^jsjl 1^1» I (jJH $ДДа1*
o4^^® ^11 C$1 j 4a5lj J
... ^1Д£ I Uj ^л1?" j eAijjjl ^j*l J 5 4ж1д-(дл 4> Jjk*" c5*"' <jj1 «А> 1 *—<У^
..... J J*S» jJI J^L-Дл £ Jj^ J o-AL-<j£ Lit jUe— I ^Д J
Л?- в д! ^*^7До.*Д '••• (jX*l 4i 0^-*V J^X. lu-A^J
••• er^jl У 2
oly <^11? -jU. Ojbs^ f^_$(J LbL ^aIjt I С*Ь 4^-ЛД <лJ>.^Цдзь^л
As*—» ) I LtL ^5*^ j.>£I Jyl*' - иХИ
....i
Ibrahim Pa§anin Istanbul’daki evkafina gelince, bunun
cami, medrese ve mektebi ile 1 z n i k’deki diger bir cami ve Kastamo-
nu’daki medresesi i^in 899 tarihli vakfiyesi ile muhtelif yerlerde yaptigi
vakif arm tophi bir §ekilde kaydini, XVI$ asir ikinci yansindaki (976)
Istanbul tahrir defterinden nakledecegiz: [662]
1дЬ I 4*>-V X>
CT*^
j 4*vjA. j ‘•(j’l bib jl
lyl 4J5ju^-ja у 4-^& JJ A—jAa J *Jl A^a# J«>
[21. IV. 1494] eJ^:ll
(З^Д a15 Ду ^Д >_Л 6 Д’! k-jb 13
2244 c—/ jJ 3*?^b b* 4>li- 79604^3^и.з1д?г41^д
11 •• «VI®- •••• А*Ь- >j Ji и-Л 9 ‘-’L? •*• 7
J j^L ... ^-bl jL** <1£ >э {*b- — g*£Va .... jaJj^ UU >сГ £* иЛ
СпГ^^Д ... 4— 4p Л1£< Qyj .. Jiy4:t ... 22.500
[662] kr§. 251 n. tapu deft., s. 176 v. dd.
— 424 —
Ь J* jl* ••• (JjUail О>л>- 14 .
• •• jL>- (J*^" (3^ 13 J <—jb 3 (иЛ^••• 4) JJI 4—»A A>-
(J*J ejj4 J <^»*а j j ujL—Ij Ij>.
[663] 449- a**u 4i j^l *А<млэ Ь
<гдр/£К«> ^л <_jL-I 39.000 j J*»l> ••• [664] a>1s frUaS ЧУ
1220 41— <_)>£> L 4*1> *Lja.? ЧаАЭ
[663] Bu Saru-Dani$mend koyunun Ibrahim Pa$a Im&reti vakfi oldugunu
Bayezid IL devri tahrir kayitlanndan nakletmigtik. Fakat gerek bu vakfiye suretine
gerek 925-935 tahrirlerinde bu koyiin Istanbul’daki camie vakfedildigi tasrih edilmi§tir:
$A-Lj jU. a^~ jUa.Lv ! L| oaL<^ LtL ^*1/1
JAlftfejA ojLail dlljpl L1L ... <—jL Ajrb ...oAA Jjix I (jiljl
«3145 24 *1* (j-* 1 <*—(5ja1 U- I ^а^д -jU* j,
Mu rad 111, d e,v r i n d e ise hasil 4765 akge idi (kr§* 77 ri. deft., s. 119; 370 n.
deft,, s. 13; 470 n. deft,, 62 sira n.)
[664] 935 de F i 1 i b e’deki vakif vaziyeti goyledir: (kr§. 370 n. deft., s. 116)
^4^: 1 L .J^-Ы ^4I dlL (5"ЬЬ 1л
JA-fl 4i—14—tjA* у 41—»4ж^
jlj jl j*5"*4) L- j J*л4) L-
19400 15 16 154 4 / 5 29
J’A <.a4> L- jA^ljl jj4^yjScii>J-Al 4)иу
7200 7 13 53 7* 11
J*»!» ojp~* jljj^*4i L jj—.я 4> L 4«^-)|ajI
4550 4" 14 38 2 11
jA 5115 ja£1» j 5>JI
-f eejP А—.Э ^>1 tLm*. -e *Le 4»Ыал eee e ^juV 4я1^1ая
Joi» jvS^4) L 1 J***^4)l
12.240 13 9 37 12-31
i
jlj*5*4i L J^**a4> L Э4б_Я~>и. чЛаНяЫЛв
246 19 72 1 3 5 .'
Jolo- jl“4J J—jlX
«48955 12 48 26 43
Murad III. de v r i n d e Ibrahim Pa$a evkafi gelin 33,154 akge bulunmakta
idi (kr§, 470 n. deft„ 62 sira n,)
425 -
6708 4А- 3 uU,U [665] jL-lj Sjb £• jtJj
jjf 4 oj? £* <-jL—I 3420 jjjjlIjLJj' jjj-CIjj cnf%S
1700 3**^ 6 ’-’Ij j-?’^“*b' jL?^ c->L—I 3000 6 ujltoMfl
ЧалЛЭ^З jbjK 9000 £.11* tibj ^a ^0 aJ* 4—>lj3 dH>-
8000 <L- 3 J^U [666] jy5j L>.V ^b"
c/ij j3 •
• 3^K»Uj5 £jV* j^4J3 4-^jj fir
£jb j 4«il* 43*
c-4* 22.320 Си- 3 62 J 4—4—j^a c-4^
. •.. чДЬ c^>-
e . • C-j UajJ- C>4>> 4—$ j£r J3 e-^C* J 4e-bj C^-.
19.500 c— 3 35 з ...c^*L»l
«••5220 c**< 3 14,5 з з-'-З! a—a>j3 <—udj-j*’
... 1*—11.900 ^a Cmi 3 58,5 (_j 49^az*
, .Зэл- <~4“
^$jJ 1 3d 4jUL- •••4—>^l (jl Cjj-iAs»- СаЛЭ J3 4»Д>. к_Л ••• 4t
135.980 4д^ 4L-> 3 •l*,lj 15 3 3^1*'
60.240
75.640 JUI
o^bj ЗдЬ J JybX-l l^frL’ 3^41a*a J jit* *—a»l_J l»j-£
^)j*a 4bI 1з jjU чЬ 4-*ojbl *У’?1
4b.}Lel 4*Li O^9^A 4J-U J 49^jI >«.•? 1длЬ» J£4»j5
[665] 937 de S e r ez’deki vakif kaydi goyledir: (167 n. cZe/f. var 41)
XpJ jU>> j3 j;l a-j^1 4*И1» <->b - 82 Cff Ki Ul <JsM Э
J 2 <й 2 11.946
1500 1700
3^***^ 4)^,9 ЗуД>- _лД 4*UIaa cjL—#1 4J0UU ^g,
« 20.346 2200 3000 j^L ub 6
[666] 935 de T e kf u r da £ i ndaki vakif kaydi $udur: (krg, 370 n. deft^ var. 195)
« 7666 з*9^ 48 с^Ь (Bir*w ЬлЬ (M-jblj'l
- 426 -
tjk -U>-^l»tfl 4*ic j j j-&
4^1^ (_r*^J <->^3! 4^-Li C-* J (jj*-jA® J u4m>L £J*a* ^«.5 ОJ3
4 J j | ^*mA> 4> 4> <uJl>tf C1^ J 4j L | &t)^"*** ~4Z)j| <—5 ^*0 • • 4» L» I *Lj I
c/jJjl J jXL uJ^ Jk 4<j U* J^AS
(iULxsL. jljUltJL) 1з J jL? L» I ••• 4 J JI 4> L I frL I L|^ J у 3 ^1
^lai 4a*J v-aHj J 4^jl 4^«w5*"' (j^fjl (Jy^* O^jl
4«a>- V*3* 4*^j' dbj-'S Jcjl 3 41Ujl 5j9 LI 4*Ljj 4«я*. (j£[l ^Jcl
—a)jj 41 ^3» <Х>Л^ O^ 4*-J-U> i/j-^ lTW C&l^jl J ^J>5
Jjjjl«u4a> IX> Lu ••• 4> LI *L/1 t^L^I *^l*w 4j 4*л£>й> «-LI ^L^l c-*!^ <—flslj X»y^> j
iJ ♦...;« 4» L->- ?тД^| |*^|-Ад5 J (ы^3*л ^Ltfl
ejlpl Ljj j № j Ijb* a*Jjl
kjjdU lais* (JJ*A A—Jjl'i Jjb A Ijj I J -•• ‘Uljl <Jj^s 4> l?=l^J
C!
Jfi^ljl (J ^Ijll . .МФ a!jI fl>>- J J 4^-Л 4Д*Л^ £-Jb jil y>
« [21.IV.1494] caUj
Bu miinasebetle, Ibrahim Pa§anin karde§i Hamza Bey in
ogullari Mahmud ve Mehmed’in 932 siralannda Ferecik’de
birkag koye timar tarikiyle tasarruf ettiklerini de kaydedelim: [666 miikerrer]
ojjjl 4^ Lil J-l*- (j l-ik ^aIj I (j-i.3** «J-3" <ЗМз J
. . ......
257 “Ilyas Bey (emir-i ahur) vakfi
Yukanda Hun di Hatun* un zevci olarak gordiigumuz ve timar
koylerinin §ehzade-§ah Sultan’a temlik edildigini soyledigimiz
Bayezid IL dervi iimerasindan m i r-a h u r Ilyas В eye [667] ait bir
temlikname sureti ile iki vakfiyeye tesaduf ettik. Bunlan ayn ayn gorelim :
I — G 6 r i c e’ye tabi Boto$ince koyuniin 891 de Bayezid IL tara-
fmdan mir-ahur Ilyas Beye temlik edildigi hakkindaki temlik-namenin
muahhar bir sureti §6yle ba§Iamakta ve nihayet bulmaktadir; [668]
4xll5<J<* j 3jA>- О(jL [а£~] У Lf I*
ijuJlPjl Jaj (jxL£ чЦиь
[666 miikerrer] kr§. 138 n. deft„ var. 16
[667] yk. bk. s. 324 v. cl., 385 v, d.
[668] kr§. Fekeie tasnifi, n. 15
— 427 —
' . ' .. i ' ' ' ?
J) Ху • jyAjJ! (_y>|^A> I JI (J U**l I сЩ1 14jj I о -b (jlijJlp
Ij o-uLkc. 4>Xfi. *^lj »| I jUla JG> (J JlU аЛ jta J3I
cjjA>l d-Llc чк । c5J aH 4и4Дуу вХд1|у> 4^
>j* ujryiji if \ A 4U*X^t» 4^)•$" «-’k I
(jy>JW <-jjlj jjjl iJjfw' Jjl (J^JJ Jj5"~Дл fjJ I >2C JO-^*** 4 ^>***^
• •... I чк 4x»>ye J । $X*9j jXl5* l_jXI , oA> I
t^jXl J y*9 vj X I lu 4LhA1jI }$*•*'* jy**A J J^A<« (3***1 3 <5**^ ctU^IS JjS*X«- ...
jL-j JjA^ljjxtb j JAs^bl o4*^l jja* ‘т’?1/^ лЛ®
ojjjl *2U*^-ke oy>-J ^ly I **’* iS*^* ^4> )ZA (J X b> 4*а^11л
IJ ^XcLwdl J (J*Aa3^jI ^yUoXl <^_a9J 4aL-*«J 4**J>.3^Ud AawJ^^ jl *-?yX*
,yL^JpoA»yl ^a 4^1 J jx^j JatijnAUj j-uljjjj jxUitlj
Ijr j£ 4ilS J^Ul 4a> J-Z C-a^Ic- 4ал.15 (jXr 4-ljl
<K ^2i»I»1486j Is*1д “-4 ^LtC л 4*ил*4> tc G? (_ДамЗ 4*Arf ^1 1
II — 910 tarihli bir vakfiye suretidir. I s t a n b u Fda yaptirdigi bir
cami ile Gorice’ye tabi Piskopye koyiinde bir cami, imaret ve muallim-
hane i$in G 6 r i c e’de dort koy, P r e m e d i kazasinda bir koy ve mez-
realar, Istanbul’da Aya-Langa mahallesinde bir hamam ve 7 diikan, Y a n-
y a kasabasinda bir hamam ve dort goz degirmen, yine 1 s t a n b u 1’da
Vakifin camii mahallesinde miiteaddid ev, diikanlar v, s. vakfetmigti. Ba§-
langiQ ve sonu ile bazi kisimlan goyledir: [669]
u.41JIa> &A &A l«l •••• j-l-*4,J5lj»
aUaJiHj *1 ^ill«ls*Le bJLa!IG.U|... j (JL1I£^Хл
4aJXj «•• <JLa aUIxc. cil> ••* ok*«X-lj t*»
»... Uu J-Z LaU. 1.аяе***л t±,m> 3 чШ^к-У'^<*-^
4^9 3 J *aIXIaI*A® xJxJI с-i» J •••• aIj9 (j 4*JaXla.***9
< * f . ‘ * " f ’ * " * w’ , < ’
4да!э.1 4,i* GjilJ X>*tj C?" J •••••• и» j-£ I^9emaA A^o P“*"\
4^1 jljid j .... Iaj^j (jlMj
4J, k.jij^tlo-AA ... jl .... jll
jlla.LJ|<{sA* J 4^*il c$j)l4A>.j <бч1Ь_5 aJ^A (j^I* •• 4Ха*д)^ь 4l*®l>tf
olkuij- jLxyb jlkUI jlkLJI .... (1LJIJ JU 4BIU- ^lljlslLb
(_$ IjaJ I dllij jllu-esljJJ •••«* (3 UaUJI ^2*9 JI ^*9^xib ... jjG*. _;£-J I
[669] kr§. ve tafsilat i?in bk. Fekete tasnifi, n. 47. ilyas Bey 909 da da
mir-ahur-i kohne olarak goriilmektedir (kr§. Inkilap к u t ii p h., M. Cevdet Yazm.,
0.71, a-. 6) «[temmuz 1503] = 909 /ч^Г^Ub
— 428 —
Ах Ь)1J ^f* e\f»»ll 4^" 4д*^$ «-La$ 5. с?
.. (jij <>Yj (J Ая!4>y <JW^
4A>*^.y| ч)>^ 3 4*Jxda^ 3 4^ 4a/^)| CTj5"YjJ IJ uJ*^yj)l^ .
[5.11.1505] ... .».<-jb Ая^аб Crtx ^0!<jYjд}1^ _Д 3
<bU£***У41яя» 1*^®
Aa^Lc A^-J*
*u»-l^- jjL «иДМдДо
u—.ri^OI ^LJI j Ia^xY" Jj^yj ^®Ij)IaOI«a*c- j~c5L3^
c-r. U*^?b. (У^Г^'сг''’^ <Z S^Z «* J
III. 915 tarihli diger bir vakfiyedir.
Ilyas Beyin Q о r 1 u’da Haci-Resul mahallesinde yaptirdigi cami ve
yanindaki mektep, Istanbul ’da Baba Haki mahallesinde diger bir
mektep Edirne’de §ehabeddin-Pa$a mahallesinde bir mnktep i$in
Istanbul’da muhtelif semtlerde (Langa, Mercan-aga mahallesl, Galata)
ev, diikan para v. s. vakfetmig ve miitevelliligini de kendisinden sonraj
oglu Mustafa Qelebi’ye birakmigti. Bayezid II, tugrasmi havi olan
orijinal vakfiyenin ba§ ve son kisimlan fac-simile olarak vakfiyeler kis-
minda goriilecektir ki, tarihi gurre-i zilhicce 915 [12.III.1510] dir [670].
258 —Ilyas Q e 1 e b i (evlad-1 Suleyman^e oglu) vakfi
К e § a n’da iki koy (Sofu-Suleyman, Arnavud) Bayezid IL tara-
tindan Ilyas Qelebi’ye (veya babasi Sii 1 ey m a n’a) evladlik vakfi
olmak iizere tevcih edilmig, sonradan Yavuz Sultan Selim tarafin-
dan da muteber tutularak mukarrername verilmigti [671].
A. ji jl 4»^9»
jL* Aijb jILL. oX^I чЬчЗojjjl JJjYjI
j а1>jj***'j ч!»•j>- c*aa dJjl-
oс/*'-5 У. У-Э О
Z cS-^jl “4* у/
616 6 10
Ц«3135 4,‘li. Jyj^* Сл5у J)\cL (Jj-мэ a>^5
[670] kr§. ve tafsilat igin bk. Ba§ bakan 1 x к argivi vakifndm el er, n. 162/18.
[671] kr§- 77 n. deft*, s. 413; 370 n. deft.3 s. 64; Murad III. de v r i n d e
yine evladlik vakfi olarak Mehmed bin'Hizir ve Ibrahim bin Ali ellerinde beratla
(yekun hasil 3087) bulunuyordu (krg. 470 n. deft. 49 sira n.).
— 429 —
259 — Isa Fakih {defterdar) timari
Aslen bir miilk ve vakif olmamak, Sadece, bir timar bulunmak, XVI.
asirda da izine rastlanmamakla beraber bir defterdar timari olarak zik-
redili§i ve boyle bir gahsiyeti meydana $ikarmasi sebebiyle Bayezid
I I. devri nde defterdar olan I s a e F a к h’i de bu listeye aldik 890 si-
ralarma ait kaytt §6yledir: [672]
926 11 vli. ...
«3771 10 50 519 3j6 <v'U. ...
260 — Ishak Bey {mirliva-i kohne-i Filibe) vakfi
Yukarida §arabdar Hamza beyin oglu olarak gordiigiimiiz
Ishak Bey [673] Bayezid II. devrinde Filibe mirlivasi idi ve
Dimetoka'da Bekta§ (Sogiitlii) koyii XVI. asir boyunca onun vakfi
idi [674].
- 261 — Ishak Pa§ a vakfi
Fatih ve Bayezid II. devri vezirlerinden Ishak Pa§anm
Selanik’deki imareti i$in miiteaddid koyleri goruldiigii gibi Dimetoka
ve Kizilagag’&& da miilk koyleri vardi. 890 tahririne gore Dimetoka'daki
Zagnos-bey {Musa-gavu? Qiftligi) koyiinii §arabdar Zag nos beyden
satin aldigi, Fatih zamaninda timara verildikten sonra Bayezid II.
tarafindan miilkiyeti mukarrer tutuldugu, 925 kayitlarmdan ise, bunun
vakfiyet iizere tasarruf olundugu ve 1 n e g 6 Fde olan tiirbesinde okunan
eczaya sarfedildigi anla§ilmaktadir : [675]
tj'lo- Ai j V J) OL>. (3
AA illll) <3 ojjl 4a^ jljl (lie uu£L
J-& ^5^ UJcjLal’l
OAL^<Vjr Cj 1 cjyljl
[672] kr§. 20 n, deft^ var* 112 v. d.
[673] yk. bk. s. 235
[674] kr§. 77. n. deft., s. 257: 370 n. deft.^ s. 34; 470 n, deft.t 118 sira n.
(675] kr§. 20. n. tapu deft., var. 126; 77. n. deft., s. 256, 337 v. d. 925-935 de
Dimetoka* daki koyiin hasih 6500 akge idi. 370 n. deft,, s. 34. 71 M u r a d 111, dev-
r i n d e ise Zagnos-bey 8754, Kizilagac^d^<\ §ahinla 10391, Qakirlu 5827 akge goriin-
mektedir (kr§. 470 n, deft., 89 sira n.).
— 430
Lb obb I' <5^^ У" J У <5*>д ил^З 4u® -
« 4655. j^b 5 4,‘b
( ^bl Jj9 tLa? J-5 ) J4il Ji 3^^' Ojb^ <-i9j »
' jjf I <jд>-jb УУЬ 4#b y^Li 4^э
b^sb, J ^.Ь<..в4)’Ь- 4> Ь
. ' « 3432 4 26 8500 2 23
Selanik’deki imareti evkafina gelince, Pa§anm bunun igin tan-
zim ettigi 892 tarihli vakfiye ile oglu §adi be у in 928 tarihli zeyil
vakfiye hulasasi hakkinda §u vesika vardir: [676] '
Да 4.*uj)^,£- jJ _У"1 bs (al) ^aI <sД^С* 5b* 4i Да S)
j 4>^д1_Г" 5/У bljb* ЬЬ dkiSj ^e;L J Uj^ ^.дМ J
4а«**1а*Р I I lДД j 4'аРьЬз I ДМ kJaJ ub%AAjb I *-b I J 4аЛЛ^>| C-1aaaj4*a1a.3, d-* I
t^jb- i d“^b oibyi A* 1>kJy^ *A*J L 4-.?dyd С-Ьа* ЬаА *-l—j I
Ь’^А-’^ИдД J 41a*IaaA f-Ь I *-b 1 o-U! 4aawIaaA 4Д* c/"" LS" jLla.J J? 4лл«-1л**11 (JjlLtbv
k-JjJjl ДаА j. X b? jf ciLeJj.r* «Ал Cjjb^ J 4^S^ b ^-одЬ (3 b^"
y^cS^bf- ^4^ 892 Grt.y J 4> 4l—Kx>y j Д*Дл A bV Да
bb5 у db jJ 4лл>-
4_л<П_^ уплл ojLJ }<3 (/^ jl
j^ljl oJ4> J$ 4^3.9 ^[1 ЬЬ*
С^ЬилАд^А оДя1 4> Ч***<5*^ jib 411|д*А- Ciib cji*<J рДл! 4a***A> [677] (»—b (Ja b«*
[676] kr§. Fekete tasnifi^ n. 16
[677] fshak P a § апш Pin Bey ve I b r a h i m В e у isminde diger iki oglu
bulundugu hakkinda da 925 tarihli bir tabrir kaydi vardir: (kr§. 75 n. deft, var. 261)
УУ k^j^5 4? jb Ь ^l*.o (j^jJ (2?^ сД^Ьа^^ (wr/^-*'y *-iy</v« <il
с^уьу birL (jist-*1 4;^S у 4>.y$b^ft** 41ajd-bij} b^j i J
<ib 4JIjUl.a ^j>-?4«ar*- <-L.5a J^Ai'b к—*УУ ^*’oj«xb (ib ^1ЬУ <**b j ctb
<K ...«*eu->yi 4>4зкЙ 30.000 ЬдАл (3*Ь_ДЬУ kib
Ishak Pa§a nm bir de Fahriinnisa Hatun adinda bir kizi vardi ki,
gerek bunun gerek §adi Bey in E d i r n e’de vakif Ian vardi, 976 tarihindeki tahrir
kayitlari bunu tesbit etmi§lerdir (kr§. 1'070 n. deftt<i s. 190, 242).
4^"l Да-' ctb b^9 4as|^ Lib bb=.**I ‘•b^’ 4а^.Эа(/^
bL* b** <ЗУ “)y bl-* к^л jyl к5д*У^ Ub •«•* <5
^5>>a <?д5Ь ^^д.&.-£> Ь“^У j?^v" ZJ иД’' £)~Ь? аД*АлЗ L> У a
Jj:a j.s4:M JjaL? jLjfc kib jyl
oj-^l <^19j >з^лд^ jy j b. bL ^i
j оЛ yf' ^Д-**"J^ bj-b 'в^ЛД> Л*Ь 4Xaa*5^ j b I. 4л$1 j F kJ^J^^" b*^ -by^*1
(£jb®y y-'-tA [b-kjl b-"** '^' kJ "4*1 _J-vA^ b> jr IJ b 4*9ji
431 —
I 3у J 4X?&l^s^ gLL,~jUI »Llj 4a?e1v9^ Gth^U I ^ДдХ£- flJ*J J i
cX**j 3 afi“^j<db LtL kJIjUl* ^.а'ЬЬ □
dU >U dдЬ~jtJj 1 j Ju* [31 «XII. 1521] 4*^'jb’’ з^Д 928 ^дИ
«j^j_Jx*«.a _o .o-lL-iCiSj cjLJI^J,^ 4*k5 J Sldid Д^Ь-ал! Jlbr*>& Д^~ jl
Bu hulasada vakfedjlen koyler zikredilmiyorsa da 937 tahriri, sekiz
koyde 184.851 ak$e olmak iizere, SeUnik imareti evkafinm biitun tafsi-
latini vermektedir [678].
262 —- Iskender Bey bin Mihai (Yah§i Bey ve Mahmud
Bey veleddn-i Iskender Bey) mulkii
(Ferhad Pasa-Huma-§ah Sultan mulkii)
Yukanda E d i r n e’deki imareti evkafini zikrettigimiz G a z i Mihai
В e у in [679] ogul ve torunlarina ait bir miilk Kizilaga$ kazast
dahilinde idi. Gulmez-Halil (Kara-Yigit), Dervif-Mehmed, Temurci-Htztr
(Kara-beglii), Ko mar i (Sofilar), Kaziklu koyleri Bayezid IL tarafin-
dan Iskender beye temlik edilmi§ ve sonra 925-935 tahrirlerinde
gocuklan Yah§i ve Mahmud beylerin tasarrufunda miilk olarak yazil-
mi§ti: [680]
Л j-VJUe-л <db jX-£Ll <db z j db (3-^ cU®»
dlU
3
1398 J^U 1 11 c—3^^ Чд®
885- 6 eb о J
у 1455 * j^U 2 - 19 eb 3^ [681] ^Ь*
2282 J^U 6 29 еь 4«a:> Jj1 Ди Д|
2300 4aj^£*J^L 4 29 eb 4^ ЧУ
«8320 >U 13 • 94 jl-LuU;U 5 |j
[678] kr§. 167 n, tapu deft.t var. 53
[679] yk< bk, s. 244 v. dd.
[680] kr§> 77 n. deft., s. 339 v. dd.; 370 n. deft., s. 72
[681] Kara-beglii koyiiue tabi Yumaklu mezrea siy\e alakadar §u ha§iye mevcuddur:
aic-^jL j <3 jbMb" flXjyU Ь 4^3a »
вд5->^| d hi>U
jbl <jL^) jlr у j JU (Jixl Jji
«J**£ > Jjl з
— 432 —
Bu koyler, sonradan, Yah§i beyin ogullari Hizir Bey, Ahmed
Bey ve Hiiseyin Be ye intikal etmig, Giilmez-Halil koyii kendi hisse-
sine dii§en Hiiseyin Bey de, vezir iken tekaiit olan, H ii m a - § a h
Sultan binti § e h z a d e Meh me d’in z e vc i, Ferhad P a § aya
(oliimii 24 §evval 982 = 6.11.1575) satmi§ti ki, Murad III. devri
tahririnde, artik, Ferhad Pa$a mulkii olarak goriilmektedir [682].
Bunlardan Komari koyiinii de, a§agida bahsedecegimiz, Hiimd-$ah Sul-
tan mulkleri arasmda gorecegiz,'
263 — 1 s к e n d e r P a § a v a к f i
Bayezid II. vezirlerinden Iskender Pa§anin Vize’de dort
koyde emlaki vardi ki, bunlan I s t a n b u Fda G a I a t a haricindeki mescid
ve zaviyesine vakfetmi§ti. 935 de bu miilklerin vaziyeti §6yle tesbit edil-
migti: [683]
till ojj slja9 J J »
J*» l“- *0 lo>
4250 2 4 2 4 ft" «
5243 4 12 63 jJLVl a4
4212 3 33 °
5025 7 22 Jii
tskender Pa§amn Istanbul’daki evkafina gelince, XVI. asir ortalann-
daki tahrirde, mescidi mahallesinde bu mescid ve zaviyesi igin Okmeydd-
nindaftyVL (1505) tarihinde yaptign vakiflar ve aynca oglu Mustafa
В e у in vakiflari gorulmektedir : [684]
••••
2200 j
2460 » jjljl jjr* jj...
520 » ... jjj ...
1800 » ... Jjf* J J ujb 15
160 » ... jLj| J 7 ...
400 2> 2
••• *-^3 ••• •••
[682] kr§, 470 n. tapu deft. 108 sira n.
[683] kr5, 370 n. deft., s. 292
[684] kr§. 251 n. tapu deft., s. 378 v. d.
— 433 —
(J*** 4» C-Jy J <3 у1*? 49jLx« -Uyd
911 £jL" У>1
.... oly^ 1100"<:*« (j Jm>L 11.000 ai’ lit jx5SJ ^yl dl'u_i?j
oj_? J4^»J Jj^a< uj^ljl Jl'V 4**ОУ^ J^P o3J/r V-e»b -byd
oj^r ‘4»1 dll jy ^yy j-Wx**» Li-l jJlXIvI (Лу^-ри-» oJ54j J$ ^L yijUb- £>ДД Jfi
• « \fy ciy* -Cbfcjl (5*11 oj^Za JpyXj*" C-3y у
264 — Kasim Pa§a «Веу» (Silistre mirlitasi Коса, cezeri)
mulkii
Filibe’de Kasim - oglu Qiftligi Silistre mirlivasi Kasim
Beyin (Pa§a), Bayezid IL tarafindan temlik edilmi§, miilkii idi. Ta-
rihlerimizde Коса, Cezeri lakablariyle taninan Vezir Kasim P a§ a
Bayezid IL, Selim I. devirlerinde ehemmiyetli vazifeler, bu meyanda,
Silistire mirlivaligi, gormiig, К a n u n i’nin ilk zamanlannda da vezir
ve biraz sonra da tekaiit olmu§tu. 932 siralanndaki bu miilkun tahrir
kaydi §udur: [685]
I yld*^5dj. о jaZx- уэд ^pyl d<L“i>- о3*3*" *1Ул* (dX) kil
J j ^*y£d| ;yf~ Дл jU. Лук oаДЛ
y-U^yt дЗ e-UL:& >jjj <5д^> ^>1 dLb; 4,1 .... j
tS* dl V. ojLJl 4Jl^l j/liol
« 4450
Cezeri Kasim Pa§anm bir de IstanbuPda mescidi mahallesi ve
vakfi vardi ki, > vakfiyesinin evail~i ramazan 907 oldugu tasrih edilmi§-
tir: [686]
[685] kr§. 370 n, deft., s. 113; 138 n deft., var. 68; К a s m Paganm Sатакой*da
bir koyde dinki ve evleri de vardi ki, bunlarin da kendisine Yavuz Selim tara-
findan temlik edildigi 925 tarihli tahrir kaydinda vardir : (77 n, tapu deft. s. 788)
ojL^ii оД1>-1 dlд Ldl dlд *•••
« yly J <"*'J <-!*** 2 1 dLbc
Murad III. devrinde bu miilke Haci Bey ve Mahmud Bey adinda
iki kigi miigtereken tasarruf etmekte idiler ki, iki $iftlik bunlarin sdhib-i miilk evladin-
dan olduklarmi gostermektedir: (410 n. deft., 127 sira n.)
ji JjL)^ u>>-(У& dl
CjIp. -V dlU ^1»- дзЧ
i~ <313 u_>>- L
' [686] krg. 257 n, tapu def., s. 127 v.d.
— 434 —
J I IJ к CS I - JT1"^ •А^с***л kt »
j/" b Sy* ^lyl £^'j oXbljl iiUj-La*j (_£A jy jjik t—fiSlj -Ipe-mJJ<_-> <_js9J
J>3j| r> J yja* J$j3jlj J, чк-'кл-З ^к^ал j/
1280 4L-, 3 3^l>- ... ^jff'оJ& 4b>&£ 4kli- J3 <JL> ^jlj • • ,i3 fr^-^
... ЗУX* 3J J3 ujb 11 ••• 4st3b uj^aj <kk J3 u->b 5
41’5 U& u*^ 3 3 Jja>- Lxb J y^" Xjl^ zj ji A/lixb
1200 <x> 3**^* у °-5'Ixl oy^ u-A®^
cAi у (Jjjb I *^л >l^>-l kw-Afi^jls • ••• >У 3"* “^^с***л mLo| *—"4^‘ U-9
4*9J ^«озЬ} lj^IjI C-9^L ^b* Ojlki <->yljl 4*лЫ ЗУх* *Лре'4*^ °“Ц 4a-*‘A) X*Jy ••• 4*9j!
C< JJfLI JjZa UU ls.A>. <JJ^-\
Kasim Pa§a kisa bir miiddet vezarette kaldiktan sonra tekaiit ol-
mu§ ve, Pe^evi’ye gore, kendisine Selanik sancagi verilerek orada
da olmu§tu [687]. Filhakika onun vakfi i^in Selanik’de bir koyiin
{Hortag nahiyesinde Bujik tahsis edildigi, 937 siralannda
artik vefat etmi§ gosterilerek, zaviyesi vakfi i§in yine Selanik’de 49 oda,
muhtelif yerlerde degirmenler v.s. tahrir olundugu goriilmektedir: [688]
[687] kr§, Pecevi, Tarih, Z, s-
[688] kr§. 167 n. tapu deft., var. 53 v.d. Mamafi, bu zaviye vakiflarmin, E d i r-
n e’de cami ve mahallesini bildigimiz Evliya Kasim Pag anin olmasi da muhte-
meldir. Vakfiyelerini gormek bu hususta daha kat’i bir hiikum verebilmek i^in zaru-
ridir. Bu miinasebetle, Evliya Kasim Pa§anin ZitZ/rne’deki tesisleri ve Trrnacia’daki
muallimhane mascidi i^in Tirnava kazasinda (Nigbolu livasinda) Timova koyiindeki
vakfi zikredelim (kr§. 370 n. deft*, var 304)
4>'jjl <4:4 1Ц
50.619 219 224 1
Jjl jybl X 3 J JIJ У ® о Ju ^1! 1 f
Зз J I (JAds-jl J 4*P1 4;>c*A*3 J 41И 4^-1 3*2
... j dl 4l| ^1)1 J dl' 4^1’^ J
aAS^d^l ojjjl l/>b А*Д,4 o34*^f >93 у J 4*aJ^ 41~f у ^3у
ob (Lip о-изЬ
4rfc ЛЛ >9J 4jj^l u-aslj ^J-ApLo jl
jl X9
— 435
22.417 28 32 167 3
PJJ A*jk oJ-Ua* ДА.Л Aljlj vJb >:>
265 — К a s i m . P a § a (Giizelce) vakfi
(Mehmed Bey Mir^ikdri miilku) /
Yukanda hasslanndan bahsettigimiz ve S e 1 a n i к havalisinde 937
siralannda ehemipiyetli hasslanni gordiigiimiiz Kasim Pa§a [689] — ki
о sirada ii^iincii vezir idi —, oyle goriiniiyor ki, Edirne’de iki vakif
koyiine sahipti. Ger$i, bunlar 925,' 932 ve 935 tahrirlerinde, Bayezid II.
devrinden itibaren sahip oldugu anla§ilan, M e h m e d Bey Mir-§ikari
nin miilkii olarak goriiniiyorlarsa da, muahhar kayitlarda, Kasim Pa§anin
bu koyleri, her halde. Mehmed beyin oglu olan, Sinan Bey kizi
Emine Hatun ile oglu Ramazan’in vekillerinden 43.000 ak$eye
satin aldigi, ve о sirada adamlannm elinde bulundugu kayitlidir. Evvela
925 ve 935 tahrir kayitlarini, sonr da Murad III. devri tahririni
gorelim: [690] /
[689] yk. s?75^ v.d.
[690] kr§. 77 n. defs, 134; 136 ntdefi.t yar. 7,\ 370 n, defie s. 15.; 470 n. tapu
deft., 66 sira n.; Kasim Pa$anin hasslan i?in bk. 167 n. tapu deft., 12,18, tiir. yer.
953 tarihli Istanbul tahrir defterinde, IstanbuPda Galata’daki cami ve medresesi, R u-
meli’deki mescidleri i^in Istanbul ve Galata*da рек $ok emlak vakfeden Kasim Pa§a
vakfmm 951 tarihli oldugu ve vakfiye muatevasi kayithdir. Baghgi ve sonu goyledir,
(251 n. tapu deft., s. 786 v. dd.)
ЛзЛ—л J а!я1&
JJC*' fJA
UL p Д
^>л j. JJ fjj ^C^h' ji
(j (j^>- Ь*^5* Ajx*b [14.1,1545] j
Д*л 1.300.000 5500 jjiJl u>b
...
Д.! ^С*Л 4ал»> Ia,*& s-L-> .1 । 3 Aa^IaaC' I d -W . 4л*^д .
« .... Yjl 4cjT jfjXl jL>l
Vakfiye sureti i?in. «A^j^sil 4?5U ^jk..J Щ
bkt (Bagbakanlik ar§ivi, maliyeden mildew er vakfiyeler, n. 24)
. •' — 436 -
C>1£A**) »'
у* A>m Jr JlyA J u^Jjjy )9y* (Jfj>^ Aj' Ц-А" чу ?
;л<^ Jrj^ XA„ J-pl ^b5 <>-юу- ^1 \y лАА АгАчу j
< 2218 J^U 5 18 vU.. 41-^b <j J A-5'^
4tjt^* <iL-A* ЧУ JA -bj’k jHaA-*-' ^д?1 4»jol <-a5j я
3 4^чАь ••• (5*^ 3 J чЬ I ЧУ A A^^
чЬУ*л J o-W <У*£ l jjl***.! 4лЬ elk* 4l)| cjjhIM ctl^lf <^~ j!S'3r j\a I
О-£А вдГХ! ЧлЬ’^Дл I jbA-l^fJ^y cjld 4DI41XLI jli. (У-— jlkl^ \S
til J J** ЧУ <З^Ь^ ^*A х'Зэ 4,JI^^a a^jS*jA,l 4^Иjl-Дл ojjjl j
jX^*$3 A uL^*j (Jsjl JA> jL-*' j jx^ujSj dU/U. a <A c$A
jlkL- j^li^L cA®>yA <C^L—cjjJI <-£• c->j!l j^U> <JM ciL gjl ^y <
4»k1<-i 1лД*Ая !<* 4л b J 4л l> elk* <3% J J I# L«*i 0 Д» I J IJ 4.2~ ^|<L,lc.
ej^y* ЧУ <t*yb' (-И А^:^-?л 4?У 3 3A>y ®лЬ' £Jj->~a A*J '-;
J^*y 4^.И A-^ -4 oA e-»ybl А^'Ч’У «•• jy'A у F
° J A <A_jl у11;^ ^л Ау*л J ^**4 4J|jLl* 4i> (-ifsJI j <зАУx . I
O ^pAS* cjj^l С--£Зл J^A УЬ ejjjl (*У Z* ^A*1' fl cS-^J^ вЛА>. JsSJ i
- « ... (^AlJjl -U> 4> jUL JjAl " У
266 -— Key van Bey {mirliva-i sabik-i Tirhala) vakfi
D i m e t о к a’da Karli (Sulu-Haci) ve Kazanci koylerini Bayezid IL,
iimerasindan Tirhala mirlivasi Key van Beye temlik etmi$ ve
avariz~i dmmeden muaf tutmugtu. Keyvan Bey 906 da V e n e d i к 1 i 1 ё r 1 e
yapilan harpte §ehid oldukdan [691] sonra kizi Kamer-§ah Ha tun,
babasinin, bu koyleri Edirne’deki znua/ZzznAanesine vakfetmi§ oldu-
gunu bildirdi ve vakifnameyi de yazdirdi. Vakif §arti §u gekilde idi: Her
iki koyiin mahsulatindan muallim giinde u$ ak$e, halifesi bir ak^e, mu-
allimhane rakabesi bir ak$e ve miitevelli ii$ ak$e alacak, Kamer-§ah
Hatun miitevelli olacak, sonra, aslah-i utekaya v.s. kalacakti. Murad III.
devrinde Karla koyiindeki hristiyan reayaniu hara^lan miri i$in zapt-
olunmakta idi. Koyiin §enlenmesi i^in, hari^ten haymaneden gelen re-
aya da o§iir ve ispen^elerini digerleri gibi sahib-i arza odemekte bulu-
nuyorlardu Kazanci koyii de aslen musellem giftligi iken sonradan
Keyvan beyin miilkiyetine gifmi§ti. 925 tarihli ve miiteakip kayitlar
§6yledir: [692]
[691] Sadeddin, Taciittevarih, IL, s. 97
[692] kr§, 77 n. deft. s. 274 v.d.; 136 n, deft; var. 18; 138 n. deft.t var. 12;
370 л. deft., s. 38; 470 n. deft; 91 sira n.
Aww#
— 437 — '
( Jjb)’ tL)^ ’ЧУ ( У • *1 У-м (a>* УI ) di jbt/* <—*b ®
dLL d* jl^-^j/l? jtLi— чУ j^t**
а1л у (^>5 jl^*y jy**-L ед** jlj •*5>- yil Jl£1jI oLa Jp<*U
4aU jl yl ^JJ-ULcI u-i® J 41**i4>Lf.L<» eXjjl ct^J (З^У^ ЧУ j^L-
f L* jx. ^7*a^ ctl ф у 7 41 У ^l I ja <_$^1 ^97 У yr I _Uy^i 4 7** j У"*7 ^Jb
4) L. a 7 7 ^*' J 4, L^J** 4*9J 7 4^*1 j % 41*-4a*L- J <J-| ^7! <*3 У
Mjl «a4 *^$l 0^ ( С$У ) С$и*7® вЛ?У* ^УЛ JA9jLaa
4^>j) J 4^У (j^^ла 4^9^11(5^I». o-W *^_И (J•A*-*'\a*£ d^j (JIj.aJ' 7 tff"4л o^TTj^a J) A I
7 .pjb lSt^ dlL j-э j'^ -k?b _j.Ua.L- ^7*^ ••• ^Ujjy^ Си«*1^р- ....
LIL*
3700 j*»L. 11 jl>S*4,L* 17 f.L-A4>L* 49y-2 5(AL чУ
jlc* X J b ^)UxLm i^u1^ «XJ У*^ 1 c£1LL**a Lai 1*4 Да ч_л9^ (3^ ^3^
fijjjl jVjl JT”3 4,1 _v '(/W ‘r’-^ -? ^4' У->У"
« 900 (J^L. 2 9 pL**A4>L* y*-^ I a*j
(S>A cSj^iy- «У ••• ЧУ J-5 ^л jl-У" >
c->^>Ljl <^4а*~У j^^ j“^*jL. j_^I с^Ьдкл ej^3** чУ
*МД ^\ frXyil <6^7 J 4^» J | ^9*L> «V ^4Л:1а—Ij. J- J J^Z. 4 Г yL-
* e•• • • Д*| I Д*9 aX A»-
<к2407 (4>ух д frLaSjj) (4^ чУ 5610 .«. ^L. >£>a ^*L 4»y
> 267 — Mahmud Aga {cLgay~i azeban igureba*) mulkii
Bayezid II. azebler-agasi, yahut, garibler-agasi Mahmud
A g a у a, evvelce D i m e t о к a’ya, sonra, E d i r n e’nin Ada nahiyesine
tabi Dogenci (Dudiikci) koyiinii hibe ve temlik etmi§, о da bu mulkii,
bil^hare, bu koyde yaptirdigi niescidine vakfetmi§ti. 890 siralanndaki
tahrir kaydi §udur : [693] ; л 1
(J jS^ fl* • 7*^-1 ‘bUal— 411д|3- jL* Л Jrb jlkL- j^L^l Ll d-L* 2> - <
я ••77*1^1 t._9 y'A^ i.s-^.SLL LI I®- <31<i“‘4 Д'** I LL1c 7 4*a 4>L1 <^7^"
« ; 4113 j^L 8 34 4/L
930 siralannda yine miilk olarak kaydedilmekle beraber mescide
vakfedildigi, aynca, Ehliiddin (Dimetoka) koyiiniin de bu vakfa dahil
oldugu — ki Murad--III. devrinde bundan bahis yoktur — goriil-
mektedir: [694]
[693] kr§; 20 n. tapu deft., var. 133 v. d.
[69.4] kr§. 370 n. deft., s. 40; 138 n. deft., var 13; 470 n. deft,, 77 sira n.
— 438 —
fl* ) >*dd йЬ л jl jlkL, f>*^ ( *1^ *1Ы ) jlj^ Ul dlb »
(jt'C \ <^JL9J 4>As*—* 4_? c/’-5 ejjA>ldLb J Ч-A 4>^ fl*
«<•• 2000 j £|l •b Чл* о* • •• 6000 j^L- 27 ч>1>.
268 —Mehmed Bey (defterdar) camiivakfi
Gelibolu’da Babi*A$a$ koyii Bayezid II. devrinde defter-
dar olan Mehmed beyin camii takfi idi. Bu koy, aslen, Saruca
P a § a kethudasi oglu Mehmed QelebVnin miilkii ikfen, sonradan,
Hasan kethudd nammda birine ve daha sonra Mehmed Beye satilmi§ti.
925 tarihli buna dair vakif kaydi §ndur: [695]
r^lcd JI (Jlo <dl £*L 2>
jUtcd j^U- ... 4-3-1 jj jl £il cJl 4->*
Ob- i/j-djl I G^U^I £lU- d*-* <-A*j ... 1338 IfA-1
jlkk- 4f^f^ pJALa xPAdlya o^J>^Aa •'• uTCJ
j c-A-—d jjjJ I L—d ... jjl j з (5^=*- л jI
«рлЬ j Jb oaW j jl S'* •• • У*1р ^L-d • • * (3^ ^г-' • • • jjH-*
JI ^*Л«Азе*Л^ Idi вЛ LJ ojl*' ujl L* ДДа l*ljI o-A-S^p^J dl 4-**.,,»*5^
U<pl Jladl 451ДУ ^«4*i I l dll-£ «Л9 4) *А^"
Л JI (jllaL* (*>*4/'* .UljlX* a c^yUs 4> fl* IAicZS^
^-»yi *^л (j^L^ c$" Jo-A^bj jJlj jJU-lc (3^
-<71 jUaL* 4h U^-4 £<* •” aX
4aи dlb uJpl dA*lc AseIa^-^a 4aI J^.1—i drt-*J li l*w <£<{' -A^ чЛ^^а clj* 4jjIЛ 3^
Л-Ad к^У-9 djjj' 2)^1 (.$ о J bail 41)1^1 o«U 49 Лц?
f jjfrjl’ 1-^*3** ч1$э-3 dH-C -A9 jljjl J) 3 LaX* j Jk^Aj^ 4 a I* dlb
(31*^9 j lS^T l*^p (3^—K" йД|*1*3 Jy £>ДЗ<5^*
ujy^l f^** 41djlr3 yi.ljLv* (j^-49 -U:»A J J i-Jpl JLjJIg
<3)j*a 4s^y dX*J* <3л* лУЬ1- 3^;^ 4**^je ча1*^у-
ч:-ар jMjl oAjLT*^*ч>у
ЦЛ*1 лИ 4G^3-jLa3- jjjXl jb->- 4s»e3| (J-oJJ ®-Ц JjK
3i (К... Л|Д’ 4*>>УЗ^аЬ lidd dlJ
269 — Mehmed Bey (Kapudan) mescidi vakfi
Bayezid II. devrinde Gelibolu’da kapudan oldugu anla§ilan
Mehmed Bey adinda birinin de mescidi vakfi (Gelibolu’da) goriil-
[695] kr§. 75 n. tapu detf., var, 274
— 439 —
mektedir. 925 deki tahrir kaydi goyledir: [696]
jJf* да dS" ^la^A дДА 4111 til) Д^ ' Дз*с—«л L. J
ujyJl JyL? j\3j| (^дУу «Ду J JieJyAt-| ji^jl
Л jl J f-iy^yJA** 4^y J (Sj jA£-£ «6*4, ДА* <-«®A
о^,5 jj (З***- <-A—*A 200 ^^5*дл ^*л <4*кж &с- 1900 ^дд!^1 j <3д1—jl 4S-I ^|дал
jy“L» уд-СИ ttl> чС^Ьа^а c$Jj / а А-\Ь^ ‘-’L? (/*bl а^ау^*-Чу®
®j3a' <—-A5j оД»е*«,л jy£*A* ^д51 (,ул>у <А кь с.J^jA-**• j}? Ал 10*000 ^а^,5"S jj5**Ал
<—9 J\A*& Ojjjl (—*^-C (Jy C- ^.li-Л ^*/1Д)^,9 -Д® —!y^7 "”^Л —A’ J L/**** AA**^ УI Уу\Д*А
L <i»_a9J *3y^” I Д?е***А(^*А^^—4>«a>- ^Дл_^* 4Д*Ь 4j С (г j (_Лд**Д j (2Т^ кА*" (Зу С* Ai-IV* в Jj^Aa
«.... 1050 с. (j Д* сК-й>- (J’**’^ 4***А <-»3Л J ^Д» у^О.*А (3*^^ <—’j'il О^ДЛ—А
270 —-Mesih. Ра$а vakfi
Fatih ve Bayezid II- vezirler inden Mesih Pa§anin
Gelibolu’da bir camii ve bunun vakfi vardi. Bu vakfin Geliboln’da
bir koyii *- haymaneleri, artakgilan v*s. ile — kervansarayi, ba§hane,
bozahanesi, Bursa’da bir hamami v. s. mevcuddu. Vakfiye tarihi 888, ve
925 de miiteveilisi Mesih Paganin torunu Ahmed Bey, olan vakif bu
tarihte goyle tahrir edilmigti: [697]
4*л5J J ciy** O’СдлЬ.. <3*^1 о^(Зу**К L/*^ ^**** u-a5^ 2>
^д*_^«А чП A^’l (Зу*л ч*И^Сш,л ^lA Lxb ^b****A сЦ»
А к к J (>i lc У jlc 41— Aa <XA9y >5^bV ‘АЯд-С-
••’ ••• о;у5^Ал Чд®4>& У ••• ur-VV ^Ay. J-^aI
j/f"’ L ••• одд* ••• jL*»&I ••• t3j*l***а '•• jjl
12.608 uy^L •• сУа^** j 4^k> у-l>. ••• у jli^ Cxf-A» j 3jjy*-^
a'a^ a-> jljb ji 4>ЧявлЬ ч^Ьу ji <3bj^
360 41-J 1410 41-J 1400 4i^j
Ау^Ак^/^ ^XA ^pix^Tl од|— (Зу^"^ f^* Ay^ *^д 4—jjy f^*' 4*А»Ьа
7348 41— 3 C$.3Л-*у^ c£k* ;J
[699] ayn. deft., var. 253
[697] kr§. ayn deft., var. 266 v. del. Mesih Paganin burada goriilen Ali Beyden
bagka Mahmud Q e 1 e b i adinda diger bir oglu vardi ki, 12 safer 909 <la [6.VIIL1503]
Padigah kendisine bir ihsanda bulunmugtu «I—L л (krg. Inkilap
kiitiiph., Mqallim Cevdet Yazm. 0.71, s. 8) Diger bir oglu ise, Bal i Bey, bu sirada,
Valpterin mirlivasi idi.
909 Ю (j jja^ ^jjd^y *1у>л кЦ о^-л сЗ Jl?
(any. deft., s. 15) « ^у <—Ay Дэ 300 4) ЛлГ [2.Х.1503]
— 440 —
(JjUL | а^Ь (JU. (il&ta-
4323 j:' ’ '
27.779
А*Л> A>
330 J
J
15.171
• ••• л;L 7^^ •••• A*i5j J vdblUj)! •••• A*i$j j
(j-XctlzA* I X4 4> U I ^ьЦд| д _} Д-..-^""^^ J1 C-Jj» ...
(jxU* л_Д.Ь Ал*-5^ Us J СЛ**1 ^/flL_?jft’ d“^X U isUoL Jj-'*! о
JO AlJjl al a£| Jjf
вдЗ^иЬ) £j*Tj (3*,^’*--)"^л JjUIjI U 0>л3^*л&'' olLxL 7^.4^.^
ex*j|y x^jU j Uj5 j с$л>® J JU J'Tjl £®lj oXdly
A*«O ojjjl 2!^>l u4>A—^Дл 4)1 d <3^»л > x-I oJi
4>A*1U j A*UjX C-4> CjVj-л^- J plf А^Дл e-W JL£ I
laj A>.y>- (J^U д^А-^ i/4-i dL»U. j cXb *^-4* j lij
kjb^^SX. [26.11.1514] oxbljl dU.^V-*"** j vUr^ cjaU^I JLj4^
-,;: ’_ J,_ <«;' v J :-y- $ - .’* • '>...".... . .. *>;: ....";
£*1». (^j^a£^ (А I 0^9 J A>. J>® J Алс-Ь (JU A (J UuJ U
dU\>^l d^jl £»b oXJ*UVI j (^Д*Л U-b’yl* pSU.^j aJj| A^jU^
AiveU
Л 15J Ey’”
4476 32.255
271 — Mustafa Bey (Iskender Pa§a damadi, Nigbplu
mirlivasi) va kf i
Eskihisar-Zagra’da TValdoken (Ishakh), Dani$mendliL Papas
(Arabaci), Bozdoganci, Toprak-hisan koylerini Bayezid II., Iskender
Pa§a damadi ve Nigbolu mirlivasi Mustafa Beye temlik etmig, oda,
bunlan, N i §’de yaptirdigi muallimhanesvc& ve Naldoken ' koyiindeki
caifitihe vakfetmi§ti. 923, 932 ve 935 tdhrirlerinde vakif kaydi §udur [698]
xjЬ jllaL* loAd 3А*4^ 1Улл UlL, jX.£Lf| dl и^2.,мЛ,о »
а5д^ dLk j a>a ЧдЪ jJxudib *tj* J** ЧУ jU
' 1 '- - "9; T " ... ..-
[698] kr§. 77. n. deft.) s. 551 v. dd.: 136 n. deft.) var. 52; 138 n. deft.) var. 39;
370 n. deft\, s\ 85.Murad. HI. devrinde vakfin vaziyetinde degrlgiklik yoktUr, bu koyler
halkimn butun avanzdair muaf olduklari tasrilr edilmig, burada yerle§ini§ buhinan azadrf
hlan evladlan ellerinde ^iftlikler kaydolunmu§tur. Bu sirada NaIdakeh 401 A,-Ddni^
mendlii 3532, Bozdoganci 2747; Toprak-hisafi 1746, Papas (Arabaci) 3147 ak^e hasila
malikti (kr§. 470 n.tapa deif,t 112 sira u.). «
— 441 —
ЛлЬ I 4>—aiLL
U.I L
f^* cZ^ 4)^9 fU 4>Г?-> Ja ЧУ
(J*®^ J)।Л^(3L l^*J- Л^4) U.' (J*»^ Д ^I^a^AjU. (J^L* Д Д<—л4) L.^jUe—»l
П90 61 16 2550 10 15 2200 5 21
сЛ-Р Ja> (yb JjS*A^ <JjLa* 07jk Ч^» 4>Гр Ja 4^9 )£~ Ал j> ЧУ
Jjjj <г>;У' oxjy^ *J^J^b3*ro/LXjjiw
^ЦйЛ4) L . J^U. >y£ ^1—л4>* U.
«578 2 7 1565 1 18
272 — Mustafa Bey (mir-alem~i Teke) m ii 1 к u
Bayezid IL, Dimetoka’da Ilicalu (veya Elcelu) koyii ile Topa-
lak mezreasznz Teke nuralemi Mustafa Beye temlik etmi§, о da
buralara, 895 siralannda, miilkiyet iizere mutasaknf bulunmugtu : [699]
4>’GaL* 4^дЬ jli. A^jb jGal—> J^Lijb вДА aJIL| <б^Г j,a (ib^la ^A dll* 3E>
p A JI J* J 4«bjA> I А» ./э a A-4 4fr .A^-l
ejA9j-iA-^ ejjl О*&-1л j <3 GaL-j objn* £**У
• ••> al^oL (jLsfci-L ••<• (3^,y *••
4>*U jL«b L?-
« 6381 9 29
273 — Mustafa Pa§a (Коса, Maktul) vakfi
Bayeezid II, devri vezirlerinden ve sadrazam Коса Mustafa
Pa§anin Istanbul da Sulu-Manastir civannda cami, imaret, medrese,
mektep v₽ s. ve Eyub taraflannda diger bir cami ile Y e n i c e-K a r a s u’da
imareti ve Nevrekob’da cami ve mektebi vardi, ve bu tesisleri i$in
Istanbul’da ve Rumeli’nin muhtelif yerlerinde geni§ evkafi mev-
cuddu. Mustafa Pa$a vakfznin XVI. asir ortsdannda tahrir edilmi§ bir
hulasasini esas itibariyle, a§agiya nakledecek ve Rumeli*de muhtelif yer-
lerde bulunanlan, diger tahrir defterlerinden alarak. hagiyelerde gostere-
cegiz. 953 tarihli Istanbul tahrir defterindeki kayit §udur: [700]
Lib ^1а«АЛ £л1э. 4^>.Ь »
t^jjL^ j *—OJ*11a*c- 1-il ^la-AA Дад^аН Jj.a*L|
[6^9] kr§. 20 n. tapu deft, var. 129.
[700] kr§. 251 n. tapu deft, s, 644/656 v. dd.
- 442 -
^>1 -*'"'1*'* J*3 A>k l~'*^ J ok к J 4-*»J-U J
уь J&.b Ojl^ j ojj»^ cSj^4-3"^4:^ c$jlAl <jj>I jJ o/&> cjU <j J> ji
J»J fJJ ^5 kJ J J J3 A*jx9 ).$ jkl A$k <—•*»£* J _;£>к '-hs'" Ллк J 5*° Оj>- Азеа^Л
oJjaaIII JkL*«Jb ^sIA) I ^j**.>- lXI fj>-JALaA Aj9j j>
J^li^l a^j^si
OJ^P* J JjAA a-jj£ ji t^®j J^l
Ojl* ij ji u^slj <jjl^ kJ Ji ji (>S*Vi
864 j^k <jb g «jLas (j^i j а» кj->- ^A
12.696 a:^ jj^k <jb 81
kjJ ji cir Jjj fl*
JJJ^ Ojl^
65.000 j JjU
JL-lb Jjj <_> J! ji jl*—j>
690 4i> 2
*Jjl^ 4J Jb J^ *^b
220 4:^ J >k
»Jjf*-U G^* &i kjJ> JJ <jl^ C$1 J~il jljb Ji (jfVi
864 j^k c^Jl J^ji 2928 j^k kjb 17
J J Aik aL Ibji <tU jf Aik Jjj 45 к k-Jj^J-3 G^^i
6000 J^k kjb 22 2000 Jjk 11
C$3^ О £jla.b G>vj
400 kl <_$> ofcj I jj
Л-Ь jf^a kJ J Ji 4^b
2830 j^k
.
o^UaJG^ ya kjJiji Jjj jk-j»
12.000 kjb 47 ..ol^
jkkjljsl ji G«r*^S
6390 j^k U 35 4,‘k^
Д? 4» Jjibc^jrk^l^kj JjJkjl kj^9 Ji Gnf^^S
3000 Ol^ kjb 29 o<Vi kjb 19 1200 U14 2800 j^k kjb 6
Jbk kjb (jjjkl Ji G^^S
16.000 Ab-J Jjk kjb 22
^l* kjb jjjkl ji ol
1866 djj*^ *lf-k 4JJ?
cilj (jk Д»«*л Ji Gnf*^i
2000 4^ j >k ^b 10
^k kjb Jjjkl ji »l/U
740 <_A> 2 cu^^S jj’ jj
J*»1 (A d’^
4940 4b-J J^kkjbl9
kjb (jjjAi’l J3 G^"^5
2700 j^k ^b 4
JZ)t fl*- kjj jd
960 j^k kjb 6
kjb jjjki ji G^^S
4248 a 28 e,fl jI'O
. . >и
ц)$кЛ<и4jl J^- A»*k G^j
1000 al«* J j^k
<JjnA9- kjb ^jjjkl ji (jkjj) „..kJjJ J I kJj-uis- kjlijf JJ fl* <JjnA3- kjb JJjX’l Ji »lfk
2300 <u j >k aJIjU. 13.000 a:- j jA 360 kjb *28 .. ^1 jl
G>У$ kjl_j^ oi-Gl* frl|/-k A>Jil Aj £jk J^ Jk
«••fkl ^^k/'"*- 1 ^^k 250 Jjk 4*la.9
kjb jjjkl Ji ^jki* 4>AJ
160 . j^k aJIjlx.
J-3 J1*^ j J fc J *lf>-k *—*A A^b
ai-^* *ljk
fl* A>-^l a!^ jAa (_$L£k c$l J d> jl^ ok к c$l*-£k (A J •••
- 443 -
4*J* 4.?® °^aLv*»Ls> £|l A>^5 £jb l^sl^j l5*'^’ J&"’’’ Ч_Л
3500 «-LAs I 9540ALn*)BJtj^>^.<_jL*i**»l^дд 11.000а*^(>}4}^»1>-|?з'з*-Са9
[703]" [702] [701]
[704] ч5ух^. sAJjS _p
1835 4^ <J 4j® 4>\pl *La5 £}b" j)>£ I 4>.j5
6581 c~> J чУ 5489* Аэух^ a-^V ..
[701] Ptnar-ba$i ve tabibleri olarak toptan gosterilen\ Vize evkafit 935 tarihli
tahrir kaydinda goyledir : (kr§. 370 n; deft.^ s. 290) ’)
4^® •••jy*5 4j® ••• ojj £$l 4j®
^zb jfcS _>£jp fV jIjjajI.-
(jljJ** 3Ij5 6981 OJJ frL*5
« 43 1 20 3
[702] 925 tahririnde bu koy Malkara kazasi vakiflari arasinda zikredilmekle
beraber, Ibri’ye tabi gosterillmi§tir. §u malumat vardir (kr§. 75 n. tapu deft., var. 279)
jyJjl ^AAiL. 4* (_$А, оL—»l Lib ^a./?.* »
Аэ-JjU» jJJjijIcjLaS й>дЬ»л1 * 4> J» X» £ j I ^.V* <^®
lib ^j.k^.4 jjT"-u ,^c -u->La5 u-cibyU.
<*b j 4a£-jISjjJI jyLtf j-iix" I t^5j jyLtf aII 4*cj-Ji
• •• pjb л-5 J^-И ojT'J* Vy j
« 7128 •••• 4.? jbi^l
[703] 935 de bu koy miilk ve Istanbul*daki imareti vakif gosterilmi§tir kr§. (370
n, detf.j var. 161)
(J У A).y J k-J J J t^9j (лклАЛ (Д0.Л»
4 « 6555 6uU 8 25 НуЛУ-Р]
[704] Bu ii$ koy 925-935 tahrirlerinde DimetQka&a. yazilmi§ ve $u izahat veril-
mi§tir (kr§f 77 n. deft., s. 269 v. dd.; 136 n. deft.t var. 18; 138 n. deft., var. 11;
370 n. deft. s. 36 v. d.)t
JjLr £>0>>^ CfS" jjl (J^A*XjC- -UbL-^IS *Му c$lib <_J19^5>
JIjlIJ 4аГ dl’liL 4>-^9 0 (jL>- Д» j'b (jILlLw £.Аж5 J
‘C-Tjle^ ojJ Ll^I Lit ЬхЬилл о-ц <—Jjljl j ^алЬ’ JI-a. -1—I jjij; I
(J^jL lib Jjb LZ*?J >-®®J j Aa^U j
'4c-jt* о XL) Jjl (_$ Ji7 j^a,J|a^ ^ja»I jKul oj&> j-a5jJI
J J Aa£- j-i ьХа> l 4^ J*i 0-A9-A^jy
— 444 —
' La' 4 j' <
Jjd 5 oJ; til jL—>
<A*V J J^U
[706]
sc ^r
10.000
[707] (^Jjl jlrl*
[705j «Aji5
3^ сЛ Jp- Jtis*,* jj til ^X-d-l (j- I
<*- J J*>l* j^T* 5
*U19
^з<±13 a* lf-L-4
' 400 < J»
400 c~J >L
£708] 4даеЭ^) »LaS -P
j-b/u5 (j-Ы оЬЛ ч/.
4»*L fsU» jlkL- 2554
o^jl JIja* J LlL Д*Дл c-Aa-*^ , A^lji^JU' 4>cIa>-^a j-Z C-5^
I ' J<»aL- pL^4>L- u3 4я&3
5000 2 37
dUjZaa 1лI)^z*aa IJL I jlr oJjLZz JJjj pl* JrjJI^La.* 4^5
jli* j-л jyJ J^b jyU» J₽-jl Ьк jjlj Да J-\i
2500 j^>L 5 19 pL^^U*
ASjXJTJ ^l* (^LiL uJjSJ jd.5 pl’ JpH
jyl^ 1*1 ^**1^ (^^г*АЛ j^a ^l*
JLj (JHlc-Xi j Л l?"0-?’ *—5jl^1 LU> к-д^л! <_-a9j <Cjl/1
Jj di) Crt—* оулА) JJ jl^>- (2й"я>- JJC—l^r- J j^dadj рЬИ рч-J^ З^Аал JL J 5
« 8500 Ju^u. 3 j31 ^Lma4,L <j^Ab
Murad III. devrinde Eymirlu «Imrelii |» Edirne kazasma (hasil
10950), Kadi (hasil 9009) ve Muslihiddin (Korucn) (hasil 4322) koyleri Dimetoka ka-
z&sina b»gh gosterilmi§tir (kr§. 470 n, tapa deft., 64 sira n.)
[705] 935 de Yanbolu evkafi arasmda Mustafa-Pa§ anin satin aldrgi bu
degfirmen ve mezrealar tahrir ediltnemi§tir (kr§. 370 n. deft,, var. 255)-
[706] Keza eyni tahrirde bu degirmenlerden bahis yoktur. (ayn. deft., s. 112 v. dd.)
[707] Bu vakif hamam da mevcud degdldi (ayn, deft,, s. 127).
[708] L о f c a’ya tabi bu Toyran-obasi koyii 935 siralannda Mustafa Paga mn
к i z i Hund i’nin vakfidir (ayn, deft,, var 299)
лЬ19
23 51 4>L •• jjlу <u ji J^*aJ IaI
« 5381 j^L
445
[709] «.(«Ай j J
Q J* J J Qj5**^S £A j? V/
53.590 55 2976
4»J(_ ji 4>_ J>
5000
[7Ю] <л I _) J .LiJ J J
jXjl.V 4j_j5 JIaI )$*-}j
15.448 " 14000
&S i Ц—1 .' Jb.Jj5 4)_,S
29.946 5_^”1сУ) jjj^6 ^г.Ц"*I
jtysl \ji £• <i—у 4_?
2291 3/2 12.719 JlU> \j>,
4304 J.A j?f 6
4032 j^L j< 6
.La» £jl" lS)}* iyA*
8033 ч>_^5
, ч£Ы .l^L-l
2753 J^U j/" 8
[711]
J-3
7400 a:~/ J Vliilp <1^ jy j unf’-feo jli
[712] s-LaS^p
4L? 41^5^’ 4)^9 -V J-5 41Д^^а 4)^9
12.800 4775 7000' '775-3^2
[709] 937f de Ye u i ce Karas u’da yalniz Kizilca-koy ^j^^elrj^kane 42, mile. 32,
hasil 3838) ve Delu-Bedirlii (hane 16, miic. 23, hasil 1576) koyleri Mustafa
Pa$a vakfi olarak tahrir edilmigti (kr§. 167 n. deft*, var. 15).
[710] 937 de Drama’daki Mastafa Pa$d vakfi geliri cem’an 48.813 ak$e idi ve
a§agi-yukari ayni koyleri-biraz farkh bir imla ile- mevcuddu: Kalvirohor (hane
miisl. 6, hane gebr. 56, hasil 8375), Koduhyani (hane miisl. 33, miic. 14, hane
gebr. 26,.. hasil 22327), Londo jXjl^-hane miisl. 5, hane gebr. 15... hasil 9234), Monodondra
(hane 10, hasil 4941),. Dimne (Kosala) *V*41r.>
(hane 2, hasil 1806), Kronin (hane miisl. 2, hane gebr. 17, hasil 2130) (kr§.
ayn, def., var. 20).
[711] 937 tahririnde Serez vakiflari arasmda Mustafa Pa§anm burada zikredilen
evkafi yoktur (ayn. deft., var. 37 v. dd.).
[712] 937 tahririnde N^vrekob &azdsmda sadece Dundopi$te 4Hjj-l\p koyu (hane
miisl. 8, gebr. 88... hasil 14085) ile Yanos I Qiftligi (hasil 523) ye Kaihca (Balaban-
degirmeni) mezreasi (hasil 1901) Mustafa Pa$a vakfi ojarak tahrir edilmigtir. (ayn.
deft., var. 28).
*АА^ ОЦ *AA*I Ip J> ЧУ
9600 2750 3580 7870 9600 5800^
-AjA AAA j-jU' A3rA
1000 2 300 850
[713] *L^ jj
> Ji 4j’Utdb J 4>*U.jj> -3
4000 J
3000 4^ j j^L
[314] jo
dUtife' o'lJ*I,ji ‘A'A^cSljbjb^ i!jJ c$-l
1776 ^b 4 11.982 4^ j>.UU>35 1500 7000 4L-J j^U
bb4i>tfj frUijI ctUd^ jljb OJ^*U (JTjfVi jbjlj u-jb t-Jj9 Ji:.
oj^*ll 40A* P 4900 t^b 29 . 666 ^b 4
jljb->
1680 41**^
i— /4. JpjI eJ9 4>y
6374 c-J >U 8800 4^
ciLw j4<-# ^Ь
251 4^j j^L
jb.^1 4^ ji -dL^U. u/jj A3:*-1
J 5758 jj^ll jU/^Г ^1
dL’^L £b' £.jj>-Ij
"7485 4:?j
4^ I «-Las ji
V д* 4> ^fibj । e_j ii ^i t^bi-jj--" ^f~ b»- c^bi-jf-" L> £*
1070 1980 4^ j Jb 20 1336 4^J ji
(5^ Obj^ujJjx -\^r o^i ^jj<j j>>-4 ^bj l^ib 4:J (^jj <5^-
180 4i^ j J->aI> 4597 JoaL Lty L. j 4597 J
АЗ:*-! i^ljn*r ^r*» 4>U>.jx.>-
760 J>aL Jij5^ 5 720 4:^ J^l®-
[713] 937 tahririnde О s t r u m c a’dalci Muaiafa Pa$a evfca/mdan bu hamam,
dukan v. s. tahrir edilmemigtir (ayn. deft., var. 106 v. dd.).
[714] 937 de Selanik’de Mustafa Pa$a evkafi sadece Kara-ogla koyu
(hane 29, miic. 8, yamak 3, hasil 2963) idi (ayn. deft., var. 53).
- 447 -
L’jljl Иу p
*1^9 p lrLJ ^lp.(j-*®‘ p <P>^r3r*' 3?Гб tf LJ
5100 j/4 3000 ' 4100 al-. J >L> j«T6 13.000 al-JjX-
(Jу jUel-. 4^9
3000 al-, j >L
300 • . » . • д! I—«»y АлД^ А-Э^гмЛ
i^julfeyi
2 rx 3 *?'л ^4r
28080 (j 78 ^y J а^дл c-4^-
26 ^y Aa11^ ^4?" 30 ^y J *^4*
ИЗ j
®Uy (i. CA9^*»
4ДА>
J 4» L.
40.680 a^ j
АДА’ ... jL-pt/Д^ • « • АдДв»- • • • ... Ji£ ... U>»1* I . • • <Д-> Ua>- Д-4*
... *U>’L p
16.740 al-. (J 46 j лЛ?,дл A4^
••• c$Jr4 ••• JA(^ •’• J/j '—
144.640 a—,- j d>ij J^*Ьн-1 4—j^-p 49оЬУ“ ofcjl jlkjUe г-4^
... aJj О-Л**- •••. (Д-/1^-5^" ... cjL>- ... OjUsJ ••• ‘—*4?"
1»^* <^>-улj Jj-,U ^э-jll LiL^jk-jAA
.... ... J-t ...; J-f 2 bp-i C$1; ))\ •• J-Гб ,jV (5lj 5 MJ
558.041 4-*^ <*— J J*9^
tfi—
JU1 ''.oU>Vl -156.800 ^.^1 . ’ ..
4^1 «Ал у А*л IД^ о Ja-e 4^jj ЗдЛ^^ 4Т ^‘dj>* J*
У AlJjl JL*«jl 4-9j-^\ y'y j^yl a-lU1* i/Ь jV $Pj->^ AX-Astl^s
|^A> IДД у t-laJ J“^ -^-Д **^3^ —l 4—
^1 ^и^Цдд^ L’ у ^-sU L *Ll с^Га 'jPjbl \?ji .dlL-tec-
— 448 —
' . ' ...... . .. . . / ' . ' '
djl ХЬ u^yl
/> У *'^1 ^*АЙл A^-» jjjl j l--» A-J JI
Ai-^jeU «StAtwj^uj 4jj. a£| j_^*J i>JA^’ J -Э^У «-Uel^ jXi
i rbU j ’Ifjl ^aU»/a1| ^)| A-j^jI ^д^' А^Г’;Д9 Jlc J J?I a)jj а£-1 J J
sj Life-® . ц|й I I J A-J^ I j^JAixxA***»* Aft-kj 4>2Д> Ал—S*""” Дд1-**Л UxC^J
4*** 4Т' J*"। 2 4*0l /ЧЗу ejjjl ca*4 ^JaaJpj tilblby JaI
У 4^<И cXo-'L ls»jji^ 3>*7 A^»J^J\i л 1^j
«L3 j 3A^ -J ' U_Ajl J aJjI (JjUkI AjJSJ ill Aa—sJ I
4z> a^S <«з| jlPj» jbl axJT" j»w5f <:^j> Jjl j j jx^U:^
A^3jl •oUl t*>lj J — Wb j —LA A^jjJjI aJsIaJ JJt/-* J
« djl cS"L^ j IA»l_^ A—j | jljl J
.274 r— NasTih Bey (Silistre, Tamili, Igkodra «Iskenderye* znfr-
/кш$г, § e h z a d e-§a h Hatun zevci) vakfi i
Bayezid 11. da lii adi ve: yukanda bahsettigimiz: gibi, §ehzade-
§ah Ha t u nun zevci olup, I^kodra, Ta^Jli, ve Silistre mirlivalikla-
rinda bulundugu apla§ilan N a sub В e у E d i r n e’de bir muallimhane ile
D i m e t о к a’da zaviye, mescid ve Dimetpka’ya (yahut Uzun-Koprii) bagli
Bey^koyunde bir cami ile bir mektep yaptirmi§, ve Padigah tarafindan
kendisine temlik edilen bu koyii bu hayir miiesseseierine vakfetmigti.
890-895 siralanndaki tahrir bu miilku tesbit etmig [715],
Jr ’ -ijli- A’jA ijUsA-1*' A? j-k^_S3->| cA-*
J I j jyJ^I Сл*5CZb> j uj^a»1
Ao 3**^J ^4.15 (А’ A^9 .«•'•• dJLa .<£V Ai^S
..... Jjj/I
« 4760 6 39 aX
925-935 tahriri de bu mulkun vakfedildigi yerleri goylece goster-
migtir: [716]
J AxA 3^ "^*3^ o>-*,Lx <211* »
*U j Ai~4‘L K^*3S j til)- J <*—Ai jl j 0.ЭАЭ J
[715] k§r. 20 n. tapu deft. var. 126.
[716] kr$. 370 n. deft t s. 4J: 77 n. deft., s. 293 v. d.; 7 36 n.deft., var. 20; 738 n.
deft.* vaf., 13; Murad III. devrinde bu koy Ctsr-i Ergene’ye tabi gosterilmi^ ve 14.431
haSi! kaydalunrriu§tar (kr§. 470 n. deft., 32 sira n.).
-451 —
j □ 3 bt^sy^ll Идх^э слд з Crj-« £^л"1
^UJI «4j<£JI o-AjJ ^|^Д UI^Vljl^^l ^A L.£y%tll a!^jJL .ill eJiilyl dljlil (^JJIJy'll^*^’
(3 J* 1^11 *•• Lj*JJ 4J‘*'‘-“*1I eJ-^9 *A»j с£^'*'У *1^ -A*l ^UaA Jf U?U**
t£b£ $ »•• Jj-^l eljr u_AL Lit ojl^ ч!?е£ 4«.dajU*9 Ai^Lb j^ILjIS
I^a j ... J^UII l>Vy> -?^. Jr.JlOL vS^a
у&A aJI^jII <-a$Ij)I 1^->-1| JaJI Ьдр J-&& Д>1 £*£*
u-aIIz A$>* • £1*a £-T Ifl* J ... 4-ls (J-ly j ^lljj^ Ojljl 41)U^ J* dl)
mslyljl JT <*i tu^SljJllsj^ j *JL tjA jji* о<jU- ЛуЬ jlkL- ^ал
4*А*^И (J^lAa 4^j\a*JI LlJl AduJ I •*• <ДЬ> ^J-r'*“l‘l U-A®^ L-W
^^&ыа11 Lr _3 Is j **^ I ej“te «Л» j 1111*0 I ^aIxa ^1 (^Ix^a jJl^bl^A A^lslX"!
' « ... Iaj^aI j>£ j LjXj
Zeyl I. den
4UIu-a9_j 11 •• ^5^ 3^ L-’jJljls LI ... 4ama1I Aej^ilb- «^LIJI^jAa чИд^Н x^-
dU^ >Ц rlUI>A^l ^LlXiljl^' rlj3l И^1>а1 o^> ol>b obU JU
=te jjs- j л1л! j J.***' j о*!*’ •ь—••• $j <lll^b! (5^1-4^. Jr jU—
l?“ d!3 j a;a 4*iB Jl зДа ч$д^ Jljl Jl -6j^a\ j ©a- J ? <£1* j чЬ. ч5 ч>’| L
e « « U^A*-!J ^,-Д ly (A* ч! 4Д IT ЧАДэь 4j J £jly jkrfjA A^aS.J^b J
^1.8.X.1.506J I 4Lm> (JA 4jl^jr (j* Л 1^71 (J jl Jp~ I.J I J J^***^^*^
(P^piJIjJj ••• (J?AJ-LUlД*£- jrjrb ... d^v" 31^lJ^^f',,’
«•••» J^jl-^ Jr:
Zeyl IL den
kS^^-ll \^УА J* । L'^‘9e-*^ «ДЛ2>
(jljr ujlL ^Х-1-L.C UtL (_)!*<•* J^ailljl Jy*H 4|)|д*С J* ^A (pbA9 <V b
J^Aa 4^’IkUl4a1J1 4*zJIuj^Aa Jai-I jLJI^S J»Ll| 4Э^*£ О C$-^J
Ipl jtu- C-dlbKllb <c~^l O^lj3u>u <uli&l LUI uJl-
j dllj ’(^jU •••••••••’ ^iyi-l».r'*lb J^S^mlu.ASylJlr *J 4^Ьа jaL 0^1*114$ |ji-l J
[21.VI.1540] j ca*ijI 5 a^-< ybll^u (j*
« . о •« aIII^aC' ^*y ^д*«^*^1. у a15I*a*£- ^\wls, чЯ1дас СУ ’jIa.-^
Bu ikinci zeyilde, bu evkafa yeni ilaveler yapan 947 de bag-hazi-
nbdar Sinan Aga, belki de, Rustem Pa§anin kardegikapu-
dan-i derya S i n a n P a § a d i r.
- 452 -
\
277 — Sinanaddin Yusuf Bey (Yavuzer)bin Sungur
vakfi
BSyezid II. devri imerasindan Sinaniiddin Yusuf Beyin
— ki Yavuzer lakabi ile maruftur— 890 tarihli bir vakfiyesi vardir.
I s t a n b u I’daki mescidleri i$in D i m e t о к a’da bazi vakiflar tahsis etmesi
ve vakfiyeyi Edirne kadisi Mehm e d bin В a у e z i d'in tescil ve taS'
diki, bizi, burada bu zattan ve tesislerinden bahsetmiye sevketti. Bu vak-
fiyenin ba§i ve sonu ile, bazi dikkate deger kisimlanm naklediyoruz: [720]
daalk****<^^f* (3*^* 4» j 43 l* »
4ikLJIj|ju (J jXl JezV jdbtll VI J 4aj,Z J (J <* J J J J чк J j
Lflft Ч^Дл
jib ДД / ...... j Jjl'3 ^frl d#l) (JJI
j>ju -
<l>dl dOS J «•• LtU»j u-л?^ £ •*• ЧдЗу JLi* чЦ|^Ы jljjL oj>l Jj^dU
Cr* <pL*H 4s*lb dl j^L. dl c5-u- j db
jlk® djljn*' 4-^аЭ (3 (j1* Да£ Д^~
'Jjttl U ' J ,.... jljj J Jjldli lj5 iZ’rr-l’ J*»' JA У
(J* dUl dl
... 3"^*^ L*els
4*j^I|4»i ЧяЯ^рхЛ 4£д)!^А J dlj ^/-1 <jA^Va °l-^l b' J
d**l l*4« 4-If jA J dl &л 3 dVl-- IdL 4/
Д^дХ|^»з£' 4j)£s£ ЬL."***"*<* J jl^AAlljly^ jrteJjl
АДа>Э J Jbj J •£•' J 2)°^*0*'*
JAJ ... JjjU*} j! dUS сдГ д5 J cT^ljj4
jLe* ajfe jldbl jlyД 3 Crt^*KJI 4w? J (JA I*—
0» Ляд I L ^rj ......
aljul L* j •••• Obj JI (зг^' Jm-H j ч^|$31
,••««.. I* кл) db д^| 3!^ ***>^^*t
Usj •««« »>3 jiA*- j <sjjLu~ll л^1з^1-^ ®j>^**dLI д^д>- aU^"
4^ Д* *Дл***Х1^ ••* ta-^Ь» ta&^** .Z-^ t-млАэ* ta^
ЧааЬглЦмэ ч^дл (J ^4! *^l u-iSl^U (3 JI I <3 •••• o*5jJI jLiilujb (3
^L. jjjjs о^адИ 4^621, <3^аИ 4*(j* •••• c/l? ^1д11 jd ч1^ (3-
[720] kr§. ve tafsilat igih bk. Ba§bakanlik ar§ivi, vakiflar serisi 162/10
i3 jl* ®jtaej I 4UI ja! Ju j o"*£ c-Afi^ 4i Дама d*^4*^ 4--» 3^
14 45 ^Ua <gU (j/Tdl зУЬ'1 0*^1 jb ^jy*
10 *4"^ 866.000 4)л/v<j9j Ji* 25.200
/ « 86.600 11 j
Burada, vakfedildigi bildirilen 866.000 ak^eden ba§ka, —veya bunun
bir kismi olarak —, Edirrie’de de, Hazinedar Sinan bey mahallesinde
tesis edilen, muallimhane masrafi i?in 40.000 nakid akge vakfetmi§ti. 976
tahrir kaydi bunu §6ylece gostermektedir: [717]
*-j// ^«435 J (J* *TJJ? (jj lA^3 (iV »
ctl 0J* ^1-Laa . 4>U. pl»-* <3*^3^ (“З*"^** 4s*a/3^j. <J>**fr
4lljl k3 J^a aU-Laa 4,‘li. ^La vflJJ 4^1^ । uJ3j 45-1
4jl £Лм* 4juU- j 4/ £Лк» J la»U ij^Z ... р.1мА £..$>. O_^а11
л1 j j .4jl чХ-а^ (jУЗ jdj jujjLiA j 4^| £-U»‘ у Сл*1 cJ>^« j
<34111 l^s (Д&л u-i3j ujjlljl Jai>. 3УЗ
J/jl CjIsj Udi* ‘т'лУ U^17 ^aI-I jUSa j (JjIa 41^f~ fV kJ**у срЦ-l
<sC 4^-1 сДа* (3*^ ^djl*A**9 о«АДа*£^ у А 45-1
275 — Sadik Koca-Hizir Bey 9 i f 11 i g i vakfi
Kegan’da satin aldigi ve bunun i^in elinde miilk-namesi ile kazas-
ker hucceti ve Bayezid II/in de verdigi bir mukarrer^namenin bulundugu
^iftligini; Коса Hizir Bey adinda birisi, О h r i’de yaphrdigi zaviye-
ye vakfetmi§ti. 925 siralannda Hizir beyin azadlilan ve azadlilarmin $o-
cuklan bu ^iftlikte sakindi. Murad III. devrinde ise, bunlardan ba§ka ol-
duk^a kalabalik diger reaya da bulunuyordu. 925-935 tahrir kayitlan
§udur: [718]
«Xll (ji.ll j/t*» 4э-/ JpU (3j*"jl JA 4>jlj »
jnA>- 4^3 ^4^JjAa jXt ЛДЬ jllab J pjlj jC.fr ,^4а1* ^^а
[717] kr§. 1070 n. deft., ^. 341; Nasuh beyin 909 da Nigbolu mbdivasi oldujumi
da, zevcesi Ay§e Sultan’a yapilan bir ihsan sebebiyle, biliyoruz (kr§. tnkilap
kutiiph. M. Cevdet Yazm. O, 71, s. 21)
(Jj^C 4j)>a cil
j9 4C
«
43-jj О^гАэ- 4) ^Uil »
J» 4£ U. cjbJ 4fr) 4Э 4) JUU
4-jj £ljX ^ij9 15.000
[718] kr§. 77 n. deft., s. 404; 370 n. deft.f s. 63; 136 n. deft., var. 42 ; 138 n
deft., v^r. 28; 470 n. deft., 42 sira n.
— 450 —
jjXC* I 4t*4>jlj с£|>
J^jU <ib j-^ j&Sljl
« 1240 j^L 7 <X
276— Sinaniiddin Yusuf Aga, (Der v i § Sinan Bey), bin
Abdulhayy (Gelibolu mirlivasi* Kapudan) vakfi
Vakfiyejer arasinda, sadece ii$ varakhk kismini, ba§t a Kazasker
Haci Hasan-zad e’nin tastik ettigi, ortalarda vakif sahibi Sina-
niiddin Yus f A g a’nin admin bulundugu ve s о n d a vakfiye tarihi
(evail-i §aban 907 - - 9.11.1502) ile gahidleri gosteren kismi dercetti-
gimiz bu vakif, Gelibolu mirlivaliginda ve Kapudanlikta
(907), sohra, Hersek mirlivaliginda (912) bulunan Sinariuddia Yusuf
Aga, veya, D e r v i § Sinan Bey, yahut da, Sinan P a § a’ya aittir.
Vakfiyede 947 de yapilan ikinci zeyilde merhum Sinan Pa§a diye
bahsediliyorsa da, 912 den sonraki vazifeleri ve tarih-i vefati kaydedik
memektedir. Bunun, 907 den epeyce evvel Gelibolu sancakbeyliginde
ve kapudanhkta bulunan, a§agida bahsedecegimiz, damad-i Padi§£hi G u-
veyi Sinan Pa§a olmadigi, bize gore, muhakkak ise de 922 de
MisiHda §ehit olan Hadim Sinan Pa§a olup olmadigi bilinememek-
tedir. Bu vakfiye, Sinan Agamn, Il b a s a n’da tesis ettigi Daruttalim ve
zaviye i$in, bu kasaba dahil ve haricinde, Istanbul’da yaptigi vakiflan
bildirmekfedir. Vakfiyeler kisminda fac simile kisimlardan ba§ka, burada,
daha bazi ehemmiyetli par^alanm nakledelim : [719]
tiX л/" ^1^.0 i <a»j jit* aJIjUlII oAj aJ IJ >11 •••»
J -A>- j 4^*$ jAj til)
j (J**- J •••• CjLaA? 4*аллЛ(j (j'&ji
jLi) JiJ 4^5 (J j 3 I»
Le l^.9 4)' jj ..» jlh.L* j* jb. А» J Us.1 **J I
Д, I® jL^J 4-дЛаП cj At J
1 4$^aJ I (Л-lb
Jlylllb (Jc J
Ъ1Ц
[719] kr§. ve tafsilat i?in bk.r Haremeyn mukaiaasi defterleri, n, 3359/3
— 453
JjA^J J ali 3
Vj*c- £4-a* 'J* i->l*-Mb ^AAA^l/^ J*
a «Р/л J7)1 4*1* J UjZ JJ
frlllk^9^U ^A l^.A ^aIa ^LaJ
J^S«JI_, J^!lj (»Cil^sj• dU3 Jc j
J. jf \T^ 94'-v- [17.IV.1485] <,_UV
«•.,. (JV-с- Jj* J 411д*с> (jr c
J 455 c$JA. A^ J o'j J Ju£ ) 31й c$l* J
Ajlilj'l l^S <W JI j—J14» Is J 3 .л1.|ч»1^ J
fj;j Jjtl’l J j cj bl j
c^>- cJa*“?“ .И ojbl jl ~4~a jjl 1*>j=-
.... *^a a J il4.il’j
J Qu-i <-v OA J*Jjl j
JA^*i £7^1? •"• ^а'а I сГ <3^—- I
278 — Sinan Pa§a (Giiveyi, Ay §e Sultan zevci) vakfi
Bayezid II., dam ad 1 Sinan Pa§aya 887 de Edirne’yQ tabi
Uskudar nahiyesinde ve koylerinde temlikler yapmi§ [721] bu koyler-
deki hristiyan reayanin da ispen^e ve diger orfi riisumunu mahsulleri ile
ona vermi§ti. Sonrodan Sinan P a § a, bunlan, U s kii d a r’da [Edir-
ne] yaptirdigi cami, kervansaray ve diikanlanna vakfetmi§ti. Bu koyler-
den bazilannda reaya ortak^i §eklinde olup mahsulleri eVvelce yari
yanya vakif i^in alinirken bilahare burilar ortak^iliktan feragat etmi§ ve
mahsulleri diger reaya gibi cizye ve ispen^eleriyle birlikte adet iizere
cibayet olunmakta bulunmu§tu. Bu vakfa {/siurfar’dakilerden maada
К 1 z 11 a g a c’a tabi Uyrukli, I$ik - pinan (Bey koyii) koyleri ve Ay~
vaclk pinan mezreasi da dahildi. I$ik pinanna hari§ten gelen haymane
[721] 890 siralannda miilk oldugu bildirilerek §u koyler tahrir edilmi§ti (Kr§.
20 n. defi.t var. 42 v. dd.
4*^**l^l j с1а**^* (Зк*** 4*>-Ь
^)Л)1 dljc jU Arjl
13.408 33 jS Л 15 50
3071 5 20 ч>к. Ijr i3U
1490 3 16 Л
336 9 jbb \j. 3290 2 12 A Zj
330 AA_X?a <>-<&JiA*-
140 fl’ JSl <il
« 2735 15j^i£ 29 4>U» a^jaa'
Sinan Pa§aya yapilan boyle bir temlikin daha sarih bir tarihini dig^r bir tahrir
defterinden ogreniyoruz (Kr§. 7 n, tapu deft., s. 323).
olijl Дл 4>^9 _ Jin®* ’A^A J jk-
« [1LVI.1482] 887 23j «LlL
— 454 —
hristiyanlarla yine bu koydeki Qingeneler haraQlarini hazineye, ispen^e-
leriyle diger resimlerini vakfa verdikleri gibi, bazi kby ve mezrealardaki
yiiriikler de ogiirlerini bu vakfa odemekte idiler.
Bundan bagka, Sinan Paganin G e 1 i b о 1 u’da yaptirdigi zaviyesi
iQin bir vakfi vardir ki, bu da, I p s a 1 a’daki Gok Hasan,, К eg a n’daki
Turkmen koyiidur. Bu iki koyii, Bayezid II,, kizi ve Sinan Paga zevcesi
A у § e Hatuna biitiin hududu, riisum ve bukuku ile 18 gevval *896 da
[24.VIII.1491] temlik etmigti. Sonradan Sinan Paga bunlari zevce-
sinden satin alarak GelibohTdaki zaviyesine vakfetmigti.’ §imdi buna ait
925—935 tarihli kayitlari gorelim : [722]
Jwjb jUaL*> db-<> lib
o*A>_,9 } Xf" Д<* j, aM (J? J J 4» 1 <3>’^ $ 4л If If. j (jrti Li1 $ 4L**»
dkk аИ jL*- j
dbj dblj dlu.«L ^д£! k- ojjLil jk^ дл вдд.
(_£j)A-<L U-U. (jLX" I 4lX>l-aA-
J*»L> jLl* .
17.555 1 21 8 37 11 73
... A>=j9 . . . jlibo^9 . . . ^Г-^AJ . . о j I . e . 4 Jjl £|b" (J & Aj^S
JpU-* A:^9 -JjSS
“ 40.708 11 1 8 8 37 54 237 9 1 ’
jlkL- U A»^,9 Xft j'fj’’* A^y Ltb J Lu- (jLiY* frLai JJ »
Д о*Л» JI 4-l*J 896 4am— <• 4j у к- у L>- if» L**»L (2)км— (J) к- «Л» J L
1 49Д^ dkk <)ul ;L; ... cy-lc JL»j j J j
ijyL? оjXa Lil J)Li..^ ДмЭ f.b
o-d'®U. >b ^-члЬ’^э^ ^4^b‘[723] 4:^-4»jlJ
[722] Kr§. 77 n. tapu deft.f s. 121 v. dd., 385 v. d., 403 v. d.; 370 n. deft., s.
13, 62. 92 ; 136 n. deft. var. 7, 30, 42 ; Murad III. devrinde bu vakiflar tama-
men muteberdir ve gelirleri ehemmiyetli nisbette artmi§ti (kr§. 470 n. deft., 56 sira n.)
[723] Bu zaviyenin 925 de miitevellisi Sinan Pa§anin oglu Ahmed Bey idi (kr§.
75 n. deft., var. 269) :
J dj"* <3^^ - 41^< jl j e-tJ Lil J Li-»
dl д^1 49‘^.к ода a!UJ _,kb* j Lil jk^ j- dl дзЧ 4**Ъ
Lib jk-
— 455 -
(J j eli чу A-9 Г)г~л 4*.J У'* “У**
fl*** 4j U^
« 3744 42 . \
IbG чУ J"* 4^* jk*- (*^*4^* <_Д^ «lUI tA~a9 jj »
Cfji l^:M^,stj <Д у 1с» ' 1-iL ijli*- *^*4/** в-Л» ДУ 896
(j_yL? Ал 1д1 jIL- oAA ••’ I 49Jvi> dllr .... чП J
L ^ji*C ^_a9j <vl^s»i jA*9^ 4a^-4j ^1J ^jALl Uj U-Jj^
.р^АУ -А’л 4?*“*
^J^slc» J^S^lc» fl.-*A4ilc» u) ’4>li>
10.180 39 2 22
279 — § e у h Arab-Haci evladlik vakfi
F i 1 i b e’de § e у h Ara b-H a c i vakfindan dort qiftlik mevcud-
du. Bu Qiftlikler vakifin” §arti mucibince evladlan tarafindan mii§tereken
tasarrtif blunmakta idi. Bunun haricindeki yerler 6§urlerini sipahiye ve
timar-erine veriyorlardi. Mamafih bu vakif/ Qok eski, belki de Yildi-
rim Bayezid ve hatta Murad L devrine kadar irca edilebilen bir
vakiftir. Qiinku, 930 siralannda bu Qiftlikler Arab~Hacifn\n UQiincii nesil
evladlan tasarrufunda bulunmakta idiler. Buna dair tahrir kaydi §oyle-
dir: [724]
((j^=* 4/**1 »
A- .a?* J J cSJIg (jrL -1Д
IJU. JAjlj (_$jl-oX* GrtkX- oAL^Ul ajj.l
4±Vl^ I J^r Ал (j-'ljj 4л^ ’ojt-ail dllcZ'
4j eALlIj 4*19 j\L» J J^AjjIap- C$
(J7U J- £*Л ^У-?-5 i/*5 ДлкУ-
• « ,1200 5 21 fU.
280 — § e у h Inci- Dede vakfi
/ Ed i r n e’ye tabi Fikelirde bir degirmen, Bayezid 11.’in hukmii
ile, §eyh tnci-Dede adli birisinin vakfi idi. Buna dair 890 tarihli tahrir
kaydi §udur: [725]
[724] kr§. 370 n. deft,, s. 114; 138 n. deft', var. 68; 470 n, deft,, 128 sira n,
[725] kr§. 20 П' tapu deft., чат 7.
— 456 —
1 °-5,5 I J5j »
<УУ f J (J~* I -£*** J ^7 I U-A9J 3 I*—|FJ^> о 33 I ^-i ^л X
O^ <y* JjXilaJ jX-S**' eAir* 1 0*1/’* cjxl lsL*>-l y3
fl l*U 4**u* ujJAJ ys. 4—jjjjl £*Ь y* J*^5S ^“У
3*-* 3 — ' C^** -?X<^ k—J-J। и*“*^ *—1
'« [3.111.1485] 890
281 • — Y a g n> u г В a b a z a v i у e s i v a к f i
Dimetoka’da TanrzJagznda Veled-i Dageri koyii civannda
Arabhca mezreasi, Bayezid IL devresinde ya§adigi anla§ilan Y ag.mur
Baba adinda birine verilmi§, sonra, onun buradaki zaviyesi vakfi ola-
rak, oglu Karh Beye intikal etmi§ti. 925—935 tahrir kayitlan §6yle-
dir: [726]
i/Ь J& i J> 2>j bb j>A jt (Jjl3 <>jlj »
JjI jx^ 3 >:il j_^x <3;з
JXc/^’ ^и~л-Д? tP** <3^4^ о-^*И <il‘bb ^b“l ctl’Jjfe
3 J xl У ^ibt J>-l X*A J 4aL*.5""~ c.>jbl cilbb J>-^b
35 3 ,, ^л У'*
-boXj; J o-AA-J Ujl jTL oXjlj* 4jb J* 3 310 J^U
O'*‘A»’
282 — Yahya Pa§a vakfi
Bayezid 11, devri ricalinden, Bosna sancakbeyliginde ve Rumeli
beylerbeyiliginte bulunan, sonradan, vezir olan Yahya Pa§ a\a Padi§ah
T atarpazar i’nda bir koy ve bir mezrea, F i 1 i b e’de gayir ve
giftlik vermig, о da bunlan, Uskiib ’deki cami ve imaretine vakfet-
mi§ti 930 siralanndaki takrir kaydi §6yledir: [727]
Xj^b jUaL« 4^ J(eJ^k ft lib
u-Cjjlc cjJJil ciLlf 4) LxL *l,e *3^
(Э Ijjl ujjjI " jL-aJ 4> jU xjb jlkl— c/H
[726] kr§. 77 n. tapu deft., s. 300 ; 370 n. deft., s. 42; 138 n. deft., var. 14:
136 nt deft., var 20 ; 470 n. deft., 98 sira n.
[727] kr§. 370 n. deft., s. 113; 138 n. deft., var. 68; Murad III. de vr in de
bu koyler reayasi ulakdan, cerehor, sekbandan, hisar yapmasmdan, Yeni^eri ogiani
ahnmakdan ye butiin avariz-i divaniyeden muaf idiler (kr§. 470 n. deft., 119 sira n.).
- 457 —
• * * 4i f 4> J । Jj IJ j I д^.9 j чд_^ jl jy (3* 4^^э J
сГ° ^“jbdy^ Jjl лдГд:Л jAi-elPjl ДЛ '4>
4i (j^ <5 4—>у 4*^1*>- Ai 1 j {j (J jl Le I J J 5 4^ I tjPj*'* 4z**.S
Ij оЛ^О (^r*^ Jyj-* c5*"^ )$ v"* 4111 4?O(/-*L
ojLail J^lijb UL cjyl^l Ojjl C«**5j j^l Jjix I u-i»J 4ijlZ J C^L
ОДу? Aal.J^jU оjj! 4>-J u/"^ »J«A*A^J’^ C^jb^A*-
JJ 4^» «V J-Э jT-^ .ЛГр Jbo^l ' 5 1 -by 4cJc> £ 4^9
J 4>-i^^ (_£~j I <b ЛУЗ^ 4) lc>- 4>U- J ' (J**”* 4>'U.
ojl & I .^sb> J^r -U Cfc rv 4^ JyU 135 143 I 29
ц^УЫ j^a A>'Jjl>b C$jJ* jLL~V Jwfri* -jLU
• jj9y 110 25 30.600 7
125 183
cH-?' (j^ a-^-,/ 4*1» jj-i*
400
Bu cami ve imaretin, bunlardan ba§ka Us ku b *de bir koy ile
L о f c a’da (Nigbola livasinda) bir hamami 935 tahrir defterinde gforul-
mektedir : [728]
Г-- * ,’ ° . *
ejjxLl j <-**> 4ty »
jJ^ dL ojj jjl г<р e^JlLLr jib 4*^9
« 14.098 j^sU 7 aj-' 7 91 a/U. 4i-l ojj
<K 2000 4*^ (J 4pe9j) (^r*-® J j kJ^.fii jJ Utb {У9“у'* *—
Yahya Pa§anin 1 s t a n b u 1’da, Kadirga-limani civannda da bir mu-
allimhanesi vardi ki> 925 tarihinde G e 1 i b о 1 u'da Qepni’ye tabi Mus~
tecab koyuniin buna vakfedildigini goriiyoruz: [729]
[728] 370 n. deft„ s. 156, var. 299. Bir de Yahya Pa^anm o£lu Bali beyin
F i 1 i b e’de bir vakif koyii vardi ki, bunnn da Uskub im&retine vakfedilip edilpiedi^fi
i§aret olunmami§tir (аул deft, s. 119):
4-b jS^A) Ji fl J 4^9 lib (J di i—У>
••• CJjJjl ^9 ^“'b оД*>м»4*^Ь
(jy^' -I* kjjSjXjii Jlljl j j-vl**-
« 1175 18 4) l> 4^9
[729] kr§. 75 n, tapu deft.t чьт, 265, Ъи muallimhane vakfiyesjne» mes’ud bir
tesadiifle Ba$bakanltk ar$ivinde tesadiif ettim. Ba§inda
- 458 -
./Jjl 4—^wS| J O* *^ <3 4fi-JhA9 о«д)^^ I*-***! tZ*^ Lkub <5^ <—eSj
(Jja-X frUaS p ^b” uko* 4^9 4*Ь (5*'4?/P (5*'4C£’-r^ Jj**
« 8244 j.....
283 — Yakub P a § a medresesi vakfi
Yukanda, Yakub P a § a’dan bahis vesilesiyle, temas ettigimiz
[730] Bayezid II. d e vj’i ricalinden Y a к u b Pa§ a nin Edirne’de-
ki medresesi i^in К i z i 1 a g a g’da ii§ koyii XV. asir sonlanndan itiba-
ren, vakfettigi goriilmektedir. 895 siralannda tesbit edilen bu vakif [731]
4)^9 4pt.XL«l 4i^,9 ftjljb 4s»c^dul 4} ^9 4jJj! p L&L ‘-’У’1., 4^j4a i„fi9j »
1 « 10.632 22 124 ч/к» .... jljb 4зё,5С-«1 ^b*
biitiin XVI. asir tahrirlerinde zikrolunmu§tur. Ancak 925 kaydi bunu
«Vpl p lib oyb L-pu olarak kaydetmektedir ki, kitabimizin ba§lann-
C(jja**»/4^b(tai9j 4»*и.-^1йл E lib j 4tjuf^ sj)y~> 1х~>1 5>
ibaresi ve Bayezid IL tugrasi, kazasker Miieyyed-zad e’nin tasdiki bulunan vakfiye
912 tarihlidir, vezir Yahya Pa§a nin ... jylj
.yltjp Lil I s t a n b u Pda Kadirga’tXb, 0 s к ii b’deki imareti i?in vakfettigi $ifte
hamamin yakminda bir mektep yaptirarak ?ocuklarin Kur’an, kitabet, lugat, sarf ve
nahiv, fikih ogrenmelerini temin emek istedigini
jL у till ^,A9j ebb Lit-1 J ctb bseltf J cil bclp J tibljl-' bj 4 J ...X>
4a9j j j cAjJ j чЛ:J**j (jly* Sip* JiaI
« (5 A'
ve bunun i$in Gelibola kadiliginda Mustecab adh koyii-ki bunu Murad ILMiistecab
oglu Kirik M us a ya temlik etmi§, sonra bunun oglu Meh mad beye, onun
vefatinda dort oglu (Mustafa, Musa, Isa, Kara) ve iki kizina ve bunlarin da $ocuklh-
rina intikal eylemigti ve Yahya Pa§a Kink Musa v&rislerinden satin almigti-
vakfettigini bildirmektedir. Bu mektebe G a 1 a t a’da daha bazi yerler vakfeden vakif,
tevliyeti kendine sonra ogullarna
•• <§7 (Jl Jbsl 4A>-b>- j
_pL,£L| j I c-A*J 4j 4> J
*0^ l/3' oj'-^
« ...
tshsis etmi§ti. Ba§i yirtik olan vakfiye §oyle b'tmektedir (kr§. Maliyeden miidevver
vakfiyeler, n. 21).
о I 4^*^ J J1 (jA ч 1J сг*л 1 4}b 1I J
« 4*1*П!J 4>p£ [15.VIII.1506] j
[730] yk. bk. s. 26 v. d.
[731] kr§. 20 n, tapu deft.t var. 63 v. d.
- 459 —
da, Edirne kuruculan arasinda zikrettigimiz Yildirim Bayezid
devri ricalinden Lala Yakut Pa$a ile bu ismin ayni olmasi ve bu
kurucunun Yakub Pa§a olmasi ihtirrrali daha kuvvetli goriinmektedir.
Bu itibarla, evvelce yaptigimiz faraziye ve tahmini ihtiyat kaydi ile kar-
§ilamak icap edecegini ilave etmek yerinde olur. 925-935 siralannda bu
ug koyde. hepsi 134 muslim hanesi ve 25 mticerredi. 15.634 hasil kaydo-
lunmu§tur. Murad III devrindede a§agi-yukan bu mikdan tut-
maktadir [732].
Diger tarafatan, Yakub Pa§anin Selanik’de de bir camii yardi ki.
bunun vakfiyesi 916 tarihlidir [733] ve 937 tahririne gore bir koyde
evkafi goriilmektedir [734]:
4 17 J 136 4jL 6 J 5 J . fb’ 4^9
« 19.550
c) Edirne deki vakifiar *
284 — Ahmed bin Mehmed \Hatib) vakfi
E d i r n e’de cami* t aitk mahallesinde 50.000 akge iU evler vakfeden
Ahmed bin Mehmed adindaki zat 902 tarihli vakfiyesi ile bu pa-
ranin istirbahini bildirmi§, fakat, 976 da artik bu para kalmami§, diger
vakiflan olan evleri —ki birinde cami-i atik miiderrisi Mehmed Qelebi
sakindi — bulunmu§tu: [735]
«... 50.000 <V 4j Jjb lд) I Ia*C- I _^A 5-1аЛлЬ
285 — Ay§e Hatun (binti Haci Mustafa) evladlik vakfi
$eyh §iica-Halife zaviyesi mahallesinde Haci Mustafa kizi
Ay§e Hatun adinda bir kadin 919 da miiteaddid evini evladlik vakfi
ve sonra mescide vakfetmi§ti: [736]
,3 4*914-.Й0J J С-A» X>
[732] kr§. 77 n. deft., s. 335 v. dd.; 370 n. deft., s. 71; 138 n, d~ft., var. 44;
410 n. deft., 102 sira n. "
[733] kr§. M. C e vde t, ayn. esr.%
[734] kr§. 767 n. tapu deft., var. 53.
[735] kr§. 1070 n! tapu deft., s. 158
[736] ayn. deft., s. 85 v.d.
- 460 —
.««к 4-wj^S^I ** <—-*J*4 45(Z*^ (У ^Jc «А^алЬ 4>\<.а*Д j £***' *****
« .. dlyl J 4»'bjlx* д~- jrjj ... c$Jjl iU»b
286 — Ay§e Hatun (binti Eyne-begi) evlddlik vakfi
Firuz-aga mescidi mahallesindekx evini Eynebegi (bin Savci)
kizi Ay§e Hatun 904 de, atiki Karagoz ile Zahide’ye evladlik vakfi
yapmi§ti [737].
A .
287 — Ay§e Hatun (binti Teftin Aga) vakfi
Bezirci-Hatun mahallesindeki evini Teftin Aga k i z i A у § e
Hatun (tl c-L o’j) 894 de omahalle mescidine vakfet-
mi§ti [738].
288 - - В e n e f § e (binti Abdullah) evl^ldlik vakfi
Emir$ah-Qelebi bin Mihai Kofi mescidi mahallesinde]^ evini
Hasan Dede atikasi Benefge, 900 tarihinde evladlik vakfi yap-
mi§ti [739]J
289 — Destine Hatun- vakfi
Haci-Dogan mahallesinden Destine Hatun, Manyas-kapisi
civanndaki bir aded dukanini 915 tarihinde, oradaki bir £e§meye (sekaye
masalihine) vakfetmi§ti [740].
290 — Devlet (atika-i Mehmed) evladlik vakfi
Bulbul-Hatun mescidi mahallesinden, Mehmed atikasi Devlet
ev ve bah^eaini 891 de evladlik vakfi yapmi§ti: [741]
41** jl 4«9114*a9J J 4A**C-
[14.X.1486]
« ... 4O^ljl ctVUtU J 4) UtL 4a9|j L... AjL J-кЛ
[737] ayn. deft. s. 402
[738] ayn> deft. s. 49
[739] ayn, deft. s. 2 ' •
[740] ayn. deft. s. 153
[741] ayn. deft. s. 33
— 461 -
291 — Dilber (binti Abdullah) evladlik vakfi
Qelebi-oglu mescidi mahallesinden Dilber, Sabunciyan mahalle-
sindeki evini 915 tarihli vakfiye ile evladlik vakfi yapmi§ti [742].
292 — Diirdane (binti Abdullah) evladlik vakfi.
Celebi-oglu mescidi mahallesinden Diirdane de, 915 tarihli vak-
fiye ile menzilini evladlik vakfi yapmi§ti [743].
293 — Giilbahar (binti Abdullah, atika-i Ay$e Hatun) evlad-
11 к v a к fi.
Haci-Dogan mahallesinden Giilbahar, menzilini 885 de evladlik
vakfi haline getirmi§ti [744].
294 — Haci Ahmed bin Ayas (Sarih Ahmed) muallim-
han esi vakfi.
§ahmelek medresesi mahallesinden Haci Ahmed adh birisi bir
muallimhane tesis etmi§ ve bunun i§in 907 tarihli vakfiye ile 40.000 ak-
$e vakfetmi§ti : [745]
»
k—A9j 4pes|
Jjf-* jj* JLhX (J 4*9IjJl4-.A&J J U? *—
40.000.
... /I j! 4) L. jr ’ -4* I ДАЛ Jf (ALa U-Aslj 1? j-a
<• 4~a9j J Zyjl'
295 — Haci Ali bin Seydi (Sarraf) vakfi.
Cdmi-i Atik mahallesinden sarraf Haci Ali, 906 da 15.000
ak$e ile muhtelif diikkanlan bazi hayir i§leri igin vakfetmigti: [746]
U* la-'ljl j 4*9^4 4*a9j »
Ul>. (j* yA S.ljl^l>4) 6 fr’^4,
[742] ayn. detf. s, 136
[743] ayn. deft., s. 136
[744] ayn. defl.t s. 151
[745[ ayn. deft.y s. 66, 79 v. d.
[746] ayn. deft., s. 160
' — 462 —
296 — Haci Ali m uallimhanesi vakii
Hadim-Timurta§ mescidi mahallesinden diger bir Haci A li, 90S
tarihli vakfiye ile, 30.000 akge ve muhtelif ev ve diikkanlanni, yaphrdigi
muallimhaneye vakfetmi§ti : [747]
Jj-lf 41— J/f** Ja—ljl j 4a$IjJ|4a9_$ J *
30.000 <> air 4) jjl J If I—.ill (Jr
j з^^зЗ ••• (3^л 4)4f‘U. fk** *—••• (J*-*' 2420 (j
в 4W,»« Сад
297 —Haci Dogan bin Abdullah (Atik-i Isa Bey) ev-
1ad 11 к v a к f i
Arpa-katibi Sinan rnescidi mahallesinden Isa Bey —belki ts-
hak Bey oglu Isa Bey — azadlisi Haci D о g a n, 889 da evini
evladlik vakfi yapmi§ti [748].
298 — Haci Hamza bin Abdullah (Sarraf) v a к if 1 ar i
Bezzaz Haci Abdullah mescidi mahallesinden sar raf Haci Ham-
za 907 tarihli vakfiye ile miiteaddid ev ve diikanlan lafakgi mescidi
mesalihine ve daha bazi hususlar igin vakfetmi§ti : [749]
(J* J j. »
<£ ..... 4—4>Jjl Jj* (3*1^ Ь*^уд 4> I *.«—4 j C— Jjf*"
299 — Haci Hayreddin bin Haci lyaz (zlttar) vakfi
$eyh guca-Halife zaviyesi mahallesinden Haci Hayreddin
evini zaviyesinin masraflanna 904 de vakfetmigti [750].
300 — Haci Ibrahim bin Abdullah (Atik-i Ishak Qelebt) ev-
ladlik vakfi
Haci Halil mahallesinden I s ha к Qe 1 e b i azadlisi Haci Ibra-
him, 907 de 2000 akge ile ev ve dukanlanni evladlik vakfi yapmi§ti: [751]
[747] lyn. deft., s, 230 v. d*
i [748] ayn, deft.) s. 235
[749] aya. deft,, s. 178 v. d.
[750] ayn. deft., s. 82
[751] ayn. deft., s. 73 v. d. H a ci Ibrahim bin Abdullah Qavu§ Bey
J-jU. 4)1 J- ^a!j I namina plan — ki ikisinin ayni adam olup
olmadigim bilemiyoruz — diger bir evladlik vakfi igin bk. s. 305
— 463 —
jl-л-aJ J 4a&|^)|4*a9j k-'5‘Ja J t5’t***^ и5**г ^||д*с- (J jtf'Aljr 1
"* • • •• 2000 4> да> <-д9_5 J"*’’ ’ I &* J-l^" Ь *Са-*Ь lc'***j j ^«4 4*^ (j*
301 — Haci Mustafa bin Rum Halil evladlik vakfi
Ibn-i Arab mahallesinden Haci Mustafa’nin 906 tarihli bir ev-
ladlik vakfi vardi [752].
302 — Haci Murad bin Haci Halil (debbag) vakfi
§eyh Muslihuddin Halife mescidi mahallesinden debbag Haci Ha-
liTin Oglu Haci Murad 905 tarihli vakfiye ile Bayrain Dede mesci-
din\n mesalihine 2000 ak$e ile evini vakfetmi§ti: [753]
£*Ь^ J*e^« J' ^'bjJljJ’’ t/rl* (ji *
J J-^'U 2б00. 4>\pl <^1^'3J ' (ji j 41^ Jjc" Cr*
•••- I i—ka Дзе*^л j»'A* {_)*А*й*4^С> J? j** ••• i_? j® 200 41>Mi
303 — Haci Resul bin Ahmed evladlik vakfi
Yildirim semtinde Haci Resul adli birisi 892 tarihli vakfiye
ile evladlik vakfi yapmigti : [754]
**“' (j* Jib' 3 4i9lj)l4*A9j J (ji J^j (J^l* »
... ^la.^84 «-LaaIj 4j If If jj I
304 — Hadi §irmerd m u a 1 li m h a n e s i vakfi
Saglu-Ali mahallesinden Haci §irmerd, tesis ettigi muallim-
hane i$in, 913 tarihli vakfiye ile, 10.000 akgeyi ve miiteaddid ev ve dii-
kan ve odalan vakfetmi§ti: [755]
(j* Jib' J 4e5ljJ|4*i5j -A"' 4>iU- *
< ••• 4a<«i^ 1a>»-ki2-*L J 4aL 4***
305 Haci Timurta§ bin Abdullah (neccar) evladlik
vakfi.
Arpa-katibi Sinan mescidi mahallesinden Haci Timurta§ adli
bir azadh, 903 tarihinde bir. evladlik vakfi viicuda getirmi§ti [756].
[752] ayn, deft., s. 98 v. d.
[753] ayn, deft., s. 80
[754] ayn. deft., s. 17
[755] ayn, deft., s. 67 v. d.
[756] ayn. deft., s. 234
— 464 —
• (
306 — Haci Yusuf evladlik vakfi
Ahi-Hasan mahdllesinden Haci Yusuf 902 de evini evladlik
vakfi yapmigti [757].
307 — H a t i c e binti Cafer evladlik vakfi
Mdruf-Hoca mescidi mahallesinden Cafer kizi Hatice isimli bir
kadin, ev Ve bah^esini, 901 tarihli vakfiye ile evladlik vakfi yapmigti [758].
308 — Hallac Haci Abdi evladlik vakfi.
Ibn-i Arab mahallesinden Hallac Haci A b d i’nin 916 tarih-
li bir evladlik vakfi vardi [759].
309 — Hayreddin bin Abdullah (Silahi) evladhk vakfi
Kuru-Qe$me mahallesinde Hayreddin adli biri, 887 ve 900 ta-
rihli yakfiyelerle evladlik vakiflan yapmigti : [760]
J* 3 mIjII J hllla*£ (Ji >
< ••• 1jjb ЛлааЬ 887 41л*
310 — Hizir Bali bin H a c i Kara vakfi
Darphane mahallesinden Haci Kara oglu Hizir Bali'nin 899
da bir vakfi vardi : [761]
Jjf-* fj* f3 4лД9J Jt °3* (j! 3b *
< ... Vjjb ^laJI-bjb b*Vj-« 4>Ic Ij: j
311 — Носа Musa bin Носа Devlet>$ah mescidi vakfi
Kendi adiln ta§iyan mahallede kurdugu mescidi i$in Haci Musa
Qelebi veya Носа Musa adli bir zat 898 de muhtelif yerlerdeki
bir $ok ev, diikan, firm ve odalanni vakfetmi§ti: [762]
oLi cJjj (ji >
[757] ayn. deft., s. 90
[758] ayn, deft., s. 34 !
[759] ayn. deft., s. 99
[760] ayn. deft., s. 394 v. d.
[761] ayn. deft., s. 121
[762] tafsilat igia bk. ayn. deft., s, 257 v. d.
— 465 —
JjA J *г^ ^*~U' u^L, -
* ... 4) ^ЛдИ A jr V «z^ l *^'^л <t l> l£ j СЛ**^' J (jijT Л1^
312 — Husnu bin Turgud evladlik vakfi
Has-Murad mahallesindeVi evini Husnu bin Turgud adli zat, 902
tarihli vakfiye ile evladlik vakfi yapmi§ti [763].
313 — Ilyas bin Ali (Harr at) vakfi
Baba-Timurta§ mahallesinden Ilyas bin Ali 894 de bir evladlik
vakfi yapmi§ti [764].
314 — tncii Hatun (binti Abdullah) vakfi
Saglu-Ali mahallesinde sakin Incii Hatun 903 de 5000 ak^eyi bu
mahalle mescidine vakfetmigti [765].
' 315 — I s h a к bin Abdullah (Bakkal) evladlik vakfi
$eyh-$uca Halife zaviyesi mahallesinden Ishak bin Abdullah, men-
zilini, 891 tarihli vakfiye ile evladlik vakfi yapmigti [766].
316 — Kivamiiddin Kasim bin Murad (Kemal Pa§a Kasi-
mi)muallimhanesi vakfi
Yildirim mahallesinden Kivamiiddin К a s i m 902 de tesis etti-
gi muallimhanesi igin ev, diikkan ve degirmenler vakfetmi§ti: [767]
LiL'JlX
J» A^
j ^*1 -^a JjIjI J
317 — Kurd bin Abdullah evladlik vakfi
Arif-aga mescidi mahallesinde Kurd adli birisi 1000 nakid ak^e
ile evlerini 899 tarihinde evladlik vakfi yapmigti: [768]
u— jilt—>) jAjI (j J <IJIaz£ »
« .... i IjJ j J £*<-5
[763] ayn» deft,, s. 14 ц
[764] ayn. deft., s. 243
[765] ayn, deft., p. 68 v.d.
[766] ayn» deft., s. 85
[767] tafsilat i^in bk, ayn. deft,, s. 21 v. d.
[768] ayn, deft., s. 224 v. d.
- 466 -
348 — Mehmed Fakih bin Mustafa evladlik vakfi
Haci Hayreddin mahallesinden Mustafa oglu Me h m e d Fakih, evi-
ni 892 de evladlik vakfi yapmigti: [769]
J*I>1 (J 4^1 j!l 09j 7 dr »
C ... «-калЬ 4> Iff Iff j (jrt****^ J
319 — Mercan Носа Muallimhanesi vakfi
Kuru-Qe$me mahallesinden Mercan Носа adh bir zat, bu mahal-
lede bir muallimhdne binasi i\in 100.000 ak^eyi, 905 tarihli vakfiye ile
Vakfetmi§ti; [770]
**** la-djl Jj J L—
100.000 4>U* 4*^1 4>^***kJ 1 AZ
Ч-X* <bU IsJ-Z J ^«Ц-l dL- JjTjl f^.A
7000 яди 4i-l X .IX
j o^4#Jj| 4^J^^ dl< ч-A^lj _Uj-*
4-X ojjjl X> j (Jj! Ц-l dL ^jb 4:Jjl L <Ojjl 4«^®
di-* Ok • • i» 4*J^ 4# Дл
о1д>I ^*5 7 j 7 J
«"•• ja21jl ylX x IX ... Jbtl 4-a5j j>d| ^*.bl
320 — Muhiddin bin Mahmud evladlik vakfi
Zincirli-kuyu mahallesindeki evini Muhiddin bin Mahmud 905 de
dvladbk vakfi yapmi§ti [771].
321 — M u e у у e d-z a d e v a к f i
Edirne kadlsi, sonra, Kazasker olan M ii e у у e d-z a d e Abdurrah-
man Qel ebi, $eyh-$iica mahallesinde bir ekmekgi finnini mu§temil men-
zilini, kizkarde§inin oglu ruhu i§in ciiz okunmak iizere vakfetmigti [772].
322 — Ne v b a h a r (binti Abdullah) evladlik vakfi
Haci-Dogan mahallesinden Nevbahar adh bir kadin, evini, 895
tarihli vakfiye ile, evladlik vakfi yapmi§ti [773].
[769] ayn, deft., s. 105
[770] ayn, deft,, s. 396 v. d.
[771] ayn, deft,, s. 289
[772] ayn, deft,, s. 85
[773] dyn, deft,, s. 149
- 467 -
323 — N i g a r Hatun evladlik vakfi
Has-Murad mescidi mahallesinden NigSr H a tun Й9 evini, 914 de,
evlidlik vakfi yapmi§ti [774].
324 — Selguk Hatun (binti merhum Mehmed Qelebi bin Halil
Pa§a)vakfi
Kadi-medresesi ve Mehmet Qelebi mescidi mahallesinde Qandar-
li-zade Halil pa§anin torunu Seljuk Hatun un bir vakfi vardi, 915
tarihli bu vakfinda bazi arsalanni babasi Mehmed Qelebi’nin mesdidine
vakfetmi§ti: [775]
^Ul ib
jCj? ji (•J-aIj. P 4}л5 J 4*1* jl -lil
, ...... LiL ^Ijrl 4^1* ji |-lp
4JM jr у oL»l tik» . tit (j“tiLs^jl j
^jij J j c-*iy ^4* J^s? Ь J/t,
*^J"1 4aaL»I Д9СШ.А 0 <3*^ ALmAaXc q^LAasIj 0^,^L» (j**^
325 — Seyyid Hasan bin Seyyid Ali evladlik vakfi
Feyzullah pa§a mescidi mahallesinden Seyyid Hasan evini ve bazi
dukkanlan 910 da evladlik vakfi haline getirmi§ti [776].
326 — §aban De de bin Halil vakfi
§eyh‘§ucd mahallesindeki evini bu zaviyeye mensub oldugu anlagilan
§aban Dede zaviye imamina, 897tarihli vakfiye ile vakfetmi§ti [777].
327 — §adi bin Abdullah (H ay у a t) e v 1 ad 11 к vakfi
Baba-Timurtas mahallesindeki evini, §^di bin Abdullah, 898 de,
evladlik vakfi yapmigti [778].
[774] ayn. deft., s. 12
[775] ayn. deft., 431 v. d.
[776] ayn. deft., s. 165
[777] ayn. deft., s. 84
[778] ayn. deft., s. 244
328 — §ahin bin Abdullah (Ostad) evladlik vakfi
Mihalbey-imareti mahallesinden §ahin bin Abdullah Tunca kena-
nndaki bah^esini 891 de evladlik vakfi yapmi§ti [779].
329 — §eyh Bir-Nazar Hal if e bin Hamza vakf i
Kilise-cdmii mahallesinden § e у h Bir-Nazar H a 1 i f e 912 ta-
rihinde §6yle bir vakif yapmi§ti: [780]
jka,*- ^к^л b J ("S'I 5*—
xyb jlkU ^Ijj jL-sb jdijjjl лх_Гу йх^1
J ^кл ^k J-Z> <_3^к J ok jk 3^ 4*9 4***£ । *1J <-Ak uk
Jij* с^Л* jrJU-b jj9 j
... ^Ijij сГЬ jh jjl 5лЛ' Ц л
J u-> A>A*9j J jX^<ik jMilJ ojj»^ .1»
... Vi^ljl j < ^клАл ^J£jl C-*i У ••• чП JJa9 b j-£xljl lil -uklb
« cr^J-5 jk^ (Jyu t)L ... oLI ;^ £«L
r. . - . ..'
330 — §eyh Mehmed bin Yusuf (N ok t a c i-z a d e)| vakfi
Sikga-Murad mahallesinde, Noktaci-zade nami ile maruf mev-
lani §eyh.Mehm e d Edirne* dt cami, mescid, muallimhane, hankahi
ile Yanbolu’dz bir cami ve Eskihisar’da. bir muallimhanesi vardi. 897
tarihli vakfiye ile Edirne, Yanbolu ve Eskihisar’dz bu tesisleri i\in bir-
90k evkaf birakmi§ti. 976 tarihli tahrir kayidi §6yledir : [781]
j Aa5|jJU*a9J JA j ailj (_^чкд^ (j »
Jfk-^л b ylc j j 41^ JJC*1 <jA (jUiAj
в1л>к J If к J ДЛхнлА СЛ"лк (_£l J oilj (_^"4kAJ y>-^£L,Jb
C>9j-a"^ t-kek? (JLl.CL 4jl:^ j 4kliy «1^ 4>*J3l Jd
лк к J У ••• \3 к •*• J •»••• с^ДййЛ k*
jkaiss*Ckl 4j к «л J (J-® J*-4 У £4к ... jl
e.^d <к|йАл
«-Las Ji
Vk Q^k» 4^a9 Ji (>r'^i •.• «JjJjZ Ji <Дл:ДЬ.
•'• J-3 ...• frtfk ... Ji
[779] ayn, deft., s. 44
[780] ayn. deft. s. 139 v. d.
[781] any, deft., s. 263 v. d.
- 469 —
J«-La9 Ji
«»• ... ol••• 4^a5 ••• jJaXc- £»L ^*-*® j3
(T"*^ Aa0^JjI сДрькм» J>- ^*"* C-i J.-k> H--J ctb «A^ I Aj J <A<* * J *1/'"* 4длЛ$ Ji 4> t*c Jub
aJ5j j о>лП
*Jil <wj^^ ji (Jljj^ A*J»j ^4^
c«. о lib L>. UJ *3**1<-* A^aLL? .04* ujjllai c£^> **-ei_/4* ^*l> «La>1>. ^к-Л O4*
lMJT®*’ 4*"^J
•♦« (jj^b £2^ |*b»l (^7-fb *1*4>-
jL^XU 4*ла9 ji jljj’- Ail»J 04^
•G-U- ^4Г - rl~ О4Г
C-Jjljl (*>Д£« Д5д>Д**<-« J ctl J tilsljjl , aJjjJjJ e#lj Jp7&*
ei4> Jil J 4aJj| Aa^Aa**^ ^^jI^a»* (J_j«a^ a«А*л ^*J Ал£^ jl _^t>»X
ail^jl -Сл j (J I s-Uj IJ (J A-^lz-» I a i j^A*./*"* oi ^4> jl,J jl ei jL-л^ (i^***^ J
1 j 4*H <L*5^ 7 kS^ ‘т’-W J J. 7 Aw-jj^Jj?
J^UiLjl .(J*4***'bil^' C^Adlj ^'***jJ У 4l*,**5^ oib^jl u)*^***^j I »Lj I J. 7*AX»vL*> I
eilijl ji4*-A-* Jjl Jy I ojjj' qJ\$*jW J*^jl je*^> a**-^lt*^4 -J £2^4* ‘т’У^
• ••• ^»лД ,^aZa*»S*^®^bijl ^дд<м«1рв1^ 1^7^*“ ^*1^ X Ал**^""
) <>1j' (4^ .ilj (_^АкГ
tj *1* j^-j^b-41 cjb^5^ <
1 1 1 1 1 " 31
J.‘k> ^LT k-«i^I uL-S** (J^jIl® U J*^ll Д> ^jld
1 1 1 1 1 1
^jls АЙ u-s?J jLaT u-a—7 >***** ajIsj ^I: S' J?ti 4.ki di»- .j
1 1 1 ; 1 1
uj~ji j>_7 j -JL; .j,d- (^Jj^ cXylaJ jUj »j~- л-jr LA cjt"-^*"
1 1 11 1 1
dJjLil л lu V ик-Г"" jLfr’jill d^® .xlj> A^jj vJt***H^* ujliX*
1 1 jl^ll^i*’J 1 1 1
C<49^iI«(jb.H r>.L>l i T1^ ujI*a5**’ 1д*>11У j ^д***л >" (^jjJ9 'sTjl*
1 ’ f .1 1 I
— 470 —
331 — §eyh Nasuh bin Mehmed e via cl 11 к vakil
§ahmelek medresesi mahallesindeki menzilini ve bazi e§yasini §eyh
Nasuh, 909da evladina ve SZzs/re’deki mescidi mesalihine vekfetmi§ti
[782].
332 — Y us u f H a n Bin Hiiseyin vakfi
Bezirci-Hatun mahallesinden Yusuf Han adli birisi 6000 akgeyi,
903 de, mahalle mescidine vakfetmi§ti [783].
333 — Yusuf bin Miiriivvetlii e v 1 a d 11 к v a к f i
Kilise-camii mahallesindeki evini Yusuf bin Muriivvetlii adli kimse
888 tarihli vakfiye ile evlada, sonra $eyh Bedreddin zaviyesine vakfet-
mi§ti [784].
d) Bayezid II, devrindeki bir kisim hanedan azasi, rical, iimerd,
elgiler v. s. hakkinda
B&yezid II. devrine ait ve bilhassa 909 ibtidasindan (haziran 1503)
itibaren tutulmu§ bir saray defteri vardir ki, Padi§ahin tasadduk, in'am,
te$rif9 adet, irsaliye taiziye vesileleriyle vaki masrafini tesbit etmekte
ve о devrin muhtelif §ahsiyetlerini bize tanitmaktadir. Mevzuumuzla
yakindan uzaktan alakasini buldugumuz igin, bu husustaki ancak mahdut
bazi kayitlan — digerlerinin de ileride saha-i inti§ara konmasi temen-
nisi ile — buraya naklediyoruz (kr§. In к flap kutiiph. Cevdet yazm,
O. 71, s. 7-81):
I. — В a у e z i d 11. in о g u 1, kiz, to run, dam adlari ve differ
$ehzade ve sultanlar gocuklan hakkinda:
1 ™ § eh z a, de S e 1 i m ( YavuzYe, ve zevcesine, kizlannin vefati
miinasebetiyle 27 eylul 1503 de, taziye i?in gonderilen elbiseler.
909 3 tA' A'h*
<j£:r jVj ^5 ft <Д> Д9
[782] ayn, deftt, s. 63 *
[783] ayn. deft., s. 48
i [784] ayn. deft., s. 142
— 471 —
2 — § e h z a d e Seli m’in lalasi Suleyman beyin nokeri 28 agus-
tos 1503 de esban getirmi§ ve kendisine hediyeler verilmi§tir:
5 J ojjl jLJ £ Дь Jib dli
€ 4Д Д& 4^b. 300 ДД 41л 4l,**i
3 — § e h z a d e Selim’in 16 ekim 1503 de <rfz7-> getiren noke-
rine yapilan in’am
« .... 905 j 24 j jbj *1д Jib оjfy LI »
4 — Fenari-zade gemsi-Qelebl’nin 22 kasim 1503 de §ehzade
S e 1 i m ’e 1 a 1 a tayini
<&909 2 J ДЛ ela> Jib dt jjb"
5 —• §ehzade A h m e d’in —ki Sultan Ahmed denmektedir—
casusluk yapan Halil adindaki adamina 29 agustos 1503 de verilen para
« 909 6 j 1000 длТ jTarl.jlkU jj^ »
6 — §ehz£de A h m e d’in hizmetinde olarak gelen ve ba$$arab-
dan bulunan nokerine 4 ekim 1503 de verilen hediye
Дл I *Х"**л^ & (jI jIл I Jaj Jib дз-1 (jIb-L**, ^5*у
909 >^12 J
<C <*L> 1000 <V ДА>
7----§ehzade Ahmed’in meyve getiren nokerine 27 kasim
1503 de yapilan in’am:
^Аал 1000 ДА)* 4^о1д Jib дз4. jlbl— f*l*il »
« 909 4Lu# 7 j <->1^1 9 4^1*1 4л^
8 — §ehzade Korkud’un hediye getiren kapici-ba^isi ve noke-
rine 11 arahk 1503 de verilenler:
^olr 21 j uj* л1д> Jib dl Jj.9 ОJ)"у » : '
€ * db 4лЬ. 3000 дд 909 >Л11
9 — §ehzade §ehin§ah’in eski lalasi Mustafa beyin Egriboz
mirlivasi oldugu (909 = 1503):
_£A <6^U* Jib dl й 1л*дл1Др 4ЦГ dl)
, — 472 -
10 — § e h z a d e § eh i n § a h’in eski defterdari И u s e у i n beyin,
oglu Mehmed (^elebi’nin lalasi oldugu:
< Д^ О &ol^ JO» til) olUubli O414Г jbjlbj til) tA~>- »
11 — §ehzade §ehin$ah’in defterdarhginla Ishak Pag a og-
lu §adi beyin tayini (27 receb 909 = 15. L 1504):
« ДД о1л> Jib til) д1д!а1л оL1L til) f®l*j I x>
12 — §ehzade Mehmed’in nigancisi olan nokerinin getirdigi
pigkeg (safer 909 = agustos 1503):
< ijjl Jib til Д^ Oj^a.^ у
13 — § e h z a d e Mehme d’e kizini veren kinm Hani M e n g 1 i
Griay’a, agirlik olmak uzere, §ehzade’nin 1 a 1 a s 1 Hiiseyin bey
ile gonderilen in’am ve hanlara gonderilen irsaliye (29 Zilkade 909 =
14. V. 1504):
л1д> Jib ^^1»- Д^ d?>>i (jljb t (jb- J?” ^1д1 S>
... 500.000 4)Дд>* ... Да til tZ~>- J^ i'i
... Jib (il. CH—>• J.A^ ... jl^
... ддкг til» J Ji ... til) (ji-jlj»
<...dli J- cil) ji ...cil) j^ib jlJj .Л tili^j^L ... dl)j^ (j JS^T *
14 — §ehzade Mahmud’un adami Talifhin kaside getirdigi
(2 rebitilahir 909 = 24. IX. 153):
< .... ijjl а Д**л5 eljy Jib cil) Z>
15 — Talii’nin, bir bafta sonra (1. X. 1503), §ehzade M a h»
mud’un muteferrikasi olarak in’am aldigi:
* ... 1000 iV^ja в1л» Jib til; ij^ оjf*у
16 — §ehzade Mahmud’un ba$~ulufecisinin, §ehzadenin sihhati
hakkina haber getirdigi (18 Cumad. I. 909 = 8 kasim 1503):
<2000 4)Дд>\ jjjl J*?- <Tij»- jUrjb- el*» Jib ctl) jj?’ оJ* у
Y1 -•—Rumeli eydUti timar-kethudasi Kasim beyin §ehzade
Mah mud’un lalasi olmasi :
< ... дД <il) ij?* О^jj j *IajIt Ид^ д5^ db >
- 473 —
j 18 —§ehzade AIem§ah’in annesine irsaliye (3 rebi IL 909—
25. IX. 1503): .
909 j 3 J ol оojJlj 4j aJLujI»
« ••• A® le^ и^АДл ^..itl
19 — §ehzade Ale m§a h’in — ki о sirada vefat etmi§ bulunu-
yordu — oglu Osman Qel^ebi’ye in’am (22 receb 909 = 10.1.1504)
- elj G->lt ДДчА ^Lil *
20 — §e hzade Abdullah’in — ki o da о zaman olii idi ~
кйдйк kizina in’am:
< ... olj <_At jltA dl>-Jts-Д >
21 — §ehzade Mahmud’un eski lalasi Hiisrev beyin Ala-
igye mirlivaligi (23 ramazan 909 = 11. III. 1504):
« ... «it о &
22 — §ehzade §ehin§ah’in oglu Mehmed Qelebi’ye Ali
Siyah’in defterdar olu§u (15 safer 909 = 9. VIII. 1503):
C( ... ДЛ. oLa’ Jit tiL ytaj^.5 &eL— (JjG »
23 — §ehzade §ehin§ah’in oglu Mehmed Qelebi’nin kapici-
ba$isi olan ve ba§ getiren nokerine in’am (6 rebiiilevvel 909=29.VII1.1503):
дjjl I*ьfb. eta Jll> dl> о1д1а1д »
• «... 3000 4,дл
24 — §ehzade §ahin§a h’in oglu Mehmed Qeleb i’ye, Var-
sak’larm hiicumu esnasinda gosterdigi yararliktan dolayi, ebna-i sipahi-
yandan Ali bin Bazarlu ile gonderilen irsaliye (14 rebi I. 909=6. IX.1503):
(SAs jteL'Ol J л. Jit cil) cL*aaI.£ J* ч iJL-jl »
« ... jLaI^, *LI jc jljljb (j;
25 — §e hzade Ah me d’in oglu Murad’in — ki Sultan den-
mektedir — cariyelerinden Qahnuvaz Hatuna in’am:
« ... 5000 jlkU Jyt-jly <?l^ fUI »
26 — F a t i h’in §ehzadesi M u s t a f a’nin kizina — her halde Hani
Hatun — in’am:
g .... 10.000 Jj ‘—’It лкллл jltL» Ail»
— 474 “ ' i|
27 — F at i h’in gehzadesi Cem’in kizina in’am (ramazan 909= i
mart 1504): I
€ ••• olJ Cjib fkll >
28 — §ehzade Cem’in kizi ile evlenen Sinan Paganin ogltf
Mehmed beye diig-un hediyesi (5 zilhicce 909 = 20. V. 1504):
* ... aa!^^ jk-* jj* eb a£~ jb»l * v
29 — Davud Paga oglu Yanya mirlivasi Mustafa beyinч
zevcesi olan Padigahin kizina Istanbul9a geldigi vakit (8 cumad 1. 909 =
30 ekim 1503) yapilan in’am:
Jy.j Ll*b & 4k b Иj) j\a jjb Jj* ebb 4>.jj a^ OA fAib
C ... 15.000 909 8 j aaT
30 —Davud Paga-zade Mustafa beyin Bayezid ll.’in kizmdan olan
ogullan M e h m e d ve Ahmed Qelebilere 30 temmuz 1503 de in’am:
5^«^Z1a A^ CjLib Ajb fj( ebb ^h^A J A^~ •••
31 — Mustafa Paga oglu Hudavendikar sancakbeyi Mehmed
В e у de Bayezid II. damadi idi. 10 muharremde (5 temmuz) Mehmed
beyin gonderdigi pigkeg, kerime-i Padigahiye 10 cumad II. da (4 arahk
1503) gonderilen irsaliye, ve bunlarin kizlarma yapilan in’amlar vardi:
Cjj-Uia- 4> <JUjl G ... «4у>А 1Ц (jla^A J* ebb A^>)
eb Ljj <^-1* 6»«« ^**^5 ji*
«...UtL ebb aI>- еь^jl...
32 — Bayezid II. kizi ve Nigbolu mirlivasi Nasuh beyin zev- &
c e si ne kasim 1503 de bir in’am yapilmi§ti:
^••e clebb 4*-jJ ^Z1a a fLilx>.
33 — Giiveyi Sinan Paganin ve Bayezid II. kizi Ayge
Hatunun kizina, Ankara mirlivasi Dukakin-zade Ahmed bey |
ile evlenecegi sirada (7 cumad II. 909 = 27 kasim 1503) cihazi i$in
in’am yapilmigti: 3
jj* еь a^“ Ь (_$lj «fx-b* 4^ e^<2* leL ^hil>
30.000 Ai 909 4:^ >^1? 7 j jb >
«... 4—£b«l» (5^* *—**'!’• 7 <j ^b-1’ (5**a* 4*^ *—4a>jJ ?$
' ' : ' '. . . < -1
— 475 —
34 — Sinan P a § a Rumeli beylerbegi iken olmiig, 26 recebde
(14^ I. 1504) zevcesi Sultan’a, ogulanna ve bu meyanda Dukakin-
zade Ankara sancakbeyi Ahmed beyin zevcesine taziye yapilmigti:
j909 26
«... -U в-Д| 49ji £jdb 4*4
35 — Bayezid H’in bir kizi Davud beyin zevcesi idi, bunlarin
bir kizi ise miralem Mesih bey in zevcesi idi:
j£- Jp >a di ц$3л ц!*- о
<dl> <63*
36 — Bayezid Il.’in diger bir kizi Ugurlu Mirza oglu Ahmed
Mirza nin (Gode Ahmed) zevcesi idi ve bunlarin kizlan vardi:
О*••• lj«A* jj* Ij-A* 4^1
37 —- Yahya Paga da —'ki giiveyi Sinan Paganin vefatindan
sonra Rumeli beylerbegisi olmugtu — Bayezid’in damadi idi ki, zevcesinin
Ayge Hatun, veya Giizelce Hasan beyin eski zevcesi (yk.
bk. s. 416) olmasi da miimkiindiir:
- 909 4л113 5j J>J fJJ LwL o
38 — Qe leb i M eh m e d’in kizi Seljuk Hatu nun kizi H a t i c e
Hatunun ^ocuklan S ii 1 e у m a n Qelebi ile Hanzade hatun bu
tarihlerde muhtelif ihsanlar almi§lardi:
«... <4 зооо 4’4A’ о4Ijli.
II . — Vezirler, kazasker, n i § a n c i, d e f t e r d a r hakkinda
1 — Sinan Pa§anm (H о с a, H i z i r bey-zade) oglu § ah Qele-
bi’ye, kardeginin oliimiinden dolayi 28 saferde (22. VIII. 1503) taziyede
bulunulmugtu:
j jli—* L tj1
2 — Ishak Paganin kizina 12 rebiiilevvelde (4 IX. 1503) bog^e-
adeti. yapilmigti:
« ... LiL I cole»
;. ж ; |И||й1жв 1
'- 476'- .1
3 — Feiiari-zade Ahmed Pagayada 19 rebiiilahirda
(16. X. 1503) Bursa kadifesi. kirmizi Amasya kemhasi v. s. den mii-
rekkep bo^e-ddeti yapilmigti: < ... j Lil дя-l oolc »
4 - D avud Paganin ogullanna» bu meyanda damad-i padigahi
Yanya mirlwasi Mustafa b e у e, kardeglerinin vefatindan dolayi
16 cumad II.de (6.XII.1503) taziyede bulunulmugtu:
909 16 J дл иЛ'МЛг ^Ub jUj 4>j«T > '
« •*- 3 ••• djbv.
5 — Vezirler, Rumeli beylerbegi, kazaskerler, tevkii ve defterdarlar
ile yenigeri- agalarma 17 arahkta kiglik tahsisati zadetb verilmig ve
23 ocak 1504 de de — Rumeli beylerbegi harig— bepsine in’amda
bulunulmugtu:
(jljbjsb J Jd fjj M J ^11Ц Oils »
• ... j 909 <1^ 27 j (jL ublbl j j
60.000 lib jk^ 60.000 lib дг| 909 jUi 5J
JIjua I’Mул j jd cjMj j^-L & 60.000 lib
(J*J jbj&i ^iJby i 60.000 4 30.000 J Jjkl’l
(^lol j tsb -/•?" cj-Mj VM^a j
. ’/ «... 80.000 ’V 20.000 J
6 — Ahmed Paganin (Hersek-zade) 11 mart 1504 de Gelibolu-
mirlivasi oldugu ve bu sirada kethiidasi Ferhad bey vasitasiyle pig-
keg gonderdigi goriilmektedir:
(ib ... 909 qI«siaj 23 дд о^л>- >
с ••• fAb ^*ib д^1 о^!д^дУ°
7 — Anadolu kazaskeri mevlana Abdurrahman (Miieyyed-
zade)*\n kizi oldiigii i§in yapilan taziye (21 rebi I. —12. IX, 1503):
«...ДД Ayjjkl'l I’Mja
8 — Tevkii Cafer Qelebi (Tdci-zdde} Misir sultanina name
yazmasi dolayisiyle (23 cumad II. = 13. XII, 1503) ve kaside getirdigi
i$in (12 rebi IL = 12 ekim 1503) iki defa in’am almigti:
... U. 4л U. 4i*V Ал I <5^*5^ ЬМ>Л ^ldl>
4>-j 4«L 10.000 ФДА»
- 477 — ...
9 — Hazine defterdan N u r e d d i n de oglu oldiigii i^in taziye gor-
mii§tu (12 rebi II. 909 = 12 ekim 1503):
« ... A*L ДХ Jyu cAuij & A;|j^- (jJby J* *
Ill — Divan ve defter darlik katipleri, boliik zabit-
leri ve merkezdeki vazifeliler hakkinda
1 — 6 rebi I. de (29. VIII. 1503) aldrklari in’am vesilesiyle, hazine
katiplerini ve gakirdlerini, divan katiplerini vazife ve dereceleri ile, tophi
bir halde, taniyabiliyoruzj
2000 2000
909 al^ 6 J Jr a! -fUl >
(*) Алд I jjj A^ Д*^*
2000 ” 2000
A-—AaUUu J-Д||>л АлЫдд
1500 1000 1000 1500 1500
>• 3 jbteL aHi*' juH
3000 1000 J 1000
• ••• 1c A, Im I
J* A^ J* (Л АяЧ Jj» Д?-
600 600 600 600
Д^1 (^Ic* <5ji> J*
" 2000 e 500 500* 500 "
oljj О}-*' cr'UI
’ 1000 * 2000 *’ 2000
500
2000
(j&Xl eAjIc ^Lj>.
1500
jU-I^AJ/lXeJ^Arl
600 . 1000 1000 1000 1000
/^/1 jib -A.
looo" 1000 600
< " 500 500 3000
(*) Bu defteri yazanm, ruznam^eci Hizir oldugu anla§ilmaktadir.
- 478 -
2 — 21 safer de (15, VIII. 1503) vukubulan ve baglannda, sonradan
Qaldiran muharebesinde Rtimeli befflerbe^i olarak gehit diigen Hasan
bey (Pa$a) olmak iizere, kapi kulu tegkilatindaki atli boliikler zabitleri-
nin, isimleri ile nasil bir terfi sirasi takip ettiklerini goyle gdriiyoruz:
(jbI ^«db ... s>
ДД I db
дД 3db
дД Jjl c-^-b^ <5**Дс-ta* jdb
дД ^b o-^b^ vS**b^x^ db
дл Ь^ (jLs*-s- db (jj’lfl
< дд *5" jLs*s^£. ji db
3 — Istanbul zaimligine ve muhtesipligine tayin edilen (14 rebi I.
909 = 6. IX. 1503) Mehmed bey ve Iskender bey ile, fukara
ve sulahaya para dagitmaya memur emin-i cevv (arpa emini) К i v a-
miiddin ve diyetdar Mustafa (Muslihiddin) de о devrin merkez teg-
kilatinda vazifeli kimselerdi:
&<«L> дд U.-4 ^^3^- cib дД (jjte ctb д^ >
-? уг j ^« 909 Jj^ll^j 5 3 3^^
,..1. 1500 (jljl-btL- ^c. (5^-ij
90.000 jIjCj.5 J«-I^as ^Даал
4 — Istanbul’da о sirada inga edilmekte olan Bayezid II. kiilliye^i
ingaatindaki biitiin vazifelileri, kendilerine 16 cumad IL 909 da (6 arahk
1503) yapilan bir in’am vesilesile, taniyabiliyoruz:
909 16 ^tj/дл rUI > .
ej^5*Jxcjjt^ »Lj a—*a*oj^*U»cib
db- ol> 1000 дд>’ 3000 дд>’ as L ДД)’ Iji^ Дэ-Ojl^^b-
5000
©j^дл «LdfrLbAiJ>- jjjJI cjjb^jboj^Utbtjjjw
jby 5-jjf yL <rL <*L 3000 ляг ajtL 4л1> 3000 ддГ
^jb0ь0Д♦*дл kX*^b^
30.000 \ 1000 J 30 5000
ij> eili <5** I \I^a
« ' <uL 2000 дд>*
— 479 —
5 — Saray ricalinden Ddriissadde-agast Firiiz bey, $arabdhr
Hamza bey ve evvece vakiflanni gordiigiimiiz mirahur Ilyas bey
de, muhtelif vesilelerle in’am almig veya taziye edilmiglerdi:
909 23 j 3000 ,
f « 910 JjVks^T 7 J
6 — Saray tavagilerinden iki kigiyi (Sunbiil, Elmas) ok getiren yeni-
£eri ve kagitgi H a m z a’yi, nekkag Ahmed Tebrizi'yi muhtelif vesilelerle
in’am olan, bu kabil kimseler olarak zikr otmek miimkiindiir:
«Ла» 4 Jjk. cjt jLMjb ^c- j »
909 17 2000 1000 (Ail
« .... 2000 O-I djb 4jL-l ^4 arl dlM ^Ul
IV — M’ii derris, g e у h, v a i z, t a b i b, m u t e v e 1 1 i 1 e r v. s.
hakkinda
1 —Kernel p a g a - z a d e у i (Ibni Kemal) 10 muharrm 909 da
(5 temmuz 1503) E d i r n e’de Ali bey medresesi miiderrisi olarak
goriiyoruz :
« L-jJU l-L »
2 — T a c i - z a d e Sadi Qelebi (Cafer QeZefifnin kiigiik
kardegi) bu tarihte Ali pa$a (Atik) medresesi miiderrisi idi ve kaside
takdim ettigi igin Padigahtan in’am almigti:
« ... 3i о
3 — Devrin alimlerindon Seydi Kurz demekle marflf S e у d i
К a r a m a n i (krg, $akaik, s. 313 v. d.) bu sirada Edirne’de Bayezid IL
medresesi miiderrisi idi e oglu oldugu igin taziye edilmigti (cumad I,—
26 ekim) :
д1>- Оl 4J**
« . ,.xi
4 — §air Ruhide oglunun vefatindan dolayi taziye edilmigti:
«909 23 3 дЛг J 4J*5" 1 2 3 4
— 480 —
5 — Idris В i t 1 i s i ise, 1 r a n’da babasi oldiigii i$in, taziye
edilmigti (31, I. 1504):
- <5f 909 41^ <313 ДД (Зз*л *—*1*^3 (в5*^,а Ь 4J“^
6 —(§ ehzade Seli m*e gonderilen tabib Sinan ile, biri ihsan
alan, digeri oglunun vefatmdan taziye goren, iki tabibi (Abdurrahman,
Muhiddin) ve Edirne ddrii$$ifdsi tabibi mevlana Isffyi gu kayitlarda
goriiyoruz :
J'4** 1*bi I • •• (ii) frLbl
. ... Uji ч!"*3* 3*^ •••.3000
« »«. UaJIjL
7 — Kastamonu vaizi Gone ii-z a d e ile F e t h u 11 a h-i § i r v a n i
ve Ha c 1 Ana 1 z n i к i, §eyh Mes’ud Halife zevcesi Zeyneb Hatun da
Padigahm tasadduk ettigi kimselerdi:
21 (J 4» 2000 J jJxJJ oilj 3-^ £
909 j
V*V>* **-33 J3’"l* c-4> j <• <3Л^ ••• 3000 ^.l ^1*
< 909 ^>.^11^j 9 j 1000 3000
8 — Mevlana Ali Ku § c I'nin oglu Dervig £ e 1 e b i taziye
edildigi gibi, Karaman oglu Ishak beyin kizi ile 1sfendiyar-zade Ismail
beyin ogullari Abdurrahim Qelebi ve Kalkandelen zaimi Abdulcelil bey,
Sinan Paganin birader-zadesi Sinan Qelebi, muhtelif tarihlerde tasadduk
gormiiglerdi:
til» jpej <t (З-ЬлГ & и! urUJ-» \ чУ »
<1 Дай-*«1 til) 3000 АдЬ. c$^-Z
«...4000 909
&... 909 4л1П(^3 5 J ai til) I dl *
«... jk- jii—
9 — Muhtelif vfesilelerle in9am veya tasadduk goren devrin rnarftf
mutevellilerine ve geyhlerine gelince, bunlar, A m a s у a’daki Bayezid IL
imareti miitevellisi iken Karahisar (§arki) zaimi olan Sinan bey,
E d i r n e’deki Bayezid IL imareti miitevellisi Abdiilbaki Qele-
b i, Edirne^deki Muradiye imareti miitevellisi Bayezid £elebi bin
— 481 —
Mehmed bey, Konya’da Mevlana turbesi mutevellisi Mevlana Muhid-
din, Bo lay i r’da Suleyman Pa$a zaviyesi geyhi Ahmed Bey
bin Vize bey ve Kutahya’da Veled-i Germiyan imareti geyhi Cema-
1 e d d i n M i s ri ’dir:
• • • yj; У*A>- j 4*и*>1*1 dl'*’ 3y*"* ^*1
Jy** dl Л jrb * ••• *Jjl j> -11>- оJy:- (5^ (jUlx*
ЬУу* (ja«af 6 909 12 j 90 <-*jy <*У 5000 jJv ypl jjjlk >1^ ojt/1
4 ... 3000 909 jcLtf 3 Jj**-jU* у Jy> if
Ь’Уу* * 6 5000 die <ГуУу jj lil dL ^t- -dL дяЧ
« ... 1000 4*л1“ jj jL* jT jJj cS-^*
V — Sancakbeyieri, tagra miilki ve askeri riiesasi
hakkinda
1 — Bosna sancakbegi Iskender Paga muhtelif vesilelerle
esir, haber gondermigti :
jjji jS" til ^Гу 3“^* ft 909 *iy>* til jx.XL»l
rLi 4UJP 4*1^ 500 ФДД)* [23.X. 1503] 909 Jl* j
« ... lirl 3** ‘^У-?
,2 — Semendre sancakbegi Mustafa bey, Ahmed admdaki kar-
degi ve nokeri ile pigkeg ve esir gondermigti:
909 J^y j 28 з ijjl J*3 * 5 * * *'j °3^X*A'*
909 ^yi^il^* 14 3 *1Ул* dlo Jfh-a* у 500 дЬ
« [ 4. XII. 1503]
3 — Rumeli veya Adalar sancakbegliklerinde bulunupda bu
sirada esir, haber, pigkeg, meyve gonderen sancakbegleri:
Kerli (Karh-ili) mirlivasi Isa bey oglu Mehmed bey
909 25 j ojjl* II *•!» jjbjj»- .Jjli dl dl jf у
«... jjjT >5** 3ji Иу>А dl ^Гу °b>. i 500 ja>
Vidin mirlivasi Hasan bey
« ••• ijjl 3bj (ji-kj *1У>* «ib o*** 9
Midilli mirlivasi Mustafabey
[25.XI.1503] 909 41^ ^У^^^ 3 ••• *y>** ЛУ>* dL 3^-^* Уу*^
« ... 3Q0 4,дд>*
— 482 —
Kosfendil mirlivasi Mahmud bey «... el > .
Egriboz mirlivasi Mustafa bey «... J jLm el >
Gelibolu mirlivasi sonra Hersek mirlivasi Si na n bey
300 jia>* 909 23 J el el:- jEy
«...[30. IV. 1004] 909 с- 15 j де <S"el jl:- 4.. >*
4 — Rumeli’de muhtelif vazife sahipleri:
Rumeli timar defterdan Bedreddin
Rumeli miisellem mirlivasi Ali bey bin Bali bey •. >
909 у j,(jd uW**A el 431 (J*
Gelibolu yenigeriler-agasi Hayreddin
Rumeli kethudasi Mehmed bey bin Karli
«...25 (J ДЛ (Jdf-Л? ^^3 Идр-д5^ & ^3 (Jji & el д^
Edirne sarayi bahgesi kethudasi Hamza
«... 500 (jj'e4j^1д?-л5^oj-3"
Selanik zaimi Hiiseyin bey
«•..ei^^Mf сл***>"
Bali beyin (Malko$-oglu) vefatindan dolayi gocuklanna taziye
«.«л 909 j 2 (j дл (j^-л ^Л^д,ч5^el 3^ ЧЗ*1"
5 — V e n e d i kMeki *mahbusiyetinden kurtulan Kasim ile, R о d о s’da
esir olan karde§ini kurtarmasi igin Seyyid Ahmed’e verilen para
500 длд eiA»j (J,U a&ji
«..1000 j J "Ac*</ t3'x*a* •*•
6 — Anadolu’daki sancakbegleri, dizdar, emin ve zaimleri:
Biga mirlivasi (mir-§ikar) Mustafa bey
««•U^> «-IjIjm el ^к.ААл>
Sultan-byugii mirlivasi §ahruh bey
«у I j)Ike* el j
— 483 —
Kastamonu mirlivasi olan Karagoz bey
«... 909 jib# 15 (J 5 ctl
Alaiye mirlivasi Bali bey
*••• 909 j 28 j az <5^JU jVL£L<jb
Karahisar (Sahib) mirlivasi I s h a к bey
jLao- ojp AjiJ'.A til)'
Kayseri mirlivasi Ah me d bey
* — Дл| if чГ<_ ctl fkn •*'*
Aydin mirlivasi Sinanbey
Ankara piyadeleri mirlivasi Sinan bey
«909 3 ®A-'*1 jhx- ...»
Hamid piyadeleri mirlivasi Suleyman bey
«..,909 j 14 3 jlA-» •••*
Turhal kalesi dizdari Isa
«... JLjr 4Д9 jbjj ^-jx- ...»
Sakiz beylerinden mektup getiren me-emini adami
«.*. 4лI’ 4Г 4х>.Лэ- C>ul
Torul zaimi Suleyman bey
18 J 1000 фд! cil <3'^ *
«909
Karahisar (§arki) zaimi Sinan bey
17
^*€.L 1000 J.A' Дл I
« 4**jr 4лL-
° J ^5 jk- jUy rLils>
1000 ДА' Дл1 4^5
VI — Elgiler ve maiyetleri, muhtelif yerlerden ha-
bergetirenlerhakkinda
1 — Mengli Giray/dan haber getiren kasid ve ulak ile gelen,
noker:
909 tte J i J 4^jl ji L (jli- (jk- ^^кл Д^\э
« ... 1000 12 J дг! b 45jI;IV jU
— 484 —
2 — Alaiiddevle be yin* kasidi Mu$a ve nokeri:
909 з dl> J?J 909 .. dl» jlj’i >
3 — Misir sultaninin adamlan Davud beg, $air Mehmed ve
Timin bey :
3000 «идя/ 909 al- 29 <J dl jjb 4* »
jjyMX*jlkL- a-»1» •dlujf у»ЬИ .. « .... с->У 4я?.д5 <•!*
4 j jj/f ад^лэjlkL- aJj ^Lla^a. & 909<l_25 J
” ’ « /.. 3000 909 a:-
4 — Elvend bey {Akkagunlu) el^ileri:
« 3000 jO>* 909 al- 7 j лдА£dl. xyl •• »
5 — §eyh Ahmed Han ile Коса к Sultan in kasidlan:
jUzU A^li •• ^,)b I». 0^ a^I JrJI^ ...»
<.. jl’L
6 — Ram azam -oglu Halil begin nokeri :
<••• 500 а»ад>* 909 al-. 6 j *Ы >л J*l₽- jTy ... »
7 — Varsak beylerinden Hizir Akta$ ve $amlu Mustafa bey:
j- dl> |*Ui 6 ••• 909 j 2 ••• jL*-« Jl /у'Л* ••• >
« ... 909 al- 13 j ... 1500 aa>* jL J j jbLb.
8 — Garb vilayeti beglerinden Devlet begin adami ve haci-
lardan haber getiren Haci Kemal :
>?- jrL ^Ul- 4 ••• вд*1 ••• »
<...400 <t Aa>' j jj 1
9 — §ahin ve beygir getiren Eflak ve Bogdan voyvodalanmn
nokerleri:
909 al- ^дЬ.11 j jjjl J сдл^ 4^3^1 Cf* <“Ь0Ь У ••• *
1 < ... ol^A»’ 2 j jjjl ttMiU J £ ji-**! AJ'/'f >-
10 — Mac ar kralinin pi§ke§ getiren el^ilerine te§rif ve Maca*
ristan’daxi tutulup getirilenlere in’afti:
— 485 —
909 al- j xl cA- JlJ jkdd <-чу^ •••s
J* s.« 3 ^’L*.^ чдк ^Sjj a3j>. 15.000
Oc ^l*»I ••*• 909 21 j <*L 50Q *дд>‘ д*1
« ... 200 ^fjk j c#jU 90 Алк 500 дд»
11 — Casus olarak gelen ermeniye in’am ve yeni musliiman plana
adet:
K^y Алк 1000 4j ДА» JU I к aJ^^A JI •••
<Л Д» аГ Адк ejy£ > X*k 909 АД— 7 3 jkk~* у £ok ••
« •>• J
Y
12 — Venedik el$isi Andri a’ya (Andrea Gritti) te§rif, in’am:
909 *^|| J 7 l? ^dd A> jA»l •••
J0*4^ 4дк <^АДа Ад? Д9 А» Дл*
jty* Члк <->У **V <-*Ad« t-iy~ J* (St/^5000
jL*5 >5)’ cr~ -> c,<^ gA^ >*Lp Сч^
jy <ik Адк ^**k A# Да* Ад1^. 4j Д® Д*1 b
J ^Г500 dk 2000
zy±- V4*' \ *” 6 * ’ «-АЛ*.* (5-d4^ ^->1*
if dl»A* j Jkj* t/dd <kb>i> ••• 909^^1^; ^k J 2810
<... 910 a:1 j jjjl tA*(j4
IV. XVI. ASIR BtRtNCt YARISI VAKIFLARI
A. Yavuz Sultan Selim devri
Bu davre ait vakiflar hisbeten azdir ve ehemmiyetsizdir. Bizzat padii§a-
hin kurdugu kayde deger bir vakif miiessesesi yoktur. Istanbul’daki camii,
oglu, Kanuni Sultan Suleyman tarafindan yapildigi i$in, evkafi da
ancak muabharan tanzim ve tesbit edilmi§, bazan da, a§agida gorulecegi
gibi ba§ka vakiflann gelirleri baglanmi§ti. Bu imaretin sadece Dimetoka
miilhakatinda evkafi gorulmektedir. Murad Ill. devri tahririnde Dimeto-
ka Ova nahiyesinde Ba$-Kilise, Kayacik, Sb gut Hid ere. Demir-viranit
Cebel nahiyesinde Ahriban koyleri tafsilatiyle bu vakfa yazilmi§, ce man
geliri 44.095 ak$e tesbit olunmu§tur. Ancak Sogiitlii-Dere (Mandira)
koyiinde yirie bu ismi tagiynn dere iiyerindeki koprunun Y ildirim
Bayezid tarafindan yaptirildigi ve tamiri i$in bu koyiin, otedenberi
avanz-1 divaniyeden muaf olduklan. Kanuni Sultan Suleyman
tarafindan bu hususta koy halkina bir hiikum verildigi de aynca kayit-
Iidir. [784 miikerrer].
Ustrumca evkafi arasmda da Y a v u z un adi ge^mektedir. 937
deki tahrir kaydi §oyledir : [785]
4 J* -P- k-xlf ДлшА « »
4)^ X J«А»I
Yavuz Sultan Selim devri viizera ve ricalinden, biz yalniz be§imi
zikredebilecegiz:
334 — Cafer Qelebi (Taci Bey-zade) vakfi
Edirne’de Kilise camii mahallesinde bir muallimhanesini bildigi-
miz [786] ni§anci, sonra, kazasker Cafer Qelebi’nin 1 s t a n b u Fda bir
[784 miikerrer] kr§. 470 n. tapa. deff,t 12 sira n.
[785] kr§. 167 n. deft.> Var. 107
[786] kr§. 1070 n. deft.) s. 142
€ 4^x5••£•!* >> <pl j-a* J
— 487
mescidi ve bunun A n a d о I u’da geni§ evkafi vardi. Bunu esas hat-
larile, ve karde§i Sadi Qelebi’nin mektebi vakfi ile, 976 tarihli
Istanbul tahrir defterin&en naklediyoruz: [787]
oil J ctb 4U »
ctll—(J-1 1*^3* ^3»-^
Зз-^з^ ^5*з^з^з j' 4***La*I u-й—e-ulrljl
20.000 4*—U j 4a9j л!зз fiSj J^l
Llfi- J .UeLp (jlj! Л9Е*^Л ^>- и-Л 10
oO Дд"а cnfVjj jljb Ч!л3 ji aILI
5000 •<- j' >L 41» iy a J J 7000 j
...4j^j9j4jL^* L$L~*
41— J J-^L J dja$ J3 41— j J**L *La5
13 084 6666
7350 c- j j^U
41—J J*^L c£jljb jU**
>3 jy *La9 33 оЗ-А^л Й jL— *La5 J> 33
2000 4i- J >L . . c- j >L
• • • cJ^—'L—I uL • • • 4*^9 Дл**>a ^»L»I •<( ^Ll
JjJliSJ* j di'jLj dULI J 41Jjl J^a jLa,« -h
J^-a dUjLa* j ^j\ *^*4^ jaUlbj j
Ji* -U) c-O^ (^(Jk UJJA»I <il <iL JjI 4ЛJ o-lL
Лл—л |^Ь‘^ГЦ4 j 4jujl j^-Ь oL j J>b dL oXaJ j 4iJjl
4j I djL* jLJjl O}>/ 4j LfcLs j 4i LU J ^*14аАэ- ‘-,^Ы 4—JJ* ol
ctb4—з cib ^5"4*®J Jj J«A3t—* J 4> 4aL J 4—J«X» L> 4*Jjl 4*U
(,д,*| j e"^4 J (JjL*" (^«1.*— $«A*J 4j iS«*L J (Л*ЛАл 4^> jjjl (_£jUsj ciLLIs з
• С^З"17* LjL 4*1J С^З'*л * 4ал*5**₽
33>^> Дэе,—л f j>- Ji <iL £-b у ^3>-^$3
720 4i— J^L t-Л 4 4^'339 ol20.000 4j.aa> и-аЗИз J*sl
2000 41-J J^L
••« 4л.1^' ••« j»L« (^Эу.лИ
^з! 4j jlj L зи.й1Из ^*j4)LaJ3 41I3I 4>оЗз>^> 0^3-^a^ *—fi93 i
923 <13! 4d„£^* ^_(*ад 3 *^3!
[787] krg. 257 n. d^ft., s. 529 v. d.
- 488 -
435 — Ahi Qelebi {Mehmed bin Kemal, tab ib) vakf i
Bayezid !L ve Yavuz Sultan Selim devirlerinde tabib-i
sultani olan ve bir miiddet Kanuni Sultan Suleyman devrinde de hizmet
ettikten sonra, 930 da H i c a z’dan donii§te M i s i r ’da vefat eden ve
Kemdleddin-Tebrizt’nin oglu bulunan Ahi Qelebi’nin Istanbul’da
Yemi$*Iskelesi civannda bir cami ile E dir ne’de bir medrese ve mek*
tebi vardi [788] ve bunlar i^inde Istanbul’da bir 90k diikan, mahzen,
hiicre v. s, ile Qorlu, Hayrebolu, Edirne ve §ile’de bazi
koyleri vakfetmi§ti. Tarihini kesin olarak bilemedigimiz bu vakfin, 976
tahrir kaydine gore, umumi goriinu§u §oyledir: [789J
ujji jj иЛ 8 JpiJ L» jJ ji #i *3 5^ 24
1920 j:bjU ’ 5640 11520 '
jIaJ ji g* j^i . *1^4»jjh Cm} иЛ 21 ujl# if ji иЛ 13
360 5222 jutb 2720 jJi jU
jic^*J еЛ 18 . .CjI^ j^jiuub7C«f ^i
684 ’ "T 10670 ’ 2732 2184
jbj ч> j p ч>.
»U*ji £* Jyej^»li5ji Ь j
25.000 25.000 25.0 00
vpl 4—и->Ь 34 j-э pl** 4^*
10.532 jy^’ ij 30.000 7000 ru .U;p
'v 1 <? * L?* v
<pl Ji 4>Ji| 4-J^ Ji J^i 4)Jil Ji 6 4jT^
360 900 " 1255 vLrU i5v
161.390
Ji u5jr^all
’** *“ ••• c-4*
... ^^i pL* jLw pU* ••• c-4>- 4>jiI ji •».' (jL. .... СЦ
La^m •»« ••• 4iJ^-
i^fjl «0-1J1 vJj-^ 4X—ojyf -U u3jl-a* ^J^jl 4—i>lj .1»^
(M-wi (5*-4 \ djl ^jy Л.
[788] kr§, ^екаугкЛетситеьЦ s. 423 v, i
[789] kr§. 251 n. iapa deft, s, 204 v. d.
— 4&9. — .
Дл I jI-W aJ jl “W З'*'*’* <5*,‘^ I АнЗ ej j_^l A>-j
J^AjuI?- (J.j."-* UU AlJj^ ^3j->& 4-^ljAb aAJ| ЦЬj^>
OJJ jyjl с/' u?J J^r 4^£\t>
-3'dSj^jlj ^Aa^ j <4^**ЬалI cSjWI^\& LS
« ;.. 1250 a:^ j j^L 10.000 wK <j?j' j^l
336 — Ha 1 imi Qelebi mulkii
Yavuz Sultan Selim’in hocasi olan H^alimi Qelebi’nin
Dimetdka’da iki koy ve iki mezrea (Ba$-kilise} Kayactk, Sbgiitlu-dere,
Temur-virani) mulkii idi. 925 tahririnde bunlar eski deftere nazaran <tder
dest-i Halimi Qelebi* olarak gosterilmi§se de 935 de, yukanda i§aret
ettigimiz gibi, Istanbul'daki Yavuz Sultan Selim cami ve imaretine
vakif olmugtur. Bu kayit §6yledir: [790]
«,£^^21/9 1д> 3^^ k^*>l О к» 0Ua.k*' i«_) 2),
>:1 ° J.I9
(3**^ У A^-ojXLs
ee€* 4TJJ^
^.L^aAjU. 1^9 (jj^L
« 18.808 1 ’ 4 139 6 4 3
337 — PiriMehmed Pa§a vakfi
Sadrazam Piri Memed Pa§a?mn Istanbul3da cami, medrese,
mescid, hankahi ile SilivrTde cami, medrese ve imaret* vardi ve bunlar
igin muhtelif yerlerde geni§ evkafi mevcuddu ki, XVI. asir ortalanna ait
tahrir kaydi bu vakiflan §6yle tesbit etmi§tir: [791]
J j j Ц^^ДяЦ ))
U_ji9j 3*^ A^JJ.A J <_/t^U- J dji-*'k<w|
Jlul A-jy£ JJ
As-ljj»- aI^J^ aU^^J <3 SJ (3 tQk. A^ эj-S J A^j ujl<jk-
^>LJ|aA£i <_J3j aJaHc.^ <_Л 56 jh-jljr j
- 2051 a:^ j >L ' 28.332 a^ J
[790] kr§. 370 n. deft , s. 42; 77 n. deft,, s. 298 v. de; 138 n, deft., var. 14
[791] kr§. ve tafsilat i^in bk- 251 n deft., s. 764 v* dd.
— 490 — •
ij Ji d^Vi J P C$5 J^-.^
&&"&S <3^(/** «l^ijb •’^г I®- dbd*f"
9 17 3408 1596
ojlj a!^“ Ji' £2 (3^^ ^^f** lc» jr\^*t«n Grt^^S £* ta j9 J (3
uij® j u\pjf3' j>*Ia j JLjI Jy*b 65 ^aU jb (5^A*sjjb .
3500 5^6^? ' 16‘680
^Л>- C?'aI^jj 5 cJ a1£ Ji .. . Qj^^i J j <3^j*
3600 jbLi <_Л ®-*1j c5^
484 <_Л 6 jLd^ jl-4*
JU> \\£ jj .jjjl^ J £• 4>‘Ljj»’
5545
:t«Jj4> a!j£ Ji <-Axd J 4— lij*9 ol
3643 "• U 24
Дл^л 4^ JJ (J^VjJ *-A«a$ jKj A« 4>Lj^
2460 (jlj ^7^’’**' дд^ oii
t?jb o> ->J <53^ J> £
360 Ш 41^ J3 4JL 1880 4^ Uo
41^ J J io e i (J? j9 J (_J *-l^-lff>.
540 ... oilj
j-5 c$5Jv'^
4 1680 jpijy 4^£
(jJ J jS^l’**^л ^L. *—’^Ji CZ^* <1^ J J Jp 4) li. 4®С$-^
420 JZ>t-i9b oUt i>> 1080 a 4 oil; 800 4^ J 2
a!^JJC>5^\$S aI^JJ jlj9 оЛ Дэ-ol^
1020 ч^£.д jj 3684 1*У^
J J’ (_J
600 4^ _^I 41^
4^Ji С$У& ,
360 ^z
(2^^
c$5^ jy 5A*
1440 oj^^p АлРь
1ажИ^> 4,
&^A vjV J^b JJ 4}^\$S (JJ
410 2 '
, <d jJ 41^ JJ J^S^* Ac^laJu frlfd
1320 <Дч J
^9^lr‘l^ £*аД
2900 "’
U 4^J^< Ji
£>y 51^ JJ dn5^
1020 <bU£ jb? <jb <->^9 ji
. J)^iJ (ЗЗ'^’-? Ц>
840 j^
^^i JiOi^r5^3' jQj5*" ^i^< jj^
1800 U 4 U>
еп^Е^жл a/U-jJ a^L^/ji^/bi
120
1592 1440
3343
. U-^«4^b G.-1'Дл ^aJJ -/St>’
1500 1272
2300
— 491 -
' 16.636
c£jU>- jy j ••• (3^» e^-U
-V J Ь ^>-^5* A1£ JJ
>-* jU
15.000j jj 0.5
a*-* 3 J^U [792]^jjU dli a£j5 ftljis jj
[783]
й^У» <_>^9 l^ ЬУ А^аз- JLd 4^9
1500 А1„Г;1 j> 2500 J j^U
4.1» А*зЛ’ JJ
4„Д$ Jfr 4^9 J J J dl’i
1000
7 4>J>' J J lrLy
1000 U-l/ jr »
4»t5uC-l <b^s j j ebl>. el’j
700
^jc> ^y jj еьъ jJj
1000 bb
ctL j^y f»b (Jsjl bl apj^u
3000 ^j^sL- ^lUi>-
-jU-J cH? J ° J ЧУ J-5
1800
ojj^-U *lrLwl cj^s ;д el*j V^ y*l Ir.l*-'! AJty^b 4^9 ji l^-Ш
1000 J^y* J3 . o-*iu-»l_^LJU^^^ 1000 J J
(jJli- Ь*^7Л »Ц-Йд £>
eL-» уЧ-» 4a*iJ j j
»•>•• jy» 0^-и:л e> unf"'бСз J 71 4^ JJ
3220 LJt J 2028 U 13
J^A.« jlst.il J beJ\> J (7 J (З^У S-U* U ••• l|- J 0^ДяХ« Чж/*7 I a!^
2496 слГ\6 1280 </>l 4~ii5V
1304 <_jl 23 1«Л j i3y^* Д^-U ^Д>^9 Aj JJ Дзел<аЛ Aa^
3524 u^b 23 (^JU c/^j j Uaa 0^дя>л sAacjjI a!^ jj
[792] 935 tahririnde bu koy Piri Pa$a miilku olarak (52 hane, 12 miiccrred,
9475 hasil) ge<?mektedir (kr§. 370 n. tapu deft., var. 173, 154), Bu tarihte. Kirk-
Kilis e’de onun bervech-i tekaiit hasslari da vardi:
< 4656 Us- ><e U<aK^Зу чЬ* ЧУ др-Ur a>.jj lit д^ s-U^U >
[793] Bu koyiin msif hissesinin de Kasim Bey vakfinz ait oldugunu 935 tahrir
kaydindan anhyoruz; (ayn. deft., var. 161)
^_JLaS J lib Д^” JM (Л^* £jb Чу 1*'Л'Ь> J lib Д^" >» 4^-e9j >
«6240 J^U 13 50 <b‘U el ^\
— 492 -
Jj9 4?е>.£Г
600
[794] £* J^X jtj? 4^5
. 3000 J >L
«-LbJ J3 о J*-J>- _Р
4> Ik } V 4j U j--» <jX%S J йО кЛ«".е I ^5>к>-^л4> Ik 4; Ik J у (JjXXk
10000 у a !j« ? uftfi 10004
8000
o s-Ua.9. J J
J|<k J^b 4j §
2000
tiS" ‘^jg" J J
U 2
[795] Jjtb* 1 ^AG
<U^jr *Lks
Хал X “P J^X Ха6лХ C^<->XpJX^ . jLV ДаолХ^Ч^^Х
л^ Ь <pdj 1330 6800
3000 3500
[794] Bu koyii, Piri Mehmed P a § anin, Azas Pa § a aglu Mehmed
Q e 1 e b i’den satin aldigini yukarida zikretmi^tik (yk. bk, s. 405)
Murad III. devrinde, Piri Pa§anin Silivri* debi imareti evkafi; Kizilagag’da
dort koyde «jLUJj *XpjX ^Sc3^b 4^j^S Х^Д| b _Xp jJj jUL PX'-Pf-P'*
26,377 akge vakif aidati, F.ilibe'de tek bir koyde, Yuvasil diger adi, Baba~oglu $ift~
ligi, 3897 akge geliri vardi (kr§. 470 n. deft., 103 sira n.).
[795] Piri Mehmed Pa§anin, К ar am an eyaleti tevabiinden A к s a г a у
kasabasmdaki zaviya, mescid, imareti igin Konya, Aksaray, Nigde ve Kayseri v.s. de
vakfettigi emiak ve araziyi ve vakif §artlarmi bildiren 927 tarihli bir vakfiye sureti
, Konya kadisi Bagdadi-zade Seyyid Abdurrahim efendi tarafindan tasdik
edilmi§tir ki, bazi kisimlarini nakledelims (kr§. ve. tafsilat igin bk. Fekete tasnifi, n. 78)
j jja.frI djU Jjjyl « «« J^jXIdJ»
Lib j/" jdaXljlUI УА • • • ja
^bSUUfr (Jfrl ч! r^>l jJ ... JU dJ!^4
4*9 Q*ldi J 4j I -? 4Л) . 4л9^к «*«.«9» jj IJ U"
Д,Ll 1 *L<2.9j 4i«UI JU aj^4*11озj Сд^
PKJIj L -£A j/ ^iystXlcJi XXj 3 j оXX j
£~дЬ jUSCLs j OjfrсХз^И^уjJJI 4A‘^la!ljAl V? L&Uylk Jka.^'klj
^JUl JU dll j. IJI s—j J*;1" (2jj.k.^Ud JI j)b q $ Ub*J|
493 -
6000
'*’ OAJ (5^ 4^ _p IajjI
’ 4000
ОУ £* ‘l *A
1000.
250
6000
Гр J4 U о J
1000 3000
1000
З^д^зЛ jr'**4 4^3
1000 1000
Чуд-V
800 L jj
3jJ-bS P-L19 JJ . S-lji9 JJ
5000 jLI;L
5000
4^3-bjj .. (_л) bj
5010
L s-La.9 'О Дгсл
(Jjb’” f-ljiS JO
5800
4^9 4000 0чГ о
. 5366
1400
А-л>- jb
1050
y’uJH 4^> Да .j^”L3 Д>- jA J 3*^^^" b*^I^A 4e.CstC 1_^Да *j^A ^JLI
ОIj3-12йГ. । Д'* <_л9^Д9 ... Ca (_Д®* 4*9 (jLluJI |ЛЛя-; j4>^9 СД*^1 J Д)1йЦ1А ^a
^11 4 J Да jJ j 4jjljl)L 3 £*Д1) J oli’li-lj jLJIj 4jse*JJ ^jajULj
дд 3 ILLJjiLA^lIj ^41 j&Jb aUxiII. &M«l $ <SQa jaL li* I cJjjIxmJJ
LI u5y ^“1! ^)Ia^ {ty&j j Ifjrl
3 4»»s|jjJ| <*_,О^э-^A L>a j .». 4Д> Д£ O^>Xl^Д-ДА
dlXd4)3 вд£Д 3 4a9Ij!) j ... 4>
t_Q.sj?jp *’* 4««л*^^2ё41 од?вд!» 3' <w»5j *•• д>Дл.*)I^j£. I
JLH ^a ^Ig) Чаэ-L’ 3 ••• JjV 3 ••• ‘JLjl** яСАэ 3 **• Ц*'Э” ^}..*^j о Is La a ^a
jJh'aI 4j|jUbll <_esl^H^I (1 •*• 3Lts- t-l^Ai))3 ... s-l-^aS 3 •• 3**“^4л*лЭ
4X3.» j^sl 3 4uJU L>>-I^A jy 3 £A 4Дд1| jLu ОIjjSLaII49i jI
L)j.*a 4j*>- 1лД<Л .^1-!ДаС. ^у| 4a*"g (jl LLi у йЛ ^C> у 493 ЬI
(2113 ,Jc< ... bb з J jLL* д^ JlUJy ojLIl 4ste^l
3.^“^ ил
зУ1^ з 2.1)3
« [8.VL1521] о/л-^j
•- 494-—
4*»-b
4ж^а9 J* j3 cjL-J jlXxJLil.3 4cj^> 77-*% 4_? jUal—, 4*A Ч_Л
2857 . 2857 2857 2857 j
JjJ 4sJj&
2857
*4J* 2857 5,j 2857 » ;>j
^jLall
<Ji? IbjJI
25,920 j 72 гЛ j. J^’bl 4-^ оДг
...20.160 41— 5 56 a-*^ J)Jjo^-ta" O4^~
A*U J .5 (jj/j (JC .0^?* £
Чяг — Дрь—Л j-SV6 3 jaUI 3 <>ЗУу* ' ^Зу^ J*5 *•
ki (jL-^ 41^ 3^ Дх—«
ji-)?’’ £-4$;
9900 4i- j 2715 j a^ / jb ( 4^- )
12.600 <i- j 35 j jb/^r Oj,/'*’ 3^ D^l®. J A»e—л’’4Cbj 04^-
... 28.080c- 5 78 ^j ч*«л5 £*L jljj5*- <«3*7 04^
19.540 41— 5 51 3 oJy</"* з^ <2jj^ 4лд?- c>4^-
88.320 (J 245 1 A^> e >c у 49^й*а-4лД>- J o'^jl 4л Ji J ^4^"
• (jlX. -Aij,l> jjllzL* ч! Jjt3iA
*3^^ ’^-4^’
346 541
чЬ^ 4X— &3r^
^3^
JU1
O J Lal I
4^ьЛ
-с» <^^bL з з J (л?*^ u-e5l^
I e-t—I ^cA»gl IA> e«AlSj-ual I v 3 ©Aij^S^Ai
frL*> I t Д*^ I д Да$^-\Д1 ti*£- jpc.1^ 1 I Дж? 3 Дж? Jam? дДа9^-мЙ?
и^>*л oliol ^l(jA 411Ьд1л*жИ (ji 1-^ *^l Дж) 3 aXSjyOS U"o
jL. ^Izl- чП. чД-l . jjl ^1д 4i—5^ yai з 4^1. cJ_? c-4^ з
^>зз\з \j^ids^l ^®1^.?.одЗ^Ы’1 (5y з ©д11И {*зз (£j ©дГэХ сЛз
cib о33 Cl-J**- 41—с2'7*л 1 3 ^33*“^ 4*)^1« la—<—>j<aJ
у <^7^1 4^a^4? 4—О». 1^7 4—J-Afl fjjdl oljjb JX-Г i—>J Л I jLXp-I (3 '7
л з <JIL> 41j7 41—.j ^3j~-^3a Ф4ле| j7
1^7^- j^> 7ДjkJ2.it> ^Зу^ЗЗ^ оД*'’> 4*лЛ& з 4^7! 4a.»>7
3 }^iз\ (j3^333 4J <i| J7 ^3 jk:l 4—J7IJ7). У^^з\ 7)3!jl
c c< 41J7J 3j>33 Ч>7—И^с L11 7 ^33^"’ pA1*{j 3*^3^ ol*9j 3 <«$JiД*?
495 -
Edirne* deki vakiflar
338 — Haci Bulbul bin Ab d u 11 ah e v 1 ad 11 к v a к f i
Mihai-Ko Qi mahallesindeki evini. Haci Bulbul, 926 da evlada
vakfetmi§ti [796].
339 — Hace Hiisna binti Veli
Ayni mahalledeki menzilini Hace Hiisna adh bir kadin 927 ta-
rihli vakfiye ile evladlik vakfi yapmi§ti [797].
340 — Haci Kemal evladlik vakfi
Kahtalu-zdde mahallesindeki evlerini ve mii§femilatini 921 de, Haci
Kemal, evlade vakfetmigti [798].
341 — Haci Mustafa vakfi
Muarrif-Hoca mahallesindeki evini, Haci Mustafa, 923 de evi
civanndaki kuyusunu gozetmek icjin vakfetmi§ti [799].
342 — H a c i § i r m e r d binAbdullah
Ahi-Hasan mahallesindeki evlerini, Haci §irmerd bin Abdullah,
924 tarihli vakfiye ile, tesis ettig-i mescide vakfetmi§ti: [800]
<( .... I It j-tiX- J JI
343 — Haci Ya va § bin Hamza vakfi
Timur-bog a mahallesinden Haci Yavag, evi ile iki diikkamni,
mahalle mescidi oniindeki sikaye mesalihine 922 tarihli vakfiye ile
vakfetmi§ti: [801]
CT 1 УэА1 ./"1^ <3 J «J3"
[796] kr§. 1070 n. deft,, s. 1
[797] ayn. deft., s. 7 f
[798] ayn. deft., s. 154 r
[799] ayn. deft., s. 34
[800] ayn. deft,, s. 90. 920 tarihinde Qelebi-ogla mahallesinde evladlik vakfi ya-
pan §irmerd bin Abdullah’in biinunla ayni olup olmadigmi bilemiyoruz {ayn. deft.,
s. 135).
[801] ayn. deft., s. 55
— 496 —
, *-_-Д^I } *М <pl ^иь/ *А^ fr СиЛЛ Ь 4j \^4**i*J ’ 3 •’
С( • е 4*) j ! L_ .5 j-.<£ 4*X> 1л^2.л <Ъ I A*« <5з S a JI ^л«А« 4Д-1 03^ с Д> J
344 — Lfltfi QelebibinSinan vakfi
Ahi-Hasan mahallesindeki evini, Lutfi Qelgbi 921 de mescide
vakfetmi§ti [802].
345 — Suleyman Kutlu Han (Ne’al) evladlik vakfi
Mihai-Kogi mahallesindeki evini Suleyman Kutlu Han, 921
tarihli vakfiye ile, evlada ,vakfetmi§ti [803].
[802] ayn. deft.) s. 90
[803] ayn, dft,, s. 7
В. Kanuni Sultan Suleyman devri
& .
a) Padi^ah ve hanedan mensublari, vakiflari
346 — Siileymaniye (Istanbul) cami v e i m ar e t i vakfi
Kanuni Sultan Siileyman’in, asir’ortalannda, Istanbul’da in§a
ettirdigi muazzam Kiilliyenin, cami, medrese, imaret v. s., R u m e 1 i'de
de geni§ evkafi mevcuddu. Vakfiyeyi gormedigimiz ve esasen bu ese-
rin копией di§inda bulundugu i^in, biz sadece Edirne, Dimetoka, Cisr-i
Ergene, Zagra-i Atik, Filibe, Ipsala, Yenice-Kizilaga$, Tatar-Pazari ve
Samakov’d^ax ibaret olan P a § a-1 i v a s i evkafini, zikredecek ve Murad
III. d e vrine ait tahrir kaydi hakkinda malumat verecegiz [804].
Edirne’de yalniz bir koy, Qoke nahiyesindeki Faki-deresi ~ j?
koyii sakinleri, 6535 ak^e ile, Siileymaniye cami ve imareti evkafindan-
.di. Diger taraftan da derbendci statiisiine tabi idiler, Bogdan ve Dobruca'
dan gelen yolu iki yerde muhafaza etmekle, ayn ve hususi hiikumlerle
derbendci tayin edilmi§lerdi ki, teamul olarak, yani, « adeti derbendiye
uzere*, evlileri onar miicerredleri alti§ar ak^e ispen^e tediye ediyor, ev
ba§ina iki kile geridim, iki kile arpa vererek, kar§iliginda, avariz-i divaniye
ve iekalif-i orfiyeden muaf oluyorlardi.
Dimetoka’da Vidin-Qatis (hasil 8771),
Cisr-i Ergene’de. Doganci • ve Hamza-i Siyah
(15130), Zagra-i Atiк’de Umur-oglu (2093) koyleri
ve Filibe’de 44 koy ve mezrea (mecmu hasil 440.138) — ki bunlar i^inde
Degirmen-Deresi [805], Sekban (Imre-obasi o^\)9 Kutluca (Derbend),
Kara-Pinar, Hamidlu, Ismail-Draz, Yeni-кду, Mente§alu (Timurcilii),
Yenice-kby «•-jLjjl Saruca koyleri de bulunmaktadir—
Ipsala’da Pazar /1300J, Qandir (7500), Yenice-i Kizilagag da Dbgenci
[804] Bu miinasebetle, Rodos^da Sultan Suleyman imareti evkafini bildiren 1000
tarihli bir tahrir defteri bulundugunu hatirlatahm. kr§. 635 n. tapu. deft.
[805] Bu koy 935 tahririnde Padi$ah hasslan 'arasmda goriinmektedir (kr§, 370
n, tapu, deft., se 101). <
- 498 —
' «jLb? £♦. (2000), Damlacik-pinari
4j> (2400), Osmanlu (2000), Agaga-gbkgelii лл
JjlTb*’ г (1000), Tatar-Pazarida Dogan-koyi (34-204), Dolab
« kj £ (5600), Duracik *< jUjjU L>1* jj (16834), Kostan-
tin jjU 5^1’ c>kk^y» (20.116), Kamenig, <gi4>
(13706), Котик JjjjS (8000), Rakinova jlc-JjLs» 4^1' ey$V (31.283),
Baya jU. jjU <a>1’чЛ» (20.084), Lijani < ' jtjjU jj JW >
(9737) ve Samakov’da yedi koy (mecmu hasil 155.698) bu evkafa ait
idiler [806].
347 — § e h z a d e Mehmed vakfi
Kanuni Sultan Siile y,m a n’m §ehzadesi M e h m e d’in Istan-
bul* daki cami ve imareti i$in Ipsala kazasinda Buzagi (hasil 1817).
ve BiyMu (hasil 6817) koyleri vakfedilmi§ti [807].
348 — Devi et-§ ahi Sultan binti Sultan Selim (Yavuz)
Hanemlaki
Yavuz Sultan S e 1 i m’in kizi ve Kanuni , Sultan Siile y-^
m a n’m kiz karde§i olub sadrazam Lfltfi Pa§a zevcesi bulunan—ki
sonradan ayrilmi§ti — Devlet-§ahi (§ehzade §ahi) Sultan’a, I st an-
SwZ’da, Eyyiib’de yaptirdigi tesislere [808] bilahare vakfeyledigi Dime-
Zo£a’daki koyler, К a n u n i tarafmdan hibe ve temlik edilmi§ti: [809]
A 2 ч!) 1
««• jVb jUab J
... .... J Ji* J Ah 1* *1^9 4» I
IJ 1Дл JI dba . 41 LJjAtl. cthls J 4*A
Cf • о . -AaA* С'ЛАалС' у 2 .aI J1 -АлЭ 4> Д>
-л
[806] kr§. ve tafsilat i$in. bk, 470 n. deft^ 13 sira n. 973 de Siileymaniye imareti
i$in mutevelliye yazilan bir hiikum i$in bk. Maliyeden miidevver deft. nu. 2775, s. 52.
.[807] ayn. deft., 14/15 sira n. §ehzade Sultan Mehmed camii evkafi koyleri (Qir-
men, Qorlu, Vize, Tarhala... v. s.) hakkinda 953 tarihli huccetler i$in bk. Fekete tasnifi
nu, 300-309.
[808] HadikxLtulcevarni, s. 16 v. dd.
[809] kr§. 470 n. deft., 23 siran»
- 499 -
Murad III. devri tahririne gore, Dimetoka kazasihda u$ koy
ve sekiz yiiriik cemaatinin hepsi 66.703 ak^elik hasih vardi [810].
349 — Huma-§ah Sultan (§ehzade Mehmed kizt) miilkii
Kanuni Sultan Suleyma n’in §ehzadesi M e h m e d’ip kizi
olub Ferhad Pa?a zevcesi bulunan H u m a-§ a h S u 11 a n’in [811] —ki
Murad HI. devri nde vefat etmisti — Kizilagag’da dort koy mulkii
idi. Bunlardan birine, Komarh (Sofular) koyiinii, yukanda soyledigimiz
gibi (262 n. paragraf) Mihai Bey uhfadindan Yah$i beyin оgull ar in-
dan , satin aimak, Sasalu ve Dogan jbb [812] kbylerine Kanuni Sul-
[810] Azadlu jbljl (15134), .Akge-virani (Surnazen) <11
(9533), Yeni-koy (Gomlek) ob*J tSff& (2500) koyleri ve sekiz Qakirlar
«Qakir-deresi»., Yagibasan, Ali-Носа, Kara-Hasuh...) yiiriik cemaati, Azadlu koyii
hakkindaki kayit goyledir; «Bundan akdem karye-i mezbure Azadlu. sinurinda bazi
kef ere hay mane haricden geliib sakin olmi$lar imi$ zikrolunan kef erenin hdsil-i b$iir-
lerin b&zi miisellemler kendu ^iftliklerinden ziyade bila-temessiik tasarruf itdiklerin
hin-i kitabetde zahir olicak ikrar olunub sipahiye virilmi$ idi sonra §ehzade-i mii pa-
rani ley hd canibinden ddemler geliib mezkurun haymanekan keferesi bana hibe Ve tem-
lik olunan Azadlu nam miilk karyenin sininnda sakin olmuplardir hasiVi bpiirieri
ve gayri resimleri ki sipahiye tayin olunmupdur benim karye-i mezburenin hasil-i
opriidiir benimdir deyu dava itdikde hiikm-i perif ihsan olundi mevlana Edirne
Efendisi iizerine varub zikr olan kef erenin sakin olduklan yerler mezkiir Azadlu
sinunndan oldugi ehl-i vukuf mahzarinda sabit ve zahir olub paye~i serir-i saltanata
arz olundukda ketere-i mezbureden sipahiye tayin olunan hasil-i opiirden ve gayriden
hisse-i miriden gayri 4564 ak^ahk hisse sipahiden ref olunub miiparinileyhb. §ehzade
§ahi Sultan zapt itmek i?iin ber-mucib-i emr~i perif defter-i atikde mukayyeddir
deyu kayd olunmagin lakin miipariiileyha bab-i saadete adem gbnderiib Dimetoka
kazasina tabi Akge~Viran nam karye ve.,.. cemaatler adet-i agnam ve ispenQelerin
ve Azadlu nam karye mii$ariiileyhaya temlik olunub amma zikr alunan karye-i. Akge-
Viran ve camdatlerin haymanelerin ve mezbur Azadlu karyesinin resm-i kaymanesi
ve adet-i agnam ve ispenpesi miri tarafindan zapt olunagelmegin onlar dahi kenduye
temlik olunmak babinda istiday-г inayet eyledigi ecilden sene 970 $abanmin altinci
giiniinde [31. Ill, 1563] paye-i ser'ir-i alays arz oluudukda merhum Sultan Suleyman
Han mezbur Azadlu nam karyenin adet-i agnamin ve resm-i hayma-
nelerin ve ispengelerin zikr olunan Akge-Viranin ve cemaatlerin resm-i haymane-
lerin dahi tarih-i mezburdan inayet eyleyiib sefer uzere olmagla hiikm-i §erif ihraQ
olunmasin miiyesser olmadigi merhum _ Sultan Selim Han tahta ciilus itdiklerinde
inayet rica eylediigi ecilden zikr olunan kuranin adet~i agnamlann ve... dahi tarih-i
mezburdan mukarrer kihnib i$bu sene 975 $abanmi evasitinda sadaka itdiigi miilk-
name-i humayu-i ... defter-i atikde mukayyeddir» (kr§. aya. deit., gbst. yer.) .
[811] kr§. Pe^cyi., Tarih, I. s. 31; Tevarih-i Osmaniyan yozman, yazma, M. H,
Yinans nushasi, var. 131; Aii, Kiinhiilahbar, Yzm. Universite5959/32 var. 541
[812] Bu koy evvelce doganci-timari iken Huma-§ah Sultana temlik
edilmi§, ancak, ismini muhafaza etmi§ti.
\ ‘ . ... f .
— 500 -
tan Suleyman tarafindan kendisine temlik edilmek suretiyle sahip bulun-
makta idi. Murad III. devrinde cem’an 14.483 ak$e hasih olan bu koy- .
lerden bazilannda sonradan gelen go^ebe hristiyan reaya, ayni vaziyette
bulunan digerleri gibi, o§ur ve ispen^eleriyle diger vergilerini miilk
sahibine ve hara^larini miriye oduyorlardi [813].
350 — Mihrimah Sultan (Kanuni Sultan Suleyman kizi,
Rustem Pa?a zevcesi) emlaki
Filibe’de 10 koy ile Tatar- Pazari ve SamakovAa bazi koyler,
Kanuni tarafindan bir miilkname ile kizina temlik edilmi§ti. Bu miilk-
namede zikrolunan koy ve mezrealarin ‘ biitiin sinirlan, tabileri ve miil-
haklari ile birlikte ve chaffed mahsulat-i $er9iye ve *amme-i aidat-i
brfiyyesiylef Mihrimah S ul t a nhn ^emlak-i sahiha-i ger’iyesindenb
oldugu, dilerse satip, dilerse bagi§hyabilecegi ve vakif gosterebilecegi
tasrih olunmu§tur. Filibe* de Ali-Fakih (7758 hasil), Timurtaf
(2138), Kara-Da ud jjb (2960), Izzeddiinlu (5615),
Nasuh-Fakih (2100), sakinleri primiikorler [814] olan,
Yuvasin (1804), d§iir ve ispen^elerini ve diger resimlerini §aha-
beddin Pa$a evkafina, cizyeleri ile adet-i agnamlanni bu evkafa veren
diger Yu asm [815] (834), Yoguk (Boguk?) (1100), Koyun-depesi
. ы ON* nahiyesinde yine primukorlerin sakin bulundugu Par ehan
(1346), Karaca-dag nahiyesinde Aktav jlk&l (11.763) [816] koy-
leri bu vakfa 35.618 ak^ahk bir hasil temin ediyordu. Keza Tatar-Pazari
kazasinc a Ustrumca (16.291), Samakov kazasmda da burada i§leti-
len demir madeni hizmetlerinde, « JUub- LJ », bulunmak
[813] kr§. 470 n. deft., 24 sira n.
[814] Koy kethiidasi ve koyii §enleten manalari hakkinda bk. O. L. Barkan,
Kanunlar, gost. yer. s- 306, 311 ve tiir. yer.
[815]«, _)(А4.^®
[816] ^7z'6e#deki bu Aktav koyii bir asir kadar evyel oraya iskan edilen Aktav
tatarlarmin kurdugu bir koy olmak lazimgelir. • Vize kazasmda Eyneller kbyiindeki
Yuriik e$kinci ve г/amakZannin «yiiz yildanberi. eba an, caddin vakfin (Murad IL)
topraginda sakin olduklari hakkinda bir kaydin de isbat ettigi gibi, hunlar XV. asir
ortalarmdan itibaren burada yerle$mi§Ierdir. Bu koyiin Hayreddinlu mah^llesi
halkindan musellem. yerinde sakin olduklarinm tasrih edilmesj gosteriyor ki, bu gogebe
unsurlar, belki de, kendi te§kilatlarindan once musellem tegkilatina girmi§lerdi. Sonra-
dan bu mahalle bir sipahiye ber-vech'i timar verilmi?, bilahare de Aktav koyiiniin
sinirinda oldugu igin, verilen emir iizerine vakfa ilhak olunarak sipahisine dii^enden
bedeli verilmesi uygun gdrulmii§tiir (kr§. 470 n. deft., 20 sira n.).
- 501 -
suretiyle avdriz-t divaniye ve tekplif-i orfiyeden muaf olan be§ koy
(37334) ehalisi ve alti mahallesinde yiiriikler oturan Qamurlu mezreasr
bu vakfin reayasindan idiler [817]. Bu koylerden birinde, Alaca-Kilise
koyiinde derbendciler sakindi [818]. Qamurlu mezreasimn alti
mahallesinde (Derelu Adalu , Nasuh-Fakih Dervi§lu
> Gazilu , Ahmedlu jJjurl , В urban-Fakih 4J& jIa7) ve diger
iki mezreada [819] oturan yuriik cemaatleri de bu statii icjinde goriik
mektedir.
351 — Gevher-Han Sultan (binti Sultan Selim, Piyale Pa$a
zevcesi) m u 1 к u
Cisr-i Ergene’de, Dogan^deresi mahallesi [820] ile birlikte Kara-
Yusuflu jUU ibt (1900) koyii ve Filibe9 de Koyun-
tepesi nahiyesinde Gdbekli ve Yegan-begli 3 (3300),
Derziler (3612) koyleri Selim II. kizi Gevher-Han
[817] ^Sama^ot/daki bu koyler (Halye <lJIas Hranova , Mrudan ,
Aryokukani Alaca-Kilise I) hatta, Filibe’ye bagli koylerden Izzed-
dinlu, Ali-Fakih, Tatar-Pazari daki Ustrumca koyleri 949 tahririnde, Rustem Pa$a
kethudasi M e h med b e у in zeameti koylerinden iken 960 da, C e 1 a I - z a d e’nin
hagiyesi ile, Mihrimah Sult a^Ta temlik edilmigti (220 n. tapu deft.):
I—L J О ^aa j fA^A fr| »
4Д ft <j^4) IJ 4*1^ «•« ^9 — -
4_Л*1 *A*9 4j«Л> -A>- о^.9I 4ab ^ДДа
C_J| Cjj 11э*1 bljj49
[31.1.1553] 960 -k—Ijl j ^La СьЬ
« ёЫ>- ^|la.AA jLlU Lc.
[818] Bunlardan 30 tanesi derbendci tayin olunarak her biri iki kile bugday, iki
kile arpa onar ak$e ispen^e verir, buna kar§ihk, avariz-i divaniyeden muaf tutulurlardi
(470 n> deft., gost, yer.)»
[819] Haci-Bedir (Pir-Budak) : (jrL Yenice-koy
Bu sonuncusu Mihrimah Sultanin 0 s к ii d a r’daki i mar etine vakfe»
dilmig bir koyiin mezrealari hududu i^inde bulunmakla §er’i ogiirlerini vakfa veriyor-
lardi. Sonradan haymane taifesinden bir kisim hristiyanlar bu mezrealara gelmig, onlar
da Cizye ve adet-i a/namlarini vakfa vermege ba§lami§lardi (ayn. deft. gost. yer.).
[820] Bu mahallenin hududu, XVI. asir ortalarinda, Drama kadisi mevlana Ahmed
bin Mehmed ve Cisr-i Ergene kadisi mevlana Ahmed bin Yusuf gonderilerek tesbit
ve, mevcud oldugu anla§ilan ihtilaf halledilmi^, ni§an*ta§lari dikilmek suretiyle bir
sinurname yazilmigtir ki, tahrir defterinde kayitlidir (kr§. ayn. deft., 18/20 sira n.)
— 502 -
Sultan emlakinden idi. Emlak hasdatinin da vakiflardaki gibi oldugu,
hemen hemen ayni resim ve mukataalarm bulundugu, Yegan-begli koyiin-
deki ^iftliklerden birine tasarraf eden Sinan kethiidanin, bagka
yaylak ve zeminlere de sahip oldugu, kendisinin oliimunden sonra ise,
bui lann, Gevhe r Sultan emlakinin miikellefleri sifatiyle, kizlan
Ay § e ve F a t m a’nin eline ge^tigi goriilmektedir [821].
352 — — §ah Sultan (binti Sultan Selim Han, Qakirct Hasan
<Zal Mahmud» Pa$a zevcesi) vakfi
Selim П/in kizi olup evvela Hasan (Q a к i r c i) Pagaya sonra Z a 1
Mahmud Pagaya tezvic edilen §ah Sultan ($ah Hatun) I st an-
iuZ’di, Eyyiib'de bir cami inga ettirmig [822] ve buraya Filibe’de 12
koyii (39.698 hasil) vakfetmigti ki, bunlar kendisine babasi tarafindan
temlik olunmugtu: [823]
jJ4j jF3^ J), otii aJ
« «• • u J Ai I
dUx j л** ... 41
b) Vizzera, izmera v.s. evkafi
353 — Ali Bey (veled-i Remmal Haydar Bey) miilkii
< dl' JA**- JLJ4> JAas- J J 4^1’dV »
Tatar-Pazari kasabasmda 380 doniimliik ve Filibe kadisi
mevlana Dervig efendinin tetkik ve teftigi neticesinde tesbit edilen bir
bah^eyi, К a n u n i Sultan Siileyman, Remmal Haydar Bey
veya M dla-Haydar Bey diye taninan zata hibe ve temlik etmig, miil-
kiyet hakki iizere tasarrufunu miibeyyin bir miilkname vermigti. Selim IL
ve Murad III. devirlerinde oglu Ali Bey bu miilke mutasarnfti [824].
354 — Ali Pag a (Semiz) vakfi
Kai uni Siiltan Siileyman devri sadrazamlanndan Ali Pag a
{Semiz, eedid)9nin Edir n e’de bir ^argisi, Babaeski’dt camii ve bunun
igin bu kasabada genig evkafi vardi. Onu 950 de Yenigeri-agasi gorii-
[821] ign. deft., gost. yer. Bu evkafa ait 1111 tarihli bir muamele ifin bk. lb-
niilemin ta n., evkaf, n. 3184.
[822] Lrg. Hadikatulcevami, s. 256
[823] 370 n. deft.} 23 sira n,
[824] i gn* deft., 120 sira n.
“ 503 —
yor ve Filibe’de bir koyii padigah hasslarindan iken arpahk olarak aldi-
gini biliyoruz [825].
Ali Pa$a vakfimn E d i r n e’deki gar§isina gelince, 976 tarihli Edirne
evkaf defteri §oyle tesbit etmi§ti: [826]
jy>ji
As ts***'-1** &у у у <3^—
d (Jf**^^* $ ^JP*-**^ 5 ^*1A *A J AM>'d
• • • J-Mv*1 aJ^S.5 * U^-A* J Q—dX> J x^j dX> 4*1& JA ujb 3
чНа* J J 4я^ J j J
unT© у j JjU* j (5u^i J djtfb- 3^ ^ja<
J**Jj^ «-Uli* 4-1 djj 3^ 4 A. dL Jf (jjl ejJu (jJjJjl
iS-^ •**• 4-1 dj<jL- dU\Sj| (jVjl oA*VjaI Jb jd
JL^/I J » JaZ^j ^lds>"| c«AL*Sj AI G^$*VS 0*^^
O}£- J 4“^ AIaLJ «)Дя:йй*Л JjUjI, E sX^j I».
• ••« ^Jjrj 4-1 <tuL!z ^)дл*«л ijkJjl L» a43jS L
«••• (5jaM Ljd udiU-p j- Ц^Г (Jtjr «d£lj
Ali Pa§anin Babaeski’ds bir camii oldugu gibi, bunun i$in
hamam, kervansaray ve diikanlan vardi 982 senesine ait bir muhasebe
evraki bunlari bize miifredatiyle gostermektedir [827].
[825] kr§. 220 n, deft. Nahiye^i Filibe
, tfjwjJjljibj «—j Ji — 33.697
<—jl-UU ^
<5^ d-Aj о Ai A>- J$SJ jl ^\ 4^3^ dd <—4Л>-^ 4^ A J
vJJ LvL 3 IdL ^***3 d LdL td
[24JI1.1544] 950 4d- <4^ >bU G4 4^'4 JLJ 4)lfl? Ы
«: 4C 4 4^^* JkdldMI dJbLc OJ»dl о jj**
Murad III, devriu&e Ali Pa§anm F i 1 i b e’deki vakfi, Kadi koyii yanmda bir
$iftlik, Dobog koyii ve bu civardaki yaylalar ile bazi degirmenler goriilmekte, fakat,
arpahk olarak aldigi HolomiQ koyii bulunmamaktadir. Keza, bn siruda, Dimetoka
yamnda bag zemini ile. Edirne civannda diger bir zemin de bu vakif ciimlesindan
idi (kr§, 410 n. defter 16/17 sira n.).
[826] kr§. 107 n. deft. s. 207 ,
[827] kr§. Fekete tasnifi, n, 646
s-LaS J d J 4iJ> Z" J A As- *bbjdl dd^i* 'Gm Ur
— 504 — ~
355 — Hiiseyin Ра§а zaviyesi vakfi
XVI. asir ilk yansi tafirirlerinde ismine rastlanmiyan, fakat, Mur a d 111.
devri nde T a t a r c i к (Tatarpazan/da bir zaviyesine ait vakfi goriilen
Hiiseyin Pa§a? eger Qandarh - zade Ibrahim Pa§anin oglu olan
Hiiseyin Pa§a degilse, her halde, bir aralik Rumeli beylerbegiligi de
yapmi§ olan ve 980 siralannda vefat eden Lal a (Tutunsuz) Hiiseyin
P a § a olmalidir. Bahis konusu olan tahrir kaydi §udur: [828]
jl L ^9 CJ ^,9 J J IjtL
••• ... /к ... 1 ...
Emr-i Padi$ah-i alempenah ile vilayet tefti$ olunub tesv'id olun-
dukda bun dan akdem mezbure zaviyei merhum Hiiseyin Pa^ay-i mer-
hum mahalle-i mezburda ihdas idiib mastur olan asiyablarinin ve bag-
larinin ve baggelerinin ve tarlalarinin mahsulii zaviye-i mezburda vari-
din ve naziline sarf olunur bulunmagin yine zaviye-i mezbureye $eyh
olanlar ve sayir dervi$ler zaviyed mezbureye miiteallik olan asiyablan
ve sayirlari ve baglan ve tarlalan tnahsulleri ayende ve revendeye
sarf itmek iizere deftere kaydolundu deyu defterd atikde mukayyed
bulunmagin.,.» *-
356 — Ibrahim Pa§a (Hadim) vakfi
Kanuni Sultan Suleyman devri vezirlerinden Hadim
Ibrahim P a § a mn I s t a n b u Fda Silivri-kapi’daki camii ve diger?
mescid ve mektep gibi tesisleri i$in R u m e 1 i’de Kizil-AgaQ kazasinda
u$ koyii ve diger yerlerdeki daha bazi koyleri ve Istanbul’da ba^kaca
emlaki tahsis ettigi 968 tarihli vakfiyesinden anla§ilmaktadir. Vakfiyenin
ash Turk-Islam Eserleri Miizesinde blup, merhum A b d ii 1 к a d i r
Erdogan Bey bundan etraflica bahsetmi§ ve vakfiyeyi bize tanit-
mi§ti [829]. 970 siralannda vefat ettigi tahmin olunan Hadim Ibrahim
Pa§anm Murad III. devri tahrir defterinden sadece Kizilaga^’daki iig
koyiin tahrir kaydini naklediyoruz [830]:
jH. 1^-ЬЪ
« 29.010 U .... [23.IV.1574] 982
[828] Icr§. 470 n. tapu deft.t 117 sira n.
[829] Tafsilat i§in bk. Silivrikapi da Hadim Ibrahim Pa$a camii (Vakiflar ;
d e r g i s i, I., s. 29-35. Ankara, 1938).
[830] kr§. 470 n. tapu deft.) 107 sira a,
- 505 —
3 <ИУ t-АЬ (Sjlp jara j i-Ц <-^93 э
^9^3 1 j^O JjVt-Jj-kil <XU1£ 3 A, A A^J^U* Lb.
•••’ ’•’ ££^' Jj* £^b O3G ^^,0 fb Ape*5*7 AJ^9 (J^*£ >90 30Д*Ал у 2> (j*4^ i <^-A9j
5201
2000 ee ^x.S" J^U ... [831] ^Jcl Jjs £jb* jLI—a j^i.o Д* J&iy 4,/
2330 J^L- aSj a jlr 1дЛ^ 3k»-33Г 4^9
Ibrahim Pa$a evkafixww bir defteri XVII. asirda defterhane yangr»
ninda yanmig ve vakif miitevellisi, elindeki vakfiye ve mulknameye gore
bir suretini £ikararak defterhanede muhafaza edilmek iizere vermi§ ve
defter iizerinede bir buyarultu yazdirtmi§ti ki, defter-emini efendinin
mahallinde hifzetmesini amir bir buyurultuyu ta§iyan 20 muharem 1067
[8. XI. 1656] tarihli bu defter, Nigbolu li vasindaki be§ koyiin,
Ibrahim Pa§aya, henuz ddriissade agasi iken 947 de tevcih ve temlik
edildigini bildirmektedir [832]:
^b 33*-^ 3 clU з oij <—^3* J Ooh-» t^jb (_^Ui ip I’ x>jbi j I dll* >9o
dlU >90 ji Js ^bH ji>f 4^9
J^L з!ддл j чЬI cJ j-Зм ^^3! ji jrjk- ^>9
-uIaj
33;^ dlb* >90 jf gjk. Д^ЗО и5з.'^b” 4^3>5^ 4)^9
З-^^з с!з^ cJi* Зозз*"^^ з Зй^*л^>" cjз^зi j з^с3 *—53^ ^„^9 Зз^‘1**
Л> 3 (*3*^ (3"^з^ 4^3^ uj_A‘,j3 ic**^ дД^ 3_5^ Зл>- (—>3-3-i (j^3 |*к**л
>—ftЛ (£3* 3 3 0 ^>3^ u-j^i ^>Ь (j^o чх1:3д з (L jJ о-З^ з Jsa* о
(лз^з 03)3! з ujU Зз>Д з 3^?^
... Д*9 дЛДз- >90 к^з'зз^ З^Ал (J^KXo (U-Aii ioi ^l^b 3* J 4/9^ 3 JAaC.
[831] «.o
mezkur karye halki
... ^b (P3I Д1А—9 33^*3^
perakende olub her biri on yildan ziyade gayri
yerlere varub feragat idiib yerleriin bazisi hali kalub ahar yerden bazi kimesneler
geliib ziraat idiib hasil olan d$iirlerin karye-i mezbure zabitlerine virdiler ve mez~
rea-i mezbure yirleri sabika mesag olmagin kanun-t padi$ahi muktezasmca mukad-
dema karye-i mezbiirede sakin olan re ay a dan gayri ne mikdar yirlere ziraat idegel-
diler ise ol yirleri ol karyenin sinun hukmiinde almagin emr-i §erif iizere mukad-
dema karye-i mezbiirede sakin olan reayanin ziraat itdikleri yirlere haliya kimler
ekerlerse hasil olan o$iirlerin canib-I^vakfa zabt olmak iizere defter-i cedid-i Haka-
niye kaydolundu deyu... kaayeyi merhum ve magfuriirdeh Sultan Suleyman
G a z i. tabeseah salifiizzikr merhum Ibrahim P a § a у a temlik idiib anlar dahi
camie vakf itmegin miilk-name-i hiimayun mucibince karye-i mezbure vakif igiin
tasarruf olunub deyu defter~i atikde mukayyed bulunmagin.,.»
[832] kr§. ve tafsilat i$in bk, 788 n. tapu deft.
— 506 — . : Ц
4J* ••• ЗУ.А* <-^1 ’*• ' x:b^ j\cfr Ч>'5 Ч_А -. -Э|
ojJjXL’ JjJ ^6 ojt ^х> jf'i ••• Зл J33* cS^I <2&« ... Jib jl jjk. ' .'|1
jrcitay£j-3.>- oLaIIp oUbL <jj^a. 3^ cl'®- j -AA*9^ c?^A
JU 3 JU J (Jlllc* J J (5"’л J*'-^ C^J^UI -Ц
j ^jj>V JJX ^A e^lb j t/ЬИ о A j iAA J ;;§
4)1 ^-4^ 4>^j *u£-Jjb- ЯАУь j JI j J j :f
i?AZ ^л ^A.7j dll« <^1 ^дИ^кдл j qj
j j (LJu ли> Jib 4i (S}3^ c£4*b' aA 4'^**' *4“^
‘«[1.XI.1540] .947 Jib' J b> c^b' J* |
357 — Lutfi Pa§a vak-fi
Kanuni Sultan Suleyman devri sadrazami Lutfi Pa§anin
her hangi bir tahrir defterinde evkafina tesaduf edilemedi. Ancak, 948
tarihine ait bir §er’iye sicilli, —~ ki hemen azlini miiteakip tanzim edil-
mi§ oluyor — onun, Dimetoka’da Mftsellem koyiinde mescidi ile bir
mektebi i^in 100.000 ak§e ile Edirne’de Augilar gargisinda. yirmi diikani
vakfettigini gostermektedir [833]:
оД^ j-д сУг dllxfc (jj JУ XyU UljL Jl4 4)1 lit
[833] lrr§. Topkapi sarayi ar§ivi, Edirne §er’iye sicilleri, deft, nu, 282/113, var. 51.
Kanuni Sultan Suleyman devrinin ilk vezirlerinden Ahmed (Hain) ,P a § a n in da,
kendisine 924 ve 925 senelerinde verilmig olan yedi sekiz koyden ibaret bir miilkii
vardi ki, bunlan sonradan, nereye oldugunu bilemedigimiz, bir yere vakfetmi§, fakat,
925 tahririnden sonraki tahrirlerden yalniz birinde zikredilmi§tir. 930 dan sonra ba§ka
bir maksada tahsis edilmig blmahdir. 927 siralannda T a t a r c i k’a ve Filibe’ye bagh
be§ koy halindc (hasil yekunu 19507) goriinen Ahmed Pa$a evkafi (kr$. 138 n< deft,
var. 69), 925 tahririnde §oyle baglamaktadir (kr§. 77 n. deft. s. 853 v. dd.):
3y gA ЧА Jjj'
4^-b — J)jj
... 4-jjIjI dlU c5xl»
J L-blff 4*J I у 1д»
924 <l-iS^*a)IcS3 J dlU 4^
...jL£l ... 924 <cu s-uaI^S 3 J jyjll dlU У-3 A*
<JI
С.&Л j\>-4^9 •"* <3Д»0^^*" 4,A
Lit лЯ 4:1;Ьл — •••jy' j-^’A чА ’*• 925 Сл- J ;Ул1
ч,А j-5 •" 4*b' csjLa* 4*a9j j c£*A' • cJA?
се...... 210 _/-k- •••-
- 507 -
UL Да JjAAt Д^~ (J‘'*^J *** ^*A ^r'lo—J (_^Да1л9 Utb О^Л»-
*—d^k- )*a J 4Д _^A?c~*a £1^ '*‘“^кмА Чд® (3^49 у 4-C J e-l*Ja5 tiUj jl"j-42>-
(j^*^ °/*9^-5 оД-^^-и»jb*- jl*pb*t 1 o-kijjl <£-! o$_^l£,1j dl*. jy
Aa^LaJ J.a1 Jf L!J 4a|£>.J ol^L-» ’^Л _LJj-Л f-^‘J
ij^^" ^д:1^1 ^zS" aJl-j j у o^CLsj д5^Д^ I JifrL j jQ$l у s 4*1 j j • •. j Ca-u-Kaa^
CC a • • 4j Qa*mJ у Crrt*i J (^.C 4a**J ^/1я* Jlf"*' ул
358 — Mehmed Pa§a (Sofa, Haci) vakfi
««. Oj^ 1лЬ Д^“ ^7.5 J»
Kanuni Sultan Suleyman devri vezirlerinden olup vezaretten
azledildikten sonra Budin beylerbegisi iken vefat eden Mehmed Pa§ a
nin [834] Sofya’da cami ve imareti vardi. Bu cami ve imaret igin
Dimetoka'da bazi mezrea ve giftlikler vakfettigi goriilmektedir. Meh-
med P a § a, bunlardan Soguk-kilise mahallesiyle birlikte Konuc mezre-
asini Bayezid Qelebi veled-i Mahmud bey tsfendiyar i’den
satin aldigi gibi, Kazanci giftligini de §ehabeddin S u b a § i adh
birisinin veresesinden alarak Sofya imaretine vakfetmi§ti- Bu giftlik, bu
suba§inin mulkii iken, evkafi munkariz olduktan sonra, timara verilmi§,
fakat, oglu Hizir Qelebi elindeki hiikiim ve huccetler ile miiracaat etti-
ginde, Bayezid II. giftligin miilkiyetini mukarrer tutmu§tu. Hizir
Qelebi’nin vefatmda oglu Mehmed’e intikal eden bu yer sonradan Meh-
med Pa§a tarafindan satin almdi ve Sb/i/a’daki imaretine vakfedil-
di [835]. .
[834] kr§. Pe^evi, Tarih I,t s. 29; Onun 950 de iigiincu vezir, 954 de ikinci vezir
oldugu ni§anci С e 1 a 1 - z a d e’niii bir tahrir defterindeki ha§iyesinden anla§ilmak-
tadir. Bir! Yentzer tier •agasina (Semiz Ali Pa§a) tevcih olunau bir koy miinasebetiyle
{ykt bk. s. 503), digerleri de Mahmud Qelebi (defterdar, Nazli) ile ba§ka biri-
nin timarlari vesilesiyle yazilan hagiye §oyledir. (kr§. 220 n. deft., tiir. yer.):
11 II 4j (3 Л* Д>- J У I
tib Д^"1 у lib Д^" у *—*Jjll
о J j,>- [13.XII.1547] 945.41м. вд.дМ^З <Abl
jQikH у Jk:ll dlllldJbLc.
[835] Murad III. devri tahririnde bu evkafm geliri 12,104 ak^e idi. Tafsilat i^in
bk. 470 n. deft., 59 sira n.
s e“4 Ob •••»
«... JдлЬ I J o"jlz
— 508 -
359 — Mehmed P 'a § a (Sokollu) vakfi
XVI asir tahrir defterlerinde, Sokollu Mehmed Pa§anin,
Pa$a Zzyczszndaki evkafi olarak, \yimetoka da Dog^ZTzez— Yo,kub
(Токтак-viram JIj$ mahallesiyle) [836], Ak-sakal JE>J| (Kara-pinar
j&oJ mahallesi ile) koyleri ve Eskihisar-Zagra'da Hizir-bey
(Radovice <4J), Pelted (jrch, Bogaz-kesen derbendi • лд>.
Saruca-reis 4* jjE» koyleri tesbit edilmi§tir. Bunlarin biitiin tabileri,
mezrealan, reaya, haymane ve bunlarin evlad ve ahfadlan ile ve biitiin
hukuk ve riisumu ile Sokollu Mehmed Papaya temlik edilmi§, reayasinin
ellerine de muafnameler veriimi§ti. Dimetoka koylerindeki hristiyan rea-
yadan oldugu gibi, Eskihisar-Zagra koylerinde aslen voynuk
olub da bu koylere emir mucibince raiyyet kaydedilenlerden de resm-i
raiyyet, ispen^e, §ira veya, hamir vergileri alinmakta idi. Sokollu’nun
1 s t a n b u Pdaki cami ve tesi^lerine vakfedildigi tasrih ediliniyen Murad III.
devrindeVi tahrir kaydinde bu emlakten senede 20.000 akgeye yakin
bir gelir temin olunuyordu. Bu esnada, Dogancz Yakub koyiiniin hududu
E d i r n e'deki Bayezid medresesi muderrisi mevlana Mahmud veDime-
toka kadisi mevlana Haci Isa vasitasi ile, Hizir bey ve Pelted koyleri-
nin hudu da Eskihisar-Zagra kadisi mevlana Musa bin Abdurrahman
marifetile tayin vi tesbit edilmi§ti. Bu kadi, ayni suretle, Sokollu Mehmed
Pa§anin Delvine sancaginda miilk karyelerine bedel kendisine verilen
Bogaz kesen derbendi (Kul-Ibrahim) ve Saruca-reis koylerinin de hu~
dutlanni, aldigi emir iizerine, evasit-i receb 976 da [3.1.1569] tesbit
ve tescii etmi§ti ki, bu siciller tahrir defterine de ge$irilmi§tir [837].
Sokollu Mehmed Pa§anm Edirne’deki vakfina gelince, 976 tarihli Edirne
evkafi tahrir defterinde §oyle goriinmektedir: [838]
. 41^ ...^4j 4*^" .• »4«i JEa« в о о EvL
[836] Bu koy ile Eskihisar-Zagra koylerden birinin defier-emini Ali beyin
zeametinden iken 974 senesi gaban evahirinde Sokollu’ Me hme d P a § a у a ihsan
edilerek mulk-name verildigi tevkii С e 1 a 1-z a d e Mustafa Qelebi’nin bir kaydinde
gorulmektedir (kr§, 949 tarihli ve 220 nu, deft.)t
.«•чМ 4>^§ jJ П
j^4j*b J-'*’!*- 4*1p 4j UtL Zj 4j J*
.«о JkJ!₽!j(,3^jl-Ei 4il^ ... J cdE cilAc
«^*9^ J974 J IjjZ~. J
[837] kr§. ve tafsilat igin bk. 470 n. deft- № sira n.
[838] kr§. 1070 nu. tapa deff,t s. 270 v. d’
\ r .
— 509 —
.... bir gifte hamam ve ana muttasil otuz bir bab kargir dek-
kakin... ve dort bab. .. mahazin-i aliye ve bu cumlenin iizerinde
otuz bab odaha-i muntazama ki sekiz babi mahazin-i mezbure
iizerinde vakidir... bu ciimle odalar han §ekli... mustakildir ve шес-
ти mezkurat cevanib-i selas^den tarik-i am ile mahduddur ve ha-
mam-i mezbure muttasil bir menzil.... hududi tarik-i am ve tarik-i
has ve merhum Firuz-aga - muallimhanesi ve Haci Halil evleridir ve
mezkuratdan maada mahmiye-i mezburede Kizil»minare pahalie-
sinde... otuz yedi bab hucerat... ve anlarun tahtinde... bir han ve
mezkur hana muttasil bir nalband diikanin... bu cumlenin hududi
iki taraftan tarik-i am ve tarik-i has cenab-i saadet-iktisablarina
miintesib olan saray-i amirelerine miintehidir bina ve vakf idiib
§oyle §avt buyurmu^lar ki zikr oilman harnaai ve dekkakin ve odaha
ve menzil-i mezbur han mutad olan iislub ve minval iizre isticar
ve istiglal olunub hasil olan gallatin meremmat-i miihimmesinden
sonra baki kalani... kasaba-i Birgos’da [Liileburgaz] bina itdikleri
cami... miihimmatina ve.. medrese... levazimma ve... bina itdikleri
dar-i talim miihimmatina ve... cami-i mezbur kurbiinde bina itdik-
leri imaret... ve musafirhane... masalihi ve masarifi... i^iin vakf ve
tescil ve habs ve tesbil itdikleri sayir evkafm mahsulatina zam
olunub vakfiye-i mamul bihalannda mebsut olan kuyud ve §urut
iizre masarifine sarf oluna...»
Bu kayitlerden ba§ka S о к и 11 u’ya ait iki vakfiye kaydine rastla-
dik ki, bunlardan birisi, onun, biitiin hayratini, digeri de yalniz Beg-
^ere^deki evkafini tesbit etmi§ bulunmaktadir. Bunlar ana hatlari ile
§oyledir: [839]
^1а.лл dl;Uu, ...JU-NI
..<4^ I (*kl j I
°ЛJ SU
cX jJ J 4л | 4a*«.ses- fl*
JL 4^ J<^j^ JjL jlrjlz
fj* eJoJjX* &):>y I £1л1
dort nefer... miiderris ile... bir feyh-i miisebba’ nasb itdiler
miiderrislerin biri tefsir ve hadis nakl idiib biri fiiru’-i hanefiye ve
[839] Millet kiitiiphanesi, Ali Emiri tarih yazmalan nu. 933, var... 1-5, 18-23
— 510 —
biri furu’-i fafiiye ve biri sair fiinun-i akliye dersine igtigal idiib...
otuz nefer ehl-i kur’an... birer ciiz’ okuyub... ve otuz miisebbih
kelime-i tevhidi... her gun ^eviriib... sevab iderler ve ol cay-к pak-
menzibi ruhani arzл iklim-i sanide vaki olub bilad-i harreden ol-
magla... haHc-i Medine-i mutahharada mescid-i Кауапш kalbinde
vaki olub к ah hatem-i enbiyaya, . kah hatemine nisbetle. ^ohret
bulan bi?r-i nebi ve bfri hatemin ab i safvet-mahm semt-i Medine’ye
icra edub... Haseki Sultan.... bina itdiigi medrese... ardma geldikde
ayirub %iistakil mecra bina idiib.,. bir mikdanni bina itdikleri ham-
mam-i piir^surura bah§ idiib bir mikdanni dahi kendilere intimayla
i§tihar bulan Ayn-i Muhammedi\e getiirub... tesbil itdiler
ve Harem... -ebvabmdan dimekle mutearif olan kapuda bir
latif sikaye vaz’itdiler ve Harem-i §erif icre '^дНdimekle me§-
hur olan makamda yetmi§ desti su getiirdiler... mahruse-i Haleb-
igre... bir mescid... bina itdiler ve mahruse-4 ' mezbiirede Cellom
dimekle malum mahallede... bina itdikleri han... meyanmda su hazi-
ness iistimde... kur§un ortulii bir mescid... bina itdiler... mahrase-i
mezbiirede iki ziba mescid dahi. bina itdiler birisi-bab-a Antakya
birununda bina itdikleri han... mukabelesinde... ve birisi dahi yine
bab-i mezkur birununda nehr-i Kuvayk jjy dimekle maruf bir nehr i
can... iizerine bina itdikleri dibag-hanenin ,ЬаЬч §arkisi iistunde
in§a itdiikleri' mescid... dir ve zikr olunan- mesacid... altmda olan
§e§meleri dahi mu§ariinileyh vezir ihdas idiib:.. tesbil itmi$lerdir ve
Uzeyir sancaginda beynennas Pa yas dimekle rnaruf olan
kale... de bir ali han... ve bir zaviye... ve mescid bina itdiler ve
vilayet-i Karaman’da Nigde sancaginda §ehr-i mamur Bor... i^re
bina itdikleri bezazistan... iistiinde fevkani... bir cami... bina itdiler.,.
bilad-f miiteferrika ve emsar-i miiteaddidede etfal-i muminin i$un
nice muallim-haneler bina itmi§lerdir anlardan birisi... dahi §ehr-i
mezbur igre vaki olmu§dur... dar-i saltanat-i seniyye... Kostantiniyye
civannda... Galata surunun ebvab-i piir-siirurundan Azeblcr-kapusa
dimekle me§hur kapu haricinde derya kenannda... bir
cami-i dilkii^a... bina itdiler... mahruse-i mezbiirede -Kachrga-Iimam
kurbiinde... bina idiib... halilesi Sultan hazretlerine ihda itdikleri
cami... h'areminde bir medrese ve dariililm-i aliye bina itdiler... mez»'
kur cami... ardmda otuz hucrelii bir zaviye ki... her hucr-eye yevmi
ii?er ak$e tayin itmi§lerdir... ve saray-i alem-aralan kurbiinde Sinah
ega-mescidine evkaf-i- gerifelerinden yevmi alts akge tayin idiib
Hiisam bey| mektebine dahi' dort akge tayin itdiler...- mahruse-i
- 511 —
Galata harieinde min tersaneler ardinda... bir mekteb bina itdiler...
Galata haricinde olan rnezkur camL. lerinin -muezzinlerinden binsine
dahi... bir hane bina itdiler valide-i miikerremelerinin mezan orada
olmagm ruhlari igiin muteaddid ciizler vaz'idiib... ..
ravzasi... etrafmda... ge§meler bina idiib... sular getiiriib... ol ge§me«
lerden birisi. iskeleye karib yerde dort yol agenda.,.' bir ali gesmc-
dir... cami altmda ve muallimhane ka^esinde ve Kasim pa§a iske-
lesinde.... ug latif sikaye peyda itdiler... ve havass-i Kostantiniyye’de.
derya kenarmda Вйуйк Qekmece nam kaseba... da bir mescid...
biha itdiler... ve Istanbul ile Edirne mabeyninde... . Birgos
[Liiieburgaz] nam bir |ehr.{. vaki olmufdur .. mu§arunileyh vezir...
§ehr-i mezburun tamir ve teksirine kiilH Iltifat buyurub evvela
bir cami... bina itdiler... ve harem-inde bir medrese... in§a itdiler...
ve'mahrused Istanbul’da vaki olan medreselerinin ve bu medresenin
muderrislerine ve danifmendlerine her fenden nice nefisier kitabiar
vakf itmiglerdir ve camhi $erifin mihrabs ardmda... bir ali 'debistan
binlitdiler... canlL. . mukabelesinde .bir ali Imareti bina itdiler..
vezikr olunan imaret... yedi bab euderani ve alti bab.biruni ali
tabhaneyi mii§temil oldugundan maada otuz iki acakli iki hani...
mamur eylemi§dir §ehr»i mezkur kurbiinde Biiyiik^ICaynarca
Кйдйк-Kaynarea nam iki ear! ayn... ab-i ho§guvarlarmi
bir 'yere cem’idub.,. §ehre getiirub bir smkdarm ol ‘§ehr..« igre' bina-
itdikleri'hamama ve bir mikdarm cami... ile medrese... meyanmda
olan §adsrvana... bah§ itdiler ve anda olan medreselerinin mud er»
risine ve mutevelliye ve hatibe... her birine hallii halinee birer..., ev
bina idiib anlara §art itdiler ve.bunlardan maada Padisah hazret»
ieri... IstanbulMan EdinWye geliib gitdikge kcmmaggiin bir saray-s
dil-ara bina itdiler... ve Rum«ilinde Balgsk jib nam kasabada .bir
ali bezazistan bina idiib ortasinda bir mescid... * bina itdiler... ve
Rtmvilinde Selanik kurbiinde Sidre-Kapsi nam bir §ehr...
muzafatmdan beynelenam Kaya-Bman Ls dimekle benam bir
eay-i dilkii^ada... bir cami... in§a itdiler... ve cami-i mesfur... ya-
nmda... ' bir mualiimhane... bina itdiler ve >mu§arunileyh‘ vezir...
hicreVi nebeviyyenin dokuz yiiz elli-sekizine intikal itdikde vilayet-i
Erdei cbjl dir аш feth eyleyiib... vilayet-i mezkurede Begke-
rek... igre... bir cami... bina itdiler... ve pederi azizleri 1 "seyfiiFayan-
Cemaliiddin Sin an bey dL jU- ruhlarigiin liva-i Bosna?da
kaza»i Vi§egrad?da Soklovik nam karyede... bir mescid,.. ile
- 512 —
bir mekteb... bina itdiler ikisinin yevmi otuz ak^e masarifi vardir...
sevab-i cemilin..' merhum-i merkumun ruhuna isal ve nur-dide ve
server-sineleri merhum... Kurd ..Kasim Pa§a... dan mii§ariinileyh
vezir... hazretl’erine irs-i ^er’i ile intikal iden mal-i helalden rnab
ruse-i Edirne civannda Hafsa nam kasabada... merhum ruhigiin
biribirine kar§u iki all han mabeynlerindeb.. bir mescid... bina idiib...
sular getiiriib... ol hanlara konub asude olan gureba ve mesakin...
musafirine taaml'ar virilur
4^ 4^ I оЦ.*.? 4j I I jf' J J
jjA^? J j I JL> JlojAdJjl plaj <a> I
^(АкЛл ^9 jL- J (_£ j 1
oXjL-JAA^ eL dLTjj -.jA^A
ptajl <д1 Ujl J" e-d-p
c<cnlUlojb 0^1 4*bJ ctLij J (_£.?>-? 1лу jAj I
cH 1^,9 IJ <jlk A^"
^Длил£” 1 ^яЛАдС-
jI4». JLxo (_$1а>- ^^Длл b'e-
*1/^ (^3S" J J ^"*ss 4b 1 f.l'ylcjJ
j j£ ciblpe.—1 j\Ia AA Lol •.. d^Oa-M
^•^9 (JIav о А, j® b I иЗк*'-' c£ jkllj l>s '*'3^* oLijL
^JajI JIaaI 4>‘j£L Jii
hiisn-u bahada bi-bedel ve behcet-ii safada alem i^re meseidir ani
feth eyleyiib erzel-i nas elinden halasma muteveccih olduklannda
cenab~i vezir-i azam' <k. . JlJlr ^^UjJLLa^
hazretlerini asakir-i islam-i zafer-alama serdar ve server idub
devlet ve ikballe vilayet-i mezbur canibine gonderdiklerinde'
ol safder-i asaf-der... ol diyar-i behi^t-asara kadem basub anda
olan... Be^kerek [Becskerek] namiyle i§tihar bulan kal’a'yi...
ku|adub... ol .. ve ana tabi on yedi hisari feth idiib... mii^arunileyh
vezir... diledi kim ol diyar-i sa’adet medan envar-i §a’ayir-i islam
ile munevver... eylemege himmet... idiib- zikrolunan Be^kerek nam
kal’a igre... bir cambi biilend ve ma’bed-i dilpesend bina itdiler ki..;.
ve mezkur cami-i refi’iilbunyan ciyannda bir mualllim-hane-i diJistan
bina itdiler ki... zikr olunan cami-i §erif ve mekteb-i latif... me§-
hurlar -olub tahdid ve tarif ve tebyin ve tavsifden mustagnderdir
' - — 513 —
bazret-i vezir-i miigariimleyh cami-i mezbun ikamet-i salat... ve
eda-Ч ibadat... iden kaffe-i ehl-i islam ve amme-i ibada...vakif ve
habs idiib mekteb-i mesfun ta’allum ve ta^iimi kur’an... iden evlad-i
miPminln ve etfal-i muvahhidine ve muallimlerine vakf itdiler
ve bunlarin miihimmati ve levazim ve miitemmimati i^iin sene
• [mart 1554] mugariinileyh vezir-i celiliih
mefahir hidmetlerine mezkur Be^ker.ek kurbiinde vaki olub beynel-
havass vel’-avam Beki [Begal dimekle gohret bulan nehr-i sefa»
encam iizre... iig goz asiyab-s fakir temlik idiib miilk-name-i huma-
yun erzani kildilar ba’de zalik miirur-i eyyam ile... tarih i hicret-i
nebeviyye dokuz yiiz altmig... itdikde Rum-ilinde Dobnca
nahiyesinde... Diizme Mustafa... zuhur idiib... Padigah.. mumaileyh
veziri... serdar ve salar... gonderiib... hakkmdan gelindikde... Padigah...
hazretleri mezkur Be^kerek etrafinda vaki olan Dolana-alamir
nam karyeyi ve Silveg nam mezreayi ve Ornohat
nam mezreayi ve Odvar jLpjI наш mezreayi;.. hidmetlerine
temlik idiib mulk-name-i’ humayun i’ta itdiler bakle ez an... dokuz
yiiz altmig alti senesine giizar itdikde haliya devlet ve ikbal ve
izz-ii celalle sultan-i cihan ve hakan-i zemin-u zaman olan... cenab-i
Selim bin Suleyman han .. saltanata cuius itmeyub liva-i Konya’da
beynel’ibad negr-iadl»ii dad iderken karmdaglan Bayezid han tarika-i
bagy-ii adavete siiluk idiib... bag kaldirub peder-dara biraderlerinin
ta’atinden huruc idiib... savaga'azm itdikde... Padigah-i dindar...
miigariinileyh vezir... hizmetlerini... Rum-ili dilaverleriyle Кари»
kullanna ser-asker idiib hezar yiimn»ii zafer birle mahruse-i
Konya subuna gonderdiklerinde... maksud temam olub... gehzade...
hazretleri... vezir-i rugen«zamirin talilerinde kuvvet ve kademlerinde
bereket... miigahede itdikde... murad idindigin emlaki tezkere eyle
ingallah. . saltanata cuius miiyesser oldukda temlik olunub miilk-na-
me-i humayun erzani kihna deyu vade-i kerime buyurub... baade
zaman devlet ve saadet iie ciilus miiyesser oldukda va'ade-i kerime-i
kadimelerini incaz... idiib miigariinilyh vezir.,. hazretlerine tezkere-i
mezkurede mastur ve mev’ud olan mezkur каГе-i Be^kerek’in
i^ini ve tagrasmda olan
nam karyeleri temlik idiib sene
[ocak 1569] miilkname-i humayun ita itdiler mukaddema zikr
olunub esbab-i temelliikii... tafsil olunan nehr-i Bega Jj iizere dair
ii? goz degirmen ve nam karye ve nam mezrea ve
- 514 -
о^УлИ-nam mezrea ve nam mezrea ve haliya Padigahimiz...
temlik idiib... zikr olunan on karye cemian nam kal’amn etra-
fmda vaki olub... zikr olunan karyeler ve mezrealar ve degirmen-
ler cemian bu had iginde dahil ve bu daire i$re hasil olub ... siik-i
dairede.. sabit ve miimtaz... nice ta^lar dikiliib alametier vaz'olunub
her iki alametin mabeyni bina ziraiyle 6lQiilmu§tur meger ki... saz-
liklar ve batakliklar olub... onlar kalmi§dir... tafsil budur ki... ve
zikr olunan degirmenlerin binasi ve arsasi... vakf-i sahih-i ger’i...
ile vakf ve habs idiib ve bunlardan maada zikr olunan... Be^kerek
varo$unda bina itdikleri... hamamlanni ve... yirmi iki bab... diikkan-
lanni ve mezkur hisar-i Tamgvar i$re vaki olub hududi etraf-i sela~
seden... miintehi olan bu halt diikkanlanni ve... menzilini ki menzil-i
mezbur alti bab diikkani ve miiteaddid evleri... muhtevidir bu zikr
olunan emlaki dahi... vakf ve habs itdikten sonra miifariinileyh
vezir... §art itdiler ki.. bir miidebbir-i... akil miitevelli olub hidmet-i
malumesin eda itdikde yevmi otuz ak$e ulufeye mutasarnf ola ve
bir... katib... yevmi dokuz akgeye... ve bir... kimesne... degirmenlere
ve karyelere cabi olub... yevmi alti ak$e vazifeye ve senevi Istanbul
keyli ile yirmi dort kile gaileye mutasarnf ola ve bir maslahat-giizar...
kimesne dahi atli cabi olub... Be^kerek’de ve Tam§var’da olan evka-
fin mahsulatin cem’ve tahsil idiib vaktinde anda olan miitevelliye
teslim eyleyiib... ve dahi §art itdiler ki... evvela anda olan evkafin
meremmet ve tamirine... hiikkam-i vilayete muracaat idiib ehl-i vukuf
bi-garaz muhamminlere tahmin-i sahih ile tahmin itdirub arz olub
hiikm-i humayun itdirdikdeh sonra miiba§eret ideler israf ve itlaf-
dan hazer idiib hadd-i insafdan giizer itmeyeler... mii§ariinileyh
Vakif... §art itdiler ki mukaddema beyan olunan cambi §erife... ha-
tib... imam... muezzin... kayyum... ferra§..£ ola... cami-i mezbur kur-
biinde vaki olan... mekteb i §erife dahi... muallim... halife... ola...
mii§ariinileyh Vakif... §art itdiler ki mufassalan zikr olan evkahni
tevliyeti ve sayir umuri re’y-i miinir... lerine merbut olub... tebdil
ve tagyir ve taklil ve teksir... kabza-i kudretlerinde olub... dilerlerse
dondiireler... her nice dilerlerse tasarruf ideler... es“
naf-i evkafi... ihkam ve tescil ve ibram ve tekmile azimet idiib
kendi... .kibelinden
4лlc
— 515 —
jLj J) чЛ^СДд JaJ L?' <—’J-A»'
L$U (jj-* ' окЦ^ (Jt5J (Z* [»4Л
*3 jl ujjAil ^.i.*v.l 4—' jit _^->л>-
ae«4«^.*vle -A*J ц!Д| ^3 J(J^»-*^I^-S* J (J
cTI t"A?’. (j*“>'
Дд) ja •••••*
Jl^- ,4„aA>J
« е-|длл -Ь-j ebj -^LLIjj-waJ
360 — Murad Bey mulkii.
Bayezid IL d e v r i nde defterdar oldugu anlagilan M u r a d Beyin
Kizilaga^’da. dort goz degirmen ile kendi adini tagsyan (Murad bey «Bur-
gazlu») bir mezreasi 925 de, miilkname ve mukarrer-nameleri gocuklan
elinde bulunan 386 akgelik miilk idi : [840]
A.a>; JjJIt o-^Jl -djST ^Г-u U* L £dl сДЬ»
У3^7е ./ч-5 fk’ cbl fcjb 4 lrL*-| у J ojjjV
«386 ...blpjl^c- JU. dlU^lr
361 — Mustafa Pa§a (Gazi, Qoban) miilkii
Kanuni Sultan Siileyman’in ilk zamanlannda ikinci vezir
olup da Gebze’de cami ve imareti bulunan Mustafa Paganin Qi r-
mende Kara-agaQ koyii ile Aladeresi mezreasi miilkii idi. 935 de Sul-
tan-zade Sultan Hanim Hatun miilkii ile birlikte goyle tahrir edilmig-
ti : [841]
JyU. f k- j llakv dlb
kJ
li Ь ^\z ^ЛА
ОЛ 4)^9
<jA^
f-Q (jl а«ал<ь li.
U 4 9 197 ' 2
^Ia£-'1 ^дд 4>*'j 43tAA^-Jij
10-100 ^Дэ j£a
jJ Lj* 5i**4, Ik- 4) Ik
898 8 51
С/л-£"
Mustafa Paga bu miilkiinii, sonradan, evkafina tahsis etmig ve bu koy
mahsuliinden Meri$ iistiinde olan kopriisiiniin (Cesr-i Mustafa Pa^a) ta-
[840] kr§. 77 n. tapu deft.f s. 349; XVI. asir ikinci yansinda bu mulkiin 9Q6 ak-
£elik hasih vardi: 470 n, deft. 105 sira n.
[841] kr§. 370 n. tapu deft., var. 183.
mirine ayirdigi kisim igin bir vakfiye mevcuddu ki, noksan bir halde
bulunan ve Musa Adige merhumun 950 tarihini tahmin ettigi bu vakfiye
§oyle ba§lamaktadir: [842]
Diger taraftan, 932 tahririnde, Qirmende 12 koyiin Mustafa Pa§anin
hasslarmdan oldugu ve bunlarin, SeZanzZbdeki hass karyelerine mukabil,
mulkiiniin yakininde bulundugu igin, hasslarma ilhak edildigi §u suretle
teshit olunmu§tur: [843]
... Pa§a hazretlerinin hasslarmdan Selanik nahiyesinde Vato§?
nam karye... bulunmagm sayir hasslan tagyir olunub her kande
hass tayin olunursa mezkur karye tagyir olunmiya deyu mukaddema
ber mucibi hiikm-i §erif deftere kayd olunmu§ haliya zikr olan
karyede olan emlakini satub Qirmen kurbiinde miilk-i mezburm
dutub zikr olan karyeler ki yirmi iig bin be§ yiiz otuz sekiz akge
yazar mumaileyhin mulkuniin civannda olmagin talib oldukda ber
mucib-i emr sahiplerinden ahnub mu§arunileyhin hasslarma ilhak
olundu ki sayir hasslan tagyir olundukda i|bu karyeler tebdil olun-
mayub her kande hass tayin olunursa hasslarmdan bile mahsub
olmak iizre defter-i cadide sebt olundu»
Mustafa Pa§anin miilkii olan Karaagag kdyiinun, Davud Pa§anin azad-
lisi Yunus tarafindan ihya edildigi ve Qirmen sancak-begi Hus rev
bey tarafindan bu adama 350 ak^eye mukataaya verildigi, Yunus’un
vefatinda, Bayezid II. tarafindan, onun damadi hazinedar Iskend e r’e.
kaynatasi gibi tasarruf etmek iizere, tevcih olundugu, sonradan bu muka-
taa kaldinlarak Yavuz Sultan Selim tarafindan Hazinedar-ba$t
Mehmed agaya temlik edildigi, onun katlini ve buranin da hass-i humayun
igin zaptini miiteakip, ise, Kanuni Sultan Suleyman tarafindan
Mustafa Pa§aya temlik olundugunu, bir tahrir defterinde §dyle gbr-
mekteyiz : [844]
IkJ dlU»
(JU- i-jj-Ai I b>-| LiL
j di) .
[842] kr§. Ba§bakanhk argivi, Fekete -tasnifi, n. 178
' [843] kr§. 128 n. tapu deft.
[844J kr§. Inkilab kiituph. Cevdet ijazm, 116j3 n. deft*
— 517 —
oyi ujjjj -uJsUa 4*Jу j ^ПХ* ч»ч£| ^JUI }>-> jjj^A cj^SSu dlka^j
^jljjl Z^l** сМ^^З jll^lo (jU- Jujrb jllal^u ^>-'^ ejXJkLl jlj^'^5*' jj" ®44
u3чЦ-^Уз! (^Ь у 4-~>оКоД»1 оj-чзЬ .чЦ-*^* > (5“^ О? *->^9
4» lol Д^ ^g-b 3lj4i^>- Lfi> Lu 4я1?1аа в-кл! ЗЗ^**'1’ Ь>Ча^5*3*9Д
33»^ d44 З-^Л^-а О^АЦУ** *—>3-U dLk ...'(jlk кЛ-i jUzL* ..«ч1*-’4*9^Л f >-’J
^5*jj,J^I о4^lk '^->^)^'~ J।la**® Jj^L* Anbli- *3з^-^л c.L^^- s-k^uJ^I ^*9 lol Д^
gf- 4>lil 1яклЛА j^s*. ojl-ail 41)lj>| 3^X3^?- J^li^t UU-
C> оЛ-А> >9J esefjliPjl 4My3 , □j’lj* 4*b* dlL (-Jj^l cil3^ чП С^ЗЗ^З
,e. 448 4?e1uJ ^oja£j с^й> 898....-331^ *-1д^1
ur 33^ ^ji^l < ••••(5-51Д9 lib jk^iA o^> clU ^L“ ^^Nl
5 <$•*>- dUboj 4j^& j^U jtU. jlkU। o^lj jlkL- dlU ’•*»• з^1 jL
Mustafa Pa§amn ve Sultan- zade Hanim Hatun un Qirmen
de beraber bulunan miilkleri gibi U s к u b’de de vakiflan bir arada tah-
rir edilmi§tir, Zateri Osmanh hanedanina dam ad oldugunu bildigimiz [845]
bu zatin Bayezid II. devrinden itibaren rol oynadigini ve zevcesine
Bayezid IL tarafindan, kendisine de gerek bu Padi§ah gerek kanuni Sul-
tan Suleyman tarafindan, «§enletmek igin* U s к u b’de kbyler temlik
edildigini, onun vefatini hemen takip eden bir tahrirde §6ylece tesbit
olunmu§tur : [846]
41a^ jl ^,«111J 4^J.|4aU (jU Aijrb (jtlaLv U> L-. 4>^9 о 4)^9
^oXdb сл^£Ll ^a) °4*} <->.?-^l <^Lk cxb 4)кIcз с>*<-Гз
^a^L- 4jI®. (вУ*^ I *_4*l-LaA j j Чла^з!^
9441 3 50
«•« *93 03X^9.4^9 •’.•J3’jll^—вЪ
(и3**^ I jlj (J*^ L/*** djl <?“k9jjjb 41^.5^" 1a5 l*y 4> у -1a o^dl 4j^^,9
4a*»J^4^ j3>U •.•‘4$^Дд11 p3CL jyl* <—*3^ jA'V^ jx^l^
^93 4)^9 ... jd’l ^93 4ла-4>з13л/-3 jyU- 30 Sjl O^hXa
lib ^la^aA к„д9з»
X-51 4-Jv> J jX1 *? 4* 4S11' 33» о.ЭЧЦГ* >9^ Цу L 4^9
Ia«L o-k4 31 »-j3'j3 1 с^1л.д1аД 4^Lib ^j^Li^l
Jl?J jKaiJIxJ- 4^aL ^зл! L o-i^£Ll
[845] kr§. Hammer, Devlei-i Osmqniye tarihi> tr. trc. V. s. 55
[846] kr§. ve tafsilat i?in bk. 370 n. tapu deft<s* 156 v. dd0
- 518 —
/ . . / . .
4j-c Ц-l (j-* 5$ ll'U fi 4,.._? .....
cAi^dul ©J*J ciLlc u-$ Ojlo-I I dl-o.-i.IJl <V 1д1 ft
• •• fjJ3 (j-»H *—Cj j ‘ЦдлЦ. bu
4иД-^*1-*ли 4j l*ul Д <*jb“ *Xjxl> H2.I.M, je^>- ^)^*а*»У
«........I cilJc 4^j-j?
Mustafa Paganin Hanim Hatun adindaki kizi ile bunun zevci tevkii
A b d u 1 к e r im’in Edirne i^inde Uskiifgu Hayreddin-mescidi mahal-
lesinde, vakiflari vardi. Abdiilkerim, mescidini mevlevi geyhi Sinan
Dede i^in yaptirmigti. 976 Edirne evkaf kayitlan goyledir : [847]
dlzu ^Ul ojy^ 4asIj \i^AA lit cUj Jyt yb-
j^fy jL-У 4,0^ jU- Jbu<?-d 4=Ц
<K .••967 4аЯ9^ J«3e«Ajl Uj^** (jb'**- (jb-v © j] • • *^У й^4а4**5*"^
• • ^Ul j* jtu- ^y) ^удИ^ууЛ j^y 4> У jj «1ре***л 1^9^» ;
. <K... (J~bl *—«Ъ <-»>-ь1 bu ^JiyJlf-^£3|j*P L**^a Л (к*
Mustafa Paganin Ayas В e у adinda bir kardegi vardi ki, bunun 930-
935 siralannda, Filibe’de ve bu havalide 16 koyde cem’an 64.558 ak- j
Qalik bir zeameti gorulmektedir : [848]
<£••* 4*ls £^lT jj*<*>* Ч.У •••
362 — Rustem Paga vakfi
Sadrazam Riistem Paga evkafi arasmda Ipsala’da Ak-pinar
koyii ile bazi $iftlik, zemin ve Qayirlar goriilmktedir. Burada ortak$ilar
bulunuyordu ki [849], 958 de Vi ze’nin Hatun4li nahiyesindeki Riis- ‘ f
tem Pa$a qiftligi de [850], her halde, bu gekilde, sonradan, i^inde ortak^ilar
bulunan, vakif haline gelmigti. Bunlarin nereye vakfedildigi tasrih edil-
memigse de, IstanbuTa ait ve 951 tarihli bir vakfiye kaydi, bize, Rus-
tem Paganin bir kisim vakiflm hakkinda bir fikir vermektedir : [851]
j* Ул!1(3 li»Lоjy—Jlj pktILaII*^9j»
I1^) I L ЬлаL 4> »A>J 4a<*u jyp* 4*dyV 4aA9_$
[847] kr§. ve tafsilat i?in bk. 1070 n. tapu deft. s. 385 v. d. >
[848] kr§. ve tafsilat i?in bk. 138 n. deft., var. 50
[849] kr§. 470 n. tapu deft. 15/16 sira n.
[850] Bu giftligrin .hudridunu ayni zamanda Hatun-ili nahiyesindeki koylerin niifus
ve hasilati ile birlikte, gosteren nufussal tahrir defteri i§in bk. 274 n. tapu deft.
[851] kr§. 251 n. tapu deft., s. 790 v. d.
- 519 -
5000
J* J чИ
1.200.000
, иЛ 56 ^1 у,*, jbj^ ol••• lilpjA ojl^ 4^ u->b 20 oly^r
*($>1$ J-5 * J^4 Jc >>
4) ^9^ J j <h->^a**'I I 4*A jr-&->- ol**llc jf L*.
... JolJi~> (1лА9 cJ3’"^')(/"* ’••Oj*£jjl S-La9 £jb ^Isjls
О-Ю.4Г J) Al ®(/** ^ls_$l • . . <_js|^IOy'A>-
^jLi* G*-^ O-W.j J^kl ujj-AJ • • • uJ^lj J 'Cpjrutfj
4>l c5J)^® 4-^-J J 4J3J 4L*.5"~j r^t^3 4-."J^) и->У^1 С“,У_И
jLZ(jl»- ©jwljJ^^S «41 Mp jy OJ^<-)?! 3 *^jl q^ Ji
4-*j j O^J> у J b'-' J'tl^-b JJO-a* j) I J C*^S^J JI j 4,1^1
. , «djl L j £*L j
C, Selim 11. devri vakiflarindan Selimiye
XVI. asir ikinci yansina ait ve bu arada Selim IL devri vakifla-
rim, eserin hacmini artirmamak miilahazasi ile, bahis konusu etmek iste-
medigimiz halde, Edirne miiesseseleri ve vakiflarina tahsis, edilen bir
monografide S e 1 i m i у у e’nin hit; zikr edilmeden ge^ilmesine gonlumiiz
razi olmadi ve, elimizde bunun vakfiyesi ile tafsilatli ve en eski tahrir
kayitlari bulunmamasina ragmen, kisaca temasi ve daba muahhar bir ka$
vesikayi buraya derc etmeyi maksada uygun bulduk. Edirne tarih-
9 i 1 e r i, Enisulmiisamirin muellifinden ba§liyarak Osman Nuri Peremeci
ye kadar hepsi Selimiyye’ye uzun sahifeler ayirmig, 976 da ba§lanip
982 de sona eren camiin tavsifini yapmi§Iardir. Ancak, bu kulliyye evka-
finin, zamaninda yapilmig tafsilatli bir kaydine rastlamadik. §imdi biz,
M. Cevdet’in mevcudiyetini haber verdigi [852] vakfiyenin ve XVI.
asra ait evkaf kayitlarmm incelenmesini istikbale birakarak, E d i r n e’de
Sultan Selim kutiiphanesinde buldugumuz XVII. ve XVIII. asirlarda
tanzim edilmi§ olan vakifname defterindeki malumati buraya nakletmekle
iktifa edecegiz :
uj j .oIuLm® oljLI ju>.
4>Jjl Ji ©Ij jjk. fJL/ jlkLtf «djjflixj J
(JU '
1077 j £2*» J cJj-*^
’rl*- ijj^
^40 J 48 i<Ac-19 4дл*£. <3.^^?.
(*J’ J Д/ч!» 1д« JiAi *A>-
285 9 - / 7
(J j\sUp- Ju д>. w^®jj Ju*A3- «-L->
375 12- 8
[852] kr§, . » J,-a> , gost. yer., s. 188
. . — 521
65 2 1 5
Л j^Z ^3^ <3^4/** <j~"
35 3 ' " *
90 3 4+aj 3 jfLjb »lyjb e-^jo <>£%S
cX ^->Uj3 дм>. <VU* <_Л ju> <cJjl сЛз-о^^
«... 2355 4> 78 „ <*Ау 4 Jz~38 j^c. _Д"<-Л <3>^1
«beijl jLs jt ‘^b. 4,Ia»j^ jjjru c-lj-1 ctb-jJ Qf&S
665 bj^z 22 4~*y 15 jj$b
Jf* jb5 <_Л <Ll^j3 j oM
735 ^z 24_ Vz 22 a .. J
mahzenka-i mezburlara mutasarnf olanlann ancak hiikmi derun-i
mahzene olub minbaad kapulan onunde alakalan olmayub kistla
hanci olanlar mutasarnf olagelmi^lerdir ve mahzenha-i mezburun
icareleri kist-i hana dahildir о^л jL? J.L Jb mezbur
mahzenler ve odalar ta§radan gelen tiiccar taifesinin getiirdigi J
zehair i$iin ve kendileri sakin olmak igiin olub kiralann miistecir-i
han olanlara viriib minbaad miitevelli olanlar muaccele ve miieccele
* ile ahara furuht eylememek igiin i§bu defter-i cedide §erh virildi
zira muaccele ile virilmesi kist-i hana noksan ve vakfa kiilli zarardir
4» I 1 j_Aj j aH ^—5
. ? \ " ~ . 29 16 j
ve odaha-i mezburun dort bab odasi icare-i muaccele ve beher mah
yirmi§er ak$e icare-i miieccele ile viriildiigi defter*i atikde masturdur.
Cem’an yekun haneha ve dekkakin yiiz doksan yedi babdir ve
u^kit’a odalardir ciimlenin yevmiyesi 268 olub §ehriyeleri 8040 akge
oldugu mastur ve mukayyeddir.
| Balada zikr olunan odaha-i kebirin ancak kadimi dort bab odasi
| icare-i muaccele ve miieccele ile virilub sayirleri dahi izn-i §er’ ve
i nazir-i vakf dariissaadetii$$erife agasi Mush aganin marifetiyle icar
I olunan odalan beyan ider»
I «Haremeyn-i §erif kalemi ba§-halife Hasan efendinin varisleri..,
| mevruslannin hanelerini arzuhal idiib derkenan ferman olundukda j
' - ,1 ' : .. ' ' ' '
— 522 —
Ragfib Ра§а emri ile tahrir olunan derkenann suretidir... mahruse-i
Edirne’de... Sultan Selim Han... evkafi musakkafatindan... mezkur
hane vakf-i mezburun medresesi muderrisi olanlara suknasi me§rute
olan bir bab kebir menzil yevmi dort ak§e icare-i mueccele ile...
mukayyed oldugi... 3 rebiiilevvel 1172 >
((•«•• 1145 tjlАэъ1лj .... I
ILAVELER
Rumeli evkafi ciimlesinden, veya, zikri gegen §ahsiyetlerden
olub da §imdiye kadar dercedilmemig bulunan, yahut/ Topkapi sarayl
ar$ivind.e, son zamanlarda, rastladigimiz vesikalara ait malumati da bu-
raya eklemeyi du§unduk. Bir ilave ile de, bahis konusu edilen evkaf hak-
kinda mevcud biitiin malumatin bir araya toplanmig olmiyacagi §iiphe-
sizdir. Bilakis, son ara§tirmalarimiz neticesinde, birgok kiymetli ve ori-
jinal vesikalar muhteviyatinin bu nagiz eserin sahifeleri di$inda kaldigini
teessiirle 6grenmi§ biilunuyoruz. Ancak, kitabin hacmini daha fazla artir-
mamak mulahazasi ile bu babdaki mesaimizi uzatmamakla beraber, unu-
tulmu§ veya yeniden ele gfegmi? bazi vesikalan buraya siralamayi da,
bundan sonra bu vadide tetkik yapacaklar igin, faydah telakki etmekteyiz^
1 — Asli pa §a Hatun binti S a r^u c a Bey (GeZZ&oZu’da)
jy «ДА ‘-'V LiLUal Дл*-.а
.... Aslipa$a hatunun validesi Qizne$ Hatun mulkii olub mezkure...
hal-i hayatinda sene 872 yilinda cemi mamulkiinu... kizi mezbure Ash-
pa$a hatuna hibe idiib temlik etmi$ Aslipa$a Hatun dahi kabz idiib
malikane mutasarrif olub... mescide vakf idiib 881 yilinda vakfiye
yqzdirmi$ bddehu sabika merhum Kavaklu Bedreddin ly bu
vilayeti yazduginda ..... » [853]
2 — Feridun bey bin Alaiiddevle Bey timan (Ipsala ve
Filibe’de) [854] IJ J dX Ji jL- »
3 — Halimi Qelebi imareti muhasebesine dair: [855]
A$dj-***! (jk*** I 4$^1>. V 4*^1^»
« 924 j 12 £.1^1 >1* 4UlJJx$
[853] kr§. 75 nu. tapu deft. var. 251
[854] kr§. 136 n. tapu deft., var. 31
[855] Tafsilat igin bk. Topkapi sarayi ar$ivi; E. 1048, 3413
— 524 —
4 — Hanzade Sultan ve karde§i Mehmed Bey miilkii
( zze de) Ь .4^9 У.jj!у 5 oil j 5^ dll-*®
[856] «
5 — Kasim Pa§a (Evliya) cami ve imareti evkafina dair
(Edirne9 de) [857]
6 — Kemal Pa§a ve Kemal Pa§a-zade vakiflari (Istan-
bul9 da) [858]
у Lit (iL -13*1 2)
^4г1д) l^^ll ©Д1-*>4*а9^ oil^
dlt^ 936 dUIdt dli -L3“l JbE~~« o^lj lit
<£•••• jlj ^»4^a9j jr <1—£®G oXh-*4jl
7 — Mihrimah Sultan ve Riistem Pa§a evkafina ait ve-
sikalar [859]
8 — Murad II. Ergene vakfiyesi [860]
ujLCll I-IaJ uX53 4>lrtrj L$-^ 5^/ £jl" (J l^A9j J ••••»
tjlk ... ^11 j фU j СлД—j 4i*J jj&Jlj ^^J-L J
Ipl ^11 чВ1д*£- (J- dl) JjU=—I Jl Jb- dB*
«aISIjla j-
9 — Mustafa Pa§a (Iskender Pa$a-zade) vakfi (Bosna9da)
«... Bosna eyaletinde Kilis sancaginda Ак-Hisar kazasmda ve
Sille 4-^ karyesinde merhum ve magfur Iskender Pa$a-zade Mustafa
Pa$a evkafinin...... 75 safer 1145» [861]
10 — Mustafa Pa§a (Gazi, Qoban) evkafi
a) tZs£u6’deki cami ve imareti vakfiyesi [862]
Lit ftl dlALi..»*!—» (jllaA—» •*• , lib 4*a5 j Cj_)
Jrj ь^!? dL^A ^kp| ....920 ... j*
[856] kr§. 935 taj-ihli 370 nu. tapu deft. s. 292
[857] Tafsilat i$in bk. Tbpkapi sarayi ar$ivi E. 488, 855, 1796, D. 5260, 5573
[858] kr§. 251 nu. tapu deft., s. 281, 286 z
[859] Topkapi sarayi ar^ivi E. 633, 7498, 474, 7441, D. 3850, 7045, 9433, 7896,
Edirne’deki Rustem Paga hani deft, 4218
[860] Topkapi sarayi ar$M, E. 7744
[861] Topkapi sarayi ar$\vi9 E. 7418
[862J Topkapi sarayi ar$i<ui, E. 7024
— 525 —
JjU'T tjQd Л Jd гл> Uh дЯ (Dukakin)
oj*~ ьС±Л J& (J*? fjj 6(5^ e-slj’
Kazasker Miieyyed-za.de vakfiyeyi tasdik etmi§tir.
b) Gebze ve Eskifehir’deki tesisleri vakfiyesi [863]
uД>^5 Lit ^x^a ^11 4*a5j ОДА»
o til I Д^" 4„c*bl 4& ^,*£ 3*fill 3«^JI^jd!s
Qj«d JjI fj; 4^ J
<^53 (J** ••• сЛа11д*^ (j* lit 3^2~s2'e °A> ••• .... Ijr JjH .«•
j '..‘U*:* чЬ ... 4^дл ... ...
3 • ••£•!»• 3C ••• jf** 3 ►tijjlkad j .*. jX laj j ^*кл
4*^3 ^dj *•. j ... (Дд <sx? j ... й<к^Л.л
3 4kлД (Aja9 ^fA^l^s.>- ASjyjJ jl—^ 4-^ ,3 *1^31Д9 ^J,3 ••* (S& ^***
o^klS v-jid^A••• 4a15 £*д)|Д.Э 3 ... j,?-| (Дд <Д-^’ С?" J •" ^ЛьЛАаЛ
... 4> Д1 ««• ^jLdl З^З ••• 3е"
IstanbuVda Kadirga limaninda Emir Sinan mahallesinde biiyiik
bir evi... Yahya Pa?a-zade Bali Bey, Avlonya mirlivasi Mustafa Bey
bin Abdullah.,, v.s. den aldigi, Hobyar, Kurt~£e?me mahallelerinde ki.
evleri, keza Isa bey bin Ibrahim Pa?a, Mustafa Celebi bin merhum
Suleyman Bey bin Ibrahim Paga, Mahmude Hatun binti Bali bey
zevce-i Suleyman Bey den aldigr evleri, Edirne*dek\ vakiflanm, Qirmen
kazasmda Has-beglii koyiindeki ev ve bah^elerini, Qirmen yakinineki
Kara-aga$ кбуйпщ Filibe’de Kdfir-kqyii denilen koyde Degirmen-
deresi mevkiindeki ev, degirmen ve bah^elerini, Silistre’de defterdar
Abdusselam Bey den alinan hamam, Pravadi’de arazi, Ak-virankoyii
hududundaki degirmenler, Cermoy, Selanik*de akar ve emlak, Alasonya’da.
hamam, Tirhala*da Yeni?ehir*de be§ koyii Gebze ve Eski?ehir*deVi
tesislerine vakfetmi§ti. Vakif §artlanndan birinin, zevcesi Yavuz Sul-
tan Selim kizi Hanim H a t u n’a tevliyetin birakilacagi ve vak-
fiye tarihi §oyle tesbit edilmi§tir:
I Д k- (J I АйлЛС' • . . ОЙ11Й. 4b-jj J чк1> L ДД ...»
«4j^~a~J J 4*— j-p*1 jJ-?’ •••Ifkfr С-л1д
Vakfiyeninin zeyilleri 24 safer 934, 2 §aban 934, 24 §aban 934,
19 rebi II 935 ve miiteakip tarihlidirler.
[863] neyn yer.t E. 7003
— 526 —
c) Geize’de medfun Gazi Mustafa Pagajiin, evladiyet ve
me$rutiyet suretiyle vakfiyeleri tanzim edilen Gebze, Uskiib, Eski$ehirf
Hersek sancaginda Canife’deki cami, imaret v.s. hakkinda muhtelif ve
muahhar (1057-1188) vesaik [864]
d) Mi sir b e у 1 e r b e g iliginde bulundugu sirada, bir mesele hak-
kinda, Mustafa Pa§anin miihriinii hamil j| |> f U.»
[865] «лд g) » (Jj
e) Mustafa Pa§anin oliimiinii miiteakip hassa-i hiimayuna
teslim edilen muhallefati hakkinda [866]
936 4^.—» (Jс? (3 ^к*лл >
«...29.328 7097 jj jijl
11 — §ey h Hun Bey miilkii el < dk-
Bayezid IL devrinde ya§ami§ olmasi muhtemel olan §eyh Hun beyin
Dimetoka da. ii$ koyde (Yilma-Ali OguLPa^a
Hizirca emlaki vardi [867]
12 — §iica Bey (Voynuk Begi) mescidi vakfi
1st a n b u 1’da Vefd nahiyesinde, H oca-biiziirk mahallesinde mescidi
vakfi olan, Voynuk-begi §6hretiyle maruf olan merhum §iica beyin
— ki XVI. asir gahsiyetlerinden bulunmasi daha fazla muhtemeldir
aynca Qorlu’da cami ve mektebi, Edirne’dede diger bir mektebi
vardi ve bunlar i^in nakid para ile IstanbuPda bir^ok ev, diikkan,
oda ve mahzen vakfetmi§ti: [868]
j У dll-ue- jj* cil
20.000 с.-» jj (J'K’I®. 200.000 j-*j
[864] ayn, yer, E. 7418, 4384 ;
[865] ayn. yer. E. 6181§
[866] ayn, yer. E. 9709
[867] Tafsilat i?i bk. 370 nu. tapu deft., s. 42* 77 ve 138 nu. de fieri, Dimetoka
evkafi arasinda.
[868] Tafsilat i?in bk. 251 nu. deft., s. 345
SONSdZ
seneden beri tab’i devam etmekte olan ve tahrir kayitlarmm
cenf ve telfiki mahiyetinde bulunan bu moriografi burada nihayet bul-
maktadir. Bu miiddetin nispeten uzun olugu, tab’i iglerinde tesadiif edilen
teknik gii^lfiklerle birlikte, pey-der-pey meydana £ikan ve onceden bilin-
miyen bir 90k yeni malzemeden de istifade etmek arzusundan, herhangi
bir bahse ait mevcut kayit ve vesikalan, miimkun mertebe bir araya ge-
tirmek endigesinden^ ileri gelmigtir. Kitabin baginda, о zaman yazdigimiz
onsozde de igaret ettigimiz gibi, bu tetkik eserinin niivesi ve esasi /$-
1dm. Ansiklopedisi’ne yazilan Edirne maddesi i$in toplanan tahrir ka-
yitlari idii £ d i r n e ve P a g a 1 i v a s 1 hudutlan genigliyerek, tetkikler
sirasinda mevcudiyetine vakif olunan bir takim tahrir defterleri ve vesa-
i ki n siiruklemesi sebebiyle, sonradan, kismen but (in Rumeli ’ye gamil
bir mahiyet almig ve boylece, evvelden tespit edilen devirler dahilinde
kahnmasina ragmen, yeni bolgelerin (msl. Gelibolu, Serez, Uskiip v.s.)
idhal edilmesi yiizunden, monografinin hacmi biiyumu§tur. Agagida tah-
rir defterleri listesinde goriileceklerden bir kismi (Ba$bakdnlik ar$ivi
nu. 12, 75, 138, 210, 240, 251,’979, 1070; Inkilap Kutiiph. M. Cevdet
yzm. O. 71, O. 91) sonradan ele ge$en vesaik arasmdadir. Fac simile
negredilen vakfiyelere gelince, ilk tasavvur, sadece, Bayezid IL vakfiye-
lerinden biri (A niishasi, Inkilap ktb.) iken sonradan buna Ba$bakanlik
ve И. Z7. ar^Zennden daha yirmi vakfiye veya vakfiye. kayit sureti
ilave edilmigtir, Bununla beraber, onceden derpig edilen gekil vekadro-
yu $ok fazla agmasina ragmen, bu na$iz eserin, bahis mevzuu devir ve
bblgelere ait, bu konudaki mevcut biitiin vesaki ve tahrir kayitlanni ih-
tiva ettigini iddiaya imkan yoktur. Bilhassa kitabin ii£ ana boliimunden
ilk ikisini, yani Rumeli eyaleti te$kilati ile Hass ve Mukataa kisimlan
nisbeten daha muhtasar kalmig, esas hatlan belirtilmekle beraber, bazi
fasillan etrafh bir tetkikten mahrum bulunmugtur. Bunun sebeplerinigoy-
le hujjasa etgie;k mumkiindur :
— 528 —
Rumeli eyaleti te§kilatina mebde’ ve men§e’ olan P a § a li-
v as i hakkinda, toplu bir §ekilde raslanan, en eski tahrir defterleri XVI.
asir birinci yarisina aittir. Fatih ve Bayezid II. devirlerinin bu
bolgeyi tamamen ihtiva eden mukemmel ve mufassal defterlerini bulama-
yigimiz, XV. asra ait mevcut olanlarin ise bir kag kazayi veya nahiyeyi
ihtiva etmesi, Edirne ve Pa$a livasinm —ekseriya sag bazan da sol canibi—
t^gkilatini ana hatlan ile, buldugumuz, izah ve tefsir edebildigimiz kayit
ve vesikalar nisbetinde, tetkike bizi se vk ve mecbur etti ve fazla teferruata
da girmek istemedigimiz igin, noksan ve natamam goriilmesi muhtemel olan,
bu §ekli aldi. Hass ve Mukataalar bahsinde de a§agi yukan, bu mjilaha-
zalar ileri siiriilebilir. XV. asir tahrirlerinde rastlanan bir gok hasslar
zikr edildigi halde, XVI. asirdaki ve hatta Yavuz Sultan Selim ve
Kanuni Sultan Suleyman’in ilk devirlerindeki viizera ve umera
hasslarma fazla yer tahsis edilmedi. Ancak, toplu bir halde mevcud ma-
Itimat kaydedilmekle iktifa olundu.
Mukataa igin esas ve mihver olarak Bayezid IL devrine ait bir def-’
ter ele ahnmi§tir ki, bunun sevki ile, Drama^ Serez, Selanik ve Filibe
/ mukataalanndan oldukga tafsilatli bir §ekilde bahse imkan olmu§tur. Bu-
na mukabil, Edirne ve civarinin XV. asirdaki muhtelif mukataalanni, ve-
sika fikdani yiiziinden, layiki veghile incelemek miimkiin olamami§tir.
Kitabin iigiincii ana boliimii olan evkaf ve emlak diger boliimlere nis-
betle daha etraflidir. Ancak, vakiflar igin, ba§langigta, XVI. asir ikinci
yarisina ait Pa§a livasi evkaf defterinin hareket toktasi olarak ele
alinmasi bir hata olmu§tur. Gergi} burada siralanan evkafin, daha
evvelki tahrir defterlerinden kayitlan bulunarak, bunlann men§e’ine gidil-
miye gah§ilmi§sa da, muhtelif bolgelerin evkafinin tertip ve tanziminde
tam bir insicam temin olunamami§tir. Bilhassa, araya, sonradan ele gegen
bazi eski evkaf kayitlannin da alinmak istemesi, bu insicamsizhgi arttir-
mi§ gibi goriinmektedir, Miistakil evkaf tahrir defterlerinin XV. asra ait
olanlannin nakis ve ekseriya icmal halinde bulunmalannin da bunda dahi
ve tesiri olmami§ degildir. Diger taraftan, hareket noktasi liva'simn
sag canibi bolgesinin evkaf koyleri .... olunca, bunun haricindeki Rumeli
evkafinwi bahjs konusu edilmesi biraz tesadiifi olmu§tur. Bu hususta, vak-
. fin eskiligi, vakifm ehemmiyeti, miimkiin mertebe goz dniinde tutulan bir
esas ad edilmi§tir. Evkaf ve emlakin hududunun kat'i olarak giri§ilmemi§
evvela miilk olan bir ^yerin, alelekser, sonradan muhtelif §ekilde vakif
haline gelmesi mutad oldugu tesbit olunmu§, fakat bu keyfiyet iizerinde
fazlaca durulmami§tir< Keza arazinin tasarruf §ekillerine, . «6e-resmz* fz//-
lik mutasarrif^ olmak,F ijstibdal-n&me9 mukarrer-ndme9 temlik-name,
bey*-name9 tasarruf-name^ vakif-name ... aimak, bir miilk arazinin muay-
— 529 — /
yen bir bedel mukabilinde bir vakfa satilmasi [869] v.s. meselelerine dair
rastlanan vesikalar dercedilmekle beraber, mevzu ve ihtisasimiz dahilinde
olmadigi i^in, her hangi bir tetkik ve mutalaada bulunulmami§tir. Va-
kiflardan bazilannin muhtelif zamanlardaki tahrir defterlerinde, muhtelif
§ekillerde tamamen veya kismen bahis mevzuu edilmesi sebebiyle, teker-
riiriine belki mani olunamami§tir. Zaten, her hangi bir temlikin her yeni
hiikumdar tarafindan mukarrer tutulmasi, о zamana rastliyan tahrirlerde
ise bunun kaydedilmesi usulden olduguna gore [870], bazan kisim kisim
goriilen tahrirlerin ayn ayn yerlerde mutalaa olunduguna, ender olmakla
beraber tesadiif edilebilecektir. Bazan bundan i^tinab miimkun de ola-
mami§tir: Mesela, Edirne’nin kuruculari arasinda bahsedilen bir kisim -
§ahsiyetler, Edirne mahalleleri siralanirken de zikr edilmi§, vakiflan ise,
ait oldugu devirde, UQuncii defa bahis konusu olmu§tur ki, bunu biraz
tabii kar§ilamak icabeder kanaatindeyiz. Yine bu ciimleden, kitabin ba§
taraflannda, oteden ben edinilen yanli§ malumat ve kanaatlerin tesirinde
kalarak, ileri siiriilen bazi tahmin ve miitalaalarda da isabetsisdik vaki
olmu§tur. Bunlann muahhar tetkikler ve ele ge^en yeni kayit ve vesi-
kalar kar§isinda derhal tashihi cihetine gidilmi§tir. Yakut Pa§a* nin
Yak up Pa§a olmasi lazim geldigi, Abdiilhamid Qelebi’nin He-
к i m Lar i'den ayn bir §ahsiyet oldugunun anla§ilmasi buna misal olarak
gosterilebilir.
[869] Bu hususta bir vesika Tasnif Heyetinden gemi§tir (nu . 35): Muslihiddin
Musa bin Hamza bin §eyh ’Mahmud ile Bayezid bin Ali beyin Tokad'a tabi Zile nahi-
yesinde (Qeltik koy.iinde Dogan Emir ci vokfinda} tasarruflan altmda bulunan miilk
arazilerini 5000 dirhem (ak?e) mukabilinde vakfa sattiklarina dair 751 tarihli arap^a
vakfiyenin musaddak sureti mevcuddur.
[870] Bunun tipik bir misalini, mmtakamizda olmiyan,/ fakat, memleket hakimiyet
degfi^tirmekle beraber, XIV. asirdanberi — herhalde daha onceki zamanlardan itibaren de
mevcud idi— ahfadi elinde miilkiyeti devam eden bir miilkde goruyoruz : Saruhan’da
Sar u ha n - o Ju II an devrinde, 772 de temlik ve gart edilen bazi koylerin niyabeti,
yazicdijfi, cibayeti v.s. 155 sene sonra, 927 de, KanuniSuItan Suleyman
tarafindan da beratla mukarrer tutulmugtu (kr§. 398 nu. tapu deft., s. 7.) :
Ji 3 LI ...
ft o-c-Lj |j>
e-W (J** 1 С-**! j 3 J u-<cJ| oALw 772
«927
7 -53Q-
Onsozde de kaydettigimiz gibi, Rumeli’ye ait tarn ve mukemmel tah-
rir defterlerinin — ki 370 ve 167 nu. tapu defterleri bunun baginda gel-
mektedir— Prof. Omer Lutfi В a г к a n tarafindan eyvelce kararlagtigi
gekilde T. T. K, adina, aynen ve mukaddime ve notlarla, negri halinde
yukaridan beri siraladigimiz noksan ve zuhuller tashih ve ikmal oluna-
bilecektin Osmanli t m p a r a t о r I u g u n u n XV. ve XVI. asirlarda
Rumeli’deki idari, malt ve iktisadi tarihini, tegkilat ve jnu^sseselerinin
biinyesini ve hususiyetlerini aydinlatacak olan bu nevi tahlili negriyatm
devamini temenni ederken, bu sahada ^aligacak olanlann da, gimdilik
agagida §ekil ve muhteyalan hplasa edilen tahrir defterleri listesinden
ve analitik indeksten faydalanabileceklerini iimid eyledigimizi ifade ede-
iCegiz.
DEFTERLER
Ba§bakanlik argivindeki tahrir defterlerinin hemen
hepsi tapu defteri nami altinda bir tasnifte toplanmi§tir. Bunlara
boyle umumi bir isim vermenin isabetsizligi meydandadir. Istikbalde,
her halde, bu defterler muhtelif bolgelerin mufassal veya icmal tahrir
defterleri olarak, hatta, timar, hass, evkaf.».. karakterleri belirtilerek,
bir tasnife tabi tutulacaklar, belki, yeni numaralar alacaklardir. Buna
intizaren, biz, §imdi, bu konu ile ilgili olarak, gordugiimuz ve istifade
ettigimiz muhtelif defterlerin listesini, bazi mii§terek vasiflanna gore,
Inkilap kutuphanesindeki defterleri de ayn bir sirada, §u suretle tanit-
mak istedik.
Ba^bakanhk Argivi
A: - Tapu defterleri
I — Rum’eli’ye ait Mufassal defterleri
II — R u m e 1 i’ye ait Icmal defterleri
III - R u m e 1 iye ait (Istanbul dahil) Umumi veya hususi ev-
kaf defterleri
IV — Anadolu’ya ait muhtelif defterler
B: Kamil Kepeci tasnifi, Mukataa defteri
C: Maliyeden miidevver defterler
D: M ii h i m m e defterleri
Inkilap Kiitiaphanesi
M. Cevdet yazmalari
A: TAPU DEFTERLERI
I — Rumeli’ye ait Mufassal defterleri
IM.
T. T. K. namina Dr. Halil Inalcik’in ne§rettigi 835 tarihli
Ivraniye (Ervaniye) sancagi tahrir defteri (yk. bk. s. 16).
7.
Ba§ta: timar-1 Turud ve Hizir karye-i Kenez ve nam-i diger
Dogenceklii
Yenice-Karasu, Drama, Kavala, Zihne, Serez, Nevrekob, Demur-
hisar, Selanik... mufassal defteri
Fatih devri (870-883)
650 sahife, ba§tan ve sondan noksan.
Sonda: Timar-i Yusuf veled-i Iskender.
12.
Malkara, Gelibolu tahrir defteri, Fatih devri (860-870)
Ba§ta: nefs-i Migalkara hassa-i emir-i alem-i Gelibolu, mahalle-i
mescid-iBahddir,... Gelibolu koyleri, timar ve cemaatleri, Ibri ve Harala
musellemleri, Ece-ovasi nahiyesi, Kozlu-dere, Evre$il nahiyesi, Geli-
bolu nahiyesi evkaf ve emlaki,....
276 sahife, tam.
Sonda: «cem’an evkaf-i imaret-i Er gene hasil 46229»,
20.
Bayezid II. devri (890-900)
Eski numarasi 71, 157 varak.
Edirne ve Dimetoka timar-zeamet-hass, vakif-miilk defteri.
Ba§ tarafi yok, mukelleflerin isim ve miikellefiyet nevileri tafsilen
bildirilmi§tir.
Vakf-evlad-i Haci Dogan ile ba§hyor, nahiye-i Fikeli, nahiye i
Uskudar (Fikeli subagihgina e$er), nahiye-i Kizilaga$9 Kiireciyan-i Padi-
— 533 —
§ah, Yagciyan-i Padi^ah, nahiye-i Dimetoka, bazdaran, evkaf ve emlak,
evkaf-i imaret-i Ergene v.s. den sonra Yagciyan-i Padi§ah der nahiye-i
Dimetoka ile nihayet buluyor.
50.
Selim I. devri (921)
s. 18 de kaydettigimiz ba§Iik var.
Qirmen livasi timarlari mufassal defteri, 148 varak.
Nahiye-i Qirmen (mahalleleri; timarlari, vakiflan)
Nahiye-i Ergene (tabi-i kaza-i Dimetoka, tabi-i livay-i Qirmen} timar,
miilk ve vakiflari.
Nahiye-i kaza-i Haskoy (tabi-i livay-i Qirmen) mahalle, timar, koy
ve Qiftlik, vakiflan
Nahiye-i Yenice Qirpan timar v.s.
Nahiye-i Akge-Kizanlik timar, mukataa ve vakiflan,
Vilayet-i Filibe, voynugan cemaati, nahiye-i Tekfur-dagi, kaza-i Zne-
pazan, timar, miilk.
Nahiye-i Yenice-Zagta mahalleleri hass, timar, mirliva hasslan £el-
tiikgileri,
Sonunda: defter budur ki Zagra- Yenicesi kurbiinde Hassa Sancak-
begi saymndan... Boyaci-Qayiri dimekle maruftur...»,
75.
Fihrist: Mahallat-i nefs-i Gelibolu
Cemaat-i Riiesa ve azeban-i Gelibolu, mahallat-i gebran-i Gelibolu,
Karye-i May dos ve karye-i Kirte '
Hassha-i Padi§ah, hassha-i mirliva-i Gelibolu, timarha-i mustahfe-
zan-i kale-i Palokasn, timarha-i mustahfazan-i kale-i Gelibolu, timar.
musfahf. kale-i Kilidiilbahr, zeamet ve timarha-i sipahiyan, evkaf-i Suley-
man pa$a
Evkaf-i mesacid-i §ehr-i Gelibolu ve evkaf-i kura-i nahiye-i Gelibolu,
evkaf-i mesacid-i §ehr-i Malkara ve evkaf-i nahiye-i Malkara,
Miiselleman-r nahiye-i Kari-Baba ve Ece-ovasi ve Evre^il ve miisel-
leman-i e§kiinciyan-i nahiye-i Malkara
342 varak., sondan yaprak noksan gibidir. Van 7 de arab^a ba§lik,
Tarih: Zilkade 925, Tahrir emini Ibrahim.
Katip merhum Mustafa bey azadlilanndan Husrev bin Abdullah.
77’
Edirne, Dimetoka, Ipsala, Ferecik, Eskihisar-Zagra, Qirpan, Filibe,
Tatar-pazari mmtakasina ait, ba§ taraftan noksan, fakat, sondan tamam
— 534 -
olan mufassal tahrir defteridir. Mahalle, hass, timar, evkaf ve emlak.. . v.s.
ihtiva etmektedir.
Yavuz Sultan Selim devri (925), 855 sahife.
167.
Ba§indaki fihristi s. 10 da aynen dercettigimiz, P a § a 1 i v a s i n in
sag ve sol canibine ait mufassal tahrir defteridir. Var. 2 de «muhasebe-i
canib-i yemin ve yesar bilciimle liva-i Pa$a ki о t u z irg к a d i 1 i к d i r>
ibaresi ile ba§Iamakta, sonra, Gumulcune (mahalle, hass, timar, evkaf ve
emlak vs.), Yenice-Karasu, Drama, Zihne Nevrekob. Timur-Hisari, Se-
rez,Selanik, Sidrekapsi, Avret - Hisari, Yenice •? Vardar, Serfice, l$tip,
Kastriye, Behiliste,'Gorice, Florina, Ilica, Kostendil, Karatova,
Ustrumca, Menlik, Ivraniye, Sas madenleri kanunu, Vulgterin, Pristine,
Prezrin, Tirgovigte, Bihor, Alaca-Hisar livasi, Hersek livasi (kanun-
namesi ile)... sondan noksan miikemmel tahrir defteri.
538 sahife... Tarihi 937 olarak tahmin olunmaktadir.
370.
«Nefs-i Edirne Hassan* Padi§ah...» ile ve mahallerini siralayarak
ba§layan bu defter, Edirne cemaat, mukataat, tesisleri, hass, evkaf, em-
lak ve timanni zikrettikten sonra Dimetoka kazasini da bu minval ile tes-
bit etmektedir. Sonra Ferecik, Kegan, Kizilagag, Eskihisar ~ Zagra, Ip-
sala, Filibe, Tatarpazari, Samakov, Uskub, Kalkandelen, Kirgova, Ma~
nastir, Pirlepe, Koprulu, Sofya (kanunnamesi ile), §ehirkdy, Vize liva-
si (Vize, Pinarhisar, Hatunili, Kirk-Kilise, Hayrebolu, Babaeski, Bur-
gaz, Qorlu Silivri), Qirmen livasi (kanunnameleri ile), Qirmen miisel-
lemleri, Kizilca miisellemleri, muhtelif yiiriik cemaatleri; kibtiyan, Silist*
re livasi (Silistre, Akkerman, Kili, Ahyoh, Hirsova, Varna, Pravadi,
Aydos, Yanbolu, Karin-ovasi, Rus-kasn, hepsi 11 kadihk yer), Kefe livasi
ve havalisi kanunnameleri (Kefe, Sogudak Menkiib Bahklagu,
In - Kerman, Kerg Azak, Taman jl/ kalesi...), Nigbolu livasi
(kanunnameleri) (Nigbolu, Ivraca Lofca, Tirnova, §umnu, Qernoy
Yergbgi, Vidin, Feth-i Islam-..)..
935 tarihini tahmin ettigimiz bu tarn ve mukemmel defter evvela,
sahife numarasi ile sonra varak numarasi ile numaralanmi§tir ki, sonuncu
varak* 338 dir.
648.
«Surebi defter-i mufassal-i Edirne tabi-i eyalet-i Ра§аъ, XVII. asir
ba§lan, Ahmed I. devri, Edirne mahalleleri (hane, imam..., miicerred,
— 535 -
der kira..,) .. tamamlanmadan Tatarcik koyleri ba§lamakta (yanm bir
halde), Filibe (mahalleleri yanli§ cildlenmek yiizunden sonra gelmektedir}
Zagrad Atik. Kizilagac, bazdaran timarlari, Ferecik, Dimetoka..,
Sonda: <Suret-i defter-i mufassal-i Sultani budur ki mahallinden nakl
olundi Varak numarasi yoktur.
Bu defter dikkatli bir tetkikten sonra diizeltilerek yeniden cildlenmelidir-
729.
Ba§ta : «Fihrist-i kaza-i kura-i timar» Edirne muhalleleri (avanz ha-
neleri), koyleri (250* sira numarasi), ortakgiyan-i hassa, Yenice-i Kizilaga^
koyleri (50 sira nu.), Dimetoka koyleri (123 sira nu.), Cisr-i Er gene
koyleri (27 nu.), Zagra-i Atik nahiyesi ve koyleri, Qirpan, Filibe kazasi
timar koyleri (278 nu.), Pazarcik kazasi timar koyleri (155 nu.).
XVII. asir ba§Ian, A h m e d 1. devri. Sonda: «der karye-i Kizilca
tabi-i Pazarcik,.. hasil 450»
Varak veya sahife numarasi yoktur.
II — Ruihelfye ait Icmal defterleri
128.
Basligi : (yk. bk. s. 84 v. d.)
Tarihi : 932,
Fihrist-i Liva-i Qirmen nahiye-i Qirmen, Yeriice-i Zagra, Ak$e~K.i*
zanhk, Tekiir - dagi, Haskoy, Qirpan, Filibe der Qirmen, Ergene, Miis-
tahfezan-i kale-i Gelibolu, timarha-i Doganciyan...
Kanunname-i vilayet-i Qirmen. 38 varak, bozulmug ve bir 90k yeri
silik, okunamamaktadir.
Son sahifede <timar-i bazdaran»...
136.
Pa$a litasi icmal defteri, 932-933 tarihli. Bagligi vardir (yk> bk*
aynen alindi). nahiye-i Edirne, hass, timar, evkaf, nahiye-i Dimetoka, (van
8) hass (ortak^i), zearnet, timar, evkafi
Nahiye-i Ferecik (var. 21) hass...
Nahiye-i Ipsala (var. 28) hass, zeamet..,
< Tatarpazan (чаг. 32) timar...
< Ke$an (van 41) hass, timar...
< Zagra-i Eskihisar (var. 45) hass...
« Kizilagag (var, 53) hass, zearnet..*
< Filibe (var. 60) hass, zeamet...
— 536 —
Sonunda (var. 69) timar-i Mahmud merdum-i Firuz Aga ile noksan
ikalmakta, esasen bazi yapraklar da yanli§ cildlenmi§ bulunniaktadir.
138.
Pa$a livasi timar> hass ve vakiflari icmal defteri, ba§ tarafi noksan.
Tahminen 930 tarihli, 70 varak, timar-i Ali an Qavu§an-i Mirmiran
ile ba§hyor (var. 1), sonra evkaf (var. 9), nahiye-i Ferecik (var. 15), hass,
zeamet, timar, evkafini, nahiy-i tpsala (var. 22) hass, zeamet, timar ev-
kafi, nahiye-i Ke$an (var. 261 hass,«timar, vakif miilkleri, nahiye i Zag-
ra-i Eskihisar (var. 29), hass, zeamet, timar, doganciyan, evkaf ve miilk,
nahiye-i Kizilagag (var. 39), zeamet timar, vakif-miilk. nahiye-i Filibe
-(var. 46) hass, zeamet, timar, doganci, §ahinci, atmacaci, yuvaci, tuzakci
(der vilayet-i Filibe) evkaf...
220.
«Icmal-i defter-i nahiye-i Edirne,... maa tevabfha tabi-i liva-i Paga.,.
ibareli bir ba§lrkta emin Yusuf ve katip Ebubekir taraflanndan yapilan
tahriri arabca anlatmaktadir. Tarihi 949 dur. Edirne nahiyesi (hass, timar,
zeametleri, doganci ve bazdarlari).
Dimetoka, Ferecik, Ipsala, Kegan, Kizilagag, Filibe, Tatarcik, Sa-
makov nahiyeleri de ayni §ekilde icmalen tahrir edilmi§tir. Bazi yaprak-
lan kan§mi§ gibidir, numaralanmami§tir.
274.
Vize livasina bagli Hatun -Hi nahiyesine ait noksan tahrir defteri,
7 verak, sonunda vezir-i azam Rustem P a § a nin arzi iizerine evail-i
drebi IL 958 tarihli bir ferman sureti vardir.
III. Rumeli’ye ait {ve Istanbul) umumi veya hususi
evkaf defterleri
210. J
/sfan6uZ'daki Fatih kulliyyesi evkafi
Ba§lik: «-Нj> Llcj a®^ ;
• AdlaZh.—9 A^-JIazLLJIjIo jo jL ...
{*1 Jk9cZ.MiL J «A** • • • Jjl». (J’Ha.in* • • J) I-; о0L E
118 varak, tam / , - !!
Sonu: <1.771.060 4^1»
— 537 —
240.
Istanbul’daki. Fatih kiilliyyesi evkafi:
Ba§lik: од»0-iA A*) 1*1
Ia}U-I .... A^lklk—9 ••*• jli. jlkL-H .... IaE (jll c^LJI о J LJIo I «Ju J*
Ад1я111 *••• 4J^чАаИДааИ
л»"Ь^Ь £]r^b <5^1 O'* Aj^lld^rj <JЙloj
«4»kjuJj СЛ—^j 0^*1^-^ 3 .....bbjlj
Istanbul, Galata yahudi, ermeni, rum, riiesa, balikgi v.s. cemaatleri,
Silivri, Qorlu mahalleleri, miisliiman, gebran haneleri, mukataalari.,. v.s.
Tekirdagi, Hayrebolu, Kirk-Kilise, Vize...
148 Varak, tarn.
Sonu: «2.029.968 al- J j 4xUj JjkL-l 4^1»
251.
IstanbuVvm mufassal evkaf defteri. Tarihi: (953 — 976)
Ba§ta: Sahife kopuk, «... evkaf-1 harig^ez defterj atik... mahalle-i
mescid-i Halayikgi-Kemal»... 807 sahife
Sonda: j J '-*A
A-dalk-J 4*UI J
311.
£dzrne’deki Murad IL Evkafi
Tarihi: 1053 de tasdikli.
Ba§ta: Ibrahim’in tugrasi ve kanun-name-i evkaf-i Sultan Murad Han...
der mahmiye-i Edirne... Gumulcine kazasmda vaki olan Kasaba-i Buri'nin..
60 varak, tarn.
Sonda: j^ai* дм>. >$.3 .... L?-»
41^ J cSXbl cP jlku
470.
«Fihrist-i kura-i evkaf-i salatin maa evkaf-1 miiteferrika tabi-i def-
ter-i Edirne^ ibaresiyle ba§hyarak, sna numarasi 129 u bulan fihristten
sonra, biitiin Edirne ve miilhakati evkafinin tafsilatmi ihtiva etmektedir.
Tarihi: Murad I IL dtvri&xx.
varak numarasi olmadigi igin, sik sik zikrettigimiz bu defterde biz
— 538 —
de sira numarasini kullandik, sonuncu Varakda 129 sira numarah Ibrahim
Paga Tevkii vakfi tahrir edilmigtir.
719. ,
Bagta: cjIjIj /»•!». otejl »IIgj J-ai*
CoJIj 3 L?4*jTJ J clj1 *—>4^ JjU-
15 Varak, tain.
Sonda: a3** <53^^ *3^ 0^'"’
«Jlj j <У1 <-.
915.
Bagda: js zAjVj »l* jL. tf-jy, ^)L»-jjjs Jii>i (jc9
1146 (j •Ac** 'jb JJxmsI f J J
Ada $ayirlan.,, Ferecik kadisimn bir koru hududunu tasdiki, Dime-
toka ocagma bagh kiireciler, Ipsala hassa korulan yoklamasi, Kirk-Kili-
se, Karin-Abady... v.s. yundcilan, korulan, Serez, Selanik, yoklamalan
korulann hudutlan ve bazi telhisler...
Sonda: ... Anadolu ve Rum-lli caniblerinde vaki havass-i hiima-
yun konlan arazilerinin hudud ve sinur ve davar ve neferatlan her u$
senede tahrir olunmak mutad oldugundan... emr-ii ferman devletld ina-
yetlG sultanim hazretlerinindir. 41 varak.
979.
jErfzrne’deki Bayezid IL kulliyesi evkafi defteri, mufassal
Tarihsiz, tahminen 982.
Ba§ta: <Fihrisbi evkaf», sonra <defter-i mufassal-i evkaf... der liva-i
sahife numaralan konmami§, sondan noksandir.
1070.
Edirne §ehrine ait vakif defteridir. Mahallelere gore siralanarak her
mahalledeki vakiflan, miifredatiyle ve sahibi, vakfiye tarihi v.s. ile ihti-
va etmektedir.
Bagtan ve sondan noksan olan, 448 sahife olarak numaralanan bu
evkaf defteri, igerisinde 976 tarihli vakfiyeyi zikrettigine (s. 1,308,412)
gore tahrir tarihi bu tarihten evvel, ve her halde Qok sonra da, olma-
mak gerekir.
s. 1 de mahalle-i Emir §ah Qelebi bin Mihai Ko?i ile baglamakta ve,
s. 448 de Haci Yusuf b. Abdullah ile sona ermektedir.
— 539 -
IV. Anadolu’ya. ait muhtelif tahrir defterleri
2. ’
Tokat ve havalisine ait mufassal tahrir defteri, tarihi, 859 (evail-i re»
ceb). Bagta fihrist ve arap^a bir baghk, muharriri Umur Bey, Katibi Mus-
tafa 686 sahife, tain ve mukemmel, T. T. K. adina, negri tarafimdan mu-
karrerdir.
19.
Tokat ve havalisine ait mufassal tahrit defteri. Tarihi 890 (evahir-i
gevval). Bagmda fihrist (Fatih devrindekine nazaran daha teferruatli) ve
arap^a bir baghk, muharriri Taceddin emin, Muhiddin katib, 250 varak,
tam ve inukemmel. 2 nu. defterle birlikte T. T. K. adina tarafimdan
negri mukarrerdir. у .
453. (
4
Bursa evkaf defteri, Bayezid II. devri. Bagta «evkaf|i nahiye-i
Bursa karye-i Kirca-Hasan tabi-i Bursa evvelden Ali Paga yer imig
sonra Ibrahim Paga hatuni hanuma mulkliige verilmig, andan sonra mul-
kiyet bozulub timara emrolundu deyu kayd olmugdur...» 290 varak, tarn.
Sonu: «mezrea-i Gbynuk tevabiinde...»
732.
Bagta Tugra Mehmed III. «defter-i icmal-i Коса-Hi*, hassha-i
humayun, Iznikmid... zeamet, ti marl ar..,
Tarihi 1007-1019
Tevkii hatti ile tahavviiller tahgiye edilmigtir.
63 varak, noksan.
Sonda <timar-i Ahmed bin Ilyas an muhsul-i mukataa-i nefs-i Uskib*
dar.,.*
B: KAMIL KEPECt TASNtFi, MUKATAA DEFTER!
4988/1.
R u m e 1 i mukataalan defteri. Tarihi: 890-917
Bagta: «vilayet-i Filibe ve gayriha... (s. 13) der zimmet-i mezkflrfin
an bakiyye-i kist-i Qeltiik-i Filibe...»
588 sahife
Sonda: «nefs-i mukataa-i Akpinar^
— 540 -
C: MALIYEDEN MUDEVVER DEFTER
180/35
Fatih devri Tekfur-dagi, Qirmen mufassal timar, miisellem, e§-
kiinci, mevkufat ve evkaf defteri. 248 varak.
Ba§langi$: «an nahiye-i Tekfur-dagi nefs-i Eyne-Bazar, hassa-i mir-
-alem merhum Umur Bey Tekur-dagi tarafinda yazar... mahalleleri,.. Er-
gene nahiyesi» Qirmen nahiyesi (mir-alem hassi, mahalleleri, koyleri, 869
tarihli sonradan yapilan bir derkenar,,. v.s.)
Haskoy nahiyesi (mahalleleri, koyleri)
Zagra Yenicesi (miralem hassi)
Акде-Kizanhk nahiyesi.
Tekur-dagi (timar, $iftlik, miisellem koy ve yamaklan... 873 ve 876
tarihli derkenarlar var)
nihayette (var. 244) eykaf-i Umur Bey♦,.>
D: MUHIMME DEFTERI
19.
Bagta: Miri ahkam kaydidir, deryaya emrolunan sancaklardir
Tarihi: gurre-i muharrem 980-22 rebi II. 980
369 sahife ve 726 hukiim, sonda Cirmen ve Haskoy kadilanna hii*
hiim ki...
tnkilap Kiitiiphanesi
M. Cevdet yazmalan
116/3.
Qirmen livasi evkaf ve emlaki
Bagta: .... Utb сКл
Eyne-Bazan nahiyesi (Qirmen livasi) evkafi, Ergene, Haskoy,.. ev-
kafi. Kanuni Sultan Suleyman devri baglan.
38 sahije tam. 4
Sonda: esami-i evkaf-i zaviye-i (Osman Baba) mezkure
116/4.
Qirmen evkafi, salatin ve Umur Bey evkafi.
Bagta: .... 4^** «□W*
39 sahife, tarn.
Sonda: nef-si Akge-Kizanlik an evkaf-i Umur Bey an kist-i hamam..
Kanuni Sultan S ii 1 ey m a n d e v r i.
117/1
Murad I. evkafi defteri
Tarihi: «4,U'U* j
Bagta. «evkaf-i Kabluca merhum mag'fur said gehid Gazi...,
imaretinun ve medresesiniin evkaflann hasilini ve masraf beyan ider>
l^inde Orhan Gazi vakiflari, Osman ve Ertugrul Gazi evkafi, Suleyman
Paga evkafi, Fatih'in niganlarmdan bahis vardir.
151 sahife
Sonda: karye-i Ahiler on iki erlikdir ii^ mud tohum ekiliir...
hasd 45000»
117/2.
Satilmi$ nahiyesi defteri ,
Baglik: (ji*
— 542 —
(3^” сЛЛ j l^-.>- oL^^b jb j £-*л~^*,з ji***»
ф.>аЛ^2.^ tib ij^9^ J gA-**-^ •••j'*
<dVj~> Jj (/-I c$jb 5y. 3?5 4}-^ j Ja-ljl J Jj*j
77 sahife, noksan
Sonda: karye-i Hatuncuk j/^Ъ timar-1 mezkur Bayezid Bey bira-
der-i Mezid bey../»
0/71.
Ceyb-i humayun defteri: in’amlar, tasadduklar, adetler. v.s. 909—933
Ba§ta: OJ^ чj ojU j oULjIj oULil сЪ^-* >Ьз»
«...909 ^>4j
Birgok isimler, Bursa ve Amasya mamulati, nekkag, kag-it^i, kasi-
deci, rasadci, ser-cebeci, tevkii, dariiggifa tabibleri, meddah ve san’at-
karlar.... v.s.
536 sahife, tam.
Sonda: OU 939 ч:^ 2
..•.d)lx& jlkL- (j U-** ®“4b cS-J 1 JI jllal—
til» 4>-jJ jlkL* aXjU jtkL- ^3 'Ч'У jlkL*
0/91.
Ihracat-i hassa, muhtelif cami, imaret, zaviye... v.s. muh^sebe defteri.
B^§ta: j'jC- (j* С'Л Jibо!Л^>-1 *1^2*
«...895 41—> 4jIc (JI 894 41—1 j
992 sahife, tam,
Sonda; (Jj Г-^*^ ***
<„.896 c-,
INDEKS
Kitapta gegen biitiin yer ve gahis adlan yalniz bir tertibe, Turk
harflerine gore indekse alinmigtir. Esas itibariyle, Arap harfleri
ile de ikinci bir indeks tanzimi tasavyur edilmigse de, sayisi takriben
4000 i bulan bu indeksin orijinal harfleri ile tekranndan, eserin hacmim
gok fazla arttiracagi miilahaza olunarak, sarfmazar edilmigtir. Sadece,
okunugu giipheli olabilecek ve, ekseriya Tiirkge veya Balkan-dilleri aslin-
dan olan yer ve gahis adlannm metinde gegen bir veya birkag gekli
ilave edilmekle iktifa olunacaktir. Arapca ve Farsca asilli isimlerin,
okunuglannda hemen hig bir tereddiit olamiyacagi igin, orijinal gekille-
rinin aynca kaydina liizum goriilmemigtir.
Indeks,, mahiyeti itibariyle, izahli ve tahlili tertip edildigi cihetle,
yer ve gahis adlanna gore ayn ayn yapilmamigtir. Zira, bir gok gahis
isimleri yer isimlerinde de gegtigi ve bu tiirlii gabislara daha bagka ga-
hislar veya yerler de baglandigi igin, bunda pratik faide miilahaza olun-
mugtur. Ancak, bir gahsa veya yere baglanabilecek biitiin isimler bir
araya toplamrken, sahih ve kat’i bulunanlar esas tutulmugtur; giipheli go-
riinenlerin birlegtirilmesinden hemen ekseriya igtinab edilmigtir. Keza.
ayni isim ve vasfi tagiyan, fakat yer ve zaman itibariyle birbirinden uzak
telakki olunan ve binaenaleyh ayniliginde sihhat ve kafiyet bulunmiyan
1 isimler de miimkiin mertebe aynlmigtir ki, istikbaldeki tetkikat ve mey-
dana gikacak yeni vesikalar, ileride, bu tiirlii isimlerden bir kismini, bel*
ki, birlegtirebilecektir. Indeksde, sadece bazi ahvalde, toplu olarak ve
bir yere veya bir gahsa mensub bulunan isimler, ayn ayn kaydolunma-
migtir. Mesela, Istanbul camileri, Galata hamamlan, herhangi bir kasaba-
nin mahalleleri, bir kazanin bir arada zikredilen bir kisim koyleri, yahut,
bir vakifda, bir koyde gegen reaya, cemaat,.., isimleri bir isim altin-
i da gosterilmigtir.
Koy, giftlik ve mezrealann hangi kaza veya mmtaka dahilinde bu-
lundugu, metindeki kayitlara gore, parantez iginde gosterilmigtir. Ancak,
| muhtelif zamanlarda idari tegkilat degigtigi veya tahrir eminleri tarafindan
fe о yolda yapildigi igin, bu gibi yerler, bazan miicavir bir kaza dahilinde
— 544 —
kaydolunmu§tur. Mesela, bir koy, bazan Edirne, bazan Dimetoka, veya
Ergene (Uzun-kopruJ’ye tabi goriinmektedir. Bu gibi hallerde de, zamanla
muhtelif mmtakalara bagh gibi gosterilen ve ayni olduklannda §iiphe
edilmiyecek olan yerler bunlardan birine bagh zikredilmig, digerleri i§a-
ret olunmami§tir. Topografik isimlerin tam manasiyle tesbiti ayn ve ol-
duk^a mu§kiil bir i§ti ki, §imdilik buna te§ebbiis olunmami§tir. Eger, is-
tikbalde, bu kitapta ge^en yer isimlerinin muhtelif haritalarda gosteril-
mesi mumkiin olursa Balkanlardaki Osmanh hakimiyeti devrinin tarihi
cografyasi hususunda olduk^a muhim bir terakki elde edilmig olacaktir.
Indeksde, yine kitabin hacmini arttirmamak ve fazla tekrarlardan
kurtulmak miilahazasiyle, izah ve tahlil kismi, yani parantez i^inde veya
alttaki kayitlar kisaltmalarla gosterilmi§tir. Bu kisaltmalann yalniz bazi
tabir veya vasiflarda degil, ayni zamanda; $ok ge$en muhim yer isimle-
rinde de tatbiki zaruri olmu§tur. Bu itibarla, okuyuculann, maalesef, sik
sik a§agidaki kisaltma cedveline miiracaatleri icap edecektir. Kitabin
defterler kismi, kendisi bizatihi bir fihrist oldugu i^in, indekse ahnma-
migtir.
KISALTMALAR
A. == Ahi H. = Haci
adm. , ~ adami ham. ~ hamam, -mi
adm] 1. = adamlan Но. — Носа
am. = amil hss. ~ hassi, hasslan
And . = Anadolu htb. = hatib, - i
azd. azadhsi Hyb. — Hayrebolu
b. = : bin, ibn htn. = hatun, -u
bed. ~ baedar imm. ~ imam,-i
bk. = = bak imr. = imaret,-i
Ы. = = boliik, boliigii ism. = isim,-i
bt. = = binti 1st. = lstrnbul,-da
byb. = beylerbeyi k. = koy
c. = cami, camii kd. == kadi,-si
cb. - = cabi, cabisi kl. — koyler,-i
cm. : = cemaati, cemaatleri kp. “ koprii,-sii
cvr. = civan krd. == karde§,-i
= $iftlik, ^iftligi ksb. “ kasabasi,-sinda
Qb. ~ Qelebi ktb, = katib,-i
?lt. - — $eltik kill. = kiilliye,-si
Qrm. = Qirmen kz. “ kaza,-si,-sinda
— <javu$ kzi- ~ kizi
dar. — darii§§ifa, - si, - sinda kzk. ~ kazasker,-i
dftd. = defterdar K. kls. — Kirk - kilise-de
Dim. ~ Dimetoka, - da Iv. — liva,-sinda
dvr. — devir, devri Mai. ~ Malkara,-da
Edr. = Edirne, - de med. = medrese,-si
Ef. = = efendi mek. = mekteb,-i
emu. — emin, - i mev. ~ mevlana
Erg. = Ergene, - de (Cisr-i Ergene, Uzun mh. = mahalle,-si,-sinde
-koprii) mhl. = mahalleleri
evkf — evkafi, - ndan mim. — mimar,-i
eyl. = eyalet, - de mkt. ~ mukataa,-si,-sinda
E. Zag. = Eskihisar - Zagra, -da mktl. = mukataalan
Fil. = = Filibe, - de mkte. = mukataaci
gbr. = gebran mlk. = miilk,-ii,iinde
Gel. == Gelibolu, - da mH. = muallim
Gum • = Gumiilcine, * de mllh» = muallimhane,-si
— 546 —
TETilv. = mirliva,-si
mra. — miralem,-i
msc. — mescid,-i
msl. = miisellem
m$lr. == miisellemler,-i
mut = mutasarrif,-]
miid. = miiderris,-i
miit. = miitevelli,-si
mzr. — mezrea,-si
nb. = naib,’i
nh. — nahiye,-si,-sinde
nhr. = nehir, nehri, ank, arigi
Nig. = Ni£bolu,-da
nzr. = nazir,-i
odl. = odalan
ogl. = oglu
Oglr. — o£ullari,-ndan
ort. = ortak^i-si
61m. == oliimii
§y. = §eyh
P§. = Pa§a, - nin
P§. Lv. = Pa§a - Livasi
Rml. = Rumeli,-de
ryt. — raiyyet,-i
rytl. = raiyyetleri
Sei. = Selanik,-de
Sil. = .Silistre,-de
Sit. — Sultan
sry. — saray,-inda
§hd. “ §ahid
§hz. ~ §ebzade,-si
tbb. = tabib,-i
Tekd. “ Tekirda£,-inda
tev. = tevkii
tmn = timar,-i
tmrl. == timarli
trn. — torunu
trnl. == torunlan
T. Pzr. = Tatar - Pazan.-da (Pazarcik, Ta-
tarcik)
v. ~ veled,-i
vkf. = vakf,-inda
vkl. = vekil,-i
vly. — vilayet,-i
yiir. = yiiriik
Y. Kar. = Yenice-Kaaasu’-da
Y. Kiz. = Yenice-KiziIagaQ,-da
Y. Zag = Yeriice-Zagra, -da
zSv. = zaviye,-si -sinde
; zd. = zade
zm, = zaim.i
zmt. — zeamet,-i
zvc> ” zevci
zvce. = zevcesi
Abbas Aga - msc. (1st.) 50
Abdal Ciineyd 174
— — zav. 174
— — trn. (Seydi) 174
Abdi (Karaferye nb., am.) 157
Abdi (miid.) 223
Abdi (yayabagi) 262
AJbdi Qelebi (bk. Ali Ku§ci ogl.) 272
Abdi Qelebi (§ehabeddin P§, azd.) 261
Abdi Qelebi b. Mehmed (§hd.) 514
Abdi Qelebi Hatunu^O
Abdi-Hoca (yiir. cm.) 209
Abdi Носа v. Memi 185
Abdi Katib (am,) 157
Abdullah (bk* Sit., Bayezid II, §hz.)
Abdullah (meremmeti) 306
Abdullah Bey (§arabdar) 30 31
Abdullah Qelebi (Hatib-zd. yigeni) 305
Abdullah-odalari (Sevindik mh., Edr..) 51
Abdullah v. Nesimi (imm.) 185
Abdurrahman (devatdar) 477
Abdurrahman (tbb.) 480
Abdullah Qelebi (bk. Alp Arslan Bey
ogl.)
Abdurrahman Qelebi (Miieyyed-zd., kzk.)
35, 36, 64, 93, 104, 304, 355, 361,
387, 395, 458, 459, 466, 476, 525
— — ,.vkf. (Edr.) 466
Abdurrahman Qelebi «b. Seydi Ali»
(kzk., Amasyah) 64 ,
— , — mh. (Edr.) 64
Abdiilbaki Qelebi (miit., Edr.) 480, 481
; Abdiilcebbar oglu (bk. Abdiilkerim b.
: Abdiilcebbar)
| Abdiilcelil Bey b. Ismail Bey Isfendiyari
| (Kalkandelen zaimi) 480
I Abdulgani Acem (mim.) 306
Abdulgani b. Emir$ah (vkl., Sokollu M.
P§. evkf.) 514
Abdiilhamid (Hamid Bey, H. Qlb., miit.,
bk. Lari Abdiilhamid) 18, 33, 34, 54,
278, 332, 393, 420, 529
“ mh. (Edr.) 54 278.
Abdiilkadir (mud., C.— Atik med., Edr.)
128
Abdulkadir (Satran^baz) 305
Abdiilkerim (Ahi) 171
Abdiilkerim Bey (tev. reisiilkiittab) 30,
254, 518
— — zvce. Hanim Htu. bt.
Mustafa P§. 518
Abdiilkerim b. Abdullah (nzr., Ho. Si-
nan P§. azd.) 391
Abdulkerim b. Abdiilcebbar (Edr. kd.)
189, 199, 202, 262, 265, 266, 270
— —: ' ogfl. Abdiil-
mecid 272
Abdull^tif (bk. Ramazan Ho. §y. trn.)
Abdiillatif (cb.) 303
Abdiillatif Bey (Dim. arpalik mut.) 82
Abdiillatif b. Uveys 414
Abdiillatif Qelebi b. Ismail Bey 99
Abdiilmecid (bk. Abdiilkerim b. Abdiil-
cehhar ogL)
Abdiirrahim (Jelebi b. Ismail Bey Is-
fendiyari 480
Abdiirrahim ^elebi b. Kadvzd. 335
Abdiilvasi Qelebi (ef.) 199,203
— — vkf. adi. (Edr.) 41,43
Abdiisselam (ktb.) 156
Abdiisselam (mev; Ipsala kd.) 221
Abdiisselam Bey (dftd.) 525
Abdiisselam-vkf. (/st) 489
Abraham (am., 1st. -cm.) 95
— 548 —
Acem «Vilayet» (bk. Iran)
Acem-zd. mb. (/st.) 490
Aci-koyu (Oskadari Edr.) 122
-----mkt. 122
Ada (bk. Adapazan)
Ada (nh., Edr.) oil 69, 99, 178, 195, 234,
334, 383, 384, 390, 437
— goriinc-hanesi 102
— hss. 6Э
Adana (vly.) 4,‘Ы 434
Adapazan (Ada) 161
Adil (Yakut P§. imr. vkf. gift) 25
Adil Fakih (miit.) 223
Adil-obasi (Fil.) 253, 259
Af§ar‘Divani (And. mintaka) 452
Aga-mah. (Edr.) 43
Agag-pazan (Edr.) 272, 419
Agce-Illii (— Ayaklu k. SeL) 45, 413
Agce-Kovanlik (k.f Sil., Iv.) 372
Ahaveyn, Muhiddin Mehmed (Fatih med.
miid.) 304
Ahi (k., Edr ) 364
Ahi (miid., Fatih med.) 304
Ahi (tbb., Fatih dar.) 305
Ahi Ali (A. Ilyas ogl.) 162
Ahi Bey b. Mehmed Qelebi 452
— — ogl. Ilyas Bey 452
— — zvce. Mama Paga bt. Suleyman
Bey 452
Ahi Qelebi, Mehmed b. Kemal (tbb.)
419, 423, 488, 489
— — babasi Kemaleddin Tebrizi 488
-----C. (/st). 488
— — ham. (Edr.) 250
— — med. ve тек. (Edr,) 488 t
— “ ‘ ogl. Ruhullah Qlb. 489
— — trn. Ay$e 489
— — vkf. 488, 489
Ahi Denek «Donek» 190
— — zav. (Dim.) 190
Ahi Devle ^1 192
— — zav. (Gel.) 192, 391
Ahi Hasan (debbag) 265
— — mse.f vkf. (Edr.) 265, 266
— — mh. (Edr.) 59, 344, 346, 464,
495, 496
Ali ibri 173
------zav. (Hyb.) 173
Ahi tlyas (Suleyman P§. dan vkf.
alan) 162
Ahi Kasim 191 •
Ahi-mh. (Bolayir) 163
Ahi Mihal-gft. (bk. Evrenos gft., Tekd.)
Ahi MusS 162, 173, 174
—. — vkf. 173
Ahi Mustafa (miit.) 162
Ahi §eyh (bk. Ahmed §y.)
Ahi Tayfur 172
Ahiier-yeri (Mai.) 173
Ahmed I.
—• dvr. 37
Ahmed (Balikesir mut.) 243
Ahmed (bk. Mustafa Bey, Semendre mlv.
krd.)
Ahmed (bk. Yakub P§. «Hekim» ogl.)
Ahmed (ebjsilivri) 303, 306
Ahmed (ktb., Sipahi-zd.) 146
Ahmed (muezzin) 173
Ahmed (Sarag, Qv§ , tmrl.) 81
Ahmed (Sit., Bayezid II. §hz.) 471
— nokeri 471
— ba§-§arabdari 471
Ahmed (Sofu, am.) 127, 128, 142
Ahmed Aga (П-Aldi Sit. zvc., bk. Ahmed P§.
(Kara, Sadrazam) 380, 381
— — kizi Ayni - §ah Hatun 380
— — ogl. Mehmed Bey 381
Ahmed Bey (bk. Has Ahmed Bey)
Ahmed Bey (bk. Sinan P§. «Giiveyi» ogl.)
Ahmed Bey (gbr. nb.) 93
Ahmed Bey (Karaycin 326
------mllh. (Edr.) 326
Abmed-Bey (k., Vize) 326
Ahmed Bey (Ni§auci) 82
— — adm. (Hamza) 82
Ahmed Bey (Tutunsuz J—j>>dftd.. «Fey-
lesof zd.?») 390
— — mlk. (Dim.) 390
Ahmed Bey b.Dukakin (Ankara mlv, Si*
nan P§, «Giiveyi» damadi) 474, 475
— 549 —
Ahmed Bey b. Vize Bey 481
Ahmed Bey b. Yah§i Bey (bk. Iskender
Bey b. Mihai trn.)
Ahmed Bey - ham. (Gel.) 298
Ahmed Bey v. Ali Bey (bk. Mesih P§.
trn.)
Ahmed b. AH (Magnisavi) 226
— — oglu (Ali) 226
— — trnl. Hatice, Ishak 229
Ahmed b. Durasan (am.) 109
Ahmed b. Hasan Fakih (Mak kd.) 172
Ahmed b. Hasan-vkf. (Edr.) 343
Ahmed b. Mehmed (am.) 117
Ahmed b. Mehmed (htb.) 459
— — vkf. (Edr.) 459
Ahmed b. Mehmed (mev. Drama kd.) 501
Ahmed b. Musa 172
Ahmed b. Mustafa (am.) 143
Ahmed b. Tuti Mahmud (am.) 156
Ahmed b. Yusuf (mey., Erg. kd.) 501
Ahmed Culah (?lt. mktc., Fil.) 125
Ahmed Qelebi (bk. Alp Arslan Bey ogl.)
Ahmed Qelebi (bk. Mehmed P§. «Коса»
ogl.)
Ahmed Qelebi (bk. Mustafa Bey, «Davud
P§. zd.», ogl.)
Ahmed Qelebi (bk. §arabdar Hamza Bey
ogl.)
Ahmed Qelebi (dftd., XVI. asir) 390
- — hss. (Sei.) 76, 390
Ahmed Qelebi (haras mukabelecisi) 477
Ahmed Qelebi (mukabeleci) 477
Ahmed Qelebi (miit,, Edr.) 190, 352
Ahmed Qelebi b. Hamza Bey (tev.) 124v
362
Ahmed Qelebi b. Kemal P§. (miid., bk.
Kemal P§. zd., Ibni Kemal)
Ahmed Qelebi birader-i mev. Sinan P§.,
«Hizir Bey ,Qlb. ogl.») 211, 391
—• — msc. vkf. (Gel.) 391
Ahmed Qelebi-Qft. (bk. Kasim P§., Sil.
mlv., ogl.)
Ahmed Qelebi v. Rustem Qelebi 211
Ahmed Qelebi vkf. odl. (Edr.) 59
Ahmed Dede 174
Ahmed Fakih 171
Ahmed Fakih (bk. Hayreddin., mev. ogl.)
Ahmed-Fakih (Ece-koyii, Dim.) 390
Ahmed Fakih-odl (Edr.) 41
Ahmed GiirSni (mev., kzk.) 349
Ahmed Носа (harass) 158
Ahmed Носа (Yakub Bey kethudasi) 156
Ahmed Kasap v. Abdullah (am.) 106
Ahmed Mirza b« U'gurlu Mirza (Gode
Ahmed) 475
— — zvce. (Bayezid II. kizi) 475
— — kizlari 475
Ahmed Pa$a (Bursah, §air) 32, 75, 358
Ahmed-p§ ($lt. nhr., FzZ.) 133
Ahmed Pa$a (Dukakin-zd., bk. —Bey, An-
kara mlv.) 406, 474, 475
Ahmed Pa§a (Gedik ) 381
Ahmed Pa$a (Hain, Vezir.) 506
— — mlk. ve evkf. (Fil.t T. Pzr.) 506
— vkf. kl. 506
Ahmed Pa$a (Hersek - zd.) 75, 81, 107,
121, 141, 142, 288, 387, 391-394, 417
476, 524
~ — tmr. (Tkd.) 75. 394
— — evkf. (Hersek, Dil-k) 391-394
— zvce. (§ehz. Hundi Htn., Bayezid
II. kizi) 387, 392
Ahmed Pa$a (Kara, SaHrazam. XVI. asir,
Il-Aldi Sit. zvc., —Aga) 86, 501, 507
Ahmed Pa§a (Sivas byb., XVI. asir) 189
Ahmed Pa$a b. mev. Fenari (bk. Fena-
ri-zd. Ahmed P§.).
Ahmed §eyh 198
— — ?ft. (Gel.) 198
— — trn. (Elvan ogl. Hamza) 198
Ahmed §eyh (Ahi §y.) 162
— — mzr (Geyve) 152
— — oglr. 162
Ahmed v. Durasan (mkte.) 98
Ahmed v. Mubarek (imm.) 185
Ahmedce (bk. Век£а§1и, к», К. Ids.)
Ahmedeklu (k., Crm. Iv.) 394
Ahmedli (k., Sei.) 45, 413
Ahomar (k., Sei.) 446
Ahriban (k., Cebel nh. Dim.) 486
Ahyolu 209, 363, 371, 372
— kd. 465
Aina (Yildinm, semti. Edr.) 177
- 550
Akalan (к., Dim.) 318
Akba^h (Akce-Ibrahimlu, Qrm, k.)
2'0, 74, 178, 376
Akberdi (bk. Aslihan k., tabu Erg,,
Balikh)
Ak^e-alan (Bagkesen-ogfl. Dim. k.,
mzr.) 318, 453
Ak^e-tbrahimlu (bk. Akba§li,
Qrm. k.)
Ak^e-Kizanhk (bk. Kizanhk)
Akge-Kizanhk (?lt, nhr, Fil.) 134
Ak^e-virani JI7 ^Ц-l (Surnazen, k. Y. Kiz.)
499
Akdeniz'bogazi 14
Akdogan jllUjjl (k., Edr.) 315, 316
Akhisar (bk. Prusac, Bosnat rda kale)
Akkerman 155, 158, 357
— gbr. 99
— bLisimleri 118
— kd. 158
Akkoyunlu (bk. Elvend Bey, Akkoyunlu)
Akkum-gegidi (Qrm.) 79
Akloganlu 1 (Qrm. k.) 19
Akpinar (k., Dim.) 367, 518 JI
Akpinar (k., Edr.) 69, 71, 176, 224, 264
— mkt. 124
Akpinar (k. Giim.) 208
Akpinar-ayagi (?lt. mkt., Fil.)
134 "
Akpinar-mzr. (Dim.) 184
Akpinar-mzr. (Ke§an) 288. 392
Aksakal JIa-JI (k., Edr., Biyikh) 204, 206
207, 508
— mb. (Karapinar) 508
Aksakli (k., Mai.) 168
Aksaray (let.) 442 (_$l
— pazan, $ar§isi 442
Aksaray (Konya) 492-494
Aksatiya «uLil (Dh., Sei. cvr.) 146,147
Ak$ani (k. Serez) 139, 140
Aktav (k., Fil.) jtlael 500
— tatarlan 500
Akviran (к., Лmasz/a)399
Akviran ,(k„ Antalya) 399<
Akviran (bk. Qavdarh Qrm., k.)
Akyar (Mai.) 173
Ala-deresi (mzr , Crm ) 20, 515, 517
Alaca Hisar (lv ) 9, 10, 156, 157, 243
Alaca-hisar (nh. ?lt. nhr. Fil.) 134
Alaca-kilise (bk. Samakov’da. Mihrimah
Sit. vkf. k.)
Alaca nsc. mh. (Bursa) 381
Aladagh (k. Qrm.) 20, 262, 264
Alaeddin (Karh-Ili lv. mktc.) 156
Alaeddin (Akkerman kd.) 106
Alaeddin (am.’ 157
Alaeddin (devatdar) 477
Alaeddin (dragoman) 477
Alaeddin (ho§-han, Fatih c.) 305
Alaeddin (ktb.) 105
AlSeddin (ktb , sadrazam mensubu) 157
Alaeddin (kiler-emn.) 128
Alaeddin (mey., kd. Abdullah vkf. mut.)
288
Alaeddin (miit., Ho. Hayreddin vkf.) 326
Alaeddin (nb., Edr. gbr.) 91, 96, 97, 99,
102, 103, 105, 108, 116, 120, 156
Alaeddin b. Cemaleddin (mud.) 211
Alaeddin Esved 32
Alaaddin Pa$a (dftd., XV. asir) 74
Alaeddin v. Yakub (ktb., sipahi-zd.,) 147
Alaeddin vkf. odl. (Edr.) 46
Alaf^^(k., Vize) 808
Alagoz b. Qukaci Murad vkf. odl. (Edr.)
59
Al&iye (lv.)
— mlv. 483
Alaman Qft.-mzr. (Barsa,
Yeni§ehir) 254
Alanlu (?It.y nhr. Fil.) 134
Al a sonya (Serfice) 525
Ala§ebjr (kz., Aydm) 399
Al&iiddevle Bey (Dulkadir-ogl.) 13,484
— Nokeri 484
— divanj kaasidi Musa 483
Aleko v. Baba Simo 137
- 551 -
Aleksi (к., Fil., Manol) 506
Alem Hatun (bk* Yumcu §iica kizi)
Alemdar Hasan Baha 53
— an mh. (Edr.) 53, 55, 63
— — — zav., irisc. (1st,) 53
Alem§ah Bey (Д1ет geyj gg.
yezid II. §hz.) 473
— — validesi 473
. — — o&L Osman Qlb. 473
Alem^ah Hatun 36
— ~ vkf.' odl. (Edr,) 59
Ali (bed.) 103
Ali (bina-halifesi, Bayezid IL kiilliyesi)
/sf.) 478
Ali (bk. Ho. Sinan P§. o£l.) 305
Ali (cb., Eregli) 303, 306
Ali (meg’aleci) 115
Ali (tmrL, prm.) 75*
Ali (Yakut P§, imr. vkf. $ift) ,25
Ali Aga (bk. Ali P§. Semiz)
Ali Bevvab (am.) 143
Ali Bey 94
— — o§L Mehmed Qlb. 94
Ali Bey (bk. Mesih P§. ogL)
Ali Bey (bk. Umur Bey b* Saruca P§, ogL)
Ali Bey (defter-emn.) 83, 508
— — zmt. (Dim,) 503
Ali Bey (Hamza Bey ogL) 25
Ali Bey (Kapici-baji j 81
Ali Bey (miit., Erg, imr.} 219
Ali Bey (miit., Mahmud P§. vkf.) 323
Ali Bey (ser-atmacaci) 101
Ali Bey (Suleyman P§. «sadrazam» ket-
hudasi) 83, 84
Ali Bey (zm.) 478
Ali Bey b. Bali Bey (Rml. mslr. mlv.)
482
Ali Bey b. Hamza Suba$i 199,200
Ali Bey b. Karaca Halil 172
Ali Bey b. Karli 394
-----vkf. (Fil.) 394
Ali Bey b. Remmel Haydar Bey 502
Ali Bey kiilah - duz
— — mh., msc. (Edr.) 40
Ali Bey-med. ve zav. (Mai.) 281
— - vkf. (Mai.) 281
Ali Bey «Mahmud P§. ogL» 56, 822
— — med. (Edr., Ta§hk-med). 322,
323, 479
— — mh. (Edr.) 56
— — azd. Hamza 322
Ali Bey-nhr. (bk. Cirban*nhr., E. Zag.) x
Ali Bey ogL Ilyas 439
Ali b. Ahmed (Edr. nb.) 343
Ali b* Ahmed (mev., And. kzk.) 362:
Ali b. Bazarlu (sipahi-zd.) 473
Ali b. Durali (bed.) 93, 95
Ali h. Emre (Edr, nb.) 460
Ali b. Hamza (am.) 95
Ali b. Kara Cemal (am.) 139
Ali b. Mehmed (am.) 124 '
Ali b. Mehmed (Edr. nb.) 465
Ali b. Musa Fakih 135
Ali b. Mustafa (miit.) 286
AH b. Yusuf (am.) 142
Ali b, Yusuf (Fenari, kzk.) 46,; 320, 323^,
34,7
Ali Cemali Ef. (Zenbilli, §eyhiilislam)
38, 319
Ali Qelebi (bk. Ayas P§. «Lala» ogL)
Ali Qelebi (bk. Hiisam, hazine-ktb., ogL)
Ali Qelebi (miit., Edr,, Qandarh-zd. evkf.L
388, 419. 420 423
Ali Qelebi b. Hasan P§. (bk. Karaca
«Dayi* Bey trn.)
Ali Qelebi b. Seyyid Omer 305
Ali Qelebi Ef. zd.-mh. (Edr.) 49 .
Ali Qelebi vkf.-odl. (Edr.) 37
Ali Qelebi v. Miieyyed Qelebi (miit.)
205, 222-
Ali Qelebi «Alaeddin» v. mev. Yegaa
(Fatih med. miid. /st.) 304
— — oglr. (MehmedQlb. Sinan Qlb.) 305
Ali Fakih 281, 282
— — ?ft. (Mai., Deliibeglii) vkf. 281, 282;
— — ogL Nasuli 282
— — trnL (Abdi, Isa, Musa) 282
Ali—'Fakih (k., 7YZ.) 131, 133,424.491, 500
501
Ali Ku$ci «Alaeddin Ali b. Mehmed Ku§-*
ci» 33, 165
— — med. (Edr.) 33
— — mh. (Edr.) 33
----ogL 198
— 552 —
— — defteri 198, 235
— — ofclr. (Abdi Qlb., Dervig Qlb.)
272, 480
Ali Paga. (Sadrazam, Hadim) 49* 92, 103,
106, 113. 132, 139, 167, 235, 302,361,
362, 379, 394-403
— — c. zav,, tekkesi (Edr.) 49, 66, 395,
403
— — c. nh. (1st.) 395, 488
•— :— hss. (Rml. Byb.) 73
------med. (/st.) 400, 479
— — evkf. 394-403
— — zav. (Serez) 398
Ali paga (Semiz) 72, 250, 502-504, 507
— — c. ve tesisleri (Babaeski) 502, 503
— — Qargisi (Edr.) 281,502,503
— — evkf. 502-504
Ali Sinobi ($lt. mktc.) 126
Ali Siyah (§hz. Mehmed Clb., §ehingah
o£l„ dftd) 473
Ali v. Saltik (tmrl.) 82
Ali v. Sinan Bey (tmrl.) 379
Alici (bk. MihaliQ, K. Kais, k.)
Alici (k. Mai.) 217, 219
Aliciler (к., Г. Kar.) 375
Alimhan (mut., Dur-Paga htn
vkf.) 242
Alp Arslan Bey jX-jUl (£>m. mlv.)
82, 96
— — o£lr. (Abdurrahman Ahmed, Durak
Rustem (Yakub Qelebiler) 82, 96
Alpagud j^IJi (k., Mai-., Bulgular) 168
Alti-parmak-mh. (Barsa) 493
Alti-aga$ “biiyuk,, (k., Dim.) 385-387
Alti-aga$ «ku^iik» (k., Dim.) 385, 386
Altunc Yusuf 172
Altuni (Altunci-zd.) 47
. — mh. (Edr.9 C. Cedid) 47
Amasya 8, 24, 27, 46, 242, 290, 291, 320,
321, 357, 379, 399, 402
— emiri 23
— kd. 46
— kirmizi kemhasi 471, 476, 480, 481
— ulemasi 22
Anadolu 7, 8. 13-15, 155, 161, 251, 254,
286, 384, 385, 391, 894, 398, 405, 409
419, 425, 430, 440, 447, 453, 487,
492-494
— byb. 8, 9, 29, 238, 242,246
— kzk. 36. 74, 227, 362,
— kzk. hss. 76
Anadolu (Karli-lli. lv. miniaka) 156
I
Anavarin (bk. Navarin)
Anbarlu (k., Y. Kiz.) 396
Andrea Giritti * j-bl 485
Angeli-kasn (Karli /Zz.lv.) 156
Angelos (am.) 141
Angelos b. Yani (am.) 93, 106
Ankara 238, 357, 358, 362,
— harbi 23
— mlv. 474, 475
— muhafizi 24
— piyadeleri mlv. 483
Ankarah Abdullah Aga 238
Antablu (к., Ada nh.) 70, 365
Antalya (Atala ‘Jltl) 8, 399, 487
Anton (am.) 152
Anton v. Angelos (am.) 106 "
Arab (mev., Fatih med. miid.) 304
— ogl. 305
Arab Haci (§y.) 455
— — ogl. §eyh. Emirhan vkf. (Fit.) 455
— — oglr., trnl. 455
Arab Носа 171
Arab Kadi 155
— — o£l Muhiddin 157
Arab-zd. ($lt. nhr., Fil.) 134
Arabaci (kr, E. Zag., Papas )440 441
Arabaci Ahmed-mh. (Edr ) 52, 53
Arablu (k., Balagir) 164, 165
Arakilo (k., Drama, Davudci) 389
Ardi^lu (k., Gum.) 208
Arif aga 36
— — mh. (Edr.) 42
— — msc. mh. (Edr.) 281, 345, 350,
? 465
- 553 —
Arif Qelebi odl. (Edr.) 42
Arizlar (k„ Fil.) 371
Armagan (k., Y. Kar.) 141
Armudlu'virani (Edr.) 413, 414
jb j
Arnavud (lv., vly.) 9, 10, 156, 158
— bl. isimleri (Edr. E. sry„ 31
nefer) 118
— luk 131, 132, 155, 157
Arnavud-biiyiik «buziirk» (k., Edr.) 69,
71
Arnavud-i?ft. (Ke$an) 391, 392, 428
Arnavud-ku^iik (k., Edr., Benefgelik) 69,
71 -
Arpa-alani к jl
Rum eyl.). 409
Arpa-ktb. (bk. Sinan Bey «Katib-i cevv»)
Arpaci Hamza-mh. (Edr.) 37, 38
Arpaci-hani (Edr.) 51
Arpa cik «Arpaci lar» (к., К. К Is.) 303,
3io AM 4
Arslan (k., Bafra) 399
Arslan b. Musa yehudi 451
Aruk (k., Fil.) 328
Aruk-Nasuh ihj (Ь, Vize) 443
Asarbeyi-Virani (Haci-Koyu, Haci Ahmed
-k„ Mai.) 187
Asil-beglu XJ-1 (к., K. Kls.) 251
Aslihan (k,, Edr,) 364
Aslihan (k., Erg.) jtAXsl 234, 235
— tabileri (Yegan-Hizir, Akberdi «Ba-
hkh») 234
Aslihan (yamak, Ahmecl krd.) 78
Ashpaga Hatun bt. Saruca Bey (Gel.)
a*-к? к LxIaI^I
— — validesi Giineg Htn. 523
Astarne (k.,Bolayir) 165
A$agi-bucak (Sofya) 155
A§agi-$eltuk$i (k. Vize Kurbaga-Reis)
303,308
A^agrgokcjeli (k. 498 Y. kiz.)
A§9iogl.-odl. (Edr.) 52
A§9i-Piri-zav. (Edr.) 42
Atala (bk. Antalya)
Atmaca (bk. Mahmud P§. azd.)
Atpazan (Edr.) 38
Attar Halil (bk. H Halil Attar)
Atufi (hafiz-i kiitiib, 1st,) 478
Avcilar(k, Oskiidar nh.) JLs^l 453, 454
Avcilar-konagi (Dim.) 189
Avlonya 118, 152, 157
— lv. 447
— mlv. 525
Avret-hisari 10-12, 73,154
390
Aya-Dimitri (k., Sil. lv.) 372
Aya-Istrati-mh. (bk. Dogan Aga-H. mh.
Edr.)
Aya-Langa (mh„ 1st.) 427, 428 ,
Aya-Mavra (kale) 481
Aya-Nikola-mh. (bk. Kohne-kd;, H. Bed-
reddin-mh., Edr.)
Aya-To dor (k.. Vize) 381, 382
AySiye 4^11 (Premedt cvr.) 157
Ayaki-Loki (k., Beypazart) 409, 410
Ayas (bk. Mim. Ayas mh., /st.)
Ayas (cb.) 303
Ayas (yeni^eri, nzr. Bosna k. Ada nh.)
99
Ayas Aga (bk, Ayas P§., sadrazam)
Ayas Aga b. Abdullah (iimeradan) 524
Ayas Bey (bk. Mustafa P§. «Qoban, Gazi»
krd.)
Ayas Bey (mirahur, Bayezid II. dvr.) 62
— — >mh. (Edr.) 62
Ayas Bey (mirahur, Ahmed I, dvr. 61m.
1016) 62
Ayas — med. (Mai.) 292
Ayas Pa§a (Lala). 403, 404
“* — mlk. (Edr., Dim.) 403, 404
— “ ogl. Ali Qlb. 404
— — ogl. Hasan Bey 99
— — ogl. Mehmed §ah. «Qlb.» 403, 404.
444, 492
— — trn. Mustafa Qlb. 99
Ayas Pa§a (sadrazam) 74, 81
— — hss, (Rml.) 75
— 554 —
Ayaslog (Izmir) 399
Ayaz-bey (k., Dim.) 123
Ayaz Bosna (ulufeci, Mehmed Bey adm.)
137
Ayazma (1st.) 302
Ayazmend (And.) 410 x.jbl
Aydin (Halil P§. azd.) 327
Aydin (Iv.) 399, 402 j-jJ
— mlv. 483
Aydin (tmrl.) 79
Aydin (Yeni^efsi mutemedi) 99
Aydin-bey (k., Fil.) 424
Aydin Bey (Yeni^eri agasi) 478
Aydin §eyh (§y. Aydin) 24, 27, 188
— —“ oglr. Hamza, Ramazan 188
-----vkf. (Mai.) 188
Aydincik (kz., And.) 419
Aydogmu§ (k., Haskoy) 277
Aydogmug-mlk. (Edr.) 189
Aydos (kz , Rml.) 112, 403
Aynaci Ferhad’odl. (Edr.) 41
Aynaroz 397
Ayni Muhammed! (?e§me, Medine) 510
Ayni-§ah Hatun (§hz. Abdullah b.
Bayezid kizi)
aUI-uc- eLi 380, 381
Ayni-§ah Hatun bt. Ahmed Aga (§hz.,
II-Aldi Sit.— Ahmed P§., «Kara»
kizi) 380
Ayni§ah-Slt. (k., 1st., Has nh., Dilkii-
koyii) 332
Ay§e bt. Ruhullah Qlb. (bk. Ahi Qlb.
trn.)
, Ay§e (H. Ilyas kizi) 173
Ay§e Hatun 290
Ay§e Hatun 128
Ay§e Hatun (bk. Oruz Htn. kizi, Qelebi*
Sit. Mehmed yigeni)
Ay§e Hatun (bk. Teftin Aga kizi)
Ay§e Hatun «Kadin» (Qlb. Sit. Mehmed1
- kizi) jL д£ jlkL- <*4^
— — Kadin (semt, mh. Edr., Kapici>
«bevvab» Sinan bey-mh.) 40, 42, 46r.
47, 51, 53-55, 64, 321
46, 321, 324
Ay§e Hatun bt. Bayezid Han (Sinaia
P§. «Giiveyi» zvce.) 384, 385, 454, 455,
474, 475
— kizi (Ahmed Bey «Dukakin»
zvce.) 474,' 475
----msc. mllh. (Gel.) 384, 385
Ay§e Hatun bt. Eynebegi 460
— — vkf. (Edr.) 430
Ay§e Hatun bt. H. Mustafa 459, 460
— — vkf. (Edr) 459
— — zvc. Seyyid Abdurrahman 460
Ay§e Hatun bt. Piri Bey (Ho. Muhalr
zvce.) 343
— vkf. (Edr.y343
Ay§e Sultan-mlk. (1st.) 383
Ayvacik-pinari-mzr. (У. Kiz.) 454
Azadlu (k., Dim.) 414,- 415, 499
Azebler (k., Edr.) 264 .
Azebler-kapisi (1st.) 510
Azebler-mh. (Gel.) 232. 234, 248, 250
Azef-Musa «Azeb» (k., Rum eyl.)
409
Aziz Bey «Ра§а» (Mihai Bey «Gazi» ba—
basi) 244, 245
Azizlii (k., Dim. Yaraklu) 329
Azizullah Qelebi (bk. Muhiddin, Edr. kd<.
ogl.)
Baba Ali (tiirbedar, Siileyman P§. zav.) 163
Baba Ali-odl. (Edr.) 59
Baba-eskisi «Babaeski» (Babay-i .Atik)
208, 209, 592-504
Baba-h&ki-mh. (/si.) 428
Baba Haydar 33
В
Baba-ogL-mzr. (Fil.,) «Hiisrev-bey §ft.
Yavasil) 491, 482
Baba Temirta§ Bey . 41
-----mh. (Edr.) 41, 51, 103, 200, 201^
228, 348,'352, 465, 467 \ ;
— — msc. (Edr.y 228
— - vkf. odl. (£dr.) 202, 228
Babayad (k., Mai.) sbbb 167
Babi-aga$ (k., Gel.) 438
Bab-i 1st. (bk. 1st. — kapisi, Edr.)
Bab-i Kule (bk. kule-kapisi, Edr.)
Babu^u Sinan (bk. H. Sinan b. Ilyas)
Babu££ular (semt., Gel.)
Baburrahme (Me dine’ de kapi) 510
B&demlu (^iir. cm. Ferecik) 340
Badra ojjl 156
Bafra o^'»b 399
Bagdadi-zd. Seyyid Abdurrahim (Kon-
ya kd.) 492
Bagluca (k., Amasya) 379
Bahadir (k., Edr.) 258 ,
Bahadir-lale «Lala» (к , E. Zag.) 230
Bah&eddin (miid.,) 99, 102
Bahaeddin Pa§a b; Hizir JLlr 182
183
Bahari Katib (am,) 156
Bahrcinlii (k., Bursa—Yenigehir)
254
Bah?ayig-odL (Edr,) 52
Bah§iler (к., К Kls.) 303, 310
Bakir-pinan tSo^^b (k., Bafra) 399
Bakkal Emir-vkf. odl. (Edr.) 59
Bakkal Mustafa odl. (Edr.) 52
Bakla-kadi ^^451 (bk. Pavli-kadi, Pafli-
Semizce-Danigmend, Erg.)
Balaban-Aga 55 (Sekbanba§i?) mb., msc.,
odl. 55
Balaban b. Abdullah (am.) 120, 122
—. — — «Sara$» vkf. (Edr.) 343
Balaban-burnu (bk. Idris k., 1st.)
Balaban-koyu (bk. Sigirealu, Dim.)
Balaban Pa§a 55, 63, 223, 224
— — defteri 261
— — ham. (Gel.) 223
-----med. (Gel.) 223 *
— — msc. (Edr.) 199
— — odl. (Edr.) 63
— — vkf. 176, 223, 224
Balaban Uncu (am.) 97
Balabanlu (Balbalu, k., Dim.) 391, 392,
396,417
555 — '
Balamur (k., Aksaray kz.)) 494
Balat (semt, /sf.) 401, 432, 442, 490
Balbalu (hk. Balabanlu Dim. k.) 417
/Jb
Balcalu (yer, Edr.) 413 ^ib
Balci (k., Dim.) 185
Balci-bah^esi (Edr.) 102
Balci-buki (bk. Qekirdeklii «Civalu», Dim.
Balci-koyii (Geyve) 162
Balci-yolu-mzr. (Dim.) 318
Balcilar (к., K. Kls.)3№, 309 >:lb
Bal^ik (ksb., Rml.) 511 jib
Bal^ik-hisar (k., Amasya) 399
Bahk-pazan (1st.) 432
—- — Kapisi (1st) 442, 490
Bahkesir 243
Balikh (bk. Ashhan, Erg. k., tabi-i, Ak-
berdi) ^а)Ь
Bali (Ipsala kd.) 149
Bali (ktb., Fatih kiil., XV. asir) 302, 307
Bali Aga (arpahk mat.) 84
Bali Aga (ser-bevvabin ve bk. Enderun)
84, 86
ВДН Bey (Alaiye mlv.) 483
Bali Bey (bk. Mesih P§. ogl., Viilsterin
mlv.)
B&li Bey (bk. Yahya P§. ogl.)
B&li Bey (dftd.) 116, 119
B&li Bey (Edr. zm.) 112
B^li Bey (Kirmasti-suba§isi) 162, 163
Bali Bey b. Hizir bey b< Mihai Bey 57,
246
Bali Bey v. Murad Bey b. Maikop Bey
(5/Z. mlv., olni. 909) 82, 277, 482
— — adm. Mehmed 82
— — kizi Mahmude Htn., Suleyman
Bey zvce.) 525
— — o£l. Ali Bey 82, 277, 482
— — trnl. Mehmed Qelebi., Mustafa
Qlb; 82, 277, 482
Bali b. Turgud (muezzin) 281
Bali b. Yagci H. Mukbil (mktc.) 127,
129, 134, 135, 139, 151
— azdi. Mubarek, Hamza 135, 136
- 556 -
Bali Qelebi v. Dur Ali Bey (bk. Malkog-
oglr.) .
Bali Karaka§-bah?esi (Edr.) 181
Bali Pa§a (XV. asir) 350, 351
— — ogl. Mehmed vkf. (Edr.) 350, 351
IBallu-llyas (k., Mai.) 168
Ballu-Sule (k., Mai.) 168
Balsa (k., Fil.) Ц 259
Balye-Badra (Mora) 398, 402
Banados (k., Tekd.)3№, 306, 313
Barsa Hatun-vkf. (Edr.) 343
Basfince (k., Fil.) 258
Basto§a (k., Fil.) 491 лду—b
Ba§kilise (k., Dim.) 483, 489
Ba§kesen-oglu (bk. Ak$e-Alan., k., Dim.)
Bayezid I. (Yildinm) 14, 15, 21, 22, 24,
35, 52, 89, 177, 181 - 183, 186-195,
198, 200, 201, 214, 236, 238, 261, 298,
455, 459, 489
— vkf. 177-182
Bayezid II. 35, 46, 52, 57, 58,. 183, 201,
214, 221, 229, 230, 234, 235, 243,
. 297-299, 320, 328, 829, 331, 332, 334-
379-392, 394, 404, 405, 407-409, 411,
413-420, 424, 426-429, 431, 433, 436
438, 440, 441, 448-450, 459-461, 468,
507, 515-518, 529
— dvr. 22, 33, 41, 43, 45, 48-50, 58,62,
74, 80, 83, 174, 175, 197, 198, 222,
234, 240, 241, 259, 267,268, 271, 282-
284, 289, 292-294, 315, 319, 357-390,
403, 412-419, 424, 426, 429, 432, 435-
439, 441, 452, 456, 458, 515, 517,
526, 528
— dvr. vkfl. 357-470
— evkf. 208, 214, 357-378, 527
— kul. (Edr.) imareti-Cedid, Yeni-imaret
mh.) 18, 21, 22, 35, 41, 46, 52, 57,
62, 98, 104, 105, 114, 121, 122, 258,
349, 357-378, 393, 479
— kul (1st.) 92- 94, 420, 478
— kiil. (Amasya) 489, 481
— oglr. (bk. Abdullah, Ahmed, Alem§ah,
Korkud. Mahmud, Mehmed, Selim,
§ehin§ah)
— damadlan (bk, Ahmed P§. «Hersek-
zd»,Davud Bey «Sil. mlv.», Hasan Bey
«Giizelce», Mehmed Bey «Mustafa P§.
ogl.», Mustafa Bey «Duvud P§. ogl.»,
Nasuh Bey, Sinan P§. «Giiveyi», Yah-
ya P§. «Rm!. Byb.»
— kiil. «/st,» ingaatinda vazifeliler 478
Bayezid (Kanuni Sit. Suleyman §hz.) 513
Bayezid (Kapan-ktb., Edr.) 94
Bayezid b. Abdullah (Ibrahim ?lb. «Р§.»
Qandarli-zd., azd.) 327
Bayezid b. Abdullah (ciindi) 451
Bayezid b. Aii 529
Bayezid b. Ali v. Yakub Hekim (bk.
Yakub P§. «Hekim» trn.)
Bayezid b. Isa Bali (Demirhisari.) 139
Bayezid Qelebi v. Mahmud Bey b. Is-
fendiyari 58, 206, 216, 328, 330, 480
481, 507
— — odl. (Edr.) 58
Bayezid Pa$a (Qelebi Sit. Mehmed, dvr-
veziri) 235, 236
Bayezid Sofu (bk. Sofu Bayezid)
Bayezid v. Ali (zm.) 83
Bayezidlii (k., Vize) 208
Bayhocalu (k., Dim.) 867
Baykara (miiltezim, Serez) о251
Bayram Begi* (Yakut P§, imr. vkf. $ift.)
25
Bayram-begi (k., Fil., H. Nasuh) 370
Bayram-dede-msc. (Edr.) 463
Bayram-deresi (Harraci-Hamza vkf.) 286
Bayram-vkf. (Edr.) 343
Bayrami$ (k., And., Gonen cvr.)251
Bayramiye-tarikati 42
Bayramlu (cb., Kratova) 215
Bayramlu (k.s Fil.) 371
Bayramlfi (к,, Y. Kar.) 375
Bayramlu - Caniki (Ordu mintikasi)
409
Bayramlfi-mlk. (Edr.) 340
Bazar-1 Mahi (Gel.) 286, 290, 293
Bazarci Ali og. Mehmed mlk* (Edr.) 203
— 557 —
Bazarlu-bey (bk. Kutluca, Dim.
Bazarlfl-bey (bk. Doganci-Bazarlu - bey,
Mai. k.) ,
Bazarlu b. Muslime§ j. УДД
(vkl. Mal.t H. ibri mlk.) 173
Bazarlu-zemini mkt. {Serez) 141
Bazcih (k., Bursa- Yeni^ehir) 386
Bazirgan (k., Y. Kiz.) 459
Bazirg5n-Bali mh. (bk. Ho. Bali-mh.', Edr.)
Bazirgtn-Turgud-mh. (bk. Turgud-Bazir-
gan-mh-, Edr.)
Be$kerek (Becskerek, kale, Erdei) 509,
511-514
— de Sokollu Mehmed P§. evkf kl.
(Silve§, Odvar, Orhonat...) 513, 514
Bedestan (Edr.) 197
Bedreddin (Cb.) 303
Bedreddin (Mai. kethudasi) 156
Bedreddin (Sei. kd.) 153
Bedreddin Bey (dftd.) 123, 141, 148
— — (Rml. tmr. dftd.) 482
Bedreddin b. Alemdar (nzr., Edr. hss.) 97
Bedreddin Mahmud (bk. §y. Bedreddin
Mahmud, Simavna kd. ogl.)
Bega «Beki» (nhr., Erdei) 513 £
Begli (k., Qrm.) 376
Begli (k., Gum.) 208
Begin (bk. Sofular, Ada nh., k.)
Behram (bk. Ordu, eyl., Bayramlu-Caniki)
Bahram Pa§a (Rml. byb.) 74, 76
Bek^e’mh. (bk.- Beyce b. Abdullah,
msc.-mh., Edr.)
Bekirlu (k., Biga) 384, 385
Bekta$ (bk. Sogiitlu-dere k. tabii,
Erg.)
Bekta$ (k.. Qrm.) 20, 178
Bekta^lu (к., K. Kls.t Ahmedbe) 303, 309
Bel-koy cSjJj; (Cuma-Qar$i, Rum eyl.)399
Bel-viran jl j J- (k., Giimiig Pazan
Madeni, Лтаздо cvr.) 452
Belgrad 238, 239
Belgrad (Arnavndluk’da) 157
Benef$e bt. Abdullah (Dogan azd., vkf.,
Edr.) 314
Benef§e bt. Abdullah (Hasan Dede azd.)
460
Benef$e bt. Abdullah (Yahya Ho-azd ,
vkf. Edr.) 344
Benef§e bt. Ahmed vkf. (Edr.) 344
Benef$elik (bk. Arnavud-ku^iik
Edr.)
Bergama 487
Berkofca £ j 155
Berkuk Aga 55, 323
— msc., mh. (Edr.) 55
— — msc., vkf. (Edr.) 323
— ~ ogl. Sefer§ah 323
Be§-tepe (к., E. Zag.) ю^ 229, 230
Be§-tepe (Karabag к. «Сгт.» mh) 19
Be$ikta$ (1st.) 50
Betokome (k., Gorice) 428
Bey-koy (Mai.t Oda-koy) jSdl 168
Bey-koyii (bk. D6ger «Diker», (Edr.)j
Bey-koyu (bk. I§ik-pinan, Y Kiz).
Bey-koyii (Dim.. Qeltiik^i) 448
Bey-sekiisii (k. Rum eyl.) 409
Beyce b, Abdullah 266
— msc. mh. Edr.t) Bekge, Papas-ogl.
odl.) 39, 47. 50, 100, 266
Beylerbeyi-c., ham., imr. (bk. Sinan P§.
mirmiran, c. ham., imr., Edr.)
Beypazari (And., Ankara) 409
:— mzrl. (Begce, Akdemir Hiiseyin-Ka-
vagi, Canlu) 410
Bezirci Hatun (§ah Melek P§. zvce.)
36, 57, 340
----msc., (Edr.) 57, 266, 270, 340, 345
460, 470
Bezzaz Haci Abdullah - mh. (Edr.) 354,
462
Bmari-begli «Binarci» (k ч
Erg.) 78, 364
— — rytl. (Nusret, Osman, Yayaba§i
Ali v. Hamza) 78
Biyik-Ali (k., Qrm.) 394
Biyik-ovasi (k., Antalya) 399
Biyiklu {bk. Aksakal, k., Edr.)
Biyiklu (k., Ipsala) 498
— 558 —
Biga 29
— kd. 430
— lv. 384
— mlv. 482
Bil&l (bk. Kizil Delii ogl.)
Bilal Aga (Sinan P§. «Gtiveyi» azd.) 454
Bilandeki (k., Geyve) 162
Bimarhane (Edr., dar.) 366
Birgoz (k., Fil.) 491 x
Birgoz (к., Ma I.) 168
Bizans 27
Bogaz-Kesen ( Yeni-Hi$ar, Rumeli-Hisari,
1st,) 525
Bogaz-kesen-derbendi (E* Zag., «КиГ
Ibrahim») 508
Bogaz-koy «Bogazh» (Qrm.) J jlc $ 20,
262, 263
Bogdan «Kara-Bogdan» 79, 497
— Voyyodasi 484
Bogdan$e (bk. Cebel-i Bogdanos, Sei.
cvr.)
Bolayir 162-167, 325, 481
Bolu 23, 30, 254, 447
Bor (ksb., Nigde) 510
В orb al u (k., Edr.) 245, 246
Borlu (And.) 382
Boron ya (k«, Serez) 342
Bosna (lv.) 9, 10, 131, 132, 155-157, 511,
524
— bl. isimleri (Eski-sry, Edr.) 118
— mlv., 74, 456
— serhad-beyi 333
Bosna (k., Ada nh.) 67^ 70, 99
Bosna (k., Fil.) 241
Bosna-Belgradi 132
Bosna-kafiri . «Bosna» (k., 1st., Has nh.,
Eski-Hisarlik) Log) 302, 303
Bosna-koyii (Silivri) 312
Bosna-nhr. (Fil ) 131
Bostan (k., Kavak, Amasya) 399
Bostanci Dede-zav. (Tire) 383
Boto§ince (k., Gorice) 426-428
Boyaci-zemini mkt. (Serez) 141
Boynu-egri (5^ / (bk. Ibrahim Bey
«Boynu-egri»)
Boynuz-deresi (k., Mai.) 163
Bozapa (k., Erg.) 78
Bozdogan (kz., Aydin) 487
Bazdoganci (k. E. Zag.) 440,
441
Brakce (bk. Pravce, k., Hyb.)
Brandoli (k., Serez) 142 ' -
Branki (bk. Prank, Dim. k.)
Branko-Yakub (bk. Kani, Edr. k.)
IJ
Bucak (Basarabya) 155
Bu^uk-Kelender (bk. Husam Ho.)
Bu^uk-tepe (Edr?) 55, 63
Budak (k., Glim.) 376
Budaklu (k„ Yanbolu) 373
Budin 58, 507 \
Budun (k., Vize) 381
Bugojno (ksb., Bosna) 132
Bulagu «Bulgu» (k,, Beypazan)
405, 410
Buldilar (bk. l§iklar yiir. cm., Fere-
cik), 340
Buldu (k., Qrm.) 19, 79
BuldukIu «BuIdu» (k., Erg.) 340. 341
Bulgar jllL (k.j Y. Kiz.t Dani§mend-Pina-
n) 492
Bulgular (bk. Alpagud)
Bulgurcu ($lt. nhr., Fil.) 134
Bunak Jl*f (k., Mai., Eski-koy) 168
Buras «Burah» (k«, Sei. Tanri-
vermi§) 45 413
Burak b. Endii§ (sipahi) 428
Burak Qelebi (bk. Kara Bnlnt Ibrahim
Aga)
— 559 -
Биrak £eleb -mlk. (Edr.) 280
Burakh-1 icasi (k., Qrm. )
376
Burgaz 151
Burgaz (Luleburgaz) л 112, 126,
128, 539, 511
— Git. mkt. 125, 130, 131
Burgaz-mzr. (bk. Sitayi§, Dim.)
Burgazlu Jjlc 7 (bk. Murad-bey mzr,,
Y. Kiz.)
Burhan (arpahk mut.) 81
Burhan-Fakih (bk. Qamurlu-mzr. mh.,
Samakov)
Burhan Kethuda 428
Buri (ksb., Giim.) б)?. 205, 208
— golii, 209
Burnu-panbuk «-pambuklu»
(k., Edr.) 244
Bursa 7, 29, 33, 33, 39, 40, 88, 89, 96,
110, 162, 233, 239, 319, 320, 327, 330,
357, 330-332, 337, 391 398, 399, 402,
403, 434, 410, 439, 440, 492, 517
— kadifesi 439, 449, 471, 474, 476,
481, 485
— suba§isi 28
Bursali Ahmed P§. (bk. Ahmed P§.
«Bursali, §air»)
Bursali Seljuk Hatun (bk. Seljuk Htn.
bt. Mur sei)
Busatlu (к., K. Kls., Musellem) 303, 310
Buzagi (k., Ipsala) 498
Biikre$ 372
Bulbul Hatun 36
— — mh. (Edr.) 59, 460
Biir^ekler (bk. G6$-begi<Edr. k.)
Buyii k-Qekmece 511
Buyiik-Hamidlii (к,, E. Zag.) 229
Biiyiik-Kaynarca (1st. cvr.)
511 ' "
Biiyiik-Saruhanlu (bk. Saruhanlu, K.
Kis„ к.) Jjh-:
Biiyiik-Saruhanlu (k., Edr.) 83
Buyiik-viran-mzr. (Dim.) 183, 185, 186
c
Cafer b. Hamza (am.) 93, 95, 106
Cafer b. Mehmed (am.) 135-137
Cafer Qelebi (Taci-zd., tev., kzk.) 235,
379, 380, 385, 385, 406,476, 479,486,
487, 525
— — msc. mh. (1st.) 487
-----mllh. (Edr.) 486
Cafer (Jelebi (§ehir emo., Edr.) 49
— Aga-c, (Edr.) 49{
Cahk-kaya (Dim. yer) 185
Calic ^1» (k., Yalova) 25
Camci Ali-mh. (Zst.) 494
Cami-i Atik (Edr., Eski-C.) 45, 190,196,
206, 212
— — evkf. 196. 197
— — mh. (Edr.) 45, 279, 321, 343 849,
459, 461
Ca mi-i Atik (E. Zag.) 469
Ckmi-i Cedid (bk. Fatih C., /st.) .
Cami-i Cedid (bk. U£-§erefeli C., Edr.)
Cami-i Kebir (bk, t)G-§srefeli C«, Edr.)
Canbazan jljbjU: (k,, Erg., Doganci-^ft.)
341, 342
Candar-ogullan (bk. Isfendiyar oglr.)
Canik (bk. Samsun, Bayramlu-Caniki)
Canluca-Qardak ,(Bars&
Yeni§ehir) 409
C^rullah (mev.) 170
Cavlu-Haci (k., Kandra) 357
Cebeci Yusuf (bk. Yusuf b. Abdullah
vkf.)
Cebel (nh., Dim ,^|alil) 187, 486
Cebel-i Bogdanos (Bogdan$e,5eZ., cvr.)154
Cehni (bk. Qepni, Gel.) nh.)
Cekreki (k., Geyve.) 162
Celaleddin Rumi 39
Celaleddin Umur Bey (bk. Umur Bey*
t Saruca Sanmiiddin P§. ogL)
- 560 -
Celal-zd. Mustafa Qelebi (Коса Niganci)
72, 76, 86, 501, 503, 507, 508
Cellum (mh., Haleb) 510
Cem Qelebi (bk. Cem Sultan)
Cem Sultan 327, 392, 403, 474
— — kizi Gevher Melik Sit. 380, 381.
392, 474
— — trn. 327
Cemaleddin Ishak Bey b. Abdullah
(iimeradan, Fatih devri.) 52-’.
Cemaleddin Misri (V. Germeyan imr. §y.,
Katahya) 481
Cemaleddin Sinan Bey (bk. Mehmed P§.
»SokoIIu» babasi)
Cemile Hatun 252
Cendereci-zd. 260
Cengiz Han 65
Cezeri Kasim Pa§a (bk. Kasim P§., Sil.
mlv.)
Qaglayik-m£deni 208
Qakallu (k„ Vize) 432, 433
Qakir-aga (bk. Yapagilu, Sil. k.)
Qakir-Aga 86, 37
— ™ mh. (Edr.) 37, 254
Qakirci Hasan Pa§a 502
Qakirlufk., Y. Kiz.) 429, 430
— yiir. cm. 499
Qakirlu (k., Y. Kar.) 374
Qakmak Dede 282
— — ogl. Murad Han 282
— — ogl.' Teslim De de 282
— — kizi ve trnl. (Zarife Ay§e, Emire,
Leyla, Hiima) ^2
----vkf. (Erg.) 282
— — vkf. adml. 282
- — zav. 282
Qakmak Dede (bk. Hoca-beglii, Yund-og-
lani, Dim. k.)
Qaknahor (k,, Vize) 303, 308
Qabbah$e-$ft. (Giizelhisar) 00
Civalu (bk. Qekirdeklii, Balci-bukii,
Dim. k.)
Cinkarlu (bk. Cjnker)
Cinker (k., Bolayzr, Cinkarlu) 164
165
Ciracik (k , Giim.) -208
Cirban-nhr. (E., Zag., Ali Bey-nhr.) 150
Cisr-i Ergene (bk. Erg., Uzun-Koprii)
Cuma-Qar§i «Qargi» (nh., Samsun
cvr.) 399
Curumlu(Qorum) jk* j*- 452
Cutra oj (k., Kratova) 215
CuUh Haci-mh. (bk. H. Halla^-mh., Edr.)
Ciineyd Fakih 266-26
------vkf. (Dim.) 266-269*
— — vkf. Seyyid-zadeler 267, 268
G
Qaldiran 62, 478
— seferi (Kizilbag-seferi) 408
Qah§ jJU (k., Mai.) 168
Qaltilu (k., Giim.) 208
Qammurlu-mzr. (Samakov) 501
— — mhl. (Develii, Adalu, Nasuh-Fakih,
Derviglu, Burhan-Fakih.) 501
Qandarli-zd. Ibrahim P§. (bk. Ibrahim
P§. «Qlb» Qandarh-zd.)
Qandir (k., Ipsala) 497
Qandos «Qando» (k„ Qorlu) 303,
311, 312
Qankin (Kangin) 425
— mlv. 478
Qardak (k., 1st., Has nh.) 302
Qar$anba (ksb.) 383
Qar§i (bk. Cuma-Qar§i, ksb.)
Qa§nigir (k., Edr..) 359, 363
Qa§nigir (k., Fil.t Yugurcak) 416, 417
Qatal-tepe (k„ Enez) 377
Qatalca 23, 228, 322
— 561 —
Qavaroz «Qavorag»
Edr.) 245
Qavdarh (k., Qrm. Akviran) 20,
178, 187, 525
Qavu§ (?lt. nhr., Fil.) 133
Qavug (k*, Ipsala) 205, 208, 220
Qavu§ Bey 37
-----: C. (Edr.) 37
-----mh. (Edr.) 37, 508
Qavug Imamci-odl. (Edr.)
Qavug-koyii (Dim., Davud P§. mlk.) 407
408
Qekirdeklii (k., Dim., Balci-biikii,
Civalu) 318, 329, 330
Qelebi-koyu (Yalova) 381
Qelebi-med- (Edr.) 181, 281, 282
Qelebi-ogl.-msc. (Edr.) 32
— — — mh. (Edr.) 352, 461, 495
Qelebi-ogl.-mlk. (1st.) 3g5
— — mh. (/st.) 442
Qelebi Pir (am.) 157
Qelebi Sultan Mehmed (bk. Mehmed I.
Qelebi)
Qelebi-vkf. odl. (Edr.) 41
Qelebi-zd. mh. (Zst.) 490
Qeltik^i-cm. (Fil.) 136
Qeltiik^i (bk. Bey-koyii, Dim.)
Qeltiik^i (k., Ivraniye) 381
Qengellu (k., Edr.) 363
Qenger (k„ Sil. lv.) 359, 372
Qepni «Cebni» (Gel., nh.) 249, 380, 381,
392, 457
Qeri-ba§i «Yeni?eri-ba§i» (к, K. Kls,)3(M
310
Qerkez-bl. (E. Sry «Edr.* mek. 18 nefer)
118
Qernogor T. Pzr.)fyffi
Qernoy «Cernova» (ksb. Sil. Iv.) 505, 525
r— Kirvite к. 505
Qegme (Izmir)
—' emu. 483
Qiknk^ilar-Qargisi (Edr.) 265
Qirpili (k., Giim.) 208
Qirpih-koy (bk. Soholive, FrZ.k.)
Qi$ek bt. Abdullah (Yorgii§ Pg.zvce.) vkf.
(Edr.) 344
Qiftlik-koyu (Vize) 432
Qil-Hiiseyinler-cm, (Gum.) J->. 376
Qilingir (k., 1st., Has nh ) 302
Qine (kz., And.) 425
Qingene «—Tatar» (k.,Edr.) 204, 206, 207
Qingene-sanchgi (Rml,) 383
384 ;
Qirag Bey (bk. Haci Ivaz P§. krd.)
Qirmen 7-9, 12, 13, 20, 78, 141, 157, 177,
178, 261-265, 277, 278, 317, 363 376,
' 394, 498, 515-517, 525
— kd. 19, 79, 278
— lv. 7, 8/12, 17, 18, 20, 73, 74, 79, 84
313, £93, 394
— mhl. 313
— mlv. 17/19, 20, 71, 261, 392', 411, 417
561 /
— mlv. tmr. 71, 141, 142
—• mkt. 17 _
Qirpan «Yenice—»(kz.)83, 84, 123,188,497
Qirpan (?lt. nhr. Fil.) 134
Qitroz (Sei. cvr.) 89, 151-153
Qoban-viraiii JIjjjb j^(k.,E<Zr., Tatarlar,
Erbuz Ata-k.) 195, 406,407, 412, 413
Qobanlu (k., Dim.) jbCj». 247
Qokalci-mh. (Edr.) ^13^* 55
— msc. (Edr.) 421
Cokallu-mh. (Bolayir) 163
Qomaklii (k., Kar.) 374
Qorlu 112, 128, 300,303,306,311, 312,324,
428, 488, 498, 523
— gbr. 303
— mhl. (15 adet) 311
Qoke (nh., Edr.) 4^- 244, 326, 406, 416,
497 Л
Qokorek (к,, Beypazan) 409
Qolmek «Qolmekci»(k., Edr.) & dll
69, 70, 99, 100, 102, 204-207, 381
Qorek (k., Dim.) 336>. 337
— 562 —
Q5rek$i Seydi 389
Qukaci Alagoz-odl. (bk. Alagoz b.
Qukaci Murad odl.) v
Qukaci Haci-odl. (Edr,) 58 (
Qukaci Karagoz (bk. Karagoz Qukaci)
Qukacilar-Qar$isi (Edr») 189,
264, 265
D
Damlacik-pinari
Kiz,) 498
Dani$mend-$ft. (Gel,) 249
— — de Saruca P§. vkf. ort. 249
Dani^mend-pinari (bk. Bulgar, Y. Kin k.)
Dani§mendlii (bk. Nureddin-Fakih, Erg,
k.)
Danugmendlu (к., E, Zag,) 440,441
Danugmendlu (mzr., Hyb.) 488
D5ni§mendlu-mzr. (Aksaray, Karaman
eyl.) 494
DSrab Bey 13, 16
Darphane (Edr,) 272
— * mh. ((Edr,) 51, 464
Darphane ((1st.) 442
Daru-buku^^jlb (k., Dim,) 183,186, 187
Daru-deresi (Gum,) ^08
Darulhadis-c. (Edr.) 13, 31, 35, 54, 211-213
— med. (Edr.) 35, 57, 58
— vkf. 98, 103, 210, 351, 420
Darussiyade (Seyyidler-imr., Edr,) 41, 44,
228, 229, 326
— mh. (Feyzullah P§. -mh., Edr.) 59
— vkf, odl. 41, 44
DSvud-beglu (k., Y. Kiz., Yenice-k.)
jKpjlj 368, 369, 405, 505, 516
Davud Bey (bk. Halil Bey ogl.)
Davud 4 Bey (kapicilar kethudasi) 404,
405
— — mlk. (Edr.) 404
.-----(Y. Kiz.) 405
— — oglr. Mnrad Qlb., Mustafa Clb.
404 _ -
Davud Bey (Misir Sultani gulami) 484
Davud Bey (Sil, mlv., Bayezid II. dama*
di) 405, 475
Qukur-Bostan (Edr,} 56
Qukur-Bostan (mh., Gel,) 224, 233
Qukur-Qayir (Edr.) 188
Qukur-hamam (Edr.) 189
Qullu-koy (Fil.) 370 dj/Sbr
— — zevce (Bayezid II. Kizi) 405, 475.
— — damadi Mesih Bey (miralem) 475
Davud Ef. (kzk) 55
Davud Fakih (imm.) 269
Davud Pa§a (Kapudan-i derya, Kara-Ni-
§anci, Vezir) 386, 476
Davud Pa§a (Коса, sadrazam) 44, 73,113,
139, 143, 149, 167, 302, 405-412, 474,
476
— — byb. tmft 44, 74, 405
— — C., med., imr. (/st) 405
— — C. nh. (/st) 405
— — gft. 144
— — evkf. 405-412
— . — ham. (/st) 395
- — iskelesi (/st) 405, 406
— — ogl. Mahmud Qlb. 443. 444
— — ogl. Mehmed Bey 406, 407
— ~ ogl. Mustafa Bey 143, 144, 474,
476 *
— — ogl. Suleyman Qlb. 409
— — azd. Yunus 411, 516
— — sry. (/st) 406
Davud Yehudi (dm.) 165
Davudci (bk. Arakilo, Drama, k.)
Davudlar (k„ Fil.) 370, 371
Davudlu (k„ Aydos) 406
D&ye Hatyn «Taya-, Hand Htn. bt.
Ahmed Bey, tjmmi Giilsum Htn.
(Fatih’in siitannesi) 36, 54, 55, 323,
324, 337
— - k. (Edr.) 204, 206. 207
— — k. (1st,, Has nh.) 302
— — kizi 239,. 323-325, 387
— — mh. (Edr.) 54, 55, 323, 324
— — mh\ (At) 435Я > -
— 563 —
Dayx Karaca Bey (bk. Karaca Bey
«Dayi»)
Debre 156, 157
Dede-koyu (Ke$an. Kadi-k.) 817
Dede Kugcu Ali odl. (EdrJ 55
Dedecik (k., Tekd.) 263
Defterdar-C. (bk. Mustafaga Pg. dftd.-c.,
Edr.)
Defterdar Mehmed Bey (bk. Mehmed b.
Ahmed, :RmI. dftd.)
Defteri-koz-degirmenleri (Edr.)
98,100, 102
Degirmen-deresi (k., Fil.) 497, 506, 525
Delikli-kaya-bahgesi (Edr,) 102, 325
Delikli-tag (semt, 1st.) . 395
Delu-Bedirlu jb (k., Y. Kar.) 445
Delu-beglii (bk. Ali Fakih-gft.,
Mai.)
Delii Halife 162
Delii-tlyas »Divane-Ilyas» (k., Gom.) 376
Delii-§ahin Oyblijb (bk. Karaca Bey-
b. Abdullah., Harald)
Deliiler (bk. Sofular, Vize k.)
Deliiler (k., Mai.) 168
Del vine-1 v. 508
Demir-virani (mzr. Dim.)
486, 489
Demirci (bk. Kozadrice, Oskiidan-
yot, Fi I. k.)
Demircilu (k., Bolayir) y^jj*i!64, 165
Demircilii (k., Y. Kiz.) 368,369
Demirculu-mh. (1st.) 383
Demirhisar «Temiirhisar» (bk.
Timur-hisar kz.)
Demur-ogl. (bk. Kadi-к., Ko-
ynnlu, Osmanctk)
Denizli ^83
Depeli (k., Ke$an) 319
Derbend (bk. Kutluca, Fil. k.)
DerekSy (Bursa) 387
Derekoy (Tarhala) 493
Derekoy (Tekd.) 275 ч
Derelu (bk. Qamurlu*mzr. mh., Samakov)
Dere-yiydu ’(k-» Y. Kar.) 374
Dervig Abi
----; mh. (Edr.) *48
— — msc. (Edr.t Helvaci Baba-msc.) 48
Dervi§ Ahmed-bagi (Serez) 141
Dervig Ali (ktb.) 113
Dervig Ali (Mesih Pg., bahgevani) 99
Dervig Bayezid 193, 825
— — kulu Dogan 325
— ogl. Mahmud 325
----zav. vkf. (Gel.) 325
De/vig Bayezid-evleri (Edr.) 419
Dervig Qelebi (bk. Ali Kugci ogl.)
Dervig Qelebi (bk. §eyh Bir-Nazar Halife
trn.)
Dervig Ef. (mev., Fil. kd.) 502
Dervig Ivaz-z<iv. (Qomaklu k., Y. Kar.)
374
Dervig-Mehmed (k., Y. Kiz.) 431
Dervig Mehmed (mesnevi-han) 205
Dervi§ Mehmed (tmrl.) 84, 85
Dervig Mehmed Qelebi (bk. Muhiddin
Qlb. v. Ali Kug$i)
Dervi§ Murad 193 1
Dervig Sinan (Sema'i, Hayreddin-zav.,
Edr.) 99
Dervi§ Sinan Bey b. Abdiilhayy «Sina-
niiddin Yusuf Aga, Sinan P§.» (Her-
sek mlv.) 450 451, 482
— —- vkf. (Ilbasan) 450, 451
Derviglu (bk. Qamurlu-mzr. mh., Samakov)
Derzi-Halil «Terzi-» (bk. Halil-H^yyat,
Edr. k.)
Derzilii^Jjj (k., Babaeski) 207
Despine Hatun «Tesbine-» 140
146
Destine Hatun
— — vkf. (Edr.) 460
Deve-ba§i (k., Qrm.) 20, 264
Deve-boynu LS'^o^^e(k., Erg.) 218, 219
Develu (git. nhr., Fil.) 134
Devle (k., Ke$an) 392
Devlet Bey (bk, Niivazig Bey krd.) dlcJ ji
— 564
Devlet Bey (Garb. vly. begi) 484
— — adm. H. Kemal 484
Devlet Bey b. Yahya Bey (Kirim iime-
rasindan) 472
Devlet bt. Abdullah (Mehmed azd)
-----vkf» (Edr.,) 460
Devlet kizi Ay§e 194, 195
-----Melek 195
— — Ay§e ogl. Mahmud 195
Devlethan b. Tanrivermi§ 134
Devlethan v. Mustafa (tmrl.) 82
Devlet§ah Hatun «Devlet-» (Qelebi Sul-
tan Mehmed annesi) 36, 39
— — mh. (Edr.) 39, 120
— — odl. (Edr.) 38
Devlet§ah-mlk. (Edr.) 202
Devlet?§ahi Sultan bt. Sit. Selim Han
«Yavuz» (Lutfi P§. zvce.) 498, 499
_— __ m]kt (Dim.) 498, 499
Dibaghane (semt, Edr.) 34, 265, 322
Dikerf (bk. Doger, Bey-koyii, Edr.)
Dikili-ta§ ;(Qenberli-ta§, 1st.) 405
Dil-kpyii (Hersek, Ahmed P§. imr.) Ji
391-393
Dilber bt. Abdullah vkf. (Edr.) 461
Dilber Hatun (Dulkadir kizmm cariyesi)
205
Dilkii-koyu (bk. Ayni§ah-Sultan, 1st.)
sj j 5
Dimetoka 6, 10, 12, 71, 82, 83, 86, 112-
114, 123, 157, 174-176, 178, 179, 181-
187, 190, 209, 231, 235, 247, 263, 264,
266, 268, 282, 283, 289t 290, 294, 318,
319, 329 , 330, 334,836, 363, 365, 367,
383-385, 391, 403, 407, 409, 412, 414,
416-419, 429, 436-439, 441, 443, 444,
448, 452, 453, 486, 489, 496, 498,499,
503, 506-508, 526
— mhl. (17 adet) 71
Dimi$ki Jp-a-> (topgu, tmrl.) 80
Dimitri (am.) 152
Dirseno (Sei. yer) 151
Divan-katibleri 477
Divane-Ilyas (bk. Delii-Ilyas, Giim. k.)
DivSne-Ilyas (bk, Ilyasca, Crm.)
Divane Sinan Bey odl. (Edr.) 46
Diyarbekir 110
Diyuri (Sjyi (k., Serez) 147
Dizdar-zd. vkf. odl. (Edr.) 46
Doboy (kale, Bosna) 131
Dobruca j497, 513
Dogan Aga (H. Dogan Aga) 21, 188-190“
— — kervansarayr (Edr.) 33, 34
— — mh. (Edr., Aya-Istrati) 44, 45,
189, 275, 280, 460, 461, 466
— — msc. (Edr.) 280
— — vkf. 188, 189
Dogan Arslan*mh. (Bolayir)
163
Dogan Bey (Isa Qelebi babasi) 298, 299,
406
Dogan Bey b. Abdullah (bk. Kurt§u
Dogan)
Dogan Bey-zav. (Yavru-deresi k,, Y.Kiz.)
368
Dogan b; Abdullah (Halil azd.) 173
Dogan Emirci-vkf. (Zile) 529 '
Dogan-ogl. (к., К Kiz.) 492, 499
Dogan-pinari (Dim.) 184
Dogan-tepesi (Edr.) 188
Doganci (k., (Fil.) 444
Doganci (k., Sei., Korpe «Gorbe»-kasif)
45, 413
Doganci-Ali (bk. Idris-Fakih-mzr., Ke$an)
Doganci-Bazarlu-Bey «Bazarlu» (k., Mai.)
168, 217, 219
Doganci-gft. (bk. Canbazan, Erg.)
Doganci-Elvan (bk. Ke?i «Ki§i»-koy,
Vize) jljJI lit
Doganci Firuz-$ft. (Erg.) 340-342, 497
Doganci-tlyas (k., Fil.) 491
Doganci-ki>yu (Edr.) 199, 200, 397
Doganci Mustafa 71
Doganci-ogl. (k., §ile) 488
Doganci ogl. Hamza 173
Doganci-Yakub (k., Dim.) 508
— — mh., (Tokmak-virani) 508
— 565 —
Dogan ci-Yakub-^ft. (Tekd.) 263, 264
Dokove «Duka» (k., Fil,) 370, 271
Doksat (k., Drama) 83
Dokuz-Kadilik (bk., Edirne ve Dokuz-
kadilik)
Dolab (к.. T. Pzr,) 498
Dolma (k., fine) 425
Dolye dji (к., K. Kls.) 303, 310
Domaluy (k. Fil.,) 370, 371
Donrul Bey 162
Donuz-virani (k., Edr. Нш’
zir-virani, Karvirani) 364
Donuzluca (k., Ece-ovasi) 439
Doru-atlu (§lt. nhr., Fil.) 134
Doy^e-Mahmud (bk., Mahmudkoyu, Edr..
§ehabeddin-p§.). 258
Dogenci (bk. Diidiikci, Edr. k„)
Dogenlice (k., Cuma-gar§i) 399,
402
Doger (k., Edr., Diker, Bey-koyii) 258,259
Dra$ (kale) 137. 153, 447
Dragovi§te (k„ Qrm.) 19
Drama 10-12, 74. 83,-90, 145, 147; 148.
388.389,397,445
— c. 147
— $lt. mkt. 88, 134, 136, 138
— kd. 501
— da Mustafa P§. «Коса» vkf. kh, 445
Dramali Hiiseyin b. Mehmed 138
Dranava (k., Kavala) 373
.Dranova (k„ Serez) 389
Drapi§te<Xdj^ (k., Dim.) 179, 181
Dravin J-jLp (k. Antalya) 399
Drebodine (kz. Garbi And.)
487 / * ;
Duba-kondu-msc.-mh. (Sei.) 491
Dudulu (к., K. Kiz) 368, 369
Duka (am.) 151
Dukakin (vly.) 158
Dukakin’zd. Ahmed Bey «Р§.» (bk. Ah-
med Bey b. Dukakin)
Dulkadir-oglr. 13
— ogl. Suleyman Bey. 318, 319
— ogl. (bk. Alaiiddevle Bey)
— trn. Feridun Bey b. Alaiiddevle Bey
523
Dulkadirh-ogl. Oveys Bey-gayiri (Fil.)
457
Dur Ali (?eltik§i) 136
-----ogl. Halil 136
— krd. Ibrahim 136
Dur Ali b. Mehmed (am.) 103, 104, 109,
110
Dur Cihan Dede alas jUa-jjk (bk. Ya-
tagan-dede ogl.)
Dur Melek bt. Abdullah vkf. (Edr.) 345
Dur Pa^a Hatun (bk. Meh-
med Bey b. Minnet Bey zvce.)
Durak b. Temirta§ (am.) 96
Durak Qelebi (bk. Alp Arslan Bey ogl.)
Durasan (bk. Ahmed b. Dura-
san)
Durdi Bey«Turud» (bk. Timur Bogaogl.)
j
Durdu Han (dervi§) 194
Dursun (bk. Kizilca, Ke$an, k.)
Dursuu (k., Gum.) 203
Dursun (к. 1st. Has. nh.) 302
Dursun (mehter) 412, 413
— vkf. 412, 413
Dursun Faki 25
Dursun v. Bali (H. gehabeddin azd.) 157
Dudukgi (k., Edr., Dogenci) 272,
437, 438, 497, 498
Diilbend-alani (bk. Seyyid Os-
man-z^v. k,, §umnu) 506
Durdane bt. Abdullah vkf. (Edr.) 461
Diizme Mustafa 27, 513
— 566
Е
Ebfi Bekir b. Haci Yusuf 283
Ebiilhayrat (bk. Murad IL)
Ebussuud Ef. b- Mehmed 41, 226, 227,
518 \
Ece-koyii (bk. Ahmed-Fakih, Dim.)
Ece-ovasi (Ge(.) 338, 439
Edhem (mev., miit.) 412
— mlk. (£Wr.) 200
Edhem (Qelebi b. Dursun Bey 452
Edhem! Sultan-zav. «Edhemiyye-dergahi,
Sqfyah-tekkesi» (Edr.) 41, 98
Edirne 3, 4, 6, 7, 9, 10, 12, 13, 16-18, 20-
24, 26-37, 39-44. 47, 48, 52, 53, 55,
58, 61, 63, 65, 73, 75, 83, 84, 86, 87,
90-94, 112, 113, 117, 124, 157, 160,
170. 175-182, 189, 196, 197, 200, 201,
203 -j205, 208-220» 222-224, 226-229,
231, 232, 238-241, 244, 245, 248, 250,
251, 253-258, 260, 261, 264-266, 270-
276,r 278-280, 282, 298,300, 304, 307,
315, 318, 319, 321-336, 339, 340, 313,
344, 349-351, 354, 355, 371, 379, 381,
382, 386-388, 390, 391, 394-396, 401,
403, 404, 406, 410, 412, 413, 415-425,
428, 430, 431, 434-437, 443, 444, 448,
449, 452-455, 458-460, 468, 469, 479-
482, 486, 488, 491, 495-497, 502, 503,
506-508, 510, 511, 518-522, 524-529
— adet-i yageihk ihtisabi 112
— anbari 130
— A§cilar-?ar§isi 506, 507
— At-pazan mkt. 95
— avanz haneleri 68
— bab-i Cedid resm-i hevvabi mkt. 115
— bah-i Cisr-i buziirk mkt. 115, 116
— bab-i Kazganciyari mkt. 115, 116
— bah-i nev 98
— bedesteni 106
—: beytiilmal ve mal-i gaib mkt. Ill
— bozahane mkt. 96, 97, 103
— camileri (19 adet) 67
— singeneleri 68
— Qub «odun»-pazan 98
— darphane mkt. 110
— galle-kapani
mizani 28, 104, 105, 108
— gebran bagtineleri mkt. 114
— gebran cizyesi 113, 114
<— gorun£-haneleri 101
— giimriik kisti 97
— — mkt. 107
— hamamlan (27 adet) 68
— hanlan (16 adet) 68
— barc-i hss. ktb. 103
— hss. mktl. 90, 96, 123, 148
— imaretleri (6 adet) 67
— kd. ve nb. 105‘ 197, 229, 261, 452, 499
— kalesi 94, 177, 179
— ktb. Cevv. kervansarayi mkt; (bk. Si-
nan Bey mtrmiran kervansarayi)
— kz. timarlari (43 koy) 68
— medreseleri (14 adet^ 67
— meyve-kapani 94, 97, 104, 105
— muhtelif san’at diikkanlan mkt. 120
— ort. gilmanlan 68
—- ol^ii resmi “resm-i. mizan,, mkt. 108,
109
— Padigah hss. 65, 68, 69, 90
— pazan am. (bk. Yahya-gem’ger)
— pazan mkt. 104. 105
— pamuk yagfi «rsugan-i penbe,, kapani
mkt. 113
“ sarayi (Cldid) Y. saray) 48, 52, 69,
99-102 105, 136, 260, 261, 326, 327
— gem’hane mkt. 94
— iisera pazan kethudalik mkt. Ill
— ve Dokuz-kadilik yava cizyesi 112
— yahudi cemaatleri (8 adet) 66
— yava ve ka$kin kisti 111
— zaviyeleri (24 adet) 68
— zeamet mkt. 112, 148
— zindani 98
Edirne-kapi (1st.) 401, 442
Edirneli-mh. (1st.) 148
Edremid 251
Eflak 244, 255, 256,
— voyvodasi 99, 100, 484
Eflak-§ahini (k., Edr.) 412
Efrenc-el^isi 109
Ege-denizi 14
Egriboz-adasi (vly.) 14, 156, 157
— mlv. 471, 482
Egri-dere (k., Aydincik, Sungur-koyii) 419
- 567 —
Ehliiddin (к., Dim.) 437, 438
Ehliiddin-reis-^ft. (Gel.) 191
Eksemil (k.,GeZ.)439
Elmacik jUll (к., K. Kls.) 304, 310 '
Elmah-mzr. (Z>fm.) 174
Elmalu (k., Giim.) 208
Elmas (tavagi) 479 '
Elucek (k., Ipsala, Оуйсёк) 220
Elvan ogl. Hamza (bk. Ahmed §y. trn.)
Elvehd Bey (Akkoyunlu) 484
Emine Hatun bt, Mustafa Qlb. b. Ah-
med Bey (bk. Has Ahmed Bey trn.)
Eminiiddin (k., Tarhala) 493
Eminuddin-oglr. 231
— koyii (Dim.)
Emir (cl?.) 304
Emir (imm„ Fatih c., /st.) 304
Emir (miit., Ay§e Htn. vkf.) 321
Emir Ali 9ft. {Adapazan) 161
Emir b. Seydi Ali (tbb.,Fatih dar.Zsf.) 305
Emir Qelebi Ef. (miifettig, Mihai ogl,
vkf.) 308
Emir-Ilyas^ft. (Gel.) 171
Emir Sinan-mh. (1st.) 525
Emirhanci-msc-mh. (Edr,) 64
Emirhanlu (k., Ala$ehir) 399
Emir$ah (bk. Mehmed §ah ogl.)
Emir^ah (iisera kethudasi) 98
Emir^ah Qelebi b. Mihai Kogi «Eymir-
§ah, Imir§ah» I
33, 325, 326
- — mh. (Edr.) 63, 326, 460 г
Emre-obasi (bk. Sekban, Fil,,
k.)
Enbiyaju (k„ Vize) 432.,
Enderun 84
— da yeti§ip arpahk mut. (Bali Aga,
Mahmud, §adi, Burhan, Turhan) 84
Enderun-1 Kale (bk.r Kale-igi, Edr.)
Enez «Inoz» 10. 12, 114, 208, 357, 363,
374, 377
— memlehasi 311, 377
Erbuz Ata «Arbuz Ata» 65.195
~ ~ trill. (Hatun Bula; Sitti §ahi)195
— — koyii (Edr., Tatarlar, Qoban-vira-
m) 195
Erdei 511, 512
Erdogdu-odl. (Edr.) 61
Eregli jl (k;> Qorlu) 303, 306, 311.
— memlehasi 303, 311
Eregli (к., K. Kls.) 304, 309
Eregli (k*, Yalova)
Ereglice (k., Geh) 169
Ereglice (к., K. Kls.) 303,310
Erendil-virani (k«, Ferecik}
339,340
Erenku$ (k., Amasya) 399
Ergene (Cisr-i Ergene, Uzan-Koprii) 18,
77, 84, 128, 216-219, 234,235, 242,
262, 282, 294, 297, 315, 316, 318, 319,
340, 384, 385, 392, 393, 415, 416, 448ti
497, 501
— kd. 501
— imr* (Murad II.) 216-220
—: imr. vakfiyesi 524
— vkf. rytl. (Iskender, Mahmud, Suley-
man) 218
Ergiro-kasri (Argiro-Kastro)
157, 447
Ertugrul Bey (Sit. Osman babasi) 162
Erzincanlu (pZf. mhr„ Fil., Mehmed-bey
«Mihai ogl.») 133
— gft. (Mehmed-bey Mihal-ogl) 408
Esad Bey (bk. Karaca Bey «Dayi» ogl.)
Esendik 2U-J (k., Mai.) 168
Esenlu yu\(Mal.) 269
- gft. (Mai.) 269
Eser I (k., Tarhala) 493
Eski-bedesten (Edr.) 212
Eski-c. (bk. C.— Atik, Edr.)
Eski-degirmen (Dim.) 185
Eski-hisarhk (bk. Bosna-kafiri, Log, 1st. k.)
Eski-kp. (Edr.) 63
Eski-k. (bk. Bunak, °MaL)
Eski-k. «Eskice-к» (Haskoy) 276, 277
Eski-saray (Edr.) 69, 99-102, 401, 410
— — ham. mkt. (Edr.) 118, 119
— — mek. 118, 119 j
-----mh. 324
— 568 —
Eski-viran (Karabag mh., Qrm.) 19
Eskice-Eregli (k.,, Qar la) I 300,
311, 312
Eskice-pazar (к., У. Kiz.) 458
Eskici-mh. {Edr.) 51
Eskihisar-Zagra «Eski-Zagra» 10, 24,
27, 86, 112, 128, 130, 150, 188, 205,
209, 229, 230, 237, 338,440, 468, 469,
497, 502
Eskiplos «Eskipolos»
(к., К. Kls,) 303, 310 ’
Eski§ehir 525, 526
Eskos (bk. E§goz, Zsf.)
E§goz j^l (k., 1st. Has. nh.) 302, 303
E$no yAl (dalyan mkt., Serez) 140, 141
E§reflu (k„ Gel.) 187 291
Etmekgi (k., Edr.) 200
Etmekgi-zd vkf«odl {Edr.) 59
Evliya Kasim P§. (bk. Kasim P§. Eviiya)
Evliyalu (к., Г. Kiz.) 397
Evraniye (bk. Ivraneye, Arriavudluk)
Evrencikler «Orencikler» (k., Cama-Qar-
399
Evrenlii (k., Y. Kiz.) 396
Evrenlii (k , Vize) 303, 307, 308
Evrenluce (k.s Biga) jjl 430
Evrenos 269
— 9ft. {Tekd. A. Mihal-gft.) 269,
— vkf. cm. (Rrahman, Mahmud)
Evrenos (Gazi) 69 ,
Evrenos (nakib) 220
Evrenos Bey 6, 23
— — evkf. 155, 271
Evrenos-hisarhgi (k., Edr. Kii^uk.-korucu)
364
Fadlullah (bk. Fazlullah)
Fahreddin Acemi (mev,) 31
— — mh. (Edr.) 31, 48
Fahreddin Demirba§ 57
Fahreddin Faki 162
Evresil (nh., Gel.) 438, 439
Eymir-Ali (k., Vize) 208
Eymir b. Hasan (am., §umnulu) 104 *
Eymir-gazilu (k,, Ada nh.) 69
Eymir v. Mehmed (am.) 124
Eymirlii (k., Dim., Savcilar) 226-269
404, 443“ 444
Eyne-Hizir-angi {Fil.) 37()
-----k. (FiL) 397
Eyne-pazan (bk. Inepazan. Tekd.)
Eyne-pazan «Inepazari» (And.)
251
Eynebegce (к. Fil.) 491
Eynebegi b. Haci Yah§i (yiir. cm., Fere-
cik, Ki§Ia-koyii) 389, 340
Eynebegi b. Hizir (Mehmed Bey adm.,F7Z.)
130
Eynebegi-mlk. {Edr.) 189
Eynebegi v. Yakub 257
Eynehanlu (k., K.Kls.) 304
Eynehanlu (k., Sil., lv.) 373
Eyneller (k., Vize) 208, 500
Eynesi (k.. Edr.) 69, 364
Eytimur (k., Mai.) 168
Eyvan-zav. (Edr.) 42
Eyvanlu (k., 1st. Has. nh.) 362
Eyvanlu (k„ K. Kls.) 239
Eyyub (semt, 1st.) 36, 382, 396, 424, 441,
412/ 490, 498. 502, 511
— zav. (/sf.) 170, 315-318
— evkf. 315*318
Eyyub Faki 162
Eyyub v. Yusuf (am.) 117
Ezdin 152, 157
F
Fahreddin, Muhiddin, (mev.) 351
— mh. (EtZr.) 356
— zvce. Tuti Htn. 356
Fahri b, Ibrahim (mev., Edr. kd.) 353
Fahrunnisa (bk. Fazlullah P§, trn.)
Fahrunnisa (bk. Ishak P§, kizi)<
Fahrunnisa (bk. Yahgi Fakih trn.)
Faik Bey (ser-eebeci) 47$
Fiik Pa§a 44, 45, 74, 75, 140, 149, 405,
413 :
- - ?ft, fEtZrJ 416
— — odl. fEcZrJ 44
—— — ogl. Mustafa Bey 416
— — tmr. 74
—. — vkf. 45, 413 . ' -
Faki-deresi (Qoke nh.) 497
Fatih-C. ve imr. (/st.) Cami-i Sultan-Meh-
med, Cami-i. Cedid) 300-315
— — mb. (Zst.) 490
Fatih-dar. vazifelileri 305
FStih-imr. vazifelileri 305
Fatih-kiilliyesi (bk. Fatih-C. ve imr. /si.) ,
Fatih Sulan Mehmed 13, 24, 30, 35. 54,
61, 75, 16.1,. 183, 188,' 189, 198, 201,
214, 224, 225, 229, 231, 233, 234, 241,
243, 246, 255, 256, 258, 259, 273, 274/
315, 319, 320, 324, 326, 379, 439
------— dvr. 4, 15, 16, 20, 31, 33, 34,
36, 37, 40, 44-50, 58, 61, 65, 74, 79,
83, 149, 171, 175, 192е 195, 223, 224,
234,241, 248, 261, 262, 267, 277, 278.
282,283, 285, 286, 288., 289, 297-300,
317,318, 321, 323, 324, 326, 328 -335,
337-339, 341, 345, 348, 350, 351, 353,
354,356, 386, 389, 391, 405, 417, 418,
424,429,528
—--------zvce. 119, 127-129
Fatma bt. Abdullah (Benefge atikasi)
" 270 .
Fatma bt; Musa 270
Fatma Hatun (Ayyas P§. «Lala» zvce;) 99
Fatma Hatun (bk. Sofu Sultan, Bayezid II.
kizi)
Fatma Hatun (Zagnos P§. zvce.) 283, 284
—• — mllh. (Bursa) 233
—. - vkf. 283, 284
Fatma Hatun bt. Sinan Bey 56
— msc. (Edr,) 56
Fatma Hatun bt. Tanrivermig Aga 345
569 —
Fatma Sultan (bk. Hanzade Sit., Han^er-
li, §ehz. Mahmud kizi)
Fazh-vkf. odl. (Edr.) 59
Fazlullah Qelebi (Halimi Qlb. imb’hzr.)
523 ' - *
Fazlullah Qelebi b. Hamdullah Qlb. 452
Fazlullah Hurufi 31 '
Fazlullah pa§a »Fadlullah P§., Feyzul-
lah P§.» (Ge6ze-kd., vezir) 40, 44,
45, 59, 228, 229.273
, — — mh. (Edr.) 40, 43, 44, 45, 59, 467
— — imr. (Dariissiyade, Seyyidler- imr.
Edr.) 59, 228, 229
— — odl. (Edr.) 44, 270
— ~ trn. Fahrunnisa 229
'-----vkf. 279
Fenar Alisi (Alaeddin, mev.) 451
— — mlk. (/si.) 451
—. — odl. (/si.) 490
Fenari-zd. (bk §emsi Qelebi b. Fenari)
— Ahmed P§. 476 .
Fener (Yeni$ehirs Tesalya) 159
Ferahgad Hatun (bk. Ferruhgad Htn., Ba*
yezid Ji. zvce.)
Ferecik 10, 11, 72, 86, 112, 137, 138, 187,
297, 339, 340, 375, 378, 426
Ferhad (tev. ktb.) 477
Ferhad Aga 413, 414
— — mlk. (Simavna) 413, 414 ‘
Ferhad Aga (muhzir-bagi) 451
Ferhad Bey (Ahmed Pg. «Hersek-zd.»
kethudasi) 476
Ferhad Bey vkf. odl. (Edr.) 59 '
Ferhad Paga (Hiima-§ah Sit. zvc.) 431,
432, 499 ,
Ferhad §iica vkf. odl (Edr.) 41
Feridun Bey b. Alaiiddevle Bey 523
— — tmr. kl. (/psala, Fil.) 523 ’
Ferruh Kethuda b. Abdiilhalim 503
Ferruhgad Hatun «Ferah§ad Htun.» -
(§hz. Mehmed arinesi, Bayezid ILA
zvce.) 379
Fethullah §irvani (dervig) 480
------- vkf. (Edr.) 345
Fatma Hatun-mlk. (Edr.) 203
Fatma Hatun-msc. (bk. Erenlu-^ft. vkf.)
Feylesof-zd. Ahmed- Qlb- (bk. Ahmed
! Bey Tutiinsiiz ?)
Feyzullah Qelebi (bk. Yahgi-Fakih trn.)
Feyzullah Paga (bk. Fazlullah Pg.)
Findik Fakih «—Dede» 38, 47
-------mh. (Edr,) 47. 189
Findikh (k., Qrm.) 19
Fidake 4* U-s (k., Serez) 140
Fikeli (£«>.. nh.) 245, 304, 307,
363,368,455,458
Filibe 10, 71, 75, 76, 84, 86, 126,128, 137,
156, 157, 199, 205, 209 , 241, 257-261,
315, 316, 328, 363, 370, 371, 388, 394,
397, 402, 408, 414, 41U 424, 433, 444,
447, 451, 455-457, 491, 492, 497, 500-
503, 506, 518, 523, 525
— anbari 130
— git. mkt. 125-128, 130, 131, 133
— kd. 129, 131, 502
— kp. 132
— mly. 429
— sry. 125, 131, 132
— zmt. 126 ,
Filibelu (Sinan P§. $ft., Silivri) 379
570 -
Firuz Aga (Bayezid «Yildinm,» umerasi)
21, 52
— — C. (Edr.) 52
Firuz Ag& (Murad IL dvr. sry. agasi) 4^
51, 52, 60, 122, 270, 278, 324 .
-----mh. (Edr.) 49, 51, 52, 60, 122,
270, 278, 324
-------mllh. (Edr.) 509
— msc. (Edr.) 270, 460
— — zvce. Mihrinigar (bk. Zen-i Firuz
Aga)
Firuz Bey (dariissaade-agasi) 479
^Firuz Bey (Sil. muhafizi, XV. asir) 62
Firuz bt. Abdullah-vkf. (Edr.) 345
Firuz Pa§a (bk. Hadim Firuz, Bayezid JL
dvr,)
Florina (Lv.) 8-10, 390
Foga (ksb., Mastar) 451
Foksanbo (dalyan mkt. Serez) 140*
Furuncuk (k., Dim.) 329, 330
Galata 136, 137, 301, 314, 396, 424, 428, Gebze e * 515, 525
432, 484,435, 458,488, 490, 510, 511, J '
525
— frenkleri 302, 303, 314
— hamamlari (Fatih kiil. vkf.) 302
Galatah Petravri 88
Gavurni (Rum eyl. nh.) 409
Gaydarohori (k., Dim., Gid-
rohori) 283, 284
Gazaz S31ih"mh. (Edr.) 42
Gazi b. Seving (mev., Trab*
zon kd() 452
Gazi-debbag-odL (Edr.) 58
Gazi Носа (bk. Ramazan Ho.)
Gazi Hudavendigar (bk. Murad I.)
Gazi Mihai Bey (bk. Mihai Bey, Gazi)
Gazi §ah Melek (bk, §ah Melek P§.)
Gazi Turhan Bey (bk. Turhan Bey, Gazi)
Gaziler (k., Ay dos) 406
Gaziler (k., Crm.) 78 y
—- de Mustafa P§. «Qoban, Gazi» imr.
, 515, 525, 526
Gedehor (bk. Kedegre, Rum eyl;
k., Vezir-kppru)
Gedelci ^А^(Ьк. Mihai b. Dimitri)
Gedelci (bk* Goriinci ktb.)
Gedik Ahmed P§. (bk. Ahmed P§.
Gelibolu 6, 14, 107, 112-114, 157, 162,
165, 167, 169, 171, 173, 187, 191-193,
198, 223, 224, 231-233, 236, 237, 240,
248-252, 281, 283-286, 288, 290, .291,
293, 295, 297, 298, 325, 327, 338^
380, 381, 384, 385 391, 419-421, 430,
438-440, 450? 454, 455, 457, 458, 523^
" 527 _ .
— kd. 167, 192, 193, 491
— lv. 391, 482 \
— mlv. 73, 482
— yeni$eri-agahgi 482-
I
- 571
Gelincik (<?bt. nhr., Fil.) 134
Gelincik-pazan (Bursa) 239
Gelincik-pazan (Sei.) 446
Geredelii(k., Edr.) 86, 245, 246
Geredelii ' «Buyiik —» (k., K.Kls.) 303,
ЗЮ
Germe-kapi-caddesi (Edr.) 210, 212
Germeyan jL*jT*29 Veled-i—imr.(Kutah-
ya) 481
Germeyanlu (Qrm. k.) 19
Gevher Bula-mlk. (Edr.) 4)^ ^^ 325
Gevher Han Sit. bt. Sit. Selim (Piyale
P§. zvce.) 501, 502
- - mlk. (Erg.) 501, 502
— .— kizlari Ay§e, Fatma
Gevher Melik Sultan (bk. Cem Sultan
kizi)
Geyve 162
— Akhisan (Karagoz) 162
Girlcfva (k.,FzZr*6e, Ibrahim-bey) 370
Gidroheri (bk Gaydarohri)
Gobekli (k., Fil.) 501
Gobekiu (k., Mai.) 168
Gobel «Gobiil» . (k., Yanbolu.)
327, 373
— Hi yaylasi 327
Gobellii-suyu (Sei.) 446
Gobul, Gobullu (bk, Gobel, Gobellii)
Gog-begi <5?^ (k., Erg. Maikop) 218, 219
Gog-begi s «Yiiruk- Buyiik-
(k., Edr.> Bur$ekler) 364, 396
Gode Ahmed (bk. Ahmed Mirza b. Ujur-
lu Mirza)
Godiler Qrm.) 19
Gok-dere (Gel.) 438
Gok-Hasan (k., Ipsala) 454, 455
Gok-ta$ (k., Yanbolu) 327
Gok-viran jljr j^jf*(mzr-, Dim.) 267, 268
G6k$e Hamza 44
— — k. (Fil.) 414
— — vkf. 414
Gol (bk. Inegol)
Golciik koyii-virani (Gum.) 208
Gone «-gft. Gondii» ££(k. Vi*
ze) 303, 308
Goncii-zd. ojl£ (Kastamonu vaizi)
480
Goiien jV(And.) 251
Goniilsuz ($lt. nhr., Fil.) 134
Gonulsuz-bey odl. (/st.) 395
Gordos 99, 100, 153
Gorgili (Qrm. Karabag mh.) 19
Gorice 157, 426-428
Gorunci Katip (Edr., Harc-i Hassa ktb.)
Gedelci 99, 103
GoynuklU-mzr. (Dim.) 318
Gozleve (ksb.) 383
Gozsuz-dogan jlc-(k. Mai.) 259
7— “ da §ehabeddin P§. muaflan 259
Gur (ksb. Makedonya) 157
Gugumlu-nhr. (E. Zag-) 150
Gulbahar bt. Abdullah, Ay§e Htn. azd.
vkf. (Edr.) 461
Gulbahar Hatun bt. Abdullah (Bayezid
II. validesi) 320,
321, 357, 379
Gulbahar Hatun bt. Abdussamed (Ya-
vuz Sultan Selim validesi) 46
— — mh., msc. (Edr.) 46
Gulbahar mh« (V. Veliyyiiddin mh., Edr.)
Gullu Hatun'(Yah^i Fakih trn.) 175
Gulmez Halil (k., Y. Kiz., Kara-
yijit) 431, 432
Gulmii§ ($lt. nhr., Fil.) 133
Gii!$Sh ($lt. nhr., Fil.) 133
Gul$&h bU Abdullah (Tatar Ali azd.) vkf
(Edr.) 345
Gulgah Hatun (§hz. Mustafa
validesi, Fatih zvce.) 319
— — vkf. 319, 320
Giilgehri (bk. Kizil Deiii ogl.)
Gulgene bt. Abdullah vkf. (Edr.j <ДК
346
Giimlii Bey 6<^ 229, 230
— — oglr. Saltuk Bey. Iskender Bey 229
— ogl. mh,, msc., odL {Edr.) 51,230
— vkf. 229, 230
— zav. (Kosova) 230
Gumulcine 10-12, 85.112-114, 136,145,
151, 157, 205, 207-209, 336, 337, 359,
363,374,375
Giirniig (bk, Yanikos).
Giimug-Pazari-madeni
(Giimiig Hacikoy) 452
Gun-goren (Dim.) 185
Habib b. H. Ali {Edr. nb.) 461
Habibce (k.. Qrm.) 15,19
Habibce«Salih-Qft. (Vize lv.) 308
Hiibiller (к., Edir) 412
Hace HiisnS bt. Veli vkf. (Edr) 495
Haci (Fatih dar. tbb.) 305
Haci-Abdul fk., 1st. Has nh., Haracci) 302
Haci Abdullah (Lebbad) 270, 271
— — mh. (Edr.) 350
— — msc, (Edr.) 270, 271
Haci Ahmed 187
— k. (Asarbey-virani, Mai.) 187
— — ogl. Mehmed 187
— — vkf. adml. 187
Haci Ahmed Bey b. Abdullah (Kemal Haci Bayram (gb
, P§. azd.) 524
Haci Ahmed b. Ayas (Sank Ahmed) 461
— — krd. Kasim Fakih 461
— — mllh. (Edr.) 461
Haci Ahmed b. Bayezid fmktc.) 131
Haci Ahmed b. Hizir (Edr. kd.) 270, 280
Haci Ahmed b. Ismail (Kasap Haci) 346
Haci Ahmed b- Mehmed/320
Haci Ahmed b. §amli H. Mehmed (sar-
raf) 271
— ~ mh., msc. (Edr.) 271
Haci Ahmed Karamah (trhrl.) 81
572 -
GundUzler (k., Keg an) 892, 898,
— yiir., Yegci cml. 393
Gundiizlu-mzr. (Qine kz.) 425
Giine$ Hatun (bk. Aslipasa Htn. validesi).
Gurami (mev., Malta) VSjlj/fbf
— C. (1st.) 490, 494
— mh. (1st.) 490
tmr. 74
Glirani (mev., Ibrahim Qlb. babasi) 292,293
Gurgen-iilagi (Dim.) 184
Giiveyi Sinan P§. (bk. Sinan P$-, Giiveyi)
Guzelce Hasan Bey (bk. Hasan Beyr.
Guzelce)
Giizelhisar (Aydin) 440 '
H
Haci AUeddin msc. mh. (Edr.) 59*
Haci Alemeddin
~ — kervansarayi (Edr.) 254
-----mh. (Edr.) 274
Haci Ali (§ehabeddin Pg. azd.) 261
Haci Ali b. Mehmed 123
Haci Ali b. Seydi (sarraf) 461
------ mllh. vkf. (Edr.) 461, 462
Haci Ana tzniki Jj-480'
Haci Aydin vkf. (Edr.) 200
Haci-Bah§ayi§ (1st. mh.) 383;
Haci Bayezid-mh. (Edr.) 60
Haci Bayram (Sit.; Veli) 36, 47, 355 .
— — zav. (Edr.) 4S
nb.) 117,119,120, 12$
Haci-Bedir-mzr (Samdkov, Pir-Bndak) 501
Haci Bedreddin Mahmud b. Kulaguz
(Haci Melek) 58, 55, 271, 272, 346
— — mh. (Edr., Aya-Nikola, Kohne-
kd.) 53, 59, 271, 272, 347, 348
------odl. (Edr.) 55
1 — — vkf. 346, 347 \ '
Haci Bey (E. Sry., Edr. mek.' gakird gon?-
deren) 118, 119 4
— — vkf. odl. (Edr.) 39
Haci b. Emin 172, 173
Haci b, Habib (mktc.) 131, 132
— 573 —
Haci Bulbul b. Abdullah vkf. (Edr.)
495
Haci D£ni$mend (bk. Haci Fakih)
Haci Dogan (bk. Dogan Aga, Haci) 189
Haci Dogan b. Abdullah vkf, (Isa Bey
azd., Edr.) 462
Haci Dogan-k. (Edr.) 188
Haci Fakih «Haci Dani§mend» 175
Haci-Fakih (k., $il. lv.) 373
Haci Ferruh «Kiremidci» odl. (Edr.) 37
Haci Firuz (miit., Ay§e Htn. vkf.) 321
Haci Halil “Attar,, mh. (Edr.)Г57, 58, 60,
228, 347, 350, 462,
— — evleri (Edr.) 509
— — msc. 61
Haci Halil b. Abdullah vkf. (Edr.) 346
Haci Halla$ “Culah Haci,, mh. (bk. Ho
Bali mh., Edr.)
Haci Hamza (imm.) 172
Haci Hamza (Uskiifpii) 51
— mh. (Edr.) 51 ‘
Haci Hamza b. Abdullah vkf. (sarraf,
Edr.) 462
Haci Hamza v. Karaca (bezzaz) 284,
285,338
— — ogl,, Sadiilmelik Qlb. 338
— — msc. (Gel.) 284
Haci-Hasan (k., Fil.) 518
Haei-Hasan Aga vkf. 62, 280
Haci Hasan-zd. (Mehmed b, Mustafa b.
H. Hasan, kzk.) 361, 362, 382, \383,
387, 423, 434, 442, 450, 468, 476
Haci Hatun bt. H. Ali 272
Haci Hayreddin b.H. tva^ «attar» vkf.
(Edr.) 462
Haci Hayreddin b. Kara-terzi 289
— — kizlan Nefise, Hafise 289
— — vkf. 289
Haci Hayreddin-mh. (Edr.) 273, 345, 466
Haci Hizir b. Ahmed «dehbag» vkf.
(Edr.) 346
Haci Hizir b. Emir 172, 173
Haci Himmet odl. (Edr.) 54 .
Haci Ho§kadem-mh. (Edr.) 41, 42, 66
Haci Husam (am.) 156 h ; :
HacrHiiseyin Siruzi (am.) 152
Haci Huseyin zav vkf. (debbag, Edr.)
347 ; ... .....
Haci Ibrahim (am.) 108
Haci Ibr&him (Kethuda) 172
Haci Ibrahim (miit., Gel.) 285 .
Haci Ibrahim b. Abdullah vkf. (Ishak
Qlb. azd., Edr.) 462, 463 ( ,
Haci Ibfahim b. Abdullah Qavu§ Bey
vkf. (Edr.) 462
Haci Ibrahim b. Mahmud (am.) 101 ,
Haci Ibrahim (bk. Ibrahim P§. b.
Hayreddin P§.)
eHaci Ibri И2, 173, 289
-----mlk. 172, 173
Haci. Il Bey 6
Haci Ilyas (bk, Nureddin Fakih ogl.)
Haci-tlyas (k., Mai., Ke$ari) 162, 170,171,
317
Haci Ilyas (miit., Ay$e Htn. vkf. 321
Haci Ilyas b. Н» Hamza 96, 97
Haci Ilyas Qelebi 249, 250
Haci Isa (mev., Dim. kd. XVI. asir) 508
Haci Ishak vkf. odl. (Edr.) 40 z
Haci Islam 135
Haci Islam Bey 54
— — mh. (Edr., msc. v. H. Islam) 53;
54, 61
Haci Ismail (am.) 141
Haci Ivaz «Magnisavi» 280
— — mlk, (Kdr.) 280
Haci Ivay Pa§a «b. Huseyin
j 28, 99, 121
— — — kapisi (Edr.) 121
.— — mh. (Edr., 7?iistem-QIb.) 28, 37
— — odl. (Edr.) 37
— — — sry. (Edr.) LL j-"
99, 100, 119, 265
— — — krd. Qirag Bey 29
Haci Karaca «sarraf» vkf. (Edr., Kara-
ca Haci) 59, 347, 419
— ,— — mh. (Edr*) 347
Haci Karagoz (miit., Eski-C.) 197
— — mlk. (Edr.) 274
Haci/ Kasim (vezzan) 477
— vfcf. odl. (Edr.) 38, 59
Haci Kemal (bk. Devlet Bey, Garb vly.
beyi adm.)
Haci Kemal «bezzSz» mlk. (Edr.) 279,
495 . /
— 574 -
Haci Kemaleddin Ismail Bey b. Abdul-
lah 327
Haci-koyu (bk. Asarbeyi-virdni. H. Ah-
med.-k., Mai.)
Haci-k. Qeltiik^i)'448
Haci-k. (Edr.. ishak-Fakih) 190, 316, 316
Haci-k. (Fil.) 328
Haci-kulaguz- mh. (Edr.) 57.66
Haci-Kurd-mh. (Serez) 143
Haci-Kurd (imm.)
-----mlk. (Edr.) 202, 203
Haci Mehmed 477
Haci Mehmed (mim.) 131
Haci Mehmed (zenger) 99
Haci Mehmed b. Haci Safa (bk. H,
Safa ogl.)
Hati Mehmed b. Hiiseyince 285
------ msc, (Gel.) 285
Haci Mehmed b< Mahmud vkf. (Edr.) 34Л
Haci Melek (bk. H. Bedreddin Mahmud
b. fCuIaguz) 346 '
Haci Mentege vkf. odl. (Edr.) 54
Haci Mercimek mh. (Edr.) 54
Haci Minnet b. Abdulkerim vkf. (Edr.)
347
Haci Muhiddin (miit,, Saruca P§. vkf.) 251
Haci Muhiddin b. Nureddin vkf. (Gel.)
298
Haci Murad (Kefit) 115
— ~ ogl. Ramazan 115
Haci Murad (miit.) 233
Haci Murad-arigi (Edr.) 245, 246 /
Haci Murad b. H. Halil vkf. (EtZr., deb-
bag) 463 z
Haci-Musa (k„ Dim.) 414, 415
Haci Mus& Qelebi b. Ho. DevletgSh
«Носа Musa» 464, 465
Haci Muslihiddln (dm.) 123
Haci Muhiddin (diyetdar) 478
Haci Muhiddin b, H. Dursun 135, 152
Haci Muslihiddln b. Halil (semman) .272
Haci Mustafa 285
— — msc. (Gel.) 285
Haci Mustafa Karam ani 253
Haci Mustafa b. Rum. Halil vkf. (Edr.)
463
— — odl. Wr.) 38
Haci Mustafa vkf. (Edr.) 495
5
Haci Miirsel 171
Haci Nasuh 47
Haci-Nasuh (bk. Bayram-begi, Fil. k.)
Haci Nasuh (reis) 191
Haci Osman «Konduk Osman»
— mh. (E<Zr.) 45
Haci Omer b. Osman vkf. (Edr.) 348
Haci Omer «Но. бтег» mh. (Edr.) 40,
340
— — bahgegi (Edr.) 340
-----vkf. 349
Haci-Ramazan (?lt. nhr., FiI.) 133
Haci Receb vkf. (Edr.) 280
Haci Resul b. Ahmed vkf. (EeZr.) 463/
Haci Resul-mh. (Qorlu) 428
Haci Safa
-----mh. (Edr.) 52
— — ogl. H. Mehmed vkf. 347
— ~ ogl- H. Muhiddin 347
Haci Safer^ah (bk. Sefergah)
Naci Sarraf-mh. (bk. H. Karaca Sarraf
mh., Edr.)
Haci Saruca 352
Haci Sinan b. Ilyas «Pabuccii Sinan»
(miit.) 283
Haci Sinan b. Mahmud (Silahdar) 129,
143, 144
Haci Sinan Karam^ni 157
Haci Sinan vkf., odl. (E<Zr) 5-’, 61
Haci Sungur (k., Hyb.) 488 ~
Haci Suleyman (silahdar) 220
Haci Suleyman vkf, odl. (EcZr.) 40, 280
Haci §ahan (bk. §ahan b. Hogkadem)
Haci §adi vkf. odl. (EeZr.) 40
Haci §ehabeddin b. Abdullah (bk. §e-
habeddin Pg., Hadim)
Haci §eh£beddin b. Abdullah (bk<
Yancikci §ahin, Hasan Pg. azd.)
Haci §eyh-yeri (Haskoy)' 276
Haci §irmerd b. Abdullah (Halil Pg.
azd.) 327
Haci §irmerd b. Abdullah vkf. (Edr.)
495
Haci §irmerd-mllh. vkf. (Edr.) 199, 463
Haci-Timurhan «Timurharilu» (k.,
kftdar nh.) 80, 365
— 575 —
Haci Timurta§ b. Abdullah «meccar»
vkf. (£dr.) 463
Haci-Umur (k., Edr,} 363
Haci Umur Bey (bk. Umur Bey b. Saru-
ca P§.)
Haci Oveys (?It. mktc.) 134
Haci Veil (miit., Ed%.) 340
Haci virani-detesi (Dim,) 184
Haci Yah§i b. Ahmed (debbag) 272, 273
— — azd. Emin 273
— — zvce. Fatma 273
Haci Yakub (Ahi §y. ogl.) 162
Haci-Yakub (к., E. Zag,) 229 •
Haci Yakub (miit., Ay§e Htn. vkf.). 321
Haci Yakub b. Abdullah 453
Haci Yava§ b. Hamza vkf. Cdr.) 495
Haci-yigit (k., Fil,) 371
Haci-Yunus (/st., mh.) 383
Haci Yusuf (dftd.) 50 .
— — vkf. (Edr,) 464
Haci Yusuf b. Abdullah, (halla? Musa
azd.) 133
Hacilar (k., Edr.) 436
Hacilar-mzr. (Vize) 208
Hadidi (mev., kd.) 340
Hadika (k., Mostar) 451
Hadim Ayas Bey «Р§.» 318
— adml. Hamza, Mustafa 318
Hadim Balaban 45, 231
— — adml. H. Hizir, Iskender 23
— — mh. (Edr.) 45
— — msc. vkf. 231
Hadim Firuz «Firuz P§.» (Bayezid II. dvr.
Hazinedar-bagi) 52
-----C. (Edr.) 52
— •— ,mh. (Edr. Hristos) 52
Hadim Ibrahim P§. (bk. Ibrahim P§., ve-
zir, Hadim)
Hadim Musa 286
Hadim §ehabeddin P§. (bk. §ehabeddin
P§. Hadim, Kula §ahin)
Hadim Timurta§ «Tava§i-» 42, g56
— — mh. (Edr.) 42, 103, 274, 345, 348,
356,462
,----odl. (Edr.) 42, 462
Hafiz Ahmed 285, 286
— — adml. Yahya, Eynebegi 286
— — vkf. (Mai.) 285, 286
Hafiz Ahmed Fakih 36
—- mh. (Edr.) 64
Hafizuddin Mehmed b. Mehmed Kurdi
42 ’ '
Hafsa (ksb.) 512
Haleb 510
Haleb (k. Kavala) 378
Halife-med» vkf. (Amasya) 320
Haiife §eyh 194, 195
Halife-viram-mzr. (Sei.) 222
Halil (bk. Cebel nh., Dim.)
Halil (doganci, tmrl.) 82
Halil (Edr. kd.) 95
Halil (Edr. mkt. nzr.) 83
Halil b. Mahmud (mev., Edr, kd.) 462,
463
Halil b. Mustafa 414
— krd. Mustafa 414
Halil Bey 415, 416
— — mlk. (Edr.) 415, 416
— — ogl. Davud Bey 415
—• — trn. Hasan Bey 415, 416
Halil Bey (Ramazan ogl., Adana miri) 484
Halil Bey (serbevvabin) 414, 415
— — mlk. (Dim.) 414, 415
— — zav. (Koseendil) 415
Halil Bey (Saba$i) 327 #
— — ogl. Ko§i Bey 327
Halil Bey-defteri fFatih dvr.) 386"
Halil Qelebi (bk. Kemal P§, ogl.)*
Halil Dervi§ 25
Halil-e§ince (k„ MaL) 168
Halil-Fakih-mzr. (Havass-i Mahmud P§.>'
317
H alil-Hayyat «Terzi-Halil» (k., Edr.)
204, 209
Halil-oglu (k., Giim.) 376
Halil Pa$a (Qandarh-^d) 43, 74, 75, 147,
149, 256, 340, 417, 467
— — hani (kervansarayi, Edr.) 43, 117,
235,236,274,
—- — hss. 144
— — og] (bk. Ibrahim P§., Qandarli)
— — ogl. Mehmed Qelebi msc. (Edr.)
467 '
— — ogl. Suleyman Qejebi 100
— — trn. Mehmed Qelebi 100
— 576 —
— trn. Selguk Htn. bt. Mehmed
QIb.<467
Halil v. Ilyas Fakih 277
— krd. Sinan Fakih 277
Halimi Qelebi (Yavuz Sit. Selim Ho.)
489,523
— — mlk. (Dim.) 489
— — imareti 523
Halka-pinar (k., Fil.) 205 ^(>L4a^
Halla$ Haci Abdi vkf. (Edr.) 464
Hallam-Murad (k., Dim.) 318, 330
Hallamlar (Gel.) 293
Hamid (lv., Hamid-IH) 493
‘— piyadeleri mlv. 483
Hamid Bey (hazine ktb.) 477
Hamid Bey msc., mh. (bk. Abdiilhamid
c., mh., Edr.)
Hamid b. Efdal (el-Hiiseyni) 339
Hamid Qlb. (bk. Abdiilhamid, Hamid Bey,
miit.)
Hamid Kayseri (££/.) 74
Hamidiiddin (bk. Lari, Abdiilhamid)
Hamidlii (k , Erg.) 218. 219
HamidU (k., Fil.) 497
Hamidlu (k., Y. Kar.) 374
Hamza (A. §y. ogl.) 162, 188
Hamza (cb.. Qrm.) 215
Hamza (cb., K. Klo.) 303> 304 /
Hamza .(Qrm. miralayi) 89
Hamza (Doganci, tmrl.) 80
Hamza (Fatih tiirbedan) 304, 306
Hamza (Hubyar azd.) 97
Hamza (kagitger) 479
Hamza (Nifrbolulu) 100
Hamza (Sale Bey-ogl.) 25
Hamza (ulufeci, mutemed) 99
Hamza (Yagci H. Mukbil gulami) 151
Hamza (yenigcri) 81, 116
Hamza Bali (tmrl., JQrm.) 75
Hamza v. Abdullah (sarraf Ismail azd,) 108
Hamza-Beglii (k., 'Edr.) 396
Hamza Bey (bk. Ibrahim P§, «Qandarli-zd.»
krd.)
Hamza Bey (voynuklar mlv.) 81
Hamza Bey b. Ahmed Bey (umeradnn) 46
Hamza Bey §arabi (bk. §arabdar Hamza
Bey)
— — zav. (bk. §. Hamza Bey-zav.)
Hamza b. Abaci Mehmed vkf; (Edr.)348
Hamza b. Abdullah (bozahane mktc.) 96
Hamza b. Abdullah (?lt, mktc., Drama)
88, 134
Hamza b, Ali (am.) 108, 109
Hamza b. Ali (And. dftd.) 362
Hamza b. Ali (gbr. miri) 150
Hamza b. Gazi vkf. (Edr.) 348
Hamza b. Mehmed Siruzi 136
Hamza b. Yusuf (mev. /st. kd.) 437
Hamza Kilari 166, 305
Hamza-kuse^ «Kose-Hamzali» (k., Edr.)
. 248, 251 .
Hamza Saru-Kurz (mev.) 525
Hamza Silahdar (main!, Fatih imr.) 305
Hamza Sip&h (bozahane mkt.) 96
Hamza Sip&h (k., Erg.) 497
Hamza Sipah v. !lyas 117
Hamza Topal (am.) 07, 120
Hamza v. Abdullah (am.) 116
Hamza v. Hof-kadem (tmrl.) 79 -
Hamza v. Kurt (k., Dim.) 82
Hamza v. Mehmed (guraba) 81
Hamza v. Muhammedi (tmrl.) 406
Hamza v. Tannvermif 99 *
Hanci zd, mh. (/st.) 490
Han^rli Sultan (bk. Hanzade Fatma Sit.
§hz. Mahmud kizi)
Hand Hatun bt. Ahmed Bey (bk. Daye
Hatun - Ummi Giilsiim Htn., Fatih’in
siit-annesi)
Handuka (k., Serez) 251
Hanim Hatun «Sultan, Sultan-zd.» (Ya-
vuz Sit. Selim kizi, Mustafa P§. «Qo-
4 ban, Gazi» zvce.) 515, 517, 525
— — mlk. (Karabag, Qrm.) 515, 925
— — kizi Hanim Hatun bt. Mustafa P§.
(Tev. Abdiilkerim zvc.) 518
— — vkf. kl. (Uskiip) 517, 518
Hanim Hatun bt Mustafa P§. (tev. Ab-
diilkerim Bey zvce.) 518
— — vkf. (Edr.) 518 . ,
Hani Hatun (§hz. Mustafa «Fatih? kizi)
379, 380 ?
Hanyade bt. Aydin Bey 212
Hanzade Hatun (bk. Seljuk Htn «Qelebi 1
Sit. Mehmed» trn.)
-- 577 -
Hanzade Sultan «Fatma Sit., Han^erli
Sit.» (§hz. Mahmud «Bayezid IL»
kizi) 69, 70, 381, 382, 524
— — krd* Mehmed Bey 524
Harag-koy (Edr.) 69
Hara££i (bk. H. - Abdul, k., 1st. Has nh.)
Hara^i Hamza (bk. Harraci Hamza)
Harala (Mai. nh.) ч!1>.ч!>- Д28, 217, 233,
237, 324, 325
Harem-agih (Mihalin) 387
Harmanh (k., Qrm. lv.) 394 ^1^4-
Harmil «Hormil» (k(, Nigbolu)
177' '
Harraci Hamza «Hara^i» 286
— — msc. (Edr.) 286
Harris Yusuf b. Abdullah vkf. (Edr.)
348
Har§e «Hri§ne?» (Sei.) 4^^ 152
Has Ahmed Bey 231-234
— — °g'h Mustafa Qlb. 233
— — -rytl. ve azdh 23B 234
— — trn. Emine Htn. 233
— — zav. (Gel.) 231
Has-begli (k., (Qrm.) 525
Has-boga (k., Vize) 303, 307, 308
Has-furun (semt, Edr.) 32
Has Murad Pa§a «§ehid M. P§.» 62, 79,
335-337
— — berati 79
— — mh. (Edr.) 52, 62, 465, 467
— — vkf. imr. (Ecfr.) 335-337
Hasrh., (1st.) 302
— — de Fatih kul. evkf. kl. 302
Has-obasi (k., Qrm.) 19
Hasan (bk. Yahya P§. ogl.)
Hasan (cb. K. Kls.) 303
Hasan (imm.j 172
Hasan (miit., H. Bedreddin vkf.) 272
Hasan (nb., Edr. kd.) 110 4
Hasan (tahrir ktb.) 365
Hasan-aga (arpahk mut.) 82
Hasan-aga (k., Etfr., Hizir-aga Koyunluca-
Musa) 415. 416
Hasan Bevvab 166
Hasan Bey (bk. Ayas P§. ogL) 99
Hasan Bey (bk. Halil Bey trn.)
Hasan Bey (bk. Hasan P§9, Rml. Byb.)
Hasan Bey (bk. Isfendiyar-oglr.)
Hasan Bey (bk. Mehmed P§. «Коса, Но-
са» tin.)
Hasan Bey (Giizelce) 416, 475
— — e. (Hyb.) 416
— — vkf. (Dim.) 416
— — zvce. (Bayezid II. kizi) 416
Hasan Bey (ser*ulufeci) 80
Hasan Bey (Tarsus mlv.) 430
Hasan Bey (Vidin mlv.) 481
Hasan Bey b. Abdullah (Sinan P§. «Gii-
veyi» kethudasi) 385
— — zvce. Hiima Htn. 385
Hasan Bey b. Abdulmumin (miit., So-
kollu evkf.) 515
Hasan Bey-degirmeni (Meri<j iizerinde)
245 .
Hasan b. Ali (Gordos zm.) 99
Hasan b. Atmaca 142
Hasan b. Emir Ali (bk. Hasan-P§.)
Hasan b. Mehmed (mev.) 435
Hasan b. Mustafa (am.) 104
Hasan b. N&ib Hamza (Dramah) 134» 135
Hasan b, Osman 453
Hasan b. Yusuf (&m.) 139, 140
Hasan Qelebi. (bk. Hasan P§., Amasyah
Hilfet-zd.)
Hasan Fakih 170
Hasan fakih-?ft. (Edr.) 406, 407
Hasan Kethiida 438
Hasan Pa§a «Hasan b. Emir Ali» (Ah*
med Bey Qlb. zd., Amasyah Hilfet-
zd.) 32, 33, 39, 41, 257
— — mh. (Edr.) 32, 61
— — msc., odl., vkf. (Edr.) 32, 61, 232
Hasan Pa§a (bk. Qakirci Hasan P§.)
Hasan Pa§a (bk. Karaca Bey «Dayi» ogl.)
Hasan Pa§a (Rml. Byb.) 92, 93, 95, 103,
106, 132, 476, 478, 525
Hasan-p§-bah$esi (1st.) 490
Hasan Trabzoni (Yeni^eri) 220
Hasanlu (k„ Bafra) 399
Haseki Sultan (Hurrem Sultan) 510
Haskoy (bk. Kasim v. Sofu-к., Mai.)*
Haskoy (bk. Piirliike, У. Kiz.)
—.578 —
Haskoy (Havass-i Mahmud P§., nh.) .14,
16, 18, 79, 84, 209, 262-264, 276, 315
317
Haskoy (/st.) 490
Haskoy (k., Edr*, Aslihan) 364
Haskoy-Uzanca-ova 209
Hatablu «Hatiblii» (k., Kocaeli)
494
Hatablu «Hatiblii» (k„ Erg.) 341
Hatice bt. Cafer vkf. (Edr,) 464
Hatice bt. H. Ahmed vkf. (EcZr.) 348
Hatice bt. Tanrivermi? 273
Hatice Hatun (bk. Seljuk Htn, «Qelebi
Sit. Mehmed» kizi)
Hatice Hatun (bk. §ah Huban Htn., Ib-
rahim P§ -Hundi Htn. kizi)
Hatice Hatun (gerife, Ciineyd Fakih vkf.)
267
Hatice Hatun bt. Ismail vkf. (Ec/r;) 348
Hatice Hatun vkf. (Edr., Ho. Hamza-mes-
cidij 287
Hatice Sultan-sry.-sokagi (Ecfr.) 231
Hatip (k., Edr., Kara-Haci) 69, 70
Hatun Bula (bk. Erbuz Ata trn.)
Hatun-lli (nh., Vize) 518
Hatun-k. (bk. Vulgaronori, Dim. )
Hatuniye-C. (bk. Sitti Htn.-C., EcZr.)
Hatuniye-tiirbesi (/st., Fatih, kiil ) 306
Havaro§ (bk. Qavaroz-k., EdrJ)
Havass-i Mahmud Pf. (bk. Haskoy)
Havle (k., And., Gonen cvr.) ч)$>. 251
Hayali Bey (bk. Vizeli Qlb ogl.)
Haydar Bey (ser»silahdar) 478
Haydar b. Abdullah (miit., Lutfi P§.
vkf.) 506
Haydar b. Yahya Fakih 109
Haydar Pa§a (vezir, XVI. asir) 501
Haydarlu (bk. Kalayci-k., Mai,).
Hayrebolu 112, 173, 205. 207, 208, 217,
300, 303, 314, 321, 383, 416, 443, 488.
491
Hayreddin (bed.) 142
Hayreddin (cb ) 306
Hayreddin (ktb., Fatih kiil,, XV. asir)
302, 307
Hayreddin (emn., harc-i hassa) 117
Hayreddin (emn., Istabl-i amire) 131
Hayreddin (Носа, mev<f Fatih’in hocasi)
61, 76, 326
— hss, 76
— imr. vkf. (1st) 326
- mh.- (1st.) 326, 335
Hayreddin (imm.) 273, 274
— cm. 274
— ogl. Omer 273, 274
— vkf. (Tekd.) 273, 274
Hayreddin (ktb., Ishak P§.) 157
Hayreddin (mev.) 178
— ogl. Ahmed Fakih 187
- vkf. (Gel.) 187
Hayreddin (mkt. ktb.) 477
Hayreddin (mild., Iznik) 169
Hayreddin (Yeni^eri-agasi, Gel.) 432
Hayreddin b. Abdullah (miit., Edr,) 345
Hayreddin b. Abdullah vkf. (Edr., silahi)
464
Hayreddin Qelebi b. Qakir Bey (ktbr,
Edr, Bayezid II. imr.) 105
Hayreddin Hizir-b. Turhan (mev,, Iskilip
kd.) 452
Hayreddin - zd. (mev., Hatip)' 215
Hayreddin-zd. Ahmed ef. 63 280
•— — odh (Edr.) 63
Hayreddin-zav. (Edr.) 99
Hazani Bey-mh. (Ustrumca) 436
Hazine katipleri 477
— — gakirdleri 477
Hazinedar iskender (Yunus' damadi) 411
Hekim Lari (bk. Lari Abdiilhamid)
Hekim-ogl. 289
— k. (Dim.) 289 3
Hekim Yakub Pa$a (bk. Yakub P§., He-
kim, Носа)
Helvaci «—Fakih,—Bii ziirk»(k.,Ada nh )
239, 240, 244, 367
Helvaci Baba-msc. (bk. Dervi§ Abi-msc.,
Edr.)
Helvaci-ku^uk (k., Dim.) 367
Hem§ehri (к.. K, Kls.) 303, 309
Hersek 9, 10, 131, 155, 157, 451, 526
— mlv. 450, 482 * -
— de Cani^e-k. (Mustafa P§. «Qoban
Gazi» tesisleri) 526
Hersek (bk. Dil-k., Hersek-zd. imr.)
_ 579 -
Hersek-zd. Ahmed P§. (bk. Ahmed P§.,
Hersek-zd.)
Hervise 4*4. Л/* (км Rum< eyb) 'ЮЭ
Hinzxr-virani (bk. Donuz-virani, Kar-virani,
Edr. k.)
Hirsova (kz.) aJ- 398, 402
Hirvat (k., Ada nh.) 70
Hirvat-el?isi 109
Hirvatistan 69
Hizir (am., ekmek?i) 115
Hizir (byb. alemdan)
— ogl. Ali (tmrl.) 80
Hizir (ruznam?eci) 477
Hizir-aga (bk. Hasan-aga, Koyunluca-Mu-
sa, Edr. k.)
Hizir-aga (k. Y. Kiz.) 368, 369
Hizir Aga b. Abdullah vkf. (Gel.)
Hizir Aga b. Hiiseyin 327
— — mh. (Edr,, Kilerci-Yakub mh.) 63,
199, 200, 327
Hizir Akta§ (blc. Varsak beyi)
Hizir Baba 36
Hizir Bali (bk. Murad Bey b. Malko^-ogl.)
Hizir Bali (emn., Akkerman) 158
Hizir Bali (miit., Gel.) 338
—; — dfteri 339
Hizir Bali b. Haci Kara vkf* (Edr., ktb.)
1'65-167, 205, 206, 222, 464
Hizir Bali b. Mehmed. (Donuzlu-ogl)
348, 349
Hizir Bevvab (ulufe mutemedi) 99
Hizir-bey (k., £, Zag'., Rado vice) 508
Hizir Bey b. Yah§i Bey (bk. Iskender
Bey b. Mihai trn.)
Hizir Bey Qelebi (1st. kd.) 35
~ — mh. (Zst) 106, 326 <
Hizir Bey (Qelebi (miiftii, Bursa) 391
— — ogl. Ahmed Qelebi 391
Hizir b. Abdullah (am.)
Hizir b. Ivazyeri (Mai.) 173
Hizir b. Yegan «Tekin»b, H. Hayreddin
172, 173
Hizir Qelebi (bk. Saruhan ogl.)
Hizir Qelebi (bk. §ehabeddin Suba§i ogl.)
Hizir Qelebi (Tiniurta§ Bey ogl.) 203
Hizir Dervi§ 174
Hizir-Fakih (§lt, nhr., Fil.) 134
Hizir-Fakih (k., Fil.. Nayib-Hizir) 397
Hizir Fakih-cm. (Sil. lv.) 372
Hizir-mh. (Ge/.)£249
Hizir-mlk. (Edr.) 189
Hizir Pa§a vkf. (Amasya) 320
Hizir Sipah v. Yurius (am.) 89, 90, 144
Hizir- §eyh (k., Fil.) 316, 317
Hizir v. Ali (bk. H. Ahmed vkf. adm.)
Hizir v. Dur Ali Bey. 82
Hizir «ve Yusuf» (bk. Kara Biiruklii trnl.)
Hizirca. (bk. Tabam-yassi, Fil. k.)
Hizirca (k., Dim.) 526
Hizirca (k , K. Kls„ Yund-ogl.) 303 310
Hizirhk (semt, Edr.) 241, 242
Hizirlu (к., Y. Kiz.) 396
Hizirluca-cm. (yiir., Giim.) 376
Hizir§ah (am.) 165
Hizir§ah Fakih 170
Hibetullah b. tshak (nb., Edr.) 346, 355,
364
Hicaz 488
Hisar-ardi-suyu (Serez) 425
Hisar-i^i. (bk. Kale-i^L, Enderun-i kale,
Edr.) 468
Hisar-onii (Gel.) 286
Hisarbegi-^ft. (Dim.) 444
Hisarcik (Gel.) 438
Hisarcik (к., K. Kls.) 211-213
Hisarh. (k., Qrm ) 79
Hisarhk (k., Dim..) 181
Hisarlu (Ciineyd-Fakih vkf.) 267, 268
Hisarlu (k., Ipsala) 208, 220
Hobyar «Hubyar»-mh. (1st.) 525
Носа Abdulaziz v. Ho. Abdiilkadir 80
Носа Bali «Bazirgan-» 47
— - mh. (Edr.) 47, 55
-----odl. (Edr.) 56
Носа- Bayezid 148, 190, 271
— — adm. Hurrem 143
— — kizi Selime Htn. 352, 353
— — mh. (Edr.) 352, 353, 491
Hoca-beglii (k , Dim. Yund-oglani, Qak-
mak-Dede) 414, 415
Носа Behlul vkf. odl. (Edr.) 41
Носа Firuz ham. (Edr.) 42o
Носа Haci Mahmud b. Riikneddm vkf.
(Edr.) 349
Носа Hamza 286, 287
— 580 —
— — msc. vkf. (Gel,) 286, 287
Носа Hasan (bk. §y, Muslihiddin Halife)
Hoca-Ke5kek-mh. (1st.) 489 490
Носа Mehmed (Suad krd,) 271
Носа Mehmed Qelebi (bk. Mehmed P§.
«Коса»)
Носа Muh&li zvCe. (bk. Ay§e Htn. bt-
Pin Bey)
Носа Musa, (bk. Haci Musa Qlb.)
Носа Omer (am.) 124
Hoca-бтег (k., 1st. Has nh.) 302
Носа Omer-mh.j’-bahcjesi (bk. Haci Omer*
mh., Edr.)
Носа Piri-odl. (1st.) 395
Носа Rustem (tiiccar, Edr.) 124
-----mllh. (Edr.) 349
Носа Riistem-mh, (1st.) 395
Носа Sinan Pa$a (bk. Sinan P§., Носа,
Hizir Bey-zd.)
Носа SiySh (Molla Arab, Alaeddin Ali
Arabi, Ibni Arab) 53
— — mh., msc. (Edr.) 53, 463, 464
Носа Yahya (dftd,.) 148
Hocagey-mh. (Edr.) 40, 203
Hodendvik (k., Sei.) 143
Holi (k. 5r7. lv.) 373
Holomi? (k., Fil.) 503
Homla (k^., Tesalya) 4*156
Hot (k., Serez) 142
Ноге «Ногетёг» (к., Gel.)
Horoslu-yoku§u (Edr,) 28, 31, 37
Horpi§te (к. E. Zag.) 205
Horta$ (Sei. cvr.) 154, 434. 435
Ho§kadem (к., К Kls.) 310
Hogkadem (Mai. subagisi) 173
Ho^kadem^mh. (bk. H. Hogkadem mh.
Edr,)
Ho§kadem-ogL (k. Yanbolu) 327
Hranova (bk. Samakav da Mihri-
mah Sit. evkf. k.)
Hristos mh. (bk. Hadim Firuz-mh. Edr.)
Hrifne (k., Y Kar.) 149, 151
Hudavendigar (lv.) 398
— mlv. 474
Hundi (bk. Mustafa P§. «maktul» kizi)
Hundi Hatun (Daye Htn. «Ommi Giilsum»
kizi, Ilyas Bey «emiri ahur» zvce.) 323
325, 387
.------vkf. 323’325
Hundi Hatun bt. A Yunus vkf. (Edr.)
349
Hundi Hatun bt. Hizir Bey (Ibrahim P§.
«Qandarh-zd.» zvce.)
dA> tA-L 383, 423
— — Ogl. bhak Qelb. (Ibrahim P§. ogl )
388
Hundi Hatun bt. Karaca Bey «Dayi»
(ibrahim P§. «Qandarh-zd» zvce.)
. d!|-L*£ <j< dL 240,
387, 388 - '
—- — kizi Hatice Htn. (§ah Huban) 387
423
-----vkf. 387 , 388
Hurrem (am ) 141
Hurrem. (bk. Ho. Bayezid adm.)
Hurrem b. Abdullah (Isa Bey vkf, ka-
immekami) 236
Humrem Sultan (bk. Haseki Sit,)
Hurrem §&h Hatun bt. Ali Bey 290, 291
Husrev (bk. Hiisrev)
Hiima Hatun bt. Huseyin (bk. Hasan
Bey b. Abdullah zvce.)
Humma §ah Sultan bt. §hz. Mehmed
«Kanunt» (Ferhad P§« zvce.) 431, 432,
499, 500
-----mlk. (Y. Kiz.) 499, 590
Husam (anzulcey§) 477
Hiisam (Bayezid II. kiil. ktb., 1st.) 478
Husam (divan ktb.) 477
Hiisam (Drama kd.) 137
Hiisam (Fatih dar. ktb., 1st.) 395
Hiisam (Hazine ktb., Ijyas Qlb. damadi)
198
— ogl. Ali Qlb. 198 f
Hiisam (ktb., Ishak P§. krd.) 112
Hiisam (ruznam^eci) 477
Hiisam (tbb., Fatihdan, 1st,) 305
Hiisam Bey (bina emn„ Bayezid II. kiil.,
/sL) 478
Hiisam Bey (Rml. deftd.) 84
Husam b. Abbullah (mut) 451
Hiisam b. Abdurrahman (mev!; Edr.
kd.) 495
Hiisam b. Mahmud (kehhal, Fatih dar.,
1st.) 305
Hiissm Halife (miit.) 281
Hiisam Носа (Buguk Keiender) 283, 290
— msc. (Gel.) 283, 290
Hiisameddin «§у.» (bk. Muhiddin, miid.,
§У- ogl.)
Hiisameddin-msc. (bk. Hiisam Ho„ Gel.)
Hiisameddin v. Dellak (Hatip) 304
. Huseyin (bk. Kara Biiriiklii ogl.)
Hiiseyin ($lt. emn.) 128
Huseyin (Fil. emn,) 129, 130
Huseyin (meremmeti) 100
Hiiseyin Aga (am.) 124
Huseyin Aga (Kapu «Dariissaade» agasi,
mir-alem) 120, 121, 351, 416, 417
— ~ vkf. (Fil.) 416, 417
Huseyin Aga-vkf. (Edr.) Yl
Huseyin Bey (Alp Arslan ogl ) 13
Huseyin Bey (bk. Hiiseyin Aga, Kapu-
agasi)
Huseyin Bey (bk. Seljuk Hatun bt. Meh-
med Qlb. «Qandarh-zd» ogl.)
Huseyin Bey (*SeZ. zm,) 482
I
Ilica (k., Dim ) 179, 181, 441
Ihca-deresi (Giim.) 208
Ihca-virani (k. Dim.) 282
Ihca-i Kostendil (bk. Kostendil-IIicasi)
\ . i
Ibni Arab-mh. (bk. Hoca-Siyah-mh. Edr.)
Ibni Kemal (bk. Kemal P§.-zd. Ahmed
Qlb.X
P tbni papu§£i-mh. (/st.) 452
Ibrahim (dragoman) 477
Ibrahim (ktb. suyolu meremmet^ileri) 306
Huseyin Bey (§hz. §ehingah dftd.) 472
Huseyin Bey b. Yahgi Bey (bk. isken-
der Bey b. Mihai trn,)
Huseyin Bey v. Timurtag 444
Huseyin b. Abdiilhayy (bk Piri Meh-
met Ps. azd.)
Huseyin Qelebi «Bey,, (bk. Ishak Bey
ogl.)
Huseyin Fakih (bk. Musa Fakih ogl.)
Hiiseyin-k. (Geyve) 162
Huseyin Paga (bk. Ibrahim P§. «Qandarli-
zd.» ogl.)
Hiiseyin Pa§a (Lala, Tutiinsiiz) 504
— — zav. vkf. (T. Pzr.) 504
Huseyin v. Kiitlu Bey 257
Hiiseyinler (k., Giim.) 375
Husnu b. Turgud vkf. (Edr.) 465
Hiisrev (molla) 28
Hiisrev Bey (Alaiye mlv.) 473
Hiisrev Bey (Gazi, Bosna mlv.) 74, 76
Hiisrev Bey b. Ali Bey (Qrm. mlv.) 17,
392, 411, 417, 516 .
— — ogl. Mehmed Bey 17
— —- mlk. (Dim,) 417
Hiisrev Bey-^ft. (bk. Baha-ogl. mzr., Fil.,
Yavasil)
Hiisrev Qelebi v. Adud Qlb. (ktb.,
Bayezid IL imr., Edr.) 18, 393
‘Hiisrev Kethiid^ 220
Hiisrev Paga (vezir) 72, 503
Ilicah (k., Y. Kiz ) 368, 369
I§ik-pinari (Bey-koyii, Y. Kiz.) 453
Igiklar (yiir. cm., Ferecik, Buldilar) 339.
340 -
Ibrahim Aga (bk. ibrahim Pg. vezir, Hsdim)
Ibrahim Aga (bk. Kara Bulub Ibrahim Aga)
Ibrahim-bey (bk. Girlova, Fil. kJ
Ibrahim Bey (bk. Isfendiyar-ogl.)
Ibrahim Bey (bk. Ishak Paga ogl.)
Ibrahim Bey (Boynu egri) 274
Ibrahim Bey (emir-i ahur) 80
— 582 —
Ibrahim Bey (Коса-Ш mlv*) 122
Ibrahim b. Bah§ayi| vkf. {Edr.) 349
Ibrahim b. Karagoz 477
Ibrahim b. Kumru vkf* {Edr.) 350.
Ibrahim b. Mehmed {Edr. kcL) 271, 279
Ibrahim ^elebi (bk. Saruca P§. krd* Si-
nan Bey ogl.)
Ibrahim £elebi (ijlt. mktc.) 134
Ibrahim £lb. (Hatib-zd. akrabasi) 305
Ibrahim Qelebi (Ibrahim P§. «Qandarh-
zd.» adm.) 154, 157
Ibrahim Qelebi ( mev, Giirani ogl., Mai.
kd.) 292, 293
Ibrahim Qelebi (miit.) 219, 220
Ibrahim elebi b. Halil Pa$a (bk. Ibrahim
P§. b* Haiil P§. «(Jandarli-zd.)
Ibrahim Ef. (evkf. miifetti§i, XVII. asir)
520
Ibrahim Fakih «Н. Ibrahim» 288
Ibrahim Halife 50
Ibrahim Носа Ali 185
Ibrahim-k. (bk. Kovaloz, Yanbolu)
Ibrahim Pa§a (Melek, XVII. asir) 58
Ibrahim Pa^a (Pargah, sadrazam, makbul-
maktul) 8. 74, 75, 85
— — C. (Galata) 435
.------hss. (Rml.) 75 . .
Ibrahim Pa§a (vezir, Hadim, XVi, asir)
86, 501 5Q4-508
— — C. (1st., Silivri-Kapi) 504
— — C.,, msc. (Y. Kiz.) 504, 505
— — mlk. kl. (Nig. lv.) 505, 506
- evkf. 501-507
Ibrahim Pa§a b. Hayreddin P§. «Н. Ibra-
him P§.»
(Qandarh-zd*. Murad IL veziri) 28.
29, 46, 242
Ibrahim Pa§a b. Halil P§.«Ibrahim Qlb.»
(Qandarh-zd., vezir, Edr. kd., kzk.)
9, 10, 113, 121, 139, 154. 158, 202,
203, 227, 228, 302, 320, 327, 329, 333,
344, 349, 351, 359-362, 417*426
C. (Zsf.) 9
— — C, (Iznik) 421
— — evkf. {Edr,, 1st. tesisleri) 417-426
— — gft (Edr,) 419
— — krd. Mustafa Bey 420* 421
— — krd. Muslihiddin Bey 421
- krd. Hamza Bey 426
— — krd. oglr, Mahmud, Mehmed
425, 426
— — kizi §ah Huban Htn., Hatice Htn.
> msc. {Edr,) 57, 387
— • —• kzk. tmr. 75, 418
. — — ogL Hiiseyin P§. 504.
— — ogl. Isa Bey 525
-----ogl. Ishak Qlb. 388, 421, 423
-----mh. (Edr.) 9, 10, 51, 61
— — med. (Kastamona) 421
— — zvce. (bk. Hundi Htn* bt. Hizir
Bey)
— — zvce. (bk. Hundi Htn. bt* Karaca
Bey «Dayi»)
Ibrahim Pa^a-kulesi (1st.) 395
Ibri (bk. Saruhanlu, Y. Kiz. k.)
Ibri (nh., Gel.) 249, 295, 443
Ibri-Fakih (k„ Edr.) 413
ibrici JI (k., Ell') 457
Idris (/st. Has nh , Balaban-barna) 302
idris-aga (k., Y. Kiz.) 397
itdris Bitlisi (miin§i) 480
Idris Fakih 287, 288
— —• mzr. (Ke§an, Doganci-Ali) 287,
288
-----vkf* 287, 288
— — vkf. mensuplan 287
Idrisce «Idris» (k., Qrm ) 278
Ig-Menger «Ig'Mengerlii» (Edr.) E. Sry.
mek. bl.) 118, 119 till
Igneciler-kapisi (Edr.) 272, 289
ihmal Pa§a-C. (Edr.) 32, 39, 40
ihtiyar (berat ktb.) 477 r
il Aldi Hatun 425
11 Aldi Sultan «§hz. 11 Aldi Sit» (Ah-
med A&a «Ahmed P§., Kara, sadra-
zam» zvce.) 380 Jl
Ilbasan (ksb.f Arnavudlak) 450, 451
— da Dervig Sinan Bey zav. mllh. 459
ilbegi-Birgos (k., Dim.) 429
ilham-mlk. (Mansur, Hiiseyin, Edr.) 203
Ili-su (k., Kastamona) 425
Ilya v. (Jukavik (am.) JjLH ^49
у
— 583 -
llyafi (Dim- led.) 268
ilyas (Kizil Delii ogl.) 183
ilyas (silahdar) 115
Ilyas (ulufe mutemedi) 99
Ilyas Bey (berat emu.) 477
Ilyas Bey (bk. Ahi Bey b. Mehmed $lb.
ogl.)
ilya Bey b. Abdullah «Karaca Emiri
“ ahur» (emiri ahur) 80, 324, 325, 385,
й 423-426
— — ogl. Mustafa Qlb. 428
— — mlu. vkf. 426-428
— ~~ zvce. Hundi Htn. 324, 325, 426
Ilyas Bey v. Murad Bey (bk. Murad Bey
Maikop ogl.)
Ilyas b. Abdullah (am.) 102, 103, 109
Ilyas b. Abdullah (racil) 428
ilyas b. AH vkf» (Edr., Harrat) 465
Ilyas b. Davud Fakih (am.) 153
Ilyas b. Hizir (mktc) 131, 132-
Ilyas b, Ibrahim (Edr. kd.) 353, 355
Ilyas b. Mehmed (yapici) 156
Ilyas b. Rumpa§a (am.) 96
Ilyas b. Yusuf (am.) 137
Ilyas £elebi (bk. Ismail Bey «^ft.» ogl.)
Ilyas Qelebi (evlad-i Siileymange-ogl.)
428
— — vkf (Ke§an) 428
— — vkf. mut. 428
Ilyas Fakih-mzr. (Sadtk Fakih-mzr.) 78,
277
Ilyas Kur§uni 99
— — §akirdi Ahmed 99
Ilyas Nakib 166
ilyas Pa?a 467
Ilyas §arabdar (Edr. E. Sry. delink) 99t
100, 101
— — §akirdleri Suleyman, Ibrahim 100
— — §akirdlerl bk (5 nefer) 118
Ilyas v. Abdullah (tmrl.) 82
Ilyasca «Divane-Ilyas» (k., Qrm.) 18, 363
369
ilyasca (k,, Haskoy) 277
Ilyaslu (k., Y. Kiz.) 396
imaret-mh. (bk. Bayezid IL kul. Yeni-ima»
ret, Edr.)
imaret-mh.. (Bolayir) 163
Imaret-i Mezid Bey-mh. (bk. Mezid Bey
imr.-mh. Edr.)
Imir^ah (bk. Emir§ah, Eymirgah)
imrelu «Emrelii» (k., Mai.) 168
incirlu-^ft. (Erg.) 78
— — rytl. (Halil, Mehmed) 78
Incirlu-^ft. «§yh.„ (Tekd.) 263, 264
tncii Baci. (jrbjr -355
incii Hatun bt. Abdullah vkf. (Edr.)
465
incii Hatun bt. Ilyas 274
Inciigez 24 „
Inebahti 137, 153, 446
— da «Burgaz-L Cedid» 137
itiegol «G61» (kz.) 239, 399
inegol (nh., Y. Kiz.) 330, 429
Inepazan «Eyne-pazan, Eynecik» (Tekd.
nh.) 8, 18, 261, 263-265
Insah (k., Ayaslog) 399 JUjJ
Inoz (bk. Enez)
ipek (Arnavudluk) 408, 409 dL 1
Ipsala 6,10, 71, 86, 99, 112, 146, "198, 205,
207, 208, 220, 221, 296, 377, 454, 455,
497, 498, 518, 523
Iran (Acem vly.) 33, 480
Isa (bk. Ali Fakih trn.)
Isa (Fatih C bah^ivani, 1st.) 304
Isa (k., Ferecik) 72
Isa (tbb.) 480
Isa (Turhal kalesi dizdan) 483
Isa Bali (askeri) 428
Isa Bali (Yah§i.Fakih trn.) 175
Isa Bali b. Eynebegi Siruzi 141
Isa Bali Yusuf (miit.) 286
Isa Bey (bk. Ibrahim Eg. «Qandarli-zd.»
ogl.)
Isa Bey (bk. ishak Bey ogl.)
Isa Bey (§avu§) 83
Isa Bey (dftd.) 123
Isa Bey (Karaman-oglu) 13
isa Bey b. Bayezid P§. 235, 236
Ul Af у
r— — $ft. (Edr., (Jmur-k.,) 332, 333,
397
— imr. (Bursa) 236
— 584 -
— kervansarayi («Kemer**£ar§i» Eo?r.)
235,236
isa Qelebi (bk. Mehmed Qlb. b. Isa Bey.
v. Ishak Bey)
Isa Qelebi (Dogan Bey ogl.) 299, 406
Isa Fakih «—Bey» (dftd. XV. asr.) 35,
36, 75, 429
— mh. (Edr.) 36, 322
— — tmr. 429
isa Halife 176
Isa hanesi zemini (Edr.) 98
Isa-oglr. (Sole, Mehmed, tmrl.) 79
isa Reis-mzr. (Drama);89
isa v. Karli (tmrl.) 82
Isaca (k., Qrm.) 19
Isfendiyer Bey ogullan 328-330
— ogl. Ibrahim Bey 328, 329
— trn. Ismail Bey 328
— — ndan Bayezid, Hasan, Kaya, Kasim,
Mahmud Beyler 328-330
— —• trnl. Abdiileelil Bey, Abdiirrahim
Qlb. 480
ishak (am.) 97
— ogl. Ali 97
Ishak (bk. Yakub P§. «Hekim» ogl.)
Ishak (Kefil, Serez) 1.48
ishak (Kizil Delii ogl.) 183
ishak (muarrif, Fatih C., 1st) 304
Ishak (miit., Fatih kiil. 1st, XVI, asir) 300
ishak (tbb. Fatih dar.) 305
ishak Bey (bk. Karaman-ogL)
Ishak Bey (bk. Saruhan ogl.)
ishak Bey (bk. §arabdar Hamza Bey ogl.)
ishak Bey b. K09 Hiiseyin Bey (Sirbis-
tan uc-beyi, Murad II. dvr.) 256, 333
334
— — ogl. Isa Bey 333, 334, 462
— — oglr. Hiiseyin Bey, Mehmed Bey,
333
—- — trn. Mehmed Qlb. 333, 334, 462
ishak-bey-k. (bk. Uzga§, Edr.)
Ishak Bey oglr. (Ibrahim, Hasan tmrl.) 83
Ishak b. Abdullah vkf. (Erfr. bakkal)
465 ,
ishkak b. Ahmed (miit.) 223
Ishak b. H. Yusuf (am.) 100
Ishak b. Mehmed (am.) 120
Ishak Qelebi (bk. Hundi Htn. bt, Hizir
Bey-Ibrahim P§. «Qandarh-zd» ogh)
ishak Qelebi (Fil. kd.) 125, 132, 13Й
Ishak Qelebi v. Receb am.) 156
ishak Fakih 171
Ishak-Fakih (bk. HaclEdr.)
ishak Fakih (bk. Musa Fakih ogl.)
Ishak-Fakih (k., Fil ) 316, 317
Ishak Fakih-^ft/ (Haskoy) 264
Ishak Pa^a b. Ibrahim (sadrazam) 43, 44,
48, 139, 157, 216, 350, 405, 429-431,
472, 475
— — ' imr. (Sei.) 429-431
— “ ‘ kizi Fahrunnisa 430, 475
— — krd. Hiisam 112
— — krd. §emseddin (kd.) 131
-----• mlk. 203, 228 .
— — ogl. §adi Bey 228, 430,.472
— — oglr; Ibrahim Bey, Piri Bey 430
— — tiirbesi (Inegol) 429
— — vkf. 429-431
ishak-^eyhlii (k., Mai.) 168
ishakli (bk. Naldoken, E. Zag. k.)
Ishaklu (k., Bafra) 399
iske^e (bk. Isketye)
Iskefsir (nh., Rum eyl., Re$&diye) 409
Iskender (Q6Imek-k., Edr., bah^ivani)
99, 100
Iskender (Dim. dizdari) 83
Iskender (dragoman) 477
Iskender (hazinedar, Yunus «Davud P§.
azd.» damadi) 516, 517 ₽
iskender «Iskedder-Qingene» (k., Edr.)
204, 206, 207
iskender (Kefe mutemedi) 99
Iskender (ktb., bed., Hayreddin azd.); 141
iskender (Ordu mnhteslbi) 80
Iskender (^erbet^i, Fatih dar., 1st.) 305
iskender (varidati) 477
iskender Bey (bk. Giimlu Bey-ogl.)
iskender Bey \bk. Karaca P§. «Dayi» ogl.)
<>1^3 J. cl
iskender Bey «Qlb.» (dftdd 76, 84, 86
Iskender Bey (Gordos zm.) 100
Iskender Bey (1st muhtesibi1 478
iskender Bey (miiltezim, Saruca P§. vkf.)
251
— 585
Iskender Bey b. K&sim (Edr. hb.) 348, 345
Iskender Bey b. Mihai Bey (Gazi Mihai
Bey ogl.) 431, 432
----mlk. 431, 432
— ™ oglr. Yah§i Bey, Mahmud Bey 431,
432, 444. 499
— — trnl. Hizir, Ahmed. Hiiseyin Beyler
432
Iskender b. Abdullah (zm.) 428
iskender b. Ali (Edr. mktc.) 96
Iskender (Qelebi (bk. Yahya P§. ogl.)
Iskender (Qelebi (Edr. Kethudasi) 126,
127
iskender Pa§a b. Abdiilkadir (Bosna
mlv., vezir) 113, 139, 302, 361, 362,
432, 433, 481
— — damadi Mustafa Bey (Nig. mlv.)
440, 441
— — msc. mh., zav. (1st*) 432, 433'
— — ogl. Mustafa Bey «Р§.» 432, 433
— — vkf. 482, 433
— — ogl. Mustafa Bey vkf. (Bosna) 524
iskender v. Eymirgah (tmrl.) 81
Iskenddriye (l$kodra) 131, 408, 448
Iskenderlu (k,, У. Kiz.) 296, 297
Isketye «Iske^e» (ksb. Y. Kar.) 374
377
iskilip 8, 241, 399, 452 -
Islone «Islevne» (k., Yanbola) 205
Ismail (Yakut P§. imr. evkf. Qift.) 25
Ismail «tsmailce» (k., Edr., Murad-k.) 322
364
jsm&il (Manyas kd.) 243
Ismail (§y. Turud-ogb) 15
Ismail (Yoncalik ddlabcisi) 100
ismail-Bazdar-$ft« (Edr.) 257
ism&il Bey (bk. Abdullatif Qlb. b. ismail
Bey)
Ismail Bey (bk. Isfendiyar-ogl.)
Ismail Bey-^ft. (Ispala) 198
— — ogl. Ilyas Qlb. 198
Ismail Bey-mh. (Serez) 150
Ismail Bey-mh. msc. (Edr.) 43, 348, 350
---------- mlk. (Edr.) 280
— — zvce §ehnuvaz Htn. 99
ismail Qelebi v. Saruhan 212
Ismail Sarraf 108
ismailce (к,, E. Zag.) 229
ism&iller «Ismtiil-draz» (k., Fil,) 370, 497
Ispatle (k., Vize) 303, 308
Israil (Simavna kd. §y. Bedreddin Mah-
mud babasi) 199
A isrove ojjl (k., Serez) 143
Istanbul (Kostantiniye) 4, 9, 13, 20> 23,
27, 35-37, 54, 62, 79, 92-94, 100. 110,-
136, 137, 148, 157, 170, 185, 186, 212
226, 236, 256, 277, 300-305, 314, 315
321, 322, 324-326, 357-361, 363, 366,
378-381, 394-397, 402, 405, 406, 408,
410, 412, 418, 423-425, 427, 428, 433-
435, 441-444, 447, 450, 452, 457, 458,
478, 486-490, 494, 497, 498, 504, 505,
508, 510, 511, 514, 918, 519; 524-526
— da Bayezid II. evkf. ham. kisti 366
— da Fatih evkf. ham (11 adet) mkt. 3,01
— Ermeni cm. (Fatih kiil. evkf. XVI.
asir) 301, 302
— Rum cm. (Fatih kiil. evkf. XVI. asir)
301
— Yahudi cm. (Fatih kiil. evkf., XVI.
asir) 301, 303
— zindani 103, 106, 107, 132
istanbul-mzr. (Sei.) 446
Istanbul-yolu (Edr.) 46
—• kapisi (Edr.) 98, 190, 250
— — mkt. 115
istanbul-yolu (Mai.) 173
Istavrilos (k., Rum. eyl.) 409
istavroplos (am ) 141
Istefanya -ukU (k., Sei.) 142, 145
Istrati b. istanice (am., Sei.) 149
I^kodra (bk. Iskenderiyye. Arnrvudluk-is»
kenderiyesi)
i§tib 156 '
Ivaz v. Isa-mh. (Er^.) 218
ivazlar (k., 1st. Has. nb.) 302
ivazlu (к., K. Kls.) 240
Ivr&niye «Evraniye» (lv, Arnavadlak)
156, 380
ivrondi-bala (k.,*Serez.)
izari Qelebi «Kasim Germeyani, (mev.,
Fatih med. miid.) 304
— 586 —
izISdbderbendi 24Й
Izmit (Iznikmid) 167, 410, 519
Iznik 25, 169, 382, 423, 426, 453
Iznikmid (bk. Izmit)
Izvornik. (lv.) 9, 10, 132
Izzeddin (Haci) 171
J
Jajca (kale, Bosna) 132
К
Kabakh (k., Y. Vardar) 153
Kabayuk 2JyUs (k , Haskoy) 263
Kabluca (k., Y. JKar.) 141
Kadi Abdullah 288
— — vkf. §ft. (Mai.) 288
Kadi Ahmed Ef. (bk. Muarrif Ho.)
Kadi-bah^esi (EcZr.) 199, 419
Kadi Bedreddin 63
— — Ол (Edr.) 63
— Ho. msc. mh. (Edr.) 343, 347, 352
Kadi Bedreddin Simavi (bk. §y, Bed-
reddin Mahmud, Simavnali)
Kadi tvaz-mlk (Edr.) 266
Kadi'k. (Amasya) 399
Kadi-k. (bk. Dede-k., Ke$an)
Kadi-k. (bk. Kara-Kocalu, K. Kls*)
Kadi-k. (Qrm.) 20, 317, 318, 409, 411
Kadi-k. (Erg., Dim.) 341/443, 444
Kadi-k. (Fil.) 328, 503
Kadi-k. (Opmancik, Demur-ogL, Koyunla)
242, 243
Kadi-k. (Yanbolu) 205
Kadi-med.-mh. (Edr.) 56, 467
Kadi Salahaddin-zav. (Gel.) 288, 289
— — mut. Seyyid Mehmed 288, 289
Kadirga-limani (/st.) 457, 458, 510, 525
KadirihSne-caddesi (Edr.) 46
Kafes-kapi (Edr.) 27, 36
Kafir-k. (Fil.) 525
Kafirler-mh. (Gel.) 232
KShtaci «KShtalu-zd-» mh. (bk. Kofteci-
zd.-mh., Ec/r.)
Izzeddin Balaban Bey (Gel*. Mai. mlv.)
.173
Izzeddin Paga
- — vkf. (Edr.) 189
izzeddinlii (k., Fil.) 500, 501
Kalamic (k., Gel.) 392
Kaiayci (k., Mai., Haydarlu) 168
Kale-i^i (Hisar i$i, Enderun-i kale, Hisn-1
Edr.) 39, 40, 43, 44, 50-53, 55, 98,
179, 188, 280, 282, 468, 486
Kalecik. (ksb., Qankin} 425
Kalenderhane (Gel.) 293
Kalkandelen (Uskiip) 156
— zm. 480
Kalkandelen (k.. 1st. Has nh ) 302
Kalvirova (к,, T. Pzr.)45Q, 457
Kamergah Hatun «Kumru-gah Htn.»
(bk. Keyvan Bey kizi)
• J у ^3
Kamne (k«, Kratova) oli 215
Kanber Aga (tavagi) 100
Kandra (kz.) 357, 493 .
Kangiri (bk. Qankin)
Kam (k., Edr., Branko-Yakub) 453, 454
3 j
Kanuni Sultan Suleyman 84, 34, 64, 214,
300, 319, 408, 486, 488, 497-500, 502,
504-507, 512, 513, 515, 517, 528, 529
— — C., imr. ve evkf. (1st. Siileumaniue)
497, 498
-----' dvr. 16, 19, 34, 32, 83, 174. 225,
239, 264, 276, 317, 330, 362, 390, 417
433
— — dvr. vkfl. 497, 519
— imr. (Rodas) 497
.— 587 —
Kapan-hani (Edr.) 271. 272
— — $ar§isi 272
Kapici Ali (bk. Ali Bevvab, am.)
Kapici Sinan Bey «Bevvab Sinan Bey»
(bk. Karaca Bevvab, Karaca Bey, msc.
mh. Edr.)
Kapi-agasi vkf. odl. (Edr.) 59
Kar-virani (bk. Donuz-virani, Hinzir-virani,
Edr.)
Kara-aga$ (k„ Qrm.) 20, 515, 516, 525
— — pinan §ft. (Qrm.) 411
Kara-aga^ (k., Dim*) 336, 337
Kara-aga$ (k., Fil.) 259, 260
Kara Ahad (§lt. mktc., Fil.) 133
Kara-Ali (k., Mai.) 168
Kara-Ayid-mzr. (Ayezmend) 440
Kara Bali-evleri (Edr.) 167
Kara Bali-zemini mkt. (Serez) 141
Kara-ba§lu (k., Edr.) 453, 454
Kara-ba§lu vkf. (Edr.) 330, 331
Kara-Bayezid (<jlt. nhr., Fil.) 134
Kara-bayir (k., Rum. eyl.) 4091
Kara-beglii (k , Y. Kiz,,Temiirci-Hizir) 431
Kara Bagdan (bk. Bogdan)
Kara-budaklu (bk. Sekban, Dim. k.)
Kara-Bulut Ibrahin Aga 49, 331,
332
— — mh. (Edr.) 49, 331, 332, 421
— — ogl. Burak Qlb. 332
— — trn. Osman Qlb. 332
- — vkf. 331, 332
— — zemini (Edr.) 49
Kara-biir^ek (k., Dim.) 381, 383
Kara biir0k (k., Vize) 432
Kara Buriiklii 188
— — ogl. Huseyin 188
— — trnl. Hizir Yusuf 188
----vkf. 18^
Kara-Davud (k., Fil.) 500
Kara-dede odl. (Edr.) 44
Kara-derzi ogl. H, Hayreddin (bk. Haci
Hayreddin b. Kara-derzi)
Kara Devletgah 23
Kara-Eynebeglii (Gel) J 338 .
Kar.-Haci (bk. Hatib, Edr. k.)
Kara-Haci (mh. Edr. Kazganci) 54
Kara-Halil (/st. Has. nh. k.) 302
Kara-Halil-k. (Haskoy) 16
Kara-Hamzalu (к., K. Kls.) 303, 310
Kara Hasan-ogl. 203
Kara-tbrahimlu (k. Giim.) 376
Kara tshaklu (k., Dim.) 365 367
Kara Kadi-mlk. (/st.) 434
Kara-Kasimlu (bk. Mahmudcali, Edr. k.)
Kara-kaya (k., Tarhrla) 493
Kara-Kocalu |k., K. Kls. Kadi-k.) 303,
309 '
Kara-ko$ (к., K. Kls.) 311
Kara-ko$ (k., Mai.) 168
Kara-koy (1st. mh.) 434. 490
Kara-Mehmed (K, Qrm.) 75
Kara Mehmed Sultan (Timur’un ogl.) *23
Kara-Mes’udlu (k., Babdeski) 208
Kara Mukbil Bey 236
Kara Mu/ad vkf. (Edr.) 63
Kara-Musa-k. (Dim.) 294
Kara Mustafa (sarraf)
----odl. (Edr.) 59
Kara-Nasuh (yiir. cm., Y. Kiz*) 499
Kara-ogul Jc-jUji (k., Sei.) 446
Kara-pmar (k., Fil.) 497
Kara-reis \k., Fil.) 205, 491
Kara-viran (k, Antalya) jlj- 399
Kara-vize (k., Vize^ Karagilar) 381, 382,
524
Kara-Yah§i (k., Mai., Hyb.) 168, 383
Kara Yakub «Haci Yakub»-mh , odl. (Edr.)
54
Kara Yazici (H. Ahmed Ef.) 55
Kara-yigit (bk. Giilmez-Halil, Y. Kiz. k.)
Kara-yusuflu (k., Edr.) 326, 501
“ — mh. Dogan-dere 501
Karabag (k , Qrm.) 19, 264, 515
Karaca *k., Edr.) 70, 99, 101 4^Ji
Karaca (Kenanger; 100
Karaca Ahmed (§emseddm Ahmed) 52
— —• mh., zav. (Edr.) 52
Karaca Ahmed-mzr. (Ayaslog) 399
Karaca-Ali (k., Qorlu) 488
— 588 —
Karaca Bevvab «Karaca Bey» Kapici
Sinan Bey 45, 46
— — mh. {Edr. Ay§e-Kadin 38, 45,
46, 318
Karaca Bey (And. byb., Qlb. Sit.
Mehmed damadi, Seljuk Hatun zvc.)
47 , 238
— - imr. {Ankara) 238
— — zvce. (bk. Seljuk Hatun. bt. Sit.
Mehmed Han)
Karaca Bey b. Abdullah (Bayezid «Yil-
dirim» umerasi) 236-238
— — k, {Harala, Delii-§ahin) 236, 237,
291, 292
-----zav. {Gel.) 236-238
Karaca Bey “P§. Dayi„ (Rml. byb.) 238’
241, 387
— — imr. (Mihali? «Karacabey» 238, 239
— — imr. rytl. ve gilmanlan 239
— —- kizi (bk. Humdi Htn.)
— — oglr. Esad, Mustafa Beyler 240
— — ogl. Hasan P§. 240
— — ogl. iskender Bey 81, 240
—‘ — ogl. Mahmud Qlb. 240
— — trn. Ali Qlb. b. Hasan P§. 240
Karaca-bey-mh. [Fil.) 133
Karaca b. Abdullah vkf. *Edr.) 350
Karaca-dag (nh., Fit.) 414, 500
Karaca-emirahur (bk. Ilyas Bey emirahur)
Karaca Haci (bk. H. Karaca sarraf)
Karaca-Halil (nh. Dim.) 367
Karaca-Halil (k., Mai.) 259
Karaca-Hamza (k., Ferecik) 340
Karaca-k. (bk. Yenice, E. Zag.)
Karaca-kulaguz (k,, Hyb.) 443 jjpMJi
Karaca ogl. Murad 89
Karaca Suleyman-mzr. {Edr,) 365
Karacabey (bk. Mihailo)
Karadag (Montenegro) 131
Karaferye 89, 136, 144, 157, 446
Karagilar (bk. Kara-vize, k,, Vize) Ji
Karagoz (bk. Geyve-Akhisan)
Karagoz (tmrl., korucu) 81
Karagoz Bey 289, 290
— — msc. ve zav. {Dim.) 289, 290
Karagoz Bey (Kastamona Yeni^eri-agasi)
483 /
KaragSz Qukaci (am.) 123, 124
Karagoz-kervansarayi (Erg.) 220
Karagullu «Kara-gollu„ (k., Edr.) 363
J
Karahisar (S&hiF) 29
— mlv. 483
Karahisar (§arki) 13
— zm. 480, 481, 483
Karahisar (Demiirlu) 254
Karahisari-mh. (Bolayir) 163
Karahisarli (k., Qrm.) 262
Karaman (eyl.) 492, 493, 510
Karaman Bey (Pir Ahmed Bey krd.) 13, 16
Karaman-oglu ^oglr.„ 13, 14, 40
— — Kasim Bey, Pir Ahmed Bey 13
— — ishak Bey ve kizi 480
Karan (k., Qrm.) 262, 264
Karasu (bk. Yenice-Karasu)
Karasu-ge^idi {Serez) 141
— — nhr. 425
Karaycin Ahmed Bey (bk. Ahmed Bey
«Karay^in»)
Karavirye (bk. Karaferye)
Karesi-yurdu (Dim.) 184
Karga Baba 36
Karga-Yuvasi (Qrm.) 263
Kari§tiran Suleyman Bey 200
Karin-ovasi «Karin-Abab» 112
315 .
Karli (bk. Kasim Fakih ogl.)
Karli (bk. Yagmur Baba ogl.) 456
Karli (k., Qrm. Edr. «Sulu-Haci») 18, 19,
235, 237, 264, 437
Karh-alani (k., Y. Kiz. «Salihler») 368,
369 j^JTj>
Karli-tli (lv.) 156, 413, 481
Karlik-Deresi (Gel.) 438
Karlu-livasi (bk. Karli-tli.)
Kartina (kz., Mora) 157, 398
Kasap Atmaca 290
-----vkf. (Gel.) 298
Kasap Aziz «Abdulaziz»-mh. (Edr.) 41
Kasap Haci (bk. Haci Ahmed b. Ismail)
KasapMusa vkf.-adl. (Edr.) 44
Kasap-ogullari (Gel.) 448 v
- 589 -
— — Mehmed Bey 443
— — Ali Bey 443
— — — — zvce. Gevher Hfn.'443
Kasap Tat Ahmed 290, 291
— — msc. Zav. vkf. (Gel,) 290, 291
Kasaban-mh. (Dim., Kuyumcu) 190
Kasap Yusuf (am.) 124
Kasim (ktb. sipah) 155
Kasim (seresker, Drama) 80
Kasim Bey (bk. §hz. Mahmud lalasi, Rml.
tmr. dftd.)
Kasim Bey (cb.) 504
Kasim Bey (bk. Isfendiyar oglr.)
Kasim Bey (bk. Karaman-ogl.)
Kasim Bey (Kirmasti suba§isi krd.) 163
Kasim Bey (seriilufeci) 478
Kasim Bey b. Abdullah (Ishak P§. ket-
hudasi) 350 4 -
— ~ mllh., vkf. (Edr.) 350
Kasim Bey-vkf. (K. Kls.) 491
Kasim b. Kemal (am.) 137, 138
Kasim b. Mahmud (am.) 139
Kasim b. Yusuf (§/. Nureddin miiridi) 401
KasimQelebi (And. dftd) 476
Kasim Qelebi (bk. Izari Qlb. «Kasim Ger-
meyani»)
Kasim Qelebi (miit.) 255
— — (Edr.) 343
Kasim Ef. (Noktaci) 39
Kasim Fakih 274, 275
— — ogl. Karli 275
— — trnl. Kulkal, Ahmed 275
Kasim Fakih (bk. Haci Ahmed b. Ayas
krd.)
Kasim-Fakih (k., Erg.) 219
Kasim Kaplan (?lt. mktc.) 127
Kasim-ogl. 28
Kasim oglu-$ft« «Kasim Bey ogl.» (bk.,
Kasim P§., Cezer? §ft. Fil.)
Kasim Pa^a (Evliya)48, 118,153, 434, 524
-----C. (Edr.) 48, 420
-----ham. mh. (Edr.) 48, 98, 280, 332
— — imr. (Edr.) 56, 434
— — mh. (Edr.) 48, 56
—- — mllh (Timova) 434
Kasim Pa§a (Han) 48
Kasim Pa§a (Коса, Cezeri, Sil, mlv.)
433-435
— — mh. msc. (/st) 433, 434
— — mlk. (Fil.) 433-435
— Bey ogl. $ft. (Fil.) 433
— ogl. Mahmud Bey, Ahmed Qlb. 433
— — zav. vkf. (Sei.) 433 435
Kasim Pa§a (Sei. zm. «894» Cezeri?) 222
Kasim Pa§a b. Abdiilhayy^ (Giizelce)
48, 63, 74, 76, 435, 436 '
• — C., med. (/st) 435
— — hss. 75, 435
— — iskelesi (/st.) 511
— — mh., msc. (Edr.) 64
------vkf. 435, 436,
Kasim v. Sofu (k., Mai., Haskoy) 291,
292
Kastamonu 323, 328, 357, 423, 425, 480
— mlv. 483
Kastamonu (k., Mai.) 168
Ka$ar. j vXls (k , Gama? Pazari - madeni),
452
Ka$ikci (k., Fil.) 241
Katar-divani (bk. Saray-i Ka-
tar, Rum eyl. ksb.)
Katib Kasim (§y.) 194
Katib §emseddin (mev. Yeliyyiiddin azd.)
52, 131, 157, 275 '
------mh. (Edr.) 52
Katib-i C^evv (bk. Sinan Bey, arpa-ktb.)
Katib-i Cevv §emseddin (bk. Katib
§emseddin, Veliyyiiddin azd.)
Kavak (kz., Amasya) 399
Kavak (bk. Kirk-Kavak, Erg. k.)
Kavak (bk. Seydi-kavagi, Bolayir k.)
Kavak (k., §eyhlii kz.) 493
Kavak Ahisi 171
Kavakli-msc. (§ehabeddin P§. vkf.) 261
Kavakh-odl (Edr.) 37
— — msc. (Edr.) Wl
Kavaklu (k., Gel.) 198
Kavaklu (k., Serez) 89
Kavaklu (k., Y. Kiz,) 368, 339
— kiptileri 369
— Yiir. 369
Kavaklu Bedreddin-tahriri (Gel.) 523
Kaval minare msc , tekkesi (Edr.) 35
Kavala IQ, 12, 73, 375, 378
° — madeni 145, 149
- 590 -
Kavalar-kilisesi (Gel.) 1$7
Kaya Bey b. Kasim Bey (bk. Isfendiyar-
ogullari)
Kaya-binan (к.» Sidre-kapsi) 511(JjK^^
Kaya-dibi (Osmancik, Mehmed P§, «Ho.,
Коса» imr.) 242
Kayacik (k., Dim.., Koyuneri-bostanligi)
jAj‘185, 318, 329, 330, 480, 489
Kayacik (k., Ke§an) 391-393
— mslr., ellicileri 393
Kayacik-binan (k., Dim.) 185
Kayagan-yolu (Mai.) 173
Kayalar (k„ Mai.) 217, 219
Kayapa (k., Paravadi). LL» 224-226 7
Kaymaklu^^i (k., Adapazari) 161
Kayseri 492, 493
Kazabad (Aazbva, Tokat) 7, 29
Kazanci-^ft. (Dim.) 507
Kazanci-k. (Erg., Edr., «Kazan», «Kaz*
gan«) 298, 364, 437
Kazancilar-£ar§isi (Edr.) 271
— kapisi (Edr.) 280
Kazganci (bk. Kara-Haci mh. Edr.)
Kaziklu (k., Iznik) 519
Kaziklu (k„ Y. Kiz.) 431
Kebe-yayici-mh. (Edr.) 43, 108
Kebecilii ^=><5^ (к., E. Zag.) 230
Kegi-flyas «Ki$HIyas» (k., Y. Kar.) 374
Ke^i-k. «Ki?i-k.« (V7ze, Doganci-Elvan)432
Ke^i-yurdu (ksb., Hamid-Ili) 493(S^j>^
Kedegra »Gedehor» (Vezirkoprii, Rum
,eyl.) 409 z
Kefalonya 413 .
Kefe (lv.) 155, 156, 302, 400, 492
— mlv. 379
Kelengos «Gelengoz» (k., /st. Has nh.)
302, 303
Kalmeriye «Kalamaria» (Eel.) 71, 154
Kelos «Kiiles» (kz, Izmir cvr.) 487
Kelvic «Kelviye» (k., Mai.)'
Kemal (cb., am.) 157
Kemal (Ibrahim P§. adm.) 158
Kemal Bey b. Durak (§hd.) 514
Kemal Qelebi ogl. Abdiilkerim Qelebi
(miit., Edr.) 466
Kemal Draz (am.) 157
Kemal Halife zav. (Edr.) 67
Kemal-k. (Dim.) 365, 396
Kemal Pa§a 19, . 74, 272, 332, 333
— — ?ft. 123, 333,
— — krd. Mehmed ^Ib. 333
— — ogl* Halil Qlb. 352
— — °gh Mehmed «§ah» Qlb. 212, 332,
333
— — gulamlan 332
— — trn. Pir Ali 352
— — zd. Ahmed Qlb. (lbn-i Kemal)
190, 479
— — zd. degirmeni 122, 123
— — zd. vkf. (1st.) 524
— — turbesi-mh. (1st.) 524
Kemal P§. Kasimi (bk. Kivamiiddin
Kasim b. Murad)
Kemaleddin Tebrizi (bk, Ahi Qb. babasi)
Kerner (k.; Biga) 384, 385 jT
Kemer-9ar§i (bk. Isa Bey b. Bayezid P§.
kervansarayi, Edr.)
Kendi donen dolab-mh. «Kendim-gun
mh.» (Edr.) 60, 252
Kepek-tatan «корек-tatan» (k., Vize)
208
Kerasye 4--Л(k., Mai.) 165
Keremeddin «Keremedenlii» (к, K. Kls.)
303, 311
Keremedenlii (bk. Keremeddin)
Kesari ogl. Kayser (am.) 88
Kesendre-golii 151, 153
Kestel (kz., Bursa cvr.) 493
Kestriye 156
Ke§an 10, 71, 86, 89, 112, 128, 287, 315,
317, 319, 387, 391, 392, 393, 428, 449,.
454
Ke§an (?lt. nhr., Fil.) 134
Ke§anlu (k., Erg.) 235, 379
Ke^anlu (bk. Ke§anlu)
— 591 -
Kegigler-adasi (Ahyoli) 372
Ke?i§lik. (Sei. cvr.) 4< 144, 145, 147
Ke§i<dik-mzr. (Aynaroz Manastir^ft,) 397
Kethiida Elvan 25
Key van Bey (Tirhala mlv.) 436, 437
— — kizi Kamer «Kumru» §ah Hatun
436/437
-----mllh. vkf. (Edr.,' 436, 437
Kil Kolan-binari (Dim.) 184
Kinalu 133 jibs
— — azd, §irmerd J 33
— ogl. Mustafa 133
Kinci Firuz-mh. (Edr,. Sabuncu mb.) 55,
420
Kjnci Muslihiddin-diikkanlari (Gel.) 290
Kir^ova (kz. Hersek) 157 л
Kink (k., Qrm.) 263, 363
Kink AlLk. (Mai.) 292, 443
Kinm-^ft. (Ala$ehir) 399
Kinm Hanlan 17
Kinmlu (k., Ke§an) 391, 392
Kirk-kavak «Kavak» (k4, Erg. Turhan-
Bey, Pa§ayigit) 340-342
Kirk-Kilise 7, 111. 112, 144,209, 211, 238
239, 251, 300, 303, 304, 309, 311, 322
380, 491
Kir§ehirlii (k., Edr.) 364, 396
Kir^ehirlii-mh. (Bolayir) 163
Ki^la-k. (bk. Eynebegi b. H. Yah§i yur.
cm., Ferecik)
Kivam (mev., mud. Kadrzd.) 304
Kivamiiddin (arpa emo.) 478
Kivamiiddin (dftd., Bayezid IL dvr.) 92,
93, 95, 103, 106, 107, 132 .
Kivamiiddin (/sf,-kd.) 93
Kivamiiddin Kasim (dftd. Fatih dvr.)
320
Kivamiiddin Kasim b. Murad «Kemal
P§. Kasimi»
~ "mllh. vkf. (Edr.) 465
Kivirciklu (k., Dim. Yigit) j
367, 414, 445
Kivirciklu (k , F/Z.) 259, 260
Kiyik (semi. Edr.) 22, 48, 51, 52, 55, 62,
323.401,421,468
— Baba «Kiyak Baba» 36
—- — zav. (E<Zr.) 55
Kizanhk «Ak^e-kizanlik» (kz., nh.) 14,
15, 18, 73, 79, 84, 86, 112, 128, 132,
209, 263, 397
— bozahanesi mkt. 96
Kizbiikiilii ^L5^>9 (k., .Kavala) 378
Kiziklu (k., Erg.) 218, 219
Kizil Delii (Baha, Divane, §eyh, Sultan).
183-186,
— “ o£l. Gul§ehri 183
— — ogL Ilyas 183
— — Ogl. Ishak 183
— — trnl. 184, 186
Kizil-g-iillii (k., Dim., . Sekillu-Kavak)
yi/uJj» 329, 380
Kizil-Hisar (Fil.) 128, 129 jLM-Jajii
— —• da Mik nhr. 128, 129
Kizil-Hisarh (k., Erg.) 17
—• —- 5ft. ryt., Nureddin 77
Kizil-mintre-mh., msc. (Edr.) 30, 599
Kiziboyiik (k., Mente§e lv.) 425
Kizilaga^ «Yenice-Kizilaga^yeriicesi»
(kz., nh.) 10, 26, 83, 111, 112, 182,
’ 296, 315, 316, 363, 368, 370, 396/ 404,
405, 429-432, -453, 458, 492, 497, 499,
; 504, 505, 515
— mahalleleri (Yakub-Kasap, Isa-Fakih,
V.-Orcun, §eyh-Fakih, Haci«Durdu,
Muhammedi, Hatip) 396
Kizilba§-seferi (bk. Qaldiran-seferi)
Kizilca (k., Ke$an, Dursun) 392, 393
Kizilca-k. (У. Kar.) 445
Kizilca-yeri (Dim.) 184
Kici Bey «Ki$i Bey» 189
Kilari Yakub-msc. (Edr. Yakub Bey «Ki-
x iarci-ba§i) 57, 354
— ml|. (bk. Hizir Aga-mh, Edr.)
Kili 357
Kilimci-Davud (k., Fil., Uzun-kara) 259
Kilis (kale, lv. Skradin kz.) 519, 524
592 —
Kilise-c. (1st J 395
Kilise-c., mh. (Edr.) 60, 272, 273, 346,
349, 352, 354, 306, 468, 470, 486
Kilisetamh. (/st.. Balat) 432
Kiliseli »Kiliselik-k.» (Fil.) 258, 261
Kiranboli (k., Yanbolu) 205
Kirazh-c. (Edr.\ 256, 257
Kirazlu-gedigi (Dim.) 184
Kiremidlik (1st.) 396
Kiremitci Halil - mh. (Edr.) 39, 52
Kirigci Dede-zav, (Edr.) 44
Kirigh&ne (Edr.) 35, 63, 64
Kirmasti 162, 163
Kirvite (bk. Qernoy’da k.)
Kigrerlik (k., AT. Kls.) 311
Klabudanci-mh. (Gel.) 284
Коса-Ahmed ($lt. nhr., Fil.) 134
Koca-Davud Pg. (bk. Davud Pg., Коса,
Vezir)
Koca-lli »Kocaeli» (lv.).494
— — mlv. 122
Koca-Kasim Paga (bk. Kasim Pg., Коса,
Cezeri, Sil. mlv.)
Коса Mehmed Paga (bk. Mehmed Pg.,
Коса, Носа, Nizairieddin)
KocavMahmudlu (k„ Y. Kdr.) 375
Коса Mustafa Paga (bk. Mustafa Pg. Коса,
Maktul)
Коса Niganci (bk. CelaUzd. Mustafa Qlb.)
Koca-Yakub-mzr. (Edr.), 453, 454
Kocak (k., Zihne) 397 '
Kocaeli tbk. Koca-Hi)
Ko? Hamza (k., Crm.) 19
Ko? Huseyin. Bey (bk. Ishak Bey babasi)
Ko?-kayasi (Dim.) 185
Ko?ak (k., Dim.) 414, 515
Ko?ak Sultan (Tatar Ham) 484
— — kaasidi 484
Ko?ana (Oskiib cvr.) 110
Ko?aglu^LLу (к., К. Kls.) 380
Ko?i Bey (bk. Halil Bey «Subagi» ogl.)
Ko?i v. Ilyas (bk. Maikop ogullan)
Ko?ma (k., Fil.) л^у424
Ko?mar-tatar (k., Qrm.) 19, 264
Kogaci Dede (bk. §y. Sevindik)
Kogacilar*C. (bk. Findik-Fakih-C. Edr\
Kok?alu (k., Giim.) 208
Kolna у (Gorice cvr. ksb.) 157
Komori (bk. Sofular Y. Kiz. k.)
Komnenos b. Paleologos^^^J
89, 90, 151
— ogl. Mihalyi-89
Kon?oko (k., Yanbolu) 205
Konduk Osman (bk. Haci Osman-mh.,4
E<fr.)
Komne-mzr. (Dim.) 507
— mH. Soguk-Kilise 507
Konug (hisar, k., Fil.) 241.
416, 457 , ,
Konya 357, 481, 492, 493, 513
— de Mcvlana tiirbesi 481 +
Kopanos (k„ Vize) 303, 308
Korkud Bey (§hz., Bayezid II. ogl.) 471
k nokeri, Kapici-bagisi 471
Koron (kz. Mora) 153, 398, 402
Korsova (k., Fil.) &j371
Korucu (bk, Muslihiddin-k , Dim.) 443
Korucu (k., Edr.) 69
Korucu (k., Erg.) 341, 364
Korucu (к., K. Kls.) 491
Korucu;?ft (K. Kar.) 374
Korucu Dogan (bk. Kurt^u Dogan)
Kosova 14
— — muharebesi 224
— da giimlii ogl. zav. 280
Kostantiniyye (bk. Istanbul)
Kovacik-mzr. (Dim.) 184, 187
Kovaloz(k., Yanbolu, Ibrahim-k.) 373
Kovancilar (k., Qrm.) 19, 394
Kovanlu-Halil (k., Yanbolu) 327
Koyun-kafiri (к., K. Kls.) 303, 309
Koyun-k. (K Kar, Muhammed) 374
Koyun Musasi oglu 231
Koyun-tepesi (nh., Fil.) 500, 50?, 503
— — de HolomiQ-k. 503
Koyun-Yakublu (к., Г. Kar.) 345
- 593
Koyuneri-bostanhgi (bk. Kayacik, Dim,)
Koyunlu (bk. Kadi-к., Demir-ogl. Os-
mancik)
Koyunlu ogl.-vkf. (Edr.) 280
Koyunluca-Musa (bk. Hasan-aga, Hizir-
aga, Edr, k.)
Kozadrice (k., Fil., Demirci-k., Uskiidari-
yot) 370, 371
Kozan (?lt. nhr., Fil,) 131
Kozcugaz (к., K. Kls,) 310
Kozlu-dere (Gel.) 233, 236, 237, 293
Kozlu-dere nhr. mkt. (Fil.) 133
Kozlu-pinar (1st.) 396, 488
Kozluca (k., Y. Kar.) 488
Kozluca-virani (Dim.) 329, 413, 414
Kofteci-zd. mh. (Edr., Kofteciler, Kahtaei,
V.-Kahyalu, Kahtalu-zd.) 48, 354, 495
Kohne^Kadi Mehmed Ef. «Seyyid Meh-
med Qlb.» 50
— —• mh. (Edr.) «Н,-Bedreddin, Aya-
Nikola» 50. 53, 59
Kolemen ($lt. mktc.) 133
Koprii-kapisi (Edr.) 388
Kopsi’suyu (Fil.) 397, 414, 451, 494
Kor-aga^ “Giir-aga^ (nh., Kestel, Or-
tak?i-pazan) 493
Kor-iimidlu (k., Dim.) 318
Korhan-^ft. (bk. Sabuncu-k., Edr.)
Korluk (Karabag «Qrm.»-mh.) 19
Кбгре-kasir «Gorbe-Kasir» (bk. Doganei,
Sei. k.)
Kose Balaban-mh. (Edr.) 43, 45,46
Kose-Hamzah (bk. Hamza-K6se$, Edr.
k.)
Kose Mihai Bey 244-246
Kose Musa-bah<?esi dolabi (Edr.) 420,
421
Kose°Salih (к., E. Zag.) 229
Kose-Yusuf (k., Mai.) 234
K6se§ (k., Haskoy) 277
Kosece-mzr. (K. Kls.) 310
Kostendil (lv.) 9, 10, 390, 415
— ihcasi 156, 157
—• mlv. 482
Kratova 214, 215, 380
— madenleri 214
Kratoya (к., Ke$an) 319
Krayislave (k., Fil., §arh-k.) 370, 371,
Krosevac (bk. Alaca-Hisar lv.)
Kubad-Qargisi (Bursa) 283
Kul-lbrahim (bk. Bogazkeseu-derbendi,
Et Zag.)
Kula §ahin P§. (bk. §ehabeddin P§.s
Hadim)
Kulaguz (geltik^i) 136
Kulaguzlar (k., Fil.) 424
— nhr. (Fil.) 444
Kule-kapisi (Edr.) «bab-i kule» 1'21
Kulkal (gemici, Mericj’de) 296
Kulkal (k., Yanbolu) 373
Kulkalca (к., E. Zag.) 230
Kum-bagi (k., Erg.) 78 ^1^5
Kum-mh. (bk. Muarrif Ho.-mh. Edr.)
Kunduz (k., Tire) 383
Kurbaga-reis (bk. A§agi-?eltiik§i, Vize, k.)
Kurd b. Abdullah vkf. (-Edr.) 465
Kurd Kasim P§. 512
Kurd-virancigi (Dim,) 184
Kur^unluk tiirbe-vkf. (Amasya) 320
Kurt (k., Pmarhisar) 211-213
Kurt-kayasi (k., Edr.) 364
Kurt viran (Karabag «Qrm.» mh.) J9
Kurt^igaz-virani (k., Vize)
Kurt^u Dogan «Korucu Dogan, Ku^u
Dogan» Dogan Bey b. Abdullah
(mertolos, Yeni^eri-agasi) 40, 224-228
— — mh. (Edr.) 40, 344, 355
— — ogl. Umur Bey 153, 154, 225, 226,
228
:---trnl. 225-227
— —- zav. (Edr.) 225, 228
Kurtma «Kortona» (k., Qrm.)
376
Kurtoglu (k., Dim.) 385, 386
Kuru-$ay ($lt. nhr., Fil.) 134
Kuru^ay (k., Kavala) 378
Kurii“$e§me-mh. (Bursa) 492
Kuru-£e§me-mh. (Edr.) 32, 39, 40, 110,
420, 464, 466, 467 .
Kuru-£e§me-mh. (/st.) 490, 525
Kuru-kavgaluca (Giizelhisar, mzr.) 440
Ku§-Tepesi (Dim.) 185
Ku$£ii Dogan (bk. Kurt§u Dogfan)
Ku§£ular (k., Cuma-$ar§i) 399
Kutluca (k./Zirg., Dim, Bazarlu-Bey) 79,
276, 429
—, (jit. rytl. (Suleyman §ah, Hizir, §ahin
Mustafa, Elvan.) 77
Kutluca (k., derbend, Fil.) 497
Kutluca-k. (Tekd.) 273, 274
Kuvayk (Haleb’de nhr.) Jo* 510
Kuyumcilu (k , Adapazarit 161
Kuyumcu-mh. (bk. Kasaban-mh., Dim.)
Kuzgun-kayasi (Dim.) 184, 185
Kuzulu Atmaca (am.) 165
Lab (kz., Gorice cvr.) 157
Lahta (k„ Hyb.j 208
Lala Ali Bey b. Karh (Karaman byl.)
199 -
Lala Sahin P§. 6
LalaYakut P^. (bk. Yakut P§.. Lala)
Laleli-med. (bk. Lari-med., Edr.)
Larende (Karaman) 493
Lari Abdulhamid (hekim, Lari Acemi)
33, 34, 54, 332, 420, 529
— — C. (Hamid Bey,-?lb., Edr.) 33
-----mh. (Edr.) 33
— —• med. (Edr.t Laleli med.) 34
Lebbad (bk. Haci Abdullah)
Lefke чй (к., Edr.) 364, 396
Lefteri Trabzon! (?lt. mktc.) 127
Leh-el^isi 110
Le§e dalyan-mkt. (Serez) 140 чД]
Le^ne (к/, Gorice) 428
Leyla bt. Hasan 274
Leys-zd.
- 594 -.
Ku$uk-Hamidlu (к. E. Zag.) 229
Ku£uk-Hem§ehri (k., K. KlsQ) 310
Kii^uk ismail 25
Ки^ик-Каупагса (1st. cvr.) 511
Ku$uk-korucu (bk. . Evrenos-Hisarbegi,
EtZr. k.)
Ku^uk-onlii (k., Qrm.) 80, 436
Ku£uk~Saruhanlu (k,, Pravadi nh,) 80,
86
Kii^uk-Sekban (bk. Sekban-Yusuf, Edr.
k.)
Kunbedeec. (Edr.) 42
Kupeli oglu (bk. Mahmud Qlb., kzk. ogl.)
Kurd Носа (Mehmed b. Abdiirrahim b.
Ibrahim) 42
— — mh. (Edr.) 42
Kiireci-mzr. (Dim.) 429
Ku5an (E, Edr.) 204, .208, 207
Kiitahya 481
Kiituklu (k., Gum.) 208
L
— — dfteri'272
Libanova (k., Sei.) 151, 153
Libofca (k., Alaca-Hisar lv.) jJ 156
Livadia 137, 138
Lofca Ц-jJ (Nig. lv.) 444, 457
Log (bk. Bosna-kafiri, Eski-Hisarhk,
1st. k.)
Lokman (Drama kd.) 135
Lonca-mh. (1st.) 490
Londra 391
Lovadic (k., Fil./) 394
Lulu (k., Dim.) 367, 391
Lulu P§. vkf. 293
— — mzr. (Gel.) 291
Lutfi (mev., Fatih-med. mud,, Tokath) 304
Lutfi Bey-odl. (Et/r.) 56
Lutfi Qelebi b. Sinan vkf. (EtZr.) 495
Lutfi Katib (ain,) 156
Lutfi Pa§a (sadrazam) 498, 506
— — msc. (Edr.) 62
— 595 —
— — vkf. (Dim.) 506,507
— —” zvce, (bk. Devlet §ahi Sultan)
— — vkf. miit. (Haydar. b. Abdullah)
506
— — vekili (Mekmed b. Mustafa) 507
Luutfullah (miit. Edr.) 430
Lutf ullah Qelebi 382;
Liileburgaz (bk. Burgaz)
Lybu^ki (kale, Bosna) 131
M
Macar jUu (k., Af§ar-Divani *Su§ehri»)
452 <
Macar-el^isi 103-106, 109, И0, 248
^Macaristan (Ungiirus vly.) 103, 204, 213,
214, 481, 484, 485,
Magnisa (bk. Manisa)
Magri (k., Geyve) 162
Mahbube bt. Piri vkf. (Edr.) 350
Mahmad (k., Edr.) 364
Mahmud (arpahk mut ) 84 -
Mahmud «-Bey» (Bayezid IL §hz., Sit.) 69
70, 381, 382. 472
— kizi Hanzade Fatma Sit. Han?erli
Sit., 472, 473
— lalasi (Kasim Bey, Husrev Bey) 472,
473
— nokeri, ba§-ulufecisi 472
Mahmud (bk. Dervi§ Bayezid ogl.)
Mahmud (bk. Devlet kizi Ay§e ogl.)
Mahmud (bk. Evrenos-?ft. vkf. cm. Tekd.)
Mahmud (bk. Ibrahim P§. «Qandarh-zd.
krd. ogL)
Mahmud (bk. Yakub P§. tabib ogl.)
Mahmud (Germeyanlu, tmrl.) 79
Mahmud (mev., Bayezid-med. mud. Edr.)
508
Mahmud (nzr. Edr.) 109
Mahmud Aga (azehler-agasi) 437, 438
— — mlk. (Dim.) 437, 438
Mahmud Aga (Gazi) 36, 58, 61, 272
— —degirmenci (Edr.) 57
— — msc. mh, (Edr.) 61 '
Mahmud Aga b. Abdullah (mktc. Bursa)
“ 399
Mahmud Baba (Erg. kp. de medfun) 216
Mahmud Bey (bk. Iskender Bey b. Mihai
.<$)
Mahmud Bey (?v§., Rml. Beyl.) 81
Mahmud Bey (Qrm. mlv., XV. asir) 78
Mahmud Bey (Kostendil mlv.) 482
Mahmud Bey (ser-gakirci) 80, 81
Mahmud Bey b. Ibrahim Bey (bk. Isfen-
diyar oglr.)
Mahmud Bey-^ft. (bk. Kasim Pa§a, Sei.
mlv. ogl.)
Mahjnud Bey v. Kasap 291, 292
— — ogl. Suleyman Bey 292
— — zav. imr. (Mai.) 291, 292
Mahmud b. Abdullah 133
Mahmud b. Ebrahim (Edr. kd.) 826
Mahmud b. Ibrahim (mktc.) 135
Mahmud b. trez «Emirze» (Edr. nb.) 463
Mahmud b. Mehmed (imm.) 290, 291
Mahmud b. Seydi Ahmed(kzk.) 327
— - vkf. (Edr.) 350
Mahmud b. Yusuf (Dramali) 136
Mahmud Qelebi (bk. Davud P§. «Коса*
ogl.)
Mahmud Qelebi (bk. Karaca Bey, P§. Da-
yi, ogl.)
Mahmud Qelebi (bk. Mesih P§. ogl.)
Mahmud Qelebi (bk. Yahya - P§. ogl.)
Mahmud Qelebi (dftd., Nazli) 84, 86, 507
— — mlk; 224-227
Mahmud Qelebi (kzk; ogl., Giibeli, Kiipeli-
ogl.) 317, 318
Mahmud Fakih (Sei, kd.) 222
Mahmud Fakih 170
Mahmud-Fakih ($It. nhr., Fil.) 133
Mahmud Kanburvzav. (bk. §y. Alaeddin'
Mahmud-koyii «Doy$e-Mahmud,§eha-
beddin P§.» (Edr.) 257, 258f 261
— — de §ehabeddin P§. ryt.257
Mahmud, Pa§a 79, 252, 322, 323
-----C. (Edr,) 56, 451 ;
— 596
—• —• berati 79
— — C. (/st) 9, 322, 395, 434, 451
— — azd. Atmaca 92-95, 97, 105
— — imr. mh. (/st.) 519
Mahmud v. Hamza Bey (bk. Ibrahim P§.
«Qandarh-zd.» krd. ogiJ
Mahmudcah (k., Edr. Kara-kasimli) 365
396
Mahmude Hatun (bk. Bali Bey v. Murad
Bey b. Mai ко? Bey kizi)
Maksud b. Mehmed (git. mktc.) 136, 138
Makun^nic (k., Ivraniye) 380
Malaka$ (Arnavadlak) 157
Malatya
— mlv. 416
Malkara 6, 58, 112, 162, 167, 169-174,
187, 188, 193, 194, 217, 219, 232, 234,
259, 269 , 281, 285, 288, 289, 291, 292,
295, 324, 330, 342, 389, 443
Malkog (bk. Gogbegi, Erg. k.)
Malkog Bey «Mihai kogi» 22, 45
— — ogl., Mustafa Bey (Yildinm Baye-
zid. dvr.) 22
Malkog ogullan 276
— ogl. (bk, Murad Bey, Malkog ogl.»)
— oglr. Bali Qelebi 276, 277, 482
— oglr. Kogi v. Ilyas 276, 277, 482
oglr. Mehmed Qlb. b. Ali Bey (bk.
Bali Bey v. Murad Bey b. Malkog
trn.)
— oglr Bali Bey (bk. Bali Bey v. Murad
Bey b. Malkog)
— oglr. Ilyas Bey (bk. Murad Bey ogl.
Ilyas Bey)
— peng-yeki 118
Malkoglu (k., AT. Kls.) 303
Mama Bey (miiltezim, Saruca P§. vkf,)
251
Mama Pa§a bt. Suleyman Bey (bk. Ahi
Bey b. Mehmed Qlb, zvce.) ‘
Mamuc Bey (bk. Yadigar Bey oglu)
Manastir 8, 76, 156, 408, 410
Manasbr (k., EtZr.) 245, 246
Manastir-gft. (bk. Ke§i§lik-mzr., Aynaroz)
Manastir-mktl. (F/Z.) 424
Mandira (bk. Sogiitlu-dere, Dim., k.)
Manendlii (git. nhr., FZZ.) 133
Manisa «Magnisa» 256
Manol (Nardah) 137
Manol Skrayci 152
Manol v. Aleksi (am.) 124
Manolya (Sei.) 151, 153
Mansur Qelebi (Gel. kd ) 438
Manyas (kz., Balikesir) 245
Manyas-kapisi «Bab-i Manyas» (Edr.)
98, 210, 324, 460
— ™ mkt. 115, 121 •
Manyas"mh. (Gel.) 338
Maraman jLljL (k., Kandra) 493
Markova (k., FrZ.) 328
Marmara (k., Serez) 140-142
Marova (k„ Sei.} 459 о
Martolos Dogan (bk. Kurtgu Dogan)
Maruf Носа (bk. Muarrif Ho.)
Maruniye-k. (Gum.) 336, 337
Marvas (k., Fil.) 328
Maslahat (k„ Edr.) 176, 180, 404
Masume Htn. bt. H. Kasim vkf. (Edr.)
350
Medaris-i semaniye (bk. Fatih c., imr.,
/si.)
Medine 509,510
— evkf. 124, 235, 317, .318, 383, 386,
400,-403, 447, 489
Medun (kale, I^kodra’da) 131
Megri (k., Giim.) 375
Mehmed 1. “Qelebi Sultan Mehmed» 8,
13, 22-24, 27, 28, 30, 35, 46, 47, 188,
196, 197, 235, 238, 241, 242, 246, 261
276, 321
— annesi (bk. Devletgah Htn.)
—- kizi (bk. Ay§e Htn. «Kadin»,)
— kizi (bk. Selguk Htn., Karaca P§.
zvce.)
— yigeni (bk. Oruz Hatun kizi Ay§e
Htn.)
Mehmed II. (bk. Fatih Sultan MehmedJ
Mehmed (am.) 157
- 597 -
Mehmed «Mehmed Bey» fbk. §hz. Meh-
med, Bayezid IL ogl.)
Mehmed (bk. Ibrahim P§. «Qandarh-zd»
krd. ogl.)
Mehmed fbk. Mihai V. Angelos)
Mehmed (bk. Selguk Htn. bt. Mehmed
Qlb. «Qandarh-zd.» trn.)
Mehmed «Mehmed Bey» (bk. Sinan P§.
«Носа» ogl.)
— zvce. (Cem Sit. kizi) 474
Mehmed (bk. §bz. Mehmed, Kanuni Sit.
Suleyman ogl.»)
Mehmed (cb.) 303
Mehmed (gv§.) 105
Mehmed timm., H. Dogan vkf. miit.) 190
Mehmed (Mehter Ahmed ogl.) 79
Mehmed (meyva kapani emn., E/r.) 94
Mehmed (§air, Misir Sit. kaasidi) 484
Mehmed (§arabdar, t'mrl.)
— oglr. Ishak, Mustafa 80
Mehmed (Zihne sipihileri ser-askeri) 80
Mehmed Aga (hazinedar-ba§i) 411, 516,
517
Mehmed Aga (ser-gakirci) 86
Mehmed Aga (XV. asir) 53
— — mh. (Edr.) 53
Mehmed Aga (XVIII. asir) 53
Mehmed Bey (bk. Ahmed Aga, P§., Kara,
sadrazam ogl.)
Mehmed Bey (bk. Davud P§. «Коса» ogl.)
Mehmed-bey «Mihai ogl.» (bk. Erzincan-
lu git. nh., Fil,)
Mehmed Bey (bk. Hanzade Sultan krd.)
Mehmed Bey (bk. Ishak. Bey b. Kog Hii-
siiyin Bey ogl.)
Mehmed Bey (bk. Obren ogl.)
Mehmed Bey (bk-Oruz Htn. trn.)
Mehmed Bey (bk. Hiisrev Bey «Qrm-mlv»
ogl.)
Mehmed Bey (bk. Mihai Bey «Gazi» ogl.
XV., XVI. asir)
Mehmed Bey (mir-§ikari) 80
“ — mlk. 435, 436
— — Sinan Bey 435, 436
~ — trnl. 435. 436
Mehmed Bey (Mustafa P§. «Hamza-bey-
zd.,» ogl., Bayezid IL damadi) 89, 474
— zvce. (Bayezid II. kizi), kizlari 474,
Mehmed Bey (miit., Selguk Htn. vkf., Edr.)
389
Mehmed Bey 'Riistem P§. kethiidasi) 83,
84, 501
Mehmed -Bey b. Alaca Qelebi (mir.
mutrib) 80
Mehmed Bey b. Aziz (Kapudan) 438, 439
— — msc. vkf. (Gel.) 438, 439
— — trn. Mustafa Qlb. 439
— — kiz krd. Melek Htn. 439
Mehmed Bey b. Isa Bey (bk. Mehmed
Qelebi b. Isa Bey, Karli mlv.)
Mehmed Bey b. Karli (1st. zm.) 478, 482
Mehmed Bey b. Minnet Bey 241, 242
— — imr. (Konu§) 241, 242
~ — zvce. Durpa§a Htn. zav. 241, 242
Mehmed b. Abdiilkadir (mev., Edr.
kd.) 461
Mehmed b. Abdiirrahim b Ibrahim
(bk. Kiird Носа)
Mehmed b. Ahmed (RmL dftd.) 362
— Bey deftd. vkf. (Gel.) 438
Mehmed b. Ali Cemali (Fenari, Edr. kd.
kzk.) 334, 381,- 489, 525
Mehmed b. Ali vkf. (Edr.}* 21b
Mehmed b. Bali P§. sbk. Bali P§. ogl.)
Mehmed b. Bali Siyah 477
Mehmed b. Bayezid (mev., EtZr. kd. «871-
877») 346, 349, 350, 353-355
Mehmed b Bayezid (mev. Edr. kd., 890е
899») 464, 465
Mehmed b. Beglik (E</r. kd.) 356
Mehmed b. Eynebegi (bk. Nayib Haci)
Mehmed b. Feramurz. b. Носа Ali
(Edr., /st., kd.) 172, 266, 279, 352
Mehmed b. Haci Ali (am,) 117
Mehmed b. Haci Ramazan (tmrl.) 82
Mehmed b. Hamza 477
Mehmed b. Hamza (Edr. Kassam-i aske-
risi) 462
Mehmed b. Носа Kasim (emn.) 106
Mehmed b. Носа Kemal 354
Mehmed b. Hiisam (miid.) 301
Mehmed b. Ilyas (am.) 142
— 598 —
Mehmed b. Imirza (E<Zr. kd.) 270, 271,
278, 279 I j
Mehmed b. Iskender (Gordos zaimi) 100
Mehmed b. Ismail (mev.) 453 ,
Mehmed b. Karaca (sipahi-zd.) 91
Mehmed b. Kasim Cemali (Sei. kd.) 431
Mehmed b. Kemal (bk. Ahi Qlb., «tbb.»)
Mehmed b. Kutbeddin (mev., Edr. kd.)
227
Mehmed b. Mahmud (Edr. kd.) 346,347,
496
Mehmed b. Mehmed (Ahyoli kd.) 465
Mehmed b. Murad (vkf.)
Mehmed b. Mustafa (am.) 110, 120
Mehmed b. Mustafa (bk. Haci Hasan-zd.,
kzk.)
Mehmed b. Mustafa (bk. Lutfi P§. vkl.)
Mehmed b. Seydi Ahmed (kzk) 279
Mehmed b. Yusuf (Amasya kd.) 46
Mehmed b. Yusuf (Ec/r. boza-hane mktc.)
. 96
Mehmed Cem&leddin Akgarayi 492
Mehmed Qavug (tahrir memuru) 186
Mehmed Qelebi (bk. Ali Qlb. v. Yegan
ogl*)
Mehmed Qelebi «Mehmed §ah»Qlb.»
(bk. Ayas Pg. «Lala» ogl)
Mehmed Qelebi (bk. Halil Pg. «Qandarh-
zd.» ogl.) Mehmed Qelebi (bk. Halil
Pg.» Qandarli-zd.» trn.)
Mehmed Qelebi (bk. Kemal Pg. krd.)
Mehmed Qelebi “Mehmed §ah Qlb.»
(bk. Kemal Pg. ogl.)
Mehmed Qelebi (bk. Mustafa Bey «Da-
vud Pg. zd.» ogl.)
Mehmed Qelebi (bk. Saruca Pg. kethii-
dasi ogl.)
Mehmed Qelebi (bk. Yahya Pg. ogl.)
Mehmed Qelebi (dftd., Temegvar eyl.)
408
Mehmed Qelebi (harc-i hassa emu.) 181
Mehmed Qelebi (Hatip) 220
Mehmed Qelebi (§hz., §ehingah Bey ogl.)
472, 473
— — lalasi, dfid., Hiiseyin Bey ,472
— — zvce. (Mengli Giray kizi) 472
— — dftd. Ali Siyah 473
Mehmed Qelebi (Timurtag Bey ogl.) 203
Mehmed Qelebi (Yahgi Fakih trn.) 176
Mehmed Qelebi b. Abdiillatif Qlb. b.-
Ssmail Bey 99
Mehmed Qelebi b. Ali Bey (bk. Bali Bey
v. Murad Bey b. Maikop trn.)
Mehmed Qelebi b. Isa Bey b. Ishak
Bey (Karh mlv.) 45, 333, 334, 350,
481
— — imr. (Uskiib) 333, 334
Mehmed Qelebi b. Is& Qelebi v. tsken-
der Bey 100
Mehmed Qelebi b. Kirmasti (miiteferri-
ka cemaatinden, Fatih imr. 1st.) 305
Mehmed Qelebi b. Mihai Ko§i 325, 336
— — msc. mh. vkf. (Edr.) 326
Mehmed Qelebi b, Zaim Haci Qelebi
451
Mehmed Qelebi v. Ali Bey (bk. Malko§-
ogl.)
Mehmed Qelebi v. Emir Sinan (ktb.) 112
Mehmed Qelebi «mktc.» vkf. (Edr.) 272
Mehmed Fakih 262
Mehmed Fakih 161, 466
— — ogl. Mustafa Fakih 161 -
----vkf. (Edr.) 465
Mehmed Konevi (ecza-han) 306
Mehmed Paga (Karamani) 44, 74, 83, 88
90, 134, 138, 139, 148, 305
— — ogl. (bk. Zeynelabidin Ali Qlb.)
.Mehmed Paga (Коса, Носа, Nizameddin)
31, 53, 242, 243
— — imr. (Osmnncik) 242, 243
— — msc. odl. (Edr.) 53
— — ogl. Ahmed Qelebi 53, 243
— — trn. Hasan Bey 243
Mehmed Paga (Ram.) 334, 335
— — imr. (/st. Oskadsr) 334, 335
— — htn. 335
— vkf. adml. 335
Mehmed Paga b. Cemaleddin Sinan Bey
(Sokollu) 84, 202, 508-515
— — ham. (Edr.) 272, 420, 421
—• — C. $e§me v.s. hayrati (muhtelif
yerlerde) 509’515
— — vkf. ve bulunduklan yerler 509-515
— — babasi 511
— 599 —
Mehmed Pa§a (vezir, Budin byb., XVI.
asir) 72/86, 503. 505, 507
— — mlk. (Dim.) 507
— — C. imr. (Sofya) 507
Mehmed Pa§a Tevkii (bk. Mehmed P§.
Karamani)
Mehmed Said (Kethiida-zd.) 361
Mehmed §ah (mut., Idris Fakih vkf.) 287,
288
— — ogl. Emir§ah 288
Mehmed Tava§i (Fatih imr. miiteferrika
cemaatinden) 305
4 Mehmed Ulufe (malul, Fatih imr.) 395
Mehmed v. Eynebegi 185
Mehmed v.Hamza Bey (bk. Ibrahim P§.
«Qandarli-zd.» krd. ogl.) 425
Mehmed v. Saruko^i (sipahi-zd.) 100
Mehmed v. Yolci Bey (tmrl.) 82
— — ogl. Ali 82
Mehmed Yar Mirza (bk. Yadigar Bey
ogl.)
Mehmed Yetim v. Sofu Kasim (sipahi-
zd.) 100
Mehter Dursuu (bk. Dursun Mehter)
Melek (bk. Devlet kizi Melek)
Melek Ahmed Tebrizi (nakka§) 479
Melek Gazi v. Cezire Bey 220
Melek Hatun (bk. Mehmed Bey b. Aziz
kiz krd.)
Melek Hatun (Karagoz zvce.) 99. 102
Melek-Omer (bk. Sekillii, Ke$an k.)
Melek-viran (k., Qrm.) 79
Memi Qlb.-msc. (Edr.) 42
Memi §ah Bey (bk. Sinan P§. «Giiveyi»
ogl.)
Mengli Giray Han (Kinm hani) 472, 483
— — byb. ve beyleri 472
—- — kaasidi, nokeri 4b3
Menlik (Sei. cvr.) 74, 138, 139
Mente§ (amil-oglu)
Mente§e (eyl., lv.) 63, 455
—> mlv. 223
Mente^eler (k., Ferecik) 72
Mentegelu (k., Fil.) 316
Mente§elu Mustafa 285, 286
— — ogl. Mehmed 285, 286
MenzibAhuru-caddesi (Edr.) 29
Mera§-bah?esi (Edr. sry.) 99, 102, 123
— k. 178-180, 396
— mkt. 123
> Mercan Aga-mh. (1st.) 428, 494
Mercan Hoca-mllh.-vkf. (Edr.) 466
Mercimek-mh. (Edr.) 42
Metis 12, 19, 86, 181, 182, 245,. 264, 296,
297, 318, 340, 515, 516
Mermer-iskelesi (1st.) 412
Merzifon 8
Mesih Bey. (mir-alem, Davud Bey «Sil.
mlv.» damadi) 475
— — zvce. (Davud Bey kizi) 475
Mesih Pafa (vezir, XV. asir) 74, 138, 139,
148, 439, 440
— — bah^esi (Edr.) 99, 100, 102
— — bahgevani Dervi§ Ali 99
“ — C., med., vkf. (Gel.) 439, 440
— — ogl. Ali Beys439
— ““ ogl. Bali Bey 439
— — ogl. Mahmud Qlb. 439
— — trn. Ahmed Bey 439 ..
Mesih Pa§a (vezir, XVI. asir) 62
— — c. (1st.) 62
Mestli (k., Vize) 205, 208
Mes’ud Qelebi b. Rakkas Sinan Bey 444
Mes’ud Halife (§yh.) 36, 41, 351
— — C. «Mes’udiye-с.» (Edr.) 41, 326,
351
— — zvce. Zeyneb Htn. 480
Mes’ud-virani-mzr. (Silivri) 379
Mes’udlu (k., GeZ.) 248, 249
— da Savica P§. vkf. rytl. 249
Mes*udlu-mzr. £ Varna) 406
Mefelii (bk. Yegan-Hizir k., Erg.)
Me§elii (к., Г. Kiz.) 458
Meshed (Dim.) 185
Metrepolit (bk. Virzeni-Metrepolit, k.,
Serez.)
Metrepolit-mh. (bk. Yakut Pa§a-mh.,
Mithat Pa§a-mh., Edr.)
Mevlevihane-mh. (bk. Muradiye-imr. mh.,
Edr.)
Mezakiye (kz., Avlouye lv.) 447
Mezestre (Mora) 402 ^Ji—J-*
Mezid Bey 44, 243, 244, 256
— — ham (Edr.) 254
— — gilmanlan 244
— 600 —
— mh., imr. mh., odl. (Edr.) 44, 53,
54, 244
Mezid-bey (k., Ada nh., Umur-bey) 69
Migndig (ermeni) 485
Misir 58, 450, 488
— Sit. 476, 484
— byb. 526
Midhat Pa§a-mh. (bk. Yakut P§-mh.,
Edr.)
Midilli (lv.) 481
Midyelii (к., Dim,) 416
Migalkara (bk. Malkara)
Mihai Bey (Gazi) b. Aziz, b. Frenk (Mi-
hal-oglu, ogullan) 6, 28, 57, 98, 102,
107, 176, 244-246, 845
— imr. mh. (Edr,) 57, 98, 102, 107, 176,
244-246, 845, 431, 468
-----ham. (Edr.) 190, 246
------- kp. (Edr.) 2'7, 98, 177, 244, 265,
. 345, 519
-----odl. (Edr.) 61
— — ogl. evkf. 308
— — ogl. Iskender Bey (bk. Iskender
Bey b. Mihai Bey, Gazi)
— — ogl. Mehmed Bey (XV. asir) 27
— — ogl. Mehmed Bey (XVI. asir) 408 -
— — — — gft. (Filti Erzincanlu-gft.)
408
— — trn. Bali Bey b. Hizir Bey 57, 246
— — vkf. da muslim haneleri (Kemal
Bey, Kasim Bey, Turhan Bey...) 245
— — vkf. ?ft. de sakin sipahiler (Fer-
had, Behram, Gazanfer) 245
Mihai b. Dimitri 113
Mihal-gft. (bk. Evrenos-?ft.)
Mihai Ko$i (Malkog Bey, Fatih dvr.) 22,
45, 325, 326
—- — oglr. (bk. Emirgah Qlb., Mehmed
' Qlb.)
— — mh, (Edr.) 45, 495, 496
Mihai Mavrodi (am.) 97
Mihai oglu (bk. Mihai Bey «Gazi» ogl.)
Mihai v. Angelos (Mehmed) 107
Mihali? (к., K. Kts„ Aiici) 303, 310
Mihali? (Karaeabey) 162,163, 238, 239 387
Mihali^ Hatip 293
-----med. (Gel.) 293
Mihrimah Sultan (Rustem P§. zvce.) 500,
501, 524, 525
— — imr. (Uskiidar-lst.) 501
— — mlk. 500, 501
-----vkf. (/st) 524
Mihrinigar (Firuz Aga zvce.)
— —, odl. (bk. Zenn-i Firuz-odl., Edr.)
Mik-nhr. (bk. Kizil-Hisar, Fil.)
Milas (kz.) 487
Milona (Bosna) 153
Mimar Ayas-mh. (1st.) 423
Mimar Hayreddin-mh. (/st) 395
Minnet Bey 241, 242
Mirefte «Murefte* (Bolayir)l&U 165
Mirahor (k., 1st. Has. nh.) 302
Mirgev V. Qipus (Eflak voy*
vodasi) 100
Mirim Qelebi 81
Miryani (kl, Serez) 342
Mirza Ahmed Bey 469
iviizanu§§ems (Medinede makam) 510
Modon (bk. Moton)
Magill «Makula» (k., Yanbolu)
373
Mogoltay (k., Ke$an) 287 y*
Mokre (k., Yanbolu) 396
Moncinos (k., Kavala) 375, 378
Monohos (k., Serez) у 143
Mora 9, 23, 24, 155, 157
------ lv. 398, 402
Morah Yorgi b. Paleolog (bk. Poleolog)
Mordahay (kefil, Sicilya cm.) 95
Morvanic (k., Serez) 143
Mostar (ksb. Hersek) 131, 133, 451
Moton «Modon» (Mora) 153, 398, 402
Muarrif Носа «Maruf Ho., Kadi Ahmed
Ef.» 44, 45, 464
— .— mh. msc. (Maruf-Ho., Kum-mh.
Edr.) 44, 45, 464, 253, 343, 495
Mudanya (kz.) 492
Muhammed (bk. Koyun-k., Y. Kar.)
Muharrem (ktb. §ehabeddin P§. vkf.) 258
— 601 —
Muhjddin (ahkami) 477
Muhiddin (bk Arab Kadi ogt.)
? Muhiddin (bk §y. Ahmed Han kaasrdi)
Muhiddin {Edr. kd.) 91» 93» 97, 100, 105,
109, 113, 120, 121, 216
j — ogl, Azizullah Qlb. .100
' Muhiddin (emn.) 109
Muhiddin (Haskoy kd.) 130
** Muhiddin (Hatip zd.) 305
Г Muhiddin (Ho§-han) 215
1 Muhiddin (ktb.) 130, 131
Muhiddin (ktb., Erg. imrj 219, 220
Muhiddin (ktb. Taci Bey, am.) 156
Muhiddin {Mai. kd.) 128-130
Muhiddin (mev., nzr.)
— mlk. {/st.) 451'
Muhiddin (mev., tbb.) 480
Muhiddin (mev., Yarn Носа) 428
Muhiddin «Fahreddin» (mev.) vkf. {Edr.)
351
— kizi Zeyeeb Htn. 351
Muhiddin (mil., gilman-i hassa) 99
Muhiddin (muhasebeci) 477
Muhiddin (mkt. ktb.) 477
f Muhiddin (muvakkit, Qlt. nzr., Fil.) 133,134
G Muhiddin Cmiid. §y.) 192
К — ogl. Husameddin 192
Muhiddin (muezzin, E. Sry. Edr.) 99
Muhiddin (Ohri emini) 156
Muhiddin *ser-tbb., Fatih, dar,. /st.) 305
Muhiddin {Serez kd., Fatih dvr.) 89
Muhiddin (§eyh) 49
Muhiddin (vekilhar^, Bolayir zav.) 166
Muhiddin b. Akcalu Ahmed 156
Muhiddin b. Altun (am.) 157
Muhiddin b. Bayezid (Edr. kd.) 190
Й Muhiddin b. Bedreddin (fim.) 156
Muhiddin b. Cem&leddin (miit., Konya)
481
Muhiddin b. Haci Ahmed (mev.) 333
Muhiddin b. HSlik {Gel. kd.) 491
Muhiddin b. Mahmud vkf. (Edr.) 466
Muhiddin b. Muslihiddln Elsuz 305
Muhiddin b. Yahya BMi 156
Muhiddin Qelebi (dftd.) 113, 121, 127,
? 139/302
Muhiddin Qelebi «Dervig Mehmed Qe-
lebi* v. Air Kug9i 165, 166, 167
Muhiddin Qelebi {Serez kd., 996 da) 143
144
Muhiddin Qelebi Magnisavi (mud.) 304*
305
— ogl. Pir Mehmed Qlb. 305
Muhiddin Qelebi V. Abdiilkerim 211
Muhiddin Kinmi»zd. 305
Muhiddin Malkara {Sofya emini) 157
Muhiddin Mehmed (bk. Ahaveyn Muhid-
din Mehmed)
Muhiddin Mehmed b. Abdiillatif (Gii-
mu§ madeni-pazan kd.) 452
Muhiddin Voyvoda (am.) 156
Muhiddincik Qelebi (Muradiye miit. Edr.)
260
Muhlise Hatun bt. Abdullah 200
— — atikasi ^irin 200
— — §irin zvc. H. Ali 200
Muhsin (Ishak Fakih yigeni) 171
Muhtereme Hatun 305
Mukbil {Erg. imr. kilarcisi^ 220
Mukbil V. Abdullah <bk. H. Ahmed vkf.)
Mumcu Hasan zav. odl. {Edr.) 49
Murad 1. «Gazi Hud5vendigSr», !
— Bey-Han» 6, 12, 14, 15, 21, 22, 161,
162, 167, ,171-175
— dvr. 161, 261, 4Й5
— imr. {Bursa) 96
— sarayi .{Gel.) 231
, ~ vkf. 171, 172
Murad 11. «Ebiilhayrat» 13, 14, 16, 24,
34, 58, 78, '242, 529
— dvr. 27. 28, 34, 35, 37, 41, 43, 47, 52.
55, 65,’ 161. 170, 173, 188, 197, 198,
201, 203, 204, 209, 213, 214, 216, 217,
223,-224, 226, 231, 233, 234, 242-245,
248, 253, 255-257, 261. 265-270. 273,
278, 281?298, 325, 328, 331, 340, 386
500
— c., imr. (bk. Muradiye, Edr.)
— c. {Ipsala) 220, 221
— c. {Sei.) 222, 446
—- imr. (bk. Erg. imr.)
Murad III.
— dvr. 392, 405-407, 414-417. 424,
428, 429, 432, 433, 435-437, 440, 448,
449, 454, 456, 459, 486, 492, 497, 499,
500, 502-504, 507, 508
— 602 —
Murad (bk. Sultan Murad, §hzi Ahmed
ogL)
Murad (cb.) 303, 306
Murad (k„ /st. Has nh.) 302
Murad (§y., Erg. imr.)
Murad Bey (dftd.) 515
— — mlk. 515
— — mzr. (K /fiz., Bargozlu) 515
Murad Bey (Maikop Bey ogl.) 78, 276,
277
— — ogl. Hizir Bali 276
— — ogl. Ilyas Bey 277
— •— — mensuplan 276
Murad Bey b. Giimlu 230
Murad Bey b. Timur Pa$a
288 LtL j
Murad b, Ilyas (ktb.) 428
Murad Qelebi (bk. Davud Bey «Kapicilar-
kethudasi» ogl.)
Murad Dede-z5v. (Gel.) 338
Murad Han (bk. Qakmak Dede ogl.)
Murad-k. (bk. Ismailce, Edr. k.)
Murad Pa$a (bk. Has Murad P§:)
Murad V. Yusuf Han (tmrl.) 82
Muradcilar »Muradcih» (k., Edr.) 69. 363
MurSdiye (Edr.)
— C. 31, 45, 203
— imr. 8b, 203, 205, 207, 208, 216, 220,
222, 480, 481
— imr. mh. (Mevlevihane-mh., Kii^u1'-
pazar) 21, 22, 25, 32, 34, 43, 45. 48-
52, 56, 62, 203-205
Murteza Bey 23
Musa (Alaiiddevle Bey kaasidi) 484
Musa (am.) 303
Musa (bk. Ali Fakih trn., Mai.)
Mus5(muvakkit, Fatih C.) 304
Musa (miisafir) 172
Musa (Osmancik kd.) 243
Musa (yeni^eri) 100
Musa Baba-mevzii (Bursa) 381
Musa Bey (muhasebeci) 477
Musa Bey v. Kutlu Bey 322
Musa Bey-zav. (Edr.) 346
MusS-beylu (k., Edr.) 328-330
Musa-beylii (к., E. Zag.) 229, 230
Musa b. Abdurrahman (E. Zag. kd.».
XVI. asir) 508
Musa b. Hizir (Mehmed Bey tabii) 120
Musa Qavu§-£ft. (bk. Zagnos-bey, Dim.
k.)
Musa Qelebi (Yildinm Bayezid ogl.) 15,»
22, 23, 27, 30, 175, 236
-------- dvr. 183, 196
Musa Qelebi b. Hatip Pa§a (miit,)
302, 305-307
Musa Divane (tmrl.) 385
Mus£i Fakih ogullan (Hiiseyin Fakih,,
Ishak Fakih) 277
Musa-Fakihler (к,, У. Kar.) 375
Mus£ Reis (seltik^i) 89
Musa v. Hizir (tmrl.) 82
Musa v. Temir 294
— — vkf. (Dim.) 294
— — ogl- Yusuf 294
— — tmrl. 294
Musli Aga (Darussaade-agasi, XVII. asir^
41, 520, 521
Muslihiddin (am.) 117
Muslihiddin (Bedreddin Bey ktb.) 158
Muslihiddin (1st. kd.) 148
Muslihiddin (kapicilar-kethiidasi) 120, 122
Muslihiddin (kiler emini) 104, 105, 109,.
130, 131
Muslihiddin (mev.) 99
Muslihiddin (mev., Turud-ogl.) 269
Muslihiddin (Sei. kd. 137
Muslihiddin (sercebeei) 105
Muslihiddin Bey (bk. ibrahim P§. «Qan-
darb-zd.» krd.)
Muslihiddin b. Canbeg 156
Muslihiddin b. Meremmeti 156
Muslihiddin birader-i Katibi (am.) 157
Muslihiddin Halife (miit., 1st.) 489
Muslihiddin-k. (Dim., Korucu) 409,443,
444
Muslihiddin Musa b. Hamza b. §eyh ,
Mahmud 529
Muslihiddin Mustafa b. Qelebi Durak
(ktb.) 451
Muslihiddin Nuvvab (am.) 157
Muslihiddin v. Kadi §ahin 171
— 603 —
Muslihiddin v. Rumkugu 156
Mustafa (bk. §hz. Mustafa, Fatih’in ogl.)
Mustafa (bk. Yahya Pg. ogL)
Mustafa (Divan ktb.) 477
Mustafa (Doganci) 89
Mustafa (Engiiriislu, Ankarah) 173
Mustafa (hanende) 205
Mustafa (hara^ mukabelecisi) 477
Mustafa (Ibrahim gulami) 182
Mustafa (Merag bah^evani) 99
Mustafa (Musa Bey krd.) 99
Mustafa (mutemed, Fatih imr.) 306
Mustafa (rikabdar^ tmrl.) 80
oglr. Mehmed, Murad 80
Mustafa (ser-gvg.)
—: oglr. Pir Ahmed, Cafer 100
Mustafa (Yagci Haci Mukbil gulami) 151
Mustafa Aga (Gazi, Edr. Bostanci-bagisi)
52, 122
Mustafa Bey (Biga mlv.) 482
Mustafa Bey (bk. Faik Pg. ogl.)
Mustafa Bey (bk. Ibrahim Pg. «Qandarli-
zd.» krd.)
Mustafa Bey «Рд.» (bk. Iskender Pg. ogl.)
Mustafa Bey (bk. Karaca Bey «Dayi ogl.»)
Mustafa Bey (Qankin mlv.) 478
Mustafa Bey (Davud Pg. ogl., Yanya
mlv.) 143, 144, 476
— — oglr. Ahmed (Jib., Mehmet Qlb. 474
— — zvce. (Bayezid II. kizi)
Mustafa Bey (Egriboz mlv., §hz. §ehin-
gah lalasi) 471, 482
Mustafa Bey (Nigbolu mlv., Iskender Pg.
damadi) 440, 441
— — C. (Noldoken k.,) 440, 441 t
— — vkf. (E., Zag.)
— mllh, (Nig.) 440, 441
Mustafa Bey (Maikop Bey «Yildinm dvr.»
ogl.) 22
Mustafa Bey (Midilli mlv.) 481
Mustafa Bey (Semendire mlv.) 481
— — nokeri 481
— — krd. Ahmed 481
Mustafa Bey (Teke miralemi) 441
Mustafa Bey. b Abdullah (Avlonya mlv.)
525
Mustafa Bey b. §amlu (bk. Varsak beyi)
Mustafa Bey v. Yahgi Fakih 175
— — O£je Sinan Qlb. 327
Mustafa b. Birinci Ahmed (miiltezim,
Mai. vkf J 259
Mustafa b. Cel&l (bk. Celal-zd.)
Mustafa b. Qavug Ali 477
Mustafa b. Haci Mahmud (am.) 116
Mustafa b. Haci Uveys (mut.) 472, 473
Mustafa bS Halil (Edr. kd.) 273
Mustafa b. Mehmed4 (Erfr. kd, 875-880)
200. 345, 347
Mustafn b. Mehmed (EcZr, nh.) 463, 466
Mustafa b. Mehmed (mktc.) 132
Mustafa b. Musa (am.) 107
Mustafa b. Neccari (Edr. kd.) 468
Mustafa b. Pir Mehmed (mev. Edr. kd.
«915») 467
Mustafa b. Umur vkf. (E*Zr.) 351, 352
Mustafa b. Yusuf (mev., Edr. 1st. kd.)
336, 460
Mustafa b. Yusuf Bahk^i (am.) 153
Mustafa Qelebi b. Hasan Bey (bk. Ayas
Pg. trn.)
MustafaQelebi (bk. Davud Bey «Kapicilar
kethudasi ogL)
Mustafa Qelebi (bk. Has Ahmed Bey
ogl.)
Mustafa Qelebi (bk. Ilyas Bey «emirahur»
ogl J
Mustafa Qelebi (bk. Kurtgu Dogan trn.)
Mustafa Qelebi (bk. Mehmed Bey b. Aziz
trn.)
Mustafa Qelebi (bk. Seyyid Velayet ogl.)
Mustafa Qelebi (bk. §eyh Bir-Nazar На-
life ogl.)
Mustafa Qelebi (Qrm. kd.) 82
Mustafa Celebi (ktb , Sipahi-zd.) 84
Mustafa Qelebi b. Ali Bey (bk. Bali,
Bey v. Murad Bey b. Malko§ trn.)
Mustafa Qelebi b. Davud Qlb. (am.) 157
Mustafa Qelebi-mlk. (Edr.) 202
Mustafa Paga b. Abdiilkerim (Qoban,
‘ Gazi, Bognak) 280, 515-518, 524-526
-----ham (Edr.) 280
— — imr. (Gebze) 515-517, 525
— — imr., vkf. (Oskiib) 517, 524, 525
©
— 604 —
— — evkf., mlk. 515-518, 524-526 Muvdkkithane-sokagi 196
— —krd. Ayas Bey 518 Muzaffer Pa§a 251
— — kp. (Cisr-i Mustafa-pa§a) 515, 516 Muzruplu (k., Erg.) 217-219
— — kizi Hanim Htn. (Tev. Abdiilke-
rim zvce.) 518
— — muhallefati 526
-----vkf. kl. (Oskub) 517, 518
— — zvce. (Yavuz Sultan Selim kizi)
515K 517, 518
Mustafa Pa$a (dftd.) 46
— — C. (Edr., *Defterdar-c.») 46
Mustafa Paga b. Abdulmumin (Коса,
Maktul) 92, 93, 95, 103, 106,107,
132. 235, 379, 386, 406, 441-448, 476
— — C., imr., med. (1st.) 441-448
— — kizi Hundi 444
— — vkf. 441-448
Mustafa Paga (Hamza Bey-zd., Mehmed
Bey «Hiidavendigar mlv.» babasi) 474
Mustafa Paga (Merzifonlu, Kara) 58
Mustafa Paga (Polak) 198
— — C: (Serez) 198
Mustafa Paga-sry. (1st.) 335
Mustafa Paga-zd. Mehmed Bey (bk.
Mehmed Bey, Mustafa Pg, ogl.)
Mustafa v. Bayramlu 183
Mustafa v. Beglii 185
Mustafa v. Kutluca (yaya-bagi) 77
— —' mensuplan s (Suleyman, Habib,
Kulkal, Ishak) 77
Mustafa Zagralu (?It, mktc.) 125
Mustafalu (k., Dim.) 367
Л
Miibarek Aga 49, 401, 402
-----odl. (Edr.) 49
Muderrislu (k., Fil.) 316
Mueyyed-zd. (bk. Abdiirrahman .Qelebi^
Mueyyed-zd.)
Mii’min (mev., Karaferye kd.) 137
Mu’min Носа 78, 277
------ mh. (Edr.) 59, 62
MU’min-Ili (k., Bursa-Yeni$ehir) 386f
Munbit v. Ece 258
Murseller-cm. (F. Kar.) 375
Musellem (bk. Busatlu, K. Kls. k.) 303
Musellem. ($lt. nhr., Fil.) 134
Musellem «Musellem&n» (k., Dim.) 185,.
* 506,507
Musellem Aydin-^ft. (Malkara, Yakub
ogl. Ali-yeri) 234
Muselleman (bk. Yiiriikler, Y. Kiz. k.)
505
Miistecab ogl. Kink Musa 458
— — varisleri 458
Mustecablu (k., Mai.) 168, 457, 458
Miigkef «Mugke» (k., Aydos) 406
Miitereddidir-med. (bk. §y. §tica-med-.>
Edr.)
N
Namazgah (EtZr.) 101, 197
Namazhk (k., Iskilip) 399
Napoli-el^isi 110
Narda 44, 45, 137, 152, 156, 413
Nasirlu (k., (Edr.) 204, 206, 207, 315; 316
Nasuh (bk. Ali Fakih ogl., Mal.)>
Nasuh Bey (Sil. mlv., Bayezid П. damadiy
131, 385, 386, 448, 449, 474
— — vkf. tesisleri (Edr.. Dim.) 448„449>
— — zvce. (bk. §hzf §ah. Htn.)/
Nasuh b. Abdullah (am.) 116
Nasuh-Fakih (bk. Qamurlu-mzr. mh*)!
-> Nadir-pinan (k., Sei. 492
Nadir §eyh 169, 170
Naib Носа «— Haci»
— — msc. (Edr.) 275
------ mh. (Edr.) 275, 354
Naldoken (k„ E. Zag., Ishakli) 440, 44?
— q 441 *
? Naldoken (k., Tarhala) 493
NaldSken-yurukleri 260
— — cm. (H. Hasan, H. Bahgayig, Ka-
ra-kadilar...) 260
- 605 -
Nasuh-Fakih (к., Fil.) 500. 501
Nasuh HaskSyt 156
Navarin 137, 153, 898, 402
N&yib Qelebi
-----mh. (Edr.) 61, 62
Nfiyib Haci (Mehmed b. Eynebegi) 275
NAyib-Hizir (bk. Hizir-Fakih, Fil. k.,)
Nayib-Idris (k., Mai.) 217
NSzir Qelebi 202
Nazilli (kz.) 493
Nebi b. Dervi? (miit.) 287
Nebi v. Sadi Носа 185
Necmeddin b. Altun (tbb.) 305
Nefise Hatun 53, 271
-----vkf, odl. 53, 271
Neretva-nehri (Bosna) 133
Nerkis Hatun (§hz. dayesi) 212
Nevbahar bt. Abdullah vkf. (Edr.) 466
Nevbahar Hatun (Fatih’in validesi cari-
yesi) 205
Nevrekob 10-12, 85, 390, 441, 442, 445
— da Mustafa P§. «Коса, Maktul» evkf.
kl. 445, 446 ’ * '
Nevruz bt. Abdullah vkf. (Edr.) 352
Neyzen (k«, Y. Kar.) 375
Nisfl Qelebi (zm.) 84
Nigar Hatun vkf. (Edr,) 467
Nigbolu (lv.) 100, 156, 157, 177, 182, 266
363, 373, 434, 440, 444, 449/457, 505,
506
Nigde 492, 493, 510
Nikola b. Stepan (am.) 153
Nilufer Hatun 194, 195
Nimetullah b. Baba Nakka$ 305
Nimetullah vkf. odl. (Edr.) 53
Ni§ 156, 157, 440, 441,
Ni§anci Cafer Qelebi (bk. Qafer Qelebi,
tev.)
Ni§anci Mehmed P§. (Boyaii) 62
— — msc. (Edr.) 62
Ni$dogan-mh. (Edr.) 44, 343 jlikly
Nizamuddin (tahrir emn.) 84, 365
Nokeri$ «Nokeri?» (k., Kraiova) 156, 380
Noktaci-zd. (Mehmed b. Yusuf.)
-----c., mh. (Edr.) 51, 59, 66, 468, 469
— — c. (Yanbolu) 468, 469
-----mllh. (E. Zag.) 468, 469
Novobrdo «Novabn» у HO,
. 155, 157, 158, 256
NSkeri^ (bk. Nokeri?)
Numan b. Ali Imad (Edr. kd.) 340, 348
Nurca (H. Ibri kizi) 172
Nureddin (dftd.) 113, 121, 139, 302, 476,
477
Nureddin Fakih 294, 295
— — k. (Erg*, Danigmendlu) 294, 295,
416
— — оJl. H. Ilyas 294, 295
~ — vkf. 294, 295
— — trnl. Huseyin ojl. Mehmed, H,
ogfl. Yahya) 294, 295
Nureddin Hamza Fakih 170
Nureddin vkf. 337, 338
— msc. (/st.) 337, 338
— mllh. (E. Zag.) 337, 338
Nurullah Katip (am.) 157
Nusret «Nusretlii» (k., Erg.) 77, 418, 453,
454
— mslr. (Nasuh v. Musa, Hasan v. Is-'
kender, Karagoz)
— yamaklan (Ismail, Firuz, Demur, Ilyas,
Atmaca, Eynebegf, Ali)
Nusret Fakih-Qft. (Tekd.) 263, 264
Nusret-virani (k., Erg.) 17
Niivazi^ Bey (Mengli Giray mirmirani)
472
“ — krd. Devlet Bey 472
О
Obren oglu Mehmed Bey (hkodra mlv,) Qgu pa?a (k., Dim.) 526
407, 408 dl af jjjl Oguz-alani (k., Y. Kiz.) 363,369
Oda-к., (bk. Bey-k., Mai.) Ohri 156, 157, 449, 450
- 606 —
— mlv. 451
Ok-meydani “Meydan-i tir» (/st) 405,
432
Okcu-Musa (k., Antalya) 899
Ok^ular (Gel.) 293
Oklagil^ (k., Hyb.) 491
Olgar (k., Dim,) 367 jtk! jl
О livre (SeL. cvr.) 154, 155
Opay «Upay* (k., Kratova) 380 jjbjl
Ordu (Behram eyl.! Bayramlu-caniki) 7, 321,
409
Orhan Bey (Sit. Osman Gazi ogl.) 6,161,
162
— imr. 87
Orhan K^tib 156
Ortak^i-pazari (bk. Kor.-aga?, Kestel nh.)
Ortakoy (/negd*Z)239
Oru^han (ktb.) 156 j
Oru$ Pa§a (Timurta§ Bey ogl.) 246, 247
— — med. (Edr.) 247
— —- imr. evkf. 247
Orusbeglibvirani (k.,£r#.) 78
Oru^lu (k., Babaeski) 207
Oruz (k., FzZ.) 328
Oruz (k., Haskoy) 277
Oruz Hatun (Qelebi Sit. Mehmed kiz
krd.) 321
— — trn. Mehmed Bey 321
— •— Ay§e Htn. 321
Oruzlu «Orozlu» (k., Y, Kar,)) 78
375
Osman (?v§.) 80
Osman (§hz. Sit.) 82
— ekmek$i-ba§isi Cafer 82
Osman b. Ali (mktc.) 130, 131 i
Osman b. Mes’ud vkf. (Edr.) 352
Osman Qelebi (bk. Alem§ah Bey «Baye-
zid II.t §hz.» ogl.)
Osman Qelebi (bk. Kara Bulut Ibrahim
Aga trn.)
Osman Qelebi (Umur Bey ogl.) 29
Osman Fakih 295
— . — k. (Mai.)
— — oglr. 295
-----vkf. (Mai.) 295
Osman HarrSci 156
Osmancik 242, 243
— da Mehmed P§. imr. 242, 243
Osmanli Devleti «Osmanlilar, Osmanli
-Imperatorlugu» 3, 9, 13, 20, 21,
246, 328, 160, 530
— hanedani 517 ,
Osmanli-Misir harbi J 22
Osmanlu «Osmanli» (k., tpsala) 208, 220,
262
Osmanlu (k., Y. Kiz.) 498
Ostrova 75
— zmt. 149
Osum-bey (k., Haskoy) 276
Otami$-mh. (Bolayir) 163
Ova-nh. (Dim.) 231, 247, 486, 497
Odolii «Odiilii» (k., Aydos) 406
Okoli «Okeli» (k., Erg., Y. Kiz.) 77, 396
— 9ft. ryt. (Musa) 77
Oksuz-tlyas (k., Haskoy) 277
Omer (bk. Hayrddin, imm., ogl.)
Omer (mev., tev. ktb.) 477
Omer (§im§ir-ger) 105
Omer Bey (ahkami) 477
Omer Bey (bk. Turhan Bey, Gazi, ogl.)
Omer-bey (k., FiZ.) 506
Omer Fakih 262
Omer-obasi 240
Omer v. Siile (tmrl.) 82
Oyiicek «Eliicek» (k., Ipsala) ctLу 208
Oyiiklu «Oyiiklu-Tatar» (bk. Uyruklu)
— 607
Р
Pafli-kadi (bk. Pavli*kadi, Semiizce-Dani§-
mend, Erg. k.)
Palatines (k., Gel.) 380, 381
Paleolog’lar 80
— ogl. Morali Yorgi 89
— mevkufcu 89
Palogras (Arnavudluk) 157
Panaia-kilisesi (Edr.) 26
— mb. 26
Papa-el^isi 110
Papa-ka^anos-mh. (bk. Isa Fajcih-mh.
Edr.)
Papas (bk. Arabaci, E. Zag. k.)
Papas-ogL mb. odl. (bk. Bek^e mh. Edr.)
Papashk (k., Qorlu) 303, 311, 312
Papashk-mzr. (Dim.) 184
Parehan (k., Fil.) jL 500
Pa§a-berati 79
Pa§a Qelebi b. §eyh Kutbeddin (mud.)~
215
Pa§aevleri (bk. Ishak P§. mlk., Edr.)
Pa§a-k., (bk. Mahmud*k., §ehabeddin-p§.,
Edr.) \
Pa§a-Livasi 3, 6-11, 17, 20,40, 73, 76, 87,
90, 125, 126, 160, 185, 226, 300, 315,
365, 497, 508, 527, 528
Pa§a Yigit. (cb.) 303
Pa§a Yigit (Gazi Tur han Bey babasi) 340,
341 г
— — k. (Turhan-bey, Kirk^kavak) 340,
341
Pa§a Yigit (Giimlii °gL) 229, 230
Pa§a-yigit (k„ Qrm.) 75
Pa§a-yigit (k., Erg., Yaraklu) 213, 219
Patos (k., Serez) 143 ,
Patrik-Yorgila dalyan-mkt. (Serez) 140
Pavli-Kadi «Pafli-kd.» (Semuzce-Danig-
mend) 315, 316
Pavli-kp., (Erg.) 315
Pavlo-kova$. (Z?osna) 157
Pavlo-ktirtik (Arnavadlak) 157 dL’j
Payas (kale, Ozeyr IvJ 510
Pazar (k., Ipsa la) 497
Pazarcik (bk., T. Pzr.)
Pazarcuk (k., Rum eyl.} 409
Pehlivan B5yezid-meyhanesi (1st.) 326
Pehlivan Cental 98
— — zav. (Edr.) 121
Pelteci (к., E. Zag.) 508
Pembeci-yolu (DimA 184
Pe§reyli «Pi§revli» (k., Dim.) 38&
Petre (к., K. Kls.) 303, 310 аД
Petrie 486 i
— c. (Yavuz Sit. Selim vkf.) 486
Pinar-ba§i (bk. U&urlu-§yh., Vize k.)
Pinar*ba§i (semt, Barsa) 493
Pinar-ba§i-k. (And. Eynepazari kz.) 251
Pinar-hisar (nh., Vize lv.) 85, 112, 211-
213, 245, 246, 396
Pir Ahmed Bey (bk. Karaman-o£-I.)
Pir Ali b. Halil Qelebi (bk. Kemal P§.
trn.)
Pir-Bndak (bk. H- Bedir-mzr.,. Samakov)
Pir Mehmed (miit., Reis Sofuca Halil ,
vkf.) 295
Pir Mehmed Qelebi (bk. Muhiddin Qelebi
Magnisavi ogL)
Pir Mehmed Qelebi (Fil. emn.) 134
Pir Mezid Bey-bah?esi (Edr.) 366-
Pir Muhiddin (dftd.)
Pirt (mev., haragci) 158
Piri Aga-odl. (Edr.) 58 ° .
Piri Bey (bk. tshak P§. ofcl.V
PirJ Bey (defter emini) 477
Piri Qavu§ 81
Piri Qelebi (Gel. Hizir-mh.) J249
Pirt Qelebi (K. Kls. kd.) 144
Piri Qelebi (Yah§i Fakih trn.) 175, 176
Piri Mehned Pa$a (sadrazam) 74, 76, 81₽
92, 93, 95, 103, 106, 132, 403, 404^
489-494, 525 .
— — c„ med... (1st.) 489, 394
— — c., imr,, med. (Silivri) 489. 494
- — azd. Hiiseyin 493
у
- 608 —
— — hss , mlk. 491
— — odl. (Edr.' Haci Bayezid-mh.) 60
-----vkf. 272, 442, 489-494
Pirincci-ba§i 62
Sinan msc., ^av. (Edr.) 62
PirkSr (miit., Seljuk, htn. vkf., Edr.) 389
Pirlepe 76, 157
Pirliice (k., Sil. lv.) 373
Pirzerin (Lv.) 9, 156
Piskopye (k.. Gorice) 327, 428 v-yL-л
Piyale Pa§a 501
— — zvce. (Gevher Han Sit.) 501
Pobofca (Bosna) 156
Politely (kale,. Bosna) 132
Podgorica (Bosna) 131
Polad (k., Edr.) 178-180. 322
Polad «Poladlir» (к., У. Kar.) 141, 142,
374
Potolno dalyan mkt. (Serez) 140
Pranki-ge^idi «Branki-» (Dim.) 181, 182
— k. 247
Pra§ova (k., ivrftniye) 380, 381 «j-ilj
Pravadi (nh. Edr.) 80, 112, 182, 209, 224,
226, 359, 363, 525
Prav$e “Preyi<„ (k., Hyb.) 303, 314
Pravnik (Sirbistan) 157
Premedi (k., Yanya) 157, 427, 428
Pristine (Sirbistan) 156
Prusac (kale, Bosna, Akhisar) 132, 524
Purliike (k„ Y. Kiz., Haskoy) 368, 369
-
R
Rabia Hatun (bk. Yumcu §iica trn., Alem
Hatun trn.)
R&bia Hatun (Ciineyd Fakih trn.) 267
Rados, Radoscuk (bk. Rodos, Rodoscuk)
Radoslari (Eflak voyvodasi) 99
Rado^ani (k., Uskap) 457
Radovice (bk. Hizir-bey, E. Zag. k.)
Radul b. Papas (Eflak voyvodasi) 484
Ragib Pa§a (Коса) 522
Raguza 156
Rahman (bk. Evrenos-$ft. vkf. cm., Tekd.)
Rahmanca (k., Qrm.) 18
Rahovi^ (k., Sei.) 446
Rakkas Ali Bey 51
— — mh. (Edr.) 51
Ramazan (bk. Aydin §y. ogl.)
Ramazan b. Durrnu? (gemici, Meri$) 296
Ramazan Qelebi (Mes’udlu-k.) 249, 250
Ramazan Hoea “Gazi, Носа,, (Halife,
§eyh) 42, 47, 355
— ' ogl. §eyh Mehmed 355
--------mh. (Edr.) 42, 419*421, 423
— — trn. Abdiillatif 355
— — zav., (Edr.) 42, 355
— — zvce. Zuleyha 355
Ramazan-oglu (bk. Halil Bey, Adana
miri)
Rasul Bey (k., Lofca) 444
Ravnik (k., Fil.) 408
Recep b. Dede 172, 173
Recep Pir (am.) 157
Reis Sofuca Halil 295
— — msc. (Gel.) 295
— — vkf. mut. Pir Mehmed 295
Reisler-^ft. (bk. Ehliiddin-reis-<jft., Gel.)
Remmal Haydar Bey «Molla Haydar
Bey» 502
Resfil 296
— 9ft. (Ipsala) 296
Revandinus (k., Sil.) j*
359,372
Rid van Aga (mir-alem) 251
Rigo§ «Rigu§» (k., Drama) 389
Rize 158
—. kd. 158.
Rodos (kale, ada) 482, 497, 525
RoddsCuk «Rodos» (Tekirdag) 18,306,
308,425
- 609 -
Ruhl (mev., gair) 479
Ruhullah Qelebi (bk. Ahi Qelebi ogl.)
Rum (eyl., nh., Amasya Ve cvr.) 8, 399,
409, 443, 481
Rum-beglu (k., Edr.) 396
Rum Mehmed Paga (bk. Mehmed Pg.,
Rum.)
Rumeli 4, 8, 12, 13, 15, 20, 21, 23, 27, 71
73, 77, 155, 160-165,186, 195, 266, 315
317, 359, 391, 394, 396, 405, 406, 409
424, 428, 435, 442, 453, 472, 491, 494
497, 504, 511, 513, 523
— beylerbeyi 7-10, 16, 28, 30, 58, 74, 79
133, 138, 141, 238, 255, 256, 405, 475
478, 481, 482, 504
— eyl. 3, 5-10, 74-77, 85, 86, 90, 525,
528, 530
— kzk. 74, 226, 519
— — hss. 76
— mktl. 125 '
— Padigah hss. 73, 74
Rus
bl, {Edr. E. sry.) adlari (18 nefer) 118
Rus-k. {Ke$an) 391, 392
Rugen (ktb.) 84
Rustem (ktb.) 113
Rustem b. Eynebegi (Seljuk Htn. krd.)
389 4 '
-----vkf. {Mai.) 389
Rustem Qelebi (bk. Alp Arslan Bey ogl.)
Rustem Qelebi (dftd.) 76, 83
Rustem Qelebi (emn.) 105, 120, 121
— — mh. (bk. H. Ivaz mh. Edr.)
— — bah^esi {Edr.) 190
— — kervansarayi {Edr.) 420, 421
— — zav, {Edr.) 46, 47
Rustem K&tip ($It. emn.) 157
Rustem Paga 72, 83, 86, 214, 253, 451,
500, 501, 503, 507, 518, 519
— — gft. 9, 518
— — kethudasi Mehmed Bey 501
— — krd. Kapudan Sinan Pg. (bk.
Sinan Aga b. Abdiilhayy, bag-hazine-
dar)
— — vkf. 518, 519, 524
— — zvce. (bk. Mihrimah Sit.)
s
Sabuncu Ali 189
Sabuncu-k. (Edr., Korhan-?ft.) 298, 299,
406
Sabuncu-mh. (bk. Kinci-Firuz-mh., Edr.)
Sabunciyan “Sabunhane,> vkf. odl.
{Edr.) 41, 62
Sa^lu-Ali-mh. {Edr.) 463, 465
Sadeddin (mev., Edr. nb.) 346
Sadeddin Teftazani 28
Sadik Baba 52
Sadik Fakih (Sinan Fakih ogL, Fatih dvr.)
277
— - Cm. 277
— — mzr. (Ilyas-Fakih) 78, 277
Sadik Коса Hizir Bey 449, 450
— — $ft. {Ke$an)
— — zav, (Dhri) 449, 450
Sadi (hara$ ktb.) 157
Sadi Bey (nzr., Mes’udlu-k) 249
Sadi Qelebi (Taci Bey-zd., mud.) 479, 487
— — mek. {1st.) 487
Sadi Ef. (mev., 1st. kd.) 524
S^dreddin b. Altun (tbb., Fatih dar.)
305
Sadiilmelik Qelebi (bk. Haci Hamza,
bezzaz ogl.)
Safi (Bursali) 32
Safiye Hatun 296
— — kiz krd. Durdi Htn. ve oglr. 296
-----vkf. {Y. Kiz) 296
Safiyeddin (imm., Fatih c., 1st.) 3t)4
Sahaklu «tshaklu* (k., Cama-Qar$i) 399
Saidlu (к., T. Pzr.) 505
Sakiz-adasi 14
— iimerasi 483
Salamon (amil) 95
Salarlu «Salurlu» (k., Erg.) 217-219
Salih {Edr. nb.) 463
Salih (k., Dim.) 367
Salih (tmrl., ve Hizir) 81
— 610 -
Salih b. Emre {Amasya kd.) 820
Salih^ft. (bk. Habibce-^ft.)
Salih Fakih (bk. Sadik Fakih cm.)
Salih §eyh odl. {Edr) 54=
Salihler (bk. Karh-alani, Y. Kiz. k.) '
Saltik Bey (bk. Giimlii Bey-ogl.)
Saltuklu (k., Edr.) //U 69, 70, 418
Salurlu (k., Qrm.) 19, 217, 218, 278
Salyani (k., Serez) jUU 142
Samakov 33, 86, 417, 433, 497, 498, 500,
501
— da Mihrimah Sit. evkf.'kl. (Alaca-ki-
lise, Hranova) 501
Samakov-degirmeni {Vize) 381, 382
Samoyil Yahudi (am.) 93
Samsun (canik, Bayramlu-Caniki) 13, 107
241, 409
Sancak-k. (Bolu) J-Uelw 447
Sara$ kadi-mh. (Mai) 389
Sara^hane {Edr.) 39
— kp, {Edr.) 30. 254
Sara$lar-bah$esi {Edr.) 42
Sara^lar-msc. {Edr.) 99
Saray-mh. (Selanik) 153
Saray-i Atik (bk. E. Sry, Edr., Y. Sry.)
Saray-i Qedid (bk. Edr. Sry.)
Saray-i Katar «Kater-Divani» (ksb,, Rum.
eyl. Qorum cvr.) 452
Sarajevo Brod (Bosna) 131
Sarajevo Dubrovnik {Bosna) 133
SanC. {Edr.) 22
Sari Qelebi vkf. odl. {Edr.) 38
San Demirci-mh. {1st.) 490
Saricalu (k., Antalya) 399
Sarih Ahmed (bk. H. Ahmed b. Ayas)
Sarraf Haci Karaca (bk. Haci Karaca
Sarraf, Karaca Haci)
Sarraf Sofu vkf. {Edr.) 279
Saru-Ali (k., Y. Kar.) 141
Saru-DSnigmendlii (k., Edr) 418, 424-426
Saru-Dogan (k., Kocaeli) 494
Saru-Duali (k., Edr.) 365, 396
Saru-Hacilar «Saru-Savcular» (k., Y. Kiz)
368. 369, 394
Saru-Hizirlu (k., Edr.) 413, 414
Saru-lshak (k., Y. Kiz) 396
Saru Kadi 79
Saru-Savcilu (bk. Saru-Hacilar)
Saru-Yakub (bk. Timurtag Bey-k.)
Saru-Yar (Giim.) 208
Saruca (k , Fil) 497
Saruca b. Abdullah vkf. {Edr) 352
Saruca Paga (vezir, Murad II., Fatih dvr.,
Saruca-Terzi; 14, 15, 234, 247, 253,
438
— — Qargisi {Edr) 250
— — evkf. 140, 247-253
— — krd. Sinan Bey 252, 253
— _ — Sinan Bey ogl. Ibrahim $lb.
252, 253
— — mh. (Edr) 58, 61, 250
— — mh. (1st) 435
— — med. {Edr) 49
-------odl. {Edr) 45, 50, 51
— — zvce. 50-53
“ — — mh. {Edr. Hatun-i Saruca-Pg.
mh.) 30, 36, 53
“ — kethudasi ogl. Mehmed Qlb. 438
— — k. (Yeni$ehir) 155
— vkf. kitaplari
Saruca Paga (Sanmuddin, Yildinm dvr.)
, 6. 14, 15, 78, 261-265
— — ogl- (bk. Umur Bey)
— — trn. (bk. Umur Bey ogl. Ali Bey)
Saruca-Reis (к., E. Zag) 508
Saruca Sofu vkf, odl. {Edr) 41
Saruca «Terzi» (bk. Soruca Paga)
Sarucalu (bk. Eymirlii, Savcilu, Dim. k.)
Saruhan (lv.) 8, 399 402, 410, 529
Saruhan (k.. Ada nh.) 69, 70, 383, 384
Saruhan-beglii (к., T. Pzr) 407, 410, 498
— — de Siileymaniye imr. kl./u
498
Saruhan Qelebi 133
Saruhan-ogyllan 529
— — ogl. Ishak Bey 529
— ogl. Hizir Qlb. 529
Saruhanlu (ke, Qrm., Y. Kiz. IbriJ /
19, 368, 369
— k^tileri 369
Saruhanlu (к., K. Kls,, Biiyiik-Saruhanlu)
304, 309
— 611
Saruhanlu (к., Mai.) 168
Sarular (к*, Giim.) 376
Sarumi§-$ft. (Bolayir) 164
Sasalu (k., Y. Kiz.) 499
Sasani (k., Mai.) 168
Sati b. Haci Zekeriya 172
Savci (mim.) 221, 222
Savcilu (bk. Eymirlii, Dim., k.) 401
Sayaci Halil ogl.. 191
Sazara (к., K. Kls,) 308
Sazlu-dere (k., Dim.) 205
Sefergah (bk. Berkuk Aga ogl.)
Sefer§ah «Haci Sefer§ah» (miid.) 35, 44,
280
— C. (Edr.) 35, 253
— krd. Tayyib Носа 157
— mh. odl, (Edr.) 35, 44, 59
— vkf. 280
Sekban «Sekbanlu» (k., Dim,, Kara-bu-
daklu) 336, 337
Sekban (k., Fil., Emre-obasi) 497, 506
Sekban-Yusuf «Ku^iik-Sekban» (k.,
Edr.) 331
Sekbanlu (k., Mai.,) 219
Sekiler (k.? Fil.) 371
— Qingeneleri 371
Sekillu «Sekillii-Kavak» (bk. Kizil-giillu,
Dim., k.)
Sekillu (k., Ke$an, Melek-Omer) 387,
391, 392
Sekmen-obasi (Fil. Sekbauj Emre-obasi?)
259
SeUnik 8-12, 44, 71, 73,75, 76,85,89,
142, 143, 152, 153, 156, 222, 378, 413,
429-431, 435, 445, 459, 491, 511, 516,
525 .
— de bazi mahallelerin adlan 491
— gelir ispen^esi 154
— lv. 434
— mlv. 74. 76
— memlehasi 89, 151, 152
— — bor^lulan 89
— zm. 482
Sel&nikli Musa (Yagci H. Mukbil gulamr)
151
Seljuk (yayabagi)
••— ogl. Mustafa 262
Seljuk Hatun (Bayezid II. kizi) 388, 389
— — med. (Serez) 389
— - vkf. 388, 389 '
— — — kl. (Serez, Drama) 339
Seljuk Hetun (Qelebi Sit. Mehmed kizi,
Karaca Bey zvce) 36 47, 475
— — mh. msc, odl. (Edr.) 47, 59
— — kizi trul. Hatice htn., Suleyman
Qlb., Hanzade 46, 389, 475
Seljuk Hatun (§eyh Seyyid Abdi P§.
zvce.) 389 *
:-----vkf. (Mai.) 389
Seljuk Hatun bt. Abdullah (Ho§kadem
azd.) 352
Seljuk Hatun bt, Mehmed Qelebi (bk.
Halil P§. «Qandarli« trn.)
-— — ogl. Huseyin Bey 467
— — trn. Mehmed 467
Seljuk Hatun bt. Mursel. (Barsali) 50
Seljuk Hatun vkf. (E<7r.) 352
— — mh. msc. (Edr.) 388, 389
— — ogl. Suleyman Pa^a (Kemal P§.
ogl.) 389
Sel^uklular 9. 161
Selim I. «Selim Bey, Selim §ah Bey»
Sit. Selim Han,, (Yavuz) 18, 81,
155, 158, 192, 194, 240,241, 245, 292,
. 294, 276, 319, 331, 362, 380, 393, 408,
428, 433, 436, 470, 471, 480, 516, 517,
524, 525, 528, 529
— annesi (bk, Giilbahar Htn. bt. Abdiis-
semed)
— c., imr. (/s£.)
— dvr. vkf. 486-94
— ham. (1st.) 490
— kizi 470
— lalasi (Suleyman Bey, §emsi Qelebi)
471
— vkf. (Ustrumca) 486
— nokeri 471
Selim II. 408, 499, 502, 520, 522
— dvr. 174, 175, 520-522
— dvr. vkf. (Selimiye) 520-522
Selime Hatun (bk. Носа Bayezid kizi)
Selime Hatun (H. Dogan kizi) 19Q
Selimiye-c. (Edr.) 4Q1
- 612 —
— kiitiiphanesi (Edr.) 358, 360, 520
— vkf. 520-522
Semendre (lv.) 9, 156, 157
— ml v. 481
Semendre (§eyh) 128
Semrene (amil krd.) 105
Semuzce-Danigmend (bk. Pavli-Kadi, k.)
Sencar (k., Ferecik) 72
Sendel Bey «Sundiil Bey» 297
— — k., tFerecik, Vukaf) 297
------trnl. 297
— — vkf. 297
Serac Kadi (Seraceddin) 170
Seraceddin v. Abdullah Носа 278
— mensuplan 278
Serakin (k„ Vize) 303, 308, 1^-
Seramadi'^ft. (MaZ.) 285, 286
Serez 10-12, 73, 83, 89, 90, 110, 143, 144,
146-148, 157, 182, 183, 198, 205, 206,
251, 342, 388, 398, 413, 425. 445, 527
— bacdari 136
— baci .141, 142
— mkt. 141
— §lt. mkt. 135-140
— gbr. mkt,, kefilleri (Kiird Ahmed,
Yani, Nikola...) 89
— g'olii (Takyanos) dalyan mkt. 140
— hss. 144, 145, 147
— ihtisap mkt. -143
™ kd. 142, 150, 151, 158
saray-i amire hamami 150
— ser-asesi mkt. 143
— zmt. 148
Sevindik Fakih «Sevincik Fakih» 36, 50
------mh. (Edr.) 50, 250, 352, 356, 421
’— — msc. zav. (Edr.) 50
Seydi (Qrm. kd., Mustafa Qlb. o§l.) 82
Seydi (tev. katibi) 477
Seydi Ali-mlk., (Edr.) 122
Seydi b. Abdullah-vkf. (Edr.) 278
Seydi b. Ali (am.) 107
Seydi b. tl Miimin 173
Seydi Kavagi «Kavak» (Bolayir) 164,
166, 325
— — memlehasi 165, 311-313
Seydi-koyii (Ke$an) 317
Seydi Kii^iik v. Mehmed (am ) 153
Seydi Kurz (Karamani, mud.) 479
Seyyid Abdullah-Lutfullah 267
Seyyid Abdurrahman (bk. Ay§e Htn.
bt. Н» Mustafa zv.)
Seyyid Abdurrahman - Hiiseyin, - Ivaz,
Zeynel (bk. Kizil Delii trnl.)
Seyyid Abdiilkerim, ogullan (Ciineyd
Fakih vkf.) 268
Seyyid Abdiillatif, sgullari (Ciineyd
Fakih vkf.) 268
Seyyid Ali (ktb., Erg, imr.) 219
— — zav. (Ei/r.) 271
Seyyid Celtt (zav. §y.) 305
Seyyid-Gazi (kz., Eskifehir) 525
Seyyid H. Musa (Seyyid Karaca Ahmed
trn.) 389
Seyyid Hasan b. Seyyid Ali vkf. (Edr.)
467
Seyyid Karaca Ahmed 389
— — oglr., trnl. 389
Seyyid Kasnxf 330, 331
Seyyid Kasim Paga (Seyyid Karaca Ah-
mad, trn.) 389
Seyyid Mahmud, ogullan (Ciineyd Fakih
vkf.) 267, 268
Seyyid Mehmed (bk. Kadi Salahaddin
vkf. med. Gel.)
Seyyid Mehmed, ogullan (Ciineyd Fakih
vkf.) 267, 269
Seyyid Mehmed Qlb. (bk. Kohne Kadi
Mehmed Ef.)
Seyyid Muslihiddin b. §emseddin 293
Seyyid Mutahhar (Fatih imr. §y.) 305
Seyyid Osman zav.-k. (^umnu/Diilbend-
alani) 506
Seyyid Rahimi (am.) 156, 158
Seyyid Rum Pg. (Seyyid Karaca Ahmed
trn.) 339, lib Д*—
Seyyid Velayet 383
—. — hankahi 383
” — ogfl. Mustafa Qlb. 383
Seyyid Yusuf Paga (Seyyid Karaca
Ahmed ogd.) 389
Seyyid-z&deler (bk. Ciineyd Fakih vkf.)
— 613 —
Seyyid Zengli (Silahdar) 478 j
Seyyidler-imr. (bk. Dariissiyade, E</r.)
Sigircalu (k., Dim. Balaban) 319, 320, 506
Sigirci Memi-mlk. (Edr.) 340
Sigircik-dere (bk.. Sogucak-dere)
Sigirlar (k„ Ke$an) 391
Sigirhca - Musa (bk. Koyunluca * Musa,
Edr., k.)
Sikca-Murad-mh. (Edrti Sipkmci-Murad)
39, 50, 463
Sirbistan 155, 214
Sidrekapsi (kz.) 10-12, 73, 142, 155, 511
— madeni 222, 223
Silistre (iv.) 112, 315, 359, 363, 371, 373,
470, 492, 525
— mlv. 433, 446
Silivri 112,, 300, 303, .306. 312, 313, .322,
379, 396, 404, 489, 494
— mhl. 312.
— memlehasi 309, 491, 492
Silivri-kapi (1st.) 504, 505
Sille (k., Prusac »Akhisar») 524
Simav*pazan (kz., Simav) 487
Simavna (k., Edr.) 27, 199, 413, 414
Simayn^ Kadisi ogl. (bk. §eyh Bedred-
din Mahmud)
Sinan iFil. kd. nb.) 133
Sinan (htb.) 205
Sinan (kemanger) 99
Sinan (Kizil Delii ogl.) 183
Sinan (mehter) 79
Sinan (mev.., in’am-han) 305
Sinan (mev,, kd.) 158
Sinan (mim., Коса) 46. 63, 220, 322
Sinan (mushaf’han) 215
Sinan (tbb.) 480
Sinan Aga b. Abdiilhayy (ba§ hazinedar,
Kapudan Sinan P§.? Rustem P§. krd.)
451 '
Sinan Aga-msc. (/st.) 510
Sinan Bey (Ankara piyadeleri mlv.) 483
Sinan Bey (Aydm mlv.) 483
Sinan Bey (bk. Dervi§ Sinan Bey, Get.,
Hersek mlv.)
Sinan Bey (bk. Saruca P§. Krd.)
Sinan Bey (Qrm. mlv.) 16
Sinsn Bey (hazinedar-ba$i) 36, 49, 61
— — mh., msc. (£dr.)49, 61, 275, 353, 449
-------- odl. (Edr.) 46, 62
Sinan Bey (Karahisar «§arki» zm.) 480,
481, 483
“ — adm. Dur-Ali (tmrl.) 483
— —- adm. Temir-han 483
Sinan Bey (katibi-Cevv* Arpa ktb.. Def-
terdar) 116, 353
— — mh, (Edr.) 254, 462, 463
— — kervansarayi mkt, (Edr.) 116, 117,
119, 203
— — vkf. 353
Sinan Bey (kilerci-ba§i, Fatih dvr.) 90
Sinan Bey (mev. Veliyyiiddin azd.) 353
— - vkf. (Edr.) 353
Sinan Bey (Peneyekci) 16, 88
Sinan Bey (sergureba) 478
Sinan Bey (Serez zm.) 83
Sinan Bey (voynuk mlv., XVL asir) 75
Sinan Bey b. Abdullah (Teftin Aga)
57, 339
— Kervansarayi (Edr.) 420
— — kizi Ayge^Htn. vkf. (Edr.) 460
-----odl. (Edr.) Ы
-----vkf. (Edr.) 339
Sinan Bey b. ishak (Fatih dvr. iimera-
sindan) 320
Sinan b. Ibrahim (mev.) 453
Sinan Qelebi (bk. Ali Qlb. «Alaeddin» v.
mev. Yegan)
Sinan-Qlb. (git. nhr., Fil.) 133
Sinan Qelebi (Sinan P§. krd, ogl.) 480
Sinan Qelebi (Yah§i Fakih trn.) 175, 327
Sinan Dalyani 152
— — o&b Mehmed 152 j
Sinan Dede b. Ilyas (§y., mevlevi, Ko-
, nevi) 518
— — ogL Suleyman Qlb. 518
Sinan Ef. (Kiire kd.) 523
Sinan Fakih (bk. Halil v. Ilyas Fakih
krd.)
Sinan Fakih (bk. Sadik Fakih babasi)
Sinan Kavak 99
— oglr, Abdurrahman, Abdurrahim
99
Sinan Kethudasi 501
Sinan Kirmasti (mev., mud.) 304, 305
— 614 —
Sinan Na’al (H. Mustafa azd.) 353
- — vkf. (Edr.) 353
Sinan Paga (bk. Sinan Aga b. Abdiilhayy,
bag-hazinedar)
Sinan Рада (Giiveyi, Gel. mlv., Bayezid
II. damadi) 73, 74, 233, 297, 384, 385,
450, 453-455, 474, 475
— — c., tesisleri (Edr. Oskiidar) 453,
454
— — kizi (Dukakin-zd. Ahmed Bey
«Р§.» zvce.) 474, 475
— — ogl, Ahmed Bey 454
— — ogl. Memi §ah Bey 249
— — vkf., mlk. 453-455
-------zav. (Gel.) 233, 297, 454, 455
— — zvce. Ayge Sultan (Bayezid II.
kizi) 454, 455, 474, 475
Sinan Рада (Hadim, Rumeli bybo sadra-
zam) 82, 450
Sinan Рада (Носа, Hizir Bey-zd.) 35, 75,
305, 391, 474, 475
— — krd. Ahmed Qlb. 211, 391
— — mh. (Edr,) 35
— — oglr. Ali, Mehmed, §ah Qlb. 305,
474, 475
— — gelini (Mehmet Bey zvce.) Gem
Sit. kizi 484
Sinan Рада «Sinaniiddin Yusuf Bey»
(Mirmiran, Rml. byb., Murad II. dvr.)
16, 30, 31, 39, 253-256, 386
— — ham. (Edr.) 266
— — imr., mh. (Edr.) 30, 31, 39,
230, 253-255, 351, 386
—- — odl. (EdrJ) 39
Sinan Pasa b. Abdiilhayy (bk. Dervig
Sinam Bey, §inaniiddin Yusuf Aga)
Sinan Paga-^ft. (bk. Filibelii, Silivri k.,)
Sinan Sivasi (mev.) 172
Sinan Sofu (Alti-pirmak) 353
— — vkf. (Edr. 353
Sin&niiddin Yusuf Bey b. Sungur (Ya-
vuzer) 452, 453
-------vkf. 452, 453
-------vkf. kl, 452, 453
Singel madeni (Sei. cvr.). 145
Sinop 107
Sip&hi Hasan Bey (Serez sipahileri ser-
askeri) 44
----odl. (Edr.) 44
Sirem (k., Y. Kiz.) 492
Sitayig (mzr. Dim , Burgaz) 267, 268
Sitti Htn. «Sitti Htn.» (Ali Cemali
Ef. «Zenbilli» kizi) 38, 319
— — mh. (Edr.) 38 . ‘ '
Sitti Hatun “Sittt §&hi Htn.,, (bk. Er-
buz Ata trn.)
Sitti Hatun bt. Носа Hasan vkf. (Edr.)
354
Sitti Hatun bt. Suleyman Bey “Sittt
§ah Htn., Sitti Sit.» (Fatih’in zvce.)
36, 38, 318, 319
— —- c. «Sultan c., Hatuniye-с.» (Edr.)
45 '
----odl. (Edr.) 45
— — vkf. 318, 319
Sittin-Hatun bt. Abdullah vkf. (Kdr.)
278, 279'
Sivas (Rum. eyl.) 8
— byb. 22, 23
Sivrihisar 35
Sivrihisari «Sivrihisarlu» msc. (bk. Zin-
cirli-kuyu, Edr.)
Siyavug Рада (sadrazam) 245
Skradin (kz., Bosna) 519
Sofu Bayezid «Sofu Imadeddin Bayezid
Qelebi» 22, 40, 44
----mh., odl. (Edr.) 40, 44, 396
Sofu Hasan (miit., Ibrahim Pg. vkf.) 419
Sofu Ilyas 45
— — msc. (Edr.) 45
Sofu Sultan »SuItan Fatma Hatun»
(Bayezid II. kizi) 382-384
Sofu-Siileyman (k., Ke$an) 428
Sofuca-Halil-mh. (Gel.) 391
Sofular (k., Ada nh., Edr., Beglu) 69,
364, 396
Sofular (k., Y. Kiz., Komarf) 431,432,499
Sofular (k., Vize, Deliiler) 443
Sofular-Mehmedi (k., Erg.) 179, 181, 182
Sofya 6, 7, 131, 155.157, 507
— emn. 157
— imr. cedid 131
— kd. 306
Sofyah-tekkesi (bk. Edhemi Slt*zav.,
Edhemiye dergahi, Edr.)
— 615 —
Sogan-agaci (Dim.) 185
Sogucak-dere «Sovucak-dere» (k., Vize,
Sigircik-dere) 303, 307, 308
Soguk“^e§me-msc«(£</r.) 54
Soguk-k. (Erg,,) 341 z
Soholive (Fil-, Qirptlu-k.) 370, 371
6
Sokollu (bk. Mshmed P§., Sokollu)
Sokolovic (k., Vi§egrad) 511 dl>
Solak (Yayaba§i) 79
Sohcan-bman (Dim.) 185
Soma (kz., And.) 493
Sovucak-pmar «Sogucak-pmar» (k„ Dim.)
407, 408
Soyucak «Sogucak» (k., Gum.) 375,
Sogiin-oglu «Sokiin«ogL, Siikun-ogl.» (k.,
Edr.) 332, 333, 384
Sogiitlu-dere (k., Dim., Erg. Mandra) 78,
235, 429, 480, 439, 525 •
— — tabii Bekta§ 235, 429
Sogutlii-dere (nhr., E. Zag.,) 150
Soyler (к., K. Kh.) 303, 309
Su*bagi (mh„ Gel.) 338
Su'Bakdi (Habib gulami) 357
Su-bakdi «Sii-Bakdi» (Ahmed gulami) 257
Su-ba§i (bk. Umur-bey, Dim. k.)
Su-sigiri (k., Qrm.) 20, 262, 264 <5^1^j—
Sule Bey-^ft. (к., К Kiz.) 397
Sultan Abdullah (bk. §hz. Abdullah,
Bayezid II. ogl.,)
Sultan Ahmed (bk. Ahmed, Sit., Bayezid
IL §hz,) jUaJL-
Sultan-Ahmed (semt, 1st.) 52
Sultan Alaeddin tiirbes^ (Bursa) 386
Sultan Bayezid-bah^esi (/st.) 283
Sultan-C. (bk. Sitti Slt.-c., Edr.)
Siiltan Mahmud (bk. Mahmud, Bayezid IL
§hz.)
Sultan Mehmed (bk. §hz. Mehmed, Ba-
yezid II. ogl.)
Sultan Murad (§hz. Ahmed «Bayezid II.»
ogl.) 473
— — cariyesi §ahnuvaz Htn. 473
Sultan Murad-C. fbk. Mhirad II. c., Ipsala^
Sultan Murad-C. (bk. Murad IL c., Sei.)
Sultan Musa (bk. Musa Qlb.)
Sultan Mustafa (bk. §hz. Mustafa, Fatih
Sultan-Oyiigii (lv.. Sultan-onii, Inonii)482
Sultan-Selim (C../si.) 50
Sultan-Selim «Selimiye» (Edr.) 21, 45,
49
Sultan Selim §ah (bk, Selim I., «Yavuz»)
Sultan-§ah «Sultan-Qelebi» (k., Erg.)
340, 342
Sultan-zd. Sultan Hanim 19
Sulu Haci (bk. Karli«k. Edr.,
Sulu-Manastir (1st.) 441, 442
Sungur (Sis kal. dizdan) 212
Sungur-k. (bk. Egri-dere, Aydincik)
Sungurca-mh. (Gel.) 232, 385
Surnazen (bk. Ak^e-virani, Y. Kn.*^,)
Su§inc (bk. §ahin-golii, Fil.)
Suvarna (k., Ak?e-kizanhk) 263 4‘jl
Suzeboli 359, 363, 371, 372
Suzeri «Sezeri» (k., Edr.) JF'* ^45, 246
Siiheyl b Abdullah vkf. (Edr.) 354
Sule Qelebi «Н. Sule b. H. Sinan» 64
— — mh. (Edr.) 64
Siilemi§ «Solmu§» (k., Dim.) 179,181, 182
Siileyman (bed. Hayreddin azd.) 142
Suleyman ($It. emn.) 128
Siileyman (miit., Selimiye, XVII. asir) 520
Suleyman (tmrl. Mehmed P§. gulami) 81
Suleyman Abdal b. Yah§i vkf. (Edr.)
354
Suleyman Bey (bk. Kan§diran Suleyman
Bey)
Suleyman Bey (bk. Mehmed Bey v. Ka-
sap ogL)
- 616 —
Suleyman Bey (Dulkadir-ogl.)
Suleyman Bey (Hamid piyadeleri mlv.)
483
Suleyman Bey (Коса Mehmed Pg. vkf.
miit.) 243
Suleyman Bey (§hz. Selim lalasi) 471
Suleyman Bey (Turul zm.) 483
Suleyman Bey b. Abdullah (Ohri mlv.)
451 J
Suleyman b. Hamza 477.
Suleyman Qelebi (bk, Davud Pg. ogl)
Suleyman Qelebi (bk. Halil Pg. ogl.)
Siileyman' Qelebi (bk. Seljuk, Htn. bt.
Qelebi Sit. Mehmed trn.).
Suleyman Qelebi (bt. Sinan Dede ogl.)
Suleyman Qelebi «Emir Suleyman $lb.?
Sultan Siileyman» (Yildinm Baye-
zid ogl.) 15, 24, 27, 30, 65, 72, 89,
188, 196, 198, 236, 246
Suleyman Qelebi (miid., miit.) 351
Siileyman Fakih ($lt. emn.) 130, 150
— — ogl. Abdurrahman 150
Suleyman Fakihk. (Iskender Bey tmr.)
240
Suleyman Han b. Sit. Selim Han (bk.
Kanuni Sultan Suleyman)
Suleyman Носа b. Izzeddin vkf. (Edr.)
279 •
— — kizi, trnl. 279
««- — ogl. Nimetullah 279
Suleyman Kutlu Han vkf. (Edr.) 495
Suleyman Paga (Gazi, Hadim, XV, asir)
58, 79, 339, 340 '
— — c. «Gazi Suleyman Pg.-с., Siiley-
maniye» (Edr.) 58
— — berati 79
— — ^It. nhr. (Fd.) 133
— — mh., odl. (Edr.) 57, 58
------ vkf. 339, 340 \
Suleyman Pg. (Hadim, sadrazam) 58, 72,
83,503
Suleyman Paga “Suleyman $ah„ (Or- :
han Bey ogl.) 6, 160-163,165, 170,171 .
— — imr., zav. (Bolayir) 162, 163,'
481 ’ j
— * — vkf. 169, 287 . 7
Suleyman Paga b. Kemaleddin Paga J
«Siileyman Qlb.» (bk. Seljuk Hatun Y
bt. Qlb. Sit. Mehmed trn.)
Suleyman §ah (Germeyan ogl.) 39 y-
Suleyman §ah (H. Kutlu-zd.) 23
Suleyman §ah b, Orhan (bk. Suleyman Y
P§.) |
Suleyman §ah b. Sult. Selim (bk. Ka- t
nuni Sit. Suleyman)
Suleyman v. Ali (H. Ahmed vkf. da) 187
Suleyman vkf.-odl. (Edr.) 58
Siileymaniye-c. (bk. Suleyman Pg. «Gazi»-
c. Edr.) Y
Siileymaniye (Zsf.) 497, 498
— imr. evkf. 497, 498
Siileymaniye Kii^uk-pazar (Edr.) 60
Sunbiil (tavagi) 479
Sundiil Bey (bk. Sendel Bey)
Supiirkeciler (semt, Edr.) 38
Siitluce (semt, 1st.) 490 'r
Siiveyda (mh., Amasya) 46
§aban b. Hogkadem (ktb., Haci) 110,119
§aban Dede b. Halil vkf. (Edr.) 467
§abatay b. Avraham (am.) 151
§&di (arpahk mut.) 84
§adi (kasap, amil) 120
§&di Bey (bk. Ishak Paga ogl.)
§&di b. Abdullah «hayyat» vkf. (Edr.) 467
§ah Qelebi (bk. Sinan Paga «Hoca« ogl.)
§ah Huban Hatun »Hatice Hatun» (lb.
rahim Paga «Qandarh-zd.» kizi) 387
§ah Mehmed Qelebi V. Kemal Paga |
(bk. Kemal Pg. ogl.) |
§ah Melek Paga b. §adi Bey (Gazi, /4
K6r) 6, 27, 28, 266, 340
-----mh. (Edr.) 28/56, 61, 348, 461, 470 /
-----med. (Edr.) 28, 56, 61, 265, 348
-----msc. (Edr.) 57, 61
- odl. (Edr.) 56 Y - 4
— — vkf. 190 • 6 .'Л
— ~ zvce. (bk. Bezirci Hatun) r j
— 617 —
— — mzr. (Hyb.) 208
§ah Sultan bt. Sit. Seliih Han (Qakirci
Hasan P§., Zal Mahmud Pag. zvce.)
— vkf. (Zsf.) '502
502
^§ah Veli cemaati (Ipsala) 455
§&h Veli v. Mustafa 182
§ah-Virani-mzr. (Silivri) 379
§ahi Hatun (bk. Erbuz Ata trn.)
§ahin (Mehmed Bey adm.) 129
1§ahin-adasi (Gam.) 208
§ahin Aga (bk. Yancukci §ahin)
Ԥahin Bey 383
§ahin b. Abdullah 137, 138
§ahin b. Abdullah «Neccar» vkf. (Edr.)
354
§ahin b./ Abdullah »£Jstad« vkf. (Edr.)
468
§ahin-golu (k., Fil., Suginc.) 394, 455
§ahinci (k., Ada nh-) 69
§ahinlu (k., Y. Kiz.) 429, 430
§ahlu Ali 61
— — msc., nh. (Edr.) 61
§ahnuvaz bt. Abdullah vkf. (Edr.) 354
^ahnuv^z Hatun (bk. Sit. Murad b. §hz.
Ahmed cariyesi)
§ahruh Bey (Sultan-oyiigii mlv.) 482
§ahzade Hatun bt. Sultan tylurad Han
386
§air Omer zvce. Hace mlk. (Edr.) 279
§arabdar Abdullah Bey 254
§arabdar Hazma Bey 77, 234, 235, 479.
— — oglr. Ahmed Qlb., Ishak Bey 235,
429 -
— — vkf. 3J8
— — zav. (Edr.) 52, 53
— — zvce. Taciinnisa Htn. 235
§arabdar Zagnos Bey (bk. Zagnos Bey,
§arabdar)
§arh-k, (bk. Krayjslave, Fil.)
§eceriye-med. (Ес?гД 31
§ehabeddin (k., Beypazari)4:09
§ehabeddin Pa§a «Kula §ahin Pa§a«
(Hadim) 37,» 43, 87, 255-261
— — ham. (Edr.) 98, 366
— —w — mkt. 117
— — imr. (Fil.) 257-260
— ~ kp. (Edr.) 98
— — mh. (Edr.) 43, 48, 56, 104,354,428
— - odl. (Edr.) 43
*- — mensuplan (H, Ali, Hizir, H. Ay-
din) 258
------vkf. 255-261, 370, 500
— — k. (bk. Mahmud «Doy$e», Edr.)
§ehabeddin Suba$i 297, 298, 507
— — mlk. 297, 298
— — ogl. Hizir Qlb. 298, 507
— — trn. Mehmed 507
§ehir-k. (Gel.) 248, 249
— — hara^hlari (Saruca P§. vkf.) 248
§ehin$£ih Bey (Bayezid II. ogl., §bz.)
di, о1д:а1л 471-473
— — lalasi Mustafa Bey 471
— — dftd. Huseyin Bey, §adi Bey 572
§ehnaz Hatun(Zen-i Hasan guyende-i Murad
: Han 212 0—3- jj
§ehnuvaz Hatun (bk. Ismail Bey zvce.,
Edr.)
^ehsuvar Bey (Dulkadir-ogl.) 13
§ehzade Abdullah (Sultan, Bayezid II,
§hz.) 380, 381 '
— —' kiigiik kizi 473
§ehzade Ahmed (bk. Ahmed., Sultan
Bayezid II. §hz.)
§ehzade AIem§ah (bk. Alemgah Bey,
Bayezid II. §hz.)
§ehzade Ayni-§ah Hatun (bk. Ayni-§ah
Htn. bt. Ahmed Aga)
§ehzade Ay§e Hatun (bk. Ay§e Htn. bt.
Bayezid Han, Giiveyi Sinan P§. zvce.)
§ehzade-c. (/st) 55
§ehzade Hatun (bk. Hanim > Htn., Sit.
Yavuz Selim kizi, Mustafa P§. zvce.)
§ehzade Hundi Hatun (bk. Ahmed P§.
«Hersek-zd.» zvce., Bayezid II. kizi)
§ehzade Mahmud (bk. Mahmud, Bayezid
II. ogl.)
§ehzade Mehmed (Bayezid II. ogl.) 357,
379, 472
— — lalasi, ni§ancisi Huseyin Bey 472
— — zvce Mengli Giray kizi 472
§ehzade Mehmed (Kanuni Sit. Suleyman
ogl.) 498
•— — C., -imr. (Zst)*498
— — kizi (bk. Hiima-§ah Sit.)
— 618 —
— — vkf. (Ipsala) 498
§ehzade Mustafa «Sultan Mustafa» (Fa
tih Sit. Mehmed ogl.) 319, 379, 380,
473
— annesi Giilgah Htn. 319
— — kizi Hani Htn. 473
§ehzade Selim (bk. Selim I., Yavuz)
§ehzade $ah Hatun «§hz. §ah Sultan»
(Bayezid II. kizi, Nasuh Bey zvce.)
385, 386, 426, 448, 449, 474
§ehzade §ahi Sultan (bk. Devlet §ahi
Sultan, Lutfi Pg. zvce)
§emseddin (FzZ. kd., Ishak Pg., krd.) 130
131
§emgeddin (bk. Katib-i Cevv. §emseddin)
§emseddin (htb., Cami-i Cedid, Edr.) 80
§emseddin (nzr., Eski-c., Edr.) 197
§emseddin (Serez kd.) 141-143, 172
§emseddin (ser-mehter) 305
§emseddin (§y., Suleyman Pg.-zav.) 163
§emseddin Ahmed (bk. Karaca Ahmed)
§emseddin Ahmed (Kadi Bedreddin ogl.)
63
§emseddin Fenari 35
§emseddin Mungi (pirin? emn.) 129, 130
§emsi Qelebi (And. dftd.) 525
§emsi Qelebi b. mev. Fenari (§hz. Se-
lim lalasi) 471
§erefeddin (k., Y. Kar.) 374
§eyh Ahmed 193
§eyh Ahmed Han (Tatar-Hani) 484
— — kaasidi Muhiddin 484
§eyh Alaeddin 36, 60
— —, mh. (zaviye-i Mahmud Kanburi,
Edr.) 60
§eyh Aydm (bk. Aydm §eyh)
§eyh Bahaeddin 382
§eyh Bayezid Halife 22
§eyh Bedreddin Baba 36, 354, 355
— — odl. (Edr.) 61
§eyh Bedreddin Mahmud (Simavna kd.
ogl.) 27, 199
— — zav. 199, 271, 470
-----vkf. 60, 468
§eyh b. Arab Haci (bk. Arab Haci §y.)
§eyh Bir-Nazar Halife b. Hamza (mev.)
468
— — ogl. Mustafa Qlb. 468
— — trn. Dervig Qlb. 468
-----vkf. (Edr.) 468
§eyh Cemal-mzr. (Haskoy)- 264
§eyh-gft. (Osmancik) 242
§eyh Emirhan-vkf. (bk. Arab Haci ogl.}
§eyh-emrudlu (к., K. Kls.)
303 7
§eyh Fahreddin BSyezid «Ahi Fahred*
din Bayezid» (H. Ivaz Pg. babasi)
28, 29
§eyh Haci Qelebi 382
§eyh Hasan Qelebi b. Nizameddin 327
§eyh Hun Bey 526 dL
'----mlk. (Dim.) 526
§eyh fnci Dede 445, 456
— ;— vkf. (Fikeli) 455, 456
§eyh Ivaz (Ahi §y. ogl.) 162
§eyh Mahmud (Ali Pg. zav.) 402
§eyh Mehmed (bk. Ramazan Ho., §y. ogl.}
§eyh Mehmed b. Yusuf (bk. Noktaci-zd.)
§eyh Mes’ud Halife (bk.. Mes’ud Halife,.
?y.)
§eyh Muhiddin 66
§eyh Muhiddin (Han^erli Slt.-med.) 382
§eyh Muslihiddin Halife «§y. Muslihid-
din b. Musa b. Halil» (debbag) 61,
279
—* — mh., msc. vkf* (Edr.) 61, 279, 343
348, 363, 421
§eyh Mustafa b. Ali (miit,) 199
§ey Nasuh b. Mehmed vkf. {Edr.) 470
§eyh Nasuh-diikkanlan (1st.) 395
§eyh Nureddin Halife 401
§eyh Paga-^ft. (Ergt) 218, 235
§eyh Ramazan Halife (bk. Ramazan Ho.}
§eyh Ragid b. §y. Mentege Halife 428
§eyh Salih 36
§eyh Seyyid Abdi Paga (Seyyid Karaca
Ahmed trn.) 389
— — ogl. Seyyid Hizir 389
§eyh Seyyid Ali Paga (Seyyid Karaca
Ahmed trn.) 389
§eyh Sevindik (Kogaci Dede) 490
§eyh Sinan (Burakli-ilicasinda sakin) 378
§eyh Siica Halife «§iicaaddin Karama-
ni» 34,. 58, 465-467
— — zav., mh., med., (Edr.) 58, 228*.
346, 353-, 459, 462, 465*467
— 619 —
§eyh v. Hasan Sipfih-c. (Serez) 147
§eyhi Qelebi (Kadi Bedreddin ogl.) 63
— — mh. (Edr.) 64
§eyhler-k. (Gel.) 438
§eyhlu (kz., And.) 493
§eytan Karaea-msc. (Edr.) 253
§ile (kz., Kocaeli) 188 J-.<i
§irin Hatun-odl. (Edr.) 41
§5rmerd (Magnisavi azd.) 119
§irmerd (meremmeti) 306
§irmerd (Vize muhafizi) 13
— vkf. odl. (Edr.) 61
§irmerd b. Abdullah (am.) 149
^trmerd Bey (gbr. nb.) 98, 103
§irmerd Manastir (Mehmed Bey tabii)
129
§umnu 112, 182, 506
— da ibrahim Pg. «Hadim* mlk. kl. 506
§u$manos (kz., Sei. cvr.) 146, 154
§iic5 (Murad I. vkf.) 171
§uc& Bey b. Abdullah (Voynuk begi)
355, 526
-----vkf. (Edr.y 355, 526-
— — С., mek. (Qorlu) 526
§ucaaddin Karamani (bk. §eyh §iica
Halife)
T
Tabak-mh. (Edr.) 56
Tabani-yassi (k., Fil., Hizirca) 370
Tabani-yassi-angi (Fil.) 370
Tabutlu-c. (Edr.) 51
T&ceddin (k., Aksaray) 494
TSceddin (ktb., sipahi-zd.) 92
T&ceddin (muallim, Muradiye mek.) ,205
Taceddin Divane (am.) 156
TSceddin v. Yako (am.) 157
TSci Bey 156
TAci Bey (Amasyah)
— — hatunu 320, 321
— — oglr. (bk. Cafer Qlb., Sadi Qlb.)
Taci-zd. (bk. Cafer Qlb., Sadi Qlb.)
Tacir Dogan (Edr.) 344
T&ciinnisa (Yahgi Fakih trn.) 176
Taciinnisa Hatun (bk. §arabdar Hamza
Bey zvce.) 235
Tahil-pazan (Gel.) 232, 287, 293
Tahtah-c. (Edr.) 59
TahdelkaTa-mh. (Edr.) 56, 98, 103, 197,
382, 420
Takyaci Yahgi 189
Takyacilar-$ar$isi (Gel.) 193
Takyahos-golii «Tahyano, Takinos*
(Se[. cvr.) 140, 142
Takyeci B51i-mh. (Edr.) 54
----odl. (Edr.) 54
Takyeci Sinan vkf. odl. (Edr.) 54
Talimhane-meydani (Edr.) 52
Tamgaci “Tamgaci-Toyca* (k., Dim.)
418, 419
Taingvar (Eyl.) 408, 514 •
Tanndagi (Dim.) 186, 456
Tanri-vermig (k., Sei., Burah) 45, 413
Tannvermig b. Abdullah (am.) 113
— — vkf. (Edr.) 280
Tapdik (к., K. Kls.) 303, 310, 311
Tarak^i-mh. »Tarak$ilar» (Edr.) 57
— — msc. (Edr.) 421
Tarak$ilar (1st.) 55
Tarhala (Garbi And.) 493. 498
Tarsus 430
Tart-yukan-mzr. (Rum eyl.) 409 jjiyOjI'b
Tag-lli (lv., /peZ) 448, 449
Taghk (Edr.) 58, 247, 322
— med, (bk. Ali Bey-med., Edr.)
Taglik-yuriigu (Y. Kiz.) 369
Tatar-elglsi 109
Tatar-k, (Yanbolu) 431
Tatar-meghedi (k., Yanbolu) 327
Tatar-pazari (Tatarcik-Pazaraik) 86,229,
407, 444Д456, 457, 497, 498, 500, 501,
504,506
— 620 —
— — da Siileymaniye imr. kl. 498
Tatar-virani (Dim.,) 184, 187
Tatarcik (bk. Tatar- pazari)
Tatarhaniler-mezarligi (Edr.) 32, 42, 52,
60, 61
Tatarlar (k„ Mai.) 168
Tatarlar (bk. Erbuz Ata-к., Edr., Qoban-
virani).
Tatarlar (k.r Vize,) 317
Tatarlar «Tatar» (Ada nh,) 69, 70
Tavra (k„ Rum eyl.) 409 ©jjV*
Tavruk (k., Ke$an) 319
Tavukcu-gedigi (Dim.,) 184
Tavuslu 126, 128
— 9It. mkt. 125, 130, 131, 134
Tay-$ft. (Mai.) 173 £1^11»
Tayfur (A. Musa ogl.) 174
Tayyib Носа (bk. Sefergah krd.)
Teftin Aga (bk. Sinan Bey b. Abdullah).
Ul 4СЛ9.1) CrtlAJ
Teke-ili 399
— — miralemi 441
Tekfur-dagi (bk. Tekirdagi) 261
Tekfur-pmari (Gel.) 232, 233
Tekfur-sarayi (Edr.) 37
Tekgoz-kp. (Edr.) 38
Tekirdagi 18, 76, 79, 84, 166, 261-263,
269, 273, 274, 287, 300, 303, 313, 394,
' 425 '
TeJu Hatun bt. Hiiseyin vkf. (Edr.) 356
Temir Kaba-aga$-£ft(jKesan) 287
Temir Katip (am.) 156
Temirci-Hizir (bk. Kara-ba£, Y. Kiz )
Temircilu (k., Ada nh.) 234
Temirhisar (bk. Timurhisar)
Temirtag Bey (bk. Baba Temirtag Bey)
Terkos (k,, Isi. Has. nh.) 302, 303
Tesbine Hatun (bk. Despine Hatun)
Teslim Dede (bk. Qakmak Dede ogl.)
Tirfillu-virani-mzr. (Dim.) 183, 186
Tirhala "(lv.) 156, 157, 525 '
— $lt. mkt. 136, 138
— mlv. 30, 436, 437
Tirnova (k.. Ivraniye) 381
Tirnova (kz., Ni$. lv.) 434> 505
Tiriiova (k., Tirnova kz.) 434 ay
Tikgani-madeni (Drama cvr.) J 145r
147
Tilmig «Telmig» (k„ Erg,) 315, 316
Timin Bey (Misir Sit. kaasidi) 484
Timur (Timurlenk) 22, 23, 195
Timur-boga-mh. (E(7r.) 38, 344, 595
— — rose. (E<Zr.) 345
— —- ogl. Durdi «Turud» Bey vkf. 314r
'345 tyjjf
Timur v. Musa (am.) 96
Timurci-llyas (k., FzZ.) 259, 260
Timurhan-mlk. (Gel.) 191
Timurhan §eyh 174
Timurhan-^ft. «Korhan-^ft.» (bk. Sabtm-
cu, Et/r.)
Timurhanlu (bk. H. Timurhan, Edr.)
Timurhisari «Temirhisar, Demirhisar»
(kz.) 10-12, 73, 89, 138, 144, 149
— — Qlt. mkt. 138, 139
----C. 177
Timurkapi (/st) 54
Timurtas (k., FfZ.) 500
Timurtag Bey «Muiniiddin» b. Abdul-
lah «Baba Timurtag Bey» 200, 201
203
— —- k., (Edr., Saru-Yakub) 200, 201
Timurtag Рада «Kara Timurtag» 6, 14,,
201
Timurtag Tavagi (bk. Hadim Timurtag)
Tire (kz., Izmir) 383
Tirid Baba-С» (bk. Umur Bey-C.,Edr.)
Tobrenic «Tubernic» (kz., Rml.)
156 /
Tohtamig (ktb.) 156
JFokat 55, 63, 105, 223, 357, 52Й
Toknjak-Virani (bk. Doganci-Yakub k. mh.r
Dm.)
Tomas (gbr. el^isi) 109
Topal Hasan vkf. odl. (Ec/r.) 53
Topal Kara Yusuf 25
Tophanekapisi (/st.) 490
Topkapi (/st.) 300
Topkapi-caddesi (Edr.) 31
— med. (Edr.) 26
Toplak «Topalak» mzr. (Dim.) 441
Toplica (Alaca Hisar lv.) 156
Toprak-hisari (к., E. Zag.) 440, 441
Torul (kz. Gizmu^hane) 483
— ’ zm. 483 й
Toyca-balaban (bk. Turnaci, Osmancik
k.)jlU=£>
Toyca-Oriizlu (k., Dini.) 334,
335 "
Toyca Tatarlar (к.. Y. Kiz) 498
Toycm-yurdu «Do'ycm-yurdu» (Dim.) 185
& )У 6 & jy
Toyran (bk., V. Qobanlu, E. Zag.)
Toyran-obasi (k., Lofca) 444 j
Trabzon 155, 158, 320
v- kd. 158, 452
Trabzonlu Hamza (tmrl.) 276
Tunca 35, 36, 39, 48, 49, 58, 123,. 176,
177, 199, 210, 244. 265,279, 280, 326,
339, 348, 358, 419
Turbegi-$ft. (Yalova) 25
Turbegi §eyh 192
— ogl. Yusuf 192
— trn. Yunus 192
Turgud bt. Hizir vkf. (Edr.) 356
U
Ugurlu (ryt., Mahmud k.) 257
Ugurlu-§eyh (k., Vize> Pinar-ba§i) 359,
443
Ugurlu-virani (Gizm.) 208
Ukayl (mev., nzr.) 214, 215
Ula$lar (к., K. Kls.) 304, 309
Uiu-cami (Bursa) 387
Ulu-oyuk (Dim.) 185
621 -
Turgud Bazirgan 47
— — mh., msc. (Edr.) Yl
Turhal (kale) 7, 483
Turhan (arpalik mut.) 184
Turhan Bey (Gazi). 340-342
— — c., med. (Mai.) 342 .. .
— — imr. (Kirk-Kavak) 340-3^2
— — k. (Kirk-kavak,Pa§a-yigit) 340-342
— — oSrl« Omer Bey vkf, 342 * ;
— —1 ortak^ilari, canbazlan 341, 342
Turhan-kavagi (mzr., Erg.) 340-342 *
Turhan Pa§a (bk. Turhan Bey, Gazi)
Turraci (k., Hyb.) 218, 219-u*
Turnaci (k., Osmancik, Toyca^Balaban)
243
Tuti-divfini (k., Kocaeli) 494
TutifHatun (bk. Fahreddin, Muhiddin zvce.)
Tuti Hatun bt. Abdullah vkf. (Edr.)
л 356
Tutulu (bk. Dudulu, Y. Kiz. k.)
Tuzcu Balaban-vkf. (Edr.) 356
Tuzla (nh. And.) 251
Tuzla (Bosna) 131
Tuzluca4sii (Dim.) 184
Turk Yusuf 323, 324
Tiirk-oglu mh. (bk. Vi Arab mh.) 58
Turke§e (k„ K. Kls.) 309 '
Turkmen-boylan 9,10, 20, 33
—- kabileleri 9
Tiirkmen-odl. (Edr.) 52 :
Turkmen (k., Ke$an) 454, 455
Tiitunsiiz Ahmed Bey (bk., Ahmed Bey,
> Tutiinsiiz, dftd.) 390
Umur Bey “H. Umur Bey„ (Saruca P§.
«Sanmuddin„ ogl.) 14-16, 261-265
— — imr. (Qrm.) 265
— — k. (Ada nh., Mezid-bey) 69
— — ogl. Ali Bey 265 - “
-------- vkf. 261-265 *'/
Umur Bey (Eel. emn.) 222 ' '
Umur-Вёу (k.\ Dim.,, 5n6agi)\. 3§5, 386,
413, 414
Umur Bey (Timurtaj P§. «Kara» ogl.)
29, 56
— — C. {Edr,, Tirid Baha-c.) 29
— — mh., {Edr,) 29, 49, 56
Umur Bey-defteri 409
Umur Bey v. Kurt$u Dogan (bk. Kurten
Dogan, Sei. hss. emo.)
Umur-beylu (k.. Hyb.) 488
Umur Fakih b. Tekin 173
Umur-к. (bkf Isa Bey b. Bayezid P§.-Qft.,
Edr<) .
Umur-ogL (к., E. Zag.) 497
Umur V. Halil <tmrh, Hamza V. Ilyas
ile) 81
Un-kapani (Edr.) 197, 198
Un-kapani (At) 326, 395, 452, 488, 490
Urulmu§ (k., Mai.) 168
Urum-beylu (k., Edr.) 245, 246
Urumlu (k., Y> Kiz.) 492 Амл'
Ustrumca (kz.) 156, 446, 486
— da Yavuz Sit. Selim-c. 486
Ustrumca (к., T. Pzr.) 500, 501
U$ak (kz., And.) 493
Uyruklfi «Oyiiklu, Oyuklu-tatar» (k., Edr.)
204, 206, 207, 453
jl’V < Am J*:
Uzga§ (k., Edr., Ishak-bey-k.) 333, 334
Uzgur (ryt„ Mahmud-k.) 257
Uzun Ali-msc. (Edr.) 54
Uzun Hasan 13 ;
Uzun-ini§ {Dim.) 185
Uzun-kara (bk, Kilimci-Davud, Fil. k.)
Uzun*K6pru? (bk. Ergene, Cisr-i Ergene)
Uzun-tepe {Gum.) 208
Uzunca-buk (Dim.) 184, 185
Uzur-obasi {K. Kls.) 803, 310
Og-mihrabh-msc. {1st.) 326
O?-§erefeli’C. {Edr, C.-cedid, C.-Kebir)
41, 43, 47, 98, 201, 203, 213-216, 228?
254, 274, 278, 420, 421
— — mh. {Edr.) 47
Ommi Giilsum Hatun (bk., Daye Htn,,
Fatih *in siitannesi) j у I* f।
Ommi Hatun (bk. Seydi b. Abdullah vkf.)
Ongiirus (bk. Macaristan)
Oskub 9, 138, 156,321, 333, 334. 407, 410,
£/ 456-458, 517, 518, 524. 526, 527
— de Mustafa P§. «Coban, Gazi» imr.
517, 518
Oskub (к., K. Kls.) 211, 212
Oskudar (Edr. nh.) 67, 73, 80, 175, 178,
200, 224, 245, 251, 322, 363, 364, 373,
453, 454
Oskudar {1st.) 384, 335, 408, 501
Oskiidariyot (bk. Kozaderice, Demirci,
Fil.)
Oskiif^u Hayreddin-msc. mh. (Edr.) 518
Oskiif^ii Hizir-mh. (Edr.) 62
Oveys (tbb., Fatih dar.) 305
Oveys Bey (bk. Dulkadirli-ogl. Oveys
Bey)
Oveys Bey-odl. (Edr.) 58
Oveys b. Mustafa (am.) 95
Oveys Qelebi b. Meremmeti 156
Oveys Karan? «Veysel Karani» -zav.
(ZJarsa) 399
Ozeyr {lv.) 510
Vakf-i §eyh (k„ Edr.) 315
Vardar 407
— kp. (Oskub) 85, 407
Vardar-Yenicesi «Yenice«i Vardar» 61,
153, 154,413
Varna 47, 62, 112, 238, 406, 492
Varsaklar (Karaman’da agiret) 473, 484
— beyleri (Hizir Akta$, Mustafa Bey b.
§amlu) 484 z
— 623 —
Vasaliso (к., Sei.) 222
Vatac (tmrl. gbr.) 79
Vavli-C. (Edr.) 55
Vaysan (k., Giim.) 208 j
Veto (nh., /st.) 526
Vefa b. Huseyin (imm., miit.) 228
V. Arab «Ibn-i Arab» (mh. Edr. Tiirk-
ogl.). 54
V. A§ik Pa§a 305
V. Qobanlu (k., E. Zag., Toyran) 230
V, Dageri (k., Dim.) 456
V. Dogan (k., Edr.) 403, 404, 492
V. Donurlu-msc. mh. (Edr.) 59
V. Germeyan imr. (Kiitahya) 481
V. Gumlii «Gumlii-ogl.» (к., E. Zag.)
229, 230
V. Kftbili (k„ Dim.) 123 J Q,
V. KShyalu (bk. Kofteci-zd.)
V. Kul-Hizir (mh., Gel.) 107
V. Kuzgun (mh., Amasya) 320
V. Sabuni-mh. (Edr., Qelebi ogl.) 60
V. §6gun (bk. Sogiin-ogl. Edr. k.)
V. Veliyyiiddin-mh. (Edr. Veliy uddin-zd.,
Giilbahar mh.) 32, 47, 48
Veli b. Bayramh (imm.) 323
Veli Qelebi-msc.-mh. (Edr.) 48
Veli Dede b. Musa (§y.) 402
Veliyyiiddin b. tlyas Huseyin (kzk.) 31,
32, 253, 254, 274, 275, 353
— mh. msc, (Edr.) 46, 280
Venedik 107, 436 482
Yadigar Bey (Kinm beylerinden) 472
— oglr. Mamuc Bey, Mehmed Yar Mirza
472
Yagci H. Mukbil (bk. Bali b. Yagci H.
Mukbil)
Yagci Haci Muslihiddin (bk. H. Musli-
hiddin b. Halil)
Yagci Hizir 298
— — msc. (Gel.) 298
Yagci Kara (bk. Bali b. Yagci H. Kara)
Yagibasan Yiiriik cm. (Y. Kiz.) 499
— el^isi 485
Vernar dalyan-mkt. (Serez) 140 jl’
Vidin (lv.) 151, 157
— mlv. 481
Vidin-Qavu§ (k., Dim.) 497’
Vinag «Vinca$» (kale, Sirbistan)
132
Virzeni dalyan mkt. (*Serez) Jjjj 140
Visko (Bosna) 156
Vi§egrad (ksb., Bosna) 511
Vitrepoli (k., Sil. lv., Cenger) J^e>?j 373
Vize (lv., kz.) 6, 7-9, 12, 64, 75. 112, 114,
157,205, 207, 209, 211, 300,. 303,307-
309, 311, 312, 315, 317, 359, 363, 381,
382, 396, 432, 443, 498, 500, 518, 524
— mlv. 311
Vizeli Hamza Qelebi ogl. (Hayali Bey)
63, 64
— — mh. (Edr.) 63, 64
Voynuk-begi (bk, §iica Bey b. Abdullah)
Vranduk 131
Vresno (bk.. Diresno) 153
Vukuf (bk. Sendel-bey, k., Ferecik)
Vulgar (k., Serez) 142 jbJ j
Vulgaro-hori «Vurgaro-hori» (k., Dim.*
Hatun-k.,) 283, 284, 322
.
Viil^terin (lv.) 9, 10, 157. 439
Y
Yagmur Baba 456
— — zav., vkf. (Dim.) 456
- ~ ogl. Karli 456
Yagmurlar (k., Samakov) 433
Yahdra (k., Rum. eyl.) 409
Yah§i (Qrm. kd., Mustafa Qlb. ogl.) 82
Yah§i (tmrl., sancakdar) 80
Yah§i Bey (bk. Iskender Bey b. Mihai
ogl.) 431
Yah§i b. Gazi 173
— 624 —
Yakub b. tsrail (am.) 148
Yakub Qelebi (bk. Alp Arslan Bey ogl.)
Yakub Qelebi ($lt. nhr.; Fil.) 133
Yakub Qlb. b. Emir Ahmed Bey 452
Yakub-evi (Edr., Ahmed-evi) 98
Yakub Pa$a (Hekim, Носа) 75, 149, 305
— — ogl-» trn. (Ahmed, Mahmud, Ali,
Ishak, Bayezid) 305 f
Yakub Pa$a (Rumi. bybi( Hadim, mimar)
23, 24, 26, 27, 127, 458, 459, 478, 529
-----C. (Sei.) 459
- ~ med. (Edr.) 26, 458-459
— — muhasebesi 127
Yakubci (k., Fil.) 457
Yakut b. Abdullah 26
Yakut Lala (bk. Yakut P§.)
Yakut Pa§a (Lala) 23-27, 87, 188, 459,
529 , kS
— —. imr. 25- • .
— — mh. (Edr.t Metrepblit, Midhat-p§.)
26, 32, 529
— — vkf. (Edr.) 467, 468
Yalak-Abad (bk. Yalova)
Yalova “Yalak-ova, Yalak Abad» 24,
25, 169, 381, 391, 398, 402
Yanbolu 112, 128, 157/'205, 206, 216, 327,
- 363, 373, 396, 402, 431, 444, 468, 469
Yancikci §ahin «Н. §ehabeddin b. Ab-
dullah» 42, 43, 257
— — mh., msc, (Edr.) 42, 257
Yani (am.) 140
Yanikos (k., Serez, Giirniig) 182, 183
Yanova (k., Novobrdo) 157
Yanya (lv.) 9, 156, 427, 428
— mlv. 474, 476
Yapagilu (k.,. Silivri, Qakir-aga) 312
Yapildak (k., n) 391-393
Yar Ahmed (Muradiye mek. halifesi) 205
Yaraklu (bk. Azizlu, Dim. k.)
Yaraklu (bk. Pa§a-yigit, Erg.)
Yarhisar. (Ala$ehir) 399, 493
Yarhisar (Ay§e Htn. bt. Sit. Mehmed
vkf.) 321
Yarhisar-zd., (mev., mud.) 215
Yan Носа «Yaru Ho.,> 428
Yarici (k., Ram eyl.) 409
Yah§i b. tlyas (Edr. jab.) 354:
Yah§i Fakih b. Dani§mend 43, 175
— ham., mh., msc. (Edr.) 43, 55 176
-------k., (Edr.) 175, 176
-------’ odl. (Edr.) 48
— — ogl. Mustafa Bey 176
— — trnl. Mehmed Qlb., Feyzullah, Qlb.
Sinan $lb., Pin 5lb, 175, 176, 327
— — trnl. Fahriinnisa, Gulbari Htn. 175,176
Yah§i-k., (Edr.) 190
Yahuda b. Yakub (am.) 93
Yahudiyan (bk. Edr., Yahudi cm.)
Yahudiyan-mh. (/si.) 423
Yahya (am.) 91, 92, 104-106, 109
Yahya Bey Xbk. Yahya P§., serbevvabin)
Yahya b. Ilyas (Edr. kd.) 348
Yahya Qelebi v. Ke$i-bula 156
Yahya Pa§a b. Abdiilhayy (Vezir, mir-
miran; ser-bevvabin.) 92,9$, 95, 100,
103, 106, 132, 235, 361, 362, 379,
156-458, 475
— — C., imr. (Uskiib) 456-458
— — £lt. nhr. (Fil.) 183
— — §ft. (Fil.) 457
— — mllh. (/st.) 457, 458
— — oglr. Mustafa, Hasan, Bali, Meh-
med, Yusuf, Iskender Beyler 100, 457,
458, 525
— — mandrasi (Fil.) 457
— — Vkf. 456-458
— — zvce. (Bayezid II. kizi) 475
Yakins (Edirneli §air) 34
Yakub (am.) 152
Yakub (bk. Kurt-ogl., Dim. k.)
Yakub (cb., §ehabeddin P§. vkf). 258
Yakub (Qelebi Sit. halkindan) 276
Yakub (ktb., Edr. harc-i hss.) 91, 97, 99
105 ,
Yakub (nb.) 172
Yakub (Yah§i Fakih yigeni) 175
Yakub Bey (Firuz Bey ogl.) 24
Yakub Bey (miit., Mihai'ogl. vkf.) 308
Yakub Bey b. Abdullah (iimeradan) 451
Yakub Bey Kilarci-ba§i (bk. Kilari Ya-
kub)
Yakub . Bey odl. (/st.) 395
Yakub b. Haci Islam (emn,, Sofya harc-i
hss.) 131
— 625,-
Yarik-Birgos (к., /si.) 450
Yasalulu-cm. ( У. Хаг.) 375 JjLa>
Yassi-Evren (bk. Yassi-viran, Y. Kar.}
Yassi-tepe (Mai.) 173 *^^1
Yassi-viran «Yassi-Evren» (k., Y. Kar.)
375, 488
Yatagan Dede «Н. Yatagan» 194
— — trn. Dur Cihan Dede 194
Yava-buku (k.. Antalya) 399
Yavasil (bk. Baba-ogl.-mzr., Hiisrev-bey-
$ft., Fil.)
Yavn-deresi (k., Y. Kiz.) 368, 369
— kiptileri 369 jb'
Yav§in (k.. Ram eyl.) 3Q9 ^jb
Yavuz Sultan Selim (bk. Selim I.
«Yavuz«)
Yavuzer (bk. Sinanuddin Yusuf Bey b,
Sungur) jljjb
Yaya (k., Pinar-hisar) 211, 212
Yayaba§i-lbrahim (k., Qrm.) 278
Yayacik fk., Qrm.t Siileyman-obasi) 19
Yayalar (k., Erg.) 218, 219 Jib
Yayalar (k„ Vize) 303
Yedeklu (k„ Y. Kiz.) 396 4ГХ
Yedi-kule (1st.) 443
— — kapisi 490
Yediyol-agzi (Edr.) 57
Yegan-begli (k., Fil.) 501, 502
Yegan-hizir (bk. Aslihan k. tabii, Me-
§elii, Erg.)
Yegan Reis 171
— — k., zav., vkf. 171
Yehuda b. Salamon (am.) 148
Yellii Burgaz-mh. (Edr.) 123, 345
Yellu-dere mkt. (Fil.) 133
Yemi§-iskelesi (/si.) 488
Yeni-imaret (bk. Bayezid II. kiil., Bayezid
II. kiil., imaret-i Cedid, Edr.)
Yeni-k. (Erg.) 315, 316
Yeni-k., (Mai.) 168, 208
Yeni-saray (bk. Edr. sry.)
Yeni-tophane (Edr.) 47
Yenice (kz., Rml.) 1-57
Yenice (k., Enez) 377
Yenice (k., Erg. «Dim») 2 J 8, 219, 23Й,
418, 419
Yenice (к., Ё. Zag., «Karaca-к.») 230
Yenice (k., Yanbolu) 205
Yenice-^irpan (bk. Qirpan) 18
Yenice-Karasu “Karasu,, 10-12, 76, 112,
136, 145, 149,151, 359, 363, 374, 375,
441, 442, 445, 488*
Yenice-Kizilaga$ (bk. Kizilaga^)
Yenice-k. (Aydos) 406
Yenice-k. (Fil.) 497
Yenice-k. (bk. Davud-beglii, Kizilaga$)
Yenice-k, (Mai.) 168
Yenice-muslumanlar (Qrm.) 262-264,411
Yenice-vardar (bk. Vardar-Yenicesi)
Yenice-Zagra (nh.) «Zagra-Yenicesi* 14,
15, 18. 73, 84, 112, 209, 262, 263, 363
376, 397
Yeni$eri-ba§i (bk. Qeri-ba§i, K. Kls. k)
Yeni^eri Mustafa (miit,, Gel.) 339
Yeni§ehir (Bursa) 238, 254, 386, 409
Yeni§ehir (Tesalya) 156,525
YergSgi 151
Yerisa (k., Qrm.) Ujjr- 142
Yerlix-kaya (Dim.) 185
Yesu (kefil, Serez) 148
Ye§il-C. (Bursa) 39
Yildirim«-imr. mh.» (Edr.) 21, 35. 48^
57, 59, 62, 98, 177, 200, 202, 275, 353
' 388, 463, 465, 467
Yilmaz’Ali (k., Dim.) 526
Yigit (bk. Kivirciklu, Dzm-k.)
Yonca-pmari (Maslahat-k.) 189
Yoncahk-bah^esi (Edr.) 100, 102
Yoncalu (Davud P§. vkf. k.) 405,
— C. 405, 410 ’ /
Yorgan (k., Y. Kar.) (jtj# 374
Yorgi ($lt. mktc.) 127
Yorgi b. Paleologos 152
Yorgi b. Sule (am.) 93, 95
Yorgila (bk. Patrik-Yorgila, mkt. Serez)
Yoros (k., Sil. lv.) 372
Yorgiis Pa§a zvce. (bk. Qigek bt. Abdul-
lah)
— 626 —
Yugurcak (bk. Qagnigir, Fil. k.)
Yumaklu-mzr. (K Kiz,) 431
Yumcu §iica 193
------gft. 193 ' «
— — kizi Alem Htn. 193
— —* trnl. Ay§e, Rabia Hatun 193, 194
—- — yigenleri
Yunanisian 14
Yund-alani (Qrm.) 16, 19
Yund-k. (Fil.) 506
Yund-oglani (bk. Ho.-begin, Qakmak-
dede, Dim. k.)
Yund-ogl. (bk. Hizirca, K. Kls. k.)
Yunkeldik «Yungeldik» (k., Gum.) 208
Yunus (Davud P§. azd.) 409
— damadi Hazinedar Iskender 411
Yunus (H. Ilyas ogl.) 170
Yunus (ktb.) 156
Yunus b. Abdullah (am.) 134
Yunus b. Baba (?lt. mktc.) 126
Yunus b, §ahin (am.) 120
Yunus Pa§a (sadrazam, Rml. byb.) 82
Yunus v. Yusuf (goriinccii) 81
Yuri? (k., Nig.) 177
Yusuf 16
Yusuf (Bayezid. II. kiil., 1st. bina halifesi)
478
Ypsuf (bi-pa, Fatih imr.) 305
Yusuf (cb., Edr.) 120
Yusuf (cerrah, Fatih dar., /st.) 305 >
Yusuf (doganci, tmrl.) 82
Yusuf (Edr. nb.) 352
Yusuf (ktb., harc-i hss.) 96, 97
Yusuf (meremmeti) 306
Yusuf (muarrif) 166
Yusuf (ser-asker, Prayadi) 81
Yusuf (garabdar) 99, 100
— gakirdi Yusuf 100
Zaganes (silahdar) 89
Zaganos (terzi-ba§i) 30
Zaganos Bey (garabdar) 329, 429
k. (Dim,, Musa ?v§. $ft.) 429, 430
Yusuf (tmrl.) 81 7
Yusuf Bey b. Abdullah 430
Yufuf b. Abdullah (cebeci, am,) 124
. vkf. 281
Yusuf b. Abdurrahman (nb.) 451
Yusuf b. Iskender 173
Yusuf b. Iskender (Gazi Evrenos trn.) 69
Yusuf b. Muruvvetlii vkf. (Edr.) 470
Yusuf Qelebi (bk. Yahya P§. ogl.)
Yusuf Qelebi v. Isa Qelebi b. Dogan
Bey 298, 299, 406
— — mlk. 298, 299
Yusuf Dolabi 99
— —• gakirdi Iskender 99, 100
Yusuf Fakih 161
Yusuf-kovanhk (k., Sil. lv.) 372
Yusuf v. Abdullah (Ho. Bekir azd.) 285
Yusuf Kethiida 99
Yusuf v. Abdullah (am.) 107
Yusuf v. Ali (tmrl.) 82
— — karde§leri Nasuh, Hiiseyin 82
Yusuf V. Papas (ser-tabbah) 80
Yusufhari (ahi) 171
Yusufhan b. Hiiseyin vkf. (Edr.) 470
Yusuflu (bk. Kara-Yusuflu, Edr. k.)
Yuten (k., Fil.) 397
, Yuva (k., Af§ar Divani, Rum eyl.) 452
Yuva (k., Mai.) 168
Yuvan b* Tudor (am.) 137
Yuvasin (k., Fil.) 500
Yiiregi? (k., Edr.) 365, 396
Yiiruk’cm. (bk. Kovanlu-k., Y. Kiz../
Yiiruk-cm. (Giim., Egrj-dere, Qitak-vadisi,
Halla?-deresi, Furuncuk, Tosyalu,
Koseier) 208
Yiiruk-go?begi (bk. Gogbegi. Biiyiik-gog"
begi, Biir?ekler, Edr.)
Yuriikler (k., Y. Kiz., Miisdleman) 505
z
Zaganos Mehmed Pa§a «Zaganos S'ubagi»
(Vezir) 29, 30, 62, 256
— — mh. (Edr.) 62, 388
— — zvce. (bk. Fatma Htn.)
— 627 —
Zaganos Suba^i (bk. Zaganos Mebmed
Pa§a)
Zagarci Mustafa (zm.) 84
Zagferan-adasi (Ahyoli) 372
Zagra-yenicesi (bk. Yenice-Zagra)
Zagralu ($lt nhr., Fil.) 134
Zahid Qelebi (Dim. kd.) 102, 105
Zahid Qelebi (Novobrdo kd.) 158
Zahidlii (k., Giim.) 376
Zal Mahmud Pa$a 502
Zavgar (k., Amasya) 399
Zaviye-i Baba Haydar b._ Ibrahim Sey-
yid §eyh 40
Zekeriya (k., Yarhisar) 321
Zen-i Firuz Pa§a (Mihrinigar Htn.) 36,
52, 60
— — mh. msc. odl. (EtZr.) 52, 60
Zen-i Ibrahim Pa§a 36
— — mh. msc. (Et/r.) 51, 378, 388
Zen-i Saruca Pa?a (bk. Saruca P§. Ha-
tunu)
Zevce-i §ah Melek (bk. Bezirci Hatun)
Zeyneb Hatun (bk. Mes’ud Halife, §eyh
zvce.)
Zeyneb Hatun (bk. Muhiddin «Fahreddin*
kizi)
Zeyneddin-^ft. (Fil.) 260
Zeynelabidin Ali Qelebi b. Mehmed P§.
Tevkii 305
Zeynelabidin Ef. (Gmmulveled-ogl., Gel.
kd.) 338
— — defteri 338
Zeyrek Ef. vkf. odl. (Edr.) 37
Zeyrek-zd. Ahmed Riikneddin Ef. msc.,
vkf., qdl. '(Edr.) 52, 53
Zihne 10-12, 74, 85, 145, 147, 148, 397
— de Ali P§. «Hadim» vkf. kl. 397
— kd. 142
Zile 529
— de Qlt.-k. 529
Zincirli-Kuyu-mh. (Edr.) 38, 272 350, 419
466
— — msc. QSivrihisari, Servi-hisarlu,
Edr.) 38
-----odl. (Edr.) 38
Zindan-alti (Edr.) 32
Ziyaret-bilegi (Qrm.) 20
Zonarite (k., Sil. lv.) 372
Ziibeyde (?It. iihr., Fil.) 134
Zuleyha (bk. Ramazan Носа §eyh zvce.)
dCzeltmeler
Sahife Satir Yanli§ Dogru
16 10
29 11 Ahme Ahmed
35 4 maim nami
35 6 nes'elelerde mes’elelerde
39 Not 11 Beyberbeyi Beylerbeyi
41 Not 19 po§a Pa§a
41 Not 20 Raugatiilmes. Ravzatiilmes.
46 Nqt 43 Zaptirdigi yaptirdigi
46 Not 45
47 Not 49 oaln olan
50 Not 67 Kadi Kadi
52 Not 77 Imaset Imaret
53 Not 84 ihmalini ihtimalini
60 Not 126 zavize zaviye
77 Not [203] kendi yerine kendi biirume
77 Not [204]
78 10 varsitasi vasitasi
88 21 Yasaknameye ait not bk. s. 107 not. 41 unutulmugtur.
98 10 eJib
99 13 (?) uL.
100 31
102 18
107 Not 41’e ilave Turkiyat Mecmuasi (1952) nushasm ^ikacaktir.
— 630 —
Sahife Satir Yanli$ Dogru
113 6,7 Silah-hane sallah-hane
113 Not [71]
117 29 bprcunu borcunu
125 1 (1456-1500) (1456-1506)
127 9 her-ve^h ber-ve^h
134 13 At
136 Not [118] *
140 18 Yergila Y orgila
143 24 # A о A»
151 4 1496 1469
151 28 v
151 29 -
162 Not [9] hiporez hipotez
168 23 Hara-Ko^ Kara-Kog
171 7 Ishah Ishak
172 29 c>.
172 29 С-Аал!
185 12 Palamut pelit
212 20 Germ-kapu Germe-kapu
238 15 (944=1440) (844 = 1440)
271 sahife nu. -171 - - 271 —
281 25 Fakik Fakih
288 9
308 Not [372] Hobib^i Habibgi
334 18 Fatik Fatih
375 t 2 Musa-Fakikltn Musa Fakihler
375 15 Mencmus Moncinus
376 Not [586] J»*
381 9 Mehmed Mahmud
381 10 Mehmed Mahmud
382 sahife nu. У -582- - 382 -
— 631 —
Sahife Satir Yanli$ Dogrd
382 13 «oldugu gibfden sonra Not: [597 miiker- rer] «М. Cevdet» ayn. esr., s. 194»
282 15 Birinci Ikinci
282 15 ikincinin « birincinin
383 16
384 21 «miilk koylerini»- den sonra «Gelibolu kasaba- sinda» ilave
384 27 &
404 Not [632]
406 34
407 Not [640] Ob rem oglu Obren oglu
446 8 [314] [714]
449 Not [717] Ay§e Sultan §ah Sultan
451 19 j j I
451 26
456 9 devresinde devrinde
456 25 takrir tahrir
476 16
479 25 e ve
492 15 Azas Pa§a Ayas Pa§a
507 31 945 954
518 26 vakiflarn vakiflan
525 21 yakinineki yakinindeki
525 25 Cermey Qernoy
576 Hanyade bt. Aydin Hanzade bt. Aydin
586 Iznik 426 425 .
600 Mir$ev V. Mir^e V.
VAKFiYELER
I
BAYEZID II. VAKFtYELERi
Edirne’deki Bayezid IL kiilliyesine (Yeni Imaret) ait uq tip
vakfiye mevcut oldugunu ve bunlardan ikinciyi aynen, fac simile ve
transcription olarak, iiguncuyu de yine aynen, fakat sadece transcription
halde, dercedecegimizi ve buna bir de onsoz ilave eyliyecegimizi yuka-
nda sdylemi§tik. XV. asir sonu ve XVI. asir ba§ina ait olan bu tiirkge
vakfiyelerin dil hususiyetlerine kisa bir goz gezdirdikten sonra, evkafi
idareye memur vazifelilerin vazifeleri ve istihkaklari, vakfedilen kitaplar,
v. s. hakkinda bazi §ematik izahat verecegiz. Ikinci tip vakfiyeyi A ve
йдипсй tip vakfiyeyi В ile gosterelim.
Her iki vakfiyenin iislubu ve dil hususiyetleri, temamen kendi zaman-
lannin damgasini ta§imaktadir. A nushasi daha edebi ve t^rkipli, В nus-
hasi ise sade ve basit iislupludur. Bununla beraber, bazi mii§terek vasiflan
yok degildir. Tiirkge kelimelerin, her ikisinde de, ekseriya harekeli olu§u
okunu§lanni gostermektedir. Mesela, mahal manasina olan yer sozii daima
yir y1, yire sinir, sinur smirinin, sinunnun ,
a§agi, a$aga 1^1, yaylasinin, yaylaginun , onun, anun J* I, eder
(etmek mastanndan), ider yalnizca, yalunuzca be§, bi$
gibi, biki irili-ufakh, irllii- avaklu . ilah. §ekillerindedir.
Bundan ba§ka, В nushasinda, sayisi yerine daima sagt$i findikli
yerine findukh J*41*, di§ - budak yerine dii$-budak 0Ц telaffuz ve
imlalan vardir. Keza, inerek tepeye §eklinde yazilmi§ ve bu
suretle, boylece manasina analaym kullanilmi§tir. A nushasinda
ekseriya, В nushasinda da bazan, accusativus §ekli meksur hareke ile gos-
terilmi§tir: JA ‘-^4 gibi. Miitevelli kelimesi de §eklinde yazilmi§tire
A nushasinda bazi tavsifler sik-sik ge^mektedir. Mesela, Edirne
surundan bahsedilirken, daima, sur-i mevfurussiirur vakifin
1 — Matbaada harekeli arap harfleri bulunmadigi i?in, gerek bu kelimelerde
gerek В nushasi metnindeki harekeler, maalesef, gosterilememi§tir.
(4)
§artlan niinasebetiyle, tayin itdiigi $ er ay it tibkinca ч}**'
veya, Sul tan-1 Vakif tibki iizerine ‘OjjI J?5 cari olan adete
gore manasinda adet-i miitdde minvalince ojL veya adet-i
miit ear ife minvalince tabirlerine, ve yine muhtelif
vesilelerle, kemdl-i emanet ve diyanet iizerine siinen-i
hasene siineni iizerine сл-alettevdli fi cemiiileyydm velleyali
j terkiplerine rastlanmaktadir.
Evkafin baglica vazifeleri §oyle siralanmi§tir:
1 — Miitevelli,
(^Vakfin birinci miitevellisi vakifin bizzat kendisi, yani, Pa-
<1 i § a h olacak, evkafi azaltip gogaltmak, degi§tirmek onun elinde bulu-
nacak, fakat, ba§ka hig kimse (miiluk, hukkam, niivvab, miitevelli) hig
bir degi§iklik yapamiyacaktir. Kendisinden sonra miitevelli “aslah-i eb-
nay-i erciimendinden serir-i saltanata.., taht-i memleket-i hilafeten
sahip olan olacak ve “hasbeten lillah miitevelli olub kali I ve kesir tev-
liyeti mukabelesinde bir habbe* almiyacaktir. Bu asil ve birinci miitevelli
yerine kaim olacak ikinci miitevelli, umiitevelli-i sani„ tevliyetin
biitiin hizmetlerini bizzat gorecek, ve miitevellilerm uhdesinde olan her
tiirlii i$i istikametle, emanet ve diyanet le ifa edecektir. Onun baghca
sekiz tiirlii vazifesi tesbit edilmi§tir :
a) Her sene sonunda biitiin mah salat-, icarlar ve mukataalardzn
30.000 akgeyi tamir ve diger rakaba igin ahkoyub geri kalanini emin
bir yerde sakhyacaktir. Eger bir yilm basils, vakifin §arti mucibince,
masrafa kafi gelmezse, bu otuz bin akgeden baki kalandan ahnarak sar-
folunacak, yoksa her masraftan kisilacaktir,
b) Miitevelli, her tiirlii akid ve icarlan iig sene den fazla za-
m a n igin yapamiyacaktir, aksi hal evkafin itlafim mucip olacaktir.
c) Miitevelli, gece-giindiiz biitiin i§lere ve evkaf hademesine nezaret
edip vakifin takdir ettigi kiymet gartlari ile goriip gozetecek ve “htfzi
lazim olan esbabin tehasiil ve tekasUliinden itlaf vaki olsa tazmin,,
ettirecektir.
g) Miitevelli, vazife sahipleri veya hademeden vazifelerini yapmakta
miisamaha edenlere evvela nasi hat edecek, fayda etmezse, lazim gelen
§ekilde tekdir ve teeziye eyliyecektir.
d) Miitevelli, evkaf hizmetlerini erazil-i nasa vermiyecektir.
e) Vazife sahiplerinden biri, hasta, oziirlii v.s. olsa, miitevelli, о va-
zifeye bir vekil nasbedecektir.
(5)
f) Miitevelli, vazife sahiplerine ve diger hademeye Utafaddul9 teceb-
bur, tekebbiir» etmiyecektir.
g) Miitevelli, giren ve $ikandan haberdar olup katibe giinliik vak’-
alan bir defterde ve seneligi diger defterde icmalen ve tafsilen tesbit
ettirecek, sene sonunda bu miitevelli, asil miitevelliye, yani Mulevelli-i
Evvel’t defterlerden hesap verecektir.
M iite velli, hizmeti kargiliginda, giinde 50 a к $ e ulufe
ile ii£ koyden senede 4918 ak^elik mahsQl alacaktir.
2 — Nazir giinde 20, ayda 600 ak$e
Miistakim bir Nazir tayin olunup biitiin giren ve Qikani ta-
mamen bilecek, bunlan tafsilatiyle zaptedip, muhasebati giinliik, aylik
ve senelik olmak iizere, Miitevelli ve Katip gibi deftere kayde-
decek, her muhasebe bunun marifetiyle olacaktir.
3 — Katip giinde 10, ayda 300 ak$e
Muhasebeye muktedir bir katip nasholunacak, az veya 90k,
her §eyi ruznamede mufassalan kaydedecektir.
4 — Cabi 12 nefer
Biitiin mahsulati, miitevellinin dedigi gibi, cem’ ve zaptedip cibayete
miiteallik hizmetleri yapacaktir.
Herbiri giinde 4 ayda 120 ak$e
Yalniz Istanbul cabisi giinde 6, ayda 180 ak$e.
5 — Hatip giinde 15 ak$e
Her cuma ve баг/ramlarda hitabete miiteallik i$leri ifa edecektir.
6 — Imam 2 nefer Herbiri giinde 8, ayda 240 ak$e
7 — Ser-Mahfil-i Huff az giinde 7 ak$e
Ilm-i kiraatde miitehassis bir kimse olacak ve devir okunurken,
hafizlara ezberden miidahale ve tenbih edecektir.
8 — Hafiz 30 nefer
Herbiri giinde iki^er, ayda 60 ak$e. Bunlar her sabah camide tam
bir hatim yapacak, i^lerinden on tanesi ciiz okuduklanndan ba§ka cuma
giinii devir okumiya tayin olunacaklardir, aynca birer ak$e.
9 — Enam-han 5 nefer
Salih kimseler teenni ile en’am okuyacaklar giinde dbrder ak^e.
10 — Muvakkit-i Ma h giinde 7 ak$e
Namaz vakitlerini “berahin-i bahireyle„ bilen alim bir muvakkit
miiezzinlere tenbih edecektir.
(6)
11 — Muezzin 4 nefer herbiri giinde 5 ak$e
Hutba ezaninda dordii birden ezan okuyacaktir.
12 — Mu’arrif giinde 5 ak$e
Cuma ve bayram giinlerinde hafizlar ezan okumaya toplanmca san-
dukayi Ser-Mahfil online koyup e^zayi ciiz-hanlara verecek, sonra top-
liyacak, Mu3 ar rife du^en vazifeyi gorecektir.
13 — Devir-han giinde 4 ak$e
14 — Miihellil 7 nefer
Herbiri sabah namazindan sonra 10.000 defa diyecek.
15 — Salavatqi 7 nefer
Her biri 10.000 defa . .. diyecek, bu 70.000 tehlil ve
70.000 salavatin mesufati vdkifa hibe edilecek, bunlardan birer tanesi
digerlerine “Mer’us Re’is olacaktir.
Re’islere giinde 3, Mer’uslara 2 ak^e-
16 — Miicevvid-Miirettil
Ogle ve ikindi namazlanndan sonra bir hizib mikdan okuyacak,
giinde 2 ak$e.
17 — Kayyum 2 nefer
Camideki seccade ve hahlann do§eme ve kaldirilma zamanlannda
hizmete hazir olacakiar. Herbirine giinde 3 ak$e.
18 — Q i г a к $ i (Kandilci) 2 nefer
Cami ve imarette Qirag ve kandilleri vaktinde yakip sondiiren, her
birine giinde 3 ak$e, kandillere yag iqun giinde 4 akge.
19 — Murakib-Noktaci
Uhdesinde olan hizmeti, §erT bir oziir olmaksizin, eda etmeyenleri
noktaci defterine kaydedip miitevelliye birdilecektir giinde 2 ak$e.
20 — Miiderris giinde 50 ak^e
Tatil giinlerinden ba§ka ders kesmiyecek, ders ve miizakere ile
me§gul olacaktir.
21 — M u’i d giinde 7 ak$e.
Medresede ifadeye muktedir olacaktir.
22 — Taleb e (Talibd Him) 18 nefer
Herbiri giinde 2 ak^e.
23 — Hafiz-i kiitiib giinde 2 ak$e. Medresedeki vakif kitap-
lari hifzederek, talebeye verecek, fakat, harice vermiyecektir.
(7)
24 — Bavvab giinde 2 ak$e
Medresede emniyetli bir bevvab.
25 — F e r r a § giinde 2 ak^e.
26 — § e у h giinde 15 ak^e
Matbuhat ve me§rubatin tertibinde vazifeli ve sahihulmezak.
27 — VekilharQ giinde 5 ak$e
Imarette, ali§-veri§ i§lerinde vazifeli.
28 — К i 1 a r d a r {imarette) giinde 4 ak$e.
29 — Anbardar {Imaret i$in) giinde 4 ak^e.
30 — A § 91 6 nefer
Ostade mahir a§Qilar, miinavebe ile herbirine giinde iiQer ak$e.
31 — Ekmek^i 6 nefer
Imaret haremindeki finnda, herbirine giinde 3 ak$e.
32 — N a к i b 2 nefer
Ekseriya surun ig ve diginda bulunarak gelen ve ge$eni bekliyecek,
gelenleri giiler yiizle kabul edecek ve, ekmek ve yemek tevziinde bulu-
nacaklardir. Herbirisi giinde 4 ak$e alacaktir.
Bunlardan ba§ka imaret, matbah, bah$e, ahir v;s. i§lerini gormek,
tamirleri yapmak iizere muhtelif vazife sahipleri tesbit edilmi§, her gun
pi§ecek yemeklerin har$ ve masraflan gosterilmi§ ve Daru$$ifa i^inde 2
tabib (biri re’is 30 ak$e, digerleri onar ak$e) 2 к eh hal, 2 cerrah
ile eczaci ve aynca a§Qilar v. s. tayin olunmu§tur. Bu vazifelilerin §ematik
bir listesi de u^iincii tip vakfiyenin i§inde bulunmaktadir.
Vakif kitaplara gelince, bunlarm 42 cild olarak sandikta bulundugu
bildirilmekte, Теfsir’den 5 cild, Hadis9den 7, FzfoA’dan 11, Kelam9dan
2, Usul’dan 5, 2?eZagafdan 4, Mantik9dan 2, Tzft’dan 5 cild sayilmakta-
dir. Her bir cildin varak sayisi da tesbit olunmu§tur.
Ankara9da Kuyud-i kadime argivindeki Bayezid II. vakfiyelerinden
birine bu kitaplar hakkinda 1022 tarihinde tanzim edilmig bir liste
ilave edilmi§tir. Bu liste Tefsir kitaplanni bir tane
Have ile (1 jV 6 aded gostermekte (6 Fikih
kitaplanni, Fetva ve Furu9 olarak iki kisma
ayirmakta, Kelam ve Usui kitaplanni birle§tirmete (pKJllj
ve ile^jojoC^ adlan ile iki Kelam kitabi eklemekte, Belagat
kitaplanni adiyla vasiflandirarak ve kitap-
lanni ilave etmekte, Tib kismmada adh kitabi koymakta,
(8)
aynca, bir Lugat kitabi olarak ile yekunu
45 aded bildirmektedir. Buna gore, eski kitaplardan birka^i kayip ve
bazi ilaveler vaki olmu§ demektir. О sirada Hafiz-i kiitiip Arslan
Qelebi bin Husrev idi ve evkaf miifetti§i olarak Abdiirrezzak bunu
tesbite memur olmu§tu :
jl fJLJ
[6.IV.1613] (UiJ -Ц (j СЛ-дГ! \jj£
4л"Л I j ^JLaJI
<r<c AJI^yUUll-uJIo^
A nushasi transcriptionunda, arap^a terkipler, ayet, hadis ve arabi
ibareler i$in Islam Ansiklopedisindt kabul ve tatbik edilen §ekil esas
almmi§, fakat, farisi terkipler ve tiirkge ibareler, miimkiin mertebe, sade
bir transcription usuliine tabi tutulmu§tar. Sadece ayet ve hadislerin yeri
ha§iyede gosterilmi§, fakat, ba§kaca herhangi bir izaha giri§ilmemi§tir.
В nushasi $ok sade bir tiirkge terciime oldugu i$in, bunda hi$ bir
transcription gii^liigu goriilmemi§, tiirkge kelimelerin naklinde ise miimkiin
oldugu kadar о zamanki telaffuzlanna sadik kalinmaya 9ah§ilmi§tir. Koy
ve yer isimleri orjinal yazih§lanyla da — harekeleri i§aret edilemiyerek —
gosterilmi§, ayrica bu vakfiyenin, ba§ ve son kisimlan arap harfleriyle
nakledilmi§tir. Bu tiirkge vakfiye sureti, A nushasi transcription
sahifesi altinda, kii^iik punto harflerle, dercolunmakta,
onun hitammdan sonra da, miiteakip sahifelerde devam edilmektedir.
Vakfiye A da arap$a ibare ve terkipler i$in kulianilan
transcription alfabesi
h
Ь
b 1
c E i
S E к
d к
f 1
m
p- oq<
L n
a h
E о 1
Ё о
1 p
J r
✓
s U**
J s c/5
J s О
r § eT*
j t О
J t 1,
u
u
V
У
z
z
z
Z
(10)
Vakfiye: A
Bi’smi ’llahi ’1-rahmani ’l-rahim va ’l-ictizad caia lutfihfi^amlm al-
ii am d li’llahcala tavali* ni camih va’l-§ukr cala tatali’ karamih va ’1-salat
caia nabiyyih Muhammad va alih tugra-yi garra-yi mutarra ve yarlig-i
5 belig-i vacib iit-tavklr-i mucalla ya’ni men§ur-i muhalia / bi-be§a3ir-i
mesamic muctekifan-i savamic “malaJi cala” 1 ez cevahir-i zevahir ve
ahkam-i pur hikem-i evamir ez an dergah-i vala ve barigah-i cala la
zalat nafizatan “fiTarz va fi’l-samavati’l- cula” 2 mazmfln-i miinif der*
10 cinde gurer-i durer-i munderice/budur ki meger hazret-i Hakan-i cali-
cenab ve Kagan-i macali-ma ab menakib-nikab an Padi§ah-i Hur§id-san
cali-mekan Cem§id-§an macali- ni§an Hakan-i sahib-kiran bi ’l-kara’in
15 va’l-burhan I hulasa-i kan-i imkan kabir-i ekabir-i salatin-i Al-i Os-
man es-sultan ibn es-sultan hazret-i sultan-i
1 — XXXVIII. 69; XXXVII. oUUl 8.
2 — XX. t-b 4.
Vakfiye: В
[4.XII.1507]
Aj J
jlikj • Jjl а! I j д/г CnlUI<_чВ1д^
Jbjb jllaJL» jllaJU- Jj* (jllaJLv Jonlloblj Ij Jx-алЛ
j cj^b’ <5!) (3^=*- (j* jk.
c,fiSlj Allie I 1 j 4A*A>- — у к J a-5 АД*л«
Ду I ert <39^ оДд9^л (Z*
j j j д»=~^ jkljl L Jjl L
j aI aLmjJIa! t-j^ljl А; д^- ч!-.**»a»j jI j д>- Д C/*t
Is-jU- j lk-з^ j «tb j Д_y j aI J4-*s(zp
crul—11J (ЛуС-',^1 jUaL- Jjl (3 Д| I дДЗк. ДА*£-^л>
aJa аЛ I jkjjl L’JlojL— a!aU!oj^j
I A*wJ (3 ^Ди.11* (^1>SJ (_)ДА^11а к ^Д«_5^” I 1д*аа*> I J ^kl^a.a
(11)
? .ф. »»»
•> ’
ЯМШ№^№
(12)
Ibn es-Sultan Murad Han la zalat aslafuhum mutanacimin bi-nicam
nagam’ haza'ir al-kudus rafilan ve 9I-bakT min ahlafihim li-acla*
aclam §aca’ir al-§arc al-§arif kafilan $iin hazret-i vehhab-i mevahib-i
5 celle ve cala’ / camma ala’ uh va tavala ol padi§ah-i miitedeyyin-i
dindari mevhibe-i heniyye-i mulka li-man ya§a:” 1 dan sehm-i
evla ve ala ve nasib-i evfa ve miistevfi ile kamkar idiib hilcat>i
hilafet-i ’s-sultan-i ziilullah ile saye-i aferidekar ve tiraz-i ihtizaz
10 “inni / istafaytuk cala al-nas” 2 ile bi-niyaz kilub tac-i ibtihac “al-hamd
li’llah allazi fazzalena cala kasir min al-nas”3 ile serfiraz idiib cinan-i
amme-i iimmehat ehemm-i miihimmat-i umum-i iimem bi-hakk “nun
15 va’l-kalam”< kabza-i iktidar ve havza-i / ihtiyanna tefviz idiib bu
cah-i cavidani ol hazrete erzani buyurduysa la biid be-muktazay-i
kaziyye-i maraziye “la’in §akartum
1 III. 26. veya dW JV’.
2 VII. 144.
3 XXVII. J^l 15.
LXVIIL JLaJI 1.
J (Z’ jXLaft J
Jjjbjrd. eAl-»ojl LI JjyJjl J jl^A« j j*IJ j
A?O^I i T.L-J J
4j йА*>-| J J
cAJd^J (jij Jjl "4“л^ J j J 1
Иа^!^ аЬ (jA^C-Lcl^ !••
Jjl uA- йа5*д9^
Aij'b 1 a^- I JI ^IjaJI 1 3>^j^ 5vL-
<^6^^,Sc>- jjal»jI^> (Jjj ‘’З^—’ <Jk)jl j j s(i-^^**7 (JLa-UI a—L.
^1* a»’Ijj j fb’ j fb ^ЬI
<J’>°3z'^ лЛА^Аа- ^ysaj 4jj-> til у LI jAJa$&^| Jj| 2
J A J I A> A^ aJ jr
5imdi zikr olunan tevabii ile jjimal canibiade olan haddi Purna deresine
yeti§ub miintehi olur dahi bundan a§aga gidib Karadenize yeti§iir andan
sonra yukaru (jikub giin batisindan yana olan haddine meyleder dahi gidib osmanl u-
koyinun Jy-jbLp Eski-Yurdi ^Ajy^Ll dinilen menzile yeti§iir ve andan gider dahi
(13)
••
(14)
la’azidannakum” 1 §iikr-i nicmet-i bi-minnet zimmet-i himmet-i aliye-
sine nisbet deyn bel farz-i cayn lazimiileda- bi’l-emin biliib liizum-iil
hamam ill-harem ve’I-gumam iil-kerem fela-cerem ol sultan-i mekrumet-
5 rusum yassar allah ma yuriduh va yarum / cala’l-husus va 'l-umum’
dur temamet-i memalik-i Rum talaban li-mariat rabb ’il-^anam bast-i
bisat-i incam-i cam ve te’sis-i esas-i ihsan-i tarn ber devam-i cavam
10 li’I-havass- ve’l cavam calayil-i fevadil-i hayrat-i / cariyata mail olub
viicud-i cfld ez an sahib-i viicud ki mutazammin-i maksud-i her
mevctiddur zuhtira getiirub ciimle-i mebarrat-i bakiyatindan biri ki
memalik-i mahrusasindan belde-i tayyibe ve suhub-i sema^iha sayyibe
15 darunnasr-i / ve’l-saltana mahrtisa-i Edirne’de Tunca kenaresinde
riyaz-i cenana muadil bir mahall-i kabil ihtiyar idiib cami-i ciimle-i
sacadat bir mescid-i camic ve makam-i miizakere ve miidarese bir
20 all medrese ve medarat-i I meberrat-i da3ire bir imaret-i amire ve
be-ifna-i fesih cadim iil-fena qu enfas-i mesih
1 XIV. 7.
Pal Horratno Jb dimekle maruf yire yetigiir tandan sonra cenubdan yana do-
ner dahi Ayvahk 1 dimekle meghur yire varur andan Aladag 1 iistiine varub
^ekiliir Yund-alani 1 dimekle maruf Eksire-Horye I nam yire yeti-
giir ve andan gidib Terniko j dimekle maruf depeye yetigiir ve andan gidib Kolos
dimekle maruf depeye yetigiir ve andan Yanhor-bedura’ya yatigiir
dahi andan Linbeko dimekle maruf biiyiik dag depesine ^ekiliir (jikar dahi andan
Zukna Ojj dimekle bellu yire yetigiir ve andan bir dere bagina varur ki ol derede
jSl Eski-Hisar vardur ve hisara Tonkra da diniliir ve bundan ^ekiliir
dahi gun dogusundan yana doner dahi Zunarite adlu dere i^ine girer de Karadenize
yetigiir ve gine ancilaym giin dogusundan yana olan haddi ve gimal canibinde olan
bazi haddi ol Karadenize ulagur amma karye’i Qingir’in evleriniin sagigi dul avretlerile
defderde yazildugi iizre otuz u$ hanedir ve hasih defterde iki bin begyiiz doksan alti
ak$e yazar ve ol koyiin bagka sinun Zunarite deresinden baglar dahi ol dere i^inde
gider dahi varur Izyavlu Jjbjl dimekle rr.aruf kcye mensup olan eski evlere yetigur
ve andan (jekiliir Kutruz deresinde olan Istirya I JU>1 adlu koye mensup olan eski
evlere yetigiir ve amma zikr olunan Aya-Dimitri adlu koyiin evleriniin sagigi dul avret-
lerile vakif oldugi vakitde defter-i hakanide yazildigi iizre seksen beg evdir ve ol k6-
yiin hasih ol defterde dokuz bin dokuz yiiz elli ak$e yazar ol koyiin hadd-i gimalisi
Purna deresine yktigiir daga yetiginciye degin ve giin dogusundan yana sinun Kara-
denize yetigiir ve kibleden yana olan sinun zikr olunan deniz kenannda Eski-Kinise’ye
(15)
(16)
bir dar-i §ifa in§a idiib ol menazil-i kavafil-i miifterizat ve nevafilin
her birine tacyin olunan acmalin halen ve malen malabuddiinden
kitab-hane ve tab-haneler vesayir miisakkafat-i “zat al-cimad>,x
5 ki “lam yuhlak / misluha fi ’1-bilad”2 tertib idiib ve ol ciimli-i
ciimle-i *cevanibinden muhit-i hisn-i hasin mesabesinde mii§eyyid-i
metin ba ferr-i kerr-i humayun-i firdevs-ayin bir sur-i mevfurussurur
10 ile ihata idiib salatin-i Al-i Osman / abk allah asar hasanatihim ila
ahir al-zaman hayrat-i cariyatmda cari siinen-i hasene seneni iizerine
ol acmal ve cibadatin camme-i miihimmatindan suhuf ve kiitiib biiSut
15 ve fiirii§den fer§-i zemin manend-i car§-u cennet-berin / olub ye
her babdan esbab tekmil olunub edevat ve mevad evani ve alat
adet-i muctade minvalince miihezzeb ve miiretteb bir mesabede
ziynet-ii zibed ile zuhura g-elmigdir ki her hired-i hurdebin ol sur-i
20 mevfurussururun / sevad-i hubur-bah§ini mii§ahede etse §anmda bunu
in§ad ider ki
1 LXXXIX.^aH 7.
2 LXXXIX.^JI 8.
yetigiir ol kiniseden dogru gider Erkona daginin deresine varur ve gun
-dulundugundan yana olan sinun zikr olan dagadek yetigiir ve amma zikr olunan Zu-
narite (Zonarite) adlu koyiin ki ol defter-i mezkurda Romande yazildi orada
'bagka smurlanmaz Suzeboli’nun gendunin ve anun zikr olunan tevabiiniin sinun iginde
vaki oldugundan otiirii amma zikrolunan Revandinos adlu koyiin evierinin dul
avretlerile vakif oldugi vakitde mezkur defterde yazildugi iizre kirk alti evdiir ve ol
defterde hasili bes bin iki yiiz otuz yedi ak<£edir ol koye mahsus olan sinun ol koyiin
alti yaninda olan depe dibindendiir deniz tarafindan ve dahi iki yamndan daga yetigiir
.amma kasaba-i mezkurenin ol zikrolunan dort koylerile baglan ve ekinlikleri ve ^ayir-
lan ve anlara mensup olan yirleri biribirine giriib kangmigdur bagka bagka smur tayin
olunmak asan olmaz birbirine tedahuliinden otiirii Aya-Dimitri koyiinden gay-
risi ziyre ol sabika tafsil olundugi iizre hususiyetle temyiz olunmugdur Hal budur ki
bunlardan her birisinun hududi anlara miiteallik olanlarile bagk bagka ehli yaninda
giiphesiiz malumdur Ve Ol evkafdandur Suzeboli kargusmda zikr olunan deniz i^inde
Zagferan-Adasi dimekle meghur ada ve ol adanun ardinda deniz tarafm-
dan yanasinda olan ada ki anda kegigler sakin olurlar ve bu iki adalarda tasarruf ide
gol kimse kim ol Suzeboli’de vakfiyet tarikile tasarruf ider Ve Ol evkafdandur Silistre
sanea&indan Yoros nam koyiin cemisi ve anun evlerinun dul avretlerile
sa£igi vakif oldugi hinde defter-i mezkurda yazildugi iizre yetmig bir hanedir ve anun
<ol defterde yazilan hasili on bin srkiz yiiz ii§ ak^edir ve anun garp canibinden yana
(17)
(18)
“Ey sevadi dergehet der ruy-i rumi hal-i din
Hazihi “cannat cadnin„ Fadhulu-ha “halidin» 1
ve riyaz-i hiyaz-i idrarat-i miidrarat-i ab-i hayatindan hurrem-abad
5 ve sersebz-u §adaan oldukdan sonra mesfur sur-i pur hubur/verasmda
mezbur nehr^Pfevvac mutelatim^jjl-emvac iizerinde micrac-i medaric
acla derecat miiessis ul-esas miimted bir kopri med idiib ve ol mena-
zil-i sacadat ve mahafil-i kavafiL i berekati bi-riimmetiha ciimele-i es-
10 bab ve edevat-i/mezkure ile miikemmel va fi sabil rabb al-arbab vakf-i
miisebbel ve habs-i lazim-i miiseccel itdiikde re^y-i zerrln-i sultani
ve akl-i metin-i hakani ol cibadat ve tacat cemic evkat ve sacat ve
15 camme-i umur muaddetiilcumhur/cala murur-e§-§uhur ve diirur-ed-du-
hflr baki ve miistemir olmak iizerine oldiysa labiid ol §ehriyar-i mek-
riimet-§icar ve padi§ah-i namdar-i dindar caka?il-i emval ye fevazil-i
20 emlak cela^ilinden kasabat ve kura/mezaric ve meratic den cemic
hudud ve hukuk ve camme-i tara^ik ve murafikiyle efanin-i kava-
nin-i §erci
1 XX. 76
olan haddi zikr olunan koy altmba olan Korfes-goli dimekle meghur gole
yetigiir dahi gol bagindan doner dahi gol tarafmdan kibleden yana olan haddine mute*
veccih olur andan sonra Katazire-deresi cjjks dimekle meghur olan dere iijine
giriir ve andan ijekilur dahi dikilmig taga yetigiir ve andan dahi gider iki taglara dahi
varur andan bir gayri gole dahi yetigiir ki ol gol Karadenize giriir ol anun gun dogu*
sundan yana olan haddldir ve anun gimal tarafinda olan haddi zikrolunan denizdir dahi
gun batisindan yana da olan Fakih-deresi dimekle maruf deredir ve bundan
dahi gider Oskiif-Hisarligi dimekle meghur olan yire yetigiir bu Oskiif-
Hisarhgi Hallac-degirmeni ile Burns koyiiniin tevabiidir lakin ol
andan munfasildir ve ol ikisiniin arasinda yirler vardir eenebiyyedir Ve Ol evkafdandur
Edirne te^abiinden Pravadi 7 nam koyiin cemiisi ve anun haneleriniin sagi§i mii-
eerredle ve kafirle vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizre on be§ hanedir ve anun
ol defterde yazilan hasdi ii£ bin sekiz yiiz ak^edir niyabetinsiiz fu$i resminsiiz ve mo-
nopolisuz ve gayrinsuz ve anun §imal canibinde olan haddi Bozdepe dimekle
meghur depeden ibtida ider dahi gun batisindan yana gider ve dahi iki ta§dan ge$er
Saru-Tonlu Yusuf у yirini ihata eyler dahi andan gider Yenice-koy
yoluna yeti^iir dahi tjekiliir Yir-Kesi&i jr dimekle me§hur yire ulagur
ve andan Bozoyiik dimekle meghur depeye varur ve bundan gun dolundugundan
yana sminna meyl eyler dahi Kurt-deresi dimekle bellu dereye gider dahi'
(19)
(20)
ve cemic ^kavadih-i sihhat-i §erciden cari idiib cumIeD-i culema:)-i din
ve cuzamaJ-i muctehidin akvali iizerine vakf-i miittefakumaleyh ve
habs-1 Iazim»u mecmac-i ca!eyh olub luzum al-mala ikat al-haram va’l-
5 baramikat al-karam сепнс evkaf-i/mezbure vel-mevkufat-i aleyha bi-
rummetiha usuli ve furuci hududi ve camme-i hukuki §era'it ve za-
vabitijile tafsilen carabi vakHyede muharrer ve mukarrer oldukda
10 ol padi§ah-i kerdun-serir ve ru§en~zamir mekrumet-masir’un/rey-i
isabet-adeti bu minval-i sacadet-siret Iizerine nazil oldu ki ol mena-
zil-i meberratin hidemat-i mebruresi ikameti babinda istikametle
15 ka im olan hademe carabi vakfiyeden efanin-i kavanin-i §era?it/cala
ma huva’l-layik murad-i hazret-i vakifa muvafik diyanet iizerine ke-
mal-i riayet idemeyeler deyu ihtiyat idiib ba-mucab “kallim al-nas
cala kadr-i cuknlihim„1 ol hazretin ferman-i kaza-mezasi muktezasi
20 lisan-i tiirki / iizerine evkaf icmalcn ve dekadk i reyabk-i §era3it cala
ahsan al-tara ik ve mesa . . . her sarif
1 Ravisi Imam Malik olan ve jl V.^1 gek-
linde bulunan kuvvetli bir hadis (rivayet)’in elfaz-i miiteaddidesiaden biridir. Mesnedi
daha zaif hadis’ler ^дэ jl j jl O^d»
ve Imam Buhari’nin zikrettigi bu mealdeki diger bir hadis
jjdll^Д&,Л i?in bk. lajU
. b' 1 is 1
derenun i^ine giriir Qekiliir varur Arabaci-Ahmed koprisiine jyeti^iir
ve bundan gider Pravadi-deresinden dahi ge^er Qatal-Armud’a Jk=- yeti^iir ve
bundan meyl ^ider kibleden yana olan smunna ve dahi Bazar-yoh dimekle
maruf yola yiiriir dahi taga yetigiir ve bundan Ismailce-Binan dimekle
malum olan bmara varur ve dahi bundan gun do^usundan yana meyl eyler dahi
§ehabeddin Рада i-iLJI«_smun i^inde olan on iki tag arasindan gider Yagmur-
Oyiigii 15^' dimekle maruf depeyedek ve andan In-Kaya L&Jf I dimekle meghur
yire gider ve andan Elmacik-deresine agider ve and*n Miisellem-Meghedi
^д^Дл dimekle meghur yire varur ve andan Demurci Hizir-Sarucasi
yiriinde olan depeye varur ve andan iki taga ve Boz-Depsye varur
Ve Ol evkafdandur zikr olunan Pravadi tevabiinden Kink adlu koyiiu ciimlesi
evlerinin sagigi miicerrediyle vakif oldugu vakitda defter-i mezkurda yazildu&i uzre
yirmi bir evdiir defterde yazilan hasih hassa ^ayirile ve sazligi ile iki bin sekiz yiiz
seksen iki ak^adur ve anun kibleden yana olan smunnun $o£i Sofular JkSkoyi-
niin gimal canibinde olan haddine yetigiir ve bazi sinun Ulu-Yol*dur andan
(21)
w^^4*V)^tu
(A**
•ь^г^й^
-*$£$££&&
gx>
<.
> •г
(22)
tafsilen muharrer ve mukarrer kilinub ekser evkat cala rucus
al-i§had bu tevkic-i vacib ut-tevk ir tai nr oluna ki amme-i ehl-i ve-
zaJif ve hadeiuenin her birine tacyin olunan hidemat ve acmal-i mez-
5 kure ne vech uzerine masturedir kema yenbagi/temarri mefhum ve
macium olub muktezasi iizerine ca.mel oluna ve ilia suy-icamellerine
mucadil hazret-i Sultan-i cadil tacyin itdiigi §era3it tipkinca ber-vech-i
10 tecadu.l mucazat ve mil к af at oluna labile! ol ferman-j/eihan-mutac
lazim al-izcan vacib al-ittibacmucibi ile camel olunub icmalen evkaf
ve tafsilen seraJit ve camme-i umur ve zavabit tahrir olundu amma
15 evkaf-i kasabat ve kura mezaric ve meratic kiirum ve besatin/ve
ebniyeden hammamat ve dekkakin Tahunat ve framed musakkafat ve
sah’r levahik bulardir ki zikrolunur kasaba-i Suzaboli ve tevabicinde
karye-i Qenker ve karye i Ayadimitri ve karye-i Zunarite ve karye-i
20 Revandinos ve karye-i Boros (Yoros)/ve mezkur Suzaboli kar§usinda
Karadeniz i^inde iki ada birine Zagferan-adasi ve birine
sonra Koncilar ve Kmk koyuniin arasinda olan depediir ve bundan (jekiKir
beg taga bulugur dahi Boz-Oyiik dimekle meshur olan oyiige yetigiir bu ol koyiin
giin dogusundan yana olan sinundir ve bundan gekiliir Yir-Kesigi dimekle belli!
yiredek dahi andan Pravadi yoluna gelur dahi yol iizre yiiriir Qoke yaylaginun
yolunu keser dahi yiiksek yiriin iistiine Qikarda yiiriir dahi Hamzaciik-Oyiigii
dimekle miigtehir oyiige ulagur ve bundan gider Kink koyuniin makbe-
relerine ulasurki ol anun hadd-i gimalisidir ve giin dolundugundan yana olan sinun
Ulu-Yolda Sofular koyii sinun i<jinde olan degirmen yoluna bulugan yire gider ve
bundan yol iizerinde olan Taghca-Yokug dimekle megbur olan yiredek
gider dahi yol iizre yiiriir Kink koyiiniin meghedlerinedek ve zikr olunan Edirne
tevabiinden Qagnigir (Jadlu koyiin cemisi dahi ol evkafdandur ki defterde
iki evdiir defterde yazilan hasili hassa gayin ile iki bin seksen dbrt ak^ediir anun
kible len yana olan sinun Pravadi deresiniin altmdan giden yoldan ibtida ider dahi
dort emrud agacinun altmdan ve Karaagag
dimekle
maruf olan aga$ altmdan
dahi Qekilur Haci Yusuf yirini kablar dahi Sirt dimekle belli! olan yiiksek yir
iistiine <jikar da anda Hacet-depesi dimekle maruf depeye bulugur dahi anda
bir yol vardur ol sirt dimekle maruf ve miiscmma olan yirde Qekiliir ve anun giin
dogusundan yana olan sinun andan baglar dahi giin dogusundan doner dahi agagi iner
Beg-Tag’a bulugur dahi Pravadi deresin keser Tatar-Deresi dimekle mugtehir
olan dereye gider ve dahi ol dere i^inde ijekilur dahi Gerek-Tarla J)" dimekle
maruf yire yetigiir ve ol koyiin gimal tarafmdan yana olan smun bu Gerek-Tarla’dan
ibtida ider dahi gimale doner dahi ^ekiliir yiiksek yiriin iistinedek dahi bir taga bulugur
iki yol arasinda dahi andan §ekiliir dognlug iizre pes bir dikilmig taga ulagur yiiksek
(23)
(24)
Ke§i§ler-adasi dirler ve Edirne tevabicinde karye-i Pravadi ve kar-
ye-i Kink ve karye-i Qa§nikir ve karye-i Qingillii ve karye-i Kara-
gullu ve karye-i Haci-Umur ve Giimulcine tevabicinde karye-i Megri
ve Yenice-Karasu tevabicinde karye-i Isketye ve me2reca-i Dere-
5 Yurdi/ve karye-i Qomaklu ve karye-i §erefeddin nam-i diger Ha-
midlu ve karye-i Buhallu ve Когпсь^iftligi ve karye-i Muhammed
nam-i diger Koyun-koyii ve Dimetoka tevabicinde karye-i Lulu ve
10 karye-i Olgar ve Karye-i Karaca-Halil ve karye-i Kivirciklu/ve kar-
ye-i Mustafalu ve karye-i Bay-Hocalu ve Fikele nevahisinde karye-i
Siikun-Oglu ve karye-i Ismacilce nam-i diger Murad-koyi ve mezrec
a-i Karaca-Suleyman ve karye-i Evrenos nam-i diger Hisar-begi ve
15 karye-i Aslihan nam-i / diger Haskoy ve karye-i Donuz-Virani ve
karye-i Yuriik-Go^begi ve karye-i Haskoy nam-i diger Purleke ve
karye-i Demurciler amma bu iki pare koyiin reayasi bir yerde otu-
20 rurlar ve karye-i Kavaklu ve karye-i Ibri nam-i diger / Saruhanlu ve
mezraca-i Karlralam ve karye-i Saru-Savculu ve mezraca-i Oguz-Alam
yir iistiinde andan sonra oradan Qagirkan kdyiiniin deresine iner dahi an®
keser de andan gekiliir bir tagadek andan dahi yukaru gider bir taga dahi yetigiir ki
bir yiiksek yiriin iizerinde vaki olmugdur ve ol koyun gun bat:sindan yana olan sinun
andan baglar dahi doner gidici oldugi halde pes bir taga dahi ulagur sndan sonra
Pravadi deresiniin altindan ge^en yoladek yetigiir dahi zikr olunan beg aga$ altindan
ve dahi Pravadi tevabiinden (Jengellii adiu koyiin cemisi ol evkafdandur ki
anun evleriniin sagigi miicerredile vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizre dokuz
yiiz on dokuz ak^adur ve ol koyiin kibleden yana olan sinun Mihayil-Scgiidi
dimekle maruf agacdan ibtida ider dahi Hacet-Oyiigii dimekle
maruf depeyedek gider ve anun yaninda bir ulu yol vardur ki anun iizerine gider dahi
andan doner gun dogusnndan yana olan sinunnadek ve dahi gider Kirasli-dere
dimekle maruf dereye dahi andan tjckiliir dere i^inde Giimrenli dimekle maruf
yiredek £ikar dahi andan gimal canibinde olan smurina meyl ider dahi ol yiriin
iizerinde yiiriir dahi Qatal-Paht JeL Jb» dimekle miigtehir agaca ulagur ki anun altinda
dikilmig bir tag vardur ve dahi andan Sigir-Ekregl dimekle maruf yire
$ekiliir ve bundan Qoke iizre gider dahi yiiksek yir iizerinde Balaban-Konugu yjLb
dimekle meghur olan yire ulagur dahi andan yiiriir gunun iizerine dahi Temiirce-Binari
dimekle meghur bmara yetigiir o! bmardan gun batisindan yana olan
smunna meyl ider dahi bmar suymun iizerine gider dahi Biiyiik-dereye yetigiir bu dere
dahi gekiliir bundan evvel zikr olunan Mihayil-Agacina yetigiir tern am" olur
ve Pravadi tevabiinden Kara-Gi'dlii koyiin dokelisi dahi ol evkafdan dur
ol koyiin yirlerinde ol koyiin ehli olmiyanlar tksrler koyliisii ekdiikleri* gibi ol koyiin ;
(25)
(26)
ve karye-i llyasca ve karye-i Hizir-aga ve karye-i Eynesi ve karye-i
Helvaci ve karye-i Antablu ve mezkur Edirne tevabicinde Uskiidar
nahiyesinde karye-i Ashhan ve karye-i Bikari (Bmari) ve karye-i
5 Mahmad ve mezraca-i Gobeller / ve karye-i Akbaglu Yamak-i Ibra-
him tabic-i Qirmen asilda musellemlik imi§ ve karye-i Bedir-Qiftligi
nam-i diger Delii-Ali ve Delii-Yusuf Qiftligi maca Karli-Alam ve
karye-i Begin nam-i diger Sofular-koyi ve karye-i Kir§ehirlu ve
10 karye-i Yiiregic I ve karye-i Kazan ve karye-i Lefke ve karye-i
Mahmud^ah ve karye-i Saru Tur-Ali ve karye-i Korici maca Sazhk
ve Talyan ve karye-i Ahi ve karye-i Muradcilar ve karye-i Temur-
15 hanlu ve karye-i Kara-Ishaklu ve karye-i Salih ve Filibe / tevabic-
inde karye-i Tabam-Yassi nam-i diger Hizirca-koyi ve karye-i Bay-
ram-begi nam-i diger Haci Nasuh-koyi ve karye-i Quliu-Kor ve
20 karye-i Tumam ve karye-i Soholva nam-i diger Qirpilu-koyi I ve
karye-i Dokuva ve karye-i Krayslava nam-i diger §arlu-koyi ve
karye-i ’Girlova
evlerinun sagigi miicerredile vakif oldu&i vakitda defter-i hakanide yazildugi iizre
yirmi iki evdiir anun defterde yazilan hasili iki bin iig yiiz doksan yedi akgediir anun
giin batismdan yana olan sinun bu koyle §ehabeddin Рада koyiiniin arasinda vaki olan
Qoke yolidur ve anun gimal tarafmda olan sinun bu zikr olunan yoldan In-Kaya
dimekle miigtehir olan tagaden varur dahi andan agag dibinde dikilmig biiyiik taga
gider bundan Balaban-Kayasi jhL dimekle miigtehir taga geliir ve dahi iki tag
dikilmigdir dahi ot hasil olan yir vakif iglin hiikm olundi ve bundan Rus-Kayasi’na
4L-.L5 geliir dahi bundan gun dogusundan yana meyl ider de gekiliir Dereciik
dimekle maruf olan dereyeden dahi ol dere iizerine gider dahi iki taga ulagur Dikenlice-
Oyiik Ьл-кГз dimekle maruf depeye yetigiir bundan Karaagrag-Oyiikfne
ulagur ve dahi andan gidib Eski Koy-deresi dimekle miigtehir olan
dereye geger ki ana Biiyuk Binar-deresi diniliir dahi bir taga gider ki
ana Sivrice-Tag dirler ve dahi andan gekiliir Eynebegi-oglu Turhan 1
yirinde Qakil J5U dimekle maruf olan yire ulagur ki ol yirde bir tag dikilmigdir
Hiiseyincej-depesime >• yakindur koy tarafindan kirk adim mikdandur dahi
bundan gekiliir Dereciik dinilen dere iizerine yiiriir dahi tag dikilen yire geger dahi
faglar arasindan agagfi iner dahi Hasan - yiri yaninda degirmen yolu yaninda
olan taga yetigiir ve bundan kibleden yana olan sminna meyl ider dahi Qakil dimekle
maruf yire gider dahi gekiliir Ivaz - ogflu Musa yiri (Sjtarafmda olan
agagtan ve andan Golciik dimekle maruf olan depeye ge^er ve bundan dahi ol
depe altmda olan'taga gekiliir ve bundan dahi Mige dimekle maruf yirde dikilen
taga gidib ulagur ve bundan gekiliir dahi bir gayri taga dahi buligur ve Kara - Agag
(27)
«Мд*
•»
(28)
nam-i diger Ibrahim-bey- koyi ve karye-i Kozaderice nam-i diger
Demiirci-koyi ve Uskiidariyot dahi diniir ve Tabani-Yassr*angi
camme-i mezaric ve mudd-i miitecarifle yiiz mud tohumi ve Kiipsi
5 suyi ile suvanlan / anklardan bu arigin iistiinden ahnan arigin tohumi
hesabinca gotiiri sudan hissesi suliisdiir ve Sudan baki kalan siiliisan
bu vakif arigin yiiz mud tohum ve bundan a§agi Eyne-Hizir ve
10 Eyne-Begice / ariklannin kadimi yiizer mud tohumlan hesabinca mez-
bur siiliisan selaseye taksim olunub bu ii$ arigin her birine siiliis
siiliisan-i kill hisse dii§iib tecadiil tarikasi iizerine taksim olunub
15 tacyin olundi Nigbolu / sancaginda Islone tevabicinde karye-i Vitreboli
ve karye-i Quh-koy Silistre sancaginda Yanboh tevabicinde karye-i
Makula ve karye-i BudaklO ve karye-i Kavanoz Qirmen tevabicinde
20 karye-i Kurtina Edirne tevabicinde / karye-i Davud-beglii ve karye-i
Tutulu ve karye-i Ihcalu ve baglar ve bag^eler ve bostanlar
dimekle miigtehir olan agaca yetigiir ve bundan gider dahi u$ taga bulugur dahi Binar-
bagi yoluna yetigiir ve ol yol ^ekiliir giin dolundugundan yana dahi bir taga bulugur
ve andan ge^er dahi makberelere buhgur dahi Binar - Bagi dimekle maruf yire
ulagur ve bundan Kara - Giillii deresi dimekle miigtehir olan dereye ulagur bu dere
dahi (jekiliir §ehabeddin Paga koyiinden gelen yola yetigiir bu yol dahi Qoke yoluna
yetigiir va bundan gidiib dahi zikr olunan In - Kaya’ya yetigiir Pravadi tevabiinden
Haci - Umur koyiiniin camisi dahi ol evkafdandur anun evlerinun sagrgr
ergenlerile vakif oldugi vakitda defterde yazilan iizre otuz ii^ evdiir ol defterde anun
yazusi iki bin dokuz yiiz doksan bir ak^ediir ve anun gimal canibinde olan sinun
ibtida ider dahi Yaycili - deresinde й olan dikilmig tagdan ve Sogiidcirk
dimekle maruf aga^dan dahi ana Sungurcih - deresi diniliir
deresi suyi akdugi vakitda ve dahi on bir agaca ge?er gider cihat-i muhtelife iizre
dahi Temiirhanh yoluna yetigiir ve dahi anun giin batisindan yana olan sinun
andan ibtida ider dahi anun iizerine yiiriir Edrene Фjjl yolu ile kesilir dahi depe
yaninda gider su akan yir iizre dahi ge$er ol yana iizre olan yedi taglareden ve andan
Etmekci - Oyiigii dimekle maruf depeye gider ve dahi anun kibleden yana
olan sinun oradan Yurd - deresinde olan Eski - kbpri yirine varur dahi
anun i^inde gekiliirken giin dogusundan yana meyl ider dahi Emrelu - koyi
altmdan gider Коса - Binari’ya yetigiir ki ana Коса - Binan dinildiigi gibi
Haci Umur - Binan dahi diniliir ve bundan ^ekilur dahi bir taga buligur dahi Yagcih-
deresi dimekle miigtehir dere i^ine giriir de cekiliir zikr olunan Sogiidciige yetigiir
temam olur
Ve dahi Firecik tevabiinden Megri adlu koyiin cemiisi ol eV‘
kafdandur ol Megri’nun evleriniin sagigi miisliimanlarile ve bennakile ve miicerredile
(29)
(30)
ve ekinlikler ve yirler evkaf-i mezkureden bulardir ki zikrolunur
belde-i mezkurenin baricinde olan baglar ve yirler ki baczi muslu-
manlar ve baczi zimmiler ellerinde tasarruf iderler ve nehr-i Merig'le
5 Arda arasinda j olan baggeler ve mesfur sur-i mevfurussurur iginde
olan baggeler ve Tunca kenaresinde §ehabeddin Pa§a* baggesi di-
mekle meghur bagge ve belde-i mezkure iginde Sarraclar diikkanlan
10 ardinda Pir-Mezid-baggesidimekle macruf bagge ve igindeki mutbak
iki ev ve mezkur baggenin §ark tarafmda sarraclar dakkanlarinzu
muttasd fevkani ve tahtani bir ev ve belde-i mezburede Tunca iize-
15 rine med olunan §ehabeddin Pa§a-k6prisi f dimekle me§hur kopri
altinda kendii doner iki dolap ve bir degirmen ve cimaret-i cedide
kurbinde mezbur nehir iizerinde hazret-i Sultan-i Vakif bina itdiigi
20 Yeni-kopri altinda iki degirmen ve bir kendii doner dolap / ve za«
hir-i IstanbuPda Despine-koprisi ile Kagithane mabeyninde bina
olunan bir oda
ve dul avretlerile ve kafirlerile vakif olundugi vakitde defterde yazildugi iizre dort
yiiz.dbkuz evdiir ve anun hasili defterde yazilan iizre otuz beg bin dort yiiz elii sekiz
ak^edir ol koy deniz kenarinda vaki olmugdur ol koyiin giin dogusundan yana sinun
Budama - suyundandur jx- ^4^j^ ol su Akdenize koyilur ve dahi sudan yana da
olan Eski - Kinise’ye <^\ gid er ve ol kiniseden ^ekiliir dikilmig taga varur ve-
andan Tuzak-Dami dimekle maruf yire varur bundan Kizil-Uran
dimekle maruf yire varur ve dahi andan Finduk - Gediigi dimekle maruf
yire varur ve bundan Qekiliir gider Kirk 4^5 yoluna varur ve andan Koz - Binari de-
resi jy dimekle miigtehir dereye varur ve bundan gider Sumanhk
dimekle maruf yire varur ve bundan dahi gider Qakmak - Alani dimekle
maruf yire yetigiir andan Diglik - deresi dimekle miigtehir dereye yetigiir
bundan Birgaz - binari j dimekle bellii binara yetigiir ki ol bmarun iize-
rinde iki eski kinise vardur ve ol binardan gider Kanci - Alam dimekle maruf
yire yetigiir ve andan Qukurcuk - Alani dinmekle maruf yire yetigiir hem
ana Horta! - yazisi diniliir ve andan Diigme adlu yere yetigiir ve
andan gider Kaggak - Burun jjjr dimekle maruf yire varur andan Karlankic - Ki-
sigi jo dimekle maruf dereye iuer ol dere dahi denize iner gider ve ol
zikr olunan Megri’niin giin dolundugundan yani ve kibleden yam denizdiir ve anun
gimal canibi Finduk - Gediigi dimekle maruf yirdiir zikr olunan Kag-gak-Burun'a varinca
ve dahi Karasu - Yenicesi tevabiinden Isketye 4Z-C-I adlu koyiiu cemi-
(31)
^^t^^ViXk» j
t; ’
•
j/jbl^^bU
^t^X?£>*b(>\b^ I
t»y
7^^ob3^Vr^^?
^И^й*
-^i
I ' • * :
(32)
iki g-oz deg-irmen ve evkaf-i mezkureden ebniye cinsi mahruse-i
Edirne’de yiiz altmi§ dort adet diikkan ki sarra^Iar diikkanlan di-
mekle macrufdur amma vakif oldugu esnada baczinda saraglar ve
.5 baczinda / ^ilingirler ve baczinda kebkebirler olurlar ve cimaret-i
cedide oniinde bina olunan on adet diikkan ve dahil-i Edirne’de
dahil-bazarinda dokuz adet diikkan ve belde-i mezbure zahnnda
10 birbirine muttasd / bina olunan otuz be§ adet diikkan ki Sallah-hane
dimekle macrufdur ve Gonliiklii-Birgos dibinde Hargele-yiri dimekle
meghur yir ve belde-i mezbure dahilinde birbirine muttasil bina olu-
15 nan Qifte hammam ki §ehabeddin Paga / -hamami dimekle macrufdur
ve beld-i mezburede Yeni-kopri kurbinde Sultan-i Vakif bina itdiigi
$ifte hammam ve IstanbuPda Yeni-cami civannda bina olunan Qifte
hammam ve beide-i mezburede yenigeri-odalari civannda merhum
20 Molla /-Husrev mescidi kurbinde bina olunan bir hammam ve belde-i
mezburede Balat mahallesinde bina olunan
isi ol evkafdandiiF anun evleriniin sagigi musliimanile ve ergenile ve dul avretlerile ve
kafirlerile yazildugi vakitda defterde yazildugi iizre ii$ yiiz kirk beg evdiir ve anun
defterde yazilan hasili zeytunla ve tutla ve degirmen adetiyle ve ispen^esiyle ve koyun
zekatiyle S') yirmi dokuz bin dokuz yiiz seksen sekiz akgediir bu zikr olunan koy
dag altmda vaki olmigdur girnalden yana yonelici ^Jb*^ oldugs halde ve anun giin
dogusundan yana olan smtin Kinise - deresine yetigiir ve bundan dogru agagi iner
Germeciik dimekle miigtehir yire varur dahi gider yidi [yedi] yirde cem’ olmug
taglara bulagur ve bundan Isketye’niin Eski - Qayi dimekle maruf yire yetisiir ki anun
bir yam Isketye tarafindan yana Isketye’niin hukukundandur ve ardi Koyun - Koyii
diukukundandur defierde ol Muhammed koyi yazilmigdur sol dere kim Koyun-koyiinden
iner Begler - Qayi tjU dimekle marufdur ol dere dahi zikr olunan Eski - Qaya
ulagur ve ol zikr olunan Germeciik ile Begler - Sayunun arasinda olan yirler Koyun»
koyuniin yirlerindendir ve zikr olunan Isketye’niin sinun gimal tarafindan yana gekiliir
dahi Biiyiik - Kavak Jjly dJу dimekle maruf olan aga^tan yana olan dere kenari iizre
gider dahi dogru yiiriir Koz agacma varur ve andan dikilmig taga varur ve andan
.Ahlad " agaei dinilen -aW agaca gekiliir varur andan Sogiid - degirmeni
dimekle maruf olan degirmene varur ki ol iig dergirmendiir anlarun ikisi
?§erefeddin - koyiine muteallikdiir ve birisi Isketye’ye miiteallik ve bu de-
girmenlerden gider ^ekiliir dahi oyucek dimekle mrruf depeye varur andan Ki-
remidlik dinilen yiredek geliir ve bundan Kara • incir agacina geliir ki anun
altmda tag dikilmigdiir bundan biiyiik tut agacina varur dahi andan Orman jbjjl
(33)
Wa£$T^ 2X^?
V
,^>\Д>Н^ tjc^
i>^>>j^v^tx»jJ>k)*>
^^МНВШЖЖ
(34)
^ifte hammam ve Istanbul kalcasi haricinde sellah-hane haddinde bi-
na olunan iki hammam ki biri camme-i erenler igtisali ve biri hassa
debbaglar dibagati ve sibagati i\un tacyin olunmu§dur ve Edirne’de
5 Sultan-i Vakif / bina itdtigi Yeni-camiin iki nefer imami hasbi sakin
olmag^tin iki ev ve dort nefer muezzin dahi hasbi oturmak iQun
dort ev ve evkaf-i gayr-i menkuleye tabaciyyetle vakfiyeti sahih olan
10 evkaf-i menkule bulardir cami-i mezbtirun / taraf i mihrabinda konul-
mu§ ti$ rahle iizerinde mukemmel ti$ miicelled mushaf ve ktirsi tize-
rinde dahi temam mukemmel bir miicelled mushaf ve bir sandukcede
temam kelam-i mecid otuz mecelled ecza^ ve bir sandukcede dahi
kirk bir miicelled encam ve mezbur camide do§enmege tertib olu-
15 nan I on alti kali^eden bir kitcasmm tuli bina ziraciyle yirmi be$
zirac ve carzi be§ ve defca iki kitcanin tuli yirmi dorder zirac ve
20 carzi dort ve iki kitcamn tuli on dorder/zirac ve stiltisan ve carzr
dorder zirac ve stilus ve bir kitcanin tuli dokuz zirac ve carzi be§
dimekle maruf olan yire varur bundan dahi Mes’ud-Yurdi dimekle maruf
olan yire varur ve bundan gekiliir varur dikilmig taga bulugur ve bundan dahi ge$er
Buyiik-Tut dimekle miigtehir olan agaca bulugur ve bundan ge^er Hatun-kozi
yaninda dikilmig taga varur bundan dahi gecer dogru Kasim evine varur
ve bundan gider dag i^inde olan Kap^ak-deresine ^en varur bu dere anun
gun batisindan yana olan smundir amma anun dag tarafmda olan sinuri iki yola bulu-
gur ki anun birisi Taru-Ovasi yohdur ve ol birisi Omer Bey-Yaylagmin-
dki-btilyohdur dahi go! yir kim anun iginde iki yol birbirine bulugur ol yiriin
iki tarafi gekiliir dag depesine gider anda niza yokdur ve dahi ol dag i^inde Dere-
yurdi dimekle maruf olan ekinlik Isketye smunnin i^indedir ol ekinlik meghur
ve malumdur tahdide ihtiyaci yokdur ol Dere-yurdi’nun hasih yiiz Sultan Bayezid Hani
ak^edur Ve dahi zikr olunan kasabanun tevabiinden Qomaklu-koy adlu
koyiin cemisi ol evkafdandur miislumanlannun evleri sagigi bennakile miicerredle vakif
oldugi vakitda zikr olunan defterde yazildugi iizre doksan beg evdur ve defterde annn
hasih dort bin yedi yiiz seksen alti aktjedur anun sinun Kayptjak-deresiniin ardmda.
Gok^e-dere dimekle maruf olan dereye gider dahi agaga gekiliir Yigin-Qakil
dimekle maruf olan yire ulagur ve bundan gider yola ulagur ve bundan gider
Dilku-deresine j giriir ve bundan gider Kurd-alani dimekle maruf
olan yire Qikar bundan dahi gider Sigir-Ekregi dimekle maruf olan yire
varur ve andan gider dahi Doganci-koyi J yaninda Bellut-agaci t/rlcVL/l
altmda olan Aktag’a 1 varur ve andan gider Akceta§-dere«i dimek-
(35)
(36)
ve mezbur camic iginde §ehni§in iizerinde do§eniir iki kaligenin bi-
rinin tuli sekiz zirac ve carzi iig zirac ve sulusan ve birinin tuli ye-
di zirac ve suliisan ve birinin tuii yedi zirac ve stilus ve carzi dort
5 zirac ve stilus ve altinda dd§enur dort kalicenin ikisinin / tuli alti§ar
buguk zirac ve carzlan iki§er buguk ve bir k)tcasimn tuli alti zirac
ve carzi iki buguk ve bir kitcanm tuli alti zirac ve stilus ve carzi iki
buguk ve mezbur camic iginde huff az mah blinds detenu r ug kalige-
10 den ikisinin tuli altigar zirac ve carzlan ikiser buguk / ve bir kitca-
sinin tuli be§ zirac ve carzi iki buguk ve mezbur mihrabin tarafey-
ninde nuhasdan macmul altunla mutalla §emci kafuri israci igiin ter-
tib olunmu§ iki samcdanu kebir ve birin,cden masnuc iig cirag-i mu-
15 sannac ve giimugden macmul bir kandii vesa'ir / kanadil ve siiruc ve
alat-i israc ve itfa? ve zuruf-i edhan vesa/ir cuz"iyat-i malabud mu-
retteb bi-cumletiha Hazret i Suitan-i Vakif tacyin itdiigd acmalin
icmaliygun mutevelliye teslim olundi ve ferra§-hanede musafirler igiin
20 muheyya ve miiretteb olan esbab bulardir / ciimle kaligeler on be§
kitcadir bir kitcanm tuli be§ zirac ve stilus ve carzi iki buguk
le miigtehir clan dereye varur bu dere dahi gekililr Ydag dimekle miigtehir yire
gikar dahi gider Arkuz jyjl timarina varur dahi dikilmig taga varur dahi gider Ba§-
Ocagi dimekle maruf yire varur ve bundan eski yola geliir dahi ge^er. Kaw
ragozeiigez dimekle maruf yire varur dahi bir yire geliir ki andan iki' yol
biribirini keser dahi gider Yuvanic yirinde clan depeye varur dahi ol depe-
den geger dahi miiteaddid dikilmig taglara varur ki ol taglar zikr olunan depeden gelen
yol yanmdadir ve dahi Kasaba-i mezkure tevabiinden ,§erefeddin-koyi ki ana Han^idlu
dahi diniliir ol evkafdandur anun evleriniin sagigi bennakile miicerredile vakif
oldugi vakitda zikr olunan defterde yazildugi iizre ii<j yiiz on iki evdiir ve anun .def-
terde yazilan hasili dokuz bin sekiz yiiz doksan"iki ak^ediir ve anun sinun Soluklii-Gol
dimekle miigtehir gole gider dahi andan Gbrciigez dimekle miigte-
hir yire varur andan Qomaklu koyuniin yohna varur andan dikilmig ta§a varur andan
ge$er dahi Ak-Binar 3^ dimekle meghur binara varur ol binardan ge^er dahi
Bahkli-Binan dimekle maruf binara varur ki Ak-Binar deresiniin igindedir dahi bnnun
ardmdan yukari bir yire yol gikar ki ana Sazlik J>JjL» diniliir ve bundan bir yire
ddhi varur ki ana Geri diniliir dahi yiiriir dikilmig tagdan geger dahi gider
makbereler yaninda dikilmig taga varur ve bundan gider Isketye suyu iizerine olan de-
girmen igiin ahnan su bendine varur ve zikr olunan koyiin sinurinua bakiyyesi Isketye’
ruin alti yaninda olan smurlarina ulagur ve dahi kasaba-i mezkure tevabiinden Bojiallu
jfc у adlu koyiin cennsi ol evkafdandur anun evleriniin sagigi miisliimanile miicerredile
(37)
(38)
ve bin-kit canm tuli beg buguk zirac ve carzi iki buQuk zirac ve stilus
ve bir kitcanm tuli be§ zirac ve carzi iki zirac ve siiliisan ve bir
kitcanm tuli yedi zirac ve stilus ve carzi uq ve bir kitcanm tuli dort
5 buguk zirac ve carzi iki ve bir kitcanin tuli I be§ zirac ve carzi iki
buQuk ve bir kitcanin tuli alti buguk zirac ve carzi ii$ ve bir kitca-
nin tuli alti zirac ve stilus ve carzi uq ve bir kitcanin tuli dort zirac
10 ve carzi iki / ve bir kitcanm tuli bes zirac ve carzi iki buQuk ve bir
kitcamn tuli alti zirac ve siidiis zirac ve rubc-i siidiis ve carzi uq ve
15 bir kitcanin tuli dort zirac ve carzi iki zirac ve stilus ve bir/kitcanin
tuli be§ zirac ve carzi iki bu^uk ve bir kitcanm tuli beg zirac ve rubuc
ve carzi iki zirac ve stiltis ve bir kitcanin tuli uq zirac vec arzi bir
20 zirac ve siiliisan ve iig kitca zeyli / ve otuz kitca do§ek bir yiizi Quka
ve bir ytizi sahtiyan on kitcasi btiyuk
kafirile dul avretlerile vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizre yiiz seksen bir
evdiir anun hasih defterde yazildugi iizre sekiz bin kirk iki akgedur anun sinun gimal
canibinden yana Kertik-Tag dimekle maruf yire gider ve bundan Kozcugaz
dinilen yire vsrur andan gider dahi Hisar-Gediigi dimekle maruf
yire varur ve andan gider Findukli-dere dimekle miigtehir dereye varur dahi
andan gider Ketanlu-deresi dimekle miigtehir dereye varur andan Kara-su
dinilen suya giriir dahi Kara-su kenari iizre agaga gider dahi Hisarcik dimekle maruf
yire ulagur bundan gider Atanaz-Kilisesi ^Lx^dimekle miigtehir yire varur ve
k bundan dahi gider Qaglayik dimekle miigtehir yire varur ve bundan dahi gider
Biiyiicek-Qali JL dldimekle maruf yire varur ve andan gider dahi Ballik Bagi-
Kaya U* jilb dimekle miigtehir taga varur ve andan Kertik-Tag’a ulagur ve dahi
kasaba-i mezkurenun tevabiinden Koruci-^iftligi dimekle meghur olan
mezreanun cemisi ol evkafdandur anun evlerinun sagigi vakif oldugi vakitda zikr olu-
nan defterde yazildugi iizre kirk ii^ evdur ve anun hasih ol defterde yazildugi iizre
iki bin seksen alti ak^edur ol zikr olunan mezrea Kara-su kenarmda vaki olmugdur
ka$an haddi sudan Qiksa anun sag yani susuz deredur dahi gider Qileklik cdT<^U- di-
mekle maruf daga varur ve ol mezreanun sol yani Seksi-makbereleri оdi-
mekle maruf yirdur ve dahi gider Diig-budak dimekle maruf agaca buligur
dahi bundan Yila? dimekle miigtehir yire geliir bundan gider dahi zikr olunan daga
varur ve dahi Karasu-Yenicesi tevabiinden Muhammed-koyi ad [lu] koy ki ana
Koyun-koyi tjОуЛ dahi diniliir ol evkafdandur anun evlerinun sagigi vakif oldugi
vakitda defterde yazi’an iizre yiiz bir evdiir anun defterde yazilan hasih beg bin alti yiiz
elli aktje anun sinun Isketye smunnun i'yindedir ve (fl evkafdandur Dimetoka tevabiinden
(39)
(40)
ve yigirmisi ku$uk ve otuz kitca sahtiyan yastuk ve kavafil-i musafirin
menazili sekiz tab-hanede mezbflr camic £iragi cinsinden sekiz kitca
5 girag ve sekiz kandil ve ol hizmetin ikameti babinda / istikametle
kaDim olanlara her babdan esbab gorilub muheyya ve miiretteb mil-
tevelliye teslim olundi matbah ve mahbeze mutecallik evani ve mii-
himmat edevat ve alat fihcumle camel-i tabh ve habz malabuddiind^n
10 nuhasdan macmul dokuz caded buyuklii / kii^uklii kazgan ve sekiz
caded irilii uvaklu dokme hareni ve kirk u$ caded buyiiklii kiigiiklu
sini ve kirk caded tepsi ve on iki caded ^arhi sahin ve alti cadet Qarhi
15 tebsi ve on caded iriilu uvaklu ^arhi tas/ve iki tancere ve dort bad-
ye ikisi matbaha bakkaldan bal ve yag getiirmege tacyin olunub ve
ikisi habz-i hubz masalihi i^iin tertib olunub bu ciimlenin evzani ve
20 ecnasi ve evzaci ve e§kali tafsil olunub miitevelliye / teslim olundi ve
medreseye mutecallik olan esbab bulardir iki kali^e bir kitcasmm tflli
Lulu koyiiniin cemfsi ve anun evleriniin safrigi vakif oldugi vakitda miislimanile ve
miicerredile ve kafirile otuz bir evdur anun defterde yazilan hasili hass tjayiri ile dort bin
u$ yiiz on beg ak^edur anun gimal tarafmda olan sinun Merit; irmagidur ve anun sol ya-
ninun haddi sudandur dahi sinun ibtida ider sol armud agacmdan ki yaninda tag dikilmig1
ve bundan yiiriir dahi Bogiirtlenlik dimekle maruf yirden getjer dahi iki dikilmig
taga buligur ve bu iki tagdan gider Tag-kopri^j^_pAb dimekle miigtehir yire varur dahi
bundan yol kenan iizre yiiriir dahi tjekiliir yoldan yukaru gider varur bir taga ulagur bundan
dahi yukan gider Smur-deresi Jj--» dimekle maruf dereye giriir ve ol yiiksek yir
iizerine gikar ve bundan gider dahi Lurkenlice-burun dimekle maruf
yire yetigiir ve bundan gider Mentega-deresi LlLa ag-zina varur ve bundan
dolanurak gider Karaca degirmeninden dahi Manolca-deresi j** dimekle
meghur dereye ulagur dahi andan giin batismdan yana miiteveccih olur dahi Killik
dimekle meghur yire yetigiir varur dahi andan Kabanci dimekle meghur yire ye-
tigiir ve andan Lulu koyiiniin ve Kosti koyiiniin makberelerine tjikar dahi Kosti-
Binari (J**dimekle meghur olan binara gider dahi andan meyl edib gimal cani-
bine yoneliir dahi dikilmig taga iner ve andan Incirlik-derecugi dimekle
meghur dereye iner dahi andan dogru tjekiliir dikilmig iig taga varur ve bundan Merie
irmagina varur Meric irmagi dahi ol Lulu koyiiniin ssg yanidur ve kasabcri rmzkure
tevabiinden Olgar-koyi <J jbljl nam koyiin eemisi dahi ol evkafdandur ol koyiin
sagigi miisliimanlarla ve kafirle ve miicerredle vakif oldugi vakitda zikr olunan defter-
de yazildugi iizre yirmi iit; hanedur ve anun defterde yazilan hasili ii? bin yetmig iki.
akgedur ve anun cenubdan yana olan yani Kizil-Delii jb JjS dimekle meghur olan
(41)
jc^Xb^^0^ I
^Ibl№nk^Pi&/1
\ UZ^4
•
Г^^гШ-У
(42)
be§ bu$uk zirac ve carzi iki buQuk zirac ve stilus zirac ve rubc-i sii-
diis ve bir kitcasinin tali dort bu^uk zirac ve carzi iki zirac ve rubuc
ve bir kitca zeyli ve sandukda kirk iki miicelled kitab tefsir'den
5 Ka§saf bir miicelled / caded-i evrak yiiz on be§ ve Hava§i-i Ka§§af
Li’l-Sacd al-Taftazani bir miicelled caded-i evrak dort yiiz yetmi§ ii$
ve Hava§i-i Ka§§af Li’l-Sayyid al-§arif bir miicelled caded-i evrak
110 yiiz dokuz ve Tafsir-i Kazi bir miicelled caded-i evrak / ii^ yiiz altmi§
bir ve Tafsir-i Vaciz bir miicelled caded-i evrak ii$ yiiz elli dort
hadis’den Sahih-i Buhari bir miicelled caded-i evrak dort yiiz on se-
kiz ve defca Sahih-i Buhari alti miicelled miicelled-i evvel caded-i
15 evrak yiiz seksen dokuz ve miicelled-i / sani caded-i evrak yiiz seksen
sekiz ve miicelled-i salis caded-i evrak yiiz doksan ii<£ ve miicelled-i
rabic caded-i evrak iki yiiz bir ve miicelled-i hamis caded-i evrak iki
20 yiiz ve mdcelied-i sadis caded-i evrak iki yiiz / cilm-i fikih’dan Fata-
vay-i Kazi Han bir miicelled caded-i evrak be§ yiiz on iki ve Fa-
ta vay-i
sudur ve ol suyun alti yaninda Kuyumcu oglu degirmeni dimekle
maruf degirmen vardir ve bundan dahi gekiliir bir taga dahi geliir andan dahi ge?er
Yavuzer-oglu Murad Beg jljjb yirinde dikilmig taga geliir ve bundan
?e 'iliir yiiksek yir iistiinde dikilmig taga varur andan bir taga dahi varur andan dere
iginde olan yirlii taga ?ekiliir andan Qekiliir Kara-aga? dinilen aga?lar yaninda olan
Sara? makberesine geliir bundan dahi ?ekilur Agil-Binari dimekle meghur olan binara
geliir bundan dahi gider yiiksek yir iizre vaki olan yol iistiine geliir dahi Sinur-deresi
dimekle meghur olan dereye iner dahi cenubdan yana ve zikr olunan dere-
den yana yoneliir Kizil-Delu jb Jtj* dimekle meghur olan dereye iner ki ol koyiin sag
yanidir Ve Ol evkafdandir Dimetoka tevabiinden Karaca-Halil koyi adlu koyiin cemisi
evleriniin sagigi miicerredle vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizre otuz yidi ev-
dur ve anun defterde yazilan hasili hassa koz agaclarile iki bin dokuz yiiz elli iki
akced ur Ve Kasaba-i mezkure tevabiinden Kivirciklu nam koy dahi ol evkaf-
dandur anun dahi evleriniin sagigi miicerredile vakif oldugi vakitda defter-i mezburda
yazildugi iizre yigirmi evdur ve anun anda yazilmis hasih bin dort yiiz seksen dokuz
ak?adur ol iki koyiin cenubdan yana olan smurlan Kizil-Delii suyi dimekle
meghur sudur ve sol yam bir derediir ki Kavak-deresi dimekle meghurdur
ol anun giin dogusundan yana olan sinundur ve bu dere dahi gekiliir Kepiik-armudi
dimekle meghur agaca ?ikar ve bundan Kurli-dere J dimekle meghur
dere i?ine giriir dahi giin batisindan yana meyl idiib Ogleme-deresi
dimekle meghur dere igine giriir dahi andan Agaclu-oyiik dJу IIcI dimekle meg-
hur depeye ?ikar ol yiiksek yiriin iistiidiir ve bundan dahi dikilmig taga varur ki
(43)
(44)
Bezzazi bir mecelled caded-i evrak dort yiiz kirk sekiz ve FusQbi
cImadi bir miicelled caded-i evrak alti yiiz otuz ve Kafi fi §arh al-
vafi iki miicelled miicelled-i evvel caded-i evrak uq yiiz kirk dort
5 ve miicelled-i / sani caded-i evrak uq yiiz seksen dokuz ve Latayif
abi§arat bir miicelled cadedd evrak yiiz yetmi§ sekiz ve Macmac
akbahrayn bir miicelled caded-i evrak yiiz altmi§ iki ve §arh i mac-
10 niac li-lbn akMalik bir miicelled caded-i evrak tig yiiz yirmi iki /Vi-
kaya bir miicelled caded-i evrak yiiz on iki ve Sarh-i Vikaya li-Sadr
al §arica bir miicelled caded-i evrak iki yiiz altmi§ ve Kanz bir mii-
celled caded-i evrak seksen be§ ve Hidaya bir miicelled caded-i
15 evrak yiiz on bir usukden / Talvih bir miicelled caded-i evrak iki
yiiz yetmig sekiz ve Tavzih bir miicelled caded-i evrak yiiz seksen
1 dokuz ve §arh i usul-i Ibn Hacib li-Mevla cAzud bir miicelled caded-i
evrak yiiz seksen ve Hava§i-i §arh-i cAzud li-Mavla Sacd al-Din-i
20 Taftazani / bir miicelled caded-i evrak uq yiiz yirmi ve Hava§i-i §arlj-i
cAiud li-Mavla Sayyid §arif
anun gimal canibinde olan sinundir ve bundan dahi cenub canibine muteveccih olur
dahi bir dereye giriir ki ana Tiirk-Ege deresi dimekle meghurdur bu dere
dahi gekiliir Baklahk-gegiidi dimekle maruf yirden geger dahi gun bati-
sindan yana gider Kara-agaclak dimekle maruf agaclar yaninda olan mak-
berelere varur ve bundan Koz-deresi jy dimekle meghur dereye varur ve bu
dere dahi gekiliir bir dereye ulagur ki eanbazlarun eski suyi yolidir ve bu dere dahi
Kivirciklu-adasi dimekle meghur olan adaya geger dahi Kozagaci yaninda olan taga
bulugur ve bundan dahi gider ol adada dikilen taga varur ki ol Turhan beg vakfi
yanidir ve bundan dahi geger Kizil-delii suyi dimekle meghur olan suya iner sag?
yanmdan zikr olunan koyiin ve Kivircikh' Adasile Canbazlar ve Koz ve Tiirk-Ege*
dereleriniin arasmda oian mabeka yirler-[zikr] olunan Kivircikli koyiine mahsusdur Ve
kasaba-i mezkur tevabiinden Mustafah koyiiniin cemisi dahi ol evkafdandur
ve anun evleriniin sagigi miicerredile vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizere elli
iki hanediir ve anun ol deferde yazilan hasih koyun zekatiyle iig bin dokuz yiiz on
beg akcedur bu koy Karaca koyiiniin kargusundadir dahi anun gimal canibinde
olan sinun KizibDelii suyi dimekle meghur olan sudur ve anun sol yanmin sinun zikr
olunaa Sudan Sinur-deresi dimekle meghur olan dereden yana gekiliir varur ve bu dere
dahi gekiliir Kazanci makberelerinden yana gikar ve andan gider dahi Kuzgun-
Yuvasi <3^3J® dimekle maruf yuvaya varur ve andan gider Koylice-dere
dimekle meghur olan dere bagina varur ve andan Kurd-depesi
dimekle meghur olan depeye varur ve bundan dahi Hisarlik-deresi jUjLia*
(45)
(46)
bir miicelled caded-i evrak altmi§ yedi Kelam’dan §arli-i makasid'
bir mucelled caded-i evrak iki yiiz altmig alti ve §arh-i Mavakif bir
mucelled caded-i evrak iig yiiz altmi§ bir cilm-i Belagat’den Matn-p
5 Miftah-i mukammal bir miicelled caded-i j evrak iki yiiz elli iki ve
§arh-i Miftah Li’l-Sayyid §arif bir miicelled caded-i evrak iki yiiz:
elli alti ve Mutavval bir miicelled caded-i evrak iki yiiz otuz alti ve
Havagi-i Mutavval Li’l-Sayyid al-§arif bir miicelled caded*i evrak
10 yiiz/yirmi dokuz cilm-i Mantik’dan §arh-i matalic-i tasavvurat ve Ha-
vl§i-i Sayyid §arif bir mucelled caded-i evrak iki yiiz be§ ilm-i Tib*
15 dan Kanun bir miicelled caded-i evrak dort / yiiz seksen iki ve Min-
hac al-Bayan bir mucelled caded-i evrak iki yiiz on dort ve Mufra-
dat-i Ibn Baytar bir mucelled caded-i evrak ii$ yiiz yirmi bir ve
§arh-i Ayiaki bir mucelled caded-i evrak iki yiiz seksen bir ve Kitab-i
20 Adab al-tib bir mucelled / caded-i evrak yiiz on ve timar-hanede bi-
marlar igiin miiheyya ve miiretteb otuz kitca
dimekle meghur olan dereye varur ve bundan dahi gider Suvag-Uram 311
deresi dimekle meghur olan dereye varur ve bundan gider dahi yol yaninda dikilmig
taga varur ve bundan dahi gider Ortanci-deresi dimekle meghur dereye
varur ve bu dere dahi gekiliir Gorecek dimekle maruf yire geliir dahi
bundan gekiliir gider Hekimlirkoy tarafma varur dahi Pambukhk-tarlasi
dimekle meghur olan yiiksek yirde dikilmig taga varur ve andan
gekiliir dahi Koprili'dere ojji dimekle meghur dereden geger dahi dikilmig
taga bulugur dahi andan yiiksek yir uzere dikilmig taga gikar ki Hekimlii koyuniin
yanidir ol anun kibleden yana olan sinundir ol yiiksek yiriin iistii dahi gekiliir*
Kizil-Delii suyina varur dahi sag1 yani anun giin batisindan yana clan sinundir
ve anun ote ardi Bay-Hocalu koyiine mahsusdur Vc dahi Dimetoka teva-
: biinden Bay-Hocalu ^b nam koyiin cemisi dahi ol evkafdandur anun evle-
j riniinb sagigi mucerredile vakif oldugi vakitda dafter-i mezkurda yazildugi uzere *
; yirmi dokuz hanedir ve anun ol defterde yazilan hasili koyun zekatiyle bile iki
bin sekiz yiiz on bir akgediir ol koyiin sinun dikilmig taga varur dahi andan
geger’ agagada 'Ardic-agaci dimekle maruf agaca varur ve andan gider
Eski-koy deresine varur bu dere dahi gekiliir yiiksek yir iizerine gikar dahi gider
iKiicciik-Goz-depesi dimekle maruf depeye varur ve bundan gekiliir
$ahi Armudlica-dere nam dere igine giriir ve bu dere dahi gekiliir
Oran-deresi jljjl dimekle meghur olan dereye varur ve ol dereden yukaru gikar
dahi Bag'deresi fb dimekle meghur dereye varur. ve andan gider §ahin-armudinai
(47)
4
1
I _J^
bA>x^j'W ^гцдлл
I Чи^^*сЪ^сЛ</>^
(48)
do§ek ve otuz kitca yorgan ve altmi§ dort kitca yasduk ve evani-i
nuhasiden sekiz kitca tancere ve iki kazgan ve bir hareni ve iki
giigum ve on alti bakrag ve iki sini ve irilii uvaklu alti kitca tas
5 ve on be§ kitca giilabdan giilab ve sa?ir sular istiktan igiin usriibden
macmul tig furun edviye-i miifrede ve mecacin ve camme-i e§ribe ve
edhan hifzi igiin zuruf ve rnecanin-i muhtelliid-dimag islahi mesali-
10 hinden / «salasil ve aglab1 ve camme-i maiabuddi ve alat-i к eh h all n
ve cerrahin ve mevadd-i ekhal ve siyaf ve edevat-i tabh-i e§ribe ve
agdiye-i marazi ve libaslarm ve sa:ir tathiri labiid olan her babdan
15 esbablarm istiksa? vechi iizerine / tekmil idiib kema yenbagi miiret-
tebd cemi-i ciizJiyat ve camme-i hurdevat calettafsil meteveiiiye teslim
olundi ve hazret-i hakan-i Vakif-habir Ayyda hullahbi-rasanat is’a-
bat al-tadbir camic ma zakrahu vakf-i miisaccel ve habs-i laznh-i
20 miisebbel / itdiikde §oyle $art itdi ki evkaf-i mezburede miitevelli
calettevali Vallah’llah al-vali
1 LXXVL jlJbfl 4 ;
СлАд varur ve andan gider Bagor-deresi dimekle meghur dereye
varur ve andan gider Boyahk-deresi adlu dereye varur bu dere dahi
Kizil-Delii suyi dimekle meghur olan suya varur Ve dahi musellem yirinde Anbar-
k6ri dimekle maruf olan : yer ki terekeden iki mudd tereke Af
anda ekiliir kadimden Bay-Hocalu koyunuu hukukundandur Ve dahi ol evkaf-
dandur Fikele <^3 tevabiinden Ibn-i Sogun <j| nam koyiin ceriiisi
ve anun evleriniin sagigi miicerredile vakif oldugu vakitda defterde yazildugi iizre yirmi
sekiz hanediir ve anun ol defterde yazilan hasih iig bin seksen iki akge ve anun giin
dogusindan yana olan sinuri Hayran-koprisindendir jb**- ve bundan gider
Nurh Jjy koyiinde olan ta§a varur ve bundan gider Musaca-ahuri di-
mekle meghur yire varur ve anun gimal canibinde olan sinun andan ibtida ider dahi
Hagkadem yirinden ge$er taga varur andan gider Mihallu yolinda
«olan bir taga dahi varur ve bundan gekiliir Qahlica-oyiik «dbJL dimekle maruf
yire varur ve anun giin batisindan yana olan sinun bundan ibtida idir dahi Korgenlice-
Kor dimekle maruf depeye ulagur dahi Bag-deresi dimekle maruf dereye
giriir dahi Yir-Kesigi j adlu yire gekiliir ve anun kible tarafindan yana olan sinun
bundan gider Kara agag oji dimekl'e meghur agaca varur ve andan gider Qoketiik
nam yire varur ve andan gider Ulug’a varur ve andan Yassi-Oyilk’e
.4^1 varur ve andan gider Incirli-Kaya L* dimekle meghur yire varur ve
(49)
Wfrlg< g? i у X?^ 4rV
^\Й^>1Я^Й
a^W^»4’
-J ’
«J^
р^^Л^’»й>
5
:«Д*Ъ
(50)
camic al-valayat va’l-Mavali fi kull’il-havali cala tavaPil-ayyanr
va '1-layali nefs-i nefis-i miinifi ola mademki ne§?e-i ulasinda serir-i ]
hilafeti hallak-i camme-i hala3ik-i viicud-i humayun-i mubarekiyle
5 mu§erref ider usul-i evkaf ve ^era^itinde/ve furuc-i revabit ve zeva-
bitinda teksir ve taklil tagyir ve tebdil ve bil-istiklal istibdalinde
istibdad kabzaM iktidan ve havzaM ihtiyannda olub her ne kirn
10 ferman-i kaza-mazasi muktezasidir tasarrtif/ide ve ol hazretden gayri
ka^inen men капе kim ki miitevelli ola ebededduhur ve §uhur ibdal
ve istibdal ve laval-i hayrin bi-vech-i ma usuliinde ve evsafmda
tagyir ve tahrif itmeye ve taarruz idiib medhal degiirmeye ve §oyle
15 kim/mulukden bir melik veya hiikkamdan bir hakim veya nuvvabdan
bir na3ib veya miiteveUilerden bir miitevelli tagyire ve tebdile
miiba§eret ide Allah hazretiniin ve camme-i mela^ike ve cemic nasun
20 Ieca3ini amn iizerine ola ve dahi ol/Sultan Siileyman-manend ba
kadr-i biilend suhib-i devlet-i ebed-peyvend §oyle §art itdi ki
andan yiiksek yir iizre gider dahi yol yaninda Kaba-Bogiirtlen dimekle
meghur olan yire varur ve andan sonra Hizir yirinden ge^er yirlii taga varur ve
bundan gider depe iistiinde Ogiim-Mige’ye I varur ve bundan gider yiiksek yir
iistiinde Yumn-Kaya dimekle miigtehir olan taga varur ve andan Kizil^uk
agaema varur ki yaninda dikilmig tag vardir ve andan gider Teke-Tarlasi
dimekle meghur olan depeye varur ve andan Hayraa-koprisine inerek gider ve ol ev*
kafdandur Fikele tevabiinden Ismailce nam koyiin cemisi ve ol koye Murad*
kdyi 3dahi diniliir anun evlerinun sagigi vakif oldugi vakitda mezkur defterde
yazildugi iizre kirk beg hanediir ve anun defterde yazilan hasih beg bin yirmi iig ak-
Qedur ve anun gimal tarafmda olan sinun yol tarafmda vaki olan depedendiir ve bun-
dan gider biiyiik depeye yetigiir ve anun giin dogusindan yana olan sinun hendeke
gider ve bundan Yaylak-Bman (Jj!$U dimekle meghur olan bmara varur ve bun-
dan gider Beg-depe 40 dimekle meghur yire varur bundan gider yol kenan iizre
dahi Figra-deresi оkeser dahi Saru-yar-deresi dimekle meghur
derei * ge$er halbukim JU anda iki tag dikilmigdiir ve dahi bundan gider
yidi tagdan ge^er ulu yola ulagur dahi am keser taga ulagur ve bundan gider Yassi-
£ali JU dinilen yire yitigiir ve ol koyiin giin batisindan yana olan sinun evveli
zikr olunan yol kenarmda olan depedendiir ve andan gider Eski-Ge<jiid di-
mekle meghur yirde biten sogiid agacina varur ve andan dogru smur kayasi dimekle
meghur taga varur dahi andan gider Deliice- Kiras J** dimekle meghur yire
varur ve bundan gider Ogiimce-Kara <jah (JU 1 dimekle meghur yire varur
(51)
I tx^c^
I J^xj^jX^b
I -£>Ц^ >K^\x^P
(52)
vakta ki ruh-i pak-i kudsisi riyaz-i neg'e-i uhrasi tegrifine tevecciih
ide Hafazahu’llah fi panah cinayatihcan tatarruk tavarik al-afat min
camic turuk al-mahaiat evkaf-i mezbureye bi-'Hazafiraha mutevelli
5 aslah-i ebna-i ercumendinden/serir-i saltanata miistacli olan ola
summa ve summa neslen bacde neslin ve fercan bacde aslin ve
goyle ki anlardan baki kalmaya bir ahad lz’ al-Baki “Huva’llah al-
gamad,? ayyad Allah bi’l-davlat mulkahum ve sultanahum ve avzah
10 calahcalamin burhanahum/gart itdi ki serir-i sacadet-i saltanata her
kim ki mustacli ve tabt-i memleket-i hilafete miistevli ola hasbeten
lillah mutevelli olub kalil ve kesir tevliyet mukabelesinde bir habbe
15^-almiya ve dahi ol vali-i mevali-i selatin la zala/mutavalliyan acla
camic al-hayrat al-cariyat min haziz al-arz ila zirvat al-samavat
goyle gart itdi ki asil mutevelli menabina nahb mutevelli-i sani nasb
olunub cemic hidemat-i tevliyeti bi-nefsihi kendii mubagir olub ema-
20 net/ve diyanet ile ciiz^i ve kiilli her kaziyye ki mutevelliler uhde-
sindedir bila tavassuti g-ayrin istikametle
1 DXII 2
ve andan dogru gekiliir Karaaga^ gd dimekle meghur olan agag yaninda yirlii
taga varur ve andan gider dahi Yirlii-Siratag dinilen taglara varur kim ol Sogiidli-
Binar jfeS jC- dimekle meghur binar bagmdadir ve bundan gider yiiksek yir iizre
depeye varur ve bundan gider dahi Qetlemiik dinilen agaca varur kim ol koz
aga^larmun iistiinde olan yirdediir ve bundan gider yiiksek yir iizre dahi dogru ge^er
Karaaga^ dimekle maruf olan agag dibinden bir yire varur kim o! yir marufdnr derede
Dereciik dimekle ve bundan gider dahi dere igindc dogru gekiliir Taglu-depe
jU.ll® dimekle maruf depeye varur ve bundan gider dahi dere i^inde Cortlenciik
*
nam yire varur ve bundan gider dahi yol ortasinda vaki olan Ogiimce-
$alti jjJL. 4^I dinilen yire varur ve buudan gider dahi ulu yola varur ve bundan
dahi gider yol kenari iizre Sinur-deresi dimekle meghur dereye varur ve ol koyiin к1Ъ-
leden yana olan sinun bu deredendiir dahi gider ol dere i^inde gekiliir depeden yana
ve andan gider yiiksek yir iizre Ogiimce-mige Сл* * 1 dinilen yire varur ve andan
ge$er de Figraderesine varur dahi gekiliir Kavaklu dimekle meghur dereye va-
rur ve andan gider ulu yola varur ve andan gider dahi Yassi-^ali dimekle meghur
yire varur oe dahi ol evkafdandur Fikele tevabiinden Karaca - Suleyman - mezreasi
^4pj^> jbl— dimekle meghur mezrea ki anun evleriniin sagigi miicerredile vakif
oldugi vakitda defter-i mezkurda yazildugi iizre alti hanediir ve anun hasili ol defter-
de dokuz yiiz otuz ak<je yazilmigdur derahim-i mezbureden ve anun kibleden yana olan
(53)
** %
* * 5 '
iFW^
^^*л-6^а^Йй1Л
• (r / '
\ %
Луь^
(54)
kendii-ka'im olub ol miihimmi bi-nefsihi gore ye gava§i-i gaflati
basr-i basiretinden refc idiib gol ki mukteza-i din-i kavim ve mucib-i
§erc-i sirati mustakimdiir bila ihmal vela imhal bir nice emriin ika-
5 meti babinda/istikametle bila sekamet da3im ka?im ola evvel bu ki
her miitevelli-i sani nobetlu nobetinde Allah hazretini hazir ve na-
zir goriib I her emrde hazer ve hatar iizerine olub cumle3-i evkafi
10 ecmel-i viicuh-i istiglal ve ekmel-i turuk-u isticmalle/istiglal idiib
cemic mahsulat ve camme-i icarat ve mukataatdan her yil ahinnda
ciimleden otuz bin ak$e termim vesa^ir rekabat-i musakkafat ve
15 alat-i tabh<ve hubzden ve her babdan esbab ki ibtida3-!* / vakfiyetinde
hazret-i Sultan-1 Vakif tertib idiib vazc itdiigi iizerine suhufdan ve
kiitiibden vesair busutdan ve fiiriigden goyle ki murur-i duhur ve
kiirur-i guhur ile baczi zayic olsa iislub-i sabik minvalince geru te-
20 darik / olunub mezbur ciimle mahsulatdan rekabe i^iin ifraz olunan
otuz bin ak^eden
sinuri depe iizerinde olan kizilcuk agacindandur ve bundan gider dahi Kabaklu-Kaya
U dimekle maruf taga varur ve andan gider dahi Qortlenciik dimekle maruf yire
varur ve dahi anun giin batisindan yana olan sinun Qal-depe j JL dimekle meghur
yirden yana zikr olunan aga^dandur ve bundan gider Alaca-Kaya L5 <>Л11 dimekle
meghur taga varur ve bundan gider Sigir Ekregi I j**? dimekle meghur yire va-
rur ve anun gimal canibinde olan sinun bundan gider Yassi-ge^iid 2 dimekle
meghur yire varur ve anun giin dogusundan yana olan sinun bundan gider Figra de-
resinde olan menzile varur bu dere dahi $ekiliir zikr olunan Qortlenciik’de temam
olur Ve dahi ol evkafdandur Evrenos adlu koyiin cemisi ve dahi ol koye in-
cileyin Hisar-begi-koyi diniliir Fikele tevabiindendiir anun evleriniin sa-
gigi miicerredile vakif oldugi vakitda on iki hanediir ve anun ol defterde hasih dokuz
yiiz yirmi dokuz ak^edur Ve dahi ol evkafdandur Fikele tevabiinden Ashhan jUeU?!
koyi dimekle meghur olan koy ki ana Has-koy dahi diniliir ve anun evleriniin sagigi
miicerredile vakif oldugi vakitda defter-i mezkurda yazildugi iizre yirmi dort hanediir
ve anun ol defterde yazilmig hasih ii$ bin yedi akcadur ve anun gimal canibinde olan
sinun §irmerd-subagi binarmdan Kayalu-dere dimekle meghur dereye-
dendiir ve dahi anun giin batisindan yana olan sinun Sigir-Ekregi dimekle maruf yirden
Bagce-binan dimekle maruf binara varur ve bundan tjekiliir Figra dere-
siniin iginde Gogemlik-deresi dimekle meghur olan yire ulagur ve an-
dan ijekiliir dahi taga bulugur ve andan dahi geger Hayran-koprisine ulagur ve andan
gider Yapazca-Oyiik -b-jL dimekle maruf depaye yitigiir ve dahi bundan ibtida
(55)
^t/M-JAi?-^^
^iS'i>Vc^>x>5^»
"СЛ©(S'
^^otXijrs^ 4>^
------- **___________s________________________________
(56)
tekmil olundukdan sonra bakisi miitevelli hatemi ile mahtum olub
bir emin yirde mahfuz ve mazbut dura ve eger §oyleki ol baki
5 mahfuz rekabeye kifayet itmese mahsulatdan bi-kadrilkifaye alinub
tekmil / oluna ve §oyle ki ittifak bir sene hasih §era3it-i Sultan-i Vakif
tibki iizerine masanfa vefa itmese mezkur otuz binden baki varsa
andan alinub §era3it-i hazret-i Vakif tibki iizerine masanfa sarfoluna
10 ve ilia tecadiil / tarikiyle her nevic masrafdan hat ve naks olunub
mizan-i cadilden cudQl olunmiya ve ikincisi bi-nefsihi muba§ir olan
miitevelli cukud-i icarati ve mezaricati ve hammamati ve dekkakini
ve gayri ii$ yildan ziyadeye virmiye ki kesret-i itlaf / itlaf-i evkafa
15 mufazzidir ve iigiinciisu mezkur miitevelli cala tavali’l-ayyam va'l-layali
hademe ve camme-i hafaza3-i esbab miivella olduklan umura nazir
20 olub her birine hazret-i sultan-i Vakif takdir itdiigi / hidemat §era3it-i
mezbure iizerine diyanetle siyanet idiib hiyanetden geregi gibi ictinab
icier ol ikisiniin kibleden yana olan smurlan dahi gekiliir Demiir-dede mak-
beresine varur dahi Iskender yiriniin doniimii bagmdan geger iki bulut agacina varur
ve bu ikisinden gider dahi A.Ian dimekle maruf yirde olan armud agacina varur
ve bundan dahi gider Segirciik dimekle meghur olan yirde vaki olan yola
varur dahi yol kenan iizre gider bir yire varur ki Figra dimekle meghur dereye giriir
ol dere dahi Karaagag-deresi dimekle meghur dere igindedir ve bu zikr olunan dere
gekiliir dahi gider Findukh-dere ®dimekle meghur dereye varur ve ol iki ко-
yiin giin dogusundan yana olan sinurlari bundan ibtida ider dahi andan gider Kafir-bi-
nari ^l^dimekle meghur binara varur ol bunardan gider dahi Igme-yoh
dimekle meghur yoh keser dahi Su-Sigiri-Qokegi (£J**» dimekle maruf yire
ulagur ve andan gider dahi Tunca 4^ у iizerinde don Eflak-degirmenine
varur Ve dahi Fikele tevabiinden Donuz-viram ac^u koyiin cemisi ol evkaf-
dandur anun evlerinun sagigi mucerredile vakif oldugi vakitda defter-i mezkurda yazildugi
iizere on dokuz hanediir ve anun ol defterde hasih yazisi alti yiiz altmig akgadur ve Fikele
tevabiinden Biiyiik-Gogbegi J adlu koyiin cemisi dahi ol evkafdandur ve anun
evleriniin mucerredile sagigi vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizere otuz iki hane-
diir ve anun ol defterde hasilinun yazusi koyun resmile bin yetmig beg akcadur bu zikr
olunan iki koyiin sinurlari giin batismdan yanadan Balaban-Meghedi’nden
gider Koz - bman dinilen binara varur ve bundan gider Giivendik - Igik - Yurdi
jy dimekle maruf yire varur ve bundan dahi gider Gblciik
dimekle meghur yire varur ve andan dahi gider Findik-binan dimekle meg-
hur binara varur ve bundan dahi gider Yassi-Geciid dimekle maruf yire varur ve andan
dahi gider Agca-binari <*£1 dimekle meghur binara varur ve bu ikisiniin sinun
(57)
AP
«.
Ht>4^^ £u4s^M> t
^^5^ои4^>
(58)
idiib miieddi iderler mi g-oriib gozediib §oyle ki baczm zimmetine
hifzi lazim olan esbabin tesahul ve tekasiilunden itlaf ve ihlakine
ittilaci olsa tazmin idiib bi-kadr-i su4 camele miikafat ve miicazat
5 ide/ve dordiinciisi hiiddam ve ehl-i veza^ifden vazifelerini 5eda it-
mekde miisamaha idiib tahalliif itse muttalic olub derhal nasihat
ide ve §byleki nush-u pend miifid olmasa “cadilahum bi’llati hiya
10 ahsan» 1 mazmuniyle camel ide ve bacd al-latiya / va’I-Iati §6yle ki
hitab-icitab bel ve cazab miifid olmasa hatta zakkat al-hiyal va
cayvat al-a^zar va 4-cilal falacaram yahtaru man huva 'nFamal-badal
ve be§incisi miitevelli-i mazkur evkaf-i mezkure / hidematim erazil-i
15 nasa taklid itmeye / §ulardan ki kullama kalu amanu va mahma nalu
hanu cala lacnat Allah calal halnin ve altincisi evkaf-i mezkurede
ehl-i vezalfe seriiizzeval bir cariza canz olsa k\ §ercan maczurlardan
20 olsa veya ozri beyyin-i vazih / olsa ol mertebede ki istikametle
ikamet-i hizmet idebilmese miitevelli-i sani ol hidmete
i XVI. 125
izikr olunan Me§hed’den Elmelii-dere jIaIJ dimekle me§hur dereye varur ve bundan
gider dahi Kuri-Qay dinilen yire varur ve andan Kara-Yiiriikler a J*
tarafinda gider dahi Maden deresinden ge?er Tunca irmagina ula§ur bu ikisiniin giin
dogusundaan yana olan smurlan Hatun-AIani-buian dimekle maruf
bmar yaninda olan amme yol iizerine gider dahi Hassi-Koprisine yiti§iir
ve dahi andan gider §irmerd-Suba§i-$e§mesi dimekle me§hur
$e$meye varur ve andan gider dahi Yahnuz-binar adlu bmara varur ve ol
binara encilayin Kutluca-binan dahi diniliir ve bundan gider Yaylak-
deresi dimekle nie§hur dere ba§ina varur ve bundan gider dahi Kayalu-
dere jJLs dimekle me§hur dereye varur ve bundan gider dahi Sigir-Ekregi dimekle
marftf yire varur ve bundan dahi gider Kavak-deresi dimekle me§hur dereye varur ve
bundan dahi gider Bagce-binar dimekle me§hur binara varur Ve dahi ol
evkafdandur Has«koy adlu koyiin cemisi ki apa Piirleke dahi diniliir ve De-
miirciler koyiiniin dahi cemisi ki FikeU tevabiinden Kizil-Agac kadihgmdadir bu iki koyiin
raiyyetleri bir yirde otururlar bunlarun evleriniin sagi§i miicerredile vakif olduklan va-
kitda defterde yazildiklari uzere yetmi§ ^dti hanedir ve ol ikisiniin defterde yazilan hasili
iis bin be§ yiiz seksen akcedur ve zikr olunan Haskoyiin ctlmahsus sinun Sey-
yidoglu-deresinden ibtida ider dahi bu dere gekiliir be§ ta§a varur
dahi andan gider §imal haddine meyl eyler dahi gider yiiksek yir iizre olan bir ta§a varur
(59)
t^M I
(60)
cala ma yanbagi idebiliir bir na^ib-i menab nasb ide ve yedincisi
mutevelli-i mezkur senen-i siinen-i hasene^-i re^fete munselik olub
ehl-i veza?if vesa^ir hademeye ki hizmetlerinde kema yenbagi daJim
kaDim olanlara tafaddul ve tecebbiir idiib tekebbiir ile tecasiir itmeye
5 ve sekizincisi I dahilden ve harcdan . her ne kim vakic olur mezbur
miitevelli kama huva hakkahu biliib katibe emr ide ki vekayic-i
yevmi bir defterde ve senevi defter-i aharda icmalen ve tafsilen
sebt itdiiriib ta ki ahir-i senede mezkur miitevelli miitevelli-i evvele
10 defterlerden / hesab vire hizmeti mukabelesinde yevmi elli ak$e culufe
ve kura-yi mezkureden karyeM Davud-Beglii ve karyeD-i Tutulu ve
karye’-i Ilicalu ki defter-i hakanide tahrir olundugi iizerine yilda dort
15 bin dokuz yiiz on sekiz akcje / olur tasarruf idiib uhdesinde olan?
hidemati istikamet ile miiedda kila ve dahi ol padigah-i sacadet-
manzar la zalat anzar al sucud min manazir hayratihi naziratan
20 va riyaz-i §acayir al-?arc min zilali cavatifihi / naziratan goyle §art
itdi ki evkaf-i mezbure ahvaline diyanet ve siyanet ve kemal-i
istikametle
ki ol tag Ibrahiimlii jl koyiniin kargusmdadur ve dahi bu koyin tarafindan tag altin-
dan iner dahi Dereciik dimekle meghur dereye giriir dahi gider on tagdan geger dahi giin
dogusindan olan yana sinunna yetigiir dahi ol yiiriir Tirnava (Sy J? yohna yitigiir ki
anda bir tag dikilmigdiir ve andan gekiliir dahi Yire-Girenli -S' оj koyinden yana gider
dahi Iskender Fakih-bman 4_л$ dimekle meghur binara yitigiir ve andan1
dahi gider Kapaklu-binar j&S dinilen binara yitigiir ve andan dahi gider Yir-
Kesigi dimekle maruf yire yitigiir ve andan kible canibi ibtida ider dahi Yanbolr
yohna gider dahi yol iizerine yiiriir Sogiidlice-binar j&S dimekle ma-
ruf binara yitigiir ve bundan dahi gider lyn till dinilen yir iizerine dahi Tirnava yohna1
ulagur ve bundan dahi gider Iskender Fakih-bmari dinilen binara varur ve andan
Tirnava yolunda dikilmig taga varur ve andan kible canibine gider Iskender-Fakih
koyiniin ardindan Ahmedge 4a-JuH koyiniin makbereterine varur ve andan dahi gider
Buyiik-oyiik у! dimekle meghur depeye varur ve andan dahi gider Seyyid-oglu
depesine varur ve dahi dogusindan yana olan sinun Demiirciler koyinden ibtidadir
Girenli koyiniin yaninda olan depede dikilen tagdan dahi gider Beglik-binar
dimekle maruf binara varur ki ol binar zikr olunan koydediir dahi andan geger altinda
tag dikilmig Bellut (Pelit) agacina varur ve andan gider Burez-deresinde
olan Seyyid-Gazi gegiidine varur ve andan geger dahi Oguz-Meghedine
varur ve andan gider Siyrincak-Kaya L5 dimekle meghur taga varur ve bun-
(61)
(62)
nazar idiib bir miistakim nazir nasb olunub cadet-i muctade iizerine
ciimle hidemati nezareti hiyanetden fazl-i ictinable miitecennib olub
ciimle harci ve dahli temam biliib hazret-i sultan-i Vakif taycin it-
5 diigi §era?it-i revabit I ve zevabitiyle calettafsil zabt idiib her babda
kusura ve adabinda taksire vakif olsa filhal miitevelliye tenbih idiib
kablelfevt tedarik oluna ve dahi cemic muhasebata ve vekayic-i
10 yevmi ve §ehri ve senevi kalil ve kesir/her ne ki ola kema yenbagf
vukufi olub miitevelli-i sani ve katibin defterleri biki bunun dahi
defterleri olub her muhasebe bunun macrifetiyle ola ve her ma-va-
kacdan su3al oluna cala ma huva calayh cevaba kadir ola hizmeti
15 mukabelesinde yevmi yirmi ak^e tacyin itdi ki I ayda alti yiiz ak$e
virile ve dahi ol padi§ah-i cavahir al-kalam zavahir al-aklam la zalat
manakib hayratih bi-aklam al-davam markumatan ve min sariraha
al-tas mankusat taninatan §6yle §art itdi ki evkaf-i mezbureden ka-
20 vanin-i / defterde mahir ve e^m-i muhasebata kadir katib nasb
oluna ciimle-i miistagallat ve camme-i icarat
dan dahi gider Korucuk-dere dimekle meghur dereye varur dahi kibleden
yana olan sinun andan ibtida ider dahi gider Taru*Urani dimekle meg-
hur yire varur ve andan gider Kizilca-depe 40 4Lj5 adlu meghur depeye varur fcve
andan gider Veli-depesine 4l—lo varur ve giin batisindan yana olan sinun dahi
ibtida ider yol yaninda olan iki depeye geliir ve bu ikisinden gider Haskoyinun ardin-
dan Giicciik-dereye varur ve bundan dahi gider yirlii taga varur ve andan
dahi gider Ki$irek-binara varur ve andan dahi. gider Yayci-koyi Gecudine
и?S' ^\> varur ve andan Qoban-irmagina varur ve andan armud
agacina varur ki anun yaninda tag dikilmigdir ve andan gider yol kenan iizre yiiriir
Yir-Kesigi dinilen yire geliir ve andan Yanboli yohua geliir dahi yol kenan iizre gider
Qatal-Oyuk I JЬ». dimekle maruf depeye geliir ve bundan gider Yire-Girenli koyiniin
yaninda olan taga geliir Ve ol evkafdandur Kizil-Aga$ tevabiinden Kavaklu nam koyin
cemisi anun evleriniin sagigi miicerredile vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizre
otuz ii$ hanediir ve anun hasih defterde yazilan iizere bin dort yiiz yedi akcedur ve ol
koyin gimal canibinde olan sinun ibtida ider Taru-Urani dimekle meghur yirden ibtida
ider dahi ge$er yidi belut agacina varur andan Savci-oglu-degirmeni
ne varur ve andan Gurgi iizerine olan biiyiik depeye varur ve giin dogusm-
dan yana olan sinun andan ibtida ider dahi avcilann Eski-koyi yirine varur ve bundan
Gammaz-tagi dimekle meghur taga varur ve dahi anun kibleden yana olan sinun
andan ibtida ider dahi gider Kara-burun dimekle meghur yire varur ve andan
(63)
%>&j Лйь^еД;^,^*
^'1?
^*>&Мйл^ i>V**^
Л
Ъ^Ь^х\>Ь^^>
* ' • о •
\^/Лд
(64)
ve mukatacat yil evvelinden ahirina varinca cemic vekayic-i yevmi
ve §ehri ve senevi her ne ki ola nakir ve katmir ruznamede mufas-
sal kayd ide ve bir defterde dahi miifredati ve ciimeli cala ma huva
calayh tafsilen yazub §oyle ki yil ahinnda hesab goriilicek her ne-
5 den su^al oluna cala ma/vakac calayh cevaba kadir ola hizmeti mu-
kabelesinde yavmi on akge vazife tacyin itdi ki ayda yiiz ak$e
virile ve dahi hazret-i sultan-i Vakif tevfik-i refik li-marr Allahu §ac
10 at hayratih’al-cariyat cala ^ду£ак al-tarik §6yle §art itdi ki mezbur/ ev-
kaf-i hakaniyenin §akk-i setna5 ve sadci arzdan hasil olan camme-i
miistagallat ve cumle-i icarat ve mukatacati fil-ciimle cemic*i mah-
sulati miitevelli didiigi minvalince cemc ve zabt idiib cadet-i mucta-
15 de/iizerine §ol ki cibayete miitecallik hidematdir her babda hiya-
netden ictinab idiib emanet ve istikametle miieddi kilmak i^iin on
iki nefer cabi tacyin oluna biri mezkiir nefs-i Suzaboli ve tevabicin-
20 de vakic/olan kuraya ve biri dahi mezbur nefs-i Pravadi ve teva-
bicinde vakic olan kuraya
Eyvani dimekle meghur yire geliir ve andan giin batisindan yana olan sinun ibtida
eyler dahi Kosrelik cJLjr.^fdimekle meghur yire varur ve andan gider dikilmig taga varur
ve andan Diilger-alani I dimekle maruf yire varur ve andan dahi gider Taru-
Urani dimekle meghur yire varur Ve ol evkafdandar Kizil-Agag tevabiinden Ibri-koyi
adlu koy ki ana Saruhanlu yiLjjU» dahi diniliir Karh-alani I Jjls dimekle
maruf mezrea ile anun haneleriniin sagigi mucerredile vakif oldugi vakitda defterde yazil-
dugi iizre otuz dort hanediir bu ikisiniin ol defterde yazilan hasih iki bin iki yiiz otuz
dokuz akgediir Ibri koyiniin gimal canibinde olan sinun Kopri-deresidiir ve ana Ine-
ahgdugi - dere oji 4^1 dahi diniliir ve dahi giin batisindan yana meyl eyler
Sazlu-dcre ojj dimekle meghur dereye yitigiir dahi gekiliir bu dere anun giin
batisindan yana olan sinundur ve andan gekiliir yiiriir Tannverdi-deresi
dimekle meghur dereye varur dahi andan Tavgancil-deresi dini-
len dereye varur ol kible canibinde olan sinundur andan yiiriir dahi Ali Dervig-tekke-
siniin (Jfr altmdan geger depeye ulagur dahi andan gider Lala-deresi
*^1^1 dinilen dere bagindan geger depe iizerinde olan taga varur ve bundan gider
zikr olunan dere tarafina karye-i mezkure canibinden oldugi halde ve andan Onurga-
cuk dimekle meghur yiiksek yire geger de yiiriir andan gimal canibinde
vaki olan budaga geliir dahi Miisellem-yiri tarafindhn geger dahi yola iner ve andan
gider Anbar - deresi jL’l dinilen dereye giriir andan geger tarik-i amnia geliir ki
anda tag dikilmigdiir ve bundan gider Kopri-deresine geliir ol mahdudin canib-i garki-
sidiir ve Karh-alanmun mezreasinun haddi kim anun hasih Ibri koyinde-
(65)
V
л4ц^>^
I » «• I
ч
-Л<
H b t^t&tijCrt/^>*
L^ Ч • z
-г^х^а>ь1^у
>ох>Л
(66)
ve bin* mesfur Fikele nevahisinde olan kuraya ve bin* Uskiidar ne-
vahisinde olan kuraya ve biri Gumiilcine nevahisinde karye^-i Megri’yle
5 Yenice-Karasu nevahisinde vakic Isketiye ve biri mahza Dimetoka / ne-
vahisinde vakic olan kuray-i mezkureye ve biri Edirne^yle Dimetoka
nevahisinde olan kuraya ve biri Filibe tevabicinde Tabani-Yassi
dimekle miigtehir c^eltuk angina ve biri mezbur arigm etrafinda
10 olan/kuraya ve biri nefs-i Edirne'de olan hammamlar ve diikkanlar
ve evler ve camme-i miisakkafat ve besatin ve bagat ve mezaric ve
araziye ve biri nefs-i IstanbuEda ve zahirinde olan hammamlara ve
15 biri alti pare karyeye ki iki paresi Islavne nahiyesinde / ve u$i Yan-
boh nahiyesinde ve biri Yenice-Zegra nahiyesindedir cemcan mez-
bur on iki defer cabi mutasammiran can sakJil-cadd vaTictihad-i
mutacarif iizerine cibayete mutacallik olan hidemati ikamet itmek
babinda istikametle kacim olub geregi gibi hiyanetden i^tinab idiib
20 emanet / ve diyanetle miieddi kilalar Istanbul cabisinden gayri on
bir cabiye yevmi kirk dort akge vazife tacyin
dur Batacuk’deresi dimekle meghur dere bagindan ibtida ider dahi Sinsi-
Demurci dimekle maruf yire gider ve andan Coban-Ishak tagma
(Jp=--d jb gider ve andan Kayalica-burun dimekle maruf yire gider
ol mahdudin kibleden yana olan haddidir ve andan ulu yola iner dahi yol iizerine yii-
riiyiib Ozan-deresi jljjl dimekle meghur dereye ulagur ki ol anun hadd-i
garblsidir ve bundan gu dere gekiliir Koylig dimekle maruf yire varur ki anun
gimal canibinde olan haddidir ve bundan dahi gekiliir zikr olunan Batacuk-deresine
varur ki hadd-i sarkisidir ve ol evkafdandur Kizil-Agag tevabiinden Saru-Savcilu
nam koyin cemisi anun haneleriniin sagigi miicerredle bile vakif oldugi
vakitda defter-i mezkurda yazildugi iizere yirmi dort hanedur ve ol defterde yazilan
hasili iki bin yiiz elli beg akcadur ve anun giin batismdan yana haddi Boliicek Qalti
dimekle meghur yirden baglar dahi Turalica yiri bagindan yiiriir
biiyiik bulut 1=^; agacma varur ve andan gider Kafir-Oyiigi I dinilen depeye
varur ve Beglii-deresi dimekle meghur dere bagindan geciib dahi ulu yola'
ulagur ve ol yol dahi Diilger-alani 1 dimekle maruf yire geger ve anun kib-
leden yana haddi bundan ibtida ider dahi Giimrenli-dere dimekle meghur
dereye varur dahi bundan geger Kara-Bellut agaci dimekle meghur agaca varnr ve an-
dan gegiib Boliicek-Call JL. dlLу dinilen yire varur ve andan gark canibine miite-
veccih olur dahi yola geger ve ol yolda gekiliir dahi depeye varur ve bu depeden
Sinur - Oyiigi dimekle meghur depeye varur bu anun gimal haddidir ve anun?
(67)
О
J>
b ™
I u^U^c лл>!1Л
4
| j^b |
(68)
itdi ayda bin iig yiiz yirmi akge oltir ve her birine yevmi dorder
akgeden ayda yiiz yirmi ak§e virile ve Istanbul cabisine cadet-i mu-
te carife iizerine cibayet ve kitabet umuruna mutecallik her ne hizmet
5 varsa amn uhdesinde kilundugi / sebebden ana yevmi alti ak^e vazife
tacyin itdi ve dahi ol hazret-i Sultan-i Vakif-enb §arraf allahu ma-
tt ar al-manabir bi-manakib an ha к an -i labib-i adib in a takallama
10 hatib va tarannama candalib §oyle §art itdi ki / mezbur camicde her
cumca ve acyad cala ru ns al-i§had kama huva’l- muctad ikamet-i hiz-
met-i hitabete istikamet ile ka im bir hatib-i calim nasb olunub
musahhahat-i kiraat ve mufessirat-i salavati cala ma yenbagi bilubcilmi
15 ile camii / masun al-zayl ma mun al-mayl muhazzab al-ahlak ve ol
hizmete bil-istihkak la yik olub be-telakat-i lisan-i belagat ve fesahatle
humam al-mursalin ve imam al-muttakin hutbelerinden me§ayih-i
20 salifin adab-i mevrdseleri / isrince diyanetle her dena atden siyanet
idiib ol ki hidemat-i hitabetdir miieddi kila
hadd-i sarkisi bundan gider Kaba-agag Li dinilen agaca varur ve bundan gider
dahi Aga-bman dimekle meghur binara varur ve ol bmardan gider Hisar-
lik dinilen yire varur ve andan gider dahi Giirbiicli-dere JS" dini-
len dereye varur ve andan dahi gider Pambukluk dimekle niaruf olan yire va-
rur ve andan gider Kara-bellut dinilen agaca varur we dahi ol evkafdandur Fikele
tevabiinden Oguz-alani nam koyiin cemisi ve anun haneleriniin sagigi vakif oldugi
vakitda mezkur defterde yazildugi uzere yirmi sekiz hanediir ve anun ol defterde ya-
zdan hasih dokuz yiiz doksan alti akge ve anun kibleden yana haddi Basak - Sekisi
(JJtb dimekle maruf yirden ibtida ider dahi gider Nusretce makberesi-
ne yetigiir ve giin batisindan yana olan haddi bundan ibtida ider dahi Kayaluca-burun
Jjj dimekle meghur yire yetigiir ve bundan dahi gider Gorenlice-dere
adlu dereye yetigiir ve bundan gider dahi Azizce-yurdi dimekle maruf
yire gikar ve andan gider dahi Deliiklii-oyuk adlu depeye gikar ve bundan dahi Kara-
bellut agaci (jgbl dimekle meghur agaca varur ve dahi anun simal canibinde
olan sinun bundan ibtida ider dahi Pambukiuk-alani ЬИ dinilen yire varur
ve bundan gider dahi Gore-deresi оdimekle meghur dereye varur ki ana
Degirmen-deresi dahi diniliir ve bundan gider dahi Kara-bellut agaci dimekle meghur
agaca varur ol gol yirdur ki Hizir-aga led haddinde jmzildi ve bundan dahi gi-
der Siiluklu-gol JjT" dinilen gole yitigur ve anun hadd-i garkisi bundan ibtida
ider dahi Kavacuk-agaci dimekle meghur agaca gider ve bundan dahi
gider Geyik-kanaresi dinilen yire varur ve bundan dahi gide. Koyun-
(69)
^^^^bVt>?!A£ 1
%^>W*V
^J-jJtf^ijJ^'^i*
v^(Ax>J*£)i*e&ei$r£>'
_bjiK
% Q^ ® •
^b^-^tjJ^t
,/^'b^»i?^i/v
(
(70)
mukabelesinde yevmi on be§ ak$e vazife tacyin itdi ayda dort yiiz
elli akge virile ve dahi ol zill-i zalil-i ilahi hazret-i hilafet-penahi
cacal allah al-hidayat imaman amamahu yahdi iEal-aslal) va’l-dirayat
5 zimaman / kuddamahu yusni il’al-aflah §6yle §art itdi ki mezkur ea-
rn cide mezid tedeyyiinle mute$erric ve ek d teverrucla miitederric
iki nefer imam tacyin olunub evkat-i hamseefe"" miifterezat ve mes-
10 nunatdan ve filciimle eemacat ile miiedda / olunur teravih ve vitir
ve leyle3-i kadir ve rega^ib ve berat namazlarini cadet-i miitecarife
siinen-i hasenesi seneni iizerine cemacat-i miislimine imam olub
tertil-i Kuran ve tacdil-i erkan ikameti babinda bi-kadrilimkan
15 istikametle / ka3im olub miieddi kilalar ve cihet-i imamet yevmi
on alti akge tacyin itdi ayda dort yiiz seksen ak§e olur ve her
birine yevmi sekizer akgeden ayda iki yiiz kirkar ak^e virile ve
20 dahi ol sadr-i sudur-i sadr-ne^inan-i / salatin-i zav’ al-duval la zalat
hasanatuhu masunatan can zallat al-zulal §oyle §art
Orkdiigi dimekle maruf olan yire varur ve bundan dahi gider Demurci-
Meghedine varur ve bundan dahi gider haddin bazisi Bekci-bman
dimekle meghur binara varur ve andan dahi gider Bazar-Oyiigi £y\ jjljb
dimekle meghur yire varur ve bundan gider dahi Bagak-sekisi dimekle meghur yire
varur ve dahi ol evkafdandur Kizilagag tevabiinden Ilyasca Ъь-Lll nam ko-
yiin cemisi anun haneleriniin sagigi vakif oldugi vakitda mezkur defterde yazildugi iizre
yirmi hanediir ve anun ol defterde yazilan hasih koyun zekevatiyle bin iki yiiz yirmi
ak$edur ve anun gimal canibinde olan haddi Hamidli-deresi dimekle
meghur dere i^inde gekiliir dahi Yarimca-kilise dimekle meghur yire yetigiir
ve anun giin batisindan yana olan sinun andan ibtida ider dahi Kunduz-biikdi JjXЛ
dimekle maruf yire yetigiir ve bundan gider dahi Dogan-deresi jlik di-
mekle maruf dereye yetigiir ve anun kibleden yana olan sinun bundan ibtida ider dahi
Gok-burun dimekle meghur depeye varur dahi andan gider Odunluk
dimekle meghur yire varur ve bundan dahi gider Ilbizlik dimekle meghur yire
varur ve bundan hadd-i garkisi ibtida ider dahi Kovacik dimekle meghur agaca
gider ve bundan Yir-derbend X-j dimekle meghur yire varur ve bundan dahi gider
Diilger-alani £ ^11 dimekle meghur yire varur ve bundan gider dahi Hacfogh-
bman dimekle meghur binara varur ve bundan dahi gider Hamidlii-
deresi dimekle meghur dere bagina varur ve dahi ol evkafdandur Fikele tevabi-
inden Hizir-aga koyi nam koyiin cemisi anun haneleriniin sagigi miicerredle vakif oldugi
(71)
11 J
nM&^&44
11ЬVtaV$N^jo-£»Cj1
1ьед^ш^и|
11 I
11 I
I'b^^jSi^^^®4
(72)
itdi ki camic-i mezburda bir mahir-i bahiriil-burhan ve cilm-i kira-
atde miigarunileyhi-bilbenan kimesne ser mahfib i hafaza olub cadet-i
miitecarife iizerine devr okurken zillet ve hifvet vakic olub yanila-
5 na / mezkur ser mahfil ezberden tenbih ide mukabelesinde yevmi
yedi akge culufe tacyin itdi ki ayda iki yiiz on ak^e virile ve dahi
ol hazret-i Vakif-i aslah cacal allah muhaccatahu aviah ve hucca-
10 tahu min al-hucac-i / arcah mezbftr camicde her sabah otuz nefer
hafiz-i keiam-i kadmi ve furkan-i cazim miictemic olub otuz ciiz7
kelam-i rabbiil- cizzeden her biri huzur-i tam ve cemiyet-i hatir ile
calettamam te^enn'i ve hu§ucla bir cuz0 okuyub ve esna^-i kiraat-
15 de/adab-i kalamullahcala. mavenbag-i ricayet ve malayacniden diyanet
iizerine siyanet idiib her giinde bir kez tamam hatrn olunub mesu-
batini vakifa hibe ideler ve hat mi okundukta cadet-i miitecarife
20 iizerine tekbir ve tehlii idiib sahib-i hayre / duca ideler ve hafazaM
mezbure sa^ir eyyamda cemc olub okuduklan gibi cumca giini dahi
vakitda mezkur defterde yazildugi iizre yirmi iig hanediir ve anun hasili defterde ya-
zildugi iizere bin iig yiiz altmig yedi akgedur ve anun garp canibinde olan haddi Qe-
liklii-dere ajj dimekle meghur dere bagindan ibtida ider ve dahi bu dere ge-
kiliir dahi zikr olunan karye-i ihata eyler dahi Dogan-deresi dimekle meghur
derei keser dahi Furun'yiri dimekle meghur yire gider ve bundan dahi gider
Tagjuca-yol dimekle meghur yola varur ve andan gider dahi Otluca-alan
2)^1 dimekle meghur yire varur ve andan Gore-deresi dimekle meghur dereye
varur ve andan gider dahi Degirmen-deresine yetigiir ve kible canibinde olan haddi
bunidan ibtida ider gider dahi Kara-bellut dimekle meghur agaca varur ki ol agag
Oguz alani dimekle meghur yiriin altindandur ve bundan gider dahi Edirne
yolrai keser dahi Suliiklii-gol dimekle maruf gole ulagur ve giin dogusundan yana olan
sinun bundan ibtida ider dahi Gok-burun dinilen depeye varur ve andan gider dahi
Dogan-deresi dimekle meghur dereye varur dahi ani keser Finduklu jlsjXb dinilen yire
geger ve gimal canibinde olan sinun bundan ibtida ider dahi gider Parpu"dere уjl
dimekle meghur dereye varur ve bundan gidip mezkur Qeliklii-dere ojJ bagma
yetrgiib miintehi olur <ve dahi. ol evkafdandur Edirne tevabiinden Eynesi I koyi
nam koyiin cemisi anun haneleriniin sagigi miicenedle vakif oldugi vakitda mezkur
defterde kirk alti hanedir ve anun ol defterde yazilan hasili hass gayin ile ve sazh-
gfiyie dokuz bin iig yiiz kirk iig akcediir ve anun giin batisindan yana olan sinun Tunca
irmagindandur ve anun gimal canibinde olan sinun Hatip-koyi altin-
da olan Kum-burun jjj dimekle meghur yirden ibtida ider dahi zikr olunan
Tunca’nun yukarusundan geger gol yir iizerine kim anun ile Kara-agacin arasi bir do-
(73)
*»
Ь «А V,
» S M > Ш.
J цХ^
Z H \ - •
^JU> £<£*^1айз^ J »дЛ V>
^^*@a&4sy^-
(74)
sabahdan cemc olub okuyalar mukabelesinde otuz nefere yevmi
altmig ak^e tacyin itdi ki ayda bin sekiz yiiz ak^e olur her birine
yevmi iki§er ak^eden ayda altmi§ ak^e virile ve mezktir cuz^-handan
.5 on nefer ciiz0 / okuduklarmdan gayri cumca giinii devir okumaga
tacyin oluna ve bu on nefer devir-hana yevmi her birine birer ak-
?eden on ak$e tacyin itdi labiid bulalnn yevmi ii^er ak^e culufesi
10 olur ikisi ciizJ ve biri devr iQundiir/ve dahi ol hazret-i Sultan-i
Vakif-i mumaileyh cacal allah min bayn al-salatin al-kiram bi’l-ma-
karim mumaileyh §6yle sart itdi ki camic-i mezburda mutedeyyin
ziihd ve varacle miitecayyin mucevvid ve miirettil be§ nefer salih
15 kimesneye / te^enni ile incam okumag i$un yevmi yigirmi ak$e incam
oluna her birine gilnde dorder ak^e iizerine ayda yiiz yirmi§er ak$e
virile ve ol hazret-i Sultan-i Vakil maddDallahu avkata davlatih ve
20 sacat-i sacadatih I soyle §art itdi ki evkat-i salata duhulen ve hurvi-
ce n berahin-i bahire ile calim bir muvakkit-i mah
niimdiir dahi Diig-budak agaci dimekle meghur agag altinda dikilmig
taga yetigiir ve andan gider dahi yiiksek yir iizere olan Ak-tag dimekle meg-
Jinr taga gikar ve bundan geger gider dahi bir taga yetigiir ve andan geger dahi yiiriir
yol kenan iizere dahi varur bir ahir taga dahi ulagur ve bundan dahi gekiliir gider gol
cihetlere ki anda dokuz yirde taglar vardur anlara ulagur dahi Qolmek-koyi-deresine
ojj (Jtillj»- yetigiir dahi yiiriir agaga dere iizerine dahi geger gol taglara kim ol
yanalarda dikilmigdiir ve dahi gekiliir dokuz tagdan geger dahi Muradca-deresi
JJ dimekle meghur dereye ulagur ve bu dere dahi gekiliir gider Kunca-dere dimekle
meghur dere igine giriir yukaruda olan ulu yoh keser dahi gekiliir ve giin dogusindan
yana olan sinun beg tagdan geger dahi Binar-deresine AL-ejj gider dahi ol dere
iizere yiiriir geger binara ulagur ve anun kible tarafindan yana olan sinun bundan ge-
kiliir dahi Eynesi-goli ve - sazhgi j J,1 dimekle maruf yirden doner
dahi Tunca nehrine ulagur ve dahi ol evkafdandur Dimetoka tevabiinden Helvaci-koyi
nam koyin cemisi anun haneleriniin sagigi miicerredle vakif oldugi mez-
kur defterde yazildugi iizere otuz yedi hanediir ve anun ol defterde yazilan hasih dort
bin yiiz seksen dokuz akgedur ve anun hadd-i cenub canibine miiteveccih Bade-burni
ejb dimekle maruf yirden ibtida ider dahi bundan sol canibine miiteveccih olur
dahi yol yaninda dikilmig iki taga bulugur ve bu iki tagdan gekiliir dahi emrud agaci-
nun iistiinden geger dahi Sannea-binanna 4^ jL* varur ki ol anun hadd-i kib-
lisidir ve bundan gider dahi yiiksek yirde olan Yalpa-meghedine varur ki
лпип hadd-i gimalisidir ve bundan gider yiiksek yir iizerine dahi Dogan-ziyareti
dimekle meghur yire varur ve bundan Edirne yoluna varur dahi yoh keser dahi
(75)
4^>g'^k>s^ugzgj'4
W^tbJ^z^-V’
км^^’
I *
pMi^i^uU^v
(76)
tacyin olunub cadet-i mutecarife minvalince fi “Ч-layl iza cascasa
va’i-subh iza tanaffasa» 1 evkat-i salavati hifz idiib aleddevam mii-
3ezzinlere tenbih idiib bidmeti mukabelesinde yevmi yedi akge
5 vazife tacin itdi ki ayda / iki yiiz on akge virile ve dahi ol hazret-i
Sultan-5 Vakif zayyan allah bi-gurar durar kalimat al-azan azan
al-afak min sayt mayamin makanmih calal itlak §oyle §art itdi ki
10 mezbur camicde ikamet-i hidmet-i ezan igiin / istikametle kahm dort
nefer ho§ -elhan salih miitedeyyin miVezzinler ki adab-i ezam ve
temcidi geregi gibi ricayet idiib evkat-i salavati duhulan ve hurucen
tamam macIum idiib cadet-i miitecarife minvalince beg vakitde / mi-
15 rare iizerinde cammed enami salah ve felaha dacvet ideler ve
senend siinen-i hasene iizerine hutbe ezanmda dordi cemcolub ezan
ideler filciimle miFezzinin uhdesinde olan miitecarif hidemati / kema
20 yenbagi miieddi kdalar yevmi dort mirezzine yigirmi akge vazife
tacyin itdi ki ayda
1 LXXXL 17
Kayki Jpd dimekle meghur yire varur dahi Bade-burni dimekle maruf yiriin sag tara-
findan geger Kavak-deresine varur ol dere igine gekiliir gider Kizilcik-
deresini geger Eynesi’niin gimal canibinden ve bundan dahi gidib Akce-
alan 1 4i-1 dimekle meghur yire varur ve bundan Ahmed-agacina -ud varur
ki -ol hadd-i garbisidiir bundan dahi gider Kug-oyiigi I dimekle meghur de-
peye varur lundan zikr olunan Kayki’ya varur ki anun hadd i gimalisidiir ve dahi ol
evkafdandur Dimetoka tevabiinden Antablu nam koyin cemisi anun haneleri-
niin sagigi vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizere kirk iki hanediir ve anun def-
terde yazilan hasih dort bin iki .yiiz yetmig dort hanediir [akgediir] ve anun sinun
Gammaz-tagi dimekle meghur yigilrmg tagdan ibtida ider dahi gider Kaba-
oyiik La dimekle meghur depeye varur dahi Gaziler-yoluna gider ve an-
dan Kiras-deresine 4***»ajj gider ve andan Arabacilar-yolma varnr
dahi yol iizere yiiriir dahi Diilger-deresi 3 dimekle meghur dereye ulagur ve
dahi Koca-kuloglu‘deresi dimekle maruf dereye varur ve bu
dereden dahi gekiliir Kovacik dinilen ulu dereye varur ve andan gider dahi deve yo-
lina varur ve andan dahi gider zikr olunan meghur Gammaz-tagina varur ve ol ev-
kafdandur Uskiidar nahiyesinde Aslihan koyi nam koyin cemisi haneleriniin
miicerredle sagigi vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizere on alti hanediir ve
anun hasih defterde yazildugi iizere hass gaym ile iki bin iki yiiz yirmi dort akgediir
(77)
ус^у^У^.\»и;>\с
^X^\^y»V *ЧМ-^ ?№
*<чХ/ « ft‘
-2?^\ /
(78)
alti yiiz ak$e olur her birine yevmi beger akgeden ayda yiiz elliger
ak$e virile ve dahi ol hazret-i Sultan-i Vakif zayyan allah mahafil-i
macagir-i ahl’al-§arc bi-rasm marasim-i hayratih va tabayyana ma-
5 basim mabarratih I §oyle §art itdi ki camic-i mezburda fasihiilkelam
carif-i mukteza-makam bir mucarrif-i nik-nefes hog-nefes rusum-i
hizmeti tacrif cadet-i miitecarife adabi iizerine calim ve camil olub
10 iislub-i muctad minvalince ruus^i ighad / iizerine eyyam-i cumca ve
acyadda camme-i enama ve calelhusus padigah-i ehl-i islama duca idiib
hafaza-i kelam-1 mecid kavafibi mahafiline ecza' okumaga miicteimc
15 olduklannda sanduk^eyi ser-mahfil oniinde koyub adabla j ecza'yi
$ikarub tertible ciizlbanlara taksim idiib bular dahi te3enm ve ter-
tille tamam okuyub ve esnaM kiraatde kelam-i lagvdan ve malayacni
camelden kemayenbagi ictinab iizerine adab-i kelami rabbilerbab
20 geregi gibi ricayet/idiib safari taviyyet ve hulils-i sidk-i niyyetle
tamam okunduktan sonra eczab cemc
anun haddi Aslihan koyiinden inen dereden ibtida ider dahi gun dogusindan yana mii-
teveccih olur dahi iki depe yaninda olan taga gider dahi andan gekiliir dahi uc tagdan
ge^er Ismail-deresine varur ki ana Isri-deresi dahi diniliir
ve dahi ol koyin gimal canibinden ve Sekbanlu-koyi 3yaninda olan makbe-
relerden ge^er dahi ancilayin giin dogusindan yana miiteveccih olur dahi yol iizerine-
yiiriir dahi alti tagdan gegiib Isri-deresine varur ve anun giin batismdan yana da As-
lihan koyiniin yiri yokdur ve anun canib-i garki Isri-deresi dimekle meghur yire yetigiir
ve kible canibi gol derediir ki zikr olunan koyden agagfa iner ol dahi az yirdiir ve ol
evkafdandur mezkur Uskiidar tevabiinden Binari-koyi (J nam koyiin cemisi
anun haneleriniin sagigi miicerredle vakif oldu^i vakitda defterde yazildugi uzere yirmi
dokuz hanediir ve anun ol defterde yazilan hasili iki bin yedi yiiz ak^edir ve anun
kible tarafinda olan sinun Do^anci-deresi dimekle meghur dere tarafinda dikilmig tag-
dan ibtida ider dahi Doganci-deresi mukabelesinde yiiksek yir iizerinde dikilmig taga
gider ve giin dogusundan yana olan sinuri zikr olunan dereden gekiliir depeye gider
ve bundan yiiriir dahi Bayram-oyiigii \ dimekle meghur depeye gider ve bun-
dan yiiriir dahi Beg oyiik dimekle riaruf yire miilaki olur ve andan gider
depe iizerinde dikilmig taga varur ve andan gider dahi agil altmdan yola varur ver
andan gider dahi Evrenos-deresi bagma varur ve bundan simal cani-
bine meyl eyler dahi Ekrek I dimekle maruf yiriin bagina varur ve andan gider
dahi Kurtulmug-deresi dimekle meghur dereye varur ve bundan gider
dahi Biiyiik-seki utlу dimekle meghur yire varur ve bundan Kapanci <3^^ di*
dimekle meghur yire varur ve bundan Sarp-dereye varur ki ol gimal canibdir
(19)
(80)
Idiib hesabile geru sanduk^eye koyub hifz itdiikte adab iizerine
du rub camme-i ehl-i isiama ve hususiyle hazret-i Sultan-i Vakif a
:5 duac idiib ve Gadet iizerine hidemat-i muGarrifini / istikametle ikamet
ide hizmeti mukabelesinde yevmi be§ ak^e vazife tacyin itdi ayda
yiiz elli akge virile ve dahi ol hazret-i Sultan-i Vakif la zala §amah
110 al-aflak muha§§avatan bi-muva§§ahat alhan-i hasanatih §oyle/§art
itdi ki camic-i mezbur mahfilinde devir okunduktan sonra hulv
al-lisan latif al-alhan ho§ nefes-i ho§-hun ki sayyid al-mursalin va
hatam al-nabiyyin medihlerinden her vakit okuya hidmeti mukabe-
15 lesinde yavmi / dort akge tacyin itdi ayda yiiz yirmi akge virile ve
dahi ol hazret-i Sultan-i Vakif caGal allahu camic mavakif-i arzill
va samakyih macmurin bi-tasbiha zikrih ve macmuran bi-tahliiat
.20 §ukrih §oyle §art itdi ki / mezkur eamicde subh namazindan sonra
on dort nefer erbab-i salahdan yedi nefer
ve gun batisindan yana olan sinun Binarica-deresi dimekle meghur de-
reden ibtida eyler dahi bu dereniin kible caaibinden yana da dikilmig taga varur miin-
tehi olur dahi ol dereniin bir canibinde olan Kara-aga§ dimekle meghur agaca gekiliir
^ikici oldugu halde bundan gider Yassi-dereye §ikar bundan dahi yiiksek
yir iizerine £i^ar dahi andan ge$er Koca-koyine geliir ve ol koyden gider Sarp-dereye
'varur dahi andan gekiliir ol dere bagma varur miintehi olur ve dahi ol evkafdandur
tUskiidar tevabiinden Mahmad nam koyin cemisi anun baneleriniin sagigi miicer-
redie vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizere on beg hanediir ve anun ol defterde
yazilan hasih bin dort yiiz yetmig dort ak^ediir ve anun giin batisindan yana olan
;sinuri Binari koyinden gimal haddine muttasildir ve kible tarafimdan olan sinun tag
dikilen tepeden ihtida eyler dahi giin dogusindan yana olan haddiniin agagasina ?ekiliib
:dahi iki taga bulugub ol ikisinden ge^iib yiiksek yir iizerinde olan taga varur ve anun
.giin dogusundan yana olan sinun bu tagdan ibtida ider dahi gimal canibine gekiliir
yiice yir iizere Garn giaer anir oir taga varur ve oundan Ishakca koyinun makberelerine
geliir ve bundan dahi yiice yir iizere gider depeye geliir giin batisina miiteveccih olur
>dahi Uskiidar deresine iner dahi dere iizre yiiriir Asnga-kopriiciik j S di-
mekle meghur olan yire iner ve bundan gidib koy-deresi dimekle meghur dereye ?ikar
.dahi yiiriir bu koyiin altindan makberelere varur bu makberelerden ge$er Mal-kuyusi
у Jle dimekle meghur yire varur dahi andan gider gol depeye degin ki anun
baginda tag dikilmigdir ve ol evkafdandur Yanbolu tevabiinden Gobellii jV mezrea-
Isinun cemisi ve anun evleriniin srgigi vakif oldugi vakitda doksan bir hanediir ve anun
ol defterde yazilmig hasih vakif oldugi zamauda yedi bin alti yiiz kirk dokuz ak^adur
ve anun kible canibinde olan sinuri Yir-kesigi j dimekle maruf yirdir Qavug-
urani(jljj^ dimekle maruf yire varmciya degin ve anun giin do&usundan yana
.olan sinun bundan gider Kavacuk dimekle meghur yireden ve andan gider
(81)
i.
\I»*jrt>»-4>;)£i\jj5z«\i^
(82)
miihellil ki her biri hulus-i niyyetle on bin kerre «la ilaha illa’llah»1 ]
deyiib ta ki ciimle yetmi§ bin tehlil ola ve yedi nefer dahi seyyid-i
enbiya5 ve sened-i etkiya3 hazret-i Muhammed Mustafa’ya salTallah
5 calayh va sallam/safari akide ile salavat idiib her biri on bin kerre
allahumma salli cala sayyidina Muhammadin va cala alihi va sahbihi
va sallim deyiib ciimle yetmi§ bin salavat ola ciimle yetmi§ bin
10 tehlil ve yetrni§ bin salavatin mesubatini hazret-i/sultan-i Vakifa hibe
ideler ve mezbur yedi nefer miihellil i^inden bir nik-nefes-i mute-
deyyin re^is ve altisi anm mer usi olub esna-Y tehlilde adab-i sena^yi
15 geregi gibi miiraci olub malayacniye i§tigalden manic ve zacir/ola
ve yedi nefer selavat^ilarun dahi aslah-i cibaddan bir pak-ictikadi
reYs ve altisi mer^us olub caleddevam fi kiillila<:vam nazir ve cemic
20 ahvallerine murakib olub adab-i tesbih ve temcidi kema yenbagi /
riyasiz muraci olub esna-'i selavatda kelam i lagvdan ve biyhude
harekatdan mencide
1 XLVII. 19. Islam dininin ilk riiknii.
Giirgenli-depe dimekle maruf depeyeden ve dahi andan gider Yalak - ka-
yasi 3% dimekle meghur tagadan ve bundan gider dahi Akce - alan JSI di-
mekle maruf yiri ihata idib geger andan Hisarlik - binan dimekle meg-
hur binareden varur ve anun gimal canibinde olan sinun bundan ibtida ider dahi gider
Kara - kaya LsJ OJ$ dimekle meghur taga varur ve anun giin bafisindan yana olan si**
nun bundan ibtida ider dahi gider Ak - kaya Lejl dimekle meghur kayayadek ve bun-
dan dahi gider koy kenannda olan tagaden ve andan dahi gider Karaagag - deresi
dimekle meghur dereden dahi ol dere gekiliir dahi gider Kara - Savcilu
aJ* sinunnda olan iki tagadan varur ve ol iki tagdan gider Tatar-yob
dimekle meghur yolda olan tagadan ve andan dahi gider mezkur Yir - Kesigi’ne varur
temam olur. Ve dahi ol evkafdandar zikr olunan Oskiidar nahiyesi tevabiinden Ak -
В aglu nam koyin cemisi ki zamime-i Ibrahim’dir ol asilda Qirmen teva-
biinden miisellemlik idi ve anun haneleriniin sagigi bennakile vakif oldu^i vakitda def-
terde yazildugi uzere kirk iig hanedir ve anun ol defterde yazilmig hasili alti bin sekiz
yiiz altmig sekiz akgedir ve ol koyiin gark canibinde olan sinun Kirgehirlu Л*
haddine ulagur ve anun kible canibinden yana olan sinun Meric irmagidur ve anun gimal
canibinde olan sinun Doganci koyile dikilmig iki tag arasindan ibtida ider andan
Yaylacik dimekle meghur yireden ve andan gider Oba - deresi 4-jl di-
(83)
(84)
ve ol on dort nefere yevmi otuz ak^e vazife tacyin itdi ki ayda
dokuz yiiz ak^e olur ve iki nefer re?isin gayri mer^usatin her birine
yevmi ikiger ak^eden ayda altmi§ ak^e virile ve iki revise yevmi
5 ii^er/ak^eden ayda doksanar ak^e virile ve dahi ol hazret-i suit an-1
Vakif aslah allah tacala bi-barakat al-furkan §anah ve avzah bi-ma-
10 yamin al-kur’an sultanah §oyle §art itdi ki mezbQr camicde ogle/
namazi ve ikindii namazi edalarindan sonra bir hub-nefes miicevvid
ve murettii adab-i kelam-i kadimi diyanet iizerine ricayet idiib cadet-i
muctade minvalince kiirsi iizerinde bir hizib mikdari vech-i mushaf-
15 dan te?enni ve siyanetle/kira3at ide yevmi iki ak$e vazife tacyin itdi
ki ayda altmi§ ak^e virile ve dahi ol sultan-i Vakif basat allah
basata favaPidah va cavalida mava?idah goyle §art itdi ki mezbflr
20 camicde iki kayyum ki/cadet-i miitecarife iizerine kayyumluk hidemati
ikameti babmda istikametle da?im kalrn olub
mekle meghur yireden ve andan gekiliir gider dahi geger iki depe altindan iki taga bu-
lugur dahi gider miisellemliik yiriin altmda olan iki tagaden ve dahi andan yiiriir geger
yiiksek yir iizere gidici oldugu halde yidi tagdan geger armud agaglannun arasmdan
dogru Meric irmagina degin ol anun giin batisindan yana olan tarafidir Ve dahi ol ev*
kafdandur Uskiidar tevabiinden Bedir - giftligi jJj nam koyiin cemisi ol koye
Delu Ali - giftligi dahi deniliir ve Delu Yusuf - giftligi
dahi diniliir Karli - alani mezreasiyle haneleriniin sagigi vakif oldugu vakit-
da defterde yazildugi iizere yirmi yedi hanediir ve anun ol defterde yazilan hasih bin
dokuz akcadur ve atiunu sinuri yiiksek yir iizerine vaki olan Ahi koyiiniin mak-
berelerinden ibtida ider dahi andan Ahi koyiiniin deresine iner ve anun gimal canibinden
olan sinuri bu dereden ve dahi ol makberelerden miiteveccih olur kibleden yana varur
dort tepeyeden dahi yiiriir yol iizerine dahi Gogli - oyiigi dimekle meghur
depeye ulagur ve andan bazar yohna iner ol anun giin batisindan yanidir ve bundan
dahi gekiliir Beg - oyiik J у 1 dimekle meghur yireden varur ve bundan zikr olunan
koyin deresineden varur ki ol kible canibidir ve giin dogusmdan yani zikr olunan Ahi
koyiniin deresidir Ve ol evkafdandur Paravadi tevabiinden Beglii nam
koyin cemisi ve ana Sofilar Д..9koyi dahi diniliir ve dahi anun haneleriniin sagigi
miicerredle vakif oldugu vakitda defterde yazildugi iizere kirk hanedir ve anun hasih ol
defterde iki bin on beg akgedir ve anun sinun Gerek - deresi 1 tarafmda di-
kilmig tagdan iptida ider ve andan gekiliir dahi iig tagdan geger Sofilar - deresine gider
ol anun kible tarafmda olan sinundur vs dahi yiiriir dere iizere yukaru gikici oldugi
halde dahi dikilmig taga ulagur ve andan gider zikr olunan derei keser dahi canib-i
garka miiteveccih olur varur kiigiik dere igine giriir dahi dikilmig taga ulagur zikr olu-
nan dereniin yukarusmda ve andan gekiliir dahi on tig tagdan geger ki ol anun giin do-
(85)
* и
ч в
6^* I
I
brS^i-^i^ Ge) 5.»!/1
•k • \ * - > ।
11
W^at^J
I tx* G*a> £д>
I
Ц •* Л
<>u
1}я> bu> s^^vl4,b
jg^bl^kwSb^V
(86)
seccade ve kali^eler vesa*ir busutun bash ve tayyi zamanlarinda
hizmetlerinde hazir ve her umuruna nazir olub filciimle cadet iizerine
hizmet-i kayyumiyyete mutecallik olan her babdan esbabin tanzif ve
5 hifzi/adabmda tehavun itmeyiib hizmetlerinde cedd-i belig* ideler
mukabelesinde yevmi alh akge culufe tacyin itdi ki ayda yuz seksen
10 akce olur her birine yevmi ii^er akgeden ayda doksanar akge virile/
ve dahi ol hazret-i sultan-i Vakif cacal allah dar al-islam ka-dar
al-salam bi-anvar anvac al-hayrat canh’I-misbah gayban va min
al-sabah muziyyan goyle §art itdi ki camic-i cumle-i keramat ve
15 mecmac-i/cemic-i berekat mezbur camic ve cimaret-i camirede iki
ne^er emin girakgilik hidematina kavim metin kigiler cadet-i macrufa
ve tarikaM me lufe minvalince ol hizmeti emanet ve istikametle
20 ikamet itmek babinda/ka’im olub taraf»i mihrabda konulan iki §am-
cdan-i mutalla iizerinde §emci kafuri
gusindan yana smundir ve andan dahi gekiliir Pravadi yohna geliir ki anda tag dikil-
migdir ve bundan gider Ogiim - Bulut S' I dimekle meghur yiriin yukarusmda
olan tagadan ve andan dahi gidip Konci koyinin jderesi gegiidiinden geger
ki anda tekerlek armudmin agfaci vardir dahi andan gekiliir iig bulut agaglan yaninda
dikilmig agaglara bulugur dahi andan gegiib bir taga dahi bulugub kible canibine
meyl eyler dahi gider depeye de&in andan sonra gider armud agaci yaninda
dikilmig taga bulugur ve bundan gider geciidde olan elma agacma varur ve bun-
dan gider Zeyneb yiriniin altindan yol iizere dahi bir yire yetigiir ki ol
yirde degirmen yoh ulu yolih ulu yoliyla bulusur ol anun gimal canibinde olan
sinuridur ve anun giin batisindan yana olan haddi Gerek - deresi dimekle meghur
dereniin iistine gider dahi dikilmig taga geger andan gekiliir dahi armud agaci yaninda
olan taga gider ve andan dahi gider Camurlica - bmar varur ve andan
gider dahi go! ulu yol kim anda tag dikilmigdir anun ile degirmen yoli bulugdugi yire
varur tamam olur Ve ol evkafdandur Edirne tevabiinden Kirgehirlii - kby (JyS
nam koyin cemisi ve anun evleriniin sagigi miicerredle vakif oldugi vakitda defterde
yazuldigi iizere otuz bir hanedir ve anun ol defterde yazilan hasih iki bin dort yiiz r
otuz bir akgedir ve anun kible canibinde olan smuri Meric irmagidur
dahi andan gimal canibine miiteveccih olur dahi koyin sol yanmdan depeye geliir ve an-
’ dan gider Dereciik dimekle meghur dereye geliir ki ol dereniin kenarinda iki tag
Г dikilmigdiir ve ol taglarun ikincisinden giin dogisindan yana miiteveccih olur dahi taga gider
ve^andan gimal canibine miiteveccih olur dahi yiiksek yir iistiine gikar depeler arasinda
[ dikilmig taga buligur dahi ol derede vaki olan taga gider bu ol derediir ki Aslihan
koyinden agagi iner ve bu ol koyin giin dogusundan yanidir ve andan gimal canibine gider
i dahi bu koyile Aslihan kbyiiniin arasinda biten karaagaglar arasindan geger dahi depeye
buligur ve bundan dahi gekiliir yiiksek yir iistiinde olan depeye gikar ve andan yol yaninda
olan taga iner ve ol tagdan gider dahi iki depe yaninda olan taga varur ve andan gider dahi
(87)
:4^л£>^
&Ш\^?ЪАИ
4
t>u
*• *? я
I
<A I
L 9 4 /
k^4eM^>^
I ^u^l/Ц^^йЦ-^
A)12.
(88)
kandilleri ve ^iraklan cadet-i muctade iizerine evkat-i ikad ve itfada
«fi’l-layl iza cascasa va ’l-subh iza tanaffasa» 1 israc ve itfa3 hidema-
tini ala ma yenbagi miieddi idiib edhan-i kanadil ve §uhum-i siiriic
5 ve mesabihi/masarifine sarfda israfdan ve ifratla tefritden fart-i
ictinablan olub filciimle girakgiliga miitecallik her babdan esbabi
adab-i diyanet ve siyanetle zapt ve hifz idiib ve anlara miitecallik
10 hizmetlerde sacy-i bi derigle/cedd-i belig zuhura getiireler mukabe*
lesinde ikisine yevmi alti ak^e tacyin itdi ki her birine giinde ii^er
ak^eden ayda doksanar ak^e virile ve dahi ol hazret-i sultan-i Vakif
anar allah §acayir al-garc bi-anvar mabarratih §dyle §art itdi ki kan-
15 diller/ve giraklara edhan ve §uhumdan ve giraksihga miitecallik
mesalih-i masarif i^iin yevmi dort akge tacyin itdi ki ayda yiiz yirmi
akge virile ve dahi ol padigah-i nik-re y macdelet-ara y la zala mu-
20 rakiban cala §агаэк hayratih §dyle/§art itdi ki evkaf-i mezbure ehl-r
veza^ifine bir emin murakib noktaci tayin oluna kim ki uhdesinde
i LXXXI j ,531 17
Kali - deresi yaninda olan taga varur dahi yiriin yukarusmdan ve depeniin-
altmdan geger dahi Armudcuk dimekle meghur yire yetigiir dahi geger Kah -
deresinde iki taga buhgur dahi Yaylak - binan deresinden geger dahi iki
taga buhgur ve bu iki tagdan geger dahi bir depeye buhgur andan dogru garp*
canibinden Meric irmagina iner he dahi ol evkafdandttr Edirne tevabiinde Yii-
regig nam koyin cemisi ve anun haneleriniin sagigi miislim ile miicer-
redle kafirle vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iizere elli iig hanediir ve
anun ol defterde yazilan hasili iig bin doksan iki akgediir ve anun giin dogusindan
yana sinun Meric irmagi kenarmdan ibtida ider dahi Kayalu-yar dimekle maruf
yire geger ve andan kible canibine miiteveccih olur dahi dereye giriir ve bu dere dahi
gekiliir yiiksek yir iizerine gikar ki anda ulu yol yaninda dikilmig tag vardur ve ol yol
gekiliir dahi depeye buhgur dahi andan gekiliir taga varur ol tagdan Giicciik-dereye
dl»^5^ geliir ve ol dereden iner tarik-i amma varur ki anda sogiid agaci vardir
ve ol yol dahi gekiliir Koyun-koyi о yaninda Degirmen-deresi dimekle meghur J
dereye varur ve bu dere dahi gekiliir Istipan-yirini ihata eyler dahi Meric
irmagina iner ol yir anun canib-i garbisidiir ve canib-i gimali Meric irmagidur Ve dahi
ol evkafdandur Edirne tevabiinden Kazan jlj5 koyi dimekle adlu koyin cemisi ve
anun haneleriniin sagigi miislim ile kafir ile vakif oldugi vakitda defterde yazildugi.
iizere yirmi dokuz hanedir ve anun ol defterde yazilan hasili alti bin yirmi alti akgedir
ve anun giin dogusindan yana olan smuri Tunca-binari dimekle meghur
(89)
(90)
olan hidemati bila dzr-i §erci eda3 itmeyiib tahalliif itse mezbdr
noktaci defterinde kayd idiib miitevelliye bildire §era3it-i mezktire
iizerine miicazat oluna ve mukabelesinde yevmi iki ak^e tacyin itdi ki
5 ayda altmi§ ak^e virile ve dahi ol hazreti-i/sultan-i Vakif navvar
allah*bi-hasanatih aktar al-arz zat al-manakib kama navvaraha bi-
akmar al-culama: zavil-manakib §6yle §art itdi ki mezbur medresede
kamil-i mukemmel ve erbab-i isticdad-i miikemmil calim-i rabbani
10 bir miiderris cadet-i macrufe/minvalince eyyam-i tactilden gayri katca
ders katc itmeyiibc aleddevam has-i came ol makamdac ulum-i cakliyye
den §erciyyat vesa3ir carabiyyatdan miidarese ve miizakereye meggul
15 olub taclim-i miitecallime/miitecallik adabin diyanetle siyanetinden
akran arasinda miitefevvik ola ve yevmi elli ak^e vazife tacyin itdi
ki aydi bin be§ yiiz ak^e virile ve dahi hazret-i zdl-i zalili-i ilahi
20 hakan-i Vakif-i hilafet/-penahi cacala hullah bimazid fazl-i fazayilih
min muhtarat-i cibadih fi mebda3ih ve macadih §6yle §art itdi ki
bmardan ibtida ider dahi Meric irmagindan yana miiteveccih olur dahi dogru dereye iner ve
dahi baglar tarafindan gidib baglar tarafmda dikilmig iig taga bulugur dahi Meric irmagina
iner ve anun koyin gimal tarafmda olan smun zikr olunan bmar yaninda olan yoldan ibtida
ider ve dahi ol yol gekiliir Hatun koyi-deresi iginde olan taga geliir
dahi kible canibine muteveccih olub bu dere dahi gekiliir gol tarik-i amma kim anun
altinda tag dikilmigdir ana geliir dahi iic tagdan tecaviiz idiib Meric irmafrma gider bu
dere anun. giin batisindan yanidir ve anun kible canibi Meric irmagidir Ve dahi ol
evkafdandur Edirne tevabiinden Lefke nam koyiin cemisi ve anun evlerinun
sagigi Hiiislim ile kafir ile dul avretler ile vakif oldugi vakitda defterde yazildugi iize-
rine iki yiiz on dort hanedir ve anun ol defterde yazilan hasih sekiz bin iig yiiz seksen
iki akgedir ve ol koyin giin dogusmdan yana olan sinun Kizlar-oyiigi dimekle
maruf depeden ibtida ider dahi andan Kaba-oyiik iUl La dinilen depeye varur ve dahi
yiiksek yir iizerine gekiliir dahi iki taga yetigiir bu iki tagdan geger dahi Kiirtiil
yohna yiiriir dahi Demurci-deresine giriir dahi gekiliir andan sonra
kibleye meyl eyler dahi Smur-deresi dimekle meghur dere igine giriir dahi
gekiliir andan sonra Ahmedlii-koyi (Jigiin olan sinur tagi dimekle meghur
taga yetigiir andan sonra ol tagdan giin batisi canibine meyl eyler dahi Ketenlu-deresi
dimekle meghur dereye yetigiir dahi gekiliir Kug-yuvasi deresi
dimekle meghur dereye yetigiir andan gimale meyl ider yiiriir dahi biri birine
yakm iki taga yetigiir andan sonra bu ikisinden gider dahi dikilmig taga yetigiir bundan
gider dahi Gblciik dimekle miitearif yire yetigiir ve andan yol kenari iizere
yiiriir dahi Musaca oldiigii dereye yetigiir ve andan gidiib depeye yetigiir ve
(91)
.^^sU^i&V
fe^Aste -4А$>и« в^У
4 *
-^«еЬ^х» ^Aji5
№Ь'е>)М!^
4fe£
х>л
*4 • w
lb^*
.tg^&£W»|
P
(92)
mezldir medresede camme-i talebeden miistefid olaniara mufid bir
ehl-i fazl mucid-i mezidcilm ve akid-takvayle beynelemsal ferid vahid
5 olub orf-i rnutecarif iizerine eyyam-i cutleden gayri §agl i^iin tacyin/
olunan eyyarmn kiillisinde berdevam ifadeye cadd-i tamla ikdam
idiib her nekimc adet iizerine ecadeye metiicallik emirdir kama huva
hakkah miieddi kila yevmi yedi ak^e vazife tacyin itdi ki ayda iki
10 yiiz on ak^e virile/ve dahi ol hazret-i zill-i zalil-i ilahi hakan-i Va-
kif-i hilafet-penahi §ayyad allah arkan al-fazl bi-ta?yidih rakinan ve
bunyan matn al-cadl bjjamhid kavacidih matinan §oyie §art itdi ki
15 mezkur/medresede erbab-i isticdat ve ashab i sedaddan mucidden
gayri on sekiz nefer ehl-i miistacid tabib-i cilimler miitemekkin olub
culum-i diniyye ve efanin-i kavanin-i yakiniyye tahsiline miilazim ol-
20 ub siinen-i senen-i hasene -i/takva ve salah iizerine tekmil-i nefse
leylen ve neharen me^nus olup miifid miiderrisden
andan gidib At-yoli Jy ol dimekle meghur yola yetigiir ve andan gider dahi Su-
ekregi nam mevzie yetigiir ve andan dahi gidib Dikenlii-burun jjjy ykfj
dinilen mevzie yetigiir ve andan dahi gidib zikr olunan Kizlar-oyiigii dimekle meghur
olan depeye yetigib miintehi olur Ve ol evkafdandur Edirne tevabiinden Mahmudgah
nam koyin cemisi ve anun haneleriniin sagfigi miicerredle vakif oldugi vakitda
defterde yazildugi iizere altmig dort hanedir ve anun ol defterde yazilan hasih iki bin
beg yiiz altmig yedi akcedir Ve al evkafdandur Edirne tevabiinden Saru-Dur Ali
jyl? nam koyiin cemisi ve anun haneleriniin sagigi miicerredle vakif oldugi
vakitda ol defterde yazildugi iizere yetmig beg hanedir ve anun ol defterde yazilan
hasih iig bin sekiz yiiz otuz iki akcedir ve bir ikisiniin canib-i garbden hududi Meric
irmagma iner dahi Cevher-Gori ^jy) dimekle maruf yiri ihata eyler dahi Meric
irmagi kenari iizere gekiliir gider bir yireden kim anda Eyce-koprisi I di-
mekle meghur yirden bir dere iner ol Meric irmagina kible canibinden ve dahi gekiliir
ol kopriden gark canibine yukaru gikar dahi dag altindan geger iig taga buligur dahi
Cucahk J^lLy»- dimekle meghur yire geliir ki anda tag dikilmigdir armud agaci yaninda ve
andan gider ulu yola varur dahi mezkur yol iizerine yiiriir dahi gimal canibinden agaga
iner dahi tarik-i am iizerine yiiriir binar altindan ve andan gider Beg*depe
dimekle meghur yire varur andan gidib bir depeye dahi varur ve andan dahi gidib zikr
olunan Cevher Gorine yetigiib temam olur Ve ol evkafdandur Edirne tevabiinden
Korici-koyi 3 cemisi ve anun haneleriniin sagigi miicerredle vakif oldugi
vakitda defterde yazildugi iizere elli alti hamedir ve anun ol defterde yazilan hasih be$
bin yedi yiiz elli iig akgedir ve anun gimal canibinde olan haddi bir yirden ibtida iderki.
andan Eynesi I koyiniin azmugi giriir Tunca dimekle maruf irmaga dahi andan gekiliir
bu zikrolunan goliin kenari iizere ol goliin kible tarafindan dahi yukaru gikar dahi mezkur
(93)
«ь **
Wjj^V' '^б/й*
1
1$*^^
iS)t
(94)
miista.... ve mustefid sohtiyane miifid olub cilmiyle came! ider calim~
ler ziimresi cadadinda macdudlardan olalar ve ol on sekiz nefer-i
5 miistacidde yevmi otuz alti akge vazife tacyin itdi ki ayda bin / sek-
sen akge olur her birine yevmi iid§er akgeden ayda altmi§ar akge
virile ve dahi ol hazert-i zill-i zalil-i ilahi hakan-i Vakif-1 hilafet-
penahi la zalat ava:'il al-kutub mutazayyinatan bi-rasm arkam ma-
10 nakibih vaDasar-i / ma^asir zihn-i sakibih §oyle sart itdi ki mezbur
medrese iginde ........ igiin konulan vakif kitaplar zapt ve hifz igiin
bir miitedeyyin murrain ve emin miisluman ki§i ki mezkur kitablar-
15 dan ol medresede / miitemekkin olan talebeye hacet oldukga §uhud
huzurunda caded-i ecza5 ve evrakim cad idiib kitcasm ve cildin ve
nefasetin defterinde kayd idiib ve esamiM §uhudi zeyl-i defter-i
20 mezburda tahrir ide ta ki / sonra kitabi aldugi vakit tamam yakaza
ve tenebbiih iizerine olub kitablar tagyir ve tebdilden
go! yaninda olan binara yetisur andan sonra meyl ider gider gark canibine ve dahi Qegme-
deresi dimekle meghur dere iizere gider dahi Qoke £dinilen yirden gelen
tarik i am iizere dikiien taga yetigiir bu ol yoldur ki Coke’den Edirne gehrine gider ve
andan sonra yiiriir dar yo‘ iizerine dahi gimdi zikr olunan koyun haddinde dikiien tag tarafi
iizere gider andan dahi gider ol koyiin haddinde ancilayin dikiien tagadan andan gekiliir
Danigmend - ogduna JLJLiljj mensup olan mezrea yaninda dikilmig taga ye-
tigiir andan sonra andan gider dahi gekiliir ancilaym dikilmig taga yetisur andair
sonra gider dahi Karagoz’e mensub olan mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir andan
sonra yiiriir dahi gark canibine meyl ider dogfri gekiliir gider andan sonra Elsiiz'
ibrahim-deresi dimekle miitearif olan derei keser dahi geger 0c“
Inig Sirti J 1 dimekle maruf yiiksek yir iizere dikilmig taga yetigiir andan
dogri gider dahi giin dogusile kible arasindan geger ulu yola yakm olau Haci
Ibrahim-mezreasi dinekle maruf mezrea yaninda dikilmig taga
yetisiir ve andan gider dahi Ilyas Siibagi’ya mensub olan mezrea had-
dinde dikilmig taga yetigiir ve andan dahi gider mezkur Ilyas Siibagi’yla Nusret ogh
Mehmed’e mensub olan iki tarla arasinda dikilmig taga yetigiir
andan dahi gekiliir mezkur Mehmed’e mensub mezrea haddi iizere dikilmig taga yetigiir
ve andan gider dahi Yiyirce-bmar dimekle maruf bniar yaninda gimdi zikr
olunan Mehmed’e mensub mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir andan giin batisindan
yana meyl ider dahi §eytau Hizir dimekle meghur kimesneniin mezreasi
yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi zikr olunan Qoke dimekle ma-
ruf yirden geliib Edime’ye giden tarik-i amma yetigiir dahi mezkur yol kenan
iizere yiiriir dahi Koruci - sazhgi dimekle maruf sazhga iner ki of
(95)
(96)
. . . .ola diyanet ve siyanetle hiyanetden kemal-i tecenniible ictinab
ide ve medreseden harice virmeye haceti olan geliib anda gore ta§ra
5 alub gitmegi ca^iz gormiye hizmeti mukabelesin yevmi iki ak^e/tacyin
itdi ki ayda altmi§ ak^e virile ve dahi ol hazret-i hakan-i hilafet-pe-?
nahi yacni zill-i zalil-i ilahi fatah. allah bi-mafatih cala abvab-i saca-
10 datih §oyle §arF itdi ki mezbur medresede/bir emin bevvab ki bev-
vablik hidemati adabm her babdan ricayet idiib laylen............................
sirran ve cayanen diyanet ve istikametle goriib gozediib ve medre-
15 sede sakin olanlara cimaret-i camirede a§ ve.......................virdiikde/
fart-i teferriisi olub ifratdan tefritden geregi gibi ictinab ide mufid
ve mustacid ve camme-i mustefid sohtevat ahvalini tamam maclum
20 idiniib §oyle ki miiderrise dinilecek kaziyyedir tekasiil ve tesahiil/
itmeyiib tenbih ide ki kabl.....................tedarik oluna filciimle cadet-i
muctade iizerine
^sazligun mikdari yidi doniimdiir ve andan gider dabi Yenigeri Hasan-gegmesi
dimekle maruf gegmeye yetigiir dahi gekilur ol gegme suyunun akmdisi
iizere dahi gole iniib ol goliin kenari iizere gider dahi bir gole yetigiir ki sogiid agaci
ve armud agaci bitdiig-i yirdrn gelen su ol gole giriir andan su akan yiriin keuarinda
yiiriir gimdi zikr olunan iki agaclara yakin yire yetigiir ve andan gekiliir dahi Sofi
§irmerd ve Oruc’a mensub olan iki mezrea arasinda dikilmig taga
yetigiir ve andan gider dahi gekiliir Kapuci Murad nam kimseye mensub
olan mezreadan inen menzil iizere dikilmig taga yatigiir ve andan geger dahi gole mii-
teveccih olur varur sazlar bitdiigi yir kenarinda dikilmig taga yetigiir andan sonra ol
sazlik kenannca gider Baliklagi dimekle maruf balik avlanan yire yakin gol
kenarinda dikilen taga yetigiir dahi gol kenarmu geger ve andan dogru gekiliir Tunca
dimekle maruf irmaga yetigiir andan irmak kenannca gider dahi gimalden yana yukaru
gikar andan bir yire varur kim anda gol Tunca’ya giriir pes hudud-i erbaa temam oldi
Ve dahi Ol evkafdandur Uskiidar tevabiinden Ahi koyi Jnam koyin
cemisi ve anun evlerinun sagigi vakif oldugi vakitda defter-i hakanide yazildugi iizere
on yedi hanedir ve anun ol defterde muharrer olan hasih iki bin iig yiiz dokuz akcadir
ve anun haddi Colmek-koyi Jve Uzgag koyi dimekle meghur olan
iki koyiin haddi arasinda Batgun-sazhgi j dimekle maruf yirde biten sazlik-
dan ibtida ider dahi andan geger yol kenarinca giin batisindan yana gider dahi dikilmig
taga yetigiir andan sonra geger dahi Ismail ve §irmerd bin Abdullah j
J nam iki kigiye mensub olan iki mezrea kenarinda dikilmig taga yetigiir ve
andan geger dahi mezkur Ismail-mezreasi kenarinda dikilen taga yetigiir ve andan geger
dahi Hasan ile mezkur IsmaiPe mensub olan iki mazrea arasinda dikilmig taga yetigiir
ve andan gider dahi Ibrahim oglu Halil’e mensub olan mezrea kenari iizere dikilen
(97)
&v^w^u>^ .*
wb/^.g-^V^
tix&f »d&*&w
• и
►V.
^’t-^'Х^Й^л
$$$ c^LUi^
Ч^ш A
(98)
. mueddi idiib mukabelesii.de yevmi . • . • • . tacyin itdi ki
ayda altmig ak$e virile ve dahi ol padigah-i pak-citikad.........sa-
5 hat-i sama masahati sacadati .............. §oyle gart itdi ki / mezbur
...... culema medresenin sahn i zahirini ve bevatin-i mevatinmi
ve dershaneyi hagviyatdan ve mukeddirat-i buyu............kiidiiratin-
10 dan ciideran-i.........sakf>i pak ve tanzif itmeky^un /bir ^abuk-dest
sebiik-pay ki cadet-i muctade iizerine mezkur menazil-i sacadati ve
mahafil-i kavafil-i erbab-i isticdadin zahirin ve batinin siipurub tat-
15 bir idiib ve dershaneye taycin olunan / busuti vakt i hacetde bast
ve say ir avanda pak silkub diirub anda bir miinasib yirde hifz idiib
ve ab-hanesi medahilin ve maharicini gavagi-i fadalatdan kema yen-
20 bagi pak idiib fi «’l-layla iza -as'asa»1 israca sjiruca / hacet olduk^a
kanadilini yandurub ve fi «’Isubhi iza tanaffasa?1 sabah i ipisbahdan
1 LXXXI jrpSl 17 '
taga yetigiir ve andan dogru gider dahi Garibler-makberesi dimekle ma-
ruf yire yakjn GazileSyoJi/J* jbjjc- dimekle' maruf ulu ^yol iizere dikilmig taga yetigiir
ve andan dahi gider .Gskiidar?deresi I dimekle maruf Here igine giru'r dkhi
anda cekiliir zikr olunan Ahi-koyi d? dimekle meghur olan koy yaninda blan
yi/e yetigiir andan iner gider dahi dort kayak agaclarr bitdiigi dereye yetigiir andan
gi^ib d®hi gekiliir -merhum Murad Paga evkafindan (Jok-Sekbanlu dimekle
nig^-uf koy haddine yakm olan dere nihayetine yetigiir dahi giin dogusundan yana meyl
eyler gider mahruse-i Edirne’den Lefke’yegiden yol iizere olan kopriye yetigiir andan
sopra dere jgre yukaru gider dahi Edirne’den Uskiidar’a giden yol iizere jolan ahir
kopriye yetigiir <indan jsojira gider dahi : B^tgun-sazhgi dimekle maruf yire yetigiir
febierrtmelhudud Ve dahi ol evkafdandur pravadi 7 tevabiinden Muradgilar
adlu koyiin cemisi ve anun haneleriniin sa^figi miicerredle vakf-i sultani oldugi vakitda
de&ter-i hakanide yazildugi iizere yirmi iki hanediir ve anun ol defterde yazilmig h&sdi
b i^dor t yiiz yirmi ak&adir ajimn gimal e^pibinde о J an sinun .mezkur koyde geliib
Qpjmefc-koyi 3 dimekle maruf koylrn degirmenine giden yoldan ibtida ider
ve andan ?ikarak gider Yunus Bey ve Dadigsmend oglu Yusuf’a mensub olan iki mezrea
yatiinda difcilmig taga yetigur. andan gonra yukaru £ikarak gider dahi Befre oj«» nam
к afire snuteallik inezrea yaninda dikilmig tags yetigiir andan sonra giin dogusuna meyl
eyler gider dahi Atmaca’ya mensub olan meirea yaninda dikilmig taga yetigiir a&dan
soar a dogru ge?er gider haddi icjun alamei olan dikilmig taga yetigiir andan yiifcpek
yir iizere gider dahi anda olan dapeden ge?er Musa’ya mensub mezrea yaninda o;lan
Gd^ciik-depe iizere dikilen taga yetigiir andan sonra gekiliir gider Petre
nam kafire rhensub mezrea yaninda dikilmig tagaa yetigiir andan gider dahi Begliice-
^^>V£p
гм^Ь^4
$&feU-; /л
\
* i'i
* ’' *>^
.••' ?''<- f. '. - <•. . • .- • .. \? \
-^.v‘\if>'»•: «t^*
' JX.
>^u«-s^tA>^ <
®® • . ........1Г7..и/1гТГТ
v\*
(100)
mug*m oldug-i avanda dinlenduriib cadet-i muctade iizerine ferragliga
ve kanadil yandurmaga mutecallik hidemati babinda istikametle ka^yim
5 ve daDyim olub diyanetle mueddi kila hizmeti mukabelesinde / yevmi
iki ak$e culufe tacyin itdi ki ayda altmi§ ak$e virile ve mezkur ab-
hanede kandile ve malabuddunden yag vesa^ir miihimmat-i ciiz^yye
ratib goriliib kayurulmak i$un yevmi bir akgeden ayda atuz ak^e
10 tacyin itdi/ve dahi ol sultan-i basit-i^besat-i hasenat mahhad allah
fava^yid mavaDyidah fi camic ? akavkat §oyle §art itdi ki salifiizzikr
cimaret*i camirede sahihulmiizak bir §eyh ki matbuhat ve me§rfl|>at
15 tertibinde cadet-i mu ctade/ uterine hidemati ~me§ihatin ikameti ba-
binda istikametle ka3im olub enva-ci hulviyyat ve humflzatdan evkat-i
machudede icdad ittiriib camme-i fukara ve sadat cuTema ve sa^yir
20 ebna-i sebil ve miisafirine / telakati ve^hile miilakat idiib diyandtle
ber denaatden siyanet idiib mertebelfl
koyi dimekle maruf koyden mahruse-i Edirne’ye giden ulu yol kenar;nda
dikilmig taga yetigiir ve andan dahi gider yolun kenajri iizere dogru kassab Yusuf 'la
kethuda Musa’ya mensub olan iki mezrea arasinda dikilmig taga yetigiir andan sonra
mezrealar arasinda gider dahi Ksramanlu Mehmed beye ve Musa'ya mensub olan iki
mezrea arasinda dikilmig taga yetigiir andan ge$er dahi inerek gider mezkur Mehmed
beye ve Ali Qelebi’ye mensub olan iki mezrea arasinda ancilayin dikilmig taga yetigiir
vo andan ge?er dahi Ak-Binar koyinden Jjl mahruse-i Edirne'ye giden
tarik-i am kenannda dikilmig taga yetigiir ve andan dahi ge?er Hiiseyin Qelebi’ye ve
Tatar Mustafa'ya mensub olan iki mezrea arasinda dikilmig taga yetigiir andan sonra
gekiliir gider Yalunuzca - Ahlad dimekla maruf yire yetigiir ve andan
dahi ge$iib zikr olunan Mehmed beye mensub olan mezrea yaninda vaki olan Gucciik-
dere yaninda dikilmig taga yetigiir dahi Ismail oglu Mehmed’e mensub olan mezrea
kenari iizere gider andan sonra Hiiseyin agaya mensub olan mezrea yaninda dikilmig
taga yetigiir dahi ol mezrea kenannda gider Tatar-Ahmed mezreasi -wl jVV
dimekle maruf olan mezreanun bagina yetigiir andan ge?er dahi gikarak. gidib Tatar-
Isa mezreasi kenari iizere Kamaric’i mensub olan mezrea
yanihda yiice yir iizere olan depe iistiinde dikilmig taga yetigiir ve andan ge?er dahi
Musa’ya mensub mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan dahi ge$er bu mezre-
anun kenari iizere Qikarak Tatar-oglu Mustafa’ya mensub olan mezrea yaninda tarik-i
am kenannda dikilmig taga yetigiir andan ge?er dahi evkaf-i mezkure-i hakaniyeden
Kink dimekle miitearif karyeniin makberelerine yetigiir ve andan ge$er dahi yol
kenari iizere gider Tagluca-Yokug dikmekle maruf yir iizere dikilmig taga
yetigiir andan sonra gidib kible canibine meyl eyler dahi Doganci-deresi
dimekle maruf depe uzere ge$er andan sonra andan iner dahi Eynesi-koyi 1
(101)
^4*^ t>^* У* I
1>\^M i>V
I * ✓ '
JSh
(104)
mertebesince her avanda evani-i munazzafa ile enva-ci tacami tahsin
vechi iizerine tertib idiib tevzic ide hizmeti inukabelesinde yevmi
on beg ak$e tacyin itdi ki ayda dort yiiz elli ak$e virile ve dahi
5 ol/hakan-i hilafet-penahi yacni hazret-i zill-i ilahi abbad allah rava-
tiba masrufat hayratih mimma la yankatic va sahjTyiba ihrScat ma-
barratih mimma la yankagic goyle gart itdi ki cimaret-i mezbiirede
10? bir miistakim vekil / hare olub bey^u-gira3 umiirunda metaneti hib-
retle habir ve resanet-i re'y^ile zii-tedbir ola ve kemal-i diyanetin-
den her denaat ve hiyanetden tecenniib idiib perhizkarligla hizmet-i
15-’ vekil-har^ligi miieddi kila ve her ne kim I alub kilardara teslim ider
miitevelli ve nazir macrifetiyle olub ve katib dahi vekayic-i yevmiy-
ye defterinde beyc-u-giraDyi dahi ve teslim evzan ve ekyal ile mu-
fassal ve miicfnei tamam kayd ide hizmeti mukabelesinde yevmi beg
20 ak$e tacyin itdi ki ayda yiiz elli ak^e/virile ve dahi ol hazret-i ha-
kan-i vakif-i humayun mevakif la zalat sahat hasanatih
diniekle meghur koy hududunda vaki olmug diiz yir iizere dikilmig taga yetigiir ve an-
dan geger gider dahi yiiksek yir iistiinde dikilmig taga yetigiir ve andan dahi gider giin
battel eanibine meyl ider agaga iner dahi tarik-i am kurbiinde Ilyas-deresi
yariihda dikilmig taga yetigiir ve andan sonra gider inerek Muradcilar-deresi
dimekle maruf dere igine giriir ve andan geger dahi Ogurlu-oglu Hizir’a
(Jsjl mensub mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan geger dahi £olmek-
koyi deresi dimekle meghur dere igine yetigiir dahi anda gekiliir Eynesi-koyi ve
Hatib-koyi nam iki koyiin haddinde dikilmig taga yetigiir ve andan gider gikarak dahi
gekiliir zikr olunan Qolmek-koyi dimekle maruf koye mensub dere iginde gider dahi
Sigir-Ekregi I dimekle miitearif mevzie yetigiir ve andan dabi gikarak gider
dahi gekiliir ol dere iginde andan dahi Muradcilar koyunden Qolmek-koyi dimekle maruf
koye mensub degirmene giden tarik-i amma yetigiir Ve Ol evkafdandur Edirne teva-
biinden Temiirhanlu-koyi О dimekle maruf koyiin cemisi ve anun evlerinun
sagigi mucerredle vakif oldugu vakitda defter i hakanide yazildugi iizere otuz dokuz
hadedir ve anun ol defterde mukarrer hasih alti bin iig yiiz otuz yedi akcediir ve anun
hadd-i garbisi merhum magfur leh Sultan Mnrad Han min ecdadissultanilvakif
evkafindan Kiigen nam koyiin haddiiie alamet dikilen tagdan ibtida ider
ve >ahdan gider dahi Sazlu-dere dimekle miitearif derei keser dahi yukaru ijikar
Benefgelik - Sirti J dimekle maruf yiiksek yir iizere dikilmig taga yetigiir ve
anMn geger dahi iner gekiliir Esma-oglu deresi -I dimekle meghur derei
кейёг andah $ahih Lala-mezreasi dimekle niaruf mezrea yaninda dikil-
mig taga yetigiir ve andan geger dahi Ak-Sakal JUu dimekle maruf koye giien ulu yola
(103)
(104)
bi-anna yacarr ilayha nicmal maganim ve yadarr calayha akarim
al-makarim goyle gart itdi ki mezkfir cimaretde mezid i emnle mute-
zeyyin ve kemal-i diyanetle miitedeyyin bir dindar kilardar tacyin
5 olunub cadet-i miitecarife minvalince / §ol ki hidemat-i zapt ve hifz-i
kilardari ve emanet gicaridir yerine geturiib geregi gibi her babdan
esbabin dahi ve harci babinda istikametle da?yim ka^yim olup hide-
10 mat-i mebrureyi miieddi kila ve hizmeti / makabelesinde yevmi dort
ak$e tacyin itdi ki ayda yiiz yirmi ak^e virile ve dahi ol hazr®t-i
sultan-i beraya la zala an yurci ila sahat sacadatih al-cataya ve yurci
15 min samahat sama misahat al-cataya / goyle gart itdi ki mezbur cima-
ret-i camirede mucaddel-i mucaddil bir cadil anbardar nasafat-desar
em!n-i miPmin gol ki miitecarif-i hidamat-i anbardaridir emanet ve
20 diyanet iizerine mueddi kila hiyanetden geregi biki ictinab idiib
miisafir gelicek giiliceklerine cadalet ve nisfet iizerine kismet idiib
yetigiir dahi gekilur Mehmed bin Abdullah nam kimesnaye mensub olan mezrea haddi
iizere dikilmig taga yetigiir ve andan bir zaman gider dahi Kaya-tarlasi dimekle
maruf mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir dahi Kunca-dere dimekle miig-
tehir derei keser emir-i ahur Hizir-tarlasi dimekle maruf tarla
yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan geger dahi Kaba-oyiik L» dimekle miitearif
biiyiik oyiikden inen dere yamnda olan yire yetigiir ve andan gekilur dahi Eflak-§ahin
koyi (J Qubli (3%! dimekle maruf koy haddi iizere Haci Bayram’a mensub olan
mezreadan inen taraf iizere dikiien taga yetigiir ve andan sonra gimal canibine meyl
ider dahi gekiliir Kunca-dere dimekle miitearif dere iginde girer ve dahi dikilmig taga
yetigiir andan sonra gider dahi Has-koy nam koyden gelen ulu yolu keser
dahi Kaba-oyiik dimekle maruf oyiige yetigiir ve andan geger dahi Kirk-kilise L-xlf
dimekle maruf kasabaya gidici ulu yoh keser Buzagihk jjhx-ljy dimekle miitearif yir
tarafi iizere dikilmig taga yetigiir andan sonra geger dahi Haci Bali'ye mensub tarla
yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi tarik-i amma yakin yerde Musa Beye
mensub mezrea yaninda olan Koga-oyiik -ti£ dimekle maruf iki oyiigiin birisi iize-
rinde dikiien taga yetigiir andan sonra mezbur yol kenari iizere geger dahi Ilyas Bey-
oglu tarlasi dimekle maruf tarla iizere dikilmig taga yetigiir
andan gekiliir bir miiddet dahi tarik-i amm iizere gider mezbur Ilyas beye mensub
olan mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir andan Kasim-tarlasi dimekle maruf tarla
iizerine gider andan sonra gekiliir dahi Haci-Umur koyi dimekle maruf
koyden gelen tarik-i amma ulagur andan sonra zikr olunan yol iizerine inerek gider
dahi tarafinda dikilmig taga yetigiir andan sonra gekiliir dahi Demiirciler.deresi
dimekle meghur derei keser dahi Karaca’ya mensub tarla yaninda dikil-
(105)
W'^M
ь 4
’T^J^C(/^Ji<i lib
'‘^^4^/^Ia^
^ 4 ** \ *
(106)
taraf-i ifrat ve tefritden fart-i icraz idiib bila garaz macnz-i cadA-
letde istikairietle ka’yim olub ana miitceallik olan hidetniti ed^kila
mukabelesinde yevmi dort ak^e vazife tacyin itdi ki ayda yiiz yirrhi
5 ak$e virile / ve dahi ol hazret-i hakan-i miivelli nicam avia hulljih
bfl-altf al-lati la yuhraz maddaha va 1-nucama al-lati laLyubraz
caddahj §6yle §art itdi ki cimaret-i mezbur matbahinda envaci el-
10 van tabhda bahiriilburhan alti nefer mahir iistadlar / cadet-i miiteca-
rife iizerine evkat-i machudede munavebe ile ag^ihga miitecallik hi-
hidematda kusur komayub ve olcamelin malabiiddi her babdan es-
bab ki kenduleriin taht-i zaptinda kilinmi§dir kemal-i siyanet ve
15 diyanetle / goriib gozediib eslem-i viicuh-i isticmalle islamlan mukte-
zasi iizerine isticmal ideler filciimle ag^iliga lazim olan camme-i hi-
demati paklikle bila ihmalin vela imhalin emanetle miieddi kilub
20 hiyanetden / ictinab ideler hizmetleri mukabelesinde mezkur alti ne-
fer ah^iya yevmi on sekiz
mig taga yetigiir andan geger dahi Geredeli-koyi 3 dimekle miitearif koy
altinda vaki olan yiiksek yir iistiinde dikilmig taga yetigiir ve andan gekiliir dahi
Geredeli Danigmend dimekle maruf kimesneye mensub tarlayla tskender’e mensub tar-
lalar arasina dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Firuz Aga-koprisi lei
jrdimekle maruf koprii iistiinde olan derei keser dahi sogiid agaglan altmda sei
suyundan obur yilan mevzie yetigiir ve andan gider dahi Kirca-dere ojJ dimekle
maruf dere iginde dikilmig taga yetigiir andan sonra kibleden yana meyl idib mezkure
dere igine iner dahi Kassab Ibrahim’e mensub olan mezrea iizere dikilen taga yetigiir
andan gider dahi Hamid-tarlasi dimekle maruf tarla iizere dikilmig taga
yetigiir fetemmel hudud Ve ol evkafdandur Dimetoka tevabiinden Kara-Ishaklu
oji nam koyiin cemisi ve anun haneleriniin sagigi miicerredle vakif oldugi
vakitda defter-i hakanide yazildugi iizere yirmi sekiz hanedir ve anun ol defterde
yazilan mukarrer hasih dort bin yiiz doksan iki akgadir ve anun haddi Eymirli’de
1 Diidiikci Ve Ёсе nam koyleriin yoh cem’ oldugu mevzide dikilmig
tagdan ibtida ider dahi Yassi-Qali JL dimekle maruf yir iizere dikilmig taga
yetigiir ve andan geger dahi Opah*deresi jlpl dimekle miigtehir dere yaninda
dikilmig taga yetigiir andan sonra mezkur derei keser dahi Miisellim-Yahya koyi
JjT (J—* dimekle miigtehir koy sinunnda dikilmig taga yetigiir ve andan gekiliir
gid£r dahi dere nihayet buldugu yirde dikilmig taga yetigiir ve andan geger dahi Aydift
Bey*ihigesi dimekle miigtehir mfevzide dikilmig taga yetigiir ve andaft
birai gider de ddhi Karfi-tshaklu koyiiniin mnkabelesinde yiiksek yirde olan yuru yirde
dikilmig tagagider tfailii Hasaia-Karaaga$Ufi a J dimekle
(W)
♦aJ^
• ^<^г^£^>A'^”,
I *^&ч£\-*>^
M • •
М^>ж^
^tJjlvv-Ъ JjJi^st» t>^
(108)
ak$e culufe tacyin itdi ki ayda her birine yevmi ii^er akgeden dok-
sanar akcje virile ve dahi ol hazret-i hakan-i mekrumet-gim la zala
basit al-mava^id al-nicam va fava^yid al-karam §6yle §art itdi ki mez-
5 kur cimareti camire / hareminde olan mahbez-i muhteremde habz-i
hubz masalihi islah iQun alti nefer etmek^iler ki mezid-i macrifet ve
ekid-i hazakatle mevsuf iistad etmek^iler kanun-i muctade iizerine
10 etmek^ilik hidematini paklik ve istikametle / miieddi kilub denaet-i
hiyanetden diyanet iizerine ictinab idiib tekasiil ye^esahiil itmeyiib
ol alti nefer etmek^i miinavebe ile cemi chidemati ahsen-i viicuhla
15 eda5 idiib ve ol camele mutecallik esbabi her babdan / emanetle hifz
ve zapt ideler ve mukabelesinde mezbur alti nefer etmek^iye yevmi
on sekiz ak$e culufe tacyin itdi ki her birine yevmi ii^er ak^eden
20 ayd^ doksanar ak$e virile ve dahi ol hazret-i hakan-i zevilmefahir /
velmenakib kan- «nacm al-sakib»1 hilladahu halik al-hulk «min ma5
yahruca min bayn al-sulb va’l-tara5ib» 2
i LXXXVI 3
2 LXXXVI JjlkB 6, 7
miitearif aga^hga yakin yirde dikilmig taga yetigiir dahi mezkur irmagun kenari iizere
gider andan sonra gekiliir gider dahi mezkur Miisellim Yahya ile ve Dervig Aliye
mensub olan iki mezreanun arasinda dikilmig taga yetigiir andan gekiliir mezkur irmak
kenari iizere gidib Pelid-azmigi -uX dimekle miigtehir yir yaninda dikilmig taga
yetigiir ve andan gider dahi gimdi zikrolunan iki koyiin haddi nihayet buldugu yirde tarik-i
am iizere dikilmig taga yetigiir andan sonra gekiliir bir zamau gider dahi Saruhan-koyi
dimekle maruf koy kargusunda Meric; dimekle miigtehir irmak kenannda dikil-
mig taga yetigiir andan gidib bu Meri? kenari iizere gekiliir gider dahi Abdi Hocaya mensub
tarla kenannda vaki olan Kum-depe dimekle maruf depe iizere dikilmig taga yeti-
gur ve andan ge^er dahi Bazarh-ogh Yusuf tarlasi jU* cidimekle maruf
tairla kenannda dikilmig taga yetigiir andan sonra gider dahi dereyi keser dahi Saru-oglu
Mustafa’ya ve Kethuda Yusuf’a mensub olan iki tarla aralannda dikilmig taga yetigiir
ve andan cjekiliir gider dahi mezkur Bazarh - oglu Yusuf dimekle maruf kimesneniin
tarlasi yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan ge^er dahi Abdi’niin ve mezbur Kethuda
Yusuf’un tarlalan arasinda dikilmig taga yetigiir andan sonra gider dahi Ali - Kuyusi
dimekle miigtehir kuyu yaninda Yunus - Bey tarlasi db ur4 У dimekle maruf tar-
la; yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan tarla kenari iizere gider dahi Arnavud Hamza
ile Abdi tarlalannun arasinda dikilmig taga yetigiir dahi ge$er Kii^iik-Hizir tarlasile
-dbmezkur Bazarlu-oglu Yusuf tarlasi qldugi yirde olan yiiksek yir
г * ' i ' .
iizere Yumn depeniin ustijnde dikilmig taga yetigiir ve andan gekiliir gider dahi Ikizfee-
(109)
.. z
&t*>4>
ч
\A>5^
(110)
§5yle §art itdi ki begaget ve talakat ve^hile mutezeyyin nakibjik
hizmetine mutecayyin edib-i erib necibiinnefs iki nefer nakib ki hi-
demah nekabete mutecallik olan adab ve erkani edeb iizerine idiib
5 ekser-i evkat/ve evferi saatda ol siir-i mevfurussururun kah edracin-
da ye kah ebracinda hazir olup ayende ve re[ve]ndeye muterakkib ve
nazir olalar vakta ki ol menazil-i sacadat ve mahafil-i kayafij-i bere-
10 katin miisafirinden sadat-1 / sacade-t§icar ye megayih-i dindar vecule-
ma'-i narndar vecamme-i fukaradan sigar ve kibar her ne ki var :|e-
ref-i niizfiliyle miigerref olduklanhdan meratiblii meratibine gore J>er
15 birine ikbal-var filhal istikbal / idecegine begagetJe mulakat idiib ve
onlerine dugiib miisafir-haneler ki «fiha sururun marfucatun ve дк-
yab-u mavzucatun va namarikii ipa§fufatun va zarabiyyu mabsugitift»*
20 delalet ve hidayet idiib ikramla ol/kiram-i nasi kondurub bila imhal
ciimleM naziline ma-hazar hulyiyyat ve re^aliyyat \
1 LXXXVIII^Ut 13, 14, 15, 16
- . . . . t
oyiik <>.jS" I dimekle meghur olan iki oyiigiin birisi iizere dikilmig taga
yetigiir ve andan gekiliir gider dahi Emirgaziler JjUjrtU kargusunda dikijmig
taga yetigiir ve andan dahi gekiliir gider Uq Karaca - ^ahlar yJL 4^5
dimekle maruf yir iizere dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi mezbur
Emirgaziler’den zikr olunan tshaklu koyine giden tarik-i am kenannda dikilmig:
taga yetigiir ve andan ge?er dahi Ece koyinden mezkur Ishaklu koyine giden t^rik-i
am kenannda dikilmig taga yetigiir andan sonra gidib Miispllem Murad smun diijiekle
miigtehir yiriin sininnda dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi mezkur Ece Ipdyii-
niinive mezkur kara-Ishaklu koyiiniin hadle^i arasinda dikilmig taga yetigiir ve ajndan
gider dahi Ece koyi mukabeleginde dikilmig taga yetigiir ve andan ge<jer dahi mezbur
Ece koyiinden K6se-Dogaoci Jcjt>yine giden tarik-i am kenari iizere dik^mig
taga, yetigiir andan mezkur yol iizere gider dahi zikr olunan Kara-Ishaklu koyiin^ ve
Mahmud-Aga lei koyiiniin ye zikr olunan K6se-Doganci koyiiniin hadleri pi^yet
buiub cem oldugu yir iizere dijpjmig taga yfcti^u^ andaja sonra tarik-i am Jceajyi yiere
yiiriir dahi zikr olunan Emirlii-koyi ve Ece-kdyi ve Diidiikci-koyi yollar^ bu-
lugdugi yirde dikilmig taga yetigiir fetemnielhudud ve dahi gol yirler kim and^ikoE
aga^lan bitmigdiir ol zikr olunan koyiin in iitealljl^at indan dur bunun hagdi anua 9§mle
hasilinda dahildir ve anyn haddi Meri? kenannda Turgud-ogh Isa bey tar^sde
Gazi-Ilyas beyrpglu tarlalannm
arasinda dikilmig tagdan ibtida ider andan sonra gekiliir gider dahi mezkur Isa ;Bey
ve Elvan-ogli Musa tarlalannm arasmda dikilmig taga yetigiir
ve andan gider gol kenari iizere dahi kopriden ge?er zikr olunan inpak yenmvda Щпс1‘
Haci tarlasi dimekle mu tear if tar lay a yetigiir Ve gl
(Ш)
|4Ш‘*и^-
I ^Ae^vj^^w
I •^l^t?J»lsUvj54>.
I ’MM %^e
к a /* ••*
i •* .~v*-7’z
,; ;' ; .- A . . •♦ T^z .
V*-> 3
I ;
I
j (112)
I ve humuzatdan bi-hasbi akdarihim ve ihtarihim ricayet idiib ihtiram-
[la tacarnlandurub-fi«’l-layla iza cascasa ve’l-§uph-i iza tanaffasa»1 cadet-i
muctade minvalince ta ii$ gun tairiam olunca envaci elvan-i et^ame^-i
5 §ahiyyeyle / itcam idiib ziyafet ideler ve yevmi iki defa talebeye ve
[ ebna^i i^iin miisebbel kilinan a§i ve etmegi evkat-i machudedecadet-i
10 miitecarife iizerine cemichazirine kemal-i diyanet iizerine /her denaat-
den ve hiyanetden siyanet idiib tecadiil tarikasi ile a§ ve etmek tak-
sun ve tevziinde tekasiil itmeyiib istikamet iizerine sekametden miic-
tenib chip cemichidemat-i nekabeti miieddt ideler ve hizmetleri mu-
15 kabelesinde/ikisine yevmi-sekiz ak$eculftfe taycin itdi ki her birine
yevmi dorder ak^eden ayda yiiz yirmi§er ak$e virile ve dahi ol
hazret-i hakan-i dindar kerdftn-iktidar la zalat matiyyatu tiyyati hiin-
20 matah bi-caddati mucaddati/nicmatih musri'atan ila ihraz-i cumla
kasabat al-mukramat vacumdati sacadat al-mahmadat §6yle §art
1 LXXXI jr/31 17
Dimetoka tevabiinden Salih koyi koyiin cemisi ve anun haneleriniin
sagigi miicerredle ve kafir ile vakif oldugi vakitda defter-i hakanide yazildugi iizere
otuz hanedir ve anun ol defterde yazilan hasih iki bin yedi yiiz yirmi bir akcedir ve
anun hadd-i gimalisi mahruse-i Edirne’den geliib Dondurma dimekle maruf
mevzie giden tarik-i am iizere dikilmig tagdan ibtida ider dahi Akbag-tarlasi
3' dimekle miitearif olsn tarla bagindan geger yiirur dahi Носа-Ali
tasarruf eylediigi mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Nasuh-ogli
Mustafa tarlasi dimekle meghur olan tarla yaninda vaki olan
ЪагаЬ degirmen kurbiinde dikilmig taga yetigiir? ve andan biraz gfekilur dahi Kapici-bagi
Mehmed Bey gayin tZ’J’k dimekle meghur gayir iizere dikilmig taga
yetigiir andan gider dahi Luluci dimekle meghur kimesne mutasarnf oldugu
tarla baginda dikilmig taga yetigiir dahi gekiliir gider Tilki-Musa ^3? dimeklb
musemma kimesneye mensub olan eski harap koprii kurbiinde olan yir iizere gider dahi
Topgu-yoh dimekle meghur tarik-i am yaninda dikilmig taga yetigiir andan
g61 kenari iizere gider gikarak dahi dereye yesigiir ol derenun iginde bir zaman gider
dahi Kilic-koyi dimekle maruf koy nahiyesine yetigiir andan gidib ehli ara-
sinda gohret bulmug Kilic-degirmeni dimekle meghur harab degirmen yaninda olan
yir iizere dikilmig taga yetigiir andan Dilkii-ini deresi dimekle miitearif
dere iginde gikarak gider dahi mezkur dere yaninda dikilmig taga yetigiir andan geger
dahi Saruca-tarlasi dimekle meghurtaria iizere ancilayin dikilmig taga
yetigiir ve andana dahi gider Salih > koyiiniin makberelerine yakm olan tarik-i amna
(113)
e>^» # ' v - >
>
(114)
itdi ki mezbflr cimaret matbahina et gotiirmek iQun bir emin kavimiil-
kavaim hammal-i bi-ihmal hammallik hidemat-i gakkesi me§akk-mi te-
cemmiille tehammui idiib her dena^at-i hiyanetden diyanet iizerine icti-
5 nabla hizmetini miieddi kila ve mukabelesinde / yevmi iki ak^eulufe
tacyin itdi ki ayda altmi§ akge virile ve dahi pl hazret-i hakan-i
pak«citikad san allah fi kulPil-avan avani-i hasanatih vecan zarrr
10 al-makayid ve zarar al-sadayid^dyle sart itdi ki / mezbur mathahda iki
nefer }?al<-zeyl emin ki§iler ki matbaha miitecallik avanii yuyub pak
idiib vecamme-i fukaraya tacam tevzicoldugu avanda avani-i mebani-i
15 meberrati kavanin-i miitecarife adabi minvalince nukabaya bular / isal
idiib anlar dahi fukaraya taksim ideler filciimlecadet-i muctade iizerine
anlara miitecallik hidemati baklik ve Qalaklik iizerine bi-bak diyanet
ve kemal-i siyanetle miieddi kilaler ve hizmetleri mukabelesinde ikisi-
20 ne I yevmi dort akQeculufe taycin itdi ki her birine yevmi iki§er ak-
Qeden ayda alrmi§ ak^e virile
yetigiir dahi karye-i mezbure haddiyle Miisellem-Emir koyi J biriikdiigi
yirde dikilmig taga yetigiir andan gider dahi Tannvirmig ^AJ kimesne mu-
tasarrif oldugi mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Andriye
' nam kafire mensub mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir andan sonra gider dahi
Ak-bag tarlasi dimekle meghur mezrea yaninda dikilmig taga yetigiir andan sonra bir
zaman gider dahi Ahmed - ogli Yahgi tarlasi dimekle meghur olan
tarla iizere dikilmig taga yetigiir andan sonra inerek gider dahi Yorgi - tarlasi dimekle
miitearif tarla yaninda dikilmig taga yetigiir andan sonra ancilayin gider dahi Akbag-
tarlasi ^^jb** ^b dimekle meghur tarla yaninda dikilmig taga yetigiir andan son-
ra gider dahi nehr-i Meric’den bulunan gegerek irmagin kenari iizere dikilmig taga
yetigiir andan gider dahi ol boliindiiyii dogru keser ikisiniin arasinda vaki olan cezireye
yetigiir dahi biraz zaman gider andan sonra ol cezirennn iginde > vaki olan gol yaninda
dikilmig taga vetigiir dahi gider ol Merio irmaginun biiyiik boliindiisiiniin kenarina yeti-
giir dahi meyl idib ol biiyiik boliindiiniin kenari iizere inerek gider andan sonra mezkur
yol kenari iizere dikilmig taga bulugur anda sinur temam olur Ve ol evkafdandur mah-
ruse-i Filibe tevabiinden Tabani-Yassi J lb. dimekle miisemma koyiin cemisi ana Hi-
zirca koyi dahi diniliir ve anun evleriniin sagigi vakif oldugu vakitda mezkur def-
terde yazildugi iizere yirmi iig hanedir bunlardan iigii raiyyetdir bakisi birine ekicilerdir
ki anlara geltiikgiler diniliir ve anun ol defterde yazilan hasili sekiz yiiz yetmig iig-ak-
gedir Ve dahi ol evkafdandur zikr olunan Filibe tevabiinden Bayram-Beyi koyi
(JД-у dimekle meghur koyiin cemisi ve ana Haci-Nasuh koyi JI
dahi diniliir ve anun haneleriniin sagigi vakif oldugi vakitda mezkur defterde yazildigi
iizere yirmi beg hanedir ve anun anda yazilan hasili iki bin alti yiiz elli alti akgadir
(115)
I
% * /
(116)
ve dahi ol hazret-i hakan-i katical-burhan ferman-dih-i §ah-i cihaii
cacal allah gusuna §acarat hasanatih husunancani I- cazab va vacanata-
samaratiha nacatcan al-cikab §6yle §art itdi ki mezkur matbahda mat-
5 buhat I muhimmatindan odun katcitmeye bir kavi kadir ki§i kicamme-i
matbuhata kafi vafi her vakitde katcolunmu§ yarilmi§ odun buluna
vakt-i hacetde zaruret ^ekilmeye mukabelesinde yevmi iki akgeculOfe
10 taycin itdi ki ayda / altmi§ ak^e virile ve dahi ol hazret-i hakan-i
macali-§an alicenab la zala hamiyan li-haram al-hayrat min camical-ab-
vab §oyle §art itdi ki mezbflrcimaret-i macmurede talebeye ve sa^yir
15 fukaraya itcam-icam/avaninda iki nefer cerj gayr-i miitehasir bevvab
ki her babdan bevvabhk hidemati ikameti babinda istikametle ka^yim
olub keyd-i sari к vejnekr-i makirden evani-i envac-i mebani kavanini
20 zaptla geregi gibi hifz idiip I ve hazirinden baczi bacza tecasur idiib
da3yire-i hadd-i edebden tecaviiz itse-mencide
minedderahimilmezkure Fe ol evkafdandur zikr olunan Filibe tevabiinden Qulh-koyi
nam koyiin cemisi ve anun haneleriniin sagigi vakif oldugi vakitda kirk bir
hanedir on beg hanesi andan raiyyetdir bakisi birine ekicilerdir ki anlara Kiirekciler
d!rI er ve (jeltiikciler dahi dirler ve anun zikr olunan defterde yazilan hasih
119 yiiz alti akcadir dahi ol evkafdandur Filibe tevabiinden Domah JL*_p nam koyiin
cemisi ve anun haneleriniin sagigi vakif oldugi vakitda mezkur defterde yazildugi iizere
iki yiiz kirk ii? hanedir ve anun ol defterde yazilan hasih alti bin begyiiz altmig yedi
ak^edir Ve dahi ol evkafdandur Soholve nam koyiin cemisi ve ana Qirpilu-
koy dahi diniliir ancilaym ve anun haneleriniin sagigi miislim ile kafir ile
vakif oldugi vakitda defter-i mezkurda yazildugi iizere yirmi alti hanedir ve anun ol
defterde yazilan hasih bin yedi yiiz yetmig u? ak?e Ve dahi ol evkafdandur Filibe
tavabiinden Dokuva nam koyiin cemisi ve anun haneleriniin sagigi miislim ile ve
kafir ile vakif oldugi vakitda yetmig bir hanedir ve hasih defterde yazildugi iizere
alti bin dokuz yiiz otuz yedi akcedir Ve dahi ol evkafdandur Filibe tevabiinden
Krayislave nam koyiin cemisi ol koye ancilaym §arh-koyi dahi
diniliir ve anun haneleriniin sagigi miislim ile kafir ile vakif oldugi vakitda defterde
yazildigi iizere altmig dokuz hanedir ve anun ol defterde yazilan hasih iki bin dokuz
yiiz yetmig dort akcedir Ve dahi ol' evkafdandur Filibe tevabiinden Girlova
nam koyiin cemisi ana ancilaym Ibrahim Bey-koyi Jdinilir ve anun evle-
rinun sagigi miislim ile kafir miicerred ile dul avretler ile vakif oldugi vakitda mezkur
defterde yazildugi iizere yirmi dokuz hanedir ve anun ol defterde yazilan hasih iki
bin alti yiiz altmig iki akcedir Ve dahi ol evkafdandur Filibe tevabiinden Kozadericef
оnam koyiin cemisi ana ancilaym Demiirci-koyi <3dahi diniliir ve
(117)
(И8)
ve ilia suy°-icameli kadrince miicazat ideler filciimle efanin-i kavanin-i
bevvabani diyanet ve siyanet adabiyle ricayet idiib ol mehafil-i ka-
5 vafil-iculema ve fukarayi denaJat ve §enacat vukucunda hifz idiib/ kema
yenbagi ol hidemati miieddi kilalar ve mukabelesinde yevmi ikisine
dort akceculufe tacyin itdi ki her birine yevmi iki§er ak^eden ayda
10 altmi§ar ak$e virile ve dahi ol hazret-i hakan-i рак-din pak-baz/tah-
har allahcan ^ava^yib al-riya3sahatah fi’l-hayrat ve samahatah ffl- ma-
barrat soyle §art itdi ki ol mahafil-i berekati iki nefer ferrag a§ yen-
15 diikten soracala ma yenbagi tathir ve tanzif idiib /§ol ki miitecarif fer-
ra§lik hidematindan macduddur anlanncuhdesinde olub miinavebe ile
caleddevam ekser avanda diyanet ve istikamet iizerine hizmetlerinde
20 kaDyim ve da?yim olup sekametden ictinab idiib / fazl-i ihtimam ve bezl-i
ciihdle miieddi kilalar ve mukabelesinde ikisine yevmi
ancilaym ana Uskiidariyot dahi diniliir ve anun haneleriniin sagfigi miicer-
redle dul avretler ile vakif oldugi vakitda mezkur defterde yazddugi iizere on sekiz
hanedir ve anun ol defterde yazilan hasili iki bin alti ak^adir Ol Filibe nahiyesin-
de olan koyiin koyunlarinun zekatindan bir yilda beg bin iki yiiz akce hasil olur Ve
dahi ol evkafdandur mahruse-i Filibe nahiyetinde Tabani-Yassi-angi (jLL
-dimekle maruf olan yirler ki anda birine ekiliir ve sayir hububat ekiliir ol yirlere miite-
allik olanlar ile giiciirek irmaklardan ve sular yollanndan ve miisakatda ve
mezariatda gerek olanin ciimlesinden ol zikr olunan yirler ancilaym yirlerdir kim
anlann sulari Kopsi— [i] rmagi dimekle meghur biiyiik irmakdan alm-
migdir ki ol irmak Balkan-dagi ile jlib Karaca-dag arasindan akar gider
Filibe nahiyetinden yana ol yirleriin bir yilda hasili iic bin ak$e minedderahimil mez-
bure vaktaki zikr olunan mezrealarun smurlari ancilaym koyler kim anlarun bazisi
bazindan irakdir ^ayirlan birbirine tedahul idib ekinleri birbirine miitegabih olmugdur
bir haysiyetledir ki her birisi bagka bagka hududiyle tayin olmak gaguz degiil
bunun birle kim ol ekinlikler ve ol koylere miiteallik olan yirler ehli
; yaninda giibhesiiz temyiz olub tayin olmugdur pes Jace^em anlarun ciimlesi tahdid
olundi cemi tevabii ile ve levahikiyle dahi miiltebes olan mevazide ve miigtebeh olan
mevakide taglar dikildi ref’ olsun i$un pes anlarun kibleden yana
•olan haddleri gol yirden ibtida ider ki anda tarik-i am Ali Fakih-deresi
dimekle maruf derei kat’ ider dahi ol yirde tag dikilmigdiir dahi bundan
mezbur yol kenari iizere gidor Istef u-tarlasi | dimekle maruf tarla yaninda
dikilmig tagdan andan dahi gider mezkur yol kenari iizere ancilaym yol kenari iizere
-dikilmig tagaden andan dahi gidea mezkur yol kenari iizere iki tarik-i am birbirine
| bulugdugi yireden ki anda tag dikilmigdir dahi gider anun kenari iizere oyiik mukabe-
lesinde yol kenannda dikilmig tagaden dahi hadd ol mekanda zikr olunan yoldan meyl
(119)
tJ> t£> <>4^4^
^в^>5й^^УзАд>^
JtX>I0 |j
^%>3V^y|kV
t^/^r-
1>\
v^L*
>
(120)
alti akgeMufe tacyin itdi ki her birine yevmi ii^er akgeden ayda
doksanar ak^e virile ve dahi ol hazret-i sultan-i Suleyman nefs-i Isa-
nefes tayyab allah tacala riyaz al-hasanat bi-nasamat hayratih ve nafa-
5 hat mabarratih §oyle §art / itdi ki ol mevazic-i sacadat ve mevakic»i
kiramatda ekid~i zekay- i §emaDyille macruf ve mezid-i tib-nefes-i feza3
yille mevsuf buhur esbabi evzani hisabinda ve teEbir adabiTiidemati
10 babmda mahir bir sahib-i vukdf/buhuri istikamet iizerine sekamet-i
hiyanet vehametinden icraz idiib §ol ki esbab-i buhur ve hidemat-i
buhuridir istikametle miieddi kila mukabelesinde yevmi iki ak£eculufe
15 tacyin itdi ki ayda altmis ak^e virile ve dahi / ol hazret-i hakan-i takiyy
al-hisal nakiyy al-fical la zalatcinayetuh masrufatan ila islah-i masalih
al-baraya va himaytuh mactufatan ila ricayat ahval al-racaya §6yle
20 §art itdi ki mezkurcimaret-icamire / matbahinda her sabah be§ kile bi-
rinci vesa^yir eyyam ve leyaliM §erife vecamme-i ziyafatda
ider dahi gekiliir gider bir ahar oyiik depesi iizerinde dikilmig taga yetigiir ve andan
gider dahi Kum-Sekisi dimekle miitearif yiriin yiiksegi iizere ancilayin
dikilmig taga yetigiir giicciik oyiik iistiinde ki ol oyiik Anastas-tarlasi
dimekle meghur tarla yanmdadir andan gider dahi bir yire yeligiir ki anda tag dikil-
migdir iki tarla arasinda ol iki tarlanun birisi bir miislimana mensubdnr ve birisi bir
kafire mensubdur ve andan gider dahi iki kafire mensub iki tarlannn arasinda dikilmig
taga yetigiir andan dogru gider dahi Eynebegi-tarlasi dimekle meghur tar-
la yaninda olan Eyne Hizir-angi dimekle miigtehir eski irmak kenannda
dikilmig taga yetigiir andan mezkur irmak kenari iizerine gider dahi mezkur irmagin
giin batisindan yanasinda dikilmig taga yetigiir andan ol miraren zikr olunan irmagin
kenari iizere gider dahi Voyvoduna nam koyden gelen yola mezkur irmak kesdiigi
yrr iizerinde dikilmig taga yetigiir andan ol irmak kenari iizere gider dahi Sazlik
dimekle maruf mevzie yakin yirde dikilmig taga yetigiir ki ancilayin ol irmak ahndugi
yire ki yekindur andan sonra gider mezkur irmagin kenari iizere dahi kenannda dikil-
mig taga yetigiir andan sonra dogru gider dahi mezkur irmagi Kasyan-Oyiigii ^y IjL—&
dimekle maruf oyiik altindan keser ve yine ancilayin zikr olunan Voyvuduna dimekle
meghur olan koyden gelen yoli keser dahi mezkur tarik-i am iizere dikfmig taga yeti-
giir andan sonra irmakdan ayrilur dahi cenub canibine meyl ider gider Kiryako
dimekle maruf mezrea iizere dikilmig taga yetigiir andan sonra dogru gider
dahi Eyne Hizir’a mensub birine ekiliir tarlalara yetigiir ki ol tarlalar iizre tag dikildi
andan ge^er dahi Eyne-Hizir Jr I dimekle maruf koyden gelen tarik-i am iizere
dikilmig taga yetigiir ve andan aonra giin dogusundan yana meyl ider dahi mezkur yol
kenari iizerine gider Al§ak-Oyiik dimekle miigtehir oyiik depesinde dikilmig
(121)
(122)
ve miisafirine filcumle mezbur matbahda bi§uriilecek birinci her ne
mikdar olurasa ciimlesini pak idiib temamet-i ha§viyyatindan telhiz ve'
tehzib itmek hidematini siyanet ve diyanetle miieddi kilmak i^iin iki
5 nefer muhazzab al-ahlak / ki§iler kicadet-i muctade iizerine tenkiyeye
miitecallik masalihi islah idiib istikametle yirine getiireler ve hizmetleri
mukabelesinde yevmi dort ak$eculufe tacyin itdi ki her birine yevmi
10 iki§er ak^eden ayda altmi^/ak^e virile ve dahi ol hakan-i muhazzab
al-a hl а к min al-rida §an allah tacala mavayida nicmahcan savayib al-
kaza §oyle §art itdi ki mezbur matbahda bi§ecek bug-dayin kiillini do-
15 kiib ve tanzifine miitecallik hidemati / diyanetle miieddi itmek i^un bir
kavi ki§i tacyin oluna hizmeti mukabelesinde yevmi u$ ak^e tacyin itdi
ki ayda doksan akge virile ve dahi ol padi^ah-i pak-nazar la zalat
20 hasanatuh. masunatan / can al-hatar ila yavm al-mah§ar §oyle §art itdi
ki mezburcimaret ab-hanesi tanzif i^iin
^aga yetigiir andan sonra ge^er andan dahi mezkur yoli kat’ ider dahi gol kenarinda
dikilmig taga yetigiir andan soura gider zikr olunan goliin kenari iizere goliin giin
batisindan yanadan andan sonra Turud Bege -бм mensub olan degirmen yaninda
olan biiyiik oyiik iizere dikilmig taga yetigiir andan sonra gider andan dahi Azmak
'dimekle maruf gole yetigiir ve andan geijer dahi iki am yol birbirine bulugdugi yirde
dikilmig taga yetigiir andan yol kenari iizere gider dahi Oruc-tarlasi dimekle
maruf tarla iizere dikilmig taga yetigiir ve andan ge^er dahi Cozine-Azmigi ^У^
dimekle miitearif gol kenarinda dikilmig taga yetigiir andan sonra tarik-i am kenarinda
-gider dahi golii keser geger Mircu-tarlasi dimekle miigtehir tarla yaninda
dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Kirija-tarlasi dimekle meghur
tarla kenarinda dikilmig taga yetigiir ve andan gegiib §arh-koyi Jdimekle
miigtehir koye giden tarik-i am iizere dikilmig taga yetigiir ve dahi andan gider Qatal-
Azmak dimekle meghur gole yetigiir andan sonra anun kenari iizere gider
dahi Yahya Paga’ya mensub olan degirmene yakin yire ge?er dahi irmak kenari iizere
gider ve Kiine-angi «С-Г* dimekle miigtehir arigi keser dahi ol ark kenari iizere
'dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Ibrahim Bey-koyi dimekle ma-
ruf koye giden yoli keser dahi Kopsi-ormani dimekle maruf orman keria-
cmda dikilmig taga yetigiir andan sonra ol orman iginde gider ve ormandan ?ikar dahi
Basaraba-ge^iidi £ 4, dimekle miitearif getjiid yaninda Kopsi-irmagi
dimekle maruf irmak kenarinda dikilmig taga yetigiir andan sonra ol zikr olunan irmagi
ge$er dahi irmak kenari iizere gider dahi bundan evvel §ehabeddin Paga merhumun
vakif yirleri itjiin dikilmig tag yaninda dikilmig taga yetigiir andan gider gimal canibine
ekilir bir zaman dahi yine ancilaym §ehabeddin Paga evkafina alamet olan tag yaninda
(123)
(124)
bir kadir ki§i nasb olunubcadet-i muctade iizerine kenise mutecallik
umur bahinda istikametle0 aleddevam kacyim olub bila ihmal eda5 ide
mukabelesinde yevmi iki akge tacyin itdi ki ayda altmi§ akge virile ve
5 dahi ol hazret-i hisn-i hasin al-muslimin / lialifat al-rabb alcalamin la
zalat hasanafuh ma§unatancan mikr al-sarikin va kayd al-makirin §by-
le §art itdi ki devvab-i miisafir igiin tehyPe olunan ahur mesalihini
10 diyanetlecaleddevam goriib gozediib pak idiib / ve anda olan devvab
vesa^yire merakib ve her babdan esbabin hifzi babinda da?yim kacyim
olub filciimle ciimle-i hidematim emanet iizerine hiyanetden ictinab
15 idiip zuhura gstiirmek igiin bir emin / miPmin ve ol hidemata kadir
kigi taycin itdi ki her gece kapuyu kilitleye ve sabah agub igini pak
idiib geregi gibi zapt ve hifzi babinda istikametle ka3yim ola ve mu-
20 kabelesinde yevmi iki akge / culufe tacyin itdi ki ayda altmi§ akge viri-
le ve dahi ol hazret-i cennet-behcet
dikilmig taga yetigiir ve an tan ge^er dahi belde-i mezkureden gelen tarik-i ammi keser
dahi mezkur yol iizere dikilmig taga yetigiir dahi gark canibine meyl ider yol kenari
iizere gider dahi tarik-i am kenannda dikilmig taga yetigiir andan sonra ol tarikin
kenari iizere gider bir zaman dahi dikilmig taga yetigiir pes hadd ol yirde gark cani-
binden ghbal canibine meyl ider gider ol yolun kenari iizere bir zaman gekiliir dahi
Ciillah Ibrahim-tarlasi /1 dimekle miigtehir tarla yaninda kii^iik oyiik
iizere dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Tabani-Yassi-koyi зЦ?
dimekle miitearif koy i^inden ge<jer ol koye Tabani-Yassi dinildiigi gibi Hizirca-
koyi 3 dahi diniliir ve andan Ayvalu-bag^e dimekle maruf ve meg-
hur bag^e yaninda olan yir iizere dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi dikilmig
taga miintehi olur ve andan gider bir zaman dahi Zaganos-tarlasi
dimekle miigtehir tarla iizere dikilmig taga yetigiir ve andan ge^er dahi Tabam-Yassi-
germesi 3 bib dimekle maruf yiriin gark canibinden yana dikilmig taga
yetigiir dahi nehr-i mezkurun kenari iizere bir zaman gider mezkur nehrin kibleden
tarafinda olan oyiik iizere dikilmig taga yetigiir ve andan ge$er dahi Tabani-Yassi angi
dimekle maruf giicciik irmak ahndufri yirde Kopsi-irmagini ge$er kenannda dikilmig
taga yetigiir andan sonra gider anun kenari iizere dahi Dogan-ge^iidi
dimekle maruf geciid iizere dikilmig taga yetigiir ve andan ge^er dahi Kii^iik Ilyas-
de^irmeni-ge^iidi dL-dimekle maruf geciid iizere dikilmig taga
yetigiir ol geciid Yund-koyi 3 Л j dimekle miigtehir koyiin nevahisindedir ve andan
ge§er dahi Virjova ojjjj dimekle marufi koy nahiyetinde vaki olan irmagin giin dogu-
sundan yana olan kenari iizere gider kenarda dikilmig taga yetigiir andan sonra gider
gark canibine olan kenar iizere dahi Yund-Konsi dimekle maruf aga^hk i§re
dikilmig bir taga dahi yetigiir andan gider gimal canibine meyl ider Dibek-ge^iidi
(125)
(126)
la zalat riyaz hasanatih muhzarat al-hada^yik muhammarat al-§ka:)yik:
§6yle §art itdi ki mesfur stir-i mevfurussurur iginde olan riyaz-i
5 vasic al-aknaf §asic al-atrafin hidemat-i mavfura al-samarat/muhim-
matim istikametle gormege fenn-i felahatde bahir-al-burhan fa3yih
al-verd sadik abcamid bir mahir ki§i tacyin idiib hidematinda mu-
zaharet ve mucavenet i^iin iki nefer hizmetkar tacyin itdi ki §ol ki
10 bostancihk / hidemati muhimmatidir fazl-j cedd ve bezl-i ciihd idiib
cala ma yenbagi hiyanetden ictinab idiib istikametle her hizmeti
miieddi kilalar ve mukabelesinde re^islerine yevmi dort ak^e culufe
15 tacyin itdi ki ayda yiiz / yirmi ak<je virile ve iki nefer gakirde yevmi;
iiger ak^e tacyin itdi her birineiayda doksanar ak^e virile ve dahi
ol hakan-i miiseyyed-i erkan-i hayrat ve sultan-i miieyyed-i bunyan-i
20 meberrat / la zalat kavacid abhasanat bi^ta^yid-i siyanatih magunataa
ya ta^kid cinayatih ma^munatan
dimekle maruf Kopsl-irmagim geger dahi dikilmig taga yetigiir ki ol tag mezbur
irma&in canib-i garbinde merhum §ehabeddin Paganin vakif yirleri igiin alamet tayia
olunmugdur andan sonra Kopsi irmaginm giin batisindan yana kenari iizere gidib dahi
kenarinda dikilmig taga yetigiir andan kiyi sira gider bir dikilmig taga dahi yetigiir
andan sonra zikr olunan irmagm giin batisindan yana kenari iizere gider Dagm-
gegiidi dimekle maruf gegiidiin giin batisindan yanasinda ancilaym dikilmig taga yetigiir
andan geger bir zaman gider dahi Sabunci-geciidi dimekle maruf gegii-
diin ancilaym gun batisindan tarafmda dikilmig taga yetigiir andan gider gekiliir bir
zaman dahi Kurica-dere dimekle maruf derei keser dahi kenarinda dikilmig
taga yetigiir ve andan gider dahi mezkur Kopsi-irmagi dimekle maruf irmakdan ahnan
Tabani-Yassi-arigi dimekle maruf Kici-ark mukabelesinde irmak kenarinda
yiiksek yir iizere dikilmig taga yetigiir andan Tabani-Yassi arigmun kenari iizere gima
canibine meyl ider gider dahi Uzun Kari-Ogdi koyi J (5^ jjJji dimekle ma*. I
ruf koy kurbiinde vaki olan oyiik iistiinde dikilmig taga yetigiir andan giicciik irmagm
gimal tarafi iizere gider dahi Tabani Yassi-germesi dimekle maruf yire yetigiir ve
andan gider dahi Tagluea-oyiik dJad lb dimekle miigtehir oyiik iistiinde dikilmig.
taga yetigiir ve andan gider dahi Dikenliice-Oyiik j dimekle meghur oyiik
iizerinde dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Eflak-Yakub-tarlasi
dimekle maruf tarla yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan gider zikr olunan belde-i
Filibe’den gelen tarik-i ammi keser geger dahi §ehabeddin Paga vakiflannun haddinde-
vaki olan iki oyiik yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Habibge’ye
mensub olan binardan gelen tarik-i am iizere dikilmig taga yetigiir andan gider giin
dogusundan yana meyl ider bir zaman gider dahi tarik-i am iizerinde dikilmig taga.
yetigiir ve andan gider dahi mezkur §ehabeddin Paganin vakif yirleri kenarinda dikilmig
(127)
(128)
§oyle gart itdi ki mezbur evkaf-1 hakanide termim-i n^asalih i$uri
caleddevam fi cemic -ul-eyyam beg nefer kadir iistad merfemmet^iler
tacyin oiunub biri mahza kurgun ortiisii meremmetine miitecallik hi-
5 demati nakiren / ve kitmiren vakt-i hacetde te5hir itmeyiib istikametle
goriib gozediib miieddi kila hizmeti mukabelesinde yevmi iki ak$e
culufe tacyin eyledi ki ayda altmig ak^e virile ve biri camic ve med-
10 rese ve cimaret / ve matbahiyle mahbezine ve dariiggifaya ve mesfur
sur-i mevfur-iiLhubur iginde gadravanata ve hiyaz-i rizaya hada^yik
ve besatine gelen su yollanna ve JjeKabeddin PagaTiammami dimekle
15 meghur hammama ve su yollanna / filciimle mezkurata biciimletiha
vakt-i hacetde miisahale ve miisamaha itmeyiib emanet ve kemal-i
siyanet ve diyanetle miieddi kila hizmeti mukabelesinde yevmi dort
20 ak$e tacyin itdi ki ayda yiiz yirmi / ak$e virile ve biri nefg-i Edirne
de olan dolablar ve degirmenleri ve ambarlan ve imamlar
taga yetigiir ve andan geger bir zaman gider dahi Buyiik-Golciik dimekle
maruf gole yakin yir iizerinde dikilmig taga yetigiir ve andan geger dahi Kunca-dere
dimekle maruf dere kenannda dikilmig taga yetigiir andan sonra gekiliir
gider kenari iizere dahi tarik-i am ol derei kesdii&i yiriin dere kenannda dikilmig taga
yetigiir andan sonra kenannda gider dahi Haci Abdi-goli dimekle ma-
ruf gol kenannda dikilmig taga yetigiir andan gider dahi Isa-tarlasi
dimekle maruf tarla baginda dikilmig taga yetigiir ve andan geger dahi Qaltilu-alan
2W 1 ydL dimekle maruf yir iizere dikilmig taga yetigiir andan gimal canibine meyl
-ider gider dahi mezkur §ehabeddin Paga evkafinin haddine alamet olan yire yakin
tarik-i am iizerinde dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Degirmice-alan
1 denilen yir iizere dikilmig taga yetigiir andan geger dahi tarik-i am tarafindan
dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi Alanguk dinilen yir iizere dikilmig
taga yetigiir andan geger dahi Hisarhk-deresi dimekle maruf dere iize-
re dikilmig taga yetigiir andan giin batisindan yana meyl ider dere kenari iizere
gider dahi iki dere bulugdugi yirde dikilmig taga yetigiir andan gider bir zaman dere
kenari iizere dahi dere kenannda dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi derei ile
tarik i am kesildiigi yirde dikilmig taga yetigiir ve andan gider dere kenari iizere dahi
Riaslu nahiyesinde olan Ali-Fakih-deresi dimekle miigtehir dere tara-
-finda dikilmig taga yetigiir andan gider dahi Doganci-deresi dimekle mii-
tearif dere gegiidiin geger dahi kenarda dikilmig taga yetigiir andan gimal canibine
meyl ider dahi tarik-i am iizere dikilmig taga yetigiir ve andan gider dahi belde-i
inezbureden gelen tarik-i am tarafinda dikilmig taga yetigiir andan gider dahi dikilmig
(129)
м
1
^A^W*X>
^ii^jv
t&A»>
Ji^Ve^W
•^EX сиД^хЪ
••
Imwii...... ||Ги11 .....
(130)
ve miPezzinler ve baczi hademe^-i evkaf-i hakani sakin olduklan ev-
kaf-i mezbureden olan evleri vakt-i mesas-i hacetde zikrolunan iislub
5 iizerine emanet ve diyanetle miieddi kila hizmeti mukabelesinde / yev-
mi dort ak^e tacyin itdi ki ayda yiiz yirmi ak^e virile ve biri mezbur
cimaret oniinde olan diikkanlan ve sarra^lar ve sellahhane ve dahil
bazannda olan diikkanlan bila ihmal vela imhal emanet ve istika-
10 metle kanun-i mezkur / iizerine cemPhidemat-i termimi miieddi kila
hizmeti mukabelesinde yevmi dort ak^e tacyin itdi ki ayda yiiz yirmi
ak^e virile ve biri nefs-i Istanbul’da olan hammamat-i mezbure ve
15 zahirinde olan hammami kanun-i muharrer / iizerine berdevam goriib
gozediib meremmete muhtaQ olani filhal tehir ca3iz gdrmeyiib emanet
ve diyanet ve kemal-i siyanet ve istikametle cembhidemat-i termimi
20 ; miieddi kila hizmeti mukabelesinde yevmi dort ak£e/tacyin itdi kr
ayda yiiz yirmi ak$e virile ve dahi ol sultan-i ekalim-icalem-i encam-icam
taga yetigiir ve andan geger dahi yiiksek tarla iizere dikilmig taga yetigiir ve andan
gider dahi iki oyiik arasinda olan biiyiik oyiik iistiinde dikilmig taga yetigiir ve dahi
andan gider tarik-i am tarafinda dikilmig taga yetigiir andan geger dahi ancilaym
tarik-i am iizerinde dikilmig taga yetigiir andan cenub eanibine meyl ider dahi belde-i
mezbureden gelen tarik-i ammi kat’ider dahi zikr olunan yol kenannda dikilmig taga
yetigiir andan sonra agfaghk arasinda gider dahi tarik-i am tarafinda dikilmig taga
yetigiir andan gider dahi yol kenari iizere gider dikilmig taga yetigiir andan geger
dahi tarla yaninda dikilmig taga yetigiir andan gekilur dahi , ancilaym tarla yaninda
dikilmig taga yetigiir andan sonra gider dahi Korica-Azmak (jUjl dimekle ma-
ruf azmak yaninda dikilmig taga yetigiir andan sonra geger tarik-i ammi keser dahi
Ali Fakih-deresi dimekle maruf irmak kenannda dikilmig taga yetigiir ve andan geger
dahi ;ancilayin gun batisindan yana meyl ider kiyi sira gider dahi Ketanci-irma^i
dimekle maruf kigirek irmaga yetigiir anun kenari iizere gider dahi bun-
dan evvel Ali Fakih-deresi dimekle meghur olan derei tarik-i am kat’eylediigi jire
yetigiir vakfeyledi mahdud olan mevazi cemi mezrealariyla Filibe nahyetinde miitearif
geltiifc mudlarindan yiiz mudd kabi rikmig birine ile ekecek vakitda tohum olmak igiin
dahi bl yiiz mudd tohum her yil hifz oluna vakti geldikce tamam ekile amma hudud
iginde vaki olan tarik-i amlar ve makbereler yirleri ve gayrin miilkleri ve anda vaki
olan vakiflar ki vakf-i sultaniden evvel vaki olmuglardur anlar istisna olunub ihra?
olunmuglardir Ve dahi ol evkaidandar Yenice-i Zagra tevabiinden Krutine
nam koyiin cemisi ve anun hanelerinun sagigi vakif oldugi vakitda yiiz hanedur ve
anun defter-i hakanide yazilan hasili dokuz bin iig yiiz on iki akcedur vaktaki miisli-
manlar yirleri taraf-i gimalde olan dagdan zikr olunan Yenice-i Zagra’ yaden ol koyiin
yirleri birbirinden ayirdise ol iki kit’adan her birisinun hududm ala haddihi beyan
eylediik pes hadd-i kibli kit’a-i garkjyye igiin ancilaym kit*a-i garkiyye kim zikr olunan
koyi ve anun baglarmi ve mezrealarini kaplamugdur bu baglar ve mezrealar dahi ol kar-
yeye muttasildur ibtida ider Ebrnam Ahmed mezreasi yaninda dikilmig tagdan ki ol
(131)
I Ь^фс$у ^&Jp I
(132)
ve hakan-i temamet-i memalik-i ihsan-i tam la zala basitan basat-i
mava^yid al-ni-am ve fava?yid aUkaramcal al-davam zahran li-dar aL
salam §oyle §art itdi ki temamet-i sene-i kameriyye iig yiiz elli dort
5 olmak / hesabinca iig yiiz yirmi iki giiniinun sabahinda mezkurcima-
ret-icamirenin matrah-i berekat ve mesrah-i keramat matbahinda her
10 sabah tabh olunan §orba masalihi igiin miinakkah ve pak andilmi§ / mii-
nakki biringden ol vilayetde miitecarif biring kilesi ile ki vezinde do-
kuz vakiyyedir her vakiyye dor yiiz dirhemdir her subh be§er kile
biring bi§iiriile ve seneden baki kalan otuz mubarek ramazan ve iki
15 /ciydan*i gerifan bu otuz ikinin her birinde mezkur kile ile yirmi-
§er kile kicorf-i miitecarifde bir mudd addolunur on beg kilesine da-
ne biring ve begine zerde bigiriile ve temamet-i sene iginde ciimle
20 elli cunfa/ olmak hesabinca mubarek ramazanda dort cumca ciydeyn
ve berat vecagtira cumca giiniine
tag yol yaninda mukabelede Kulkal azadlusu §irmerd-mezreasi miis-
lumanlar mezariindedir Zagra-Yenicesi beldesiniin Ciinduz j-VjT* nam mahallesinde
karye-i Beglu’ye giden tarik-i ammin canib-i yeminindedir gol tagadan gider kim
ol tagi getjerek Ahlat dimekle meghur agae altinda dikilmig tagdir ve andan gider
dahi Haci Musa oglu Muhammed-mezreasi ortasinda di-
kilmig taga yetigiir andan gider dahi mezbur Muhammed-mezreasi nihayetinde Kara-$ali
altinda dikilmig taga yetigiir andan sonra Kulaguz-oglu-mezreasindan
dogru gider dahi belde-i mezbureden haric tarik-i am tarafinda dikilmig taga yatigiir
ve andan sonra bu yoli keser dahi dogru Ismail-oglu Hizir-mezreasi jl
Ortasindan ge$er belde-i mezbureden haric ahar tarik-i am tarafmda dikilmig taga
yetigiir ve andan bu yol iizerine belde-i mezbureden yana dahi gider belde-i mezbu-
reden karye-i Kurita'ya (Krutina) sol canibde giden tarik-i am tarafinda dikil-
mig taga yetigiir ol tag Iskefti-Giiyegiisi dimekle meghur Kalo-mezre-
asinda dikilmigdir ve andan bu mezrea tarafinda gider Papas Betre-
mezreasi tarafinda dikilmig taga yetigiir andan sonra bu mezreai
ortasindan keser dahi Ustuyan-mezreasi yaninda tarik-i am tarafinda
dikilmig taga yetigiir ol tarik-i am belde-i mezburdan Kurtina’ya CxTjjs geliir miis-
liman Selman’in yirlerinun taraf iizere ve ol kit’anun hadd-i garbisi bundan gider gol
zikr olunan tarik-i amda miisliman yirleri kenarinda ol karye baglanndan Giimig bin
Kegal Ji-Г bagina yakm ohnciya degin andan canib-i garba meyl ider dahi
Nusret ogli Ilyas Fakih ve Martin bin Rahna jl* baglan arasindan ge^er
dahi karye-i Qakallu’dan Tatar Iskender-bagi ile jxXLl jUV Aleksi-ogli ba-
(133)
'/^H ®^'Дм^р
»• •
fevVA>5i0W
»•
(134)
gelmedug-i takdirce ki anlaruu her birinin harcicala haddihi tacyin
olunmugdur kirk alti cumca gicesi igiin her birinde tarik-i mezbur iize-
rine yirmi kile miinakki ve miinakkah biringden on beg kile dane ve
5 beg kile zerde I bigiriile ve dahi ol hazret-i hakan-i mekrumet-simet
menn aUahcalacammatPjbadih bi-fava yid-i mavhyid-i macalih ma ta-
cakab al-ayyam va layalih goyle gart itdi ki her yil berat vecagura ve
10 mevlid-i imam-i hiimam-il-murselin / gelicekcayad ve sa'yir evkat-i ge-
rifede tacyin olunan adab iizerine her babdan esbab tertib olunub ve
rega3ib-i gara?ib-i atcime iimmehati miihimmat-i imdadi igiin emdad-i
15 mezbure ile dort mudd miinakkah ve miinakki I biring bigirille ve dahi
ol hazret-i hakan-i vakif muvaffak vaffakah allah bi rafik al-tavfik
min avfak al-tarik ila acla macal al-tahkik bPl-hakik goyle gart itdi
20 ki temamet-i senede geref-i / hayrat-1 hakan-i me^ali-nigan giirefatiyle
caligan olan menazihi §erifenin
ginin dkck arasinda Kurtma koyine gelen yola yetigiir ve andan geger
yol kenari iizere garb canibine meyl ider dahi Kalad-ogh Alagoz-bagi
yaninda Qakli-Miisellim mezreasi yanindan gider canib-i gimale meyl
ider dagdan yana miiteveccih olur dogru gider dag depesinden iner dahi Dogan-kayasi
jllb dimekle maruf taga yetigiir ve andan gider Tunca irmagina yetigiir ve dahi
hadd-i gimali kit’a-i mezkure igiin bundan gider zikr olunan irmak kenan iizere giin
dogusundan .yana Qortlek yoluna erigineiye degin ol yol Umur Bey vakf itdugi
dolab oniinde olan dagdan geliir iner ve ol kit’anun hadd-i garkisi bundan gider zikr
olunan yol kenannda dahi dag depesine gikar andan gider Yenice*i Zagra’dan yana
meyl ider Beglii koyiiniin iginden geger belde-i mezbura gikan am yola muttasil olur
andan sonra bu am yolda gider Ebi Natir Ahmed-mezreasi 3^ tara-
finda dikilmig taga yetigiir ve amma kit’a-i gerbiyye igiin olan hadd-i garki Qakli ko-
yiiniin Ekerek-oyiigii JI dimekle miisemma mevzidendir hu koyiin makberee
lerinden andan dahi gider Miisellim Zagarci-ogh yeriniin kenannda
dahi Qelebi-ogh Mustafa-mezreasi da dikilmig taga yetigiir ve
ol kit’anun hadd-i kiblisi bu mezreadan gider mezrea kenannca yol kenannda dikilmig
taga yetigiir ki ol yo] belde-i mezbureden gikar tskece nam kiiye gider andan
sonra bu yoiu dogru kesiib Haci Musa-mezreasi iginden gegiib Haci
Dursun azadlusi Balaban mezreasinun kible canibinden gider dahi ahlat
agacma yakm Aleksi-oglu-mezreasinda dikilmig taga yetigiir andan sonra kible canibine
meyl ider dahi Aleksi-oglu mezrea kenannda gider Betri ve ogh Tureen
mezreasi yaninda dikilmig tagaden andan sonra bu mezrea kenannda gider Haci Nasuh-
(135)
(136)
§eref-i niizGliyle mu§erref olan e§raf-i miisafirin vecamme -i varidfnj
ve sadirin filciimle ezyafm ziyafatinda emdad-i mezbGre ile on mudd
miinakkah hiring bigiriile labiid temamet-i senede mezbur matbahda
5 matbuh / gorbaya tacyin olunan ciimle bin alti yiiz on kile birinQ-
dir ki seksen buQuk mudd olub ve dane ile zerdeye temamet- i se-
nede tacyin olunan ciimle bin sekiz yiiz kirk kile birin^dir ki dok-
10 san/iki mudd olur cemcan fi sene ii$ bin dort yiiz elli kile hiring
olur ki yiiz yetmi§ iki bu^uk mudd birin^dir ve mezkflr kile ile bir
kile birince mezbtir vakiyye ile ii$ vakiyye sade yagr sarfolunmak he-
15 sabi iizerine / ciimle^i senede bigiriilmek iizerine tacyin olunan dane
ve zerde birince cemcan be§ bin be§ yiiz yirmi vakiyye tacyin olun-
du ki kirk dort vakiyye bir kantar olmak hesabinca fi sene yiiz yir-
20 mi be§ kanter ve yirmi yakiyye / yag olur ve mezkur doksan iki mudd
birincin on muddi miitemahhiz miisafirine dane bi^iiriilmege
oglu Ilyas-mezreasi i^inde dikilmig tagaden ve andan giin
batisma meyl ider gider bu mezrea tarafinda ahlat agacmdan ge?er beld.e-i mezbureden
Qikub Ak^e-Kizanlik’dan Ij5 <2-1 yana giden tarik-i am kenannda dikilmig taga yetigiir
dahi ge^er Kurd-kayasina yetigiir Ve dahi ol kit’a i?iin hadd-i garbi
bundan gider miisellim i?un karye-i Evliyauh’ya karib tarik-i am tarafinda di-
kilmig taga varur andan gider gimal canibine meyl ider kara ?alti i^inde Miisellim-
mezreasi tarafinda yiiriir dahi Qakh koyiinden geliib Evliyanh koyine
giden yol tarafinda Maear-pamukh dimekle meghur mezrea yaninda dikilmig
taga yetigiir ve dahi ol kit’anun hadd-i gimalisi bundan ibtida ider gider ol yol iizerine
Iskece koyiiniin gehre giden yolunu keser dahi Ekrek-dyiigi dimekle miisemma oyiige
yetigiir temam olur Ve dahi ol evkafdandur Yanbolu tevabiinden Ibrahim I koyiiniin!
camfsi ve ol koye Kovaloz dahi diniliir ve anun haneleriniin sagigi evvelden
sonradan vakif oldugi vakitda defter-i hakanide yazildugi iizere kirk ii^ hanediir ve
anun ol defterde yazilan hasili beg bin yiiz kirk alti ak$adir ve anun hadd-i kiblisi
Tunca irmagi Kiremidlik dinilen mevzide Yanboh’dan Qikan yola buliigdugr
yirdendiir ol Yanboh’dan Qikan yol gider Tunca kenannda Tavgan-depeeineden
andan sonra ol hadd gider Tunca suyunun kenannda ki ana Azmak diniliir andaw
sonra ol sunun iistiinde Hiiseyin bin Kinm Hafiz Коса JatL ’nun,
koprisinden ge$er canib-i garkda ol yolun kenannda dikilmig taga yetigiir andan<
sonra ol yol tarafinda gider gol tagadan kim dikilmigdir yol tarafinda olan
ol yol bulunur gider giin dogusindan yana Hiiseyin azadlusi Ismail - mezreasi;
yaninda ve dahi gider Tavgan-depesine yetigiir ve-
(137)
*•
^ЦУя5^>^*з!Г'>'*
4
<^^^Ь6иЛА4>£.
(138)
tahsis idiib andan baki seksen iki muddin erbac-i selasesini daneye
ve rubcmi zerde bigiirulmek iizerine takdir idiib dort yiiz on kile bi-
5 ring ki yirmi buguk / mudd olur ve her bir kileye sekiz vakiyye bal'
sarfolunmak iizerine iig bin iki yiiz seksen vakiyye bal hare olunur ki
sabikuzzikr kantar ile yetmig dort kantar ve yirmi dort vakiyye
10 bal /tacyin itdi ki her senede sarfoluna ve dahi ol sultan-i selatin-i
zevfl-duval la zalat mazut at-i hasanatih lizi sahih abmazak ahla min
15 al-casal masunancan’il-halal gdyle §art itdi kicamme-i / miisafirin igiin
mezbur kantar ile her sal yirmi kantar eyii bal sarfoluna ve dahi ol-
sultan Siileyman-j iktidar-i^ kamkar ve padi§ah-i pak-citikad-i dindar
20 lazala bi ancam-ramm:-i li-ihraz al-hasanat hariyyan/va bi-itcamih
li’J-mustahikkin min mugtahiyyat-i sadakatih lahman tariyyan goyle
§art itdi ki mezbur
ol koyiin hadd-i garbisi bu tagdan gider ol yol kenarinda giigciik oyiik iistiinde
mezbur yol tarafmda dikilmig taga yetigiir andan sonra Tavgan-depesi kurbiinde Konar-
diein nam koye yakin giicciik oyiikden yana eski yol kenarinda gider dahi bu
oyiigiin altinda ol yol kenarinda dikilmig taga yetigiir ve anun hadd-i gimalisi bu tag-
dan gider istikamet iizere gun dogusindan yana dahi Tunca yaninda Kor dinilen
dikenlerden yana dahi Tavgan-deresiniin canib-i garkda olan Buzaguhk
altinda dikilmig taga yetigiir ve andan dogru gider Ibrahim fcoyiinden yana yol
kenarinda dikilmig taga yetigiir ki ol yol Tavgan-depesinden zikr olunan koye gider gi-
mal canibinde biiyiik oyiik ardindan andan sonra gider Kug-mezraasinda
hadd-i kadim igiin dikilen taga yakin dikilmig taga varur andan sonra meyl ider gimal-
<den yana Hafiz-ogli Hiiseyin mezreasina JaiL. geger dahi giigciik
oyiik iistiinde dikilmig taga yetigiir andan sonra Tatar Muhammedi-tarlasi jVV
iistiinde gimalden yana gider dahi Tavgan-deresi olan kore yetigiir ki agaglikdir andan
sonra ol agaclik iginden ve Radislavin yanci-mezreasmun J iistiin-
den geger dahi Tunca irmagina yetigiir ve anun hadd-i garkisi bundan gider bu irmak
kenanda Ibrahim koyiinden yana ve ol koyiin hadd-i kiblisiniin mebdeine yetigiir temam
olur Ve dahi ol evkafdandur Yanbolu tevabiinden Mogila koyiiniin cemisi
ve anun on son haneleriniin sagigi vakif oldugi vakitda defter-i hakanide yazildigi iize-
re otuz beg hanediir ve anun ol defterde yazilmig hasih dort bin yirmi dokuz akgedir
ve anun giin batisindan yana olan haddi canib-i kibleden Karin-ovasi^-1 Ji irmagina
<gelen Ekinlik-deresi dimekle maruf dere iizere vaki olan kopriden ibtida
ider gider dahi ikinci kopri yaninda dikilmig taga yetigiir andan sonra bu dere kenarinda
gider dahi Karadgag altinda dikilmig taga yetigiir ve anun kible tarafinda olan haddi bu
dere kenari iizere gider dahi bu derei koprisiz araba gegdiigi yirde dikilmig taga yetigiir
(139)
4^МУ^1а^Ь-
^•gVoAi^bL^
-,(^<">>11*^5^ >ь s
*. • •
1
'^iJ^e<3i^,t^!^S)Aj3
(140)
matrah-i sacadat ve matbah-i berekatdacaleddevam fi kull al- ayyanu
matbuh olmaga lahm-i tari ak ve pak erkek semiz koyun etinden sa?
5 bikuzzikr vakiyye ile her gun yiiz altmi§ vakiyye et yiiz ellisi / ikr
novbet yetmi§ be§er vakiyye evkat-i muctadedecamme-i fukara i^iin
bi§iriilub ve on vakiyyesi hassa^-i miisafirine bi§iriiliib ve dahi ol hu-
lasa-5i haylkjn-i ahna-i abu’l-bagar Ja zala bi-kirzab-i hayratih dak-
10 как al-rikab / can al-§ar §6yle §art itdi ki mezburcimaret-i macmdre
mahbezinde habz-i hubz igiin ol nevahide miistacmel dahil kilesi kr
mezkur vakiyye ile on sekiz vakiyye hesab olunur kile ile yirmi kile
15 ki bir mudcaddolunur / temamet-i senenin cemVeyyaminda caleddevam
her giin bir mudd un etmek itmek iizerine ki cemcan bir yilda iig yiiz:
elli dort mudd etmek bigiiriile ve dahi ol padi§ah-icamiillhasenat tam-
20 miilberekat / la zala masl-i kull-i habbatin min habbati sadakatihcin-
da rabbih «kamasal-i habbatin anbatat sabca-sanat)ile
andan bu dere kenannda gider meyl ider gol dereye kim ol dere giin dogusundan yanadan
geliir Barak Beg-mezreasi сИJ tarafinda ol dere kenannda gider gol mezrea
temam oldugu yirde Buzaguhk iginde dikilmig taga yetigiir andan bu dere kenannda
gider dahi Ulusi koyden Parebolfye v gelen yol tarafinda ol dere niha-
yet buldugi yirde dikilmig taga yetigiir ve anun hadd-i garkisi bu zikr olunan yol ta-
rafinda gider dahi Qagirganlu-deresinde olan kopriye yetigiir andan gider
Ulufeci Hamza-mezreasinun a^indan geger Mogila koyiiniin odun yo*
lunda Kara gall yaninda dikilmig taga yetigiir ve andan gegeu Sirt Оdimekle meg-
hur olan yiiksek yirde olan b'yiige dogru gider ve andan dahi geger ol yiiksek yiriin
kenannda gider giicciik oyiige yetigiir ve andan gider dahi Kiime-oyiik di-
mekle meghur oyiige yetigiir andan gark canibine meyl iderek gider Ugurlu-mezreasi
tarafinda ve dahi Kal-oglu Dragi-tarlasi с/Ь-5 yaninda
Kurd-deresi dimekle meghur dere iginde kavak nam agaca yetigiir andan-
geger ol dere kenannda gider Bijan kafir-mezrasi jljp yaninda eski azmak
ortasinda dikilmig taga yetigiir andan gider §irmerd-mezreasi altindan
geger dahi Sogiidciik yaninda dikilmig taga yetigiir andan yukaru gider Saru-
SavgilG jjL* koyunden yana meyl ider dahi emrud agaci altinda dikilmig taga.
yetigiir andan gider dahi Giimrancila-oyuk J у I dimekle maruf oyiige yetigiir
andan gider Kun-in kenannda dahi Karin-oyasindan gelen irmaga yetigiir an-
dan ,sonra bu irmagi keser geger dahi Qank-ogh Jb'* koyiinde Qank-agh eviniin
oniinde hadd-i kadim igiin dikilen taga yetigiir andan sonra bu koyiin iginden Samed-bi-
(141)
(142)
fi kull-i sunbulatin mfatu habbat»1 goyle §art itdi ki mezbur matbahda
temamet-i seneden uq yiiz uq gun'asrinda bi§iiriilen §orba igiin mejz-
5 kur dahil kilesile eyyam-i mezburenin her birinde dorder kile/bug-
10
day bi§uriilmek hesabinca cemcan bin iki yiiz iki kile ki altmig mudd
ve on iki kile dogiilmii§ ve pak andilmi§ bugday bi§iiriile ve dahi
ol sultan-i mu^ih-icamme-i mesalih-i encam-icam / ve hakan-i melih-al-
kelam §oyle §art itdi ki mezburcimaret-icamire matbahinda tabh ve
habz mesalihi islah igiin her yil mezbur mudd tuz ve beg mudd nohud
15 sarfoluna ve dahi ol I hakan-icamme3-i afak-i sahihiil-mezak goyle gart
itdi ki her bir senede ikiciyd berat vecasura ve mevlid-i sacid sa-
; bikuzzikr ehemm-i iimmehat-i miihimmatindan gayn hurda hare igiin
20 bin akge sarfoluna ve dahi ol/halife-i seyyidiilmiirselin la zalat ha-
: sanatih bi-suratihac «tasarr al-nazinn»2 ve bi-sariratiha
i ii 261
2 И 69
nari: dimekle maruf bmar yanmdan gidib Ahyolfdan Yanboh’ya
gidep yob kesiib geger dahi koyiin iistiinde ve Qarik-ogli evleriniin iistiinde kadimden
hadd igiin dikiien taga yetigiir ve ol koyiin hadd i gimalisi eski yol tarafinda Yanboh’-
dan 'yana gider dahi gol kenannda dikilmig taga yetigiir andan sonra ol yol kenannda
gider dahi Saru-koglu nam koyden degirmene giden yolu keser Kulkal-oyiigii
JIaIS altmda dikilmig taga yetigiir andan gider ol eski yol tarafinda olan Dabig-ogh
Kostantin mezreasinda Cnladx—э dikilmig taga yetigiir ve andan
gider Gerek’de dikilmig taga yetigiir andan gider dahi Karin-ovasi irmaginun iistiinde
Haci Ahmed koprisine yetigiir andan sonra gider andan ol irmak ke-
naririda dahi Ekinlik-deresi bu irmaga buhgdugi yirde nihayet bulur Ve dahi to evkaf-
dandur dag eteginde vaki o’an Yanboli tevabiinden Holi nam karyeniin cemisi ve
anun haneleriniin sagigi on son defterde yazildugi iizere altmig beg hanedir ve anun ol
defterde yazilan hasili beg bin alti yiiz yetmig sekiz akgedir ve anun hadd-i garbisiniin
bazt dagdir ki anda igtibah ve niza yokdur ve anun bazi hadd-i garb'isi bu zikr olunan
koyle Cuvatra pjnam karye arasinda dag altmda Yirlice-binar j dimekle
maruf binar yaninda hadd*i kadim igiin dikilmig tagdan ibtida ider dahi andan dogru
agaga sahradan yana kara <jalti agaglari iginden gider degirmen yolini keser andan son-
ra ancilaym iner gall arasindan kibleden yana giden tarik-i am* yaninda dikilmig taga
yetigiir andan iner gider dogru gall iginde dahi kor dimekle meghur agaglar arasinda
zikr olunan koy igiin olan odun yolunda dikilmig taga yetigiir ve ol koyiin hadd-i kib-
lisi eski yol yaninda zikr olunan agaglar iginden gider kozagaci altmda hadd-i kadim
igiin dikilmig taga yetigiir andan gider dahi binar gikdugi yiriin iistiinde kozagaci altmda
(143)
(144)
tadarru huburancal al-ga3yibin va’l-Iiazinn §oyle §art itdi ki mubarek
ramazan leyal-i §erffesindecadet-i mutecarife minvalince $un mann-i
5 selva dafic-i belva ba lazzati halva baklava tertibi ve baczi / at'cime
tahsin-i muhimmatindan zagfiran i^iin yilda ii§ bin ak$e sarfoluna ve
dahi ol sultan-i basit-i basat-i nicam ve bazil-i inbisat-i kerem la
10 zalatcammat al-3anam fi kull al-ayyam. karicina/fi mavarid-i nicajnih
min ma§aric-i кагагтПГ§оуТе §art itdi ki mezkurcimaret-icamirede mii-
safirin ve ezyafm kadr-i ihtan merci tutuiubcadet-i mutecarife minva-
15 lince her sabah payga ve fusfll-i erbacada / bulunan «favakih mimma
ya^tahun»1 tertibi masarafina tamam senede dort bin ak$e sarfoluna ve
dahi ol sultan-1 meserret-eser sacadet-mahber la zalat ciimlet-i esbab-i
20 sacadat-i min mann-i mavald-i nicamih / hasilatan va favald-icava5yid-i
karamih mutavasilatan §oyle §art itdi ki tamamet-i senede ol
1 LXXVII 42
'dikilmig taga yetigiir ve andan geger agaglar arasindan gider Nikola bin Barnik-mezreasi
altindan dogru garkdan yana dahi Minskan bin Koy-mezreasi
J* altinda olan binar altinda dikilmig taga yetigiir andan istikamet
^iizere gider Voynok Yuvan-mezreasi j altindan geger dahi Donuz-bi-
man dimekle maruf binar iistiinde dikilmig taga yetigiir andan gider dahi
rDimo-mezreasi altindan geger Kavaklu’ya ^151 у giden yoli keser Voynok Kosta-mezreasi
altindan ve Gerdeme-binari dimekle meghur binar iis-
tiinden gider mezrea-i mezbura kenarinda dahi Oc-koz dimekle maruf yire ya-
kin Kor dinilen agaglar iistiinde dikilmig taga yetigiir ve andan gider Aksak Sirdo-mez-
reasi J 1*^5altindan geger dogru giin dogusindan yana gidib eski koye
giden yoli keser dogri giin dogisindan yana Rusin bin Manat-mezreasi^Acj^* oh* J*
ortasindan geger Og-koz iistiinde kadimden dikilmig taga yetigiir andan sonra Sazhk
iginden giin dogusundan yana dogru gider dahi kavaic agaci altinda dikilmig taga yetigiir
ve andan sonra Ruse ve Rume mezrealannun i^inden ge$er dahi Minskan
'bin Koya-mezreasi i^inden geger Korcegez de vaki olan koz agacina yetigiir ve
andan gider Sazhk arasindan Yorgi-mezreasi iginden geger dahi hadd-i
kadim igiin dikilmig taga yetigiir ve andan karye-i Holi igiin olan ekinlik yoli kenarinda
-gider dahi Kor dimekle meghur olan agaglar yaninda Vosil-binan dimekle
maruf binara yetigiir andan gider binar suyi akan yiriin kenarinda dahi dikenlere
yetigiir andan gider kadimden dikilmig iig taga yetigiir andan kuyu mezreasi altindan
gider dahi Gorgi-mezreasmda ernrud agaci altinda dikilmig taga ye-
(145)
(146)
menazil-i berekat ve mehafil-i kavafil-i sacadat mesalihine regaliyyat
ve humuzat tertibi igiin be§ bin akge sarfoluna ve dahi ol sahat-i
5 semahat-i asuman-mesahat la zalat hasanatuh masariha / amal al-va-
ridin ve matariha ahmal-i cemal al-musafirin §oyle §art itdi ki ol me-
nazil-i berekata nazil olan kavafil-i miisafirin devvabi muhimmati igiin
10 her yilda mezkur mudd ile yiiz mudd arpa tehype olunub mezbfir/an-
barda mahfuz durub vakt-i hacetdecadet-i muctade minvalince emanet
vecadalet iie taksim olunan ve dahi terciiman-i rahman hakan-i lali-
15 fa§an macali-ni§an la zalat fatihan bi-mafatih-i hasanatih abvaba / ku-
nuz-i hazay^n-i altaf al-rahman §oyle §art itdi kicadet-i miitecarife
minvalince viladet-i kull-i §ehrde iki yiiz akge ehl-i vezaJyife ziyafet
20 igiin sarfoluna ki yilda iki bin dort yiiz akge olur / vecamme-i avani-i
nuhasiyyat her yilda hacet oldukda resasla temvih-i malabiid igiin
tigiir andan gark canibine dogru gider Mori-deresi tarafinda dikilmig taga
yetigiir ve ol koyiin hadd-i garkisinin bazi bundan dagdan yana meyl ider bu dere
kenannda gider ol derei keser dahi bu dere kenannda Voynok Cere-mezrasinda
dikilmig taga yetigiir andan bu mezrea tarafinda gider Dimitri bin
Radoslav-mezreasi J* <5^J yetigiir andan dogru Kara-^alti dimekle
miisemma agaglar arasindan ge$er Derego ogli Plano-mezreasi
tarafinda gider dahi koz aga^Iari altinda sogiid-agaci yanind Kukludec-binari ^5£
dimekle maruf binara yetigiir andan Papas-mezreasi tarafinda Holi koyiin-
den yana gider dahi mezrea-i mezbure iistiinde dikilmig taga yetigiir andan Ruma mez-
reasi kenannda gider koz aga^Ianndan ge$er dahi Briko-mezreasina J
yetigiir andan sonra bu mezrea tarafinda gider dahi Kuma-mezreasina jу
yetigiir andan Rus bin Rad-mezreasma J* crJJ yetigiir andan Kara-Qalti
arasinda olan Kizilcuk-kori dimekle meghur aga^Iar iginde kadimden dikil-
mig taga yetigiir andan dogru dagdan yana dikenlik araamdan ge^er dahi dere yaninda
dag altinda Mezo ve Betre baglanna уДЬ j yetigiir andan sonra o! koyiin
hadd-i garkisi daga £ikar ki anda nizac ve giiphe yokdur Ve dahi ol evkafdandur dag
eteginde Yanboli tevabiinden Vitreboli ojv j nam karye ki ana Cenger dahi
diniliir ve anun on son olan haneleriniin sagigi defter-i hakanide yazildugi iizere altmig
ii$ hanedir ve anun anda yazilmig hasih yidi bin otuz sekiz akcedur anun bazi hadd-i
gimalisi dagdir ve bazi dahi andan ol dagin altinda vaki olan urlak altinda vaki olan
yol tarafinda dikilmig tagadandur andan sonra andan gider yoli keser Kor-goz ve
Yovan baglari j arasinda yiiksek mevzide dikilmig taga yetigiir andan
bu mevzi iizere gider Todere-bagi kurbiinde cem olmug taglar yaninda dikil-
(147)
fi*
ч ч
^сХ'^
^^>4Йг>У^
*^Л~^Ь*Ахд>.и*
•* / “ . - ч
оЬД> Ьл>
(148)
bin iki yuz ak^e tacyin itdi ve dahi ol hazret-i hakan-i ru§en-zamir
cacal all ah tacala kanadilecargih bi-anvar-i hasanatih mustaniratan
5 §6yle §art itdi ki mezkur cimaret-icamire ve muzafatindafyandurulan
kanadil vecamme-i masabiha ve yandunilmaga mutecallik ciimle mu-
ll im matin a zeyt yagi ve §ahm-i suriic ve israccameline labiid olan ciim-
le ciizDiyyata temamet-i senede iki bin ak$e sarfoluna ve dahi ol
10 hakan-i / kasir al-ramad zad allah hasanatih bi’n-nama^kagacarati tay-
yibatin asluha sabitun va farcuha fi’l-sama3» 1 §oyle §art itdi ki mezbur
imaret-i macmure matbahi ve mahbezi ve_ еууагц;! ^ita^da miisafirin
15 tabhanelerinde temamet-i senenin/her g-iiniinde yevmi elli§er ak^e
iizerine ki yilda on yedi bin yedi yiiz ak$e olur odun ahnib masarif-i
mezbureye sarfoluna ve dahi ol hazret-icammiilhasenat la zala muhriz
2Q al-kasabat / fi maydan al-hayrat min camical-cihat §6yle §art itdi ki
mezkur matbuhat
i XIV 24
mig taga yetigiir andan sonra Rad-bagi J^b jlj iginden gider yiiksek yirde dikilmig
taga yetigiir andan yoh keser dahi Kara-gah yaninda eski yol kenannda dikilmig taga
yetigiir ve anun hadd-i garbisi eski yol kenannda gider mige arasindan geger dahi yol
tarafinda dikilmig taga yetigiir andan geger yoh keser kara-gah iginden gider dahi
karye-i mezburenun sigirlan yolundan yiiriir dahi Dilkii-ini I jXJo dimekle maruf
yire yakin hadd-i kadim igiin dikilmig taga yetigiir andan Ustuyan ve Aksak Yuvan
mezrealan kenanndan iner gider sigir yoli iizere dahi gali dinilen agaglar altmda
Yani-mezreasi 3 b mukabelesinde dikilmig taga yetigiir andan bu sigir yoli
kenanndan iner gider oyiigiin giin batisindan yanindan ol yoli keser Koravud-bman
dimekle maruf binann giin dogusundan yana gider Bubu- mezreasi
у у yaninda dikilmig taga yetigiir andan bu mezrea tarafindan dogru gider
gark canibinde Babu bin Maydin-mezreasin db-bb* у b geger nihayetinde di-
kilmig taga yetigiir andan iner dogru gider Kor dinilen agaglara yetigiir dahi Tug-budak
(Jljj dinilen agaglar mukabelesinde Gerek dinilen yirde kadimden haddi
igiin dikilmig taga yetigiir andan Karagoz bin Tamag-mezreasi (j J
mukabelesinde vaki olan Azmak tarafinda kadimden dikilmig taga yetigiir ve anun
hadd-i kiblisi giin dogusu canibine meyl ider gider Azmak dinilen gol kenannca dahi
ol g*ol §ogiidlii-binar-dercsine bulugdugi Joyire yetigiir andan bu dere
kenannca dagdan yana gider Siigiidlii-binar dimekle maruf binara varur ve anun hadd-i
garkisi bundan ibtida idiib dagdan yana gider Vernava-dagindan gelen
dereye varur andan bu dere kenannca gider dag iistiinde Vernova-alani lyjj
(149)
(150)
muhasanatindan sonra yevmi iki ak$e sarfoluna ve hacet oldukga i$a-
naklar ve ferraglar esbabmdan hasir ve carfib ve girakgilara aledde-
5 vam malabiid olan zuruf-i edhan ve anlarun emsali / cuz?iyyat terti-’J
bi igiin yevmi dort akge tacyin itdi ve a§gilara fota ve avani vesa3
yir kisaci pak idenlere astar bahasi yevmi iki akge tacyin itdi ve da-
10 hi ol hakan-i feryad-res ve sultan-i/isa-nefes la zala bi-zulal i ab-i
hayat-i mukramatih muzilan li- malal-i kull-i ffahlvakalal-i kull-i
kalilin vecalilincamme-i zucafa?ya3 cinayet-i husrevanesi muktezasi iize-
15 rine §6yle §art itdi ki mezbur bimaristanMa / her maraz-i ejder-girdar
sigar ve kibardan her ne ki var fukara3-i dindara timar itmek igiin iig *
tabib-i §efik tacyin idiib biri iistadjcar-i hazakat-desar ve her babdan
20 adab-i hidemat-i tababeti miieddi kilmakda I erib ve edib bir mahirj
tabib recis ihtiyar oluna ve ol dahicadet-i miitecarife
dimekle meghur mevzie erigiir andan Vernava tarafinda gider Cenger canibinde bir
haysiyetle Vernava-alani dimekle meghur yire gifcar dahi dag iistiinden gider hadd-i
gimaliye miintehi olur Ve dahi ol evkafdandur Yanboh tevabiinden Budaklu
nam koyiin cemisi ve anun haneleriniin sagigi vakif oldugi vakitda defter-i hakanide
yazildugi iizere yirmi sekiz hanedir ve anun ol defterde yazilan hasih iig bin yiiz yet*
mig beg akgedir ve anun giin batisindan yana olan haddi §eyh-deresi dimekle
maruf dere baginda Ig dbl dinilen mevzide vaki olan oyiikden ibtida ider bu dere
kenarinda gider zikr olunan koye giden tarik tarafinda dikilmig taga varur andan geger
bu yoli keser yiiriir bu dere tarafinda dahi Yanboli’dan Ulukesriyye ^3^1 giden
yolu kat’ider Giicciik-kor S dimekle maruf agaglara yetigiir andan gider dahi
Karin-ovasindan gelen irmakdan olan gol tarafmda Qatal-Amrud dimekle
maruf agaca yetigiir ve anun gimal canibinde olan haddi bu emrud agacindan ibtida
ider ol gol tasafinda gider Hendek-koprisine yetigiir ve anun hadd-i garkisi bundan
gider ol yol gitdiigi yir tarafmda dahi Qatabginar dimekle maruf agag altin-
da dikilmig taga yetigiir andan sonra Qayirh JjU dimekle miisemma olan gayir igin-
den gider anun iginde dikilmig taga yetigiir andan sonra ol gayir iginden ancilaym gider
dahi gayir nihayet buldugi yirde kesilmig sogiid agacinun altinda dikilmig taga yetigiir
andan sonra ol gayir iginden gider dahi Budaklu-deresi jfay dimekle maruf de«
rede vaki olan Kara-kbpriye (Sjyetigiir andan geger bu dere tarafinda dagdan
yana gider dahi IsmaikFakih koyiniin iistiinde vaki olan oyiige yetigiir ve
anun kible tarafinda olan haddi Sirt dinilen yiiksek yirden gider dahi Sultan-ogh-
deresi jUaL- dimekle meghur olan dereye yetigiir andan gider Omerlii
koyiiniin sigjrlan cem’oldugi yire yetigiir andan gider Qivili-mezreasi
altinda vaki olan kopriye yetigiir andan sonra andan giin batisindan yana Yanboh’ya
(151)
Jjo Vi^
^i** b
^Ж^!да
- \
•-£> 5’'*’
'W^^crb^
(152)
iizerinecuhdesinde olan ciimle3! hidemati kemal-i emanet ve diyanet
iizerine istikametle miieddi kilib hizmeti mukabelesinde yevmi otuz
5 ak$ecuiufe tacyin itdi ki ayda dokuz yiiz ak§e virile ve balci / iki tabib
dahicadet iizerine keniilere tefviz olunan hidemat-i mezbureyi re?isle-
rine miiracaat idiib anin mu§averesile istikamet ve emanet iizerine
10 hiyanetden ictinab / idiib miieddi kilalar mukabelesinde yevmi onar ak-
§eculufe tacyin itdi ki her birine ayda ii$er yiiz ak$e virile ve dahi
15 ol hazret-i hakan-i defterin ve nur-icuyfln-i acyan-i salatin / kahhal
allah bi-anvar al-yakin basra basarati ila yavm al-din §6yle §art it-
di ki mezkur darii§§ifada iki kehhal-i kamil te§rih-i tabaka3i cuyunda
20 tabaka3-! calada fazil ve izalat-i sebel-i sabil mesalikinde / istikametle
salik ve alat-i meyl ve mil isticmal melekesi memalikine malikcadet-i
muctade
giden yol tarafinda gider Donuz-virani-bagi 3^7 J dimekle maruf mevzie ye-
tigiir andan mezkur yol tarafinda gider dahi oyiige yetigiir ki ol oyiikden Tatar-koyine
nazar olunur andan sonra andan ol yol kenannda gider kadimden dikilmig taga yetigiir
andan gider bu yol tarafinda dahi §eyh-deresi dimekle maruf dere yaninda vaki olan
oyiige yetigiir temam olur Ve dahi ol evkafdandur Kizil-aga^-yenicesi tevabiinden Du-
dulu nam koyiin cemisi ve anun haneleriniin sagigi defter-i hakanide yazildugi
iizere yirmi dort hanedir ve anun hadd-i garkisi $egme yaninda bu koyiin kopriisiinde
dikilmig tagdan ibtida ider giin dogusundan yana gider dere tarafinda su akdugi yir
iizere dahi Ayvalu-dere dimekle meghur dereye girilen yire yetigiir andan
sonra bu dere tarafinda gider yiiksek yiriin bagi soykiindiigi mevzie yetigiir ki andan
dere baginda garb canibinden gelen sirta gekiliir ve anun gimal eanibinde olan haddi
andan ol mevzi-i rcfi tarafinda giin dolundugindan yana gider bu koy i$iin Su bagi
koyinden gelen tarik-i ammi keser Dudulu koyiiniin makbereleri yaninda vaki
olan Oyiige yetigiir ve andan gider su mecrasmun akdugi iizere yiiksek yirde iki taraf
iizere garbdan yana dahi Yareboh’ya giden yoh kesiib kadimden yiiksek yirde garbden
yana dikilmig taga yetigiir andan sonra ancilayin yiiksek yir tarafmda su mecrasmun
akdugi iizere beraber iki taraf iizerine gider dahi Turgud azadlusu Ilyas-mezreasi
(j-UI iginde yiiksek yirde giin dogusundan yana yol kenannda
dikilmig taga yetigiir andan gider yiiksek yirde yol tarafinda yoh keser dahi Derzi
Ilyas-mezreasi tarafi iizerine yiiksek yirden geQer Ali Fakih
oglu Hiiseyin-mezreasi iginden gider yiiksek yirde kadim-
den dikilmig taga yetigiir andan sonra ancilayin yiiksek yirde gider dahi Yamaklik-
oyiigi jlil* dimekle maruf oyiige yetigiir andan ga$er yiiksek yirde gider Ziyaret-
oyiigi 5^ dimekle maruf oyiige yetigiir andan dahi ancilayin gider yiiksek yirde
ge^erek oyiiklerden ge^er dahi yiiksek yirde biiyiik magara yaninda dikilmig taga ye-
(153)
Ч е •
^^^cAte^jJbb*
" / z
\i^ lK^
4 * *’ * *
(154)
minvali iizerine tjumleM hidemat-i kehhalini ekid-i diyanet ve mezid-i
maharetle miieddi kilalar her birine hizmetleri mukabelesinde yevmi
yedi§er ak$eculufe tacyin itdi ki ayda her birine ikiger yiiz onar ak$e
5 virile / ve dahi ol hayrat-i §ifa?-i kiill-i cerahat cacal allah bi-hasana-
tih acsad-i hussad-i sacadatih macrflhatan ve masfnhbi aczaJ-i abda-
10 nihim ma§ruhatan §oyle §art itdi ki mezbur darii§§ifada iki nefer / cer-
rah-i gayr-i mecruh ve olcamelde hazakatleri me§hur ve maharetleri
me§ruh iistadlar ki acnas-i cerahat timan emrinde cedd-i belig ve
sacy-i bi derigle bezl-i cehd idiib gol ki* hidemat-i cerrahindir bila
15 ihmal / ve la imhalin diyanet iizerine miieddi kilalar her birine hiz-
metleri mukabelesinde yevmi yediger akQeculufe tacyin itdi ki vila-
det-i her gehrde birbirine ikiger yiiz onar akge virile ve dahi ol sul-
20 tan-i hasanat-i rayat/cacal allah ay at- i hayratih markumatancala safa-
hat saha^yif al-aflak goyle
iagiir ve anun giin batisindan yana haddi bundan gider ol magara deresi tarafinda
kibleden yana doniici oldugi haldc Dudulu koyinden inen dere icinde vaki olan
Korlik dimekla maruf mevzi bagina yetigiir ve anun hadd-i kiblisi bundan
gider gark canibine mayil bu dere tarafinda Evren-deresi jjjl dimekle maruf
dereye bulugur andan gider ol dere tarafinda yiiriir Egri-Sogiid J1 dimekle
maruf aga§ yirinde dikilmig taga yetigiir andan sonra yiiksek yirde gider Dudulu koyi
yaninda dahi ol koyiin koprisinde dikilmig taga yetigiir Ve dahi ol evkafdandur
Yenice-i Kizilagac tevabiinden Ilucalu nam koyiin cemiisi anun hanelerinnn
sagigi defteri-i hakanide yazildugi iizere kirk ii$ hanedir vaktaki miisliimanlar yirleri
karye-i mezbure mezariin ayirdiyse biz anun hadlerini beyan eylediik iki kit’a iizerine
pes gol kat'a kim anda taghk-cemaati olurlar anun hadd-i garbisi mezrea"
lariyle Dudulu koyi deresine yakin olan emrud agaci yaninda dikilmig tagdan ibtida
ider dahi kibleden yana yiiksek yir iizere gider KizilagaQ-yenicesine giden yol tara-
finda yiiksek yirde dikilmig taga yetigiir andan dogru yiiksek yir tarafinda kibleden
yana gider dag- iistiinde Qali nam aga^ yaninda dikilmig taga yetigiir andan kibleden yana
dag tarafina ge^er Miisellem Polad-ogli Hasan mezreasi и-
iginden gider Eski-bazar*dan Kizilaga^-Yenicesine giden yol tarafinda dikilmig taga
yetigiir ve anun kible canibinde olan haddi andan garkdan yana yol kenannda gider
Yegan-Qegmesine yetigiir andan Cemiyet- Uyiigi <^1 c--»** dimekle meghur
oyiik altina gider ol oyiige Qardaklu-oyiik diniliir ve anun hadd-i garkisi
andan ibtida ider Kuduluk- deresi dimekle meghur dere bagina yetigiir
andan sonra ol yol tarafinda gider Gelulu-binar dimekle maruf binara gol
^egmesi bulugdugi yire yetigiir andan gider Belek dlb dinilen diiz yirde kadimden had
(155)
v 9
febc^^by
•v^T*
(156)
§art itdi ki mastur darii§§ifade olan dahi ve hare ve yazilmak igiin
bir emin katip ki hisaba kadir ruznamede her ruz dahli ve harci fu-'
ru§ ve bustit vecamme-i evani ve alat vesa^yir edevat ve her bab-
5 dan I esbabcala ma huva aleyh tafsilan ve icmalan kayd idiib siinen-i
hasene seneni iizerine §ol ki hidemat-i kitabetdir kemayenbagi hig veg-
hile kusur komayub yazub vakt-i muhasebede istikametle hisab vire
10 hizmeti mukabelesinde yevmi / dort akgeculufe tacyin itdi ki her §ehr
viladetinde yiiz yirmi akge virile ve dahi ol sultan-i munif al-zat na-
zif al-sifat kan allah nasirah va sanacan al - tagayy urcanasirah §oyle
15 §art / itdi ki mezbur darii§§ifada ikamet-icalilin igiin dort nefer kay-
yum talakat-i veghile her mariza miilakat idiib leylen ve neharen
sirran ve ceharen umur-i zarGriyye-i tabiiyyeye miitecallik hidematda
20 hig vechile / teha§i itmeyiib camme-i Bimaristan kayyumlancuhdesinde
olan hidematicala ma yanbagi
iigiin dikilmig taga yetigiir andan gider Dudulu’ya yakin diiz yirde had i?iin dikilmig
taga yetigiir andan gider Evren deresine yetigiir ve anun gimal canibinde olan haddi
ol dere tarafinda kibleden yana ge$er Dudulu koyiine yakin emrud agaci yaninda dikil-
mig taga yetigiir ve amma ol ikinci kit’a ki anda llucalu-cemaati jjc- I*'
olurlar mezrealariyle anun canib-i kiblede olan haddi Tug-budak Evren-deresiyle
bulugdugi yirden ibtida ider Tugbudak-deresi tara-
rafmda garkdan yana gider zikr olunan koy oniinden ge^er koyiin iistiinde olan derei
keser dere iginde had i?iin dikilmig taga yetigiir andan sonra yiiksek yir tarafmda
gider Miisellem koyiiniin iistiinde Qatal-oyiik dimekle meghur oyiige yetigiir ve
anun hadd-i garkisi bundan gider iki tarafi beraber su mecrasinun akdugi iizerine
yiiksek yir tarafinda dahi yiiksek yirde hadd i^iin dikilmig taga yetigiir andan sonra
yiiksek yir tarafinda gider ancilaym dahi eski yola yetigiir andan sonra andan gider
eski yol tarafinda Kadi-oyiigi dimekle maruf oyiige yetigiir andan dikilmi?
taga varur ve andan dere iginde Kadi-biikedi dimekle maruf yire varur an-
dan eski koy yirinde olan (jegmeye varur andan Gelbulasm-deresi tara-
finda gider Qidir-alani <5^1 dimekle meghur yire varur ve anun hadd-i gimalisi
andan gider Furunlik-oyiigi dimekle meghur oyiige yetigiir andan Keder-
gozi nam ademin evi oniinde olan (jegmeye yetigiir ve anun hadd-i garbisi
ol (jegmeden Evren-deresi tarafinda gider Tugbudak-deresi sabika zikr olunan Evren-
deresi ile bulugdugi yire yetigiir Ve dahi ol evkefdandur Kizdaga^-yenicesi tevabiin-
den Davud-Beglii nam karyenun cemisi ol karyenun hanelerinun sagigi yirmi iki hane*
dir ve anun hadd-i gimalisi gark canibinden iki giicciik oyiik arasinda daga giden
Ilyaslu III koyiiniin yoli tarafinda Tokmaklu-ogh Mehmed-mezreasi jUUy
jf’ yaninda dikilmig tagdandir dahi garbden yana yiiksek yir tarafinda gider
(157)
(158)
diyanet ve istikametle ikame idiib kusur komayalar mukabelesinde
yevmi dordiine on iki akgeculQfe tacyin itdi ki her birine yevmi iiger
akgeden her viladet-i §ehrde doksanar akge virile ve dahi ol gehr-i^
5 yar-i §afiyiilmeberrat / vafiyiilhayrat la zalat hasanatih ahla mimma
yubrizah al-nahl fi’i-sa^fat va yuhriz ah n a hl fi!-§ag*afat §oyle §art
itdi ki mezbur darii§§ifada e§ribe ve macacin ve miirebbiyat vesa^yir
* 10 cevarigat ve akras vecamme-i miirekkebat / terkib-i tertib-i muhimmati
ve edviyeM miifrede dakki ve sahki ve anlara mutecallik ciimle hide-
matda mahir bir kavi-heykel gabiik-dest kimsene kicadet-i miitecarife
minvali iizerine edviye^kOb ve miirekkkebat-i tertib adabrna miitec-
15 allik / camme-i hidemat ki uhdesindedir istitikametle bila ihmalin mii-
eddi kila tertib-i e§ribe ve terkib-i macacin hidemati mukabelesinde
yevmi dort akge ve edviye-kubluk hidemati igiin yevmi iki akge ciim-
20 le yevmi/alti akgeculQfe tacyin itdi ki her ayda yiiz seksen akge vi-
rile ve dahi ol
Ilyaslu koyiinden Davud-Begin kiiyiine gider yoh keser gimal canibinden Fike-mezreasma
iner Davud-beglii koyuniin deresine gelinciye degin andan geger ol dere-i
magaradan ki gark canibinde olur tgeri-agih dimekle maruf yir oniinde
garb canibindedir ve dahi ol magara tarafinda ge^er garbden yana dahi Ilyaslu koyii-
niin mahruse-i Edirne’ye giden yohna yetigiir ve anun hadd-i garbisi andan kibleden
yana ol yol kenannda gider Kunca-dere dimekle maruf dereye yetigiir ve
anun hadd i kiblisi andan garkdan yana dere tarafinda gider Eski-bazar’dan mahruse-i
Edirne’ye giden tarik-i am iistiinde Karagoz-kopriisiine yetigiir andan sonra ol yol tara-
finda gider Akbag-deresine yetigiir ve anun giin dogusundan yana olan
haddi andan ol dere tarafinda gimalden yana gider Davud-Baglii koyiinden Eski-bazara
giden yola yetigiir andan sonra ol yol ile magara tarafinda gider yiiksek yire gikar
andan sonra Ilyaslu koyiinden yiiksek yir iizerine gider dahi iki kici oyiik ara-
sindan giden yola yetigiir andan gider ol dere kenannda Mehmed bin Tokmaklu-tarl'arsi
у yaninda dikilmig taga yetigiir ve dahi gol zikr olunan iig koyler
ol koy’erdir ki zikr olunan imaret-i amirede mutevelli olangiin tayin olundu ve ol iig
koyiin defter-i mezkurda yuzilan kiilli hasili alti bin sekiz yiiz on sekiz akgedir Ve da-
hi ol evkafdandur tnoz jJ kasabasinun cemisi Yenice koyi ile anun haneleri-
nun sagigi defter-i hakanide yazildugi iizere gozsiizden dahi mecnundan ve dahi ciizam-
dan gayri yedi yiiz yirmi sekiz hanedir ve anun anda yazili haaili yetmig iki bin beg
yiiz doksan akgedir ve dahi tnoz kasabasi deniz kenannda ve anun hadd-i garkisi
Kafir-kavagi dimekle maruf dereya deniz buhgdugi yirdendir ve dahi denize
gimal cihetinden Tiirkege-deresi j indiigi yirdendir dahi daga gikar dahi
Hisar koyiinden kasaba-i jhoz’a giden tarik-i amma yetigiir andan gider Kara-
(159)
(160)
sultan-icarif masarif-i hasenati la zalat hidemat hayrat masrufatih sar«
rafancarifan fi tasarrufatih §oyle §art itdi ki mezbur bimarhanede
5 bimarlar timarlanna mutecallik her babdan esbab / almaga emirvve
miitedeyyin sahib-i vukuf istikametle mavsflf bir vekil-harc ki
edviye ve ac§ab vesa?yir edevat ve acvad beycve §ira^-si emrinde
10 cala ruls al»i§had macruf kimesne vekil-harchk hidematini / cadet-i
miitecarife iizerine hiyanetden ictinab idiib siyanet ve diyanetle
miieddi kila ve mukabelesinde yevmi dort ak$eculufe tacyin itdi
15 ki ayda yiiz yirmi ak$e virile ve dahi ol melik-i temamet-i / me-
malik-i hasenat la zala malikan haza^yin al-barr ve kunuz-i kull al-
sacadat §byle §artitdi kTmfezbur darii§§ifa kilarina miitecallikcadet-i
20 miitecarife iizerine hidemati miieddi i^iin bjr emin-i sidk-ayin / kilardar
ki cuhdesinde olan kilardarhk hidematini ve her babdan esbabm zapt
aga<? binari dimekle maghur binara yetigiir andan sonra Qatal-depe
ло Jl">- ardmdan Karadag tarafindan gider dahi Sogucak-binar
dimekle maruf binara yetisur andan gider dahi sultan Murad han tabe serah vakf
eylediigi Qavug koyi igiin hadd vaki olau kiniseye yetigiir ve anun kible cani-
fbinde olan haddiniin bazi bu kiniseden gider Potama-deresi dimekle ma-
ruf dereye yetigiir andan gider dahi Qayir dimekle miisemma yir iizerinde dikilmig
yetigiir andan sonra ol yol tarofinda gider dahi Kiime-depeii dimekle ma-
ruf daga yetigiir ve andan gider Bakar-deresi dimekle meghur dereye yetigiir
andan sonra dahi gider denize yetigiir andan sonra canib-i garbe miiteveccih olur dahi
Kara-tuzla jdimekle meghur yire yetigiir ki ol yir kible canibidir hadd iginde
vaki olan Korve nam mevziin andan gider zikr olunan Karatuzla-deresi
tarafinda dahi Manastir-mezreasina Л-А-л yakm Sigir-agili dimekle ma-
ruf mevzie yetigiir ve andan ol yiriin deresi tarafinda gider dahi Manastir-deresinde
Egri-ge$id J*" 1 dimekle meghur gepide yetigiir andan gider dahi zikr olunan
derei keser dahi Tur Elyot-kavagi dimekle maruf agac altinda vaki olan
kuyuya yetigiir andan gider dahi Qatal-ahlat dimekle meghur agaca yetigiir andan
/sonra Tekfur-kovanligi jjiSC" dimekle maruf yire giden yola ge?er dahi yolu
keser Saru-binar dimekle maruf ?egmeye yetigiir andan gider dahi denize
yetigiir Ve dahi ol evkafdandur mahruse-i Edirne zahirinde vaki olan bostanlar yirle-
rinun ve baggeler yirlerinun ve ekin yjrleriniin ve baglar yirleriniin cemisi 61 yirler
.ancilayin yirlerdir kirn iki bayram Musallasi ve Bu$uk-depe Jdimekle maruf
depe ol tarafda vaki olmuglardir ve anun hadd-i gimalisi Deliikli-kaya Li
-dimekle meghur ^tag altinda vaki olan tarik-i am tarafindandir dahi mezkur Musalla
(161)
• *ч *
Л(!^?
. ** '
(162)
ve hifzi adabini diyanetle siyanfet idiib geregi gibi ictinab iizerine
miieddi kila mukabelesinde yevmi dort akQeculufe tacyin itdi ki ayda
5 yiiz yirmi акфе virile ve dahi ol sultan Siileyman-i / sani la zjdatj#vatib
mava3yid-i basat-i nicamih mabsiitatan bi’l-mann al-samadani ka-mava3yid
halil calil al-rahmani §oyle §art itdi ki mezbur bimarhane matbahinda
etibba-i mezkure her marizin marazina miilayim matbuhatdan ne emr/
10 * iderse vazc-i matbuciizerine tabh idiib hulviyyat ve humOzatdan her
tacamin envacini ahsen-i viicQh-i tabhla bi§iirmere kama yanbagi kadir
nazif al-hisal pakiza-camel iki nefer iistad a§£icadet iizerine a§$ilar /
15 cuhdesinde olan ciimleM hidemati paklit ^e_calaklikle miieddi kilalar
mukabelesinde yevmi alti ak$eculufe tacyin itdi ki her birine yevmi
u$er ak^eden ayda doksanar ak^e virile ve dahi ol padi§ah-i pak-iciti-
20 kad I muhazzab al-ahlak la zalat sahat hasanatih mutahharatan min
al-kadarcalal itlak
oniinden gider dahi Zagnos Paga-bag$esi Щ сгУ*i dimekle maruf bag^eye ye-
tigilr ve dahi gider ol bag?eniin gimal tarafindan zikr olunan yol kenari iizere dahi
Arnavud-koyi 3 ’jl dimekle maruf koyiin makberelerine yakin yire yetigiir dahi
ge$er mezkur yol tarafinda olan kuyuya yetigiir ve ol kuyudan gider dahi mezkur yol
tarafinnda vaki olan bir kuyuya dahi yetigiir andan sonra ge$er dahi tarik-i am iizerihe
yiiriir dikilmig taga yetigiir andan bu yol iizere gider dahi ah ar tarik-i ammi k^t’ider
zikr olunan yol tarafinda vaki olan yir yiiksegi iizere dikilmig taga yetigiir andan oyiik
kenari iizere gider dahi dikilmig taga yetigiir dahi gider ol yolun kenari iizere varur
yir yiiksegi iizere dikilmig taga yetigiir andan sonra ge^er mezkur yoli keser dahi ;di-
kilmlg taga ulagur andan gider* mezkur yol ken&n iizere-dahi tarik-i am iizere j^ogenpjig
taglar kenari iizere dikilmig taga yetigiir anclan' gark canibine meyl ider gider tarik-i
am tarafi iizere dahi Qukaci Manol-binari jipKi Jy* dimekle meghur binar 1Д1*
kabefesinde vaki olan tarik-i amma уetisiir^yeRandan meyl ider gidej- ,bir zaman d^hi
yol ; t^rafi&da dikiljnig taga yetigiir andan so^rajobydlun t/i^^iag^rkisi, itzerejgi^r' dahi
BurnSpamukli koyi dimekle; i^aruf olan koyden gelub' Defterikoz-deglr-
meni \ demekle miigtehir degiinipne giden tarik-i am tarafinda^ dikili^g
taga ^etigftir andan sorlra cAnib-i^ garbe ЙеУ1 ^ahi rfeJyXci-binap
dimekle miigtehir binardZn ‘ geleq yolu kesex tfphi bir zaman gider Edirne 4§^hri taSa-
findart ve gimdi zikr olunan degirmen tarafrad&Jn Meric irmaginin kenarina ulagur d^hi
Sallah-hane diipekle maruf diikkanlar mukabelesinde olan hacdar diikkani di-mekle" m^g-
tehir diikkan kurbin^ yetigiir andan spnr^V apum- garkiyye ve /gimaliyye ^hudu^uncJan
bazi ve garbiyye huchidundan bazi Edfrhe ^eKriniiri evlerine ve saraylarina Ve turuk-r
ammenun etrafinda ve makbere yirlerine ve даД1к sahiblerinun milklerinin hudud;i ajm-
mesine miintehi olur vakfeyledi hazret-i’^Stfltaniilvakif gol zikr olunanun ciimlegin
AaA1 a1 Ve dahi о 1 evkafdandur kr.olunan. Edirne zjiliirinde vaki olan. cekii'
(163)
(164)
§oyle §art itdi ki mezbur dariiggifanin zahirin ve batinin siipurub pak
itmek igiin bir munazzif-i munazzaf al-afcal ferra§-i hog-hisal §ol ki.hidfe-
5 mat-i ferragindur senen-i sunen-i hasene iizerine paklikle / miieddi kila
mukabelesinde yevmi iig akgeculufe tacyin itdi ki ayda doksan akge
virile ve dahi ol padi§ah-i рак»din nazif al- hisal san Allah azyada
10 malabisa hasanatihcan kadar al-masubat / ve< daran al-makruhat
§oyle §art itdi ki mezkur darii§§ifada muctellin ve dimagi muhtellinin
melbusatin ve filciimle tathire muhtac olan esbabin her vakit ki
10 hacet mes ide te^hiri calz gormeyub filhal I bila ihmal bir kadir kavi
came-guy caleddevam istikametle came-§uyluga miitecallik hidemati
miieddi kila mukabelesinde yevmi iig akgec ulufe tacyin itdi ki ayda
20 doksan akge virile ve dahi ol/melik-i fatih-i ebvab-i hayrat bi-mafatih
al-hasanat la zalat abvaba mabarratih maftuhatan li’l-muhtadin
baglar yirleri ve baggeler yirleri ve ziraat olunan ve olunmiyan yirler ve bostanlar
yirleri ki Yildinm Hudavendikar tabe sarah jJI imareti di-
mekle meghur imaret vaki oldugu tarafda ohcilardir ve Has Murad-evleri dimekle ma-
ruf evler ve Hizirbk dahi ol tarafda ohcilardir anun hadd-i kiblisi Hadice
hatuna JjU. mensub olan mescidd^n taraf-i gimalde vaki olan tarik-i amdan
ibtida ider dahi ol yolun kenari iizre gider varur Balta-oglu-bostani jLa (Jcjldb
dimekle miigtehir bostana yakin alur dahi canib-i gimalde Veliyyiiddin Sinan-mescidi
л jllw dimekle maruf mescidden vaki olan tarik-i am *arafi iizere gider
bir tag dikilmig yire yetigiir ki ol yirde zikr olunan yol iki boliiniir bu iki yoldan
ceriub canibine giden yoh tutar gider kuyi yaninda vaki olan yol tarafi iizere dikilmig
taga yetigiir ve andan gimdi zikr dlunan imarete mensub olan vakif banian ile Ibrahim
ragaya mensub olan mezari-i mevkufe arasinda vaki olan tarikri am iizerinde -gid^r
dahi у iriin уiikseji uzere dikilmig taga уetigur andan gark cihetine meyl ider gider iki
dikilmig taga yetigur andan geger, inerek dahi Salhorya-deresi dimekle
meghur dereye yetigiir bu mezkur dere tarafi iizere gider dahi Uskiidar’dan gelub
mahruse-i Edirne’ye giden tarik-i am iizere dikilmig taga yetigiir ve dahi Kagsab Musa-
yirleri dimekle mugtehir yirlere yetigiir andan sonra ge<;er andan dahi
Maslahat-koyi dimek ile maruf karye cihetinden geliib belded mezkureye
giden tarik-i amma yetigiir dahi mezbur yol kenari uzere gider zikr olunan kassaba
mensub yirler haddinde olan oyiige yetigiir andan sonra ge§er tarik-i am tarafi iizere
gider garb canibine meyl ider dahi defeatla zikr olunan imaret-i mezbureye giden
tarik-i am tarafi iizere dikilmig taga yetigiir ve andan ge?er dahi bir yire yetigiir ki
ana kum ahnan yir diniliir andan eihet-i garka meyl ider dahi tarafi iizere gider
Edhemi-tekyesi dimekle miigtehir zaviyeye yetigiir andan cenub cihetine
(165)
** \
^riisVvi^r-^J1^'
z ••
(166)
Л va mardudatancalal muctadin §6yle §art itdi ki mezbur darii§§ifa kapu-
H sinda bir kavi-heykel kapicicadet-i miitecarife minvalince ol hizmete
mutecallik umur adabini ricayet ve kemal-i siyanetle mirsad-i zapt'-i
5 evani/ve vesebat-i tacaddiyat-i ciinun-i cuvaniye her babda muta-
rassid olubcuhdesinde olan hidematicala huva^l-layik min camical-ta-
rayik ikamet babinda istikametle ka^im olub miieddi kila mukabele-
10 sinde yevmi ii$ akQeculufe / tacyin itdi ki ayda doksan ak$e virile ve
dahi ol hakan-i Isa-nesim Sultan Siileyman-i Vesim tayyab allah ma-
15 §am ahi al-islam bi-favahat hayratih va nafahat mabarratih §oyle / §art
itdi ki mezbur darii§§ifada tib-i ahlakla mavsuf bir buhuri sabah ve
revahda serah ve revahile ol merah-i ervahda buhura miitecallik umfl-
20 n meharetle yerine getiirub ve hizmet-i abrizi / taharet veve neza-
fetle miieddi kila hizmeti mukabelesinde yevmi ii$ ak9eculufe
doner dahi iner gider dahi sultan-i vakif medda zilluhu imaret-i amire-i cedide oniinde
evler ve saraylar yapmak igiin bugigladigi yirler hududina yetigiir ve andan geger dahi
Idinm Hudavendikar’a mensub olan imarete giden tarik-i annua yetigiir ve andan Halil
Paga’ya mensub olan- baggeye yetigiir ve ol baggenun taraf-i garbisi iizere geger dahi
Tunca irmajrinun kenanna yetigiir ve kenar iizere gider dahi Mihai Beye mensub olan
kopriye yetigiir andan gider dahi Buzlik dimekle maruf mevzi yaninda vaki
<olan makbereler yakinina varur andan sonra mahalle evlerinun ardindan garb cihetine
doner ve anun nihayet-i hududi Ildirim (Yildinm) Hiidavendikar’a mensub olan imaret
mukabelesindedir ve dahi makbereler yaninda giden tarik-i amma yetigiir ve andan
gider daki mezkure Hatice Hatun’a mensub olan mescidden taraf-i gimalde vaki olan
tarik-i amma yetigiir Ve dahi ol evkafdandur imaret-i mezbure muhavvatasinun iginde
vaki olan cemi baggeler ve sebzevat ve bostanlar ve yemig agaglanndan ve gayrinden
anlara mensub olanlariyle Ve dahi ol evkafdandur belde-i mezbure zahirinde vaki olan
baggelerun ve bostanlarun ve sebzevatm yirlerinun cemisi ancilayin yirler ki Ildirim
Hudavendikar’a mensub imaret-i kadime mukabelesinde vaki olan ada igindedir ve
anun hadd-i gimalisi ve hadd-i garkisi Merig dimekle maruf irmagin bir boliigiine yeti-
giir ve hem Tuna dimekle meghur irmagina yetigiir ve anun hadd-i kiblisi ve hadd-i
garbisi Tunca irmagin n ahar bolundisine miintehi olur Arda dimekle miigtehir olan
irmagla ve zikr olunan baglardan ve mezariden ve bostanlardan ve amme-i sebzevat-
dan ve zikr olunan baggclerden cemisinun hasih yil ahirinda altmig bin akgedir mi-
nedderahimilmezbure Ve dahi ol evkafdandur Pir Mezid-baggesi jru dimekle
marhf olon baggenun cemisi ana miiteallik olanla ve anun iginde vaki olan ebniye-i
musakkafa ve gayr-i musakkafa ile ve anun hadd-i garbisi gimdi zikr olunan irmak
kenannda kaftanlar pak olmaggun dogenmig taglara yetigiir dahi gider andan gimale
meyl ider bir zaman gider dahi mevla Fahreddin kizina mensub olan diikkanlara yeti-
giir andan sonra gark canibine meyl ider dahi saraglar diikkanlan dimekle miigtehir
diikkanlar ardindan gider ol diikkanlar evkaf-i sultaniyyenun , ciimlesindendir geliir zikr
olunur andan sonra zikr olunan irmaga yetigiir dahi kibleden yana meyf ider irmak
(167)
•J’Ja^
44^1^ t>^A?
*fc •
% 4 . ’
» 1
* ч V 9 \ - . .
Ь oj.V*
L ^/
(168)
tacyin itdi ki ayda doksan ak$e virile ve dahi ol hakan-i htitnayun
Siileyman-ayin ba re3y-i rasin ve tedbir-i metin la zalat sahat hasa-
5 natih masunatancan tatarnik kayd—d-makirni goyle s^rt- itcfT ki /Al
menazil-i sihhat ve mahafil-i kavafil-i selametde mezbur tabib-i le-
bib §ol a dab Iizerine olancalilin mucalecesine iltizam ide ki vakica
mariz fakir suknagiz furumande ve dermande muctel veya muhtelluL
10 mizac I ve efanin ve kavanin-i tib minvalince kabiliilcilac olanlardan
ola bu vasifla mevsuf belaya miiptelayi mezkur tabib-i erib hazakat
ve kemal-i feraset ve fazl-i kiyasetle emrazini te§his idiib evsaf-i
15 mezbQre iizerine I mariz idiigini maclum itdiikde filhal ol bukca^-i mu-
mubareke hademesine buyurub her biricuhdesinde olan hidemat-i meb-
rureyi diyanet ve siyanetle miieddi kilalar ve amma §olar ki tanacum-i
10 nicam-i murabbiyat / havasi sevdasiyle tacalliil ve temaruz idiib telbis
idenleri kabul itmeyeler ve agmiyaya
kenari iizere gider dahi evvela zikr olunan do§enmi§ ta§lara yetigiir ve anun 4—
hasili bir yilda 119 bin yedi yiiz doksan bir ak^edir minedderahimilmezbure ol bagf^e
i^inde musakkafat-i vakia iki dardur iki havlusi vardur ve herbir havli i^inde iki ulvi
ve iki siifli ev vardur ol ikisine miiteallik olanlariyle vakufdur Ve dahi zikr olunan
Edirne’de §imdi hududiyle zikr olunan bag^enun canib-i §arkinda andan evvelce zikr
olunan diikkanlar ardinda vaki olan ulvi ve siifli mssakkafa binalarun cemisi dahi ol
evkafdandur Ve dahi zikr olunan Edirne’de Tunca iizerinde kadimden yapilmi§ kopri
altmda olan degirmen ve iki dolab ki ciimlesi aga^dan yapilmi§ bir ev i^inde Tunca
iizerine donerler binefsiha Ve dahi ol evkafdandur mahruse-i Edirne’de olan cemi yiiz
altmi§ dort diikkan ki anlann bazi bazisi mukabelesindedur iki canibin arasinda aimak
ve sctmek olunur ve ol diikkanlarda eyer ve uyan Jujlj jr I ve sair edevatin i§leyi-
ciler sakin olurlar ve ol diikkanlarun kible tarafinda olan haddi zikr olunan Tunca’dan-
dur dahi gider giin dogfusuna meyl ider ve dahi mezkur §ehabeddin Pa§aya mensub
kopri bagini keser dahi hadika-i sultaniyye nihayetine yetigiir dahi §imale meyl ider
ve ol diikkanlarun ardindan §imdi zikr olunan hadika yani bagf?e kenari iizere gider
dahi yaycilar sakin olduklan diikkanlara yetigiir dahi giin batisina egiliir gider tarik-i
ammi katider ki ol tarik-i ammi ancilaym zikr olunan kopri iizere kateyledi idi sabika
andan ge^er dahi zikr olunan Pir Mezid-bag^esi dimekle miigtehir hadika-i mevkufa-i
sultaniyye haddine yetigiir ve kiillisinun hasili yilda on dokuz bin alti yiiz seksen ak-
(jedir mineddrahimil mezbure vakta ki merhum magfur leh sultan Mehmed Han tabe
serah zamaninda zikr olunan sarrac diikkanlarinun yirleri ve hammam yiri bazi binasi
ile ki §ehabeddin Pa§a vakfeyledi idi istibdal olundi ise Demiirci-Ilyas
koyi ile ve Kivircikh koyi ile ve Adil koyi ile ana ancilaym Selciik Bey-koyi
dahi diniliir ve Kelici-Davud koyi ile (J koyler fukaraya
enfac oldugi^iin zira koyleriin mahsulati defter-i sultanide yazildugi iizere yirmi be$
bin alti yiiz yetmi§ ii$ ak^edir lacerem ol diikkanlar yirleri ve hammam yiri bazi binasi
(Ш)
** '
/ <>
I
%iW*W
^Ж'ЛЪ^'
tw\£j>\^>Ji^U5b
^L^-V^r^V^
(170)
•edviyeJ-i mufrede ve murekkebe vesa yir macaein ve murebbiyat ve
megrubatdan virmeyeler ve dahi ol mazhar-i anvar-i ilahi ve mazhar-i
asar-i §ahin§ahi la zalat kanadil al-car§-i ma§rikatan min igrakahi
5 / hayratih al-la-mutanahi §dyle §art itdi ki ol medarat-1 sacadabi da-
rii§§ifada ciimle yandurulan kanadil ve zeyt ve ^irakyagi bahasi ve
10 ciizl miihimmati tehyresi masanfi i$iin yevmi u^ ak^eden ayda j dok-
san akge sarf oluna ve dahi ol hakarpicali-himem macali siyemja zala
muzayyilag, bi-zulal hasanatih al-musabbalat fl sabil-.Lxabbih su3al-i
15 kull-icalil va malal-i kull-i kalil §dyle §art itdi ki mezbur / dariissih-
hat ve selametdecalettevali fi cemi caLayyam4~y al-lay all ciimleM me3
kulat vecamme-i matbfthat ve me§rubat minelhulviyyat velhumuzat
murebbiyat ve re^aliyyat vesa^yir edviye^-i mufrede ve miirekkebe
.20 masanfina / yevmi iki yiiz ak$e sarf olunub ayda alti bin ak^e hare
oluna ve dahi
iile Sultan Mehmed Hana miilk oldi miilken sahihen vaktaki ol diikkanlar yirleri ve
hammam yiri bazi binasi ile Sultan Bayezid Hana Sultan Mehmed Handan intikal eyle-
diyse anlari vakfeyledi vakfen sahihen §er’iyyen Ve dahi Edirne §ehrindek yeni ma-
hallede imaret-i amire oniinde agaedan yapilmi§ biribirine ula§ur on diikkanin cemisi
ol evkafdandur ol diikkanlardan birisi ba§hanedir ve biri kassab i^iindiir ve sekiz baki
eh'l-i hirfetten ra&bet iden kimesne i^iindiir ve anlarun hadd-i §arkisi ve hadd-i kiblisi
ve hadd-i garbisi turuk-i ammeye yeti§iir ve hadd-i §imalisi Mehterhane
"dimekle mii§tehir ulviyye ve sufliyye biiyutu mii§temil darin haddine yeti§iir ve cemi-
sinun hasih her yilda sekiz bin iki yiiz seksen ak^edir minedderahimilmezbure Ve dahi
Edirne §ehrinde Tahil-bazan dinilen yirde agaedan yapilmig sekiz diikkanin
cemisi ol evkafdandur ve anlarun §imal canibinde olan haddi Fazlullah Pa§a t—
kizlarma olan dekkakin-i mevkufeye yeti§iir ve dahi un ve sayir hububat mahzenlerine
ve (Jn-kapani dimekle maruf mevzie yeti§iir andan sonra Tahil-bazari dinilen
mevzie yeti§iir andan tarik-i amma miintehi olur Ve dahi ol diikkiinlara yakm onlar-
cilayin agaedan yapilmi§ bir diikkanin cemisi ol evkafdandur ve anun kibleden yana
olan haddi tarik-i amma yeti§iir ve giin batisindan yana olan haddi Balaban Aga kiz-
lanna olan d^kkakin-i mevkufeye yeti§iir ve cenubdan yana olan haddi ancilaym diik-
kanlara yeti§iir ve giin dogusindan yana olan haddi Lutfi Bey miilklerine yetigiir ve
diikkanun hasih bir yilda bin seksen akcedir minedderahimilmezbure Ve dahi Edrene
§ejirinun tagrasinda-olan agaedan yapilmi§ otuz be§ diikkanun cemisi ol evkafdandur
sellah-hane dimekle me§hurlardir anlarm hadd-i §arkisi tarik-i amma miintehi olur dahi
dahi cenubdan yana meyl ider gider dahi §imal canibine meyl ider varur zikr olunan
tarik-i amma miintehi olur ve diikkalisinun hasih bir yilda on iki bin alti yiiz akcadir
minedderahimilmezbure Ve dahi .Edrene §ehrinin asil kalesi altinda Hargele-yiri
1^7 dimekle me§hur yir ol evkafdandur ve anun haddi kale-i mezbure divarma
jnaintehi olur dahi gekiliib meyl eyledikden sonra Gonldelii-Birgos dimekle me§hur zin-
(171)
(172)
ol hazret-i hakan-i vakif-icavakiЬ-игцйг _ la zalat ^ara^yit hasanatib
masunatan bayn ai-cumhur bi-siyanat-i zi’l-diyana^an tatavul yad
al-tagayyur va3l-hiyanat §oyle §art itdTki evkif-T1 mezbure zeva-3yi- '
5 dinden / bi-vech-i minelviicuh kalil ve kesir kayinen men kan hiq bir
ahede virilmiye miitevelliler miihur ile emin yirde mazbut ve mah-
fuz dura vakt-i hacetde rakabeye hare oluna ve kim ki §art-i mezkure
16 muhalif tasarruf ide meharrime miirtekib / olub zulm itmi§ ola «ala:
lacnat allahucalal zalinnn* 1
lamma капа haz al-kitab al-vakfiyyu §arcTyyan
va camic-i §ara3yit al-§arcfihi marciyyan
vacan kull al* kavadihicariyyan
' fa-avh allahu li-hatmih al-tarih
A
1 XI 18
dan olan Birgos'a yakin begflik yir iizere agaedan yapilmig diikkanlara miintehi olur ve
anlarm bir yilda icareden hasih yidi yiiz yirmi akgediir Ve dahi ol evkafdandur Edrene
gehrinde yapilmig §ehabeddin Paga hammami dimekle miigtehir hiribirine muttasil iki.
hammamin cemisi ki biri erlere ve birisi avretlere mahsusdur ve ol iki hammamm
haddi anlara miiteallik olanlariyla okcilar diikkanlan dimekle meghur diikkanlara yeti-
giir dahi ol diikkanlar ardinda gider tarik-i amma miintehi olur dahi yol kenari iizere-
yiiriir ahar tarik-i amma miintehi olur ve bir zaman gider dahi zikr olunan diikkanlar
ardina yetigiir ol iki hammamin bir yilda hasih on iic bin ii? yiiz otuz ii? akcedir
minedderahimilmezbure Ve dahi zikr olunan Edirne de Tunca iizerine yapilmig yeni
kopri yaninda biri birine muttasil iki hammamin cemisi ol evkafdandur birisi erlere
mahsusdur ve birisi avretlere mahsusdur ol iki hammami sultan-i Vakif hazreti yapti
u-eStj* ve ol iki hammamin her yilda hasih on bin akcedur Ve
dahi mahrusa-i Kostantiniyye iginde yeni mescid-i cami yaninda muhkem yir iizerinde
yapilmig birbirine muttasil iki hammam ki birisi erlere ve birisi avretlere muhtassidir
iistii ortiilii evlerden ol iki hammamlara miiteallik olanlan ile ol evkafdandur ve ol iki>
hammamin anlara miiteallik olanlan ile haddi cemi dort tarafindan tagila kiremiidiyle'
kireciyle yapilmig eski divarlara miintehi olur ve cemisiniin hasih bir yilda yetmig bin
akcedir Ve dahi gimdi zikr olunan gehir iginde merhum mevlana Husrev’e mensph
olan mahallede olan hammam ana miiteallik olanla ol evkafdandur ve anun kible cani-
binde olan haddi Ayas bin Abdullah miilkiine miintehi olur ve gimal canibinde olan
haddi tarik-i amma miintehi olur ve garb canibinde olan haddi ancilayin tarik-i amma.
miintehi olur ve anun hasih bir yilda on bin akcedir Ve dahi zikr olunan gehirde
Balat dimekle maruf mahaljede biribirine muttasil yapilmig iki hammam ol evkaf-
dandur ol iki hammamin anlara miiteallik olan havlulariyle ve gayrileriyle haddi nas-
rani miilkiine ulagur ve giin dogusundan yana canibinin bazi haddi yahudi miilkiino
(173)
j
____________________________
НИ1МИМИВЯМНВВИИМЯННМКННЯИНк ЛИНИвЯНвННИВНННННННННВНмВНН1
(174)
ulagur ve bazi ahan tarik-i amma miintehi olur ve gimal canibi ve garb canibi tarik-b
amma miintehi olur ve ol ikisiniin hasili bir yilda yirmi bir bin altii yiiz altmig altm
akgadir Ve dahi igbu defeatla zikr olunan gehir< tagrasinda Ayasofya evkaf indan Sellah-
hane dimekle ehli arasinda malum agagdan yapilmig diikkanlar yaninda olan hamma—
min cemisi dibagat igiiu ve boyamak igiin yapilmig evleriyle ve kuyularla ve gayrlanyle
ol evkafdandur ve anun hadd-i gimalisi ve hadd-i garkisi tarik-i amma miintehi olur
hadd-i kibelisi zikr olunan vakif diikkanlara miiteallik vakif yiriere miintehi olur ve-
hadd-i garbisi mescide miintehi olur ve anun bir yilda hasili beg bin akgadir Ve
cemi evkafin mahsulati bir yilda yedi kerre yiiz bin dahi seksen iki bin dokuz yiizt
akgadur Ve dahi ol evkafdandur mahruse-i Edrene’de yeni mahallede vaki olub biri
birine ulagur iki menzilin cemisi ve ol ikisiniin yapulari cemi cevanibden agagdan
yapilmig iki bagka havhlan ile ihata olunmuglardir ve anlardan her birisi bir yir evr
ve gullei ve kilan ve helayi ve ikisi arasinda miigterek su kuyusunu miigtemildir ve ol
ikisiniin kibleden yana olan haddi ve giin dogusindan yana olan haddi tarik-i amma
miintehi olur ve giin batisindair yana olan haddi zikr olunan evkaf-i sultauiyyenum
Yusuf nam katibi miilkiine yegigiir ol ikisiniin binalan mescid i cami oniindedir
ikisinde iki imam sakin olmagigiindiir ta ol iki imamlar mescid-i camide nobetle-
olagelmig adet. iizere muteber olan gartlara mutabik imamet idib allah igiin ol iki
menzillerde kirasuz sakin olalar andan sonra kagan ol imamlar igiin tayin olunan
menziller anlara miiteallik olanlar ile meremmete muhtag olsalar temam bozulmug
olsalar yeni yapila evvelki gibi ve yikilmig olsalar meremmet oluna evkaf hasihndan
ve sakin olanlardan nesne alinmiya Ve dahi ol evkafdandur zikr olunan yeni ma-
hallede yapilmig iig menzilin cemisi ve anlarm her birisi dort tarafindan gegen men-
ziller gibi agacdan havlisiyla ihata olunmuglardir ve birisi bir yir evi ve bir kilan ve
zullayi ve helayi miigtemildir ve anlarm gjmal canibinde olan haddi tarik-i amma
miintehi olur ve giin batisindan yana olan haddi ancilaym biiyiik yola yetigiir ve
giin dogusundan yana olan haddi Silahdar Musa .miilkiine ulagur ve kibleden уапгь
olan haddi evkaf-i sultaniyyede Cabi Abdullah miilkiine ulagur vc dahi Ayinedar
Ahmed dimekle meghur kimesfle miilkiine ulagur ve dahi zikr olunaiv
mahaHede yjevvela iig menzil yaninda vaki i olan menzil ki ol evler gibi etrafindan
agagdan havluyla ihata olunmugtur bir yirA.evi ve, kilan, ve zullayi ve helayi miig^-
temildir ve. anun hadd-i kiblisi iarik*i amma miintehi olur, ve ‘ hadd-i. garbisi ацу*
cilayin tarika miintehi olur ve hadd-i gimalisi Ahmed miilkiine miintehi olur ve^
hadd-i. garkisi Muezzin Ilyas miilkiine rhiintfehi', olur bu dort.. menzilleri Sultan-i Va-
kif hazreti, cemi tevabiiyle/ ver diikani , ypllariyla, Vakfeyledit. gunun. iizerine ki butt-
larm her birinde allahmun dort muezzin sakin' olalaf dahi Cami-i mezburda ola—
gelmig adet iizere muteber olan " gartlara? muvafik nevbetle. ezan okuyalar andan.
sonra eger ol menziller meremmete ve t^tnire muhtac olurlarsa zikr olunan iki"
imam evleri gibi evkaf-i sultaniyye nm-fisulatindan -^fteremmet olunalar ol sakin olah
miiezzinlerden nesne alinmiya pes ol sultan-j azam
^akj eyledi ve tasadduk itdi gol zikr olii-
nanin cemisini hududiyle ve hukukiyle ve; mprafikiyle ve tevabiiyle ve levahikiyle-
ve anlara nlaganlariyle ve mensub olanlarijjle? ve ekin ekilen yrrleriyle ve gayirla-
riyle evkaf-i sultaniyye iginde gayrilarun vaki olan evkafi ve miilkleri ger’ile istisn|L
olunmugtur yani bunlardan gayrisi vakif olmugdur ol gayrilerin vakiflari ve miilklern
mahdude ve madudedir zikr olunan evkaf-i sultaniyye hududi iginde malumlardir sahih-,
(175)
-------------------—
§er*i ve sarih-i mer'i vakif ye tasadduk eyledi miiebbeden ve muhalleden ehli olanlar
iizerine ki anlarm ciimlesiniin tafsili geliir zikr olunur andan sonra ol evkafin tevliyetini
kendii nefsine olmakhgi §art eyledi madem ki serir-i hilafet anun §erif-i ciilusiyle mii-
§erref ola hak siibhanehu ve taala anun devleti ve hayati miiddetini vasi ve miiebbed
ve serir-i saltanati anun uzun omrii ve sebatiyle muzeyyen ve miieyyed eylesiin bir
vechile §art eyledi ki ol evkafda ne dilerse ve iradeti nice olursa tasarruf eyliye istib-
dalden ve ilhakdan ziyade olmagigiin andan gayri mutevelli olan tebdil etmiye dahi
istibdal etmiye andan sonra kagan kim anun ruh-i kerimi feza i alem-i iinsden riyaz-i
alem-i kudse ugmak dilese j
evkaf-i mezburenun tevliyeti akabindan ve ensabindan aslah-i ebna-i kiramdan gol ogula ola
kim anun kayimmekami ve naib-i menabi ola milkde ve esbabda dahi vali ola emre serir-i
saltanatda andan sonra ebna-i fihammun ebnasi ola andan sonra ebeden riesle bade neslin
miitenasib ve fer’bade aslin miiteakip oldukga eger munkariz olacak olurlarsa ki
anlardan kimse baki kalmiya -ь-I ДНдл JjLJIj evkafin tevliyeti gol . kimseye
ola kim ol serir-i saltanat iizere emre vali ola ve anlann tevliyeti allahigiin ola iicretsiiz
hisbet ecili igiin ve anlar tevliyeti gol mutevelli nayib boynunda eyleyeler ki ol muttasif
ola emanetle ve diyanetle ve evkafda mutasarrif ola istikametle ve hukuki zayi eyle-
memekle dahi ol mutevelli olanlar ol nayib miitevelliye emir ideler evkafa miiteallik
emirlere diiriigmekle ve evkafin mahsulatin ve nemasin taleb eylemekde helal viicuh
cinslerinun evlasiyle ve dahi emir ideler ol mutevelli nayibe evkafin eemi gallatini cem7
idiib ve diikali mahsulatini zabt eyliye kusur komiya ye eger bir nesne imaret-i
mezburenun kabindan ve kacagindan ve dogenen kaljcelerinden ve. giragindan ve gayri-
sinden ki teedide ve tebdile muhtac olsa yenilikde nefislikde tacibe anun gibi satun
alina ve ahkamda ve kazayada ger* muktazasi iizere ola ve reayadan birini hig vechile
ineitrhiye ve Zuliimden ve bida’t ihdasmdan yighna ve evkafi icareye virmekde marufe-i
me§rua; iizerine olub ziyadeye virmiye ve gol nesne kim Vakif ani * masarifda tayin
eylemigdinr даДап ekslik itmiye ve ehl-i vezayifden miistahaklara haklann virmekde
oziirsuz te’hir itmeye ve dahi hademe ahvahna nazar eyliye ancilaym hademe kim
anlara imaretde ve camide ve medresede ve .dariiggifada mushaflar ve. kitaplar ve esbab
ve tpaf saklamak istnarlannygdir ve eger bunlaxdan .zayi veya istibdal itseler miitevelli
duysa ol esbabi saklamak kitniin iizerine laztm ise ol zayi olan esbabin' kiymetini ana
odede ve dahi gol nesneyi" kim ЦЬчШ. am evkafddn rizk idiib ata ~ eyliye andan her
yil otuz bin akge „ayn la dahi’ am evkafin ve anlarm iizerl^rme vakif olanlarun termimi
ve tarniri igiin ve her nesne kim ana ihtiyag olunur anun igiin saklanila andan sonra
bakiden evkafin masarifine gglecek gartlar mucibince noks’ansiz ve isr-afsiz* sarf oluna.
andan sonra eger ol rakabe'igiin tayin olunan otuz bin akge meremmete..".ve- tamire
kifayet itmiyecek olursa mahsulatda ana yitecek mikdar zammola andan sonra kagan
eemVmahsulat bir veghile olsa ki tayin olunan iizere masarife vefa itmese mezkur
bakiden ana zammoluna eger vars& §art olunan temam olsun igiin anjlan sonra ol baki
zamfmblmaga yetigmiyecek olursaдеЫ-i vezayifden her birisine tayin olunandan adaletle
hisselerine ’gorej eksiik virile ve dahi miitevelli ki nayibdir ciimle hasilun ye harem
mikdarin.i bile dahi ciimle hasili ye harm defterde sebt eylemeg.i katibe emr eyliye
dahi her yil ahirinda aail miitevelli nayibe hidmeti_ mukabelesinde her giin elli akce
ala zikr olunan Dayud-beglii koyiiniin ve Dudulu koyiiniin ye Ih.calu koyuniin cemi
gallatini tayin eyledi Ve dahi evkafgun nazir nasb olmakligi §art eyledi ancilaym nazir
kim miitedeyyih ola miistakim ola kayim ola gol nesneye kim ol nesne vacib olur
(176)
nazirlar iizerine ve hasihn herein cemisin bile ve gerayit riayetinde nazar eyliye bir
vechile ki eger ol §erayitden birisinde kusur vaki olursa miitevelKye bildire dahi anun
tedarikinde ve def’inde say eyliye ve muhasebe anun marifetiyle ola ve anungiin her
giinde yirmi akge tayin eyledi Ve dahi evkafgiin yazici olmakhgi §art eyledigi ancilaym
yazici kim emtn ola miitedeyyin ola muhasib ola deftere yaza §ol nesne kim ani yaz-
maga ve tahrire ihtiyac ola hasildan ve haredan tafsil ve igmal iizerine hemen te’hirsiz
bir vechile ki asan olmiya miihmel kalmiya ve anlan yazdugi gibi her giin yaza §eyh
yaninda §ol nesneyi kim am §eyh yaz deyu emr eyliye miisafirler ziyafeti igiin hasih
yazicinun defteri her giin vaki olanin cemisine mii§temil ola ta andan her giiniin hasih
ve harci biline katib dahi miitevelli nayib gibi her yil mahsulatdan ve ihracatdan cevab
vire ve ol katibe hidmeti mukabelesinde her giinde on akge tayin eyledi Ve dahi
evkafgiin on iig ki§i cabi olmakhgi §art eyledi ol evkaf-i mezkurenin cibayetiygiin bu
cabilerden her birisi mevsuf ola diyanetle ve emanetle nahak yire kimseyi incitmiye ve
nesnesin almiya ve kimseyi ihanet itmiye ve anlardan birisi Suzaboli nam kasabanun
cibayeti igiin ola ana tabi olan koyleriyle ve anlardan birisi Pravadi nam koyiin cibayeti
igiin ola anun tevabiiyle ve birisi Fikele nahiyetinde olan koyleriin cibayeti igiin ola ve
birisi Uskiidar nahiyetinde vaki olan koyleriin cibayeti igiin ola ve birisi Fireciik nahi-
yetinde vaki olan Megri nam koyiin cibayeti igiin ola ol Megri defter-i kadimde Giimiil-
cine tevabiindendiir ve hem Iskite nam koyiin ve Karasu-Yenicesi nahiyetinde olan
kalan koylerin cibayeti igiin ola ve birisi Dimetoka dimekle maruf kasaba nahiyetinde
vaki olan koyler cibayeti igiin ola ve birisi Inoz cibayeti igiin ola Yenice nam koyle ve
birisi dahi mahruse-i Edrene nahiyetinde olan koyler ve Dimetoka nahiyetinde olan iki
koy cibayeti igiin ola ve birisi anlardan alti koy cibayeti igiin ola be§ koy bunlardan
Yanboh nahiyetindedir ve bir koy Zagra-Yenicesi nahiyetindedir ve birisi belde-i Filibe
tevabiinde birine ekilen yirleriin cibayeti igiin ola ve birisi §imdi zikr olunan beldenun
tevabiinde vaki olan koyler cibayeti igiin ola ve birisi mahruse-i Edrene iginde ve ta§-
rasinda olan yirler ve ekinlikler ve baglar ve baggeler ve bostanlar hajnamlar ve evler
ve diikkanlar cibayeti igiin ola ve birisi ol cabilerden mahrusewi Konstantiniyye iginde
ve ta§rasinaa vaki olan hamamlar cibayeti igiin ola ve hem ta§rasinda vaki olub Kagit-
hane irmagi iizere donen iki degirmen cibayeti igiin pla ol cabilerun her birisi evkafin
hasihn emanetle zppteylemekte duru§ucu olub hiyanetden kagici ola ve ol iig oabtden
on ikisi igiin her giinde kirk sekiz akge tayin olundu bunlardan her birine ol kirk
sekiz akgeden her giinde dorder akge tevzi ve taksim oluna ve dahi Konstantiniyye
iginde ve tagr^sinda vakiolan у evkaf cibayetipe muteayy in>olan cab! her ne kim evkaf*
yr.azdugi met > mukabelesinde anungun ; her giinde ajti akge <Weyl^di Уe dahi pl
jaylfppri,. yakiL^r;gcesi fjdd^rgyn altojsun ruu^-i jajeu^bir ^atiblegle
riylg her ^aipaii ,Ugdar; oldukca .yeir rnertebesi filkpvneyn refi’ pjjsnn hafizlar, okpdukl^ri
ar§-i rahpiApa miirtefi’ oldukca ^art eyledi cami-i §erifde Jiatib olinakhgi ancilaym
ihatib ki saluh-i nefsle miitedeyyin muteyerri* olub nyjecjdeb jcila adab-i diyanetle ye
•pak ola ahlak-i siyanetje alim olub muceyyid ola tertil ide kiraatde ye hpzra dahi pla
mekruhdan hitabetde ye iinametde her bayram giinlerinde ye her cnma giinlerinde imam
ola .bir vechile hitabet ye imamet eyliye kim iimmet-i Muhammed .andan razi olalar ye
anungiin her giinde on be§ akge .tayin eyledi ye dahi ol cami-i §erifde imamet igiin iki
salih imam olmakhgi §art eyledi ancilaym imamlar kim adab-i salavat riayetinde musli-
manlar arasinda miitearif olub imamlar iizerine vacib olanla kayim olalar ve bu iki
imam igiin her giinde on alti akge tayin eyledi §ol veghile kim her birisine her giinde
andan sekiz akge virile Ve dahi cami-i mezburda bir ser-mahfil kim Allah taalanin
(177)
kelam-i kadimin. ve kitab-i kerimin ezber bilmekde kamil ve viicuh-i kiraatde alim olub
hiisn-i suretle miitehalli ola ve anungiin her giinde yedi akge tayin eyledi ve dahi
ar§-i mecid sahibiniin kelamin ezberliyenlerden otuz ki§i her giin cami-i mezkure miila-
zimet idiib her birisi bunlardan tertille ve tecvidle otuz ciizden bir ciizii temamca
okumakhgi §art eyledi kur’an okunurken kelamdan lagve me§gul olmiyalar ve ol ciiz-
hanlar kur’an-i azimi ve fiirkan-i kerlmi her giinde hatim eylemegi §art eyledi ve
bunlann her birisi igiin her giinde iki akge tayin eyledi Ve dahi cami-i mezkurda her
cuma giiniinde adet-i marufe iizerine ol ecza okuyanlardan on ki§i devir okumakhgi
§art eyledi ve bu devir okuyanlardan her binsine devir okudugiygiin bir akge tayin
eyledi bu sebebden ol on ki§iniin her biriisine ciiz’ okuyub devir okudngigiih her giinde
ug akge virile ve dahi kiraate alim ve kamil ve tecvide ve tertile kadir olanlardan Ъе§,
ahar kimesne olub her birisi bunlardan her giin mezbur рапное en’amsuresin kiraatde
muteber olan ed’iyesii §artlariyle okumakhgi §art eyledi dalii bunlardan her birisine
her giinde dort akge tayin eyledi ve dahi bunlardan her birisine her giinde dort akge
tayin eyledi ve dahi §art eledi cami igiin muvakkit olmakhgi ancilaym muvakkit ki
evkati ve s8ati bilmegile maruf olub evkat-i sal ata mudavirii ola ye anungiin her giinde
yedi akge tayin eyledi ve dahi cami igiin dort ahar kimesne anda nevbetle be§ yakitde
namaza muezzin olmakhgi § art eyledi §ol vechile anlhrdan ikisi bir gun bir gece ezan
okuyalar baki ikisi dahi bir giin bir gece anlar gibi ezan okuyalar ; gunden giine bu
vechile riayet oluna muezimlei* iizerine hidinetden vacib, olanla kayim olub hiisn-i..
suretle olub evkat-i salata ahm olalar ve hutbe ezaninda cuma giiniinde cumlesi cem’
olub ezan olub ezan okuyucu olalar ve bunlardan her birisi igiin her giinde be§ akge
tayin eyledi Ve dahi §art eyledi cami ; igiin bir muarrif olmakhgf ancilaym muarrif ki
maruf ola salah ile arif ola sevaba miieddi oluna miigtegiF ola cami-i mezburda her
cuma giiniinde muarrifler adeti cart oldugina rabbiilalemine hamd eyleye ve seyyidiil-
miirseline salavat vire ve sahibiilhayra dua eyleye ve sayir adil uliilemre dua eyleye
ve miiminlere ve muslimlere Allahu taaladan magfiret taleb eyliye ve her giinde huffaz
ve kurra cemolduklart vakitde ecza sandugun getiire dahi eczayi bunlann arasinda ;
iile§dire andan sonra eczayi cemeyliye dabi sanduga koyub kilid kaldira ve ol muarrif
igiin tayin eyledi her giinde be§ akge ve dahi §art eyledi meddah olmakhgi ancilaym
meddah ki her cuma giiniinde mahfilde ikramla medh okuya '
hal budur kim ani medheyledi medh-i belig birle halikulenam dahi ol meddah hiisn-i
suretle tayyibiileda ola ve anunigiin tayin eyledi her giinde dort akgeyi Ve dahi §art
eyledi cami-i mezkurda her giinde salih mii’minlerden yedi nefer kimesne teblil ideler
yani bunlardan her birisi on bin kerre diye ta ki cemisinun tehltli bir giinde
yetmi§ bin ola ve dahi yedi nefer kimesne anlar gibi camide cemolub ^y'A*-
iizerine her birisi be§ bin kerre 4) ve andan sonra tehliliin ve
tasliyenun seVablann hafizlar gibi sultan-i Vakifa ata ideler ve bu iki firkanun her
birisinde bir reis ola dahi her birisi adab-i tehlile ve tazime muhafiz ola ve hem tehlil
ve tasliye idenlerun ahvaline naZir ola ta kim tehlil ve tasliye arasinda temcide ve
tefhime miinafi olana mii§tegil olmiyalar ve bu iki reisden her birisi igiin her giinde .
iig akge tayin eyledi ve bakilerinden her birisi igiin her giinde iki akge tayin eyledi
ve dahi §art eyledi cami-i §erifde her giin ogle namazi veya ikindii namazi kilmduk-
dah sonra ar§-i mecid sahibiniin kelamindan bir kur’anci bir hizib mikdan okuya mute-
arif olan kiraat iizere kiirsi iizerinde tecvidle ve tertille ve anungiin her giinde iki
akge tayin eyledi Ve dahi §art eyledi ol camide iki kayyim olmakhgi ancilaym kay-
(178)
yimlar kim kayyimlar iizerine vacib olanla kayim olalar yani cami-i gerifin ipini ve
tagini (digini) siipiiriib pak ideler ve cami iginde dogenen esbabi yirlii yirinde dogiyeler
ve anlan vaktinde silkeler ve hem cami iginde olani sakliyalar ve bunlarun her birisi
ipiin her giinde lip акре tayin eyledi vc dahi cami-i gerif ve imaret-i amire ipiin iki
pirakci olmakhgi gart eyledi ancilayin pirakcilar kim piraklara ve kandillere hidmet
ideler bir vechile kim dogenenler iizerine yag akitmiyalar ol iki pirakcilar her gece
evvelinde piraklan ve kandilleri yanduralar dahi sayir salatin-i evkafda olan adet-i.
marufe iizerine vaktinde yagla cerb idib dinlendireler ve miisafirhanelerde olan piraklan
dahi oyle yakalar ve bunlarun her birisine her giinde 119 акре. tayin eyledi ve pikrak^
laran ve kandilleriin yagi ipiin her giinde dort акре tayin eyledi ve dahi evkaf-i mez-
kdrede bir emin kigi olmakhgi gart eyledi ol kigiye noktaci diniliir ancilayin emin kigi
ola ki edl-i vezayifin ahvalini ’zapt eyliye oziirsiiz • vazifesi edasindan teb-alliif ideni
gdzliye eger ogiirsiiz tehalliif ideni alim olacak olursa defterinde nokta nasb ide
andan sonra ani miitevelliye arz eyliye miitevelli dahi anun yaramaz ameline .gore
te’dibinids ve ol noktasi ipiin her giinde iki акре tayin eyledi ve dahi sultan-4 Vakif
annn biinyan-i tegyidiyle ger’in g'aayir-i liisui hatsin olmakdan ve ilim kaidelerinun riiknii
anun erkan-i temhidiyle fnetin olmakdan ^ayil olmasuh zikr olunan 2 medrese ipiin bir.
salih miiderrie olmakhgi gart eyledi’ ancilayin muderris All ah da n korkucu/ve adab-i
ger’i saklayici ola ve ulum-i gefhyye ve ulum-r akliyyede alim Ve takfir-i edille-b ak-
liyye ve nakliyyeye kadir ola medresede gol fnevzi kim tedris--ipiin /tayin olundu anda
mustaidlete miistefidlere tilumu ogrede hususa uluiri-i gef’iyye ki am kemaline yetig-
dilrnek yacibdir ve ol isti’dadi olan ehl-i ilmin tekmilinde ulum-i akliyye ve ulum-i
nakliyye de mii-gtagil ola her giin' ilia eyy amiittatilde ki ol giinlerde adet ile cari 61-
mugdur ve ol muderris sa’i ola anlara talimde ve ra’i ola anlarin terbiyetinde ve tef*
himinde ve gol ikmseyi ki bunlardan edebsiz ola ani muderris sure pikara bunlar in ara-
sindan ve ol muderris ipiin derse hidmeti mukabelesinde her giinde elli акре tayin ey-
ledi ve dahi cl medrese-i samiyyede muid olmakhgi gart eyledi ancilayin muid kim
kiitiib-i mutebere-i aliyenun talimine kadir ola ulum-i mezkurenun talimine medresede
miigtagil ola eyyam-i tatilde de^iil ancilayin eyyam-i tatil ki erbab-i tahsil arasinda ol
miitearifdir ve dahi ol muid ipiin her giinde yedi акре tayin eyledi ve zikr olunan
medresede muidden gayri miistaidlerden on sekiz nefer olmakhgi gart eyledi ve bun-
lardan her birisine her giinde iki акре tayin eyledi ve dahi gart eyledi ol medrese ipiin
kitaplara hafiz*i kiitiib olmakligi ancilayin kim emin ola alim ola salih ola
kiitiib-i mevkufeniin hifzina kayim ola ancilayin kitaplar ki vakfolmugdur medresenun
miiderrisi iizerine ve muidi iizerine ve ol medreseye mensub olan talebe iizerine ve dahi
kitaplarun apilmasina ve evraki kangdinlmasina ve kapanmasma ve bunlardan gayri her
neye ihtiyac olursa onlara dahi kayim ola ve medreseden tagraya kitablar virmiye ve
eger bir kimse kitaplardan fayide bulmak dilese medrese-i gerifeye gelsun dahi anda
istifade eylesiin ve dahi kitaplar hafizi ol kitablari sakina tebdilden ve tagyirden ve
her yilda ol kitablardan hesab oluna eger anlardan bir nesne zayi olacak olursa ya
istibdal olunursa mezkur hafiza tazmin oluna ve ol hafiziilkiitiib ipiin her giinde iki
акре tayin eyledi ve dahi gart eyledi medresede bevvab olmakligi ancilayin bevvab
kim hidemat-i marufeden bevvablar iizerine vacib olanla kayim ola ve anunpiin her
giinde iki акре tayin eyledi ve dahi gart eyledi ol medrese ipiin ferrag olmakhgi anci-
layin ferrag ki mevsuf ola istikametle ve medresenun ipini tigim supiire pak ide ve kali-
celerin ve hasirlardan dogeye ve dahi anlan mutad vaktinde diire devgiire ve medrese-
nun helasina hidmet ide ve miihmelatdan ani pak eyliye ve anun kandilini her gicede
(179)
yandira ve anun igiin her giinde iki ak$e tayin eyledi ve ol kandilde yanan zeytuir
yagmm behasi i?un ve kandili igiin her giinde bir ak?e tayin eyledi ve dahi Sultan-i
Vakif gart eyledi Allah’dan avarife matufen aleyh olmakdan ve avatifa masrufen ileyh
olmakdan zayil olmasun imaret-i amire igiin geyh olmakhgi ancilayin geyh ki emin mii-
tedeyyin ye miitegerri’ ve miiteverri* ola ve goriib giizetmek emrinden anun iizerine
edasi vacib olanda her vakitde duruga ve dahi et’imeniin eyiisiinden veya dolusundan
teeessiis eylemekde dusuga ve et’ime islahina emr eyleye dahi ulemaya ve fukaraya ve
miisafirlere gidalardan ye gayrinden ehline isali tertib olmada; mukayyed ola ve miisa-
firler ziyafetinde ye ziyafeti anlarin kadrine gore kilmakda ve anlarin haline gore tazim
eylemekde hususa ulemadan ve sulehadan egrafin ve ekabirin taziminde duruga ve ol
geyh igiin her giinde on beg ak$e tayin eyledi Ve dahi ol imaret igiin iki vekiliilharg
olmakhgi gart eyledi ancilayin vekiliilhar^ ki emanetle ve diyanetle ve takya ile mev-
suf ola ve almakda ye. satmakda tecriihesi ola. her ne satun alursa vaktinde eyiisin
ala ve anun aldugini katib defterinde yaza andan sonra aldugini kilardara yire ve anun
satun aldugi miimkiin oddukca . miitevelli ve nazir ve geyh marifetiyle ola ve. ol vekil-
har§ igiin her giinde beg ak^e tayin eyledi Ve dahi ol imaret igiin bir kilardar olmak-
h^i gart eyledi ancilayin kibar.dar kim emin ola hasila h'arca nazar idici ola kilarda
olan eshabi saklamasina duruga hiyanet eylemiye kilar iginde olani temam sakinmagla- ♦
zabtinda riayet idici ola baldan ve yagdan ve birincden ve undan ve buirdaydan ve
bunlardan gayri kilarda olanlardan her ne varsa onat vechile gozliye ve ol kilardar
igiin her giinde dort akee tayin eyledi Ve dahi ol imaret igiin bir ambarci olmakhgi
garteyjedi ancilayin ambarci kim emanetle ve dogruligla mevsuf ola ve arpadan ve
odundan ve sayir esbabdan ana ismarlananiari gozleye ve miisafirlerun davarlarina ve :
merkeblerine yimelerin geregince hiyanetsiz ve ihanetsiz iilegdiirmekte istikamet eyliye
ve ol anbarci igiin her giinde dort ak^e tayin eyladi Ve dahi ol imaretde taam bigiir-
mek igiin alti nefer kimse olmakhgi gart eylerdi her birisi dogruhgla mevsuf olalar ve
diirlii diirlii yemekler bigiirmekde kadir olalar nevbetle nefis ve pak igleyler ve bunlar-
dan birisi agci-basi olmakhgi gart eyledi ve ol agci-bagma her giinde dort ak$e tayin
eyledi ve bunlarun her birisi igiin egei-bagindan gayrisine her giinde iig ak$e tayin
eyledi Ve dahi alti nefer etmekciler olmakhgi imaret^iin garteyledi ancilayin etmekciler
kim emanetle ve diyanetle ve etmek eylemekde ehliyyetle mevsuf olalar her giinde
nevbetle igliyeler ve etmek islahinda ve pak eylemekde ve sagigin temam eylemekde
durugalar ihtimam ideler ve bunlarin her birisi igiin her giinde iig ak$e tayin eyledi
Ve dahi ol imaret^un iki eyii nakib olmakhgi gart syledi her vakit anlarun iizerine
vacib olana miilazemet ideler ilme talib olana ve fakirlere ve miisafirlere sabahda ve
ahgamda layik olan iizerine tehirsiz ve incitmeksiz et’ime taksiminde ihtimam ideler ve
imaret-i amirede konanlarun cemisiniin hidmetine ve konduklari giinden u^iincii giiniin
ahinna degin gonciik hognud olacaklan adet riayetinde ve anlarun onlerine taam ihzar
eylemekde temam meggul olalar ve ol ikisinden her birisi igiin her giinde dort ak$e
tayin eyledi Ve dahi ol imaret^iin iki ferrag olmakhgr gart eyledi bunlardan her birisi
dayim imaretde nobetle hazir ola ta kim miisafirler intizarla incinmeyeler miisafirleri
ve hurmetle kondura ve anlarin evlerinden siipiire ve dogeklerin ol ev iginde dogeye
ve miisafirler geldiigii te’hirsiz geyhe haber eyliye ve kilarciya emr eyleye gol nesne
ile kim am geyh miisafirler ziyafeti i?iin tayin eyledi ve miisafirlerin iig giin ziyafetleri
temam oldukdan sonra giiler yiizle anlara diistiir vire dahi anlara tatlfl diliyle ve can-
dan gefkatle intikale ve irtihale yani go?megfe emr eyleye ve ol ferraglarun her birisi
igiin her giinde iic ak^e tayin eyledi ve dahi imaretin hademesinun cemisi bilsiinler ki
tahkik imaretin binani ve ol imaretde sarf olnnan nesnenun cemisi ve imaretin matba-
(180)
hinda bigenlerin kiilltsi ve dahi vezayifden ol hademeye virilenin cemisi Allah
taalanun nzasin taleb itmek-igundiir fukaranin ve ulemanm nzasiyle eytdi
л*jl *$ LaJaJ
buyurdu beni taleb idin sizlerun zaifleri nzasinda hal budur kim elbette sizler rizik-
lanursuz dahi yardimlanursuz zaiflerunuz nzasi sebebi ile pes sizlerun iizerine olsun t
fakirlerunuz hognud olmakhgi istemen dahi anlara hurmet idib tahkir eylemen
Ve dahi imaret igiin bir hammal olmakhgi gart eyledi ancilaym hammab
kim emin ola eyii semiiz et getiire dahi matbaha teslim eyleye etierun yaramazindan
ve angmdan satun almiya her kande kim «yii semiiz et satar kassab ola andan ala et
satun almaggun mahsus kassab tayin eylemiye ve ol bammaligun her giinde iki akge
tayin eyledi Ve dahi ol imaretigiin ahar iki himse olmakhgi gart eyledi ki imaretin
canaklann yuyalar pak ideler ue bunlarun her birisi i^un her giinde iki akge tayin ‘
eyledi Ve dahi imaretin matbahi igin bir kigi olmakhgi gart eyledi ol kigi odun yarn
anun iizerine ola ol kigiye > baltaci diniliir ve ol baltaci igiin her giinde iki akge tayin
eyledi Ve dahi matbah ve me'kel igiin bir ferrag; olmakhgi gart eyledi ve anungiin her
giinde iig akge tayin eyledi Ve dahi matbah ve me'kel igiin iki kapuci olmakhgi gart
eyledi ancilaym kapucilar kim taam hazir oldukda ve iilegduruldiikde kapu iizerinde
duralar hazir olanlurdan her hangisi kim edebsiizliik idiib haddinden tecaviiz idecek
olursa men’ideler eger ytghnmkzlarsa tedib igiin kadiya iledeler ve ol kapu-
cilarun her birisi igiin her giinde iki akge tayin eyledi ve dahi buhurci igiin ve buhur
igiin her giinde iki akge tayin eyledi ve dahi imaretgiin iki kigi olmakhgi gart eyledi
ancilaym iki kigi kim birine pak eylemek igiin kayim olalar ve anlarun her birisi igiin
her giinde iki akge tayin eyledi ve dahi bigmek igiin hazirlanan bugdayi eridiib dok-
mek igiin bir kigi gart eyledi ve anungiin her giinde akge tayin eyledi ve anlar birinci
ve bugdayi aritmakda ve pak eylemekde tamam durugalar ve dahi bir kigi hela ant-
mak igiin olmakhgi gart eyledi ki dayim ola ol helayi siipiirmek hidmeti iizerine ve
am pak eylemek iizerine ve anungiin her giinde iki akge tayin eyledi ve dahi imaret
ahunnun hifzi igiin bir kigi dahi olmakhgi gart eyledi ol ahurun hifzina duruga ve mii’
safirleriin koliiklerin saklaya ve ahurun kapusin yatsudan sonra kapaya adet iizere fe-
cirden evvel aga ta ki bunlann koliiklerinden ve anlarm sayir esbabindan hig nesne
zayi olmiya ve anungiin her giinde iki akge tayin eyledi ve dahi zikr olunan mevfur*i
surur surun iginde vaki olan bagge igiin baggelerde hidemat-i miitearife iizerine kadir
bir kigi olmakhgi gart eyledi ancilaym kigi kim cemi ahval-i ziraate ve agag dikmek
umuruna ve anlara miiteallik ahvale arif ola ve anungiin her giinde dort akge tayin
eyledi andan sonra hidematda muavenet igin iki kigi tayin eyledi bagge igiin hid-
metde takatierin ve kudretlerin drig itmeyeler bunlann her birisi igiin her giinde
iig akge tayin eyledi ve dahi dolablar meremmeti igiin ve degirmenler ve mahzenler
termimi igiin ve gol menziller ve evler termimi igiin ki anlan yapdi dahi sonra anlan
vakfeyledi anlarda da imamlar ve miiezzinler ve bazi evkaf-i sultaniyye hidmetkarlan
sakin olalar anlarm termimi igiin bir meremmetci olmakhgi gart eyledi ancilaym me*
remmetci anlan meremmet eyleye ihtiyag vaktinde ve anun igiin her giinde dort akge
tayin eyledi ve dahi gart eyledi tamirde haz^katle ve meharetle mamur mimar olmak^ "
hgi ta mescid-i camide ve imaretde ve medresede ve dariiggifada vaki olan gegmelerun
yollarin meremmet eyleye ve anlarun ravzalan havuzlannin sulan yollarmi meremmet ?
eyleye ve sebzevat havuzlarmun sulan yollan ve bostanUr sulan yollarini meremmet
eyleye ancilaym su yollan ki hubur ve surur ile mamur olan mnhavvatanun iginde vaki
(*81)
ohcilardir ve' §ehabeddin Рада hamamlari dimekle meghur iki hammamlan ve ol iki
hammamlnrun sulan yollarmi meremmet eyleye eger hunlardan her birisiniin meremmete
ihtiyaci olacak olursa ve ol mimangiin her giinde dort akge tayin eyledi ve dahi mes-
cid-i camiin ve imaretin ve medresenun ve dariiggifanin sakiflannda olan kurgun ter-
mimi igiin bir meremmetci dahi olmakhgi gart eyledi ancilaym meremmetci kim anlann
meremmete ihtiyac oldukda meremmet eyleye ve anungiin her giinde iki akge tayin
eyledi ve dahi belde-i mezbure evkaf-i hakaniyyeden olan cami diikkanlarun termimi
igiin bir meremmetci dahi olmakhgi gart eyledi aneilayin meremmetci ki anlann termime
ihtiyaci olicak meremmet eyleye ve anungiin her giinde dort akce tayin eyledi Ve dahi
mahruse-i Kostantiniyye iginde ve haricinde vaki olan hammamlar termimi igiin bir
meremmetgi dahi olmakhgi gart eyledi indelihtiyag anlan meremmet eyleye ve dahi
sultan-i Vakif 4*jTл!/» J Ailj* imareti mat-
bahinda her giinde sabah gor^asinda ol nahiyede miistamel olan keylie beg kile
kabindan gikmigannmig birinci bigmekligi tayin eyledi Ve dahi ol nahiyede bugda-
yigiin miistamel olan keylile her giinde ahgam gorbasi igiin bogdaydan annmig dort
kile bogday pigmekligi tayin eyledi ve dahi euma gicelerinde ve ramazan gicelerinde
her gicede kabindan gikmig antlanmig bir mudd birincden dane ve zerde dimekle
miitearif iki asil taam bigmekligi tayin eyledi Ve dahi agurada j
mevlidinde ve berat gicesinde her yilda an safi birincden dort mudd birine bigmek-
ligi tayin eyledi ve dahi iki bayramin her birisinde safi antlanmig birincden bir mudd
1 birine bigmekligi tayin eyledi ve dahi konuklarun ziyafeti igiin her yilda annmig pak
birincden on sekiz mudd birine bigmekligi tayin eyledi Ve dahi gol mahud olan
giinlerde ve gicelerde yagla bigen birine aglan igiin ve dahi miisafirler igiin yagla bigen
birine aglangiin her yilda yiiz otuz alti kantar ve onalti vakiyye safi yagdan sarf
olmakhgi tayin eyledi gunun iizerine ki ol zikr olunan yag mutevelli ve geyh ma-
rifetleriyle mezkur birine iizerine adalet muktezasmea taksim oluna bir haysiyetle
ki her bir keyle birincden iig vakiyye ola safi yagdan ve dahi her yilda bigen
zerde igiin yetmig dort kantar ve yirmi dort vakiyye safi baldan sarf olmakhgi
tayin eyledi ve miisafirler ziyafeti igiin her yilda yirmi kantar safi baldan sarf
olmakhgi tayin eyledi ve dahi her giinde taze semiiz koyun etinden yiiz elli va-
kiyye et bigmekligi tayin eyledi ve dahi miisafirlerigun her giinde taze semiiz ko-
yun et nden on vakiyye dahi bigmekligi tayin eyledi Ve dahi tayin eyledi her giinde
bugday unundan bir mudd un etmek bigmekligi ve dahi her yilda yirmi mudd tuz sarf
olmakhgi tayin eyledi ve beg mudd sarf olmakhgi tayin eyledi ve dahi murad olan
muddan ve kantardan ve vakiyyeden ve keylden ol nahiyede miitearif olan mevzundur
ve mekyildir ve dahi masarif-i ciiz’iyye igiin ki vaki olur iki mubarek bayramlarda ve
mubarek mevlidde ve agurede ve beratda her yil bin akge tayin eyledi ve dahi baklagu
jikiJ dimekle miisemma taam igiin ve bazi nimetleriin zagferanla taksim igiin ne gol
nesne kim havayieden ana ihtiyac olunur зС anun igiin her yilda iig bin akge
tayin eyledi ve dahi paga dimekle miisemma olan taama ve vaktinde bulunan yemiglere
miisafirler ziyafeti igiin mertebelerine gore her yilda beg bin akge tayin eyledi ve regel-
ler ve ekgiler turgular maslahatlan igiin her yilda beg bin akge tayin eyledi ve miisa-
firlefiin davarlarigiiri Ve irierkeblerigiin her yilda yiiz mudd arpa tayin eyledi ve'ha-
fizlarin ve kurranun ziyafetigiin ;her ay evvelinde her yilda iki bin dort yiiz akge tay-in
^eyledi ve-bakir iglerimig evaniyi kalayla kalaylatmaggun her yilda iki bin akge tayin
* eyledi ’bunda miisahele olmiya ve kandiller bahasi igiin ve anlarfn уaglan bahasi igiin
(182)
giraklar yeglan ile her yilda iki bin akge tayin eyledi ve matbahda ve furunda ve
miisafirler menzillerinde vakt-i hacetde yanan odun behasi igiin her giinde elli akge
tayin eyledi vs sogangiin ve sayir sebzevat igiin her giinde on akge tayin eyledi
imaret ganaklarinun ve siipiirgelerinun ve hasirlannun bahalan igiin her giinde sekiz
akge tayin eyledi ve ag pigerken кар kacak yunurken ihtiyac olunan fota ve bez be-
harlan i$iin her giinde iki akge tayin eyledi ve dahi Sultan-i Vakif
gart eyledi dariiggifa igiin hazik tabiblerden uq
nefer tabibler olmakhgi ve anlardan birisi ikisiniin reisi ola ol reis mehere-i etibbadan
ve hazakati hiikemadan ola bunlardan her birisi megtagil olalar hidmetlerden her ne.ye
miiteayyin oldularsa ve bunlarm reisi igiin her giinde otuz akge tayin eyledi ve aha-
reynden her birisi igiin her giinde on akge tayin eyledi ve dahi dariiggifayi igiin iki
hazik kehhal olmakhgi gart eyledi ancilayin kehhaller kim goz marazlann ve illetlerin
bilmekde mahir olalar ve anlarin her birisi igiin her giinde yedi akge tayin eyledi
ve dahi dariiggifayigiin iki cerrah olmakhgi gart eyledi ancilayin cerrahlar kim cirahat
bilmekde ve anlarin ilacinda mahir olalar ve bunlarm her birisi igun her giinde yedi
akce tayin eyledi ve dahi dariiggifaygun bir emin katip olmakhgi gart eyledi ancilayin
katib kim hesaba kadir ola her giin vaki olan dahli ve hard alettafsil yaza ve anun-
gim her giinde dort akge tayin eyledi ve dahi dariiggifa igiin dort nefer hidmetkar
olmakhgi gart eyledi ancilayin hidmetkar kim ilaca muhtac olan dertluleriin ve hasta-
larun hidmetlerine istikametle kayyim olub kayim olalar hastalara hiisn-i hulkiyle vech-i
rizayla hidmet ideler ve bunlardan her birisi igiin her giinde iig akge tayin eyledi ve
dahi dariiggifa igiin bir kigi olmakhgi gart eyledi ancilayin kigi kim egribe bigiirmekde ve
edviye dokmekde tibbin kanuni muktazasmca mahir ola ve anungiin her giinde alti akce
tayin eyledi ve dahi dariiggifagiin vekilharc olmakhgi gart eyledi ancilayin vekilharc
ki emanetle ve diyanetle miitehalli ola hiyanetden kagici ola otlann yatlusun eyiisinden
temyiz eylemekde miitemeyyiz ola otlann eskisin yenisinden ayira ve anungiin bir kilar-
dar olmakhgi gart eyledi ancilayin kilardar kim emin ola hiyanet eliniin zulmiinden
sakinici ola esbabun zabtinda makdunn bezl eyleye ve anungiin her giinde dort akce
tayin eyledi ve dahi dariiggifa igiin iki agci olmakhgi gart eyledi ancilayin agcilar kim
bigiirmek san’atinde mahir olalar hastalara layik olan gidalan tabibin emri ve nzasi
oldugi iizere bigiireler ve bunlardan her birisi igiin her giinde iic akge tayin eyledi
ve dahi dariiggifa igiin bir ferrag olmakhgi gart eyledi ancilayin ferrag kim dariiggifanm
i$ini tigini adet-i marufe iizerine pak eylemek hidmetine kema yanbagi kayim ola ve
anungiin her giinde iic akce tayin eyledi ve dahi dariiggifada hastalarun kaftanlann
yumak igiin bir gassal gart eyledi ancilayin gassal kim annmasi vacib olan nesnelerin
tathirinde takatin bezl ide ve anungiin her giinde iic akce tayin eyledi ve dahi dariig-
gifa igiin bir bevvab kim evkat-i miitearifede adet-i mutade iizerine agmak ve kapamak
hidmetlerinden bevvablar iizerine vacib olan hidmetle kayim ola ve anungiin her
giinde iic akce tSyin eyledi ve dahi dariggifaygiin b’r hadim olmakhgi gart eyledi anci-
layin hadim kim buhur hidmctin ve ab-rizlik hidmetin eyleye ve anungiin her giinde iig
akce tayin eyledi ve dahi dariiggifa kandilleriniin behasi igiin her giinde iic akce tayin
eyledi ve dahi cemi enva’dan etmekden ve sayir agdiyeden ve egribeden ve amme-i
edviyeden diikah esbabm behalan igiin her giinde iki yiiz akce tayin eyledi ve dahi
Sultan-i Vakif b §art eyledi ki
kilarci ve anbarci ve vekilharc ve cabiler ve bunlann gayrilerinun dayima hacet vaktinde
miitevelli yaninda ve geyh yaninda hesaplan giiriile ve dahi miitevelli katible her yilda
evkafin mahsulatinun ve masarifiniin muhasebesini goriilmegi gart eyledi ve dahi ehl-i
(183)
vezayifden ve hidematdan hatta miiderrisler ve imamlar ve hafizlar her .birisine tayin
olunanlan ve anlarun iizerlerine vacib olanlan hidematdan gart olunan iizere terk itme-
yeler meger ki mani-i ger’i ve ozr-i kavi mer’i ola ol vakit anlarungiin gol kimseyi
vazife ve hidmet edasrna nayib ideler ki ol kimse ol vazifeyi ve hidmeti islah ide
ve dahi malum ola ki her nesneyi kim alurlar vazifeden hidmet mukabelesinde iicretdir
eger alimlerden olacak olurlarsa da fetva dahi anun iizerinedir nitekim fetava da zikr
olundu hal budur kim hakim hiikm eyledi anlarun aldiklan iicret olmakhga eger muder-
ris oziirsuz Qyyam-i tahsilde medresede derse miilazemet eylemeyecek olursa vazifeden
aldugi ana haram ola b*.— j UJ-# zira ol iicretdir ana miistahak olmaz hid-
metsiz ancilayin hidmet kim am vakif gart eyledi hakim vakifin garti muteberdir pes
gol kimse kim hidmetine miilazemet eylemiye ana vazife virilmeye eger istihkaki olma-
yana miitevelli virecek olursa virdiigi miitevelliden alina ve dahi anlardan her birisi
emanetle ve metanetle ve siyanetle mevsuf olmakhgi gart eyledi ve dahi fiskla ye
hiyanetle anlar mazul olmakhgi gart eyledi ve eger bunlardan birisi hidmetinde kahellik
ve usanhk idecek olursa miitevelli dahi geyh ana nasihat ideler ve eger bir dahi idecek
olursa miitevelli ve geyh ana kakiyalar ve eger dayim usanluk iizerine olacak olursa
miitevelli ve geyh ani olzamanda sultana arz eyleyeler ve eger miitevelli gerayit-i
mezkurenin icrasinda ihmal ve tesahiil yani usan olub zikr olunan kaideler dekayik-i
riayetinde mukayyed blmiyacak olursa vazifeden anun aldugi ana haram ola haramen
sirfen ve evkafin zevayidinden kimseye virmeye ve evkafdan bir nesneyi ayirmiya ve
eger garta muhalif igleyecek olurlarsa giinah anlarun iizerine olsun ve ol alduklan
olanlar iizerine haram olsun kiyamet giiniinde yevm-i cezada andan sua! olnnalar ve
dahi mevkufat-i mesfure yani imaretden ve medreseden ve bunlarun gayrinden bunlara
miiteallik olanlariyle ka^an meremmete ihtiya^lan olsa temamen bozulmugu ve yikdmigi
yine yapila ve meremmet oluna eger miimkiin olacak olursa ve eger asla binalan iadesi
miimkiin olmayacak olursa zikr olunan evkaf ola salih muslimanlar miskinlermiin mas-
lahatlan iizerine ve guzat-i miicahidin fakirleriniin techizi iizerine madem ki yirler
iizerine gokler dayir ola pes evkaf-i merkumeniin mahsulati anlara ger’-i kavim ve
din-i miistakim miicibince kiyamet giinine degin sarf oluna
I *" л5|j (J-Ai I
Д>-1 (J*'4 <a
UiL ^jrl t jl J J 1(^3 fl 1 I I fLaJI
^x J у j jL^1—
jp 0(j-X I 1 1 1
I fit* j ^aI fLl dUjX.3 jJjl *Jl
(.ДА dUsljj
^2»|д*А j (J*; ^3“^
cnijGlj j Ij-lB j Яу; J-fj
f Да (wliSj ^ja 4*1 J J *^^L* 4x-j
1 ,^1дИ к_лД>1 ^Ijr ч1Лд-* | j,Za Дл (У_$Д|1
IjJLlаСлЭ ч1—jl I 21ji4*Ajn3 ^Да^-Х djl (Jl>.
(Ш)
.i
k^AO dJU J^JaJjl Ai^.» A^ Ai j>* аГ*^* с£л?Л 4)l|jl.4®J сТ-“^С^ 4^1
. <Л1 jI aJT-jLj *;;/ £Vl cXjiyL*’- >A? l^b- j* j jl JI
*—лЛ
4j** <-V J? <aA 4*V Im» ujfejl Jjl fljlj fljl (J I 4-J^jlj UJ>- ^/"A
4^ s 43е s •*& j ЛДЛ Jr*' S*3' JiV j >4 j <4h
(jjjliJ)ta I 4j(^- ^4 (3j J4 c/“ a 0^3-1 j 4» JU <1)1 а“Ч^ 41 jjjl (J^jl
Л c£>4 is ja>*I (jXlkLr ^I'g®-
j j-dajJ Jyl ^Jb 4-ljl J>U JL^I J J*.*V -J JW- J Jc^5 J^.l j Jiy^ J
"чаэ-У 4a~4' Jtjt* <)I-U-I.? 4j*л-аГ j cJIaJj dlkil ^/-a <ДИ >4 j jjjA^ly 3
A>-^3 4>^ув1лЛ jS I ^АД»-О*л 4C I* j 4-»l_j>- Jjl 4-JH ^A—<1^
4a«^*i La Ai«) а1д» 0^ 4*х*л5 4''ll-? 4*>SJ A^L^I j A*ifclls <аЦ111^ A*X.«a3k aUI^ 13З L
© U2J JI ©L4*^l о U'11 J el >' V«$ ,?*! 5 <d!ljl 4j^J-u> 4^1 &
j *^A IлА>.|_^, 4L*J. ^3j^~ J' tj****"! £}л ^*1 4)
I I ^3^ oAj ^L*»“*l jr>‘’^^/ 4»ij I <1^^ Ид-* 4a!sJ ал*/ ©Aa.«aiL*^I и«-£дэз
Jc L JI o^>₽- 4dy Jjl (3j)I Jpjy^ ;4 JJ* e/^. jXl
JjHlJIob» 4^^J kJi&jJI Jm»! <bcu-a> 40.5^». J.U3 4 ^3* JJi» A^«L-U J>j4a».jJ|
(лI J Sjl JU aUa^I Jj-Uall^c ©JI ^Jlj (^"^*1(3^ А 1^*1*Ал***^ 13 aJI(-/ji AaLI
^аламлИIa>.I 4?^» (I L* kjsSiyi (jimJI(31 L* ^Lc ^£-Lllj (a^ 4-^j ^|c. ©4-^3
[14.VIIL 1493] 4)Lk $ (juUjlr aLm, ©a*aII(_$3 j^> Jjy J
*!(,<*I jmI. aUIa*^ <3*I 1*4 3“^'"*^'**,l •-I^J^JloA^ Ic-lb 4^" Cja
L ^LaJlA.a-1 ^c- J^l (j*A>-jllJl^4 Jjl {*^'л aIIIaaC- jj»I UL
^jUHa^i (j- a^” аж-a^iia^.si <4^ 4’3"*i (*^a Jj4l 1
^j) JU aIIaJ-I (3;Ь^а JjUVU ^ijLUjfr. J* ojr 0Lm)I^3 с$4->-4-:' J,Jf3Z
^Jls Ia>.| 451 *^^41 jl^LJI jj ^£4l^ Ia^ 4—j ^дкмал о-4^ I? I JU I J
4*ta lr (J4**J J (jl* ^AJ l"^l аШаЛ ^4*11 4S&jSf
Ait Iaas. IoJI ujJ^*5 £* <-5 3jl J-^l 4Л >ЭА
•\. ^*J***^ - l1 ~fl-*-~4 I AajrJ I ,;А*д| |*„!|>1а**АЛ^А I^amI^*"' I j/^4 j,. U I ; j^* AI fejd.
4-L
II
SELJUK HATUN (SULTAN) VAKF1YESI
Bay ez id 11, kizi olub Sere z’deki medresesi igin yaptigi vakifdan
yukanda metin kisminda bahsettgimiz (s. 388 v. d.) S e 1 q u к Hatuniin
914 tarihli vakfiyesi Ba$bakanlik Ar$ivinde maliyeden miidevver defter
ve vakfiyeler arasinda (B cedveli nu.l) bulunmaktadir. Bez iizerine ^a-
zilmi§tir. Vakfiyeyi, Bursa Kadisi mevlana §emseddin Ahmed bin Yusuf
Bali bin Molla Yegan (kr§. $akaik terc. s. 332) tescil ettigi gibi, Kemal
Pa§a-zade ile mevlana Mehmed bin Ali Fenari (kr§. $ekaik terc, s. 386
v, d.) taraflarindan da tesdik olunmu§tur. Bu vakfiyeye gore, Seljuk
Hatun, her halde, ilk zevci Ferhad bey in sancak beyligi, ve baba-
sinin kendisine buradan temlik ettigi koyler sebebiyle alakasi bulundugu
Serez’de, on iki odali bir medrese yaptirmi§ ve gerek bu medrese ihtiag-
lari, gerek, ruhu igin her giin okunacak on ciiz, kur’an iicreti igin mulkii
ve tasarrufu altinda bulunan Z i h n e’ (Zelave) ye tabi Ivrindi, Serez’e
bagh Dirnova — Gradate mezreasi ile birlikte — koyleri ile yine Zih-
ne’ye bagh alti koydeki (Kromi$te, Yunaciste, Nesiz, Kosorik, Da-
vud$a, Ziko^ta) otuz hisse-i gayiali sehimden 27 sehmini biitiin hududu
ve hukuku ile vakfetmi§ti. Bunlann gelirinden medresedeki miiderrise
giinde yirmi dirhem (ak$e), hiicrelerde sakin talebeye ayda kirk ak$e,
bevvaba giinde bir ak$e verilecekti. Keza Ciiz’okumak igin, Serez ve
Zihne cabileri igin, mikdarlan bildirilen muayyen tahsisat aynlacak, Sel-
juk Hatunun oglu Husrev bey (Gzazi, Bosna sancak begi. kr§.
M, Tayyib Oki\. Uslam gnsiklop,^) evkafa nezareti i$in giinde on ak$e,
Serez kadisi da yine nezaret igin giinde bir ak$e alacak, Medine faka*
rasina senede 1800 ak^e gonderilecekti. Seljuk Hatun, bundan ba§ka,
tayin edilen vezaifden fazlasini Serez’de miinasip bir yerde in§a edile-
cek zaviye masraflanna tahsis ediyordu. Tab hane ittihaz edilecek iki
bina arsasinda bir mescid bulunacak, bunun imam, miiezzin, kayyum ve
serraci, zaviye §eyhi, pi§irilecek yemek harci v. s. hususat igin muayyen
tahsisat ayinyordu. Receb 914 (26.X.1508) tarihini ta§iyan vakfiyede
(186)
Timurta§ bin Oveys bey, Halil Pa§a bin Ibrahim bey, Mustafa bin Bali
Pa§a, Mehmed bin Hizir bey ( Yiiregi^ Pa§azade Hizir beyin oglu oldu-
guna gore, SiciH’in yazdigi gibi 904 de 61memi§, 914 de daha hayatta
bulunmu§tu)... ve b. §ahid olarak goriilmektedir. Vakfiyenin bir zeyli
vardir ki, bunda, 936 da (2 zilkade 936~28.VI.1530) Istanbul kadisi
Sadi Qelebi (Dadayli Mevlana l$a oglu, sonra §eyhiilislam) huzurun-
da, Seljuk Hatun kizi, Nesli§ah Sultan binti Mehmed bey bin
vezir —belki Dukakin-zade— Ahmed Pa§a, ve oglu, Bosna sancakbegi
Husrev bey bin F e r h a d b e у (goruliiyor ki, Prof. T. Okig’in zan*
nettigi gibi, Seljuk hatunun bu iki ^ocugu baba — bir karde§ degilerdir
ve Nesli§ah Sultan, Seljuk Hatunun ikinci zevci vezir Ahmed Pa§a-zade
iimeradan Mehmed beyin kizidir) vekilleri, bazi evkafina zaaf eseri gel-
digini goren Seljuk Htunun, daha hayatinda iken, eski evkafini takviye
i$in, kendi mahndan olan I s t a n b u Eda Galata haricinde Tophane ma-
hallesinde bir harm da vakfetmi§ oldugunu bildirmi§ler, ve bu keyfiyet
Sadi Qelebi tarafindan §ahidler huzurunda vakfiyeye tezyil ve tescil
edilmi§tir.
r-J-
г».;';;:. Л''
‘ ‘ 1 ч'" •• “ ;• ' ••
й . ':•!:&> r ji’ t?
1: * •==«:
й'Л'Хййя:
хе
(189)
(188)
(199)
(191)
(193)
cm)
Ill
HACI KEMALEDDlN tSMAlL BEY VAKFlYESt
Fatih devri iimerfisindan olup E d i r n e’de bir medrese ve mescid
yaptirdigini ve muhtelif yerlerde evkafi bulundugunu yukanda zikrettigi-
miz (s. 327) Haci Kern a led din Ismail bey in vakfiyesinin aslini
nejrediyoruz. Vakfiye Ba$bakanlik ar§ivinde> maliyeden gelen vesaik
arasinda (A cedveli nu. /62j3) bulun^iaktadir. Medrese* Edirne’de
Saray-i cedid civannda olup, muderris, muid, talebe ve biride mescid
igi$ olmak iizere, dokuz odadan ibaretti. Bu medreseye Muhiddin
Qelebi bin §eyh Arif Qelebi’yi muderris nasbettigi, •< Hacilvaz Hay-
rndenen yerde — ki Horoslu yoku$unA& oldugu anlagilmaktadir— diger
bir mescid bina ettigi bildirilmektedir. Bunlar igin Yanbolu tevabiin-
den Gobel koyiiniin, tesbit edilen biitiin hududu ile, E d i r n e’de Yeni-
saray kurbiinde miiteaddit ve miitenevVi evleri havi olan menzili muhte-
lif semtlerde diikan, ev ve menzili, Edirne’de Yeni$ehir denilen yerde
28 odayi G e 1 i b о 1 u’da Balikpazan gargismda baghane diikanini, Bur-
sa’da Reyhan Pa$a mahallesinde boyati (sabbag) diikani,yine Bursa’-
da Haci Ilyas mahallesinde evler ve daha bazi geyler vakfetmigti. Mii-
derris, imamlar, muid ve talebeler «ehliilim* igin, vazifeler tayin etmig,
medrese ve mescid ihtiyaglari igin, Kartell# karyesi altinda Qa u$-
kin mahallindeki gegme mesalihine, talebeye her giin pigirilecek et
(giinde 3 akge) ve ekmek (giinde 4 akge) masrafma ve aggiya (2 akge)
tahsisler yapmigtir. Tevliyet, hayatmda kendisine ait olacak ,sonra aslah
utekasmdan Miibarek, Iskender, t)avud sirasiyle ve tevliyet hak-
ki giinde yedi akge olmak suretiyle miitevelli olacaklardir.
Vakfiyenin tanzim tarihi evasit-i ctimad IL 869 (12- П. 1465) dur
ve Halil Paga dglu Ibrahim Qelebi (Pa$a) Editne kadisi sifati ile tescil,
Kazasker Mehmed bin Seydi Ahmed de tasdik etmigtir. §ahidler
arasinda, evvelce bildirdiklerimizden bagka Kassam Abdi bin Mustafa,
muhzir Karagoz bin Abdullah, muezzih Haci Sinan bin Ivaz, Yah$i Fa-
kih-mescidi imami Hiiseyin de goriilmektedir. XVI. asir evkafi arasinda
zikri gegmedigine gore, erkenden miinkariz olmug bulunsa gerektir.
(195)
(661)
(200)
(201)
(£02)
(zoz)
(204)
(205)
(206)
IV
SiNANttDDiN YUSUF AGA (DERVlg S1NAN BEY)
VAKFiYESi
CBayezid II. devri iimerasindan olup kapudan-i deryahkta ve
Hersek mirlivahginda gordiigiirnuz ve Ilbasan’daki evkafindan yu-
kanda metin kisminda bahsettigimiz (s.450 v. d.) Sinaniiddin Yu-
suf Aganm 907 de tanzim edileh vakfiyesinin orijinali sureti Ba$ba-
kanhk arfivinde Haremeyn mukataasi defterleri arasinda (nu, 335913)
mustakil bir defter olarak bultinmaktadir.^ Istanbul kadisi Mehmed
ve kazasker Mehmed bin Mustafa bin Haci Hasan’in tescil ve tas-
dik ettikleri vakfiye evail-i $aban 907 (9. IL 1502) tarihini ta§imak-
tadir. Bayezid П.’in utekasindan olan Vakif, llbasan'da bir z&uiye
ve bir mualimhane yaptirmi§, gerek bunlar i$in, gerek, llbasan haricin-
den kasabaya gelen ve evlere, tahtelarz borularla, tevzi olunan alcar-su
i?in, Padi§ahin kendisine temlik ettigi, llbasan koylerinden Bradi$e$
koyiinii, biitiin §er’i ve orfi rusumu ile, vakfetmi$ti. Bir kilise-
den ba§latilan koyiin hududu vakfiyede gosterilmi§, bu arada, bazi ma>
halier de zikredilmi§ti ki, metin kisminda dercettigimiz par$a da bunlar
(Kos'depeyYassi-ge^idy Ak-kavakf degirmen-bendi. Kara-batak...) kismen
^linmigtm Diger taraftan, tstanbul’a tabi Yarik-birgos koyii civann-
daki mahalleri, 1 s t a n b ul’da Bahk-pazarmda, Venedi\t-kilisesi ve Balyoz
menzili kurbiinde, 14 hucre ve 36 diikani havi iki ham, yine Istanbul-
da Mahmud pa$a~imareti mahallesinde, Vakifin Ohri mirlivast.'SOley?
man bey bin Abdullah’dan, kazasker Haci Hasan^zade tarafindan ve-
rilmi§ bir huccet ile, satin aldigi miiteaddid evden miite§ekkil bir men-
zili de bu maksada vakfetmi§ti. Ayrica Fili be havalisinde Kdpsu
irmagi iizerinde bulunan ve iimeradan Yakub bey bin Abdullah’dan
satin aldigi—ki bu hususta Filibe kadi si Piri Q e 1 e b i’nin verdigi hiic-
ceti hamildi— on bir degirmeni, yine, Yakub beyden satin aldigi piritig
dingini ve bir de kendi malindan ifraz ettigi 300.000 ak^eyi, bu tesis-
lerine vakfeylemekte idi. Vakifin §arti, evvela, evkafin tebdil, tagyir,
(208)
ziyade, noksan etmek, veya, ba§ka bir miitevelli nasbeylemek hayatinda
kendisine ait olacakti. Bu vazife, kendisinden sonra, utekasindan asla-
hinin olacaktir. Saniyen, miitevelli giinde on akge, katip — ki emin ve
miihasip bir kimse olmasi lazimdir — iig akge, birisi Istanbul’da. digeri
Ilbasan ve havalisinde bulunacak iki cabi giinde iki§er akge alacak,
zaviyenin §eyhine giinde be§ akge, zaviyede giinde iki defa-sabah ak§am-
yemek pi§irecek a§giya iki akge, dariittalimde gocuklara, cumadan ba§ka
her gun ders okutacak kiraat ve erkan-i salatta alimf bir muallime iig
akge, halifesine giinde bir akge verilecekti. Diger taraftan, et igin giinde
15, ekmek igin 5, pirince 4 akge.... tayin etmi§, diger vazifelilere tah-
sisler yapmi§, bundan ba§ka, servetinden 100.000 akgeyi Мекке hizmetine,
100.000 akgeyi de Me dine’ye vakfetmi§ti. Miitevelli olarak, mat bah-1
sultani katitii Muslihiiddin M u s t a f a Q e 1 e bi b i n T u r a k’l nasb
ve biitiin i§leri ona tevdi eylemi§tir.
Birinci zeyilde— ki evahir-i cumad I. 912 (18. X. 1506) tarihinde-
dir—, Vakif, Hersek sancagi mirlivasi D e r v i § Si nan bey olarak
goriinmekte, M ps t ar kasabasinda bir cami yaptirdigi, bunun igin, F о g a
«^(Mostar’in 75 km. §arkmda ve Drina suyu iizerinde bir kasaba) te-
vabiinden olup zaim Kobcik Kasim beyden el satin
aldigi Zalo$a koyiindeki bir mezrea ile Mostar kasabasinda bir
hamam ve tabiler ile Bahge koyiihii. ve daha bazi bostahlari ve
yerleri, biitiin hukuk ve rusumile, bu camiin hatip, imam, miiezzin ve
diger vazifelilerine de tahsisler yapildigi bildirilmektedir.
Ikinci zeyilde —ki 15 safer 947 (21.VI.1540) tarihlidir — Bu hucce-
tin, yahudi Arslan bin Musa adinda birisinin, merkum Sinan pa§a
bi n A b d u 11 a h e у у — ki Vakif idi— evkafi miitevellisi H ii sa m bin
Abdullah’dan satin aldigi ve sonra Hazine-i amire reisi (Hazinedar-
ba§i) Sinan Aga bin A b d ii 1 h a у y’e, vakif mahndan miilk olan ve
satilarak vakfa ilhak edilmesi enfa’ goriilen Eski Fildami mahallesinde-
ki yanmi§ binalann, 20 zira uzunluk ve 18 zira geni§Iikte, bayiin miil-
kii ile Kilise ve yol ile mahdud bulunan, yerlerini 27.000 akgeye satip
patasmi temamen aldigi §ahidler huzuriinda ikrar ve itiraf ettigi bildiril-
mektedir.
(209)
(210)
Ilyas bey (emir-I ahur) vakfIyesI
£ Bayezid II. d e vr i iimerasindan olub bir temliknamesi ile iki vak-
fiyesini yukanda, metin kisminda, bahis konusu ettigimiz (s. 426 v. dd.)
Mirahur Ilyas beye ait 915 tarihli (gurre-i zilhicce —12. III. 1510)
vakfiyenin orijinal niishasi Ba$bakanlik ar^ivinde (vakifnameler nu. 162)18)
bulunmaktadir. Uzunlugu 4.10 m. genlgligi 26 5 sm/olan bu yakfiyenin,
biz burada, sadece, Bayezid //. Zugrasz ile kazasker Miieyyed-zade’nin
ve diger iki kazaskerin tasdikini havi ba§ kismini ve son kismini takdim
ediyoruz. Ilyas bey bin Abdullah, Qorlu’da Haci-Resul mahalle-
sinde bir cami ile bunun yaninda bir mektep ve I s t a n b u 1’da Baba-Ha*
ki mahallesinde de diger bir mektep yaptirmi§ti.^Bu cami ile iki mektep
i^in, Qorlu kasabasinda Vakifin mahallesindeki ba§haneyi
biitiin alat ve edevati ile, I s t a n b u 1’da Mercan - aga mahallesinde Sir-
make^ Haci Sinan aga vakfi yanindaki be§ oda ve mugtemilati ile bir
evi, ayni mahallede ba§ka bir evi, bazi odalan“ yine Istanb ul’da ZVzz-
reddin Bey mescidi mahallesinde be§ oda ve mii§temilati ile diger bir
evi, Langa mahallesinde ermeni kilisesi yakinmdaki miiteaddid
evleri Galata'da. cami yakininda iki odah, mahzenli ve miigtemilatli bir
evi, ayrica, 100.000 ak^eyi vakfetmi§ti. Vakif, §art olarak, miitevelli, na-
zir ve diger vazifelilere tahsisler yapmakta, ezciimle, fbrZu’daki mektep
muallimine giinde uq ak^e, I s t a n b u 1’daki muallime dort ak^e, her iki
halifeye de giinde birer ak$e ayirmakta, diger taraftan, kendi vefatmdan
sonra zevcesi Zeyneb binti Haci Ali’ye giinde iiQ ak§e §art eyle-
mekte idi. Bundan ba§ka, Vakif, fazla vakif varidatmdan E d i r n e’de
§ehabeddin Pa$a mahallesinde bir mektep yapilmasmi. muallimine giin-
de dort ak^e verilmesini §art etmi§ti. Miitebakinin oglu ve kizlan arasin-
da taksim edilmesini, bu arada, Istanbul'da Eski-saray kurbiinde Mercan-
aga mahallesinde hamam, matbah ve diger mugtemilati ihtiva eden, mer-
hum mevlana Giirani ve mevlana Muhiddin Qelebi Magnisavi
vakiflan ile mahdud olan evlerinin birinde zevcesi Zeyneb’in digerinde
ise kizi Ay§e’nin uturmasini istiyor, oglu Mustafa Qelebi’yi de
bu evkafa miitevelli yapiyordu.
(213)
VI
gEHZADE SULEYMAN PA§A VAKFIYESI
Rumeli F atih i Suleyman Pa§a bin Orhan b e y’in Bola-
yir9da tesis ettigi zaviye vakiflanna ait XV. asir kayitlanni yukanda zik-
retmi§tik (s, 163 v. dd.). M. Cevdet’in Evkaf idaresinde mevcudiyeti-
ni haber verdigi (ayn, esr. s. 188) vakfiyesinin Ankara’da Vakiflar
Umum Mudurliigii ar§ivindeki kaydi suretini burada takdim ediyoruz. Son-
radan, vakfiye ashnin te§hir ediimek iizere 15 mayis 1332 de Evkaf-i
islamiye (Turk-Islam eserleri) miizesine verildigini ogrendigimiz ve, fil-
hakika, bu miizede bu vakfiyeyi de gordiigiimiiz halde, daha once fotog-
rafini aldirdigimiz, suretini dercetmek mevkiinde bulunduk. Mamafi, her
ikisini kar§ila§tirip temamen ve iyice istinsah ettirildigine ve yer isimle-
rinin de sihhatli bir §ekilde okunduguna kanaat getirdik. Tahrir defter-
lerinde imaret kaydedilen ve vakfiyede zaviye olarak gegen bu tesis igin
Suleyman P a § a, birbirine miicavir olan Bolayir ile Seyyid-Kavagi
ve Demiircili koylerini vakfetmektedir. Bu koylerin tesbit edilen hudut-
ian iginde Ar aba-ge$udi, Bag^e-deresi, Donuzcu-deresi, Be$ik-depe, Ко-
са-Alt, Pasa-Yigit, Kutluca» Incirli-pinart, Koyun-yatagi, Sogudlu-dere,
Eksamil, Korucii-ciftligi, Yiirgiiclu, Qengerlii-depesi, Go^mek-depesi .
mevkileri zikredildigi gibi, 890 kayitlarinda goriilen bazi karyeler de (s.
165) burada da mevcuttur. Bazdari ise, her halde isim degi§tirdigi igin
goriilmemektedir. Zaviye §eyhi igin vakfiyede, giinde 10 akge ve senede
10 Bursa mtiddi bugday, 10 mudd arpa, katip igin giinde alti akge ve
senede be§ Bursa muddt bugday §art edildigi halde 890 kayitlannda
§eyhe 15, katibe 8 ekge tahsis olunmu? goriinmekte, fakat, miitevelliye
verilen mahsul o^riinden §eyh, katip ve sairenin faydalandigina dair i§a-
ret yoktur. §artlar arasinda, /?o/a£/rr'daki kervansaray hizmetleri. zaviye
ahin hademeleri v.s. igin oldugu gibi, Iznik medresesindeki talebeler igin
de giinde iig akge ayrildigi, bundan ba§ka, zaviyeden, kim olduklari bil-
dirilmiyen, SelQak Hatun, Omer Qelebi ve Seyyid Huseyin yetimlerine
de tahsisler yapildigi soylenmi§tir. Vakfiyenin tarihi, kayit suretinde 700
goriiniiyorsa da esas vakfiyede evail-i rebiulevvelden sonra olan ki-
(217)
sim bir §ahidin adi ile birlikte yirtilmig ve kaydi yapihrken geli§i-guzel
bir tarih konulmu§tur. Bu tarihin olamiyacagi a§ikardir. M. Cevdet, bu
tarihi, 763 gosterir ki, §ehzade 760 da (1359) oldiigune gore, vakfiyede
de i$aret edildigi vechile, olumiinden sene kadar sonra vakfiyesi tan-
zim edilmi§ demektir ve bu takdirde vakfiye tarihi ocak 1362 ibtidasi-
dir. Gerek §ahidler {vezir Ishak bin Abdullah, tevkii Mehmed bin Arif
el-mevlevi), gerek, vakfiyeyi tescil eden kazasker Hizir bin Ilyas Fakih
hakkinda gimdilik bir malumata sahip degiliz.
(220)
^'ШЙЙЙВИЯЙ^Я^Я^Й!.
jWWWO’WSSHe9i81fWffillw§^ee^^Hi
рЛЫл^ u»xa
i НйЯШ^ЙЙйИ^Я^^йО
|>^й^л^^И®1МВ1ЙйИв®?Жй1Н^Ив^И
I ^^Ш5Я11ЙЖВ11йШШШ8йЯ®ШОЯ13ж11
| :||gl^gg
|»:Шйй®В|ЙЙйВШ1Й^Й1ЙйОЯвЙЖйЯвМ1^ЙЙ^^Я
! 1Шй®^ЖйВ118ИЯ111^^И^^^^О
!^Й|Ж|ЯЖЙй— ;ЙЙжййЖЙи&1!ВгИя^&ЙЙШ^ЖЖ^^^^^№
! рД8^Ш$|ЙШШ011ЖШОЙВйЖШ^ЖМЖ^^^0
Л'-^ 'Й7; J."'\. Й х.~-„~>~«. ........ ..
i^u й^^^Ш^ЖЙЖйвйЙО®й1»®^^|§^ВЯя
!':ШЖл^М^.^ШШШ1ЖОй1М4^вг^йв1ЖШЯ^
йЛ^> f'H1^4^ /
- i;> J U^!«V>jni>
J * >йКл»
^и^ди> з i^^<ч> д *y J 1
uu
h>>^/’/i >!»i ]?^*:аЙЙД5ЙВ^^{^йЬ|^^р
w
VII .
BAHAEDDtN PA§A VAKFIYESI
Serez’deki zaviyesi vesilesiyle vakfindan yukanda metin kisminda
(s. 182 v. d.) bahsettigimiz ve bu evkafi i$in iki vakfiyesi bulundugunu
bildirdigimiz, Bahaeddin Paga bin Hizir’m 790 ve 792 tarihli
vakfiyelerinin Vakiflar Umum Mudiirliigii argivindeki suretlerini derce-
diyoruz. Kayitlan 632 nu. defterde (s. 414 v. d.) bulunan vakfiyelerinin
aslinin LL M. argivinde meycud olmadigi, yerinin bilinmedigi ve tercii-
me de edilmedigi gerh olunmugtur. Ulemadan veya megayihden bir zat
oldugu ve «.Ра$аъ sifatini da her halde, bagka bir sebepten (A$ik
Pa^a'dakine benziyerek) tagidigi anlagilan, Vakif, her iki vakfiyede
de tmevland», «sahibiilmekdrim, iftihariilemdcid ve'lekarim^ sifatlan
ile zikredilmekte, babasinin Tokadli § e у h Hizir oldugu bildirik
mektedir. Birinci vakfiyede (26 safer 790 = 6. III. 1388), mevlana
Bahaeddin, Serez’de inga ettirdigi zaviye i^in, bu kasaba haricindeki
bah^esini, 10 diikani ve 7 evi hal-i hayatinda vakfettigini, oliimunden
sonra tevliyetinin aslah evladina intikalini gart eyledigini, Eres (Serez)
hakimi Hasan bin A la ed din ile Ali bin Omer el-Karahisari huzurunda ik-
rar ettigini bildirmig, ikinci vakfiyede ise (16 cumad IL 792 = 2. V. 1390)
bu zaviyeye, Yildirim Bayezid’in kendisine temlik ettigi, Serez
tevabiinden iki koyii de Sarciste cl^jL) vakfettigini, tev-
liyetini kendinden sonra, aslah evladina sonra aslah utekasina ve nihayet
Serez kaki mine gart eyledigini, ayni zevata, tesbit ve tescil ettirmigtir.
Bu vakfiyelerdeki gahitler arasinda Haci Ivaz bin Haci Ilyas el-Amasi,
Haci Ivaz bin Haci Selim eLAmasi, Usta Haci lakabi ile meghur Haci
tvaz in Musa el-Kirgehri, Iznik hatibi Ahmed bin Mehmed, Ozbek*
suba$i mescidi imami Hasan bin Ishak, Kayser ili, Niksarli, An<
kar al i daha bazi gahidler goriilmektedir.
to
to
to
(224)
VIII * . . ;
ALt BEY (LALA) BIN KARLI VAKFIYES1 '
Yukanda Bayezid if vakfiyeleri arasinda saydiguniz Al i B e y
bin Karli (s. 394)’ya ait bu vakfiye kaydi, Vakiflar Umum Miidiir*
lugii ar§ivinde {defter nu. 632. s. 474 v. d.) bulunmaktadir Terciime
edilerek 2114 nu. deftere ge^irildigi i§aret olunmugsa da, vakfiyenin orL
jinal niishasindan bahis yoktur. Vakfiye tarihine nazaran (evaiLi ^abart
801 = 8. IV. 1399), bunun Y11 d i r i m В aye z i d d e v r i vakiflanndan
oldugu anlagilmaktadir ki, biz buna, ge$ vakif oldugumuz i$in, tahrir
kaydinden, Bayezid IL devil vakiflanndan bulundugu zehabina kapil-
dik. Vakfiyeden bahseden M. Cevdet (ayn. eser., s. 193), Ali beyi Ka~
raman beylerbegisi gostfcrmektedir. x Kaynakkritniz bu tarihlerde bu isim
ve sifatta bir kimseden bahsetmezler ve vakfiyede de bu hususta sarih
Bir kayit bulunmazsa da, vakfiyeyi tescil edenlerden birinin Konya kadist
(Ahmed bin §eyh Mehmed) olmasi, §ahidler arasinda, Konya mahkemesi
memurlannin bulunmasi bu hiikmiin dogru olabilecegine bir delil sayila*
bilir. Asil vakfiyedeki tarihi gorunciye • ve yeni bir vesika buluncaya
kadar, M. Cevdet gibi, biz de bunun tarihini 801 olarak kabule, 935 tah-
rir kaydinda ge§en werhum Sultan Bayezid* kaydimn da Yildirim
Bayezid’e delalet ettigini anlamiya mecburuz.
Lal a Ali Bey, vakfiyede « eLemiriilkebir... sahibusseyf velkalem*
olarak zikredilmi§, ve kendisine temliki yapilmi§ olup da tasarrufunda
bulunan Filibe tevabiinden $ahin koyiinu — ki kefere lisamnda $u$ni$e
ismiyle ve umumiyetle Balkan-etegi namile maruf oldugu bildiril-
mekte, bu koyiin tesbit ve tahrir edilen hudutlan arasinda Arablu ko-
yiine bagh Turna-£ayiri} Deliklu-kaya^ Kavaklu-deresi, Ak^e-kilise,
Salih-koyUy Kuru-gay v. s. isimleri ge^mektedir—, bu koydeki degif-
menleri, biitiin hukuku, tabirleri ve lahiklan ile, mezrea, otlak, bostan,
aga^lar v. s. ile bu koyde in§a edilecek bir cami i$in vakfetmi§ti.
Tevliyetini en buyiik oglu Hasan Qelebi’ye, kayd-i hayat §artiyht
sonra ikinci oglu Mehmet Qelebi’ye, ortanca oglu Balt QelebVye, kii^iik
К'
(227)
oglu Iskender Qelebi ve nihayet en kii^iik oglu Mustafa Qelebi’ye bun*
lann vefatindan sonra ise aslah ve er§ed evlada, sonra da utekasma §art
eylemi§ti. Nezaretini ikinci oglu Mehmed Qelebi’ye ondan sonra, sirasr
ile, diger (jocuklanna §art ile yazifelerihi de (tahsisatlari) vakif aidatindan
tesbit etmekte idi. Camide vazife goreceklere, Kur’ah ciizlerini okuya-
caklara v. s. de tahsisler yapmakta, vakfiye §artlanni hi(j kimsenin de-
gi§tiremiyecegini bildirmektedir. §ahidler arasinda katip Mehmet Qelebi;
bin Kutlu Dede, Ishak bin Abdullah el-defter! (her halde Suleyman pa$a
vakfiyesin&eki vezir Ishak bin Abdullah degildir), Konya mahkemesi
kaiibi Habib Qelebi bin Bah$ayi§ Qelebi, Ahmedek kalesi-gaWp bir ih-
timal ile Abn^cz’daki — dizdart Kasun Qelebi bin Iskender bey, miider-
ris mevlana Hayreddin bin Ibrahim ... v. s. gibi isimlere tesadiif edil-
mekte olup Vakif tarafindan vasi-i muhtar ve nazir olarak gbsterilen*
Kurd Suba§i bin Abdullah ile Mustafa Suba§i bin Abdiissamed adlarmda
iki zat daha vardir.
(230)
3
аи
ЯвИИИЯиИВЯЯ
)1И11ти»1И111ВВ
1ЯйЬ1Ьвй1®1И|^^
Я8ЯШвШ®1йЖ®вйя
«МИЙ
И11МИ||МВ^^
ИМи|ОД^Д|||ЯмИ^
®ЖЯви1ЛиМЯ1яи^ар5й8М
Лх
лиелк /ждаивдааи*
^М^ВВЯМ^й^^ИЖвЯВ^ИЖЯ......,?»жя^:=ж
ШИ^^^^^ИИЖИ1И1ИЛЙ1В||Вм
ЯйВВВрЖШ ®ЖЙЙВЙЯ1А
1И111111ВИ
1111®им^ ....
ДМиММИ
|1Я^И11111И(ИИ1
ИИ1Ив11И!ВИ|
I
(231)
ив
IX
YAKUT PA§A VAKFiYESi
Ay din §eyh adinda birisine verdigi verier dolayisile Emir
Suleyman devrindeki Y a к u t Lala’dan bahsederken, Yakut pa§ayi
Edirne’nin kuruculan arasmda gostermi§ ve onun namina YaZo ?a’daki
vakiflari kaydetmi§tik (s. 23 v. dd.). Fakat sonradan, tetkiklerimiz iler-
ledik^e, Bayezid IL devrinde Edirnede kale-iQinde bir medrese yaptiran
о devir ricalinden Yakup Pa§amn vakiflarmi miitalaa ederken, Yak
kup Pa?a Z> Yakut Pa$a olarak meydana $ikmi§ bulunmasi ihtimaliiii
ileri siirmugtiik (s. 458 v. di). Mamafi И U. M. ar^ivinden Yakut Pa$a
namina 810 da tanzim edilmi§ (evdil i recep = 2. XII. 1407) vakfiye
kaydim temin ettigimiz igin, mevzuumuzla dogrudan dogruya alakasr
bulunmamakla beraber, onun Amasya’daki evkafinin —ki Дтазуа, Tokad^,
Kaz-Abad ve mulhakatini alakadar etmektedir — ve §eraitini gosteren
bu vakfiye suretini dercediyoruz. Amasya ve Tokat kadilanndan ba§ka
kazasker mevlana Mustafa bin Yusuf’un evkaf miifetti§i v. s. nin de tescil;
veya tasdik ettikleri vakfiye ash, yine U. M. argivinde mahfuz bulunmak-
tadire
йвив^^^иввжиияшо
'Й
-«isit:^ Л;;;-.:' • .:
•ВШ^ЖЖ’й^
.й^^уЖй^вйаДф^^Ж;^^йш^о®1в^ш^Лошвв^^войЯшШ1й%1®^о^^яоо^^шв®
..................
............. ... ,...... _;Л.
;Й1ЙЙ^5ййФЛЙй»Йк«й»«»^ ......’........
(254)
;,;«==="ji ‘ f j“! =-i;
iill
;:ШН
^^^^ЯмЮЖйЖЮЧйвЖИ^^^^^^^И^вй
^мцм&мйшяйд^аяакж^йи^^^№цд^ими1
isW®ess^^^ ..............
-Г ,;;-:Г
М8й®
й»Ш=Я
Шйййс
illiiisi
BfciissHi
"iSH
i
й1^М^^ОймЬ|МвЖйй
........'-:-:^--:--:-::Ъ;:-;-=^^^^
1
®ОШЖ5Я|ОШЖвИ^в1ЖЖВКЖ;£-
_t#.JT sj .
1P=:\r > : Ч J" s/
ж
zi "5K’4«:;:#te;:’.«r/4rt^;^r:»s;-iss;.j;-4i;-— • ........ . .. ,
#|8(ив^и1|^;ИЯннй1ййШЫЯдАийи»о®ЖИйИИЛ(|й®р10^ИйЖ1Нр1!ЯИ!рЯр
«яваааиви^^ aiSfllia^
Л
МД1^^ММИИМ^КМ^Й^^Ии1ШМИ1МИ^МИВ
М1МдиММ|М1И1МД1ИД1МЦ1ИмИ^М111ИО^1и!МД8[|и
^М^вМИИИвиВивИ^^ИиЯв1вИ^И1ИВ'!
—:;::::--^^i::::::;;”::::^;^. -. '.
КЙ'^;:й5ШШШ§=
ж-
ЖЫ-ЗЙ
х '
UMUR BEY. (BlN SARUCA PA$A) VAKFtYESI
Qirmen sancakbeglig-inde balundugunu ve Qirmen’deki imareti
19111 evkafini metin kismmda zikrettigimiz ve vakfiyelerini de dercedece-
gimizi bildirdigimiz (yk. bk. s. 144 v. dd., 261 v. dd.) iimeradan Saru-
ca Pag a oglu Umur beye (Haci, CelalUddin) ait 818 ve muteakip
senelerin tarihini tagiyan vakfiye ve zeyillerinin Evkaf Umum Mudiirliigu
argivindeki suretlerini (632 nu. defter s. 510-515) takdim ediyoruz. Vak-
fiye aslimn nerede bulundugu kaydedilmemig, ancak tercumesinden (2114
nu. deft*) bahsolunmugtur. Vakfiye, 818 de, Saruca Pag a az ad 1 11 a-
nndan Izzeddin bin Abdullah’in,
«.Umur be у in vekaletini haiz olarak, Qirmen kadisi
§emseddin Mehmed bin Mehmed ile, padigahm utekasindan Taceddin
ibrahim bin Abdullah, «Halefiilekabir* Han Pag a bin, < jxJIJaI ,
Ahi tshak (Manyas Ahisi) ve digerlerinin gehadeti ile, muvekkilinin
vakiflarini ikrar ve itirafini ifade etmektedir. Qzrznen’deki zaviye mesa-
lihi ve burada miisafir olanlarla miitevellilere Qirmen, Akge-Kizanlik,
Zagra v. s. de, agagi-yukan, evvelce tahrir kayitlarinda zikredilen (s.
262 v. d.), bag, degerimen, diikan, hamam ile bir-$ok kole ve cariye-
leri (rwzn, bulgar, sirp, macar, arnavud, Qerkes aslindan), bazi hayvanati
vakif ve tahsis etmig, tevliyet ve nezareti hayatinda kendisine, sonra
aslah evlada ve inkirazinda aslah utekaya ve nihayet Qirmen kadisina.
gart eylemigti (28 Muharrem 818 = 9. IV. 1415). Altta gahidler arasinda
Abbas bin Ahmed, Haci burak bin Evrenos, AIz bin Ciineyd Tekiirdagi,
Musa bin Yahgi, Malkog bin Kutluca Mihai bin Aziz [E d i r n e’de
cami ve imaret sahibi], Haskoy kadisi Hasan bin Siindiil, Tekiirdagi
(vilayeti) kadisi Halil, Zagra (Yenice) hakimi Ismail bin Hasbeg, Har-
manh kadisi Mehmed bin Mehmed, Ak$e-Kizanltk (vilayeti) hakimi
Ali bin Hasan ve, 1420 siralannda Edirne kadisi olarak tanidigimiz, A b-
diilkerim bin Abdiilcebbar... v. s. bulunmaktadir. Bu sonuncunun adi
vakfiyeyi tescil edenler arasinda bag tarafta da zikrolunmugtur. 819 da
(236)
yapilan (19 receb 819—12.IX.1416) birinci zeyilde Umur beyin ve veka-
letini haiz olan kolelerinden Abdiilahad bin Sevindik, gahitler huzu*
runda, evkafin mahsfllatindan imam, muezzin, v. s. i$in bazi tahsisler
yaptigini tesbit ettirmigtir. Ertesi sene (2 gevval 820=12. XI. 1417),
Umur bey (jjlj AJjJlJy*) Zagra Fenzce’sinde, Tuz-pazarinda dort
diikan ile Qirmen’de Saruca Pa$a mescidi ittisalindeki ii$ diikani Qfrmen’
deki zaviyeye vakfettigini, Abbas bin Ahmed, Haci Ali bin Mehmed
P a § a, Bahgayig bin Omer’in gehadetleri ile, vakfiyeye ikinci bir zeyl
halinde ilave ettirmigtir. U^iincii zeyilde (15 rebi 823 = 29. IV. 1420)
Umur beyin Zagra £ar$isinda ii$ diikani, Saruca Paganin (Sarimuddin}
bu kasabada bina ettirdigi mescide vakfeyledigi, mevlana Abdiilkerim
bin Abdiilcebbar marifetiyle tescil ettirdigi goriilmektedir. Dordiincii ve
sonuncu zeyilde ise (15 muharrem 824=20.1. 1421), Vakif, yeniden bazi
tahsisler yapmig, ezciimle Qirmen’de Susigirlik mezreasini, Has*
koy’de 12 dekke (peykeli ^ardak) Q/rznen’de dort diikani Bakirlu
koyiinde bir degirmeni, Zagra’da dort diikani Qirmen’deki zaviye
masalihine, yine Zagrada ii$ diikani Saruca Paganin Qzrmen’deki
mescidine, Ak$e-Kizanlik’da bir ham bu kasabadaki mesgidine, yine
Edirne kadisi Abdiilkerim bin Abdiilcebbar huzurunda, vakif ve tevliyeti
de eskisi gib! olmak iizere, gart eylemigti. Bu vakfiye ve zeyillerinde
Tekirdagi zikredilmedigi gibi evvelce negrettigimiz tahrir kayitlan ile de
bazi farklar mevcuttur ki, bu keyfiyet, Umur beyin bunlardan bagka da
vakfiyesi olmug bulunmasi ihtimalini hatira getirmektedir.
д
дг
7:1>
4'
*<>*'-
и
^Д$зДД
' Д сгй^&ЖД^Ш^й
Д , iic ift.
ж^О|||||йЗМй№Л^®й8^^^^й^^Й
11111ВйОЙМвВИ^^^^^и
|||&й|£Ой^Ж^^И1йоЖМОи.
и>ь . м. г-^л-'; ^tz, :>„\1^. jt ,-^. tiMju.^ a?./ -e^7
Ид
ДсД
?#<жя
|f-« •
Ш>Д-</ : л^А . '
ШЖУЖ /;
’^fe>-'’;*’--i‘-'.i-«i
ЩййД
(241)
Л*’* ЛЧ
(240)
(243)
XI
TIMUTA§ BEY (MU’INUDDIN) VAKFIYESI
Fetret devri ve Qelebi Sultan Mehmed zamanindaki iimeradan
olup da, yukanda, Fatih devrinde yagamig bulunan bu isidmdeki (Baba
Timurta$ bey) diger birisi ile birlikte vakiflanndan bahsettigimiz (s. 200
v. dd.), Mu’iniiddinTimurtag bey, 820 de Edirne yakinindeki
Ibn Giirgen jFjyF mezreasini ki —Vakifin isminden dolayi meghur ve
sonradan camii ile birlikte Timurta$ koyii adiyla maruf olmugtur —,
hayatta tevliyeti kendisine olmak uzere, evladlik vakfi yapmigti. Vakfiye
kaydi К U, M. argivinde {deft. nu. 585, s. 11) bulunmakta, terciime edildi-
gi (deft. nu. 1767), fakat, aslinin nerede oldugu bilinmemek tedir. Bura-
mn varidati, sonradan, vakfiyenin kaydi bagliginda goruldiigii iizere,
Edirne’deki Hizif Baba-zduiyesi ile Timurta$ Bey mescidlerine tahsis
edildigi anlagilmaktadir. §ahitler arasinda, ezciimle, mevlana Carullah
bin Носа Kemaleddin, §eyh Mehmed bin Cemaleddin, Ibrahim bin
Halil — ki Qandarli zade olmasi muhtemeldir —, Ali Bey Qelebi
bin m er hum Timur tag bey, Uydu Ali bey bin Haei Evre-
nos bey ... gibi kimseler goriilmekte, vakfiyeyi de, memalik-i Sultaniyeye
ve asakir §eyh-iil-Hdkim\ unvanile— ki Kazasker mevkii olmahdir—
Cemal bin Sankorsa (Songurca ? U»^b*L) adinda biri tescil ve tas-
dik etmig bulunmaktadir.
(246)
XII ,
§AH MELEK BEY (BIN §Ad1) VAKFiYESi
Edirne’deki mahallesi ve tesisleri vesilesiyle kurucular arasmda
zikrettigimiz (®. 27 v. d., 56) Fetret devri ve sonra Murad IL devri
iimerasmdan § a h Melek beye (Pa§a) ait 835 tarihli vakfiye ile
840 tarihli zeylinin V.U.M. argivindeki kayit suretini (570 nu. deft. s.
45-50, terciimesi П66 nu. deft.) takdim ediyoruz. ' lakabini
ta§iyan §ah Melek bey, bu vakfiye ile, Edirne’de, kale haricinde,
koprii (Mihai bey koprusii) yaninda, fikih, ustil-i fikih ve dort mezheb
fukahasi arasindaki farklari, Cedel ve Hilaf’i okutmak igin, bir medrese
yaptirdigini ve medrese masalihine sarfedilmek iizere, medreseye biti§ik
be§ diikan, medresenin arkasinda 13 oda, debbaglar mahallesinde ve stir
yaninda dort diikan, Mihai bey (merhum) - hamami yaninda bir buzhane
— iistiinde ve altinda uger diikan ile —, Edirne’de muhtelif semtlerde
(Istanbul kapisi, cami-i cedid ci van, Balaban Pa$a vakfi yam) miistakil
veya miigterek diikanlar v. s. vakfettigini, medresenin miiderris, talebe,
imam, miiezzin ve bevvabi igin muayyen vazifeler (iicretler) tahsis eyle-
digini bildirmekte, vakfiyeyi mevlana Abdiilmecid bin Abdiilkerim bin
Abdiilcebbar’a tescil ettirmi§ bulunmaktadir. Vakif, tevliyet ve nezareti
hayatinda nefsine, sonra, erged evladma gart eylemi§ti. Keza, Tunca iize-
rinde be§ goz bir degirmeni ve daha bazi §eyleri de vakfediyordu. Vak-
fiyeyi (5 muharrem 835—13. IX. 1431) §ahid sifatiyle imza edenler
arasmda* naib Bedreddin, katib Ishak bin Cemaleddin, Haci Ahmed bin
Haci Mehmed, Haci Kemal bin Haci Ivaz, sarraf Haci Mehmed, Vakifin
azadhlanndan Songur bin Abdullah.... gibi kimselere rastlanmaktadir. Be§
sene sonra yapilan zeyilde (evail-i muharrem 840=16.^111. 1436) §ah
Melek bey, Dimetoka’da merhum Orug Pa$a vakfi yaninda, be§ dii-
kan We^Edirne’de yeniden bazi diikanlan medrese masalihine vakif ve
tahsis eyledigini Edirne kadisi Ibrahim bin Mehmed bin tmam-i Hanefi-ye
tescil ettirmi§ti.
XIII
TURHAN BEY (HACI, GAZ1, BlN VA$A- YtGlT BEY)
VAKF1YES1
Murad IL ve Fatih devri iimerasindan olup, yukanda, Uzun-
kbprii ve Malkaradaki vakiflanndan bahsettigimiz (s. 340 v. dd.) Mora
Fatihi Turhan bey Yenigehir’de de (Larissa) bir cami ve. bir
medrese ile Tirhala da. ayn bir cami yaptirmi§ ve bunlar i\in geni§ evkaf
tesis etmi§tir ki, 850 tarihini ta§iyan (evail-i cumad I. — 25. V1L 1446)
vakfiyesinin V. U.M. argivindeki kaydi suretini (743 nu, deft. s. 146-148,
terciimesi 1766 nu. deft., ash hakkinda kayit yoktur) dercediyoruz. Bu
iki cami ve bir medrese igin Yeni$ehir’de Vakifin ismini alan bir ha-
mam ile mevki ve hudutlan gosterilen bir^ok diikanlar (boyaci, pirincci,
sabuncu, helvaci, kasap v.s.), miiteaddid ^ardaklar (sakaf), Kosdem
suyu iizerinde degirmenler, yine hudut ve mevkileri tayin olunan
bir $ok bostanlar v. s. vakfetmi§, nezaret ve tevliyetini kayd-i hayatla
kendisine, sonra buy ilk oglu Omer Qeleb i’ye, daha sonra da, aslah
evlada ve utekaya §art eylemi§ti. Her iki camiin imam, hatip ve diger
vazifelilerine, muderrise (giinde 10 ak^e), muid ve imama, telebeye (giin-
de 7 ak^e, her oda i^in yanm ak^e), Yeni$ehir’de medrese yakinindeki
zaviye masalihine (giinde 5 ak^e ve senede 6 mudd bugday), Tirhala’da
diger iki zd iyeye tahsisler yapmakta, varidat fazlasinm tamire harca-
nacagini, artaninda Omer Q e 1 e b i’ye teslim edilecegini tesbit etmi§
bulunmaktadir. Kayit suretinin altinda, Darussaade agasimn haremeyn
muhasebecisine 1208 de yazdigi bir yazida Gazi Turhan bey ile
Omer ve Hasan beylerin evkafinin vahfiyesinin taraf-i vakifta
mamuliinbih bulundugu, fakat, vakif esnasinda kaydolunmadigi i\in, о
tarihte miitevelli Seyyid Abdiilkadir beyden vakfiye ahnarak Haremeyn
muhasebesine kayit ve tekrar miitevelliye iade olunmasi bildirildigi
goriilmektedir.
ggs
>
*'а#,''ЛМ**“*'
|ММД|М
вЛЯ^Я^И^^И
^шЯВшвживв
Ш1в»®
Я1®
.в;"
4.м4
е
1Й
. см?
-ОйОЖШВШОв^^^Йв®
-М3 ^Ь- ^Л^':^^'^^>.
I \ ь к
XIV
AHMED BEY (HAS) VAKFIYESI
Murad II. devri ricalinden olarak yukarida vakiflarmdan bah-
settigimiz (s. 231 v. dd.) Has Ahmed beyin 863 ve 875 tarihli
vakfiyelerinin kayit suretini (V. U. M. ar§ivi, deft. nu. 633, s. 7 v. dd.,
tercumesi deft. nu. 2105; asil vakfiye hakkinda bilgi yoktur) takdim
ediyoruz. Birinci vakfiyede Vakif, Gelibol u'da yaptirdigi zaviye
ve mescide iki hamam ile mevki ve hudutlan bildirilen ve az-^ok yuka-
ridaki kayitlara tevafuk eden diikanlan, Tekfur*pinari mevkiini, Mal-
kara’da Aydiu Musellem-$iftligi denen mezreayi v.s. vakfettigini ve
vakif §artlanm bildirmekte, Gelibolu-kadisi da §ahidler huzurunda bunu
tescil etmektedir. 873 tarihli ikinci vakfiye, о sirada vefat etmig bulun-
dugu soylenen; Has Ahmed beyin, hayatinda iken bazi ev ve diikanlan
zaviye ve mescidine vakfettigini, oliimiinden sonra oglu M u h i d d i n
'Qelebi’nin bu evkafa miitevelli oldugunun birgok fahidler huzurunda
tesbit edilmig bulundugunu tesbit etmektedir.
(257)
XV
HASAN BEY (§AR ABD AR) VAKFIYESt
§imdiye kadar tahrir defterlerinde tesaduf etmedigimiz, fakat,
Murad IL devri ricalinden ve bir harpte §ehit oldugu anla§ilan
§arabdar Hasan Bey, Padi^ahin kendisine Hayrebolu’da tem-
lik ettigri Kara-biirgeklii koyiinu Vize’de yaptirdigi mescide vakfetmi§
ve §artlanni tesbit ettirerek, oliimunden sonra azadlisi Ali bin Abdullah,
vasiyyeti dairesinde, kadisi Ibrahim bin YusuLel-Haneffye 947 de
(evail-i gevval) bir^ok kimselerin §ahidligi ile — aralarmda fakih, mu-
derris, tacir, bazirgan... gibi kimseler $oktur — tescil ettirmi§ti. Vakfiye
kaydi V. U. M. ar§ivinde olub (deft. nu. 739, s. 293 v. d., Haremeyn
deft^ nu. /4, terciimesi deft. nu. 1862) ash hakkinda bilgi mevcut
degildir.
; (265)
XVI
ISMAIL BEY (iSFENDlYAR-ZADE) VAKFiYESi
Isfendiyar og-ullarinin XV. asirdaki vakiflanni yukanda
zikretmi§ ve, Ba$bakanhk ar$l inde muahhar bir suretide bulunan,
vakfiye kayrtlanni ne^redecegimizi bildirmi^tik (yk. bk. s. 328 v. d.)e
Ankara V. U. M. ar§ivinde bulunan bu vakfiye suretleri, Ismail bey e
ait olmak iizere, iki tiptir. Birisi (deft. nu. 630. s. 974) 872 tarihinde
(2 muharrem = 3. VIII. 1467) tanzim edilmi§ olup Ismail beyin, F i 1 i b e’-
nin Markova koyiinii, hayatmda kendisi, oliimiinden sonra oglu Hasan
bey, daha sonrada aslah evlad miitevelli olmak §artiyle, evladhk vakfi
yaptigini buna 882 tarihinde (erahir-i cumad IL = 8. X. 1477) bir zeyil
ilave ettigini bildirmektedir. Vakfiye kaydinin ba§inda Filibe kadisi Isa
bin Ibrahim (Q a n d a r 11 - z a d e) ile Rumeli-kazaskeri M i rza-zad e
Ahmed Neyli’nin imzalan varsa da bunlardan birincisi vakfiyeyi XVL
asirda, ikincisi de XVIII. asirda tasdik etmi§ler demektir. Diger tip vak-
fiye (deft. пи. 628, s. 449 v. dd., terciime 2105 nu, deft.) 876 tarihli
ash (euail-i $evval — 12. III. 1472) ve 882 evahir-i cumad II. = 5. I.
1478) tarihli zeyli olup, bundada, Alp Arslan beye kadar sekiz
batin ecdadi zikr edilen — ki Dovel-i lslamiye*&eki §ecere ile bazi
farklan vardir — Vakif Ismail beyin Filibe’ye bagli Kadi koyii
civannda Kogma suyu iizerindeki uq degirmen ile Haci-Halil koyiinde,
bazi kimselerden satin aldigi yerleri, degirmen v. s yi Markova koyiinde
yaptirdigi mescide, bu mescidin tamirine ve buraya giden su yolunun
tamirine, miitevellisi yine hayatmda kendisi, oliimunden sonra oglu
Hasan bey.... olmak iizere, vakfettigini ve diger §artlanni beyan ey-
lemekte, ve zeylinde de Filibe’de Kara-reis koyii yakininde Kirk-
pinar nehri iizerindeki degirmenler — ki hududu Sultan Murad vakfi
iledir — vakfa ilave ettigi bildirilmektedir. Bu vakfiyeyi tescil veya tas-
dik edenlerin de XVI. asir §ahsiyetleri oldugu goriilmektedir.
(27С)
(271)
f
(274)
(275)
(276)
к*' ж у
’ ^ИЬ|^йс£'; -Ц>-у ' 7^:;*3^;л.:.:':л-... л/.з:/-: зз/;-,У ;//:;...; . ;Г ;С-37> ГЗ,:^ r\
Ь^ЬАн;и-г :-;з й'Зчлх^з; •; :< згшв
v/* * ’ ^‘»>^»'|АУ
: "^у 4-л^л> лЧ^Аи' t ' ^j£>J^ntSS
' ^У-i'
k<-? - ife +>
-дажЖШ^^
''OOwwfell
й^ЙЗа^ *^;7
•iQJe7SO#^^S^W^Qfe®7^^^^7Bs
йй^ШШОЙ|®йз
e&fese
Bieagaa^^ .
XVII
AHI MEHMED EFENDI VAKFIYESi
Tahrir defterlerinde goriilmiyen bu vakif, Murad II. tarafmdan
V i z e’ de Saray nahiyesinde Ahi Mehmed adinda birisine temlik
edilen, hududlan gosterilen geni§$e bir arazinin oglu Halile ve Musa’ya
ve nihayet, Edirne ’deki Muradiye camiine vakif ve tahsisine ait (eva-
il-i zilkade 847 = 20Л1.1444) vakfiye tercumesi suretidir ve V. U. M. ar-
§ivinde (deft. nu. 989, s. 75) bulunmaktadir.
дин*
(219)
XVIn
AHMED BEY (TUTUNSUZ) VAKFIYESi
Bayezid IL devri ba§larmda defterdar oldugunu ve D i m e t о к a’daki
vakif koyiinii evvelce zikrettigdmiz (yk. bk. s. 390 V- d.) Tiitiinsiix
Ahmed Bey in buna ait vakfiye kaydini V. U. M. argivinden (633 n.
deft. s. 46 v. d.) naklen takdim ediyoruz. Bu vakfiye suretinde, Ahmed
bey bin Abdullah’in Dimetoka’daki Ahmed Fakihlu (Ece-Koyu) koyiinii
evladlik vakfi yaptig-ini (20 cumad IL 88826. VII. 1483), bunun hasda-
tindan ciiz okunmasi v.s. i$in tahsislerde bulundug-unu goriiyoruz. §ahid- *
ler arasinda ulemadan Muslihiddin Kesteli, Muhiddiri Haci Hasan-
zade, Ahmed Qelebi Fenari, viizeradan sadrazam Ishak Pa§a (bin
Ibrahim), Davud Pa§a (bin Abdiilvedud), hazinelar-ba$i^)AaLC,\ Musli-
hiddin (bin Abdullah) da vardir.
(2«1)
(М®
ИВНЙИ1Й1!МвИЖ1И^йЯИвйЖЙ1Шш?-Ша|я1и|1
г • , „ •< -*® • ”''♦ : ,:,; .- 7 * « -ее* fcj -л*' *- «:ДЛ» '" „
И^ИМИ^|МЯЙ1й®йИ^Ив1в!^®ЯИИ1^ИИЙ^^1ИВ
1!вВ11^^111вВй11!1Яв1И1В^МЯИ^Й||И|
11|^ЖИ*1МвИИЯ1^ввИ1ИИИ11йИ1ЯИ1
,d л Л::<.ййдай;;Ж=5Й^ -Г
?<><;.йй^й-и.'-? •• ,••' „
:Ш;:
”:>Г" ’’’ ’ Z ’ Г’—:”, Г™ ;if rf\ \У \й’”Г>” Н ’ ’’^ J Ч “ > ГТ /
>s • в :K
IKj-iKr::?;;. ::* -i
K№
:•:. ..f '... xtJ
ШШ№Ш
iilieeiliiiiSiSlBillBilililSiiiSliei^
......::"‘"‘1:::-:;;ЖЖЖЖ^^
(283)
!ийДЙЙ^ВЬй®ЯЖВДЖ®#йИЯИЯййвйви
1И^^1в^®^^»ввЯИ^1Я|Ив111111
ИИИв®вЖЯ1ЯвйШЯЙ1Л®ВИвИЯввввй^вИ1
^М1^вВ,1й#вйяЖ^^Н^^В®в|йвЛШЖВ11
•i»»«eg»oeig^^«ts»es^
:1^:,Г-Йй>:Г\ЙЁЙ®^^Л^^^0ВО
Й№ВВ
ЯНЯ^Ш
Я^ЯШ^^Я
ЙШЙ®§й81Ш,
иШММг^Й
ННВЖВМвИ
И^^ИИйДДМД
ш
XIX
FAIR PA§A VAKFlYESi
Bayezid II devri vakiflan arasmda ve, daha once, Edirne *dekf
odalari v. s. vesilelerle (yk. bk. s. 44, 413) bahsettigimiz Faik Pa§a,
Arnavutluk’da. Narda kasabasinda bir cami, medrese, dariittalim, К e f a -
1 о n у a kalesinde cami, onun yanmda muallimhane, NardaMa imaret
yaptirmi§, bunlar i$in Vardar nahiyesinde (Selanik) bazi koyleri, Nar-
da'da bir hamam ile 14 diikkan v. s. vakfederek vazifelilerine ve ihti-
ya^larina tahsislerde bulunmu§, tevliyetini hayatinda kendisine, sonra, as-
lah evlada ... §art eylemi§ti. V. U. M. ar§ivinde bulunan [623 n, deft. s.
100-103) vakfiye sureti evasit-i cumad I. 898 tarihli (4.Ш.1493) ^lup
evail-i ramazan 907 de (10.III.1502) yapilan zeyli ile de о tarihte vefat
etmig olan Vakifm yeni vakiflan, Narda nehri iizerindeki degirmen^
Karli-ili Livasinda diger degirmen, bag, dalyan v. s. tespit edil*
mi§ goriilmektedir.
(2851;
j
(68?;)
(вЯЖ)
(I6fc)
(06&)
XX
HUND1 HATUN (IBRAHIM PA$A ZEVCESI) VAItFiYESi
(J a n d a r 1 i - z ad e Ibrahim Pa§a zevcesi Hundi Hatun na-
mma mevcut vakfiyeyi evvelce zikretmi§ (6£. s. 387), 899 tarihli
vakfiye ile bunun 908 tarihli zeyli hakkinda, Barsa $er’ige stcil defte*
rine atfen, malumat’vermi^tik. Bahis konusu olan bu vakfiye ve zeylinin
ahiren V. U. M. ar§ivinden elde ettigimiz (581f2nu. deft. s. 38? v. dd.,
tercumesi 1967 nu. deft.) kayit suretini buraya dercediyoruz. Filhakika
Karaca Bey kizive Ibrahim Pa§a zevcesi olan Hundi Hatun Bur-
s a’da bir muallimhane yaptirmig, bunun igin de, Edirne’de Fil-dami
mahallesinde Kazasker-hamami denen hamami, bu civardaki diikanlan
Mihali^’de Harem-agili koyiinu... v.s. vakfederek, tevliyetini de kendisin-
den sonra, §ah Hu ban namiyle maruf olan kizi Hatice hatuna §art ey-
lemi§ti. 908 tarihli zeylinde ise evkafina daha bazi ilaveler yaptigi goriil-
mektedin
(293)
SO
$
"9
XXI
ISKENDER BEY (RUSTEM PA§A - ZADE) VAKFI
V. U. M. ar§ivinde F i 1 i b e ’de Ishender Bey bin Abdurrahman
Bey bin Rustem Pa§a namina 875 tarihli bir vakfiye kaydi (633 nu.
s. 88 v.d ) mevcuddur. XV. asnn ilk yansmda yagamasi lazimgelen
Rustem Pa§a hakkmda, §imdilik, bilgimiz yoktur. Vakfiyeye gore bu zat
Filibe’de pir mescid yaptirmig, torunu tskender bey ise bu mescidi ca-
mie tahvil ederek vakfini kurmu§tur. Vakfiyede zikredilen Filibe’de Ibn-i
Rustem mahallesi - ki bu Rustem Pa§a namina adlanmi§ olsa gerektir-,
filhakika, 935 tahrirlerinde/y^j .. olarak ge^mektedir (ki§. 370 nu.
deft., s. 99). XV. asirda Rustem Pa§a adinda birisini tanimayi§imiz, bu
namdaki muahhar §ahsiyetlerle de alakasi goriilmemesi cihetiyle, daha
ziyade kadi hucceti §eklindeki bu tiirk^e vakfiye kaydinin uydurma ola-
bilecegi hatira geliyorsa da, metinde zikredilen isimler namina Filibe*de
tesisler bulunmasi, Fatih devrinde tskender Bey ve babasi Abdur-
rahman Bey gibi kimselerin bulunabilecegi, bu ihtimali zayiflatacak ma-
hiyettedir. Biz, muahhar tetkiklere bir zemin hazirlamak miilahazasi ile,
mevzuumuzla alakali bulunan, bu vakfiye kaydini da ne§rediyoruz.
£299)
VAKFlYELERiN FIHRiSTi
Sahife
I. Bayezid II. vakfiyeleri . . (3)
II. Seljuk Hatun (Sultan) vakfiyesi............................. (185)
III. Haci Kemaleddin Ismail Bey vakfiyesi. ...............(194)
IV. Sinanuddin Yusuf Aga (Dervig Sinan Bey) vakfiyesi. . . (207)
V. Ilyas Bey (Emir-i ahur) vakfiyesi ......... (212)
VI. §ehzade Suleyman Рада vakfiyesi . . . . ... . . (216)
VII. Bahaeddin Рада vakfiyesi . ;..................................(221)
VIII. AU Bey (Lala) bin Karli vakfiyesi . . . . . . . . . (226)
IX. Yakut Рада vakfiyesi .........................................(232)
X. Umur Bey (bin Saruca Рада) vakfiyesi ... . . . . (235)
XI. Timurtag Bey (Mu’iniiddin) vakfiyesi . ...................(245)
XII. §ah Melek Be^ (bin §adi) vakfiyesi.....................(247)
XIII. Turhan Bey (Haci, Gazi, bin Рада-Yigit Bey) vakfiyesi. . (250)
XIV. Ahmed Bey (Has) vakfiyesi...............................(256)
XV. Hasan Bey (§arabdar) vakfiyesi.............................(264)
XVI. Ismail Bey (Isfendiyar-zade) vakfiyesi ........................(268)
XVII. Ahi Mehmed efendi vakfiyesi . .................................(278)
XV11I. Ahmed Bey (Tutunsiiz) vakfiyesi . ............................(280)
XXI. Faik Рада vakfiyesi .............................................(284)
XX. Hundi Hatun (Ibrahim Рада zevcesi) vakfiyesi . . . . . (292)
XXI. Iskender Bey (Rustem Paga-zade) vakfiyesi . ..... (298)