Text
                    

na platformy: TOS, MacOS, Windows najlepsze narzędzie do przygotowywania profesjonalnych publikacji
ATARYNKA nr 1/2002 SPIS TREŚCI Wyniki ankiety............................4 Nasze oznaczenia..........................5 News miesiąca.............................6 Klony są wokół nas........................8 Polacy nie gęsi..........................11 CC65 - kompilator języka C...............12 Nasze strony .............................14 Serious #10 ..............................18 Patch do MAE Assemblera ..»............19 32 odcienie w trybie dziewiątym .........20 Szybka interpolacja......................24 HTML na Atari ...........................27 Checkered Flag...........................29 Ghost Link czyli słów kilka o komunikacji... 30 Ankieta po raz drugi.....................31 Ostatnie aktualizacje....................32 O naszej gazetce.........................33 Ogłoszenia, czyli giełda Atarowca........34 Zdjęcie na okładce: Jakub „LEWIS” Kosiec f Cześć!!! Miło mi Powitać Was w pierwszym numerze nowej gazetki poświęco- nej komputerom i kon- solom wyprodukowa- nym (lub kompatybilnym) przez firmę Atari. Na pewno nie uniknąłem pewnych niedociągnięć podczas pracy nad tą pozy- cją, jednak mam nadzieję, że wynagrodzi je treść niniejszej gazetki. Prawdę mówiąc, to powstała ona tylko i wyłącznie dzięki Wam - potencjalnym czy- telnikom i autorom artykułów. Wszystko zaczęło się od ankiet, które znaczna więk- szość z Was postanowiła wypełnić. Ich wyniki znajdziecie na czwartej stronie gazetki... Kilka osób zadawało mi pytanie, o ewentualne połączenie sił z Vułgarem (wydaje on „ATARI FANA”). Niestety, z pewnych względów nie doszło do połącze- nia sił. Jest tego jeden plus konkurencja wymusza lepszą jakość. Dostałem także pytania dotyczące płytki z softem. No cóż, nie wykluczam takiej możliwości, na koniec roku. O ile będzie dość duże zainteresowanie z Waszej strony i o ile będzie dość progra- mów (prośba do autorów programów oraz organizatorów zlotów...). Mam nadzieję, że uda nam się stworzyć profesjonalne pismo, na które będzie zapotrzebowanie. Dlatego proszę Was o uwagi i opinie dotyczące naszego pisma, jak także o opisanie Waszych oczekiwań. Na zakończenie chciałbym podziękować reklamodawcom, dzięki którym udało się wydanie tak małego nakładu pisma w takiej cenie. Z Atarowskim Pozdrowieniem Paweł Sikorski strona 3
ATARYNKA nr 1/2002 WYNIKI ANKIET Przedstawię Wam tutaj poniżej wyniki ankiety, jaką większość z Was postano- wiła wypełnić Zrobiliście to albo na Last Party 2001 (Opalenica), albo na AtariArea (dzięki Dely za zamieszczenie ankietki). Link do niej był także umieszczony na prywatnej stronie Rafała Kaweckiego (kaweckiatari.org) oraz za jego pośredni- ctwem na stronie ST Computera (st-com- puternet). Dziękuję wszystkim za udo- Przyszedł czas na podsumowanie wyni- ków, a są one umieszczone w tabelce poni- żej niniejszego tekstu. Co prawda liczy- łem na nieco większy odzew, ale mimo tego postanowiłem spróbować sił z niniej- szą pozycją. Mam cichą nadzieję, że liczba czytelników nie zmniejszy się w najbliż- szym czasie, a wręcz przeciwnie - że ich przybędzie. Paweł Sikorski stępnienie miejsca na serwerze oraz za wypełnienie ankiet ANKIETY ILOŚĆ UWAGI LICZBA ANKIET: no W tym jedna zagraniczna W TYM ANONIMOWYCH 7 TEMAT ANKIETY ILOŚĆ OSÓB UWAGI ATARI XL/XE 87 ATARI ST/STE 46 ATARI TT030 32 ATARI FALCON 030 46 ATARI PORTFOLIO 23 ATARI JAGUAR 24 ATARI LYNX 21 KONSOLE 8-BIT 23 CENADO5zl 21 Większość posiadaczy ST/STE CENA5-10zł 67 CENA POWYŻEJ lOzł 22 Większość posiadaczy XL/XE „ATARYNKA” nr 1/2002 Wydawca: SIKOR SOFT, Paweł Sikorski, ul 1-go Sierpnia 28/64, 02-134 Warszawa e-maih sikorjsoft@pocztafm Stała współprace zadeklarowali: Jakub „LEWIS” Kosiec, Daniel „DELY” Koźmiński, Rafał Kawecki, Rafał „VASCO” Dziamski, Piotr „Fox” Fusik Naświetlanie: FKAndA, ul. Bacha 26a 02-743 Warszawa, tel. +22 843 63 22, fax +22 843 63 24 Druk; Drukarnia „JANO", ul Pawiriskiego 3,02-106 Warszawa, teL/fax +22 659 89 02 Nakład; 150 egzemplarzy strona 4
ATARYNKA nr 1/2002 NASZE OZNACZENIA Ponieważ nasza gazetka jest poś- więcona wszystkim komputerom Atari, to musimy jakoś oznaczyć poszczególne działy. Będzie to zrobione za pomocą małych symboli graficznych, przedsta- wionych poniżej. Jeżeli artykuł będzie dotyczył całej rodziny komputerów lub konsol, to taki symbol nie będzie zamieszczany. Jest jeszcze sprawa klonów (komputerów kompatybilnych z Atarowskimi). Ponie- waż stanowią one w przeważającej mierze klony Atari TT030 lub Falcona, więc będą aznaczane w taki sam sposób. PORTFOLIO t F Atari zaistniało także na rynku PC. W dodatku stworzyło najmniejszy kiedyś komputer, który do dziś zadziwia wielu- KONSOLE. ^Konsole 8-mio bitowe, niby nic, a jednak tak wiele- Swojego czasu sztandarowe produkty Atari, do dziś mają wielu wiel- bicieli- JAGUAR. ^Pierwsza, prawdziwa, 64-bi- towa konsola do gier. Do dziś nikt nie zna jej pełnych możli- wości, czasem pojawia się jakaś nowość Może nas jeszcze czymś zaskoczy? Paweł Sikorski r XE^ Takim symbolem będziemy oznaczać wszystkie artykuły dotyczące ośmiobitowych kom- puterów Atari, zarówno serii 400/800, jak i serii xl/xe r TT j ^FALCON j Jak widać, pod tym znakiem znajdzie się wszystko, co będzie dotyczyło serii ST/STe Atari TT030 to komputer dla profesjonalistów, jednak myślę, że znajdą się tutaj artykuły dla wszystkich miłośników tego komputera- Ostatnie dziecko firmy Atari Corp. Mam cichą nadzieję, że w tym dziale znajdzie się wiele interesujących artykułów- Ąffijflyi^Część artykułów może doty- kilku działów, więc nie- które oznaczenia mogą być gru- powane razem, aby czytelnik mógł się lepiej zorientować w temacie wiodącym artykułu- Przy takim oznaczeniu można się spodziewać nie tylko artykułu dotyczącego Atari TT030 i falcona, lecz także doty- czącego jednego (lub większej ilości) z atarowskich klonów. Myślę, że to powinno zaciekawić każdego atarowca- Brak oznaczeń wcale nie ozna- cza braku artykułu- Jest on tylko bardziej ogólny, dla każde- go zainteresowanego- strona 5
ATARYNKA nr 1/2002 News Miesiąca Ostatnie miesiące obfitowały w różnego rodzaju nowinki ze świata zarówno oprogramowania jak sprzętu. I tak do dyspozycji mamy najnowszą wersję kompatybilny - jednak jak można się domyślić jest to niemożliwe, liczyć można jedynie na częściową kompatybilność, resztę ma załatwić działająca już Papyrusa noszącą numer 9, można było poczytać pierwszy numer nowego magazynu o dźwię- cznej nazwie Chos- nek (Mystic Bytes) czy w końcu niektó- rzy wypróbowali emulacja. Co ciekawe procesor ten ma być taktowany początkowo zegarem 250MHz a następnie 350 i 500MHz. Biorąc nawet pod uwagę konieczność emulacji niektórych instrukcji uzyskuje się naprawdę potężne narzędzie do każdej z prac. Maszyna ma być standardowo wyposażona w porty: MIDI, 2xPS2, zapewne wersje 0.01 nowej przeglądarki interneto- wej HighWire. Ze sprzętu istotną nowością jest nowa dopałka autorstwa Rudolpha Czuby - Centurbo 060 (CT60), która lada dzień znajdzie się w produkcji. Drugim bardzo ciekawym rozwiązaniem jest dar- mowy projekt Eiffel - interfejs umożliwiający pod- łączenie do Atari klawiatury i myszki od PC-ta. Jedyne koszta jakie ponosi użytkownik to koszta zakupu części i czas, dla osób nie potrafiących posłu- giwać się lutownicą polecam jednak zamówienie USB 1.0 oraz 2.0, AGP, Ethernet, 4xIDE, 4xPCI, 2x port szeregowy oraz port równoległy. Jest to obecnie wła- ściwie standardowe wyposażenie każdego PC-ta (no może oprócz portów MIDI) i nie powala już na kolana W skład zestawu ma wchodzić oczywiście karta gra- ficzna (prawdopodobnie ATI) oraz Deesse (!!!). I ten ostatni składnik da je powód do zazdrości u nieje- dnego posiadacza czy to PC czy innych maszyn. Karta ta jest wyposażona w procesor DSP 56300, dysponujący mocą obliczeniową 100 MIPSów (czyli gotowego produktu u autora projektu. Ja jednak chciałbym przed- stawić coś zupełnie innego - xTOS. Cóż to jest i co z tego będzie. xTOS jest to projekt stworzenia nowego kom- jest 6 razy szybszy od DSP Falcona i 3 razy od DSP na kar- cie StarTrack). Jak łatwo się domyślić to właśnie dzięki tej karcie xTOS stanie się praw- dziwym następcą Falcona. Ale dlaczego mówię o tym w kate- gorii news miesiąca. Otóż właś- putera kompatybilnego z TOS’em. Byłby to, dzięki nie w lutym opublikowany został schemat ideowy temu co będzie wchodziło w skład wyposażenia, płyty głównej maszyny. Sugeruje to, że projekt prawdziwy następca Atari Falcon. Sercem maszyny ma być procesor ColdFire 4e, którego produkcja ma rozpocząć się w tym roku (Motorola przesunęła jego produkcję z lipca 2001 na drugi kwartał 2002). Proce- sor ten jest następcą serii 68k i ma być z nią w 100% został już ukończony a autorzy czekają obecnie jedynie na ukazanie się procesora ColdFire 4e. Nieje- den z czytających zastanawia się w jaki sposób testują maszynę skoro nie ma ona jeszcze głównej jednostki. Płyta jest tak zaprojektowana, że obsłu- strona 6
A1ARYNKA nr 1/2002 guje również starsze modele (oraz nowsze) CF, dzięki czemu łatwo będzie później rozbudować swój kom- puter. W marcu odbędzie się spotkanie osób zaanga- żowanych w ten projekt na spotkaniu tym ma być zaprezentowany egzemplarz testowy komputera. powinny zostać zakończone w ciąglu najbliższych tygodni. Zadaniem tej fundacji byłoby promowanie i sponsorowanie autorów tworzących na naszą plat- formę. Umożliwiłoby to rozwijanie istniejącego oraz już nieco starszego oprogramowania. Wiadomo, że Głównym tematem ma być jednak opro- gramowanie a w szczególności system. O ile Milan ma dostarczyć TOS (tak, nie będzie to TOS z TT-ki, tylko poprawiona i ulep- wielu autorów zaprzesta je prac nad swoimi aplikacjami ze względu właśnie na sprawy finansowe. Fun- dacja umożliwiłaby w pewnym stopniu otrzymywanie wynagro- dzenia za pracę, co w konsekwencji prowadziłoby do rozwoju oprogra- mowania Tyle w skrócie o zasa- dach funkcjonowania więcej szona wersja Falconowa) to dalej nie wiadomo, który z dostępnych systemów wielozadaniowych ma być promowany dla xTOS’a Wydawać by się mogło, że MiNT jest oczywistym rozwiązaniem, ale ponoć kon- takt z Frankiem Naumannem (szefem projektu MiNT) jest ostatnio dość trudny. Jednak do czasu spotkania szefostwo xTOS’a powinno mieć tą sprawę już rozwiązaną przynajmniej na takim eta- pie, żeby można było spokojnie rozpocząć portowa- nie albo MagiC’a albo MiNTa pod ColdFire. Przyglą- dając się całości można śmiało patrzeć w przyszłość - w tym roku do kupienia będzie napewno nowy komputer kompatybilny z Atari- Druga interesującą nowością z tego samego źródła jest ATSF - Atari/TOS Software Foundation, czyli krótko mówiać fundacja na rzecz oprogramowania dla Atari. Założycielami jej mają być te same osoby, które zajmują się projektem xTOS - a osobą odpo- wiedzialną za całość jest Ulrich Goessel, do niedawna jeszcze przedstawiciel xTOS’a (obecnie jest nim Tho- mas Raukamp, redaktor naczelny ST-Computer). Obecnie trwają wzmożone prace nad uruchomie- niem działalności fundacji od strony pra- wno-administracyjno-finansowej. Prace te dowiemy się jak już wszystko zostanie załatwione. A oto kilka przydatnych adresów: xTOS: http://w w w.xtos.de Deesse: http://www.frontier-systems.de/pro- ducpLhtm Opracował i opisał: Rafał Kawecki Ze strony redakcji chciałbym dodać, że postaramy się śledzić wszelkie sprawy związane z rozwojem projektu xTOS. Dodatkowo mam nadzieję, że uda się zebrać do następnego numeru dość materiałów, aby móc bliżej przybliżyć ten komputer. Bliższych informacji należy szukać w artykule dotyczącym atarowskich klonów - a jednak nie jesteśmy osamotnieni na tym świecie_ Może uda się Rafałowi zdobyć jakieś szersze informacje - wszak utrzymuje on stałe kontakty z atarowskim światem. Paweł Sikorski strona 7
r TT /FALCON, ________ATARYNKA nr 1/2002 Klony są wokół nas... Wbrew obiegowym opiniom, nie tylko kompu- tery PC mają swoje klony. Jest także bardzo dużo komputerów kompatybilnych z naszym ulubionym Atari. Poniżej przedstawię część informacji ściągnię- tych ze strony, http://membersmadasafish.com/~a- seabrook/atari. Była ona po raz ostatni aktualizo- wana w styczniu 2001 roku, tym niemniej ilość przedstawionych modeli przerasta najśmielsze ocze- kiwania. Oto one: 1. Ge-Soft Eagle CPU: Motorola MC68030 32 bity, 32MHz lub Motorola MC68040 32 bity, 32MHz FPU: zintegrowany z MC68040 DSP: brak TOS: modyfikowany 3.06 w ROMie RAM: do 14Mb ST-RAMu oraz do 256Mb TT-RAM-u Grafika: zależna od karty graficznej, ale lepsze osiągi od TT030 z monitorami VGA/SVGA Dźwięk: monofoniczny Stacje dysków: 1.44Mb, dostępny twardy dysk Porty: MIDI In, MIDI Out/Thru DMA/ACSCI, zewnętrzne SCSI, równoległy, 4*szeregowy, LAN, myszki, złącze VME, złącze Eagle Channelfbrak bliż- szego opisu) Obudowa: dwa rodzaje TOWER Data rozpoczęcia produkcji: 1994 Status: nie produkowany obecnie, rzadko dostępny z drugiej ręki 2, Medusa Computer System Medusa T40/T60 CPU: Motorola MC68040 32 bity, 32MHz lub Motorola MC68060 32 bity FPU: zintegrowany z procesorem DSP: brak TOS: modyfikowany 3.06 w ROMie RAM: do 128Mb na płycie głównej Grafika: zależna od karty graficznej, ale lepsze osiągi od TT030 z monitorami VGA/SVGA Dźwięk: monofoniczny Stacje dysków: 1.44Mb, twardy dysk IDE Porty: MIDI In, MIDI Out/Thru DMA/ACSCL ISA (16-bitowy) dla karty graficznej, IDE, złącze DMA/ACSCL dwa porty szeregowe, port klawiatury (jak w TT) Obudowa: dwa rodzaje TOWER Data rozpoczęcia produkcji: 1994 Status: nie produkowany obecnie, rzadko dostępny z drugiej ręki 3. C-LAB Falcon 030 MKS L MKS IŁ MKS X CPU: Motorola MC68030 (szyna 16-bitowa), 16MHz FPU: opcjonalnie Motorola MC68882 DSP: Motorola DSP5600L 32MHz TOS: 4.04 w ROMie RAM: 4Mb lub 16Mb Grafika: wiele trybów dla RGB/TV oraz VGA. Tryby VGA osiągają: 640x480x16, 640x480x256, 320x240x65k. 320x480x65k. Paleta 262144 kolory. Modulator TV (nie w każdym - redakcja). Blitter Dźwięk: 16-bitowy stereo z dostępnymi 8 kanała- mi, do 50KHz próbkowania. MKS II oraz X posiadają lepszy dźwięk od oryginalnego Atari Falcona 030 Stacje dysków: 1.44Mb, w MKS II oraz X opcjonal- nie twardy dysk wewnętrzny SCSI Porty: cartridge, MIDI In, MIDI Out/Thru SCSI2, port równoległy, port szeregowy (230kbps), LAN, wejście mikrofonu wyjście słuchawkowe, DSP, mysz, joystick, porty analogowe, złącze krawędziowe procesora, wewnętrzne IDE. W MKS II i X - wewnę- trzne złącze SCSI2 Obudowa: MKS I i II - standardowa, MKS X - dwa rodzaje desktop Data rozpoczęcia produkcji: 1995,1996(Mks X) Status: produkowany obecnie Uwagi: stworzony na podstawie Atari Falcon 030 strona 8
A1AKYNKA nr 1/2002 4. Computer Direct DirecT30/T30 Stealth CPU: Motorola MC68030 32 bity, 16 do 50MHz (za- leżnie od konfiguracji) FPU: Motorola MC68882 DSP brak TOS: modyfikowany 3.06 w ROMie RAM: 2 lub 4Mb ST RAM, rozszerzalne do 26Mb (wraz z TT-RAMem) Grafika: bazowa jak w TT030, inne konfiguracje i karty graficzne lepsze osiągi od TT030 z monito- rami VGA/SVGA Dźwięk: 8-bitów stereo Stacje dysków: L44Mb, opcjonalnie wewnętrzny twardy dysk Porty: Cartridge, MIDI In, MIDI Out/Thru, DMA/ACSCI, zewnętrzne SCSI, port równoległy, cztery porty szeregowe, LAN, wyjście STEREO, mysz, joystick, porty analogowych joysticków, port rozsze- rzeń VME Obudowa: dwa rodzaje TOWER Data rozpoczęcia produkcji: 1995 Status: nie produkowany obecnie, rzadko dostępny z drugiej ręki Uwagi: na podstawie standardowej płyty TT030 5. Medusa Computer Systems Hades T40/T60 CPU: Motorola MC68040 32 bity, 32MHz lub Motorola MC68060 32 bity, 50MHz FPU: zintegrowany z procesorem DSP. brak TOS: modyfikowany 3.06 w ROMie RAM: do 128Mb na płycie głównej Grafika: zależna od karty graficznej, ale lepsze osiągi od TT030 z monitorami VGA/SVGA Dźwięk: monofoniczny Stacje dysków: 1.44Mb, twardy dysk IDE Porty: MIDI In, MIDI Out/Thru, ISA (16-bitowy) dla karty graficznej, IDE, złącze DMA/ACSCI, dwa porty szeregowe Obudowa: dwa rodzaje TOWER Data rozpoczęcia produkcji: 1996 Status: nie produkowany obecnie, rzadko dostępny z drugiej ręki Uwagi: na podstawie Medusa T40/T60 6. Computer Direct DirecT40/T60 Plus CPU: Motorola MC68040 32 bity, 32MHz lub Motorola MC68060 32 bity FPU: zintegrowany z procesorem DSP brak TOS: modyfikowany 3.06 w ROMie RAM do 128Mb na płycie głównej Grafika: zależna od karty graficznej, ale lepsze osiągi od TT030 z monitorami VGA/SVGA Dźwięk: monofoniczny Stacje dysków: L44Mb, twardy dysk IDE Porty: MIDI In. MIDI Out/Thru, ISA (16-bitowa) dla karty graficznej, IDE, DMA/ACSCI, 2*szeregowy Obudowa: dwa rodzaje TOWER Data rozpoczęcia produkcji: 1996 Status: nie produkowany obecnie, rzadko dostępny z drugiej ręki Uwagi: na podstawie Medusa 040/060 7. Computer Direct DirecT40/T60 CPU: Motorola MC68040 32 bity, 33MHz lub Motorola MC68060 32 bity, 60MHz FPU: zintegrowany z procesorem DSP brak TOS: modyfikowany 3.06 w ROMie RAM 4Mb rozszerzalne do 1Gb Grafika: karta ISA ET4000, 640x480xl6.7M 800x600x65k, 1024x768x256, 1280x1024x16 przy użyciu monitora SVGA Dźwięk: monofoniczny Stacje dysków: L44Mb, twardy dysk 850Mb EIDE Porty: MIDI, 4*PCL 2*ISA, VME, wewnętrzne EIDE, SCSI 2*szeregowe, LAN, równoległy, klawiatura, joy- stick i mysz strona 9
ATARYNKA nr 1/2002 Obudowa: dwa rodzaje TOWER Data rozpoczęcia produkcji 1996 Status: nie produkowany obecnie, rzadko dostępny z drugiej ręki Uwagi na podstawie Hades T40/T60 8. Sunrise Audio Workstation CPU: Motorola MC68030 (szyna 16-bitowa), 16MHz, opcjonalnie Motorola MC68040, 32 bity, do 33MHz FPU: opcjonalnie Motorola MC68882 DSR Motorola DSR56OO1. 32MHz TOS: 4.04 w ROMie RAM: 143Mb, opcjonalnie do 64Mb przy MC68040 Grafika: wiele trybów dla RGB/TV oraz VGA. Tryby VGA osiągają: 640x480x16, 640x480x256, 320x240x65k, 320x480x65k. Paleta 262144 kolory. Modulator TV. Blitter Dźwięk: 16-bitowy stereo do 50KHz próbkowania. Możliwości upgreatu do lepszej jakości od oryginal- nego Atari Falcona 030 Stacje dysków: 1.44Mb, twardy dysk 2Gb SCSI, opcjonalnie nagrywarka CD Porty cartridge, MIDI In, MIDI Out/Thru, cztery dodatkowe MIDI, 8*audio In, 8*audio Out, interfejs SPDIF, SCSI2, IDE, równoległy, szeregowy 230kbps, LAN, 2*mlkrofon, wyjście słuchawkowe, DSP, mysz, joystick, analogowe joysticki złącze krawędziowe procesora Obudowa: dwa rodzaje Data rozpoczęcia produkcji 1997 Status: produkowany obecnie Uwagi: stworzony na podstawie Atari Falcon 030 9. Milan-Computersystems Milan CPU: Motorola MC68040 32 bity, 25MHz. Motorola MC68060 może być dodana później za pomocą data- boardu FPU: zintegrowany z procesorem DSP: brak TOS: 4.05, 4.07 lub 4.08 Flash Eprom. Również Milan Multi-OS (wersja N.AES+MINT) jako standard RAM: 16Mb rozszerzalne do 512Mb Grafika: karta PCI S3 Trio V64+, 2Mb RAM mak- symalna rozdzielczość 1280x1024x256, głębia kolo- rów 800x600xl6.7M. Inne karty są dostępne Dźwięk: emulacja dźwięku ST przez wbudowany głośnik Stacje dysków: 1.44Mb, twardy dysk IDE Porty 4*PCŁ 3*ISA, 2*IDE, szeregowy kompaty- bilny z MFP, 2*szeregowy kompatybilne z PC, równo- legły, PS/2, klawiatury (kompatybilny z PC) Obudowa: dwa rodzaje TOWER Data rozpoczęcia produkcji: 1998 Status: produkowany obecnie Uwagi: karty SCSI, DSP/SPDIF/DMA, 16-bitowe dźwiękowe oraz telewizyjna są dostępne 10. Centek Phenix CPU: Motorola MC68060 32 bity, 80MHz. Pozwala uruchomić do procesorów jednocześnie FPU: zintegrowany z procesorem DSR Motorola DSP56301,100MHz na slocie PCI (do sześciu procesorów) TOS: DOLMEN (nowy system) kompatybilny z TOSem, ze sprzętową emulacją STe, Flash Eprom RAM: 32Mb. do 256Mb Grafika: PCI S3 Virge DX 3D 4Mb RAM Dźwięk: 20-bitowy do 48kHz częstotliwości prób- kowania. Zewnętrzne złącze DSP do dodania nowych urządzeń Stacje dysków: IDE ZIP lub LS120, Ultra-SCSI 43Gb (lub większy), DVD Porty 3*PCL 2*USB, 2*IDE, złącze krawędziowe procesora, złącze DSP, Ultra-SCSI, 2*cinch audio In, 2*cinch audio Out mikrofon, słuchawki. MIDI, złącza szeregowe i równoległe dostępne za pomocą konek- tora USB strona 10
AIARYNKA nr 1/2002 Obudowa: dwa rodzaje mini TOWER Data rozpoczęcia produkcji: 1999 Status: oczekuje na produkcję Uwagi: Centek poda je, że Phenix nie jest klonem platformy TOS, lecz raczej emuluje system TOS za pomocą swojego systemu DOLMEN 11. Milan Computer Systems/Axro Milan060 CPU: Motorola MC68060 32 bity, 64MHz lub 80MHz FPU: zintegrowany z procesorem DSP: brak TOS: 4.08 lub lepszy Flash Eprom Również MagiCMilan jako standard RAM: 32Mb, rozszerzalne do 512Mb Grafika: PCI ATI RAGĘ IIC 4Mb RAM głośnikami Stacje dysków: 1.44Mb, twardy dysk IDE, EIDE CD-ROM 40x Porty: 4*PC1, 3*ISA, 2*IDE, kompatybilny z MFP szeregowy, 2*szeregowy (PC), równoległy, 2*USB, PS/2, klawiatura PC. Obudowa: dwa rodzaje TOWER Data rozpoczęcia produkcji: 1999 Status: czeka na produkcję Uwagi Następca Milana Czy dwie ostatnie pozycje doczekają się produk- cji - czas pokaże. W następnym numerze postaram się przybliżyć kolejne klony - projekty oparte o pro- cesory PowerPC. Paweł Sikorski Dźwięk: Soundblaster 64PnP ze 120Watowymi Polacy nie gęsi... r ST /TT /FALCON „Polacy nie gęsi-.” - pisał kiedyś Mikołaj Rey, mając na myśli użycie języka polskiego w codzien- nej literaturze. Ta prawda jest aktualna i dzisiaj, ale co z tego wynika dla przeciętnego użytkownika komputera? Otóż, mamy kilka (a właściwie - kilkanaście) stan- dardów kodowania polskich ogonków (np. ISO 8859-2, Windows 1250, Mazovia, Latin L Latin2), co stanowi pewną niedogodność przy przenoszeniu tek- stów. Każdy z nich jest inny, a „polskie” ogonki char- cują po całej tablicy znaków (z wyjątkiem chyba tylko standardu Atari, gdzie poszczególne litery są w porządku jedna za drugą, ale niestety jest on roz- powszechniony tylko na naszych maszynkach). Czy w związku z tym skazani jesteśmy na infor- matyczny bełkot? Otóż nie, istnieje wiele programów załatwiających tą sprawę. Idealnym wyjściem jest zastosowanie programu „BIZON”, autorstwa Michała Setlaka, jednak dekodując z różnych for- matów zapisuje on tylko w standardzie Calamusa (.CTX), według standardu Atari. A gdy chcemy coś przekonwertować w drugą stronę? Tutaj też nie jesteśmy bezsilni. Możemy skorzy- stać z programu „INKAUST”, czyli znakomitego edy- tora tekstów. Ale nie tak łatwo go dostać, kosztuje swoje i niestety nie jest już kontynuowany (a szko- da- Może kiedyś pan Nawrocki wróci do oprogramo- wania Atari?). Wyjściem obecnie najlepszym wydaje mi się malutki program „CONVERT.TTP” autorstwa Mon- softu. Ten krótki programik nie dość że spełnia ocze- kiwane w nim nadzieje (konwersja w dowolną stro- nę), to dodatkowo ma status freeware, czyli można go używać do woli, nic za niego nie płacąc (a to, niestety domena wielu atarowców:-{(). Tym niemniej, progra- mik godny jest polecenia i spełnia wszystkie pokła- dane w nim nadzieje. Może Monsoft zechce go tro- szkę rozbudować, nawet kosztem drobnej komercja- lizacji? Na pewno znaleźli by się na niego chętni. A z czasem stałby się może doskonałym edytorem tek- stów, kolejnym polskim, tak długo oczekiwanym-? Paweł Sikorski strona 11
ATARYNKA nr 1/2002 CC65 - kompilator języka C dla procesora 6502 Kompilatory języków wysokiego poziomu na małe Atari są rzadko używane. Większość progra- mów została napisana w asemblerze, znacznie mniej w różnych odmianach BASICa, a programy w Forth (najbardziej znane to gry Rolanda Pantoły) i Action! występują w ilościach śladowych. Do takiej sytuacji przyczyniły się z pewnością uciążliwość kompilacji oraz duży rozmiar (i mała efektywność) skompilo- wanego kodu. Obecnie pierwszy problem można łatwo rozwią- zać wykonując kompilację na większej maszynie, niż „maluch”. Wciąż jednak jakość kompilatora decyduje o jego praktycznym zastosowaniu. Być może, drogi Czytelniku, zastanawiasz się, po co zajmować się jakimkolwiek kompilatorem, skoro doskonale znasz język asemblera. Osobiście nie zga- dzam się ze stwierdzeniami, że języki wysokiego poziomu są z reguły łatwiejsze lub bardziej czytelne. W końcu to instrukcje asemblerowe są na tyle pro- ste, że nawet maszyna może je „zrozumieć”. Pozostaje więc drugi powód, który przeważa o sto- sowaniu języków wysokiego poziomu na wszystkich komputerach: przenośność. Program w języku wyso- kiego poziomu wystarczy przekompilować, aby uru- chomić go na zupełnie innym komputerze; program asemblerowy zazwyczaj trzeba pisać od początku. Popularnymi obecnie przenośnymi językami są C, C++ oraz Java. Do realiów małego Atari najbardziej przystaje oczywiście C. Spośród dostępnych kompi- latorów godnym polecenia jest CC65. Jest on prze- nośny- są wersje binarne dla Linuxa, Windows, DOS i OS/2, ale ponieważ źródła są dostępne, nie ma pro- blemu z przeniesieniem na inne platformy (np. duże Atari). Oprócz, oczywiście, małego Atari, CC65 kompiluje dla Apple I, różnychCommodore (C64, C128, C16, C116, Plus/4, CBM 510, CBM 600/700, PET), a obecnie jest przygotowywana obsługa NES (konsola Nintendo oparta na 6502) Co najważniejsze, CC65 jest ciągle rozwijany (wersja 2.7J pochodziz 26.112001) Właści- wie mamy do czynienia nie z samym kompilatorem C, ale z całym zestawem narzędzi umożliwiającym tworzenie naprawdę dużych programów. W skład pakietu wchodzą: - cc65 - kompilator C generujący źródło w języku asemblera - ca65 - rozbudowany makroasembler - Id65 - konsolidator (linker) - ar65 - archiwizator - cl65 - narzędzie umożliwiające bezpośrednią kompilację pliku źródłowego do programu. Nasz program może składać się z wielu plików w języku C oraz w asemblerze. Kompilacja odbywa się następująco: pliki .c kompilujemy używając cc65, następnie źródła asemblerowe asemblujemy używa- jąc ca65, następnie powstałe pliki .o łączymy w jeden plik wykonywalny używając ld65. W przypadku małych programów, zawartych w jednym pliku .c, chcielibyśmy wykonać całą kompilację jednym poleceniem i właśnie do tego służy cl65. ar65 służy do dodawania plików .o do bibliotek (np. skompilo- wane funkcje standardowe języka C są zawarte w jednym pliku Jib). Sam kompilator języka C to nie wszystko. Potrzebne są standardowe funkcje Część z nich, jak na przykład funkcje I/O, jest zależna od platformy: oczywiście funkcje na Atari muszą zostać zaimple- mentowane inaczej, niż na C64. W przypadku małego Atari sprawa wygląda najlepiej, ponieważ dostępne są funkcje standardowego wejścia/wy- jścia języka C (stdio±i) Standardowe wejście i wyjście jest obsługiwane przez urządzenie E: Można czytać i zapisywać pliki na dysku używając funkcji biliotecznych języka C. Weźmy dla przykładu sztan- strona 12
A1AKYNKA nr 1/2002 darowy program: ttinclude <stdio .h> int main() printf(”Hełlo, world!\n”); return 0; Plik ten kompilujemy poleceniem cl65 -t atari hello.c. W efekcie otrzymujemy plik o nazwie hello, który jest plikiem wykonywalnym o rozmiarze 3336 bajtów. Dlaczego tak dużo? Głównie ze względu na użycie funkcji printf, która jak wiadomo ma duże możliwości formatowania. Pusty program, bez instrukcji printf, ma 740 bajtów. Tyle zajmuje ini- cjalizacja, która między innymi przekazuje do fun- kcji main argumenty linii poleceń (np. w SpartaDOS). Jeśli chcielibyśmy napisać prawdziwy program, to co oferuje CC65? Mamy do dyspozycji standar- dowe typy danych: 8-bitowy char, 16-bitowy short oraz 32-bitowy long. Podstawowy typ (int) jest 16-bi- towy (równoważny short). Wszystkie typy są dostępne w wersji ze znakiem (signed) lub bez (unsig- ned). Wyjaśnienia wymaga, jakim sposobem 8-bi- towy 6502 wykonuje operacje na typach 16-bito- wych. Otóż rejestr akumulatora zawiera 8 mniej znaczących bitów, a rejestr X - 8 bardziej znaczą- cych. W przypadku liczb 32-bitowych wykorzysty- wane są dodatkowo dwie komórki na stronie zero- wej. Dostępne są wskaźniki (16-bitowe), tablice, struktury oraz definiowanie własnych typów. Nie są niestety obsługiwane liczby zmiennoprzecinkowe. Nie ma też drobnych szczegółów języka C, o których mało kto wie, a jeszcze mniej osób stosuje (pola bito- we, zwracanie struktur). Jak to w języku C, wszy- stkie zmienne lokalne przechowywane są na stosie Ponieważ stos sprzętowy 6502 jest mały, jest on wykorzystywany tylko do składowania adresów powrotu z procedur (przez instrukcje JSR). Zmienne przechowywane są na oddzielnym stosie programo- wym, który standardowo ma wielkość 2 KB. Wskaź- nik tego stosu znajduje się na stronie zerowej, dzięki czemu możliwe są odwołania do wnętrza stosu przez adresowanie pośrednie z rejestrem Y. Dostępnych jest wiele standardowych funkcji operujących na stosie programowym, np. pushax, która zapisuje „16-bitowy akumulator” (rejestry A oraz X) na ten stos. CC65 oferuje operacje na napisach (string.h), dynamiczne alokowanie pamięci (malloc i free), zmienną liczbę argumentów funkcji (stdarg) oraz odczyt zegara (timeh). Oprócz standardowego 6502, CC65 może genero- wać kod na 65C02 (który min. posiada adresowanie pośrednie strony zerowej nie indeksowane; procesor ten nie występuje w żadnym małym Atari). Asem- bler ca65 obsługuje ponadto 16-bitowy 65816. Jedną z ciekawszych funkcji CC65 jest optymali- zacja kodu. Włącza się ją opcją -O. Wyniki są naprawdę dobre (kod jest znacznie krótszy i szyb- szy). Jeśli bardzo zależy nam na efektywności, powinniśmy, gdzie to możliwe, stosować typ char zamiast int, a część funkcji możemy napisać w asemblerze (w pliku .s). Piotr ’Fox ’ Fusik Więcej informacji: www.cc65.org. Od redakcji™ Jeżeli czytelnicy będą bardziej zainteresowani tematem języka C na małe Atari, to postaram się namówić J?OX-a” na przeprowadzenie krótkiego kursu na łamach naszego pisma. Proszę zainteresowanych o kontakt z redakcją, adres znajduje się w stopce redakcyjnej. Paweł Sikorski strona 13
ATARYNKA nr 1/2002 Nasze Internet jest obecnie wielkim narzędziem, z którego można się bardzo dużo dowiedzieć. Niestety, nie każdy ma czas na wyszukiwanie w sieci interesują- cych go tematów. W związku z tym redakcja postara się przybliżyć w przejrzysty i w miarę obiektywny sposób dostępne w sieci adresy. Na tamach naszego pisma znajdą się nie tylko odnośniki do polskich stron, ale także do zasobów w innych językach. Poza tym, niektóre artykuły są (i będą oparte) na zasobach znalezionych w sieci, co jest niezbędne w celu dostarczenia bieżących infor- strony / macji dotyczących naszych ulubionych kompute- rów i konsol W dzisiejszym numerze znajdziecie informacje dotyczące trzech znanych polskich stron oraz jednej, sztandarowej strony zagranicznej - atari.org. Znajdą się tutaj tylko krótkie opisy, zainteresowanych odsy- łam na wymienione strony. Znajdziecie tam szereg interesujących wiadomości i linków do innych stron o naszych ulubionych maszynkach. Paweł Sikorski Atan.org Atari.org jest chyba najbardziej znaną domeną dotyczącą sprzętu i oprogramowania związanymi z firmą Atari. Są tam zgromadzone nieprzeb- rane zasoby wiedzy dotyczące naszych ulubionych maszynek, podzielone w logiczny i przejrzysty sposób, a wszystko w języku angiel- skim. Znajdziesz tam, drogi czytelni- ku, odnośniki do wielu atarowskich stron na intemecie, nie tylko w języku angielskim (np. link do strony Grzesia Pawlika gdzie znajdziesz zna- komity program pocztowy jego pro- dukcji - Marihuana Mail. Strona jest dostępna zarówno w języku polskim, jak i w angielskim-). Dodatkowo stale zamieszczane są informacje dotyczące wszelkich nowinek ze świata Atari, na przykład dotyczące jakiegoś party lub nowych produk- tów- Strona jest zrobiona w sposób interaktywny, to znaczy, jeżeli też masz coś do powiedzenia w sprawie dotyczącej naszych ulubionych maszynek, to możesz sam zamieścić własny artykuł i nadać mu odpowie- dnią kategorię, jak również adres url (o ile istnieje). Moim skromnym zdaniem, obowiązkowa strona do odwiedzenia przez każdego atarowca. Paweł Sikorski www.atari.org strona 14
ATARYNKA nr 1/2002 --------msmii------------------------------------------------------------ Jeśli interesuje Cię oryginalne oprogramowanie dla Twojego Atari xl/xe, to zapraszam do zakupów!!! Możesz kupie następujące pozycje wydane przez firmę „SIKOR SOFT”: TEACHER KILLER - gra tekstowa, rozprowadź nielegalny towar z hurtowni i załatw nielubianych nauczycieli- - cena 8zł, kaseta lub dysk Moscow 1993 - gra strategiczno-tekstowa, czy doprowadzisz do przewrotu w stolicy Rosji? - cena 8zł, kaseta lub dysk CYBORG - gra w założeniach podobna do słynnego ROBBO, nie trzeba reklamować!!! - cena 8zł, kaseta lub dysk LIGA POLSKA - ładnie zrobiony manager piłkarski - $na 85^kaseta lub dysk PIŁKARSKI POKER - mniej FIRE STONE - na bena 8zł czasy ic Park”, ładna grafika, Y_ - cena 8zł, kaseta lub dysk 5x5 - na podstawie teleturnieju- - cena 8źł, tylko dysk mi MAX/MAGIC WORLD - dwie zręcznościowo-przygodowa- - cena 8zł, kasę ą. 8zł/dysk stawie „Centurion, Defender of e przeci rstwa Rzyms na 8zŁriysk stawie SEXY SIX oszukiwać!!! - tylk KETCHUP - L - cena 8zł, L ale więcej o DER DAS bpa 8zŁ kaseta lub dysk (omów. - cena 7zł, kaseta lub dysk ysk a paniami, w 256 kolorach- Potrafią one SEXY S1X DATADISK #L CENTURION - strategie the Crown” - cena 8zł, ka NEUROID - logie ORTO puz: wszystkie afia dla dzi II - słowacka gra przygodo znana gra_ - ceną.^ł, dysk Jurrasii podstawj ABC - wspaniała wykreślanka (żfia _ ukryty wyraz (X-RAY), wiele bonusów- - cena 8zł, kaseta lub Magie of Words - ustaw wyrazy w lab sk ), super grafika, ekstra muzyka w stylu Ketchup, druga (bonusowa) lub dysk _ - cen 5x5 Edytor Haseł - nazwa mówi sama za siebie- - cena 8zł, tylko dysk NEXUS - statyczny labirynt U poziomów- - cena 8zł, tylko dysk TEKBLAST - rewelacja!!! „Dyna Blaster” na Atari xl/xe, do trzech graczy na raz, masa niespodzianek (więcej niż na PC!!!), muzyka stereo- - cena 8zł, kaseta lub dysk W celu zakupu należy wysłać zamówienie na adres: SIKOR SOFT, ul. I-go Sierpnia 28m64, 02-134 Warszawa (lub mailem: sikor-softpoczta.fm) podając tytuł, ilość oraz rodzaj nośnika. Do ogólnej ceny zostanie doliczone 8zł opłaty pocztowej. Termin realizacji do dwu tygodni od otrzymania zamówienia!!! strona 15.
ATARYNKA nr 1/2002 Polish Atari News Page Polish Mań News Page httpJ/kawecKi.atanorg MyAtari na luty [05.02.2002 - wtorek] Ukazał się nowy numer MyAtari. Jak to zwykle bywa na początku jest dość mało artykułów, ale wraz z upływem czasu objętość magazynu powiększa się:-) W tym numerze między mymi o: emulacji Atan, grach na Jaguara (wywiad z pracownikiem sklepu, w któym można kupić jeszcze tą maszynę) i inne ciekawe pozycje. formuiarz I (mój w 54100031) I irc (nkk: RafalK. kanały: » atartpl eatoriscne, botaridei i lub wpisz się do MyAtan Atarynka c.d. [05.02.2002 - wtorek] Prace nad pierwszym numerem Atarynki są na najwyższych obrotach. Red. nacz. ustaw właśnie termin nadsyłania artykułów - mija on 28.02.2002 (czwartek). Kto chcialby więc opublikować swój artykuł powinien się traszkę pospieszyć:-) Oprócz tego wiem, że znalazł się już pierwszy reklamodawca na W Trut 0.28 (0512.Z001) ’ iicą roi.oezooii SAtolRC 1.2Z 116 012002) I Polish Atari News Page jast w cało- ści stroną poświęconą komputerom i klonom atari od serii ST wzwyż (choć czasem uda się tutaj coś znaleźć także na małe Atari). Jest ona nieomal codziennie uzupełniana, a znajdują się na niej najświeższe informacje ze świata Atari Co więcej, całość jest pisana w języku polskim, więc nawet osoby nie obeznane z innymi języ- kami sobie poradzą- Jeżeli jest to tylko możliwe, to autor (ukłony w stronę Rafała Kawęckiego) do artykułów doda je link do strony źródłowej (z artykułu, oczywiście-). Ciekawą rzeczą jest archiwum, gdzie możemy znaleźć artykuły z poprzednich miesięcy. Jak czegoś szu- kasz, drogi Czytelniku, to na 99% odnajdziesz to na stronie Rafała. Jak nie, to zawsze możesz wysłać do niego maila. Moim skromnym zdaniem, jest to jedna z lepszych stron o Atari na naszym małym, polskim podwórku. Mam nadzieję, że wykażecie dla niej trochę zaufania - Rafał miał swojego czasu pomysł, aby stronę tworzyć w innym języku, ponieważ za mało osób ją odwiedzało. Paweł Sikorski www.kaweckiritari.org http://www.pwr.wroc.pl/~kawecki/ Atari Area Kolejna strona w języku polskim, dotycząca wszelakiego sprzętu i oprogra- mowania dla Atari Znajdziesz tu także, drogi czytelniku, szeroki zbiór sof- tware-u do pobrania bezpośrednio ze strony. W dużej mierze jest to zasługa prowadzącego stronę Daniela Koźmińskiego (serwus, DelyB Dzięki za ankietkę®), który tym wszystkim zarządza. Zazwyczaj znacznie szybciej (a więc i taniej) można coś pobrać z lokalnej (polskiej) strony, niż z serwisu zagranicznego. Podobnie jak na stronie Rafała Kawęckiego, artykuły pojawiają się nieomal codziennie. Oprócz artykułów można tu znaleźć kilka przydatnych linków dla każdego atarowca, jak również wywiady z ludźmi związa- nymi niegdyś (lub obecnie) z naszymi ulubionymi maszynkami Raczej na pewno każdy „mały" atarowiec zetknął się z programem muzycznym o nazwie MPT. Jeżeli chcecie wiedzieć co teraz porabia autor tego programu, to poszukajcie wywiadu z nim na Atari Area. Znajdziecie tu także informacje o rodzynkach, jakie można znaleźć na różnych aukcjach (np. e-bay). strona 16
ATARYNKA nr 1/2002 Jak nie masz już Atari, ale używasz jego emulatorów, to też znajdziesz tu coś dla siebie. I to nie tylko na Atari xl/xe, ale także na ST czy atarowskie konsole. Ogólnie rzecz ujmując, ta strona jest obowiązkową pozycją dla każdego ata- rowca, nawet tego z emulatorów- Jeżeli więc masz dostęp do intemetu, to musisz ją choć raz odwiedzić. Na pewno tu wrócisz. Paweł Sikorski www.atariareajiostalgia.pl ataiarea A ty nie gap się w monitor tylko klikaj i glosuj! .home .forum .charts .ankiety .htstona .baza .emulatory .modele r« Ctt KliCK .peryferia OruWrłl fncd«mv rćtMfiti .gry IWO S200 7M0 Młl St fatain W C»K» .hardware st>< ruty fCIH> <3lf» .scena artyi>u> wywacy Zegarek po raz kolejny, w razem na temat IM9.4 2 Wygląda na to, ze aktualny właśooel matki Atan • francuska firma Infogrames. ma zamiar ostro promować 1 naszą ulubioną nazwę. We współpracy z Casio. Infogrames będzie prawdopodobnie produkować zegarek (?) będący połączeniem karnety otaz przenośnej konsolki do gier i] Jak to wygląda możecie się przekonać I na tym zdjęciu (wg mnie ultramegafakinkulersko). Bliższych danych brak, jak się czegoś dowiem to dam znać:] kometMarw (1) MyAtari. |«M 2»>ięx3!2?| I jeszcze jeden, i jeszcze razPowoli nudne robi się informowanie o kolejnych numerach / uaktualnieniach magazynu MyAtari. Tym razem mamy wydanie lutowe, aktualne tytuły artykułów: I • GAMĘ, set, match! ♦ Atari Emulation • Giving Windows a color cut • Atari pitch inuasion • Tip of the day Tradycyjnie juz można się spodziewać uaktualnień w najbliższym terminie :] Zapraszam do odwiedzenia •trony domowej magazynu. komenłaze (0) Last Party Któż z mało-atarowców nie zna Vas- ca? Chyba ciężko będzie znaleźć taką osobę. Kolega Vasco dwa razy do roku organizuje zlot dla posiadaczy małego atari (mowa oczywiście o "Lecie Ludzi- ków” oraz "Last Party" w Opalenicy - kto nie był, niech żałuje), choć i zwo- lennicy innych komputerów są mile widziani. Jako że party odbywa się cyklicznie, a kolega Vasco jest starym atarowcem, to impreza doczekała się swojej strony. Oprócz informacji na temat party w Opalenicy, można tam znaleźć infor- macje na temat innych atarowskich party (np. na Słowacji! jak także szereg linków do innych mało-atarowskich stron. Z całą odpowiedzialnością mogę polecić wizytę na tej stronie każdemu, kto małego Atari używa nie tylko do gier. Paweł Sikorski wwwatari8.prv.pl strona 17
ATARYNKA nr 1/2002 Serious ^10 Dość rzadko zdarza się, aby magazyny dyskowe Jaka jest zawartość artykułów? Na pewno na małe Atari otrzymywały 10 numer. A z takim, wystarczająca, aby każdego zainteresować Naliczy- jubileuszowym numerem, mamy do czynienia w poniższym artyku- le. Jakiś czas temu otrzymałem od Zenona/Dial (adres na końcu arty- kułu) kopertę z trzema dyskietka- mi Na jednej był list do mnie, na dwu pozostałych mieści się jubi- leuszowy numer magazynu dys- kowego „SERIOUS”. W związku z łem 31 różnych artykułów, więc jest to liczba niemała' Co wię- cej, nie ma tu tekstów w stylu JK z grupy Y to stary &%©#*§#!. który się naraził Z z grupy Q_", przez co nasuwa się prosty wniosek, że takie magazyny są chętniej jubileuszem autorzy postanowili dodać jedną dys- kietkę, na której umieścili szereg programów. Co w samym magazynie? Po uruchomieniu poja- wia się całkiem ciekawe intro, choć efekt jest już od dawna znany (czego oczywiście autorzy nie ukrywa- ją). Następnie pojawiają się ikonki z wyborem poszczególnych opcji, „poruszane” za pomocą klawi- szy kursora Do wybrania mamy następujące ele- menty: - info - czyli informacje o magazynie; - artki - wybór z bogatego zestawu artykułów, czytane przez scenę niż te wulgarne (numer dziesiąty mówi sam za siebie). Za to jest wiele opisów sprzętu i rozszeżeń do niego, co powinno każdego prawdziwego atarowca zainteresować (na przykład 1Mb cartridge_). Są też opisy programów użytko- wych. Wiele artykułów jest opatrzonych dodatkową grafiką (schematy), choć tutaj mam jedną uwagę: z otrzymanych dyskietek na moim atari (65XE, 320Kb, Stereo) nie chciała się ona uruchomić poka- zując jakieś śmieci. Mam nadzieję, że to przypadek - na wersji ściągniętej z Atari Area, pod emulatorem - muzyka - są cztery utwory do wyboru; - narzędzia - takie jak zapis artykułów, zapis obrazków, zapis zestawu znaków, tab- licy konwersji oraz ustawień; - ustawienia - każdy może sobie sam skonfi- gurować poszczególne ParaMetry w linii poleceń DOS*a. TI Nikt zdrowy, siedzący przy klawiatu- rze kbMputera nie wprowadza w linii poleceń znaków sterujących, a negatywy są z kolei zwykle odrzucane przez Com- Mand Processor. Najrozsądniej Jest za- tew przyjąć Jako dozwolony h parawe- trach polecenia zestaw znaków o kodach ATASCII z zakresu od 32 do 12U C$20- $7C) oraz znak EOL ("End Of Linę" lub jak kto woli: RETURN) o kodzie 155 ($9B), ewentualnie dodatkowo od 0 do 26 C$00-$1A) dla znaczków sewigraficz- nych (np. polskich liter). Ja wiew, że wspowniany Murphy znalazł- by i na to Jakić sposób, ale pawietaj, że to Miała być tylko prosta procedur- ka pobierająca paranetry prograwu, a nie skoMp1ikowany prograw analizujący wszystkie Możliwe sytuacje Mogące przy tyw wystąpić. [S’ERTQWl^ZiNOE rozpakowują się one doskonale Ale ja nie lubię pracy z emulatorem woląc oryginał. Co do zawartości programów na drugim dysku, to ją przemilczę, stwierdzając jedynie że jest wielce ciekawa, a znaleźć także można jedną grę_ Dla zainteresowanych podaję dwa adresy do autorów „Serious Magazi- ne”: opcje magazynu (proponuję poeksperymentować); Zenon/Dial - pomoc - chyba się domyślicie sami:-)); Zenon Rakoczy - wyjście do dosu - nazwa mówi sama za siebie ul Sosnowa 2/1 strona 18
ATARYNKA nr 1/2002 41-608 Chropaczów teL +32 345 19 42 2JVIuzyka (stereo): 8 3.Zawartość 9 Jager/Dial Ireneusz Radzikowski uL Palisadowa 82/9 58-314 Wałbrzych teL +74 664 72 36 lub 0-607 971 752 (po 20) Na koniec drobne podsu- mowanie (w skali 10-cio pun- ktowej): LSzata graficzna: 10 4Dostępność 9 Ogólnie: trzeba się zaopa- trzyć!! PS. Grupa DI AL poszukuje osób chętnych do współpra- cy, jak ktoś jest zaintereso- wany to odsyłam do maga- zynu lub pod wyżej podane kontakty. Paweł Sikorski r XEj Patch do MAE Assemblera MAE Assembler jest narzędziem ze wszech miar potężnym. Asemblacja dla procesora 65c816, makra, debugger - a to tylko część jego możliwości. Środo- wisko wyda je się być przystosowane do pracy pod kontrolą Sparta DOS X. Jak dla mnie Sparta jest w porządku, ale tylko w momencie współpracy z twar- dym dyskiem Zwykle używam DOSa II+/D wersji 6.4. W Sparcie można bez problemów używać małych i dużych liter do wydawania komend. W DOSie pana Dorndorfa (zresztą jak i w każdym innym z zgodnym z AtariDOSem) trzeba używać liter dużych. Ja osobiście wychowałem się na QA, gdzie z założenia źródła pisze się małymi literami tak też w MAE wolę małe litery w źródłach. Program uruchamia się przełączając tryb wielkości liter w tryb ustawiony za pomocą jego konfiguratora. Po wyjściu do DOSa tryb ustawiony w MAE pozostaje, więc jeśli się używa DOSa innego niż Sparta DOS i w konfiguracji są ustawione małe litery, to trzeba docisnąć CAPS, aby móc wydać DOSowi poprawną komendę. Nie byłoby to może dla niektórych uciąż- liwe gdyby nie następna przypadłość MAE. Gdy chcemy wrócić do assemblera wydając komendę RUN B800 (lub analogiczną w przypadku innego DOSa), to MAE. wbrew naszym oczekiwaniom nie ustawi trybu wielkości liter zgodnego z konfiguracją (czyli tak jak podczas uruchamiania poprzez wczy- tanie), ale zgodnie z tym w jakim byliśmy trybie w DOSie (czyli nie zmienia nic). Dla kogoś kto używa np. DOSa II+/D i lubi małe litery w źródłach to może się wydać że wszystkie siły sprzymierzyły się przeciwko niemu. Ja mam na to lekarstwo :-) Poprawka do MAE załatwia ten problem raz na zawsze. Powoduje ona, że zawsze po starcie z dyskiet- ki/dysku i po RUN B800 są ustawiane małe litery, a zawsze przy wychodzeniu do DOSa ustawiane są duże Zmienianie opcji dotyczącej wielkości liter poprzez konfigurator MAE nie ma wpływu na pro- gram - jest to ustawione na sztywno. Może takie wymuszanie nie jest eleganckie ale za to skuteczne Oto krótkie źródło które należy wklepać w MAE i zaassemblować- ou patch .dat .or $bcOO Ida «$7c strona 19
ATARYNKA nr 1/2002 sta $2fc jmp ($a) Ida «$3c sta $2fc jmp $b9dd .or $b844 jmp $bc00 .or $bbdO jmp $bc00 .or $b800 jmp $bc08 .or $31af .by ’ 1.2 by John Harris’ $9b ; tutaj taki bonusik;) .by ’CAPS patch by lewiS/AiDS’ Powstanie plik PATCH.DAT, który należy zlinko- wać z plikiem MAE.COM. Powstałe nagłówki należy dodać przed ostatnim INITem i RUNem. Najwygo- dniej chyba użyć do tego Super Packera albo swo- jego ulubionego linkera. Poprawka działa z MAE w wersji 1.1 i 12, ale nie wykluczone, że będzie współpra- cować ze wcześniejszymi. Kuba Kosiec [lewiS/AiDS] r XEj 32 odcienie w trybie dziewiątym W różnych produkcjach (demach) pojawiają się często rożne tryby graficzne, zarówno te dostępne standardowo w systemie Atari jak i będące ich modyfikacją. Najczęściej używanym trybem jest chyba tzw. „tryb Konopa" użyty po raz pierwszy właśnie przez Kono- pa/Shadows w „Asskicke- rze”. Od lat jest on wyko- rzystywany i nie pojawił się chyba żaden tryb będący równie „szybki” i dający podobne parametry ekranu (czyli proporcjo- nalne piksele, niedużą pamięć ekranu, 16 odcieni [ewentualnie inny tryb GTIAD. Wielu koderów próbo- wało uzyskać większa ilość odcieni (kolorów) naraz na ekranie, ale okupione to było albo tym, że trzeba było stosować przerwania DLI lub interlace. Ja chciałbym zaproponować coś co nie jest może szyb- kie, ale pozwala uzyskać pseudo 32 odcienie jednego koloru (czyli 32 odcienie w trybie podobnym do „trybu Konopa”) bez użycia przerwań i interlace’u. Wymogiem uzyskania większej ilości odcieni jest oczywiście operowanie na danych z przynajmniej 5-bitową precyzją (w pięciu bitach można bowiem zapisać wartości od 0 do 31). Jak powszechnie wiadomo linia „trybu Konopa” składa się z 4 linii ekranu: linia trybu 9, linia pusta, linia trybu 9 i linia pusta. Oznaczmy je dla ułatwienia kolejnymi numera- mi. Uzyskanie efektu 32 odcieni polega na wstawieniu zamiast pustych linii (czyli zamiast dru- giej i czwartej), linii, w których piksele są w tym samym odcieniu lub o jeden odcień ciemniejsze. To znaczy, ze jasność piksela uzysku- jemy poprzez dwa rzeczywiste piksele trybu dzie- wiątego. Na przykład jasność 4 (liczona oczywiście od zera) w trybie 32-odcieniowym będzie się skła- dała z piksela o wartości 2 w linii wyższej (pierwszej) i 1 w linii niższej (drugiej). Jasność 5 to wartości odpo- wiednio 2 i 2. Dla uzyskania proporcjonalnych (czyli kwadratowych) pikseli, linie trzecia i czwarta są kopią linii 1 i 2. Dla lepszego zrozumienia zaprezen- tuję procedurę tworzącą display listę dla tego trybu. strona 20
ATARYNKA nr 1/2002 Źródło jest w formacie MAE (na co dzień go uży- wam), ale myślę, że nie będzie trudno przenieść tego do Quick Assemblera. Na początek kilka definicji: h = $80 ; kilka komórek na stronie zero wej p = $82 1 = $84 ser = $3000 ; screen z liniami ” wyższy mi” (li 3) ser2 = $3500 ; screen z liniami "niższy mi” (2 i 4) dl = $2000 ; tu umieścimy naszą DLkę Nasza display lista będzie miała na początku 41 pustych linii. Pierwsza linia będzie zdefiniowana jako $00, aby w prosty sposób można było zrobić „machanie obrazem” (o tym na końcu). makedl Ida «<dl+6 sta p Ida «>dl+6 sta p+1 Ida tt<scr sta h Ida «>scr sta h+1 Ida tt<scr2 sta 1 Ida #>scr2 sta 1+1 Ida tt$0 ; owy bajt o wartości $00 sta dl Ida tt$70 ; 40 linii definiujemy jako 5 razy 8 sta dl+1 sta dl+2 sta dl+3 sta dl+4 sta dl+5 ldx SO ; rejestr X będzie służył jako ; licznik tworzonych linii trybu, mkO Idy «0 ; a Y jako licznik linii ska ningowych Ida «$4f sta (p) ,y iny Ida h ; załaduj dane ze ser sta (p) ,y iny Ida h+1 sta (p) ,y iny Ida «$4f sta (p) ,y iny Ida 1; a teraz z ser 2 sta (p) ,y iny Ida 1+1 sta (p) ,y iny Ida tt$4f ; jeszcze raz to samo sta (p) ,y ; (linia 3 i 4 są kopią 1 i 2!) iny Ida h sta (p) ,y iny Ida h+1 sta (p) ,y strona 21
ATARYNKA nr 1/2002 iny Ida £$4f bne mkO Ida p sta (p) ,y iny Idal sec sbc «12 sta p sta (p) ,y iny Ida 1+1 Ida p+1 sbc £0 sta p+1 sta (p) ,y Ida £$41; i zakończamy DL iny Ida h sta (p) ,y iny clc Ida £<dl adc £$20 ; tworzymy wąski ekran sta h ; więc dodajemy 32 bajty Ida h+1 sta (p) ,y iny Ida £>dl adc £0 sta (p) ,y sta h+1 rts Idal Mam nadzieję, że teraz wiadomo jak zbudowany clc jest nasz tryb. Aby wyświetlić coś w naszym trybie adc £$20 ; to samo ze scr2 trzeba się poshiżyć odpowiednią procedurą, która w zależności od tego jaką wartość pobraliśmy z □ Id 1 11 1 I 1 naszego bufora (z danymi do wyświetlenia) wstawi Ida l+l adc £0 odpowiednie dane do ser i scr2. Dla ułatwienia sprawy posłużymy się czterema tablicami. sta l+l Pierwsza z nich zawiera dane dla linii 1 i 3 naszego Ida p clc trybu. shtll Jie 0011223344556677 adc £1 2 ; jedna linia naszego trybu sta p ; zajmuje 12 bajtów DL Ida p+1 adc £0 he8899aabbccddeeff Druga dla linii 2 i 4. sht21 Jie 0101122334455667 he78899aabbccddeef Dwie następne to to samo, ale dla starszych poło- sta p+1 inx wek bajtu (bo przecież w trybie 9 przypadają dwa piksele na bajt). Dyrektywa .he oznacza ze wszystkie cpx £40 ; tworzymy 40 linii wartości po niej to liczby heksadecymalne. shtlh Jhe 0 010 10 20 20 30 30 40 40 50 50 60 60 70 strona 22
ATARYNKA nr 1/2002 ____ .he 80 80 90 90 aO aO bO bO cO cO dO dO eO eO fO fO sht2h he 010 01010 20 20 30 30 40 40 50 50 60 60 70 .he 70 80 80 90 90 aO aO bO bO cO cO dO dO eO eO fO Przyjmijmy, że nasz bufor z obrazkiem z 5-cio bitową precyzją znajduje się pod $7000. txl = $7000 I możemy zacząć naszą procedurę: Ida «<txl sta h Ida «>txl sta h+1 Ida tt<scr sta pscrl+1 Ida tt>scr sta pscr 1+2 Ida £<scr2 sta pscr2+l Ida W>scr2 sta pscr2+2 pozl = * Ida #0 sta 1; licznik linii trybu spisO Idy «0 ; rejestr Y będzie liczni kiem ; kolejnych bajtów linii bufora spis 1 Ida (h) ,y tax Ida shtlh,x ; starsza połówka bajtu linii li 3 sta or 1+1 Ida sht2h,x ; starsza połówka bajtu linii 2 i 4 sta or2+l iny Ida (h) ,y tax Ida sht 11 ,x ; młodsza połówka bajtu linii li 3 orl ora «$ff ; nakładamy starszą połówkę pscr 1 sta $ffff ; i wstawiamy na ser Ida sht 21 ,x ; młodsza połówka bajtu linii 2i 4 or2 ora «$ff ; nakładamy starszą połówkę pscr 2 sta $ffff ; i wstawiamy na ser 2 inc pscr 1+1; następny bajt ser bne ql inc pscr 1+2 ql inc pscr 2+1; następny bajt ser 2 bne q2 inc pscr 2+2 q2 iny ; następny bajt bufora cpy «$40 bne spis 1 Ida h ; następna linia bufora clc adc «$50 sta h Ida h+1 adcttO sta h+1 inc 1 Idal emp &40 ; sprawdzamy czy już wszy strona 23
aiakyinKa nr i/ZUuz stkie linie bne spisO rts I to tyle To jest ogólny zarys procedury rozrysowu- jącej nam bufor na 32 odcienie Nic nie stoi na prze- szkodzie aby ją przyspieszyć Dla lepszego efektu można na przykład na przerwaniu VBL zmieniać wartość pierwszego bajtu display listy w następu- jący sposób: Ida dl eor tt$10 sta dl Spowoduje to „machanie ekranem", co spowoduje rozmazanie ekranu i polepszy efekt wizualny. Auto- rem pomysłu jest Warp/Aids, ale jedyne miejsce gdzie go wykorzystał jest poprawiona wersja jego intra JMea” (oficjalnie nie wypuszczona na scenę). Ja osobiście wykorzystałem ten pomysł w „Trialu” i uważam, że warto go wykorzystać w efektach, w których można zrezygnować z szybkości na rzecz lepszego efektu wizualnego. Kuba Kosiec [lewiS/AiDS] r XEj SZYBKA INTERPOLACJA Poniższy artykuł pozwala zrozumieć, czym jest interpolacja, jak może ją wykorzystać programista, a przede wszystkim jak sporządzić jej najszybsze wcielenie w języku asemblera. Szczypta teorii. Czynność interpolowania w skrócie polega na odtworzeniu nieznanych wartości argumentów z danego przedziału na podstawie znanych wartości argumentów spoza tegoż przedziału. Jeżeli dana jest dowolna funkcja f(x), gdzie x należy do przedziału (p,ql to z łatwością można wyliczyć wartości funkcji dla wszystkich argumentów jej dziedziny. Gorzej jest, gdy dana jest nam tylko dziedzina funkcji i wartości części jej argumentów, a nie są znane war- tości pozostałych argumentów i sama funkcja. W takich przypadkach z pomocą przychodzi interpola- cja, która pozwala odtworzyć nieznane wartości argumentów wewnątrz dziedziny. Artykuł poniższy traktuje wyłącznie o interpolacji linearnej, tzn. takiej, gdzie odtwarzane są wartości argumentów funkcji liniowej. W naszych rozważaniach z danej dziedziny (p,q) znane są tylko p i q. Choć wystarcza to do odtworzenia samej funkcji, to nie będziemy tu do tego zmierzać gdyż jest to boczna, dłuższa droga pro- wadząca do rozwiązania, czyli wyliczenia wartości wszystkich argumentów. Konieczne dla zrozumienia dalszej części artykułu pojęcia wytłumaczę na przy- kładzie - (f(p)=5, f(q>=91 czyli 5--------9 Dziedzinę funkcji liniowej stanowią wszystkie podane elementy (p, sześć elementów pustych, q). Zakresem interpolacji (A) nazwiemy liczbę elemen- tów pustych. By móc cieszyć się efektami poprawnie wykonanej interpolacji (dla uproszczenia posługuję się tylko liczbami naturalnymi), tzn. 56677889 należy wyliczyć współczynnik interpolacji (WI) z dość oczywistego wzorku: WI.—ąą----------------- A+l Wartość kolejnych elementów zakresu interpolacji można wyliczyć mnożąc numer elementu (kolejną pozycję w dziedzinie) przez WL a wynik dodając do f(pl W praktyce współczynniki interpolacji tablicuje się w zwykłej tablicy wyników dzielenia , a następ- strona 24
ATARYNKA nr 1/2002 nie żmudnie doda je się. Wyliczone w ten sposób war- tości przelicza się następnie na pozycję w teksturze, stopień natężenia światła (gouraud), kąt padania światła (phong) itp. Natomiast tajemnica szybkiej interpolacji tkwi w posłużeniu się tablicą trójwy- miarową. która pozwala uniknąć czasochłonnego dodawania. Tablica 3D Metoda tradycyjna opierała się na dwuwymiaro- wej tablicy ilorazów (wymiarem pierwszym dzielna, a drugim dzielnik), dzięki której wyliczyć można współczynnik interpolacji. Metoda szybka, jak wspo- mniałem, opiera się na tablicy trójwymiarowej, pier- wsze jej dwa wymiary pozosta ją bez zmian (dzielna i dzielnik WI), trzecim jest liczba całkowita nieujem- na, przez którą mnożony jest wynik dzielenia. I tak np. dla ilorazu równego 1,7 kolejne elementy frag- mentu tablicy przybiorą wartości: O, 2, 3, 5, 7 itd. Ze zrozumiałych powodów wyniki w tablicy są wyłą- cznie liczbami całkowitymi nieujemnymi. Problem znaku elementu tablicy (znak WI zależy od stosunku f(p) do f(q)) poruszam poniżej. Sugeruję sporządzenie jednej tablicy trójwymiaro- wej zamiast dwóch dwuwymiarowych (tzn. tablicy ilorazów oraz tablicy ich iloczynów z liczbami całko- witymi nieujemnymi). Jest to rozwiązanie najszyb- sze, choć nieekonomicznie wykorzystujące pamięć komputera (przecież jeden iloraz nie jest przypisany tylko do jednej pary dzielnej i dzielnika!). Dobrym rozwiązaniem jest, by wielkość trzeciego wymiaru miała stałą wartość (0,c) dla każdego WL gdzie c powinno być nie mniejsze od zakresu interpolacji powiększonego o L Jak korzystać z tablicy? Spieszę z odpowiedzią - jeżeli f(q}—f(p) (I wymiar) mieści się w przedziale (Oa), a A (II wymiar) w zakresie (O.b), to odpowiedni fragment tablicy z iloczynami odnajdu- jemy wyliczając: dzielna*(b+l)*(c+l)+dzielnik*(c+l). Znajduje się tam c+1 elementowy ciąg iloczynów WI z kolejnymi liczbami całkowitymi nieujemnymi Pozostaje już tylko z niego skorzystać. Szybki gouraud Cieniowanie ścianki metodą Gourauda polega na wyliczeniu natężenia światła na jej krawędziach, a następnie rysowanie jej kolejnymi poziomymi linia- mi na których interpoluje się wartości natężenia światła wzięte z wcześniej wyliczonych krawędzi Liczba punktów linii stanowi dziedzinę interpolacji natężenie światła na jej skraju to ftp) i f(q). Po szcze- góły odsyłam do artykułu „O wypełnianiu i wypeł- niankach” z trzeciego numeru magazynu dysko- wego Serious. Oto jak przedstawia się główna proce- dura interpolacji LO LDY 3D,X 00 LDA ODCIENI X 01 DEX 02 BPLL1 03 JMP PUNKT 04 LI LDY 3D,X 05 ORAODCIEN2X 06 L2 STA EKRAN 07 DEC L2+1 08 DEX 09 BPLLO 10 JMP KONIEC 11 Procedura rysuje poziomą linię w trybie grafi- cznym 9 BASIC’a (cztery bity wyznaczają jasność punktu) interpolując na całej jej długości krańcowe wartości określające natężenie oświetlenia. Linie 00-04 zapełniają cztery młodsze bity bajtów pamięci obrazu (prawe połówki), a linie 05-11 robią to z bitami starszymi (lewe połówki). W miejscach, gdzie widnieje stała 3D (czyli pod LOfl i Ll+1), należy przed uruchomieniem procedury wpisać wyliczony w opisany wyżej sposób adres odpowiedniego frag- strona 25
\IAKY \K \ nr l/ZUUZ mentu tablicy trójwymiarowej, natomiast w miej- scu stałej EKRAN (L2+1) - miejsce w pamięci obrazu, gdzie ma być narysowany pierwszy od prawej strony punkt linii. Uwaga! Jeżeli f(q)-f(p>=0, to w linii 07 należy umieścić adres bajtu, gdzie naryso- wany będzie pierwszy punkt linii od lewej strony (bo w tym przypadku, przeciwnie do opisywanego wyżej, linia będzie rysowana od lewej do prawej stro- ny), w linii 08 INC zamienić na DEC oraz zamienić odwołanie do tablicy ODCIENI na ODCIEN2 i na odwrót (linie 01 i 06). Pary rozkazów 01,02 i 05,06 pobierają dane z tab- licy trójwymiarowej, a następnie przetwarzają na piksel do wyświetlenia (w tablicy ODCIENI prawe połówki bajtów - np. 0,5,9,A,B,F - a w ODCIEN2 połówki lewe - np. 0,10,20, BO, DO, E0). Po dokonaniu tych operacji w akumulatorze znajduje się bajt, który należy wpisać do pamięci obrazu (linia 07) i przygotować się do bajtu kolejnego (linia 08). Przed uruchomieniem procedury należy w rejestrze X umieścić liczbę pikseli w linii pomniejszoną o jeden. Pobranie z tablicy ostatniego piksela do wyświetle- nia oznajmia procesor przez ustawienie znacznika N (linie 02,03 i 09,10). Jeżeli ostatni piksel przypada na lewą połówkę bajtu, możemy opuścić procedurę (li- nia 111 Jeśli natomiast ostatni piksel przypadnie na prawą połówkę bajtu, należy skoczyć do procedurki PUNKT (linia 04), która lewą połówkę weźmie z tła i całość umieści na ekranie. Odpowiednio, jeśli pier- wszy rysowany piksel ma znaleźć się w lewej połów- ce, to naszą procedurę należy wywoływać skokiem do LL a nie do L0 (oczywiście uprzednio wziąwszy z tła prawą połówkę bajtu). Oczywiście zupełnie odwrotnie brzmiałyby te uwagi w przypadku, gdy f(q)-f(p)>0. Podsumowanie Procedury (dwie, bo najwygodniej jest sporządzić jedną dla interpolacji rosnącej - f(q)—f(p>0 i drugą dla malejącej - f(q)—f(p)<0) są naprawdę bardzo szyb- kie, szczególnie jeśli umieści się je na stronie zerowej (ze względu na częste samo modyfikowanie się). Pro- ponowana metoda ma jednak i swoje wady - po pier- wsze tablica trójwymiarowa jest ogromna (przy skromnych wymiarach 32 na 32 na 32 zajmuje połowę pamięci podstawowej komputera), a po dru- gie przy interpolowaniu większej liczby wartości (np. 3 przy gouraudowanych teksturach) szybkość metody przynosi pewne rozczarowanie, choć jest wciąż wyraźnie szybsza od metody tradycyjnej. Zastosowanie szybkiej interpolacji jest bardzo szero- kie, ogranicza ją tylko wyobraźnia programisty. Paweł Cierkoński (Króger/Quasimodoos) RWKiIFAWfAl /^a^ttkl ^ekLcimowe ''pakiety faltmowe błocenia <rT-ł 02-106 Warszawa ul. Pawińskiego 3 tel./fax 659 89 02 tel. kom. 0-503 508 509 (A Letki yekLamowe Wizytówki Etykiety samoprzyLepne ptac "łyp tomowych l okoLlcznośclowe poniedziałek - piątek godz. 900 - 17M strona 26
ATARYNKA nr 1/2002 1 ST TT FALCON j HTML na Atari Co to jest HTML nie trzeba chyba obecnie już nikomu tłumaczyć Ale dla tych którzy jednak nie do końca wiedzą o co chodzi wyjaśnię, że HTML jest językiem programowania stron internetowych. W pierwszych latach istnienia jego składnia była bar- dzo prosta i przejrzysta, powód takiej sytuacji był bardzo prosty - przesyłanie danych wiązało się z dość dużymi kosztami i wtedy liczono się z każdym bajtem czy nawet bitem. Strony internetowe nie zawierały rysunków a jedynie niezbędny tekst Podam dla przykładu, że w latach 70-tych w Sta- nach Zjednoczonych (gdzie cała ta zabawa się rozpo- częła) dziennie przesyłano tylko kilka emaili właś- nie ze względu na koszta - cena wysłania jednego listu elektronicznego wynosiła kilka dolarów! Podob- nie wyglądała sprawa ze stronami internetowymi. Nie dość, że mało kto miał komputer z dostępem do intemetu, to była to jeszcze droga zabawa. Właści- wie zwykły śmiertelnik nawet nie marzył o czymś takim jak internet często nie wiedział o tym nawet W miarę upływu czasu dostęp do intemetu stawał się jednak coraz tańszy i coraz bardziej dostępny również dla prywatnych użytkowników kompute- rów domowych. Sytuacja całkowicie uległa zmianie dopiero w latach 90-tych ubiegłego stulecia. Nastą- pił wtedy rozkwit intemetu - można nawet mówić o złotych latach. Komputery taniały, modemy można było kupić w każdym sklepie z komputerami (mówię oczywiście o krajach cywilizowanych) a koszt połą- czeń był coraz niższy. Pierwsze modemy nie przypo- minały obecnych ani wyglądem ani zasadą działa- nia. Modem taki można było podłączyć już do kom- puterów 8-bitowych (np. Atari 800XL) a schematy można było znaleźć np. w Bajtku. Z początku największą popularnością w .jnterne- cie” cieszyły się BBS-y, czyli połączenia z innymi komputerami, z których dysków można było ściąg- nąć oprogramowanie i nie tylko. Pamiętam cykl artykułów w Komputerze opisujących „Komputer dla medyka” zrealizowany za pomocą właśnie małego Atari podłączonego do sieci medycznej. Przejdźmy może jednak do czasów zbliżonych bar- dziej do przełomu wieku. W tych właśnie latach masowo zaczęły powstawać witryny internetowe, zwane stronami internetowymi bądź stronami WWW. Pierwsze strony były w posiadaniu dużych firm, posiadających odpowiednie fundusze na ten ceł Później, wraz z obniżaniem się kosztów, powsta- wało coraz więcej stron internetowych. Powstawały i powstają serwisy z prawie wszystkim, zwane por- talami, strony prywatne, strony informacyjne, hob- bystyczne i wiele innych. Taki rozwój sytuacji wymusił powstanie specjalistycznego oprogramo- wania nie tylko do przeglądania zawartości umie- szczonych w otchłaniach intemetu, ale również do kreowania własnych prezentacji. Programów tego typu jest bez liku, począwszy od graficznych (tzw. WYSIWYG) przeznaczonych dla nieco mniej wta- jemniczonych czy bardziej leniwych a kończąc na edytorach tekstowych wyposażonych w odpowie- dnie funkcje wspomagające kreowanie prezentacji WWW. O ile na komputery bardziej popularne pro- gramów takich jest cała masa (które tak na margi- nesie nie różnią się prawie niczym miedzy sobą) to na Atari nie mamy niestety zbyt dużego wyboru - ale też nie jesteśmy całkowicie bezradni. W niniej- szym artykule postaram się krótko zaprezentować kilka z dostępnych narzędzi, które napewno mogą znaleźć zastosowanie w projektowaniu skromnych, ale treściwych prezentacji WWW. Na pierwszy ogień wezmę najbardziej chyba znaną aplikację o dźwięcznej nazwie JOE, autorstwa Pierra Tonthata. Jest to jednocześnie jedyny edytor speł- niający wszystkie (no prawie wszystkie) zadania strona 27
aiakyinKa nr 1/zOuz edytora HTMLu. Dostępne w nim komendy w zupeł- dzą krok po kroku przez cały proces. Podobne zada- ności wystarczą do stworzenia dobrych prezentacji mogących przyciągnąć rzeszę internautów. Program nie jednak spełnia jeden z modułów dołączonych do JOE. Jako uzupełnienie do wszystkich kreatorów jest przeznaczony dla nieco bardziej już zaawanso- stron nadaje się świetnie EnYogue (co z francus- wanych webmasterów. Spowodowane jest spo- sobem wprowadzania komend do kodu. Nie- stety trzeba się oriento- wać co która komenda robi, jaka jest jej skła- kiego znaczy ’w modzie’). Zadaniem EnVogue jest obsługa CSS (Cascading Style Sheet) czyli fragmentu HTML w wersji 4. Zadaniem CSS w skrócie jest tworzenie formatów dla stron (np. odstępy między liniami, wysokość fon- tów itp.) w jednym tylko pliku. Dzięki dnia itp. - ale za to komendy wybiera sie z gotowych temu możliwa jest zmiana kilku stron poprzez i tematycznie podzielonych list Program nie posiada odpowiedniego systemu pomocy czy szablonów ułat- wiających szybkie tworzenie stron. Nie koniecznie jesteśmy jednak skazani na żmudne wstukiwanie komend- Do programu dołączonych jest kilka modułów ułatwiających tą pracę - np. w dość prosty sposób można stworzyć bazową stronę zawierającą wszystkie niezbędne informacje, czy wstawić dowol- nie sformatowaną tabelę. Podsumowując program jest bardzo dobrym narzędziem nie pozbawionym jednak kilku wad. Dla osób wprawionych w bojach z HTML-em jest jednak bardzo dobrym narzędziem i napewno każdy kto chciałby kiedykolwiek tworzyć WWW na Atari powinien sięgnąć właśnie po JOE. W następnym numerze Atarynki postaram się przybli- żyć nieco bardziej ten program. Do tworzenia kodu bazowego (zawierającego tylko informacje na temat strony, ewentualnie podział na ramki, prosty kod) dostępne sa dwie (a może więcej?) aplikacje Najbardziej popularne to HomePagePen- guin (Matthias Jaap) oraz WebWizard (Mathew Bacon). Obie aplikacje pomagają stworzyć bazowe strony, które jednak należy później edytować już innym edytorem i dopiero nadać im ostateczny cha- rakter. Jednak dla osób chcących stworzyć swoje pierwsze dzieła są to idealne narzędzia, gdyż prowa- zmianę kodu tylko w jednym z plików. Inaczej mówiąc pliki CSS zawierają wzorce formatów stoso- wanych w kodzie HTML. Autorem EnYogue jest Matthias Jaap i jest to darmowa aplikacja. GEM- Tidy jest małą aplikacją pozwalającą na sprawdze- nie poprawności stworzonej wcześniej strony. Jest to coś w rodzaju słownika ortograficznego. GEM- Tidy jest portem znanej aplikacji przeznaczonej dla Linuxa, wyposażonym w interfejs GEMowy. Co cie- kawe GEMTidy może być również używany jako moduł dla JOE. Oczywiście można znaleźć jeszcze kilka innych drobnych narzędzi jednak te przedstawione są naj- bardziej znane i na nie napotyka się najpierw. W następnym numerze, jak już wcześniej wspomnia- łem, dokładniej zajmę się JOE, przedstawię jego możliwości, wady i zalety. Spróbuję również stwo- rzyć przykładową stronę WWW. Na zakończenie pierwszej części podam jeszcze kilka przydatynch adresów. HomePagePenguin http://wwwjnypenguin.de/prg WebWizard http://cadenzaatari.org EnYogue http://wwwjnypenguin.de/prg GEMTidy http://gemtidyntari.org Inne strony poświęcone HTMLowi: W3C http://www.w3c.org Rafał Kawecki strona 28
ATARYNKA nr 1/2002 Checkered Flag f JAGUAR i Ach, ten warkot silników. Odgłos pisku opon. Na koniec pozostał jeszcze tylko wybór jednej z Któż z Nas nie marzył kiedyś o karierze kierowcy jedenastu tras (gdy bierzemy udział w mistrzo- Formuły L stwach, to jedziemy kolejno po wszystkich Ale czasem marzenia się mogą spełnić, a to za sprawą gry „Checkered Flag”, odświeżonej w 1994 roku przez firmę Atari oraz pierwszej 64-bitowej kon- soli Atari Jaguar. A gra jest zrobiona dość ciekawie Najpierw wybór koloru bolidu. Mamy ich do wyboru siedem czyli każdy znajdzie coś dla siebie Możemy także wybrać rodzaj pogody, w jakiej będziemy się mogli ścigać (słońce/deszcz/mgła). Ważną rzeczą jest również spoiler, który może być umiejscowiony wysoko lub nisko (co odpowiada za odpowiednią sterowność pojazdu na trasie wyścigu). Jak mamy wilgotną pogodę, to musimy wybrać opony na deszcz. Są one co prawda wolniejsze ale lepiej trzymają się nawierzchni (dzięki odpowiedniemu bieżnikowi, przez co się nie ślizgają po powierzchni). Nasz bolid może mieć automaty- czną skrzynię biegów (mającą pięć przeło- żeń), lub manualną (sześć biegów dostępnych sekwencyjnie). Można także wybrać jeden z pięciu typów buczenia sil- nika (drones). Gdy mamy już gotowy pojazd, należy wybrać typ interesującego nas rajdu. Może to być pojedynczy wyścig, praktyka jedenastu). Każda z nich jest okraszona inną (wpadającą w ucho) muzyką, wprowadzając zawodnika w niepo- wtarzalny klimat- Co do samej obsługi gry, to jest ona banalna (praktycznie klawisze A i B_) Ciekawą rzeczą jest wybór jednego z sześciu dostępnych widoków, dzięki czemu każdy znajdzie coś dla siebie (ja na przykład wolę widok nieco od góry od tyłu bolidu, ktoś inny może woleć widok z kabiny). Grafika jest wektorowa, liczona w czasie rzeczywistym Jest ona dość prosta, ale przy tym czytelna. I co ważne oddając dynamikę gry nie zauważyłem efektów ubocznych (w postaci chwilowych „zacięć”), tak często spotykanych na innych (znacznie nowszych!!!) platformach (np. Play- station). Ogólnie rzec ujmując na 10 punktowej skali, „Checkered Flag” otrzymałby ode mnie około 8 pun- któw. Śmiało mogę tę grę polecić wszystkim pasjo- natom czterech kółek, szczególnie tym lubiącym szybką akcję okraszoną płynnie zmieniającą się grafiką i wpadającą w ucho muzyką (chociarz oczywiście tą ostatnią można w każdej chwili (wielce przydatna w opanowaniu samochodu) lub wyłączyć-). mistrzostwa. Wybieramy także ilość okrążeń (od 1 do 99, ciekawy jestem czy ktoś wytrzymałby 99), chyba że bierzemy udział w mistrzostwach (wtedy ilość okrążeń jest ustalona odgórnie przez program ale jest ich dość wiele i czuć trudy poszczególnych tras). Paweł Sikorski PS Może się uda skontaktować z firmą „SONGBIRD" i opisać w następnym numerze nową, właśnie two- rzoną grę na Jaguara lub Lynxa_ strona 29
AlAKYNKA nr 1/2002 r ST /TT /FALCON/ Ghost Link - czyli słów kilka o komunikacji... Większość z Nas ma w domu oprócz naszego ulu- seriali lub seria!2 (lub wszystkie trzy - o czym napi- bionego komputera jeszcze PC-ta. Służy on nam do szę w dalszej części artykułu). Kabelek po prostu różnych celów, niektórzy na nich pracują (fuj, jak wpinamy w odpowiednie gniazdo (to zrobi nawet można pracować w domu pod kontrolą systemu dziecko®). Windows-), dla innych jest to zabawka, a jeszcze inni Teraz software. Na PC-cie uruchamiamy program są poprostu zmuszeni do jego używania. Ale „bla- PC-slave i konfigurujemy odpowiednie złącze (COM1 szak” może być czasem przydatny- Wielu z Nas używa na codzień Atari do pracy (np. programu Calamus). Nie- stety, nie wszyscy mają w Atari na przykład CD-rom, choć jest to obecnie powszechne urządzenie. A na płycie można mieć gra- Ghostltnk Master pl.02 Beta 02/05/94 (c)Bttz 1994 lub COM2, za pomocą klawisza z cyferką J” lub ,2”) oraz wybieramy jedną z 10-ciu pręd- kości transmisji szeregowej (klawi- sze F1-F10), aż do 112000 bodów. W moim klamocie fikę lub teksty. O ile tekst można przenieść po dys- kietce, o tyle grafika może zajmować już za dużo miejsca (nawet po spakowaniu) i sytuacja staje się kłopotliwa. Ale na szczęście nie jesteśmy skazani na pracę na PC-cie. Do szczęścia wystarczy nam kabelek NULL-MODEM (podstawowy kabel do podłączenia modemu zewnętrznego) oraz programik ST-Master (na Atari) i PC-Slave (na PC). Ja osobiście używam wersji 1.02, czyli wersji beta (darmowej), choć cie- kawy jestem czy jest nowsza (ta pochodzi z 1994 roku, więc jest już dość wiekowa). W zależności od typu Atari możemy podłączyć od jednego do trzech PC-tów. Ja opiszę sposób, w jaki łączę się za pomocą swojej TT-ki, ale w praktyce jest on analogiczny dla innych modeli 16-to i 32-bitowych Atari (może z wyjątkiem złącz - w ST-ku można korzystać wyłą- cznie ze złącza modemowego). Na początek sprawa Hardware-u. W PC-cie wybie- ramy złącze COM1 lub COM2, w Atari (TT) modeml. (czytajcie - PC) bezpieczną prędkością jest 57600, gdyż później się zatyka- Na TT-ce (ST-ku, Falconie_) uruchamiamy pro- gram ST-Master. Wybieramy jeden z trzech dostęp- nych kanałów oraz odpowiednie gniazdo (w moim przypadku jest to SERIAL2) oraz parametry trans- misji (takie same, jak na PC). Co więcej, za pomocą TT-ki (lub megi STE) możemy podłączyć do 3 PC-tów( i na każdym ustawić inne parametry pracy). Następnie wybieramy za pomocą klawisza ADD sta- cje (partycję), z którą ma się identyfikować PC (to znaczy, pod którą literką znajdziemy dyski PC-ta). Kolejny krok to INSTALL i już widzimy dyski PC. Ja osobiście ustawiam sobie opcję ALL, aby bezproble- mowo widzieć wszystkie partycje PC-towe. I to wszy- stko. Ciekawi Was na pewno, co mi to dało? Ano prostą rzecz, Atari widzi partycje i urządzenia PC jako swoją własną partycję, a poszczególne elementy PC jako katalogi. Może na nich wykonywać wszelkie strona 30
ATARYNKA nr 1/2002 operacje, takie jak zapis, odczyt zakładanie i usuwa- nie plików i katalogów. Dla bezpieczeństwa PC nie widzi atarowskich dysków (więc na przykład genialny system Windows nie jest w stanie nic nam 2. PC Slave nie chodzi z Windowsem NT (blokowa nie portów pod NT); 3. Do poprawnego działania należy najpierw uru chomić program na PC; popsuć na Atari). Jeżeli, drogi czytelniku, masz tylko ST, zastana- wiasz się zapewne, do czego Ci się może to przydać? Dam Ci prostą odpowiedź: możesz używać PC jako twardy dysk do Atari, co prawda z nieco wolną 4. 95% błędów transmisji, jakie zauważyłem, pocho- dziło z winy PC ;-)) (komuni- katy na PC - „Slave error”), ale i tak były to sytuacje jednostkowe; 5. Programik jest krótki i bardzo przydatny;-)); 6. Transmisja jest szybsza transmisją, ale zawsze- na TT-ce niż na ST (specyfika gniazd). Na koniec kilka drobnych uwag: Paweł Sikorski 1. Program testowałem pod SINGLE TOS-em na Atari i Windowsem 98 na PC; Ankieta po raz drugi... Jak zapewne większość z Was wie, powstanie „Atarynki” było poprzedzone krótką ankietą. Tylko dzięki Wam ta gazetka powstała. Dlatego chciałbymprosić o wypełnienie poniższej ankietki i przesłanie jej (w dowolnej formie) na adres redakcji. 1. Co sądzisz o pierwszym numerze „Atarynki”? a) jest beznadziejny b) jest taki sobie c) jest OK. 2. W związku z pierwszym pytaniem, na ile byś ocenił ten numer w 10 stopniowej skali (gdzie 1 oznacza ocenę najgorszą, a 10 ocenę najlepszą)? 3. Który artykuł podobał Ci się najbardziej, a który według Ciebie był najgorszy? 4. Skąd dowiedziałeś się o powstaniu .Atarynki”: a) na Copy-Party b) od znajomych c) z intemetu 5. Co, według Ciebie, było największą wpadką w tym numerze .Atarynki”? 6. Co w takim razie podobało Ci się najbardziej? 7. Co powinno się zmienić według Ciebie natychmiast jeśli chodzi o gazetkę? 8. Czego Ci najbardziej brakuje w zawartości naszego pisma? 9. O czym powinni pisać autorzy artykułów? 10. Czy deklarujesz dalszą chęć nabywania „Atarynki”? U. Napisz kilka uwag od siebie. Na ankiety czekamy do 10 czerwca. Postaramy się wydrukować ich wyniki w drugim numerze .Atarynki”, który powinien się ukazać na początku lipca. Wstępne wyniki moe uda się umieścić na intemecie, szukajcie między innymi na stronach „atariarea” oraz .JPolish Atari News Page” - adresy znajdziecie wewnątrz gazetki- Redakcja P.S Przepraszamy za brak artykułów o Lyrude i Portfolio, ale nie dotarły od autorów na czas. Może znajdą się w drugim numerze. strona 31
A1AKYINKA nr 1/ZUUZ f ST / TT /FALCON t Ostatnie aktualizacje... Znajdziecie tutaj informacje o ostatnio aktualizowanych programach na Wasze Atari ST/TT/Falcon (i komputery kompatybilne), wraz z adresami stron internetowych, gdzie je można znaleźć. Dane te zostały zaczerpnięte z lutowego numeru ST-Computera, z wyjątkiem wersji Aniplayera (gdyż jest już nowsza). Pora przejść do konkretów: Nazwa programu Wersja Komputer/S.O.‘ Typ programu Strona WWW Aniplayer 219 wszystkie" odtwarzacz multimedialny www.omnis.ch/ jf /aniplayer jshtml ArcView 082 wszystkie Paker-Shell home.tiscalinet.ch/donze/ AtarlRC 122 wszystkie IRC Klient brightnet/~atari/ CAT 455 wszystkie narzędzie do myszki oche.de/~junker/download/cat/ Chrysalis LI wszystkie historyczna baza danych ppp-soft ware.de/ FirstMilion Euro 4.7.0 wszystkie fakturowanie Lam/Softbaer/ FunMedia 23.112001 wszystkie Obróbka Video members.tripod.de/funmedia/ Gaston L0 wszystkie Baza leków ppp.software.de/ HTML-Help 25 wszystkie Text/-Html konwerter mypenguin.de/prg/ MusicEdit 6832 wszystkie Notatnik muzyczny musiceditde/ MyMail 153 wszystkie E-mail klient www2.tripnetse/~erichall/ /programs/mymail/html Porthos 128 Multitasking przeglądarka PDF ds<inet/prod/atari/porthos.php STemBoy 330 wszystkie Emulator GameBoya mypenguin.de/stemboy/ Tales of Tamar 028 Falcon/TT"/ /Milan/Hades gra tamar.net/ XaAES 0.936 Mjnt AES-system dla MINTa membersams.chello.nl/ /h.robbers/Home.html ‘S.O. - System operacyjny "wszystkie - St/STe/TT/Falcon/Milan/Hades “TT - tylko z odpowiednią kartą graficzną Paweł Sikorski strona 32
ATARYNKA nr 1/2002 O naszej W tym artykuliku znajdziesz, drogi czytelniku, kilka cennych wiadomości dotyczących naszej gazetki A mianowicie: 1) zawartość - w dużej mierze zależna od autorów. Czekam na obiecane artykuły (i nie tylko - chętnie przy jmę także inne), z zaznaczeniem, że autor poza dozgonną wdzięcznością czytelników nic nie otrzy- muje. Preferowane formaty: - tekst inkaust (*lnk), ASCII (*.doc, *.txt), Ist Word, ewentualnie Microsoft Word do wersji 97 (aczkol- wiek niechętnie, jak już - to najlepiej przekonwerto- wane na ASCII): - grafika: *tif lub *.jpg kolor (CMYK) naturalnych rozmiarów (dla reklamy na 4 stronie okładki), *.tif, *.jpg, *.gif (najlepiej naturalnych wymiarów, choć niekoniecznie - lepsze większe) greyscale dla pozo- stałych. UWAGA!!! Najlepiej, jak rozdzielczość będzie wynosiła mini- mum 300dpi®; - pliki wykonywalne i ewentualne źródłówki dla programów - jak się dosyć uzbiera, to może coś się uda zrobić na koniec roku (do 3-go numeru)- (dys- kietka albo płytka?); - inne formaty (pismo odręczne, rysunki-) - w zależności od czytelności- 2) częstotliwość wydawania - raz na kwartał (o ile autorzy dopiszą); d) ogłoszenia i reklamy - są niezbędne dla otrzy- mania przyzwoitej ceny. - czwarta strona okładki, format A5, kolor, sugero- wana cena: lOOzł (+ VAT); - 2 i 3 strona okładki format A5, jeden kolor, suge- rowana cena: 50zł (plus VAT); - środki losowo, jeden kolor: - format A5 pomniejszony o margines i ramkę, 30zł (+ VAT); gazetce... - format A6 lub 1/2A5 (dzielenie wzdłuż dłuższego boku) pomniejszony o margines i ramkę, cena 20zł (+ VAT); - format wizytówki (5x9cm), 15zł (+ VAT); UWAGA® Reklamodawcy otrzymują 1 egzemplarz gratis® Za reklamę w 3 kolejnych numerach: 10% zniżki (przykładowo: A6x3 numery (20zł x 3)—10% = (60zł)-10% = 54zł (+ VAT)5 Ceny mogą być negocjowane osobiście® O miejscu reklamy decyduje kolejność zgłoszeń® - ogłoszenia, do 20 słów: 5zł z VAT (KUPIĘ, SPRZEDAM, ZAMIENIĘ, INNE), cena nie podlega negocjacji bez zniżek, bez bezpłatnego egzemplarza; UWAGA® Ogłoszenia i reklamy (z wyjątkiem okładki) o ATAROWSKICH COPY-PARTY są umieszczane bez- płatnie® 3) redakcja nie odpowiada za treść zamieszczo- nych reklam i ogłoszeń; 4) formy płatności - wyłącznie przedpłaty, można zapłacić za kilka numerów z góry. Przy powtórkach reklam - od razu za powtórzenie®; - przedpłat należy dokonywać na konto: SIKOR SOFT Kredyt Bank S.A. IX Oddział w Warszawie, filia nr 3 Rachunek nr 15001197-121190031965 Należy podać: na jaki cel jest przedpłata (np. „trzy egzemplarze 2-go numeru Atarynki”), najlepiej potwierdzić jeszcze mailem (sikor_soft@poczta.fm), aby skrócić czas oczekiwania. - cena za egzemplarz: 750zł; - obniżka ceny - jest planowana przy zakupie co najmniej pięciu egzemplarzy jednego numeru (opłaty pocztowe), więc, panowie (i panie), jak jest strona 33
ATARYNKA nr 1/2002 Was kilku, to zamawiajcie hurtem!!! Cena przy takim zakupie: tylko 6,00zł za egzemplarz. Przy zakupie pięciu egzemplarzy jeden wychodzi gratis™; 5) sprawy inne: - wszelkie uwagi i propozycje, a szczególnie zamó- wienia reklam proszę przesyłać na adres: SIKOR SOFT Paweł Sikorski ul 1—go Sierpnia 28m64 02-134 Warszawa lub mailem: sikor_sof t@poczta.fm - w jednej z ankiet padła propozycja, aby stwo- rzyć swojego rodzaju listę przebojów. Proszę, usto- sunkujcie się do tego. Proponowane kategorie to: - najlepsza gra; - najlepsze demo; - najlepsze intro; - najlepsza grafika; - najlepsza muzyka; - najlepszy program użytkowy, Wszelkie głosy ponadto muszą zawierać typ sprzę- tu, na jaki zostały oddane (xl/xe, st, ste, tt, falcon, jaguar, 2600/5200, lynx_). Możecie także zaproponować swoje własne kategorie warunkiem powstania listy jest otrzymanie co najmniej dziesięciu głosów na daną kategorię i minimum trzech różnych kategorii na dany komputer (nie dotyczy konsol). - moja dodatkowa propozycja (jeśli powstanie „lista przebojów”, to kategoria: „produkt wszechczasów”, obejmująca dowolny program lub urządzenie współpracujące z komputerami Atari, niezależnie od platformy sprzętowej Z atarowskim pozdrowieniem, Paweł „SIKOR” Sikorski Ogłoszenia, czyli giełda Atarowca... Cześć!! Tutaj znajdzie się cykliczna rubryka, gdzie będziesz mógł dać ogłoszenie dowolnego rodzaju. Jego cena to 5zł z podatkiem VAT. Możesz tutaj zamieścić do 20 słów. Proponowane kategorie to: KUPIĘ, SPRZEDAM, ZAMIENIĘ, INNE (na przykład: Wykonuję rozszeżenia pamięci w Atari xl/xe). Za dodatkową, symboliczną opłatą (Izł) możesz poprosić o wyróżnienie Twojego ogłoszenia (za pomocą ramki bądź druku w kontrze, czyli białe litery na czarnym tle).Termin nadsyłania ogłoszeń do drugiego numeru „Atarynki” mija 10.062002r. Moim skromnym zdaniem, może to zaowocować kontaktami z innymi pasjonatami sprzętu Atari i nie tylko. Co z tego wyniknie - zobaczymy- Paweł Sikorski ... SPRZEDAM ATARI1 Niestety, dzisiaj brak ogłoszeń- KUPIĘ ATARI’ Kupię Atari 400 i 800 za rozsądną cenę, Paweł Sikorski, e-mail: sikor_soft@poczta.fm ZAMIENIĘ ATARI’ Niestety, dzisiaj brak ogłoszeń- INNE ATARI* Niestety, dzisiaj brak ogłoszeń- W sprawie ogłoszeń i reklam należy kontaktować się z redakcją (za pomocą poczty lub maila). Przypominam, że ogłoszenia i reklamy dotyczące Atarowskich Copy-Party są bezpłatne, więc Panowie organizatorzy - nie zapominajcie o poinformowaniu o nich naszych czytelników (z odpowiednim wyprzedzeniem - cykl wydawniczy!!). strona 34
SIKOR SOFT UWAGA!!! Firma „SIKOR SOFT” poszukuje: Autorów gier na wszelkie komputery kompatybilne z ATARI* Atari, od serii xl/xe zaczynając, a na Falconie i klonach kończąc... Autorów programów użytkowych na Atari ATARI* STe/TT/Falcon!!! Programistów zajmujących się Atari ATARI* Grafików pracujących z Atari ATARI8 Muzyków pracujących z Atari ATARI Jeżeli jesteś/jesteście zainteresowani współpracą, to napiszcie pod adres: SIKOR SOFT Paweł Sikorski ul. 1-go Sierpnia 28m64 02-134 Warszawa lub mailem: sikor jsoft@poczta.fm Czekam tylko na poważne propozycje współpracy!!!
Online 1 pl Alfanet sp. z o.o. (online.pl) ul. Piłsudskiego 74, 50-020 Wrocław tel. +48 71 3419373, fax +48 71 3419395 alfanet@online.pl www.online.pl rejestracja domen • domeny światowe (.com .net .biz .info) w cenie 1 00 zł rocznie (taniej niż w NASK!) • domeny rosyjskie, białoruskie, ukraińskie i wiele innych, których inni nie rejestrujq poczta w domenie online.pl • uruchomienie "od ręki" • atrakcyjna domena • cena już od 1 0 zł • profesjonalna obsługa wirtualne serwery www • adresy www bez ograniczeń ilości • pełny dostęp do shella (SSH) • szyfrowanie i certyfikat SSL • SSI, CGI (Perl, Python), PHR MySQL kolokacja serwerów • serwer "pod klucz" • Linux 2.4, Postfix • Apache, PHF? MySQL • administracja • markowy sprzęt (np. IBM)