KILER.KiNOEKil ER.j^lNDtkiLEP.iQNDEKIl
___OKUMA - ANLAMA- KONU$MA	DiNLEME
Komi 1
Ailemi
Qok Sevlyorum
Affet Babacigim
Aile bireyleri hakkinda
konu$ma aktiviteleri
Gercek Ki§ilik
Sayfa ia-27
Meslek Se?imi
dnemlidir.
Higbiri Yildiz Dogmadi
Meslekler hakkinda
konu§ma aktiviteleri
Meslek SeQimi
Komi 3		28 37
Nasil Bir
Evde
Ya^iyorsunuz?
Tiirkiye'nin ilk Akilh Evi
Evin dzellikleri
hakkinda konu§ma
aktiviteleri
Emlakgida
Sayfa 38-47
Hayvanlarin
Steak
Dostlugu
Van Kedisi
Hayvanlar ve dzellikleri
hakkinda konu§ma
aktiviteleri
Bremen Mizikacilari
Komi 5
He
Yemek
istersinlz?
Qikolata
Yiyecekler hakkinda
konu§ma aktiviteleri
Ciger Yahnisi
Sayfa 58-67
Her Mevsim
Guzeldir
Kar’m Hikayesi
Sosyal aktiviteler
hakkinda konu§ma
aktiviteleri
Gijne§le Ruzgar
Komi 7
Her Milletin
Kendine dzgu
Giylm Tarzi Vardir
Milli Kiyafetler
Kiyafetler hakkinda
konu§ma aktiviteleri
Magazada
Sayfa 78-87
Hastaliklar
Hasta Olmak
Hastalik ve saglik
hakkinda konu§ma
aktiviteleri
llcret
TELAEEUZ
OIL BiLGisi
SERBEST OKUMA _ MClZiK KUTUSU
"A” harfi
Unlu Uyumlan
Qocuk Icin Zaman
Sevgi Demektir.
Annecigim
"B” harfi
Sessiz Uyumu
Sessiz Yumu§amasi
21. Yuzyilda Meslekler
Fabrika Kizi
"C” harfi
Kelime Anlami
Safranbolu Evleri
Yiiksek YOksek
Tepelere
“D-E” harfi
isimler
Kangal Kopegi
Arkada§im E§§ek
“F-G-G" harfi	iyelik Ekleri
Qig Kofte
Halil Ibrahim Sofrasi
“H” harfi	Hal Ekleri
Kuresel Isinma
Yakamoz
-I.I.J” harfi
isim Tamlamalan
Giyimimizde
Renklerin Rolli
Uskudar’a Gider iken
“K-LT harfi
Sifatlar
Hipnoz
Olmaya Devlet
Cihanda Bir Nefes
Sihhat Gibi
t KILt P..KiNDCKiLER.......KiNDEKiLCR......ND t KI L
OKU MA - ANLAMA-	KONU$MA	DINLEMC
Konu 9		Sayfa 88 97		Ula§im araplan hakkinda konu§ma aktiviteleri	
Dort Tekerlek Uzerinde Yirminci Yuzyil			Dort Tekerlek Uzerinde Yirminci Yuzyil		Dolmu§
Konu10		Sayfa 98-107		Bo§ vakitleri	
Boy Vakit Yoktur			Origami	degerlendirme hakkinda konu§ma aktiviteleri	Bo§ Zamanlannizda Spor Yapm
Konu 11		Sayfa 108 117		Meyveler hakkinda konu§ma aktiviteleri	
Meyve Yemeyi Sever misiniz?			Fmdik		Manavda
Konu12		Sayfa 118-127		Farkli kOlturlerdeki	Gelecek Yiizyilda insanligi Neler Bekliyor?
Her Milletin Kendine Ozgu Degerleri Vardir			Eskimolar	selamla§malar hakkinda konu§ma aktiviteleri	
Konu 13		Sayfa 128 137		“Pastahanede" ipecekler hakkinda konu§ma aktiviteleri	
iyeceklerden Ne Alirsiniz?			Qaym Sicakligi		Qaym Efsanesi
Konu14		Sayfa 138-147			
OnlO Olmak Ister mlsinlz?			Nasrettin Носа	UnlQIer hakkinda konu§ma aktiviteleri	Unlulelerin DQnyasindan
Konu 15		Sayfa 148-is?		Bayramlar ve kutlamalar hakkinda konu§ma aktiviteleri	
Bayramlarin Guzel YOzu			Anneler Gimu		Anne Kalbi
Konu 16		Sayfa 158-167			
Qizgi Dunya			Qizgi Film	Qizgi filmier hakkinda konu§ma aktiviteleri	Pamuk Prenses ve Yedi Ciiceler
4 ADIM TUttKCr 3 ........  A01M	ADIM TClQKQr 3
ADIM ADIM TtPKT
iviNOCKii ER........i(, i\ui Kii tp.....Ml t P..............iQii*
Г ~ TCLAIT11Z	DlL BILGiSi ! 8ГПВЕ8Т OKLMA „ MllZiK KUTU8U .
“M-N" harfi	Miktar Zarflan	Akilli Otomobiller	Araba
“O-O” harfi	Zamirler	Karadeniz Gezisi	Yalan
“P-R” harfi	Pekigtirme Sifatlari Baglaglar	Sagligmiz igin Bol Bol Sebze ve Meyve Yiyin	Domates Biber Patlican
“S-§" harfi	§imdiki Zaman	Avustralya ve Aborjinler	Kardeglik TurkiisO
“T” harfi	Genig Zaman Gelecek Zaman	Tdrk Kahvesi	Qayimm §ekeri
“U-U” harfi	Gorulen Gegmig Zaman Duyulan Gegmig Zaman	Mimar Sinan	Zaman
“V" harfi *	Gereklik Kipi Dilek-§art Kipi	Egitim-Ogretim ve Ogretmenler бйпй	Hayat Bayram Olsa
“Y-Z” harfi	Istek Kipi Emir Kipi	Karagdz ile Hacivat	Bir Aslan Miyav Dedi


b.
e.
DERSE HAZIRLIK
A$agidaki harikatiirter hakkinda kanu^unuz.
Sizin aiteniz bunlardan hangisine giriyor)
A^agidaki sorulart ceVapfayimz.
Ailenizde kag ki§i var?
Ailenizin kagmci gocugusunuz?
Babaanneniz ve dedeniz yagiyor mu?
En gok hangi akrabanizi ziyaret ediyorsunuz?
U KELiMELER
Afagidaki ketimeteri etfUtik itijkisine
^Sre etfeftiriniz.
a.	dede
b.	baba
c kiz karde§
d. agabey
Resimtere bakarak bofluktari dotdurunuz.
1.	eni§te
2.	babaanne
3.	anne
4.	yenge
KONU
OKUMA - ANLAMA
Afayidaki pargayi okuyunuz.
AFFET BABACIGIM!
Geng adam evlendiginden beri, beraber yagadiklan
ihtiyar babasi yuzunden hanimiyla surekli tartigiyordu.
Hanimi, babasmi istemiyordu. Onun evde fazlalik
oldugunu dOgimuyordu. Yine bir gun, giddetli bir tartig-
madan sonra hanimi, “Ya ben giderim, ya baban gider”
dedi.
Adam, hammindan aynlmak istemiyordu. Babasi
yuzunden gikan tartigmalarm diginda hanimiyla iyi gegini-
yordu. Hanimi kendisini seviyordu. Ustelik bir de gocuklan
vardi. Evlendikleri giinden beri birgok problemle
kargilagmiglardi. Onu hala gok seviyordu. Giinlerce
dugundu ve kendine gore bir gozum yolu buldu. Babasini
yillar once ormanda yaptirdiklari dag evine goturecekti.
Haftada bir defa onu ziyaret edecek ve ihtiyaglarini
kargilayacakti. Boylece problem gozulmug olacakti. Babasina gerekli olan butun egyalan hazirladi. Bir gun babasmi
kucakladi ve arabaya gotCirdu. Oglu Can, “Babacigim ben de gitmek istiyorum.” diye israr edince birlikte yola giktilar.
Kig mevsiminin ortasiydi. Hava gok soguktu. Yogun kar yagigi yCizunden yolu zor goruyorlardi. Kugiik Can babasi-
na; “Baba nereye gidiyoruz?” diye soruyor, ama cevap alamiyordu. istenmedigini anlayan yagli adam gizli gizli agli-
yordu fakat agladigmi torununa belli etmemeye gahgiyordu. Saatler sOren yolculuktan sonra dag evine geldiler. Dag evi
eskimigti. Geng adam evin bir odasmi temizledi. Sonra arabadaki egyalan bu odaya tagidi. En sonunda ise babasmi
getirdi. Dag evinin iginde ruzgar esiyordu. Yagh adam titriyordu. Uzimtii iginde babasmi izledi. Kendi kendine yann
evden birkag battaniye daha getiririm, diye dugundu. Oyle uzgundu ki ne yapacagini bilemiyordu. Babasmm ise
neredeyse yuregi pargalanacakti. Yillarca buyuttugu oglu kendisini bir dag evinde yalniz birakiyordu. Minik Can
gorduklerinden higbir gey anlamiyordu. Geng adam, babasinm yatagma egilerek elini optu. ikisi de aghyordu.
Geng adam, gocugu da alarak evden uzaklagti. Can, yolda aglamaya bagladi. Babasina; “Neden dedemi о soguk
evde biraktm?” dedi. Babasi gocuguna, annen dedeni istemiyor, diyemedi. Can, “Baba sen yaglandigmda ben de seni
buraya mi getirecegim”, dedi. Geng adam, gocugun bu sorusuna cevap veremedi. Hemen arabayi geri gevirdi. Dag
evine girdi. “Beni affet baba!” diyerek babasinm boynuna sanldi. Baba ile ogul birbirine sanlarak gocuk gibi agladilar.
Geng adam, hatasmi anlamigti. Babasi, ogluna gdyle dedi: “Geri gelecegini biliyordum oglum. Ben babami dag bagm-
da birakmadim ki, sen de beni birakasm... Beni bu dagda birakmayacagmi biliyordum.”
> 2. Okudugunuz par fay а у о re a^agidaki сйт-
(elerden dogru otamn bafina " yantif
alanin ba^ina H " yazinrz.
a. Kadm, kayin babasmi istemiyordu.
b b. Geng adam, babasi yuzunden sik sik hanimiyla
tartigiyordu.
’ c. Adam, babasmi bir otele yerlegtirmeye karar
।	verdi.
Л.	Geng adam, kuguk ogluna babasmi	nereye
)	gotOrduklerini soylemek istemiyordu.
I	e.	Dag evi yeni ve gok temizdi.
(.	Geng adam, babasmi dag evine birakti	ve geri
)	dondu.
Afayidaki sorutari okuduyunuz parfaya
yore cePaptayiniz.
a.	Geng adam, hanimiyla nigin tartigiyordu?
b.	Geng adam, babasmi nereye goturmeye karar verdi?
c.	Dag evi nasildi?
d.	Geng adam, babasmi ormanda birakti mi?
AiLEMi (?OK sevIyorum
' ORNEKLEME
A$agidaki soruturi tekrurtuyiniz Po
uyyutuyiniz.
Soru 1
Nasil bir evde oturuyorsunuz?
CoPup
Bahgeli bir evde oturuyorum.
Kisu Co Pup
Bahgeli bir evde.
Uygutumu
Soru 2
Daymiz var mi?
CePup
Evet, dayim var.
Ktsu CePup
Evet, var.
Uyyutumu
Soru3
Dedeniz kag yagmda?
CoPup
Dedem 78 yagmda.
Kuu CoPup
78
Uyyutumu
Soru 4
Ailenizde kag kigi var?
CoPup
Ailemde beg kigi var.
Kisu CoPup
Beg
Uyyutama
Soru 5
Aile denince ilk akla gelen kigiler
kimlerdir?
CoPup
Anne, baba ve gocuklardir.
Ktsu CoPup
Anne, baba ve gocuklar.
Uyyutama
KONUSMA
Siru urkudu§iniztu uite bireyteriniz hakktn-
du konufun.
a.	Aileniz kag kigi?
b.	Anneniz ve babaniz sag mi?
c.	Kai? kardeginiz var? Kagi kiz, kagi erkek?
d.	Dedeniz ve babaanneniz yagiyor mu? Kag yagmdalar?
e.	Nasil bir evde oturuyorsunuz?
f.	Babaniz size vakit ayiriyor mu?
y. Hafta sonlari ailenizle neler yaparsmiz?
h. Ailenizde anlagamadigmiz bir kimse var mi?
/. Anneniz, babaniz ve kardegleriniz ne ig yapiyorlar?
i. Ailenizde en gok kimi ornek aliyorsunuz?
A^uyidaki konuturt arkadaftarinizta turti-
fintz.
a.	Qocuklarm egitiminde okul mu, aile mi daha etkilidir?
b.	Qok kardegli olmanm avantajlan ve dezavantajlan ne-
lerdir?
c.	Aileler, 18 yagmdan sonra gocuklari serbest birakmah
midir?
10

KONU
V DiNLEME
Agagidaki pargayi dinleginiz.
GERQEK KARDEQUK
iki kardeq qiftliklerinde birlikte qaliqiyordu. Kardeqler-
den birisi bekardi. Oteki ise evli ve dort qocuklu bir aileye
sahipti. Her akqam kardeqler, urunlerini ve karlanni eqit
olarak paylaqirdi. Bir gun bekar olan kardeq, kendi kendine:
“Urettiklerimizi ve kazandiklanmizi eqit biqimde paylaq-
mamiz hiq de dogru degil” dedi. “Ben evli degilim, bak-
makla yOkumlu oldugum bir eqim ve qocuklarim yok.
Ayrica qok fazla ihtiyacim da olmuyor.” Bunlari dO^Onduk-
ten sonra her gece kendi ambanndan bir quval bugday
ahp, kardeqinin ambanna boqaltmaya baqladi.
Urettiklerini ve kazanqlanni eqit biqimde paylaqmalan
evli kardeqin de kafasini kurcalamiqti. Bir gece о da kendi
kendine:
“Urettiklerimizi ve kazandiklanmizi eqit biqimde paylaq-
mamiz hiq de dogru degil.” dedi. “Sonuqta ben evliyim.
Gelecekte bana bakacak bir eqim ve qocuklarim var. Oysa
kardeqimin, ileride kendisine bakacak hiq kimsesi yok.” О
da kardeqi gibi her gece kendi ambanndan bir quval bug-
dayi kardeqinin ambarina boqaltmaya baqladi.
Aradan geqen siire iqinde iki kardeq de ambarlanndaki
bugdaym azalmadigini gorduler. ikisi de bu olaya hem
qaqmyor hem de anlam veremiyordu.
Bir gOn, yine gecenin koyu karanliginda birbirlerinin
ambarina bugday boqaltirken qarpiqtilar. ikisi de bOtOn
olanlan qimdi anliyordu. Sirtlanndaki bugday quvallarini
yere birakip birbirlerine sanldilar. Bu guzel duygu karqisin-
da ikisi de gbz yaqlanni saklayamadi.
'. Dinlediginiz par gay a gore agagidaki ciim-
teterden dogru olanin bagina " yanhg
otanin bagina gaziniz.
a. ( ) iki kardeq kazanqlanni eqit biqimde paylaqiyor-
du.
ft. , Kardeqlerden birinin be§ qocugu vardi.
c.	iki kardeq de urettiklerini eqit paylaqtiklarina
inaniyordu.
d.	iki kardeq de ambarlanndaki bugdayin azaldigi-
ni gorup qok Qzulduler.
e.	Gerqek ortaya qikinca iki kardeq de uzQntQden
agladi.
AiLEMi QOK SEViYORUM
1 DEY IM
Agagidaki deyimleri okuyunuz.
a.	Elinin hamuruyla erkek igine kangmak: Kadinlar igin,
erkeklerin yapmasi gereken igleri yapmaya galigmak.
Ornek:
Eskiden kadmlara elinin hamuruyla erkek igine kangma derler-
di.
Yeni gelin, elinin hamuruyla erkek Igine kangiyordu.
b.	Evlat edinmek: Bagkasmm gocugunu kendi gocugu gibi bu-
yutijp bakmak.
Ornek:
HQseyin Bey кйдйк Ali’yi evlat edinmig, onu okutmugtu.
Qocuklan olmayan Ozcan ailesi bir kiz gocugunu evlat edindi.
c.	Kimi kimsesi olmamak: Ailesinden yakmlan, hisim, akrabasi
olmamak. Destekleyicisi olmamak.
Ornek:
Bir kby ogretmeni varmig, kimi kimsesi yokmug.
Yagli adamm kimi kimsesi olmadigi igin gok uzuluyormug.
d.	Koi kanat olmak: Bir kimseyi korumak, ona yardimci olmak.
Ornek:
Fatma Hanim, gelinini gok sever ve ona koi kanat olurdu.
iki kardeg birbirine koi kanat olup durumlanni ddzeltti.
e.	Koklii aile: Qok eski zamanlardan beri bilinen ve tanman aile.
Ornek:
Ahmetlerin ailesi bu gehrin en koklii ailelerindendir.
Koklii bir ailede diinyaya gelmek isterdim.
Agagidaki degimterte resimteri
e§le$tiriniz.
a Kimi kimsesi olmamak
b Koklii aile
c Evlat edinmek
d. Koi kanat olmak
e Elinin hamuruyla erkek igine kangmak
TELAFFUZ
- A-
Ozelllklerl
a. Turk alfabesinin birinci harfidir.
ALl$Tlt 4
1. Agagidaki heceleri birlegtirerek akraba Isimleri
yaziniz.
b.	Kalin ve duz genig unlulerdendir.
c.	Kelimenin bagmda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek: ' aba, araba, akraba...
baba, amca, baca...
d.	Okunusu: ab, ag, ad, ak, al, an, ag, az
ba, да, da, ka, la, па, да, za
e.	“g, I, k” unsuzlerinin ince veya uzun okundugunu
gostermek igin bu iinsiizlerden sonra gelen “a” harfi-
nin iizerine inceltme igareti (74) konur.
бгпек: riizgar, kagit, hikaye, hala...
a an
b ba
c. ab
d ha
1 la
2 la
3 ne
4 ba
2. Agagidaki tekerlemeleri tekrarlaymiz.
a.	“Akrabanm akrabaya akrep etmez ettigini.”
b.	“Aglarsa anam aglar, gerisi yalan aglar.”
2
I
KONU
DIL BiLGiSi
UNLU UYUMLARI
COCUKLUSUM
Ben, kalabalik bir aile iginde buyudum. Evi-
miz gehre yakin bir koydeydi. Oyun alanlarimiz
gok genigti. Okuldan kalan zamanlarda babama
yardimci olurdum. Yaptigim her igten keyif ahr
ve hig gikayet etmezdim. Ozellikle beyaz kope-
gimiz Karabag’i ve kuzulan gok severdim. Hafta
sonlan arkadaglanmizla nehre gider, balik tu-
tardik. Akgam yemeginden sonra kardeglerimle
birlikte oyunlar oynar, birbirimize hikayeler anla-
tirdik. Sabahlan kug sesleriyle uyanir; annemin
getirdigi sicak sutii igerdim... Benim gocuk-
lugum boyle gegti.
Unlu Uyumu
Kucjuk Unlu Uyumu
Bir kelime igindeki unlulerin birbirine benzemesine
йп1й uyumu adi verilir. Tijrkgede iki tur unlu uyumu vardir:
1. Вйуйк йп!й uyumu
2. Kuguk unlu uyumu
Вйуйк Unlu Uyumu
Тйгкде bir kelimede ince unluden sonra ince; kahn
iinlijden sonra da kahn unlQ gelir. Buna “Ьйуйк iinlii
uyumu” denir.
a, i, о, и---------► a, i, о, и
e, i, о, u---------► e, i, 6, u
Turkgede genellikle ekler Ьйуйк йп!й uyumuna uyar.
- Ornek
kapi-ci, kapici-lar, kapici-lik
ogren-ci, ogrenci-ler, ogrenci-lik
ev-i, evi-miz, evler-imiz
ogret-men, ogretmen-ler, ogretmen-lik
Вйуйк йп1й uyumuna uymayan kelimeler:
a.	Yabanci dillerden giren kelimeler.
Ornek: gikayet, hikaye, iwstakil, domates, balina
b.	Bazl Тйгкде kelimeler.
Ornek kardeg, anne, elma, hangi
c.	Bazi birlegik kelimeler.
Ornek: Yegihrmak, Kadikoy, Begiktag, Hanimeli
Вйуйк unlu uyumuna uymayan ekler:
“-ken, -ki, -mtrak, -leyin, -yor” eklerini alan kelimeler.
Ornek: kogar , sabah , akgam , yegil
geli , eri , Ьйдйпй
Genl? bar Genl? Dar
Kahn	a	i	о	и
Ince	e	i	о	u
Тйгкде kelimelerde ilk hecede ddz йп!й (a, e, i, i)
varsa, ondan sonra gelen йп1й de dйz йп1й olur. ilk
hecede yuvarlak йп1й varsa (о, о, и, й), ondan sonra
gelen йп!й harf; ya dar yuvarlak (и, й), ya da dйz genig
йп1й (a, e) olur. Bu kurala 'kuguk unlu uyumu” denir.
- Ornek
evimiz, kopegimiz, uyanmak, kasaba, agabey...
A$agidaki ciimieieri kendi dilinize feHiriniz.
1.	Ortanca kardegimin adi Ali’dir.
2.	Benim ailemde herkes birbirine saygi gosterir.
3.	Ailemde en iyi anlagtigim kigi Ьйуйк babamdir.
AILEMI QOK SEVIYDRUM
Kiigiik iinlii uyumuna uymayan kelimeler:
a.	Bazi Tiirkge kelimeler bu kurala uymaz.
Ornek tavuk, gamur, savunmak...
b.	“-yor” eki de kiigiik iinlii uyumuna uymaz.
Orr।ek yagiyor, okuyorlar, tutuyor...
A L IfTIKMA LAK
A§ayidaki kelimelerden hangileri biiyiik
iinlii uyumuna uymaz) ( ) i^areti koyunuz.
a.	salincak			e.	mavi		-O
b.	cumartesi..		f.	kiraz		 O
c.	yaprak		©	g-	riizgar..	 о
d.	kirmizi		• O	h.	tavuk....	•О
Agagidaki ketimelerin sonuna "-(ar (-ter)"
eki getirerek kelimeteri yeniden yaztniz.
a.	zaman ........................
b.	kuzu .........................
c.	kardeg .......................
d.	oyun .........................
e,	. hikaye .....................
f.	QOCuk ........................
Agagidaki test sorufarint ceVaptayiniz.
a. Agagidaki kelimelerden hangisi kiigiik iinlii uyu-
muna uymaz?
A.	aile	C. birlikte
B.	okul	D. yiiriiyorlar

Agagidaki kelimeler bulmaca karelerine; soldan saga,
sagdan sola, yukandan agagiya, agagidan yukanya ve
gapraz olarak yerlegtirilmigtir. Bunlan tek tek bulun ve
iizerini gizin. Sonunda bogta kalan harfleri soldan saga
dogru sirasiyla okursaniz, bulmacamizin gifresini bulacak-
siniz. Kolay gelsin...
b.	Agagidaki kelimelerden hangisi biiyiik iinlii uyu-				
c.	типа uyar? A.	elma	C. Karabag B.	hangi	D. anne Agagidakilerden hangisine “-ken” eki geldiginde bu kelime buyuk iinlii uyumuna aykin olur?	AKRABA ANNE	KELIMELER GEUN	TORUN GORUMCE	ABLA		MILLET HALK
	A. yiiriir	C. iger	BABA	KAYIN VALlDE	AGABEY	CET
d.	B. yagar	D. gider “0, kargi kasabamn evlerini gorebiliyordu.” Yukaridakl ciimlede biiyiik iinlii uyumuna	KARDE§ AILE	DAYI HALA	ARKADA§ HISIM	KOM§U YAKIN
	uymayan kelime agagidakilerden hangisidir?	AMCA	DEDE	DUNUR	DOST
	A. gorebiliyordu	C. kargi B. kasaba	D. evlerini	TEYZE	YEGEN	SULALE	YAREN
e.	Agagidaki kelimelerden hangisi “kiigiik iinlii	NINE	KAYIN PEDER	NESIL	BACANAK
	uyumu” kuralina uymaz?	YENGE	ELTl	KU§AK	BALDIZ
	A. ciizdan	C. akraba B. aile	D. kamyon	HANIM	BIREY	§AHIS	SOY
KDNU
DEGERLENDIRME
iki resim arasindafti farktari yaziniz.
Agagidaki diyatoyu tamamtayiniz.
Hakim, sugluya so rar:
-............ne?
- Benim mi?
- Evet senin?
- Ahmet
- Babanin.......ne?
- Benim mi?
- Evet, senin
- Mehmet
- Ne.......yaparsm?
- Ben mi?
- Evet, sen
- Qiftgilik
-........кар?
- Benim mi?
- Yok benim!
- Vallahi hakim bey, ne desem ki?...
50-55’ten fazla gostermiyorsunuz.
3 Agagidaki ciimleteri "Affet Babacigim!"
ad(i рагулуа yore siratayiniz.
Adam, babasini ormandaki eski dag evine goturmeye
karar verdi.
Genp adam, babasini dag evine birakti ve oradan
uzaklapti.
7] Geng adam, evlendikten sonra babasi yuzunden
egiyle tartigiyordu.
Gunlerden bir giin geng adam ve babasi yola koyul-
dular.
Kadm, egine: “Bu evden ya ben giderim, ya baban
gider.” dedi.
Babasi, ogluna: “Geri gelecegini biliyordum oglum.
Ben babami dag baginda birakmadim ki, sen de beni
birakasin...” dedi.
4. Agagidaki ketimeteri eyteytiriniz.
a.	buyuk baba
b.	babaanne
c.	kayin birader
d. kayin peder
e. kayin valide
7. kayin baba
2.	kayin ana
3-	dede
4-	Ьйуйк anne
5.	kayin
15
aIlem! qok sevIyorum
' mCzik kutusu
V ' SERBEST OK DMA
Afagidafti bo;(uk(ari dintediginiz jarkiya
gore dotdurunuz.
ANNECiGiM.
Mazide fatfan.......gibi.
$efllat(i kotfanni bana........
Gecefer $ok soguk,.....ve karardtk.
ilpurfiim;......ortsene anne.
Anne, anne, annecigim...
..........cdmani ne isterdim.
Dizine yatip da uyurdum........
..........dua gdziimde riiyadir.
Sent......isterdim fiasretim anne.
Anne, anne, annecigim...
Uyandim.............aradim seni.
Sagima scduma bakindim anne.
Geceter qo£ soguH, sessiz ve karardik.
Upudiim iistumu ortsene........
Anne,....., annecigim...
Dinlediginiz ferkiya gore a^agidaki kari-
ftk ketimeterden anlamfi ciimteter kurunuz.
a.	anne / yatip da / dizinde / uyurdum
b.	seni / uyandim / aradim / uykudan
c.	anne / kollarini / ag bana / §efkatli
A^agidaki рлгдлд/ okugunuz.
qocuk iqiN zaman sevgi demektir
Gen? bir adam ceza evine girmek dzereymig.
Yargig, onu gocuklugundan beri taniyormug. Ayni
zamanda onun yazar olan babasiyla da tanigiyormug.
Yargig:
“Babani hatirliyor musun?” diye sormug.
Bu soruya:
“Onu oldukga iyi hatirliyorum.” geklinde cevap
vermig geng adam.
Suglunun fikirlerini ogrenmeye galigan yargig, goyle
demig:
“Mahkum olmak Qzeresin. Mukemmel bir babaya
sahipsin. Babanla ilgili ne hatirladigmi anlatir misin?”
Salonda bir sessizlik olmug. Daha sonra yargig bek-
lenmeyen bir cevap almig:
“Ogut aimak igin yanina gittigimde, yazdigi kitaptan
bagini kaldirarak bana baktigmi ve ‘Qek git bagimdan;
gok meggulum!’ dedigini hatirliyorum.
Onunla konugmak igin yaklagtigimda bana donerek:
‘Qek git bagimdan; bu kitabi bitirmeliyiml’ derdi. Saym
yargicim! Siz onu Ьйуйк bir yazar olarak hatirliyorsunuz
fakat ben onu kaybedilmig bir baba olarak hatirliyorum."
Yargig kendi kendine sbylenmig:
“Yazik! Kitabi bitirdi ama oglunu kaybetti!”
A^agidaki scrutari okuduqunuz par$aya
gore ceVaptayimz.
a.	Yargig, mahkuma ne sormug?
b.	Mahkum, babasi hakkinda ne soylemig?
c.	Yargig, mahkumun babasi hakkinda ne dйgйnйyor?
KDNU
Bun/an BJUyor musunuz?
Tip tarihinde en zayif bebek 1989 yihnda ABD nin Loyola Universitesi hastahanesinde
280 gram a§irliginda dogan bir kiz gocugudur.
ABD’li Augus Burge isimli ki§i 1989’da torununun torununun anne oldugunu ogrendi.
Tip tarihinde en uzun erkek 2,72 metre; en uzun kadin da 2,47 metre olarak tespit
edilmi§tir.
En <?ok bo§anma olayma ABD’de rastlanmaktadir.
ABD de Utah'ta, farkli gunlerde dogum yapmalan gereken uq kiz karde§ ayni gun
dogum yaptilar. Doktorlar, boyle bir ihtimalin 50 milyonda bir oldugunu belirttiler.
ingiltere’nin Standish §ehrinde ya?ayan Lewis adh bir ki?i ailesinin soy agacini gikarmak
igin tarn 30 yil ara§tirma yapti ve 2000 akrabasiyla yOz yuze gdrd§tu. Lewis 30 yil boyunca yap-
ngi bu Qaii§mayi bir kitapta toplayacakti. Hatta buyuk babasiyla Ьйуик annesinln. devrimden
sonra Rusya’dan nasil kagtigini da anlatacakti. Ne var ki Lewis, kitabmm bitmesine az bir sure
kala, asil admin David Thorton oldugunu ve bir aylikken о aileye evlathk verildigini ogrendi.
NE'fbe. рлосы.ем peiu.-• л
BIZ ОДАМИК
BcmiE ouryoe- seCEAJ n.
«ОТМияДЕР! • фМР' Pc
bem’i омотти-
D
V DERSE HAZIRLIK
Agagidaki karikaturter hakktnda konu$unuz Ve bu karikatBrlerdeki qariptikteri sfyleyiniz.
Afujidaki sorutau ceVupfayintz.
л. Sizce meslek segimi dnemli midir?
b.	idealinizde hangi meslekler var?
c.	Gegen yuzyilda olup da bugiin olmayan meslekler var midir?
d.	Size gore en kolay ve en zor meslek hangisidir?
e.	Sizce gelecek yuzyilda hangi meslekler popiiler olacaktir?
KONU
Qunlart B/Hyor musunuz?
Tip tarihinde en zayif bebek 1989 yihnda ABD’nin Loyola Universitesi hastahanesinde
280 gram agirhgmda dogan bir kiz gocugudur.
ABD’li Augus Burge isimli ki§i 1989’da torununun torununun anne oldugunu ogrendi.
Tip tarihinde en uzun erkek 2.72 metre; en uzun kadin da 2,47 metre olarak tespit
edilmi§tir.
En gok bo§anma olayina ABD’de rastlanmaktadir.
ABD de Utah'ta, farkli gOnlerde dogum yapmalan gereken Og kiz karde? ayni giin
dogum yaptilar. Doktorlar, bdyle bir ihtimalin 50 milyonda bir oldugunu belirttiler.
ingiltere'nin Standish §ehrinde ya§ayan Lewis adli bir ki§i ailesinin soy agacini gikarmak
iqin tarn 30 yil ara§tirma yapti ve 2000 akrabastyla yuz yuze gdru§tu. Lewis 30 yil boyunca yap-
tigi bu <?ali§mayi bir kitapta toplayacakti. Hatta Ьйуйк babasiyla Ьйуйк annesinin. devrimden
sonra Rusya'dan nasil kagtigmi da anlatacakti. Ne var ki Lewis, kitabmm bitmesine az bir sure
kala, asil admin David Thorton oldugunu ve bir ayhkken о aileye evlatlik verildigini ogrendi.
I
7 юе, problem ре&ч"
Biz KAIASAUK
0&Л ©IWOE' SS4EM
OTM(J$LA£P|.$iMP'₽€
BgAji 'JXIOTTU-
LEG.
17
KONU
KELIMELER
Ifakaridaki meztekterden te^mek istediqi-
niz be$ tanesini yaziniz.
a.................
b.................
c.................
d.................
e.................
Ajaqidaki kettmeteri efteftiriniz.
a. Hemgire
b. Ogretmen
c. Sunucu
d. iggi
e. Kaptan
1.	Televizyon
2.	Okul
3.	Fabrika
4.	Hastahane
5.	Gemi
Birinci kelimeqle itqiti olmayan kelimeyi
ijaretleyiniz.
a.	Doktor
ameliyat - tedavi - muayene - program yazmak
b.	Ogretmen
pazarlama - anlatmak - ogretmek - egitmek
c.	Gazeteci
haber - antrenman yapmak - roportaj - yazi dizisi
d.	Qiftgi
bigmek - kazmak - resim gizmek - ekmek
e. Avukat
savunmak - suglulari yargilamak - mahkeme - yargi
V
Gegtigimiz giinlerde taksisme bindigim bir gofor, gazeteci oldugumu
ogrenince bana iinlii turkucii Ibrahim Tathses ile ilgili anilanni anlatmaya
bagladi. Herkesge bilinen Tatlises'in ingaat iggisi oldugu donemlerle ilgili
birkag hatira anlattiktan sonra ‘bir tesadiif sonucu’. miizige bagladigindan,
1. A^a^idafq parfayi okugunuz.
Tank Akan
§ener §en
Muazzez Ersoy
gohret basamaklanni birer birer tirmanigindan bahsetti. Bir tesaduf sonucu
hayati birdenbire degigen Ibrahim Tathses, sanat camiasinda ilk akla gelen
ornek ama son degildir. Qiinkii bugiin Tiirkiye’nin tanidigi ve sevdigi birgok
sanatginin meghur olma hikayesi birbirine benzemektedir. Unlulerin bugiin
yaptiklan igle onceki mesleklerinin tamamen farkli, oldugunu goriiyoruz.
Mesela; рек gok filme imza atan §ener §en'in gohret’olmadan onceki yaptigi
igi ogrenince gagirdik. Once Emindnii’nde igportacilik sonra da Kasimpaga-
Emindnii arasinda minibiis goforliigii yapmig. Diger bir ilging meslek sahibi
de pop yildizi Mirkelam. Mirkelam'in asil meslegi jeoloji miihendisligi.
Tiirk sinemasinin iinlii ismi Tank Akan Bakirkoylii. Tank Akan onceleri,
Ciineyt Arkin
Serdar Ortag
Bakirkoy-Yegilkoy sahillerindeki plajlarda cankurtaranlik yapiyormug.
Ciineyt Arkm'in asil meslegi ise doktorluk. Tip fakiiltesinden mezun
olduktan sonra uzun siire igsiz kalan Fahrettin Ciireklibatur, Tiirk sinemasm-
da Malkagoglu olarak iinlendi. Daha sonra da Tiirk sinemasinin iinlii Ciineyt
Arkin'i olarak meslegini yerine getirdi.
Serdar Ortag, Haydarpaga Endiistri Meslek Lisesi torna tesviye
boliimiinde okurken tatillerde babasmin yaninda torna atolyesinde galigti.
Elleriyle metale gekil veren adam, sonradan bu igi birakip pop miizigine yon
vermeye galigti.
Giilben Ergen'in son yaptigi ig yaym yonetmenligi idi. ilk yaptigi meslek
ise reklamcilikti.
Muazzez Ersoy, geng bir kizken tezgahtarlik yapiyordu. §u anda ise
Tiirkiye'nin en iinlii ses sanatgilanndan biridir.
Giilben Ergen
Mirkelam
Okuduqunuz par^aya qore a^aijidaki ciim-
telerden dojjru а/лшя	цлпЬ?
otlHIH	" yeziniz.
«. Ibrahim Tathses gengliginde ingaat iggisiymig.
A Unlulerin ilk yaptigi iglerle bugiinkii igleri
arasinda bir benzerlik yoktur.
c.	Unlii sinema oyuncusu §ener §en gengliginde
otobiis goforliigii yapmig.
Z	Tank Akan Bakirkoyliidiir.
«. Muazzez Ersoy gu anda Tiirkiye’nin en iinlii
sanatgilanndandir.
Agagidaki sorutari okudugunuz par^aya
g$re cePaptayiHiz.
л. Unlii aktor Ciineyt Arkin'm sinema sanatgisi olmadan
onceki ismi nedir?
A Ibrahim Tatlises'in daha onceki meslegi neydi?
c. Giilben Ergen’in ilk yaptigi ig nedir?
d. Mirkelam jeoloji miihendisi miydi?
«. Unlii olmadan once tezgahtarlik yapan ses sanatgisi
kimdir?
f. Unlii film yildizi §ener §en iinlii olmadan once hangi
igleri yapiyordu?
Agagidaki sorulari tekrarlaginiz de
uggutaginiz.
Soru 1
Babanizm meslegi ne?
Cevap
Babamm meslegi
muhendisliktir.
Л»л CeVap
Muhendislik
Uggutama
Agagidaki digalogu uggutaginiz.
Ahmet Hangi meslegi segeceksin?
Ayge : Ogretmenligi segecegim.
Ahmet : Nigin?
Ayge : Her yuzyilda gegerli oldugu igin.
a.	doktorluk
b.	ressamlik
c.	pilotluk
Sizce guniimiizde insantiga en fazta hizmet
eden meslek tiiru hangisidir)
Soru 2
Siz hangi meslegi segmeyi
diigunuyorsunuz?
Cedap
Ben doktorlugu segmeyi
dugunuyorum.
Kisa Cedap
Doktorlugu
Uggutama
Zamanin degifmesigte mestekterin popiiter-
tigi degifigor mu) begifigorsa degifim
sebepteri neterdir)
"Meslek segiminde okul mu, aile mi daha
etkilidir)" arkada$tariniz(a tartifiniz.
Soru 3
21. yuzyihnm en populer meslekleri sizce hangileri
olacaktir?
CeVap
Bence 21. yuzyilin
en popQler meslek-
leri pilotluk ve tasa-
rimcihk olacaktir.
Kisa Cedap
Pilotluk ve tasanm-
cilik
Uggufpma
A§a#idaki digalogu
dinteginiz.
MESLEK SEQIMI
Ahmet : Merhaba Ayge?
Ayse : Merhaba Ahmet.
Ahmet : Bugiin gok onemli bir
konu igledik.
Ayge : Hangi konuyu iglediniz?
Ahmet : 21. yOzyilda meslekler
konusunu igledik.
Ayge Biz de gegen hafta iglemigtik. Gergekten ilging
meslekler varmig.
Ahmet : Peki bu dersten sonra hangi meslegi segmeyi
diigiinOyorsun?
Ayge : iletigim mOhendisligini. Ya sen?
Ahmet : Ben de bilgisayar programciligini segecegim.
Soru 6
Sizce en zor ve en kolay meslek hangisidir?
Cevap
Bana gore en zor meslek ingaat ustaligi; en kolay meslek
de sekreterliktir.
Kisa CeVap
ingaat ustaligi zor, sekreterlik kolaydir.
Uggutama
Agagidaki sorutari dinlediginiz digatoga
gore cetfaplaginiz.
a. Konugan kigilerin meslegi ne olabilir?
b. Ayge hangi meslegi segmeyi dugunuyor?
c. Ahmet hangi meslegi segmeyi dugunijyor?
d. Ahmetler hangi konuyu iglemigler?
e. Ayge konuyu ilging bulmug mu?
LEK SEgiMi ONEMLiol
V DiL Bi LG i si
SESSIZ UYUMU
SESSIZ YUMU§AMASI
Sessiz
HANGI MESLEKLER YOK OLACAK?
OnOmuzdeki yillarda birgok
meslegin yok olacagmi, birgok
meslegin de ortaya gikacagmi
gorecegiz. insanligm baglangi-
cindan bugiine dek birgok mes-
lek degerini yitirmig; akhmizin
ucundan hig gegmeyen meslek-
ler ortaya gikmigtir. 21. yuzyilda
ise bu deger yitirme ve deger
kazanma olayi hizlanarak de-
vam edecektir. Hangi meslegi,
nigin segecegimizi; segecegi-
miz meslegin bize nasil bir gele-
cek saglayacagmi gok iyi hesap
etmek mecburiyetindeyiz. Aksi
takdirde yuzyih yanlig okumanm cezasmi hem biz gekeriz;
hem de gocuklarimiz geker.
Turkgede "p, g, t, k" sert sessizleriyle
biten kelimelerden sonra sesli ile bag-
layan ek geldiginde "p, g, t, k" yumuga-
yarak "b, c, d, g, g" olur. Bu olaya “sessiz
yumugamasi” denir.
- Ornek------------------------------------------------
p —► b
g —► c
t —► d
к —► g, g
meslek-e
kitap-i
agag-a
armut-u
yumu?amo otmaz.
Sessiz Uyumu
TQrkgede sessiz harfler; sert sessizler ve yumugak
sessizler olmak uzere ikiye aynlir.
Sert sessizler : g, f, h, k, p, s, g, t
Yumugak sessizler: b, c, d, g, g, j, I, m, n, r, v, y, z
Sert sessizle biten bir kelimeye "c, d, g" sessizlerin-
den biriyle baglayan bir ek getirildiginde, "c, d, g" yu-
mugak sessizleri kelimenin sonundaki sert sessizle ben-
zegerek kendi sert kargiligi olan "g, t, k" sessizlerine dd-
niigur. Buna “sessiz benzegmesi” veya “sessiz uyumu”
denir.
- Ornek-----------------------------------
meslek-Xe —		► meslek-te	(d/t)
sanat-^ —		► sanat-Qi	(C/Q)
kitap-Xi —		► kitap-gi	(c/5)
gahg-j(an —		► galig-kan	(g/k)
ig-Men		► ig-ten	(d/t)
- Ornek---------------------------------------------
Finnci, dokumaci, kebapgi, kayikgi... Alay, Qemberli-
tag'tan, Sultanahmet'ten, Sirkeci'den Taksim'e уйгйуог;
her tarafta sevgilerle, gogkun alkiglarla kargilaniyordu.
mesle e
*- kita< i
aga a
armudu

lenellikle
Ornek
ip, top, sug, et, ot, at, sag vb. gibi.
NOT yumu^ayinca "g” oluyordu ’k"
м den once W varsa V ler "g" olur
Ornek
denk-i
gelenk-e
renk-i
*- den ii
gelen e
ren.J
ALIfTIRMALAX
1.	A: Hangi meslegi segmeyi dugiinuyorsunuz?
B:..............................................
2.	A: Ogretmenligi nigin segmeyi duguniiyorsunuz?
B: .............................................
Afagidaki ketimeleri Veriten ekterte yeniden yazi-
mz.
Kelime	-e	-i	-in
a.	Meslek .....................................
b.	Ogretmenlik ................................
c.	Ahenk ......................................
d.	Kitap	.............................
e.	Kurt	.............................
f.	Topag	.............................
Afe^tdaki ctimtelerde, tettiz yumufamaii oian
keiimelerin alttni qiziniz.
a.	Bagbakanin demecini televizyondan dinledim.
b.	Parmaginda ve kulaginda yaralar vardi.
c.	Dolabin borcunu odedikten sonra 5 milyon liram
kaldi.
d.	Akdeniz'in verimli topraginda her gegit йгйп
yetigmektedir.
V DE YIM
ALI$TI RMALAR
Afafidaki <teyim(er(e rerimteri efteftiriniz.
A^ay/daki deyimleri okuyunuz.
a.	Piif noktasi: Bir igin en ince ve en onemli yeri.
Ornek:
Ogretmenligin piif noktasi ogrenciyi sevmektir
b.	Qizmeyi Agmak: Bilmedigi ige, yetkisi digindaki konuya
kangmak.
Ornek:
Doktor, veterinere “qizmeyi agma” dedi.
c.	Pabucu dama atilmak: Daha iyisine kavuguldugunda
eskisinden vazgegmek.
Ornek:
Yeni gelen tamirci eski tamircinin pabucunu dama atti.
,. 21.уйгу.№Ь^КУе™^еК0«а9^.
2.	jss**»**^.......
3.
olacak.	.......
a.
b.
c.
Qizmeyi agmak
Pabucu dama atilmak
Puf noktasi
V TELAFFUZ
- в -
Ozellikleri
a. Tiirk alfabesinin ikinci harfidir.
b Yumugak sessizlerdendir.
c Kelimenin bagmda veya ortasmda bulunur.
Ornek:	bag, bog, bigak
baba, araba, biber
d. Okunugu: ba, be, bi, bi, bo, bo, bu, bu
ab, eb, ib, ib, ob, ob, ub, iib
ALI$TI RMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayimz.
Sizin damda var,
Beg boz bagli, beg boz ordek,
Bizim damda var,
Beg boz bagli, beg boz ordek.
Sizin damdaki,
Beg boz bagh, beg boz ordek
Bizim damdaki,
Beg boz bagli, beg boz ordege:
Siz de bizim gibi,
Beg boz bagli, beg boz ordek misiniz, demig.
Afofidoki рлг$лу/ okttfittiuz.
21. YUZYILDA MESLEKLER
Gelecek yOzyilin birgok meslegi henOz yok. Zaten
1900’10 yillann ilk otuz mesleginden sadece yedisi hala ilk
otuz igerisinde yer aliyor. Ornegin; 1900’10 yillarda yOz
Amerikahdan otuz begi halki beslemek igin gahgiybrdu.
GOnOmOzdeyse bu oran sadece yOzde ikidir.
21. yOzyilda, mesleklerden hemen hemen hepsi bil-
gisayari iyi bilmeye bagh olsa da, рек gok farkli meslek
var olmaya devam edecek.
Eski meslekler tekrar eski veya yeni isimleriyle deger
kazanacak. Bahgivanhk, temizlikgilik, doktorluk, ogret-
menlik, manikOrcOIOk, oyunculuk, yonetmenlik, aggilik,
psikologluk ve gegitli zanaat gruplari eski ismi ve
degeriyle devam edecek.
21. yOzyilda ortaya gikacak yeni gozde meslekler
olacak. Ornegin; mikrocerrahlik, ig avukatligi, bilgisayar
tamirciligi, iletigim mOhendisligi, telif haklari denetleyicili-
gi, internet reklamciligi, internet tasanmciligi, yOksek
teknoloji yoneticiligi, sigortacilik ... gibi
HenOz bilinmeyen, gelecegin yeni teknoloji uzmanlari
ortaya gikacak. Estetik mOhendisi, ag mimari, insan ve
hayvan klonlan tasanmcisi bunlardan bazilan olacaktir.
Hizmet sektorOnde de dz gegmig editorO, insan iligki-
leri analisti, uyruk degigtirme danigmani, ozel ders ogret-
meni, masala, Ovey ana baba gibi yeni meslekler ortaya
gikacaktir.
Gelecekte her meslegin Oretken olabilmesi igin iki ya
da daha fazla meslegin bitigme noktasinda olmasi gerek-
mektedir.
Okudufunuz par^aya yore eifafydoki сйш~
loterden doyru oletntn ba^ma " yantif
altnm	” yazitiiz.
л ( ) 21. yOzyilda yeni meslekler ortaya gikacak.
4. ( ) 21. yOzyilda 20. yOzyilda olan higbir meslek
olmayacak.
( ) Mesleklerin gogu bilgisayan kullanmayi gerek-
tirecek.
A'- ( ) HenOz bilinmeyen teknoloji uzmanlari ortaya
gikacak.
« ( ) Bazi mesleklerin yOzyillara gore dnemi artmakta
veya azalmaktadir.
Afo^idokl cOmlotorl okudufunuz рлгуаул
yfro ziroloytniz.
1 1900’10 yillarda yOz Amerikahdan otuz begi halki bes-
lemek igin galigiyordu.
Yeni meslekler ise gok gozde olacak.
| | Gelecekte her meslegin Oretken olabilmesi igin iki ya
da daha fazla meslegin bitigme noktasinda olmasi
gerekmektedir.
Hizmet sektorOnde yeni meslekler ortaya gikacak.
Bazi meslekler tekrar eski ve yeni isimleriyle deger
kazanacak.
Afagidaki mesleklerle resimferi e§le;tiri-
niz.
a. §ofdr
b. Sanatgi
c. Yazar
d. Tamirci
e. Doktor
“Qizmegi a§mak" degiminin anlamt ajagf-
dakiterden ftangisidir?
A.	Qok konugmak
B.	Konuyu anlayamamak
C Uzmanligi digindaki konuya karigmak
D. Konunun uzmani olmak
A^agidaki karijik ketimeterden antamti
ciimteter kurunuz.
a.	ortaya I yeni I hizmet sektbru... /'meslekler I gikacak
b.	henuz I yuzyil... I birgok I yok / meslek... I gelecek
c.	meslek / sevdigim / en / bgretmenlik...
A^agidaki ceVaptara uggun scrutar gazi-
niz.
A^agtdaki sorutari cetfaplagintz.
a. Bildiginiz beg meslegi yazmiz.
Я. A: ................................................................?	b.
B: Babamm meslegi gazeteciliktir.
c.
b.	A: ...............................................................?
B: Pilot olmayi dugunuyorum.	d.
c.	k. ..............................................................................1
B: Bence en iyi meslek sevdigin meslektir.	e.
A: ........................................................?
B: Bence 21. yuzyilda en populer meslek doktorluk
olacaktir.	______
idealinizde hangi meslek var, nigin?
Gelecek yuzyilda hangi meslekler yok olacak?
Sevdiginiz meslegi mi, yoksa gok para
kazanacagmiz meslegi mi segmek istersiniz?
Meslek segimi konusunda nelerin etkisinde
kahyorsunuz?
Meslek segiminde buyiiklerin baskisini dogru
buluyor musunuz?
Afagidaki tablogu dotdurunuz. L
UlkenizdekHer
yapiw- Resimlen bir gaz«e
kesX*na?u bilg»en yazm.
Adi. soyadr.
Meslegi:
Ya§r.
Kigisel ozellikleri:
MESLEK SECIMi ONEMLIDIR
\^MUZlin<UTUSU^^K^VJ OYUN
A^aqidaki boftukfari dinlediginiz farktya
yore doldurunuz.
I
Gun de gar ken her sabah,
Bir k,z ge^er kapimdan.
Kopeyi /oniip kaybobur,
Bo?i onde yorgunca.
EABR1KAKIZI
Oysayataginda bde,
Bir gun uyku goremez.
........anasi gibiy
Kadinbigim bdemez.
..........tiitiin sarar;
Sanki kendi i$er gibi,
Sararken de day of kurar,
Biitiin insanbar gibi.
Makineber diken gibi,
Batar her gun kafbine.
........orecek ebberi,
Her gun.......derdinde.
Gun batarken her o/^am,
Bir kiz ge^er kapimdan.


Bir.......ofcun ister,
Bir de iyneyen kocasi.
Fann ne verirse ge^inir gider, Kopeyi donilp kaybobur,
Teter nutbuobsunyuvasi.
Ba?i onde yorgunca.
Fabrikada............sarar;
Sanki kendi i^er gibi.
Sararken de .......... kurar,
Butiin insanCar gibi.
Difanda bir.............bailor.
Tiireginde derin sizi.
Gozberindenyojbar akar,
Atybar................ km.
§arkida anlatilan kiz nerede qali§-
maktadir?
A$a$idaki sorufari dintedi-
giniz farktga gore cetfap-
taginiz.
b. Kizin istekleri nelerdir?
c. Kiz fabrikada ne yapmaktadir?
SeQmek istedigi-
niz meslegin ozel-
liklerini iQeren bir
yazi yaziniz.
I§te size bir salata ama bu salatanm bildigimiz
salatayla bir ilgisi yok. Qunku bu bir harf salatasi.
Sagdan sola; yukandan a§agiya, dikey, yatay ve
Qapraz bir yol izleyerek, 25 meslegin adim
bulunuz.
Ornek: VETERINER
КЕЕ I EGUTYUAGUMK
TLFSCUVFH I SEKAB
V	F A AU	A§TOQU	J	P	N I
i	ОМ I D	E Z Y S § E	T	I	AB
qs i LOPACTAATVVE
KFMSKBi LENQEHFB
E I AJUKRLS I TUERE
BRRSMCNUOEQKMOT
AlAEAIUKRTFqqilE
LNTUCMVlUPTOiGR
ECHK I SNSACFBRDZ
RIUOBECSGbqAEUI
I KM§ RMA S R E В L E N К
NAFLAKNCHAK I MBU
KELiMELER
KAPTAN	HOSTES	§OFOR	MUHTAR
BEKQl	BALERlN	HEM§|RE	KASAP
MIMAR	A§QI	DOKUMACI	MANAV
HAKIM	VETERINER	EBE	TERZI
SUBAY	SUCU	POUS	ECZACI
FIRINCI	SUTQU	PILOT	KALFA
Dl§QI			
Bun!an BJHyor musunuz?
12 Oskar p
rberler
la? iran
Ж En hizli sakal lira$i yapma rekoru ingillz bar
Denny Rowe ve Gerrj Harley’e aittir. Rowe, 19 H
1988’de korumali bir uslura kullanarak 60 dakika
1994 ki§iyi tiras etti. (1,8 saniye/tira^) Dort tan
yiizunu kanatti. Harley ise aQik bir ustura kullanarak 13
:ikada 235 cesur adami tira§ etti.
lesinin yiizunu kanatti.
levletleri Sinema ve Sana! Bllimleri
1929'dan beri dagitilan Akademi
iki adiyla Oskar) en
odiillerini (haik ara
ki§i Walter Disney
DERSE HAZIRLIK
Agagidaki sorutan cedaptayiniz.
Evin bolumlerini soyleyebilir misiniz?
Siz nasil bir evde yagiyorsunuz?
Nasil bir evde yagamayi isterdiniz?
Yagadigmiz ulkenin, geleneksel ev §ekli nasifdir?
(Kag odah? Kag katli? Beton mu ahgap mi?...)
Turkiye’de birgok aile gehirde ya-
gar. Fakat
yazlari da
koylere gider-
ler. Siz hig
koye gittiniz
mi? Koy ev-
lerinin gehirde-
kilerden farki
nedir?
KELIMELER
Agagidki edter nerede yapiimigtir?
Bu edter hakkindaki fikirterinizi betirtiniz.
Siz bu edterden hangisinde yagamak ister-
diniz? Nigin?
Agagtdaki ketimeteri antamlariyla eglegti-
riniz.
gog etmek
apartman
gadir
gati
 tagmmak
Evin en ust kismi
Oturmak amaciyla yer degigtirmek
Bir ulkeden veya gehirden donme-
mek uzere ayrilmak
Bezden ev
Qok katli ev
“Ed" kefimesi her insanda far к it anlamtar
gagrtgtirabitir. Agaytdaki ketimeterden
hangiteri size edinizi fiatirlatmaktadir? Bu
ketimeterin online “v'" igareti koyunuz.
Agayidaki eV egyatartni uygun oda isim
terinin alttna yaziniz.
perde
капере
bula§ik makinesi
fincan
koltuk
yemek masasi
masa lambasi
televizyon
legen
demlik
Qah§ma masasi
vitrin
karyola
cezve
ayna
ocak
hah
sozluk
qama§ir makinesi gardirop
kitaphk	kCivet
telefon	ahize
Oturma odow Mutfak	Sanyo
ikametgah	sicaklik	gug kaynagi
siginak	konut	mutluluk
paylagma	yuva	kale
gizlilik	resmi	ozlem
korku	hapisbane	samirhilik
hasret	sogukluk	giiven
gahsilik	cennet	
OKU MA - ANLAMA
Agagidaki pargayt okuyunuz.
TlIRKiYE’NiN ILK AKILLI EVi
Tiirkiye’nin bilgisayarla donatilmig ilk akilli evi
Compex fuannda tanitildi. Akilli ev; mutfak, hobi
odasi, salon, gocuk odasi ve gahgma odasindan
oluguyor. Akilli ev ve igindeki cihazlar giiniin yirmi
dort saati boyunca internet erigimli herhangi bir arag-
tan, kilometrelerce uzaktan bile kontrol edilebiliyor.
Cep telefonu ya da benzeri internet erigimli bir cihaz
ile evin sicakhgi ayarlanabiliyor.
Akilli buzdolabi, gamagir ve bulagik makinesi,
aspirator ve firin, internet erigimli herhangi bir
cihazdan kontrol edilebiliyor. Buzdolabi, igindeki
urdnleri taniyabiliyor. Markette aligverig yaparken
cep telefonuyla buzdolabina baglanarak aligverig
listesi alabiliyorsunuz. Bulagiklan ve gamagirlari ig
yerinden vereceginiz bir talimatla yikatabiliyor-
sunuz. Turn urunler, anza durumunda servise ve
size mesaj gondererek durum raporu verebiliyor.
Akilli evlerde hirsizlara da gegit yok.
Hirsizin eve girmesiyle birlikte evin igiklan ve
panjurlari otomatik olarak agiliyor. Kisa mesaj
ile hirsiz size bildiriliyor.
Qaligan anne ve babalar igin akilli ev,
gocuklanyla her an ilgilenebilme imkani veri-
yor. ig yerinizden evdeki kamera sistemine
baglanarak televizyon uzerinden gocuklannizi kontrol edebiliyor ve onlarla konugabiliyorsunuz. Qocuklarinizm okuldan
dondiigiinii size haber verebilen akilli ev, yine bilgisayannizin Qzerindeki firin moniisii ile yemekleri isitmanizi sagliyor.
Siz evde televizyon seyrederken, evin digmdaki kamera kapmiza gelen misafiri otomatik olarak ekrana yansita-
biliyor.
Peki bu evin fiyatmi merak ediyor musunuz? 145 metrekarelik bu ev 119 milyar lira. Yani yaklagik olarak 85.000
dolar.
2. Okudugunuz par gay a gore agagidafd ciim-
(etcrden dogru otanin bagina yanti§
otanin bagtna “У" yazimz.
Tiirkiye’nin bilgisayarla donatilmig ilk akilli evi
Compex fuannda tanitildi.
Akilli ev; mutfak, hobi odasi, salon, gocuk odasi
ve gahgma odasindan oluguyor.
Akilli ev hirsizlan oldiiriiyor.
d. Akilli evdeki buzdolabina baglanarak bir aligve-
rig listesi alabilirsiniz.
Qocuklar igin akilli evler gok tehlikelidir.
Akilli ev yaklagik olarak 85.000 dolardir.
3. Agagidaki soruiari okudugunuz pargaga go-
re ceifaptayiniz.
a. Tiirkiye’nin bilgisayarla donatilmig ilk akilli evi nerede
kuruldu?
Akilli ev hangi odalardan oluguyor?
Akilli eve hirsiz girdiginde ev sizi nasil haberdar
ediyor?
Akilli ev hirsizlara kargi nasil bir tepki veriyor?
Akilli evin fiyati kag lira?
NASIL aiR EVDE YA^IYORSUNUZ?
ORNEKLEME
Ajujideki torulurt iokrurtuyiuiz oe uyfulaytniz.
Soru 1
Kendi evinizde mi yoksa kirada
mi oturuyorsunuz?
Cetfup
Kendi evimizde oturuyoruz.
Кил СеОлр
Kendi evimizde
1/ДОЙ1М
Soru 2
Ne kadar kira oduyorsunuz?
Cetfap
Ayda 120 milyon lira.
/&$« Codup
120 milyon
Ityfuhtmu
Soru3
Nerede ya§iyorsunuz?
Codap
Apartmanda iki odali
bir dairede.
Кил Cedap
Dairede
Uygutumu
Soru ft
Ev adresiniz ne?
Cedap
Ev adresim:
Qamhca Mahallesi
Huzur sok.
No: 16 Daire: 5
Kadikoy/ISTANBUL
Soru 5
Ahmetlerde bugijn ders <jali§acagiz, fakat nasil gidecegi-
mi bilmiyorum. Tarif edebilir misiniz?
Uygulama
Cedap
Tabi. Kadikoy’den 17 numarah otobuse bin. Sonra
Gdztepe’ye gelince inersin. Duragin
kar§ismda inonO Caddesi var. Cadde-
den yukariya dogru yurii. ikinci soka-
ga gelince sagda bir eczahane var.
Ahmetlerin evi eczahanenin ustQnde.
/йм Cedap
Buradan 17 numarah otobuse binin.
Site duraginda inin. Eczahanenin uze-
rindeki daire.
Uyyidama
KONU$MA
Evin dzellikleri
oda sayisi
bahpe
merkezT isitma
mutfak
Ж banyo
140 metre kare
daire
mustakil ev
Qevre dzellikleri
ula§im	sinema
kasaba	sahil
§ehir
hava alanina yakinhk
tren istasyonu
okula yakinhk
i§ yerine yakinhk
deniz otobusO
ah§veri§ merkezi
lokantalar
tiyatro
park
piknik yeri
deniz
.................................... b.
.................................... c.
..................................... Z
.................................... e.
yukandaki kelimelerden faydalanarak agagidaki torula-
rt cedaptayiniz.
Nasil bir evde ya§iyorsunuz? (Apartman / Mustakil ev / Bahgeli ev)
Daireniz кар metre kare? Dairenizde kag oda var?
Evinizin pevresinde neler var?
§ehirdeki bazi merkezlere (okul, ah§veri§ merkezi, i§ yeri) nasil gidiyor-
sunuz?
BuyCik §ehirlerde ya§amanm avantajlan nelerdir? Arkada§larmizla tarti-
§iniz.
D1NLEME
1.	Agagidaki digatogu dititeginiz.
Ali Bey : iyi gOnler efendim. Bir ev satin almayi dugunu-
yorum. Yardimci olabilir misiniz?
Emlakgi : Tabi efendim. Nasil bir ev anyorsunuz?
Ali Bey : Biz kalabalik bir aileyiz. Onun igin oda sayisi
gok dnemli. Ev en az ug odali olmah.
Emlakgi : Problem yok. Elimizde birgok ug odah ev var.
Ali Bey : Sadece bu kadar degil. Ayni zamanda okula
yakin olmah. Qunkii gocuklanmin hepsi okula
gidiyor. Ulagimm sorun olmasmi istemiyorum.
Bir de evin etrafmda park olsa iyi olur. Qunku
ben her pazar koganm. Yeni evimizde bu ahg-
kanhgimm kaybolmasmi istemiyorum.
Emlakgi : Merak etmeyin efendim. isteklerinize gore bir-
kag tane evimiz var. Sizin yapacagmiz yalnizca
birini segmek.
Ali Bey : Tegekkur ederim. MQsaade ederseniz egimi de
buraya gagirmak istiyorum. Onun dQgOncesi
benim igin dnemli. §imdi igten gikmig olmah.
Birazdan burada olur.
(eterden dogru olanin bafina "D"; gantif
olanin ba^ina "У" gaziniz.
a.	( ) Ali Beyin kalabalik bir ailesi var.
b.	( ) Ali Beyin iki gocugu okula gidiyor.
c.	(	) Ali Bey igin oda sayisi gok dnemli degil.
d.	Ali Bey eginin fikrini de aimak istiyor.
e.	Emlakgida Ali Beyin istedigi gekilde bir ev yok.
3. Agagidaki sorulari dintediginiz digatoga
gore ceVaplaginiz.
a.	Ali Bey kag odah bir ev anyor?
b.	Ali Bey alacagi evin gevresinde nigin bir park olmasini
istiyor?
c.	Nigin okula yakin bir ev aimak istiyor?
d.	Ali Bey emlakgidayken egi nerededir?
TELAFFUZ
Ozellikleri
a.	Tiirk alfabesinin Oguncii harfidir.
b.	Yumugak sessiz harflerdendir.
c.	Kelimenin bagmda ve ortasinda bulunabilir.
Ornek:	ca, can, canan...
cdce, yuce, baca...
d.	Okunugu: ca, ce, ci, ci, co, cd, cu, cu
ac, ec, ic, ic, oc, de, uc, uc
ALI$TI RMA
Agagidaki tekerlemeyl tekrarlayimz.
Ciice ginici Celali Носа gizlice marpugcular igindeki
zQcaciyecilere gidip igi Qince yazih cicili bicili cam
gubuklan cepcegizine indirmig.
Ozellikleri
a.	Turk alfabesinin dorddneii harfidir.
b.	Sert sessiz harflerdendir.
c.	Kelimenin bagmda, ortasinda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	gan, ganak, gigek...
ag, agi, aghk...
topag, gekig, dalgig...
d.	Okunugu: ga, ge, gi, gi, go, go, gu, gii
ag, eg, ig, ig, og, og, ug, Og
e.	“g” sert sessizi ile biten kelimelerden sonra sessiz
harfle baglayan bir ek gelirse, gelen ekin ilk sessizi
de sert sessiz (g, f, h, k, s, g, t) olur.
Ornek: sag-siz, Cig-tag
A L I § T I R M A
Agagidaki tekerlemeyl tekrarlayimz.
Qatalca’da bagi gibanh topal goban, gatal sapan
yapar ve satar.
3
A^L BlR EVDE YAglYDRBUNUZ?
V dil BiLGisi
KELIME ANLAMI
ISLAK HALILAR
О gun her gey yolunda gitti. Akgama kadar guzel
guzel oynadik. Annemin uyanlanna gok dikkat ettik. Ama
sabahleyin uyandigimizda, beklenmedik bir durumla
— Ornek------------------------------------------
Bagimizda yer alan ve gormemizi saglayan organ.
Ahmet’in bozukmug.
Kapah bir geyin kapagini ve ustunu agmak.
Pencereyi kug kagti.
Ayak Vucudumuzun yurumeye yarayan organidir.
Top oynarken kirmig.
kargilagtik. Yatak odami-
zin halisi su iginde yuzu-
yordu. Yatmadan once
sular kesilmigti. Musluklan
agik unutmuguz. Banyo-
dan tagan sular her yeri
islatmigti. Qok uzuldijm.
Zavalh annecigim, dikkatli
olmamiz igin bizi ne kadar
uyarmigti. Onu uzmemek
igin, kardegimle birlikte,
islak haliyi balkona gikanp
gdnege gerdik. Tagan su-
lan da bogalttik. Her tarafi
temizleyiD (JQzelttik.
Mecaz Anlam
Bir kelimenin gergek gnlammdan tamamen farkli bir
anlamda kullanilmasidir. Bu anlamiyla kelime tamamen
farkli bir kavrami kargilar.
- Ornek------------------------------------------
Goz
Anahtan gekmecenin biraktim. (bolumune)
Agmak
Bu elbise seni hig	. (guzel gostermemig)
Koprunun	tamir edecekler. (direkler)
Anlam
Kelime Anlami
Her kelime bir kavram veya nesneyi kargilamak igin
dogar. Bu yuzden her kelimenin bir temel anlami mutlaka
vardir. Ancak toplumsal yagamda meydana gelen degigik-
likler sozciiklerin anlamlannda da degigiklikler meydana
getirir.
Bir kelime, degigik nedenlerden dolayi birgok kavrami
veya nesneyi kargilayabilir. Boyle kelimelere gok anlamli
kelimeler denir. TQrkge bu tur kelimeler yonOyle zengindir.
- Ornek -
“aimak”
Marketten biskQvi . (temel anlam)
Bu bavul bu kadar giysiyi . (sigmak)
Igik gozumu . (kamagmak)
Arkadagimi igeriye	. (girmek)
Bu ciimlelerde “aimak” fiilinin daha bagka anlamlan
da vardir. Bu nedenle bir kelimenin anlaminin ne oldugu
ancak ciimle iginde belli olur.
Ayni kavrami kargilayan farkli kelimelere eg anlamli
kelimeler denir.
- Ornek-----------------------------------------------
ak ----------beyaz
siyah -------kara
alim --------bilgin
Cumledeki bir kelimeyi gikanp yerine bagka bir ke-
limeyi koydugumuzda anlam degigmiyorsa bu kelimeye
eg anlamhdir diyebiliriz. Ancak kaliplagmig sozlerde
kelime degigtirilemez.
— Ornek---------------------------------------------------
Qocugun kara gozleri vardi. “siyah goz” diyebiliriz.
Alnimm kara yazisi. “siyah yazisi” diyemeyiz.
Kar$it Anlam
Birbirine kargit kavramlan kargilayan kelimelerdir.
KELIMELERIN ANLAM DEGISjMELERI
erken -------geg
ileri -------geri
ak ----------► kara
alim --------► cahil
agagi ----->	yukan
guzel -----►	girkin
gigman-—-► zayif
hizli -----►	yavag
Bir kelimenin kargiladigi ilk ve temel anlamdir. Her
sozcugun bir gergek anlami mutlaka vardir. Sozcuk tek
bagina kullanildigmda genellikle ilk olarak gergek anlami
akla gelir.
Olumsuzluk ve kargit anlam kangtirilmamalidir. Bir
kelimenin olumsuzu о kelimenin zitti degildir. “Oturmak”
kelimesinin zitti “oturmamak” degil “kalkmak” tir. “Aimak”
kelimesinin zitti “almamak” degil “vermek” tir.
ALI$TIRMALAR
Agagidaki ciimieterin hangisinde karfit
kelimeler bir arada kullanilmijtir?
Л Okuldan biraz get? qikmiqim.
GOIdugumiJz gOnleri hatirladikqa agliyorum.
Savaqta hafif bir yara almi§.
D. Kaq gOndur bir §ey yemedim.
Agagidaki ciimteterin hangisinde alti qiziii
kelime mecaz anlamigta kullanflmijtir?
A. Cesaretinin kinlmasina izin verme.
Qevre temizligine dnem vermeliyiz.
Arkadaqla eve kadar yuruduk.
D. Qocugun qozleri agnyormuq.
DEYIM
A Ll$ TIRMAL AR
Agagidaki deyimleri akugunuz.
a.	Evdeki hesap qarqiya uymamak: i§lerin onceden du-
qunCildiigu gibi degil de baqka bir qekilde gitmesi.
Ornek:
Yann tatile qikacaktik ama babam izin alamadi. Evdeki
hesap gar§iya uymadi.
Kendime takim elbise alacaktim ama evdeki hesap
carsiya uymadi. Qdnku param gok azdi.
b.	Evde kalmak: Ya§i ilerledigi halde evlenecek kismeti
gikmamak. Evlenme qansi olmamak.
Ornek:
Ay§e birturlu evlenemiyor. Boyle giderse evde kalacak.
Evin ekmegini qikaran qocuk, evde kalmi§ kizlar gibi
bekarlikta israr ediyor.
c.	Ev bark sahibi olmak: Bir evi ve ailesi olmak.
Ornek:
Ki§ дйпй herkesin evi barki olsun.
Bu selde evi barki yikilanlara yardimda bulunmaliyiz.
d.	Ocagi yikilmak: Evi barki mahvolmak.
Ornek:
Trafik kazasinda Mehmet Amcanin ocagi yikildi.
17 Agustos depreminde birgok ailenin ocagi yikildi.
Agagidaki resimierte deyimteri e$le$tiriniz.
a. Evde kalmak
b. Ocagi yikilmak
c. Evdeki hesap
gargiya uymamak
d. Ev bark sahibi olmak
Bun!an BJ/iyor musunuz?
Dunyanin en yuksekte bulunan evlerl, Hindistan-Tibet sininn-
da Mana geqidindeki Basisi koyunde bulunmaktadir. Koyun rakimi
5990 metredir.
Dunyamn tek bir qati altmdaki en Ьйуйк ticari binasi,
Hollanda’da bulunan VBA Kooperatifi adli qiqek pazan blnasidir.
Dunyanin en buyuk sarayi Qin’in baqkenti Pekin’de bulunan
imparatorluk sarayidir
Dunyanin en buyiik evi Amerika'nm Carolina eyaletinde
bulunan George Washington'un torunlan olan George ile William
Cacil’e ait 250 odali bir evdir.
33
Af'aftliakiokuyuauz.
I
<	SAFRANBOLU EVLERI
Ben Safranboluluyum. Ayni zamanda Safranbolu belediye bagkaniyim. Size
yaptigimiz galigmalardan gok, Safranbolu evlerinden bahsetmek istiyorum.
Safranbolu’yu dunyaya tanitan en dnemli ozellik, geleneksel TOrk mimarisi tarzm-
daki evlerdir. Safranbolu’da higbir ev derme gatma yapilmamigtir. TQm evler
bahge iginde, gogunlukla Og katli, 6-8 odah, genig ve Ьйуйк evlerdir.
Safranbolu evleri gevreye son derece saygilidir. Doga-ev-insan, sokak-ev,
sokak-gargi iligkileri oldukga duzenli ve dengelidir. Safranbolu evlerinin gevreye
oldugu kadar kornguya da saygisi vardir. Higbir ev digerinin manzarasini engelle-
mez. Kisacasi Safranbolu’da manzara, adaletli bir gekilde paylagilmigtir.
Evin bahgesiyle sokak bir tag duvarla aynlmigtir. Вйуйкде bir kapiyla bazen
bahgeye, bazen de eve girilir. Her kapinin uzerinde kocaman kilitler vardir.
Kltttlerin yanmda "gakgak" halkalan vardir. Bu halkalar vurularak kapi galinir.
Evin giriginde, yani zemin katta “hayat” vardir. Ayni zamanda
odunlann kurutulmasi igin bir bolum yer alir. Zemin katta aynca ahirlar, Ьйуйк
‘Kazan ocaklan ve ambarlar bulunur.
list kata ahgap bir merdivenle gikihr. Burasi diger katlara gore daha
basiktir. Bu katta gerektiginde yatak odasi olarak da kullanilabilen bir mutfak
bulunur. ййпбеНк yagam bu katta geger. £йпкй bu katm soguk kig gdnlerinde
isitilmasi daha kolay olur.
Одйпсй kat, Safranbolu evlerinde mukemmellige varilan nok-
^ladir. Bu katta tavanlar daha уйкэекйг. Odalann girig kapilari kogelerdedir. Kapi ve
oda arasmda direk temasi onleyen ahgap paravanlar vardir. Odalann tavanlan
ahgap sfislemelerle kaphdir. Her oda bir ev gibi ddgdn^mdgtdr. Bunun igin her
. odada ahgap dolaplann iginde dug kabinleri vardir.
Odalarda oturma duzeni dahi bir ddzene baglanmigtir. Sedirin en uygun yeri
ailenin en Ьйуйдйпе ya da misafire aittir. Oda girigindeki noktada ise odaya
ryapilacsK Servisi yoneten kigi oturur.
Safranbolu evlerinin daha birgok dzelligi vardir. Ben size mutlaka gelip gor-
rpenizi tavsiye ediyorum. Anlatilacak о kadar gok gey var ki! En iyisi gelin ve bizim
misafirimiz olun.
Afafidaki sorulari okuduqunuz par^aya
fire ceVaplaytnn.
Safranbolu evlerinin gevreyle iligkisi nasildir?
Safranbolu, dunyada en gok safran bitkisiyle
taninmigtir.
—»• Safranbolu da evler genellikle iki katlidir.
- Higbir ev bir digerinin manzarasini engellemez.
Ahirlar ve kazan ocaklan evden ayn bir yerde
ME bulunur.
Zemin katta neler vardir?
ikinci katta neler bulunmaktadir?
Gundelik yagam nigin orta katta geger?
list kat diger katlara gore daha basiktir.
Одйпсй katta her odada dug kabinleri vardir.
Ust kattaki mutfakta gerektiginde yatabilirsiniz.
Odalarda oturma dйzeni nasildir?
DEGERLENDIRME
BENIM EVIM
Ben Kamil §ahin. Ankara’da yagiyorum. Evimiz gehrin
merkezinde sayihr. Ancak okuluma biraz uzak. Yedinci
sinifta okuyorum. Yeterince Ьйуйк olmadigim igin tren
veya otobOsle okula gitmeme ailem izin vermiyor. Bazen
annem, bazen de babam beni okula birakiyor. Evimizin
yanmda guzel bir park var. Pazar sabahlan orada babam-
la koguyoruz. Arada bir de sinemaya gidiyoruz. Bu konu-
da gok ganshyiz. QQnku evimizin yakininda guzel bir sine-
ma var. Dogum gOnlerimi evde kutluyorum. Benim dogum
gunijm kig ayina rasthyor. Evimizi babam da gok seviyor.
Babam bog vakitlerinde bahgede gahgmaktan gok
hoglanir. Ancak babam igin tek bir sorun var. О da benim
Afayidaki sorutari yandaki parayrafa yore
ceVaplaytniz.
yagim. Bir an once bOyOmemi istiyor. Neden mi? Qunkii
beni okula gotOrOp getirmekten bikmig.
Kamil, dogum gunlerini nigin evde kutluyor?
b. Babasi, nigin bir an once Kamil’in buyumesini istiyor?
Kamil’in yagadigi evin ozellikleri nelerdir?
yukaridaki resimlerte a^ayidaki tanimteri e$le$tiriniz.
; if* ПНГП
Onlarca odasi olabilir. Mermerlerinden hahlanna kadar hepsi ozel yapilmigtir. Avizeleri bazen birkag ton
gelebilir. Gorkem ve guzellik son safhaya ulagmigtir.

2	Qok kath evlerdir. Daha gok gehirlerde yer alirlar. Dairelerden olugur.
Genellikle tek kath olur. Hayvanlann konuldugu ahirlar ya evin altinda ya da bagka bir yerde olur.
Koylerde kalorifer olmadigi igin soba kullanihr. Bu yOzden hepsi bacahdir. Genellikle gosterigsiz evlerdir.
4	Тек kath da olabilir dubleks de olabilir. Kig aylannda avcilik veya kayak yaparken tatil amaciyla kullanihr.
Koy evlerine gore daha guzeldir. Etraflannda рек ev olmaz.
Buyuk kigilerin yagadigi gorkemli evlerdir. iki veya Qg kath olur. Oda sayisi goktur ve her oda ayn bir giizel-
liktedir. Genellikle bahgenin iginde кйдйк bir havuz olur. Yahdan en belirgin farki deniz kenannda olma-
masidir.
IABIL BIR EVDE YA§IYORSLINUZ?
3.	Agagidaki cbmleteri ba$ka nasil soyleye-
bilirsiniz) (if) ifared koyunuz.
Kapiya baksana, kapi gahniyor.
0 Kapiya agsana, kapiyi dovOyorlar.
Q Kapiyi agsana, kapiya vuruyorlar.
Evlerin gevreye oldugu kadar komguya da saygisi
vardir.
Г ] Evlerin gevreye saygisi oldugu gibi komgulara da
saygisi vardir.
0 Evlerin ne kadar evlere saygisi varsa daha fazla
gevreye vardir.
Mutfak, gerektiginde yatak odasi da olabllir.
0 Mutfak, ihtiyag oldugu zaman yatak odasi da ola-
bilir.
0 Mutfak, lazimli oldugunda yatak odasi olmasi
mumkundur.
(). Afagidaki bofluktari (ferilen kelimelerle
doldurunuz.
bigimi	malzemeler	gatilar
kOltiire	hemen hemen	yapi
Evlerin yapihg..............ve yapiminda kullanilan
........................................ elbette   ............................. gore degigir.
Yagmurun ............................... hig yagmadigi
kurak bolgelerde diiz .................. sikga gorOlen
..............bigimleridir.
5. Agagidaki test sorularini ceVaplayiniz.
a.	Agagidaki cumlelerde alti gizili kelimelerden
hangisi gergek anlamda kullanilmigtir?
A. Ayagmda burnu aginmig eski bir ayakkabi vardi.
В Dikig makinesinin kolunu hizla geviriyordu.
C. Qok uzaklardan iki el silah sesl geldi.
D. iri qovdesini zorlukla sOnjklOyor.
b.	Agagidaki cumlelerin hangisinde alti gizili
kelime mecaz anlamda kullanilmigtir?
A Gelecek hafta yine bulugahm.
B.	Beyaz bir atm ustiinde qelin gidiyordu.
C.	Bu bos sozlere ben inanmam.
D Qocugu uyutmak igin odaya gotOrdO.
c. Agagidaki cumlelerin hangisinde “soguk”
sozcugO otekllerden farkh bir anlamda kul-
lanilmigtir?
A. Soguk havaya kargi hig direnci yoktur.
В Arkadagimm boyle soguk davranmasma OzOldum.
C Yaz kig soguk suyla yikanmayi sever.
D.	Artik soguk ve yagigh gunler bagladi.
d. “Klmileri sanatin bog bir ugrag oldugunu id-
dia ederler.” Burada gegen “bog” kelimesinin
anlami agagidakilerden hangisidir?
A. sagma	C. yararsiz
B. faydah	D. kisir
muzik kutusu
Agagidaki bofluklari dintediginiz farkiya gore doldurunuz.
rtiKSEK rilKSEK tepelere ev kurmasinlar
Yuksekyuksek tepelere.......karmasirdar,
Apri a$n memlefete kiz vermesinkr.
Annesinin bir tanesini ftor gormesitder^
U$an da kufara mafam okun,
Ben..........oziedim.
Hem annemi ftem babami^
Ben koyumit dztedim.
Amteminyelkeni.......a^adagelse,
Babamm bir ati oka binse de geke.
U^an da ki^lara maium okun,
Ben annemi............
Hem annemi Item babaim,
Ben...........dzfedim.
4
Agagidaki kelimelerden hangisi ^arkida yer almamaktadtr? (\/) ifareti
koyunuz.
0ev
0 Lilke
2| anne
2 kug
0 dede
Qgemi
0kdy
О YUN
Tablodaki bOtiin evleri ziyaret edecegim. “A” dan ba§layip, “K”
de bitmek iizere, ayni yerden iki defa gegmeden hangi yolu
izlemeliyim?
A^afideki cHmfeferi kendi dilinize
getfiriniz.
1.	Eviniz okulunuza ne kadar uzak?
2.	Buradan postahaneye nasil gidebili-
rim?
3.	Ailemle birlikte bir dag evinde ya§a-
mak istiyorum.
' DERSE HAZ1RLIK
A$aytdaki sorutari cedaptayiniz.
En sevdiginiz evcil hayvan hangisidir?
Korktugunuz bir evcil hayvan var mi?
Sizin bir giftliginiz olsaydi hangi hayvanlari beslemek
isterdiniz?
Birbirine du§man olan ev hayvanlarmin hangileri
oldugunu biliyor musunuz?
A^ayidaki sorutari yandaki resimden (ay-
datanarak cedaptayiniz.
Resimde gordugunijz ev hayvanlarmi soyleyiniz.
Resimden de faydalanarak bir giftlikte bulunan
e§yalari siralaymiz.
'-J KELIMELER
Afayidaki tablodan faydalanarak ornek-
teki yibi ciimteler kurunuz.
Agagidaki ketimeterin antamtarini yaziniz.
Evcil :................................................
b. OtQuI :.................................................
Л EtQil :..................................................
d. Qiftlik :...............................................
e. Ahir :..................................................
Agil :.................................................
Agagidaki edcit haydantar nerede ya$ar-
tar? Ketimeteri e§le$tiriniz.
a.	at
b.	inek
c. okQz
d. horoz
e. ku§
f. balik
g.kopek
h.koyun
i. kegi
1.	agil
2.	ahir
3.	kOmes
4.	kafes
5.	kulijbe
6.	akvaryum
OKUMA - ANLAMA
Afafuttki perfect okuyunuz.
Evcil hayvanlann her birisinin ayri dzellikleri vardir.
Ipek gibi kdrku, degigik renkteki gozleri, mukemmel
avcihgi ve suda oynamayi sevmesiyle en gok ilgi geken-
lerden biri de Van kedisidir.
Van kedisi, sevimli, сапа yakin, zeki, gevik, sadik,
guzel ve ilgi gekici bir hayvandir. Hassas duyu organlan
vardir. Yemegin uygun sicaklikta olup olmadigini on ayak-
lanyla kontrol eder, uygun sical^^a degilse y^^.'
Sivri pengeleri, keskin digleri ve kivrak vucudu onu,
mukemmel bir avci yapmigtir. Ev iginde ve diginda fare,
kertenkele, kug, sinek ve kiigiik bocekierin kokusunu alir
almaz harekete geger ve avlar. Zararli bocekierin korkulu
ruyasidtr Bu tiir canlilara kargi oldukga etkili bir silahtir.
Ayak parmaklarinm iizerinde sessizce yQruyup avmi bir
girpida yakalar. Ev digmda beraber yagadiklan kumes hay-
vanlanna iligmez.
Van kedisinin kalin кйгкй olmasma ragmen soguktan
etkilenir ve titrer. Ilkbahar ve sonbaharda killanni doker.
YOksek bir yerden ddgerken dengesini saglamak igin
kuyrugunu ve vucudunu birlikte kullanir.
Bu kedinin diger bir dzelligi de suyu sevmesidir. Her
kedi yuzmeyi bilir ama sudan hoglanmaz. Van kedisi ise
bunu seve seve yapar ve suda oyun oynar. Kendi istegiyle
suda oynamayi ve yuzmeyi seven tek kedi turu olarak
bilinir.
Qok temiz bir hayvan olup yagadigi eve ve sahibine
baghdir. Insanlar ile birlikte aile ortami iginde yagamayi
sever. Eger insanlar ile iligkisi yoksa ya da gok az ise
dogal ortamma doner, vahgilegmeye baglar.
Van kedisini diger kedi tijrlerinden ayiran en dnemli
ozelliklerden bir tanesi de, onun goz rengidir. Diger can-
hlarm aksine iki gozu farkli renkte olabilmektedir. Cinsine
gore her iki gozu mavi; bir gozli mavi, digeri kehribar veya
her iki gozu de kehribar olabilir. Yeni dogan kedinin goz-
leri grimsidir. Dogumdan 25 gun sonra gozler farklilag-
maya baglar, 40 gOn iginde de net olur.
Eskiden Van yoresinde hemen her evde bir Van
kedisi bulunurdu. Ancak, son zamanlarda yeterli ilgi gos-
terilmedigi igin nesli tukenmektedir. Bunun igin de Van
kedilerinin soyu korunmaya almmigtir.
Okudujunuz рлг^аца fSrt tfzfutakl cOm-
litirtlta dojru о1яя!я 1мц1ял “ yanhf
я1лягя Ьлупя “ ” ytziHiz.
( ) Butun evcil hayvanlar ortak ozelliklere sahiptir.
( ) Yeni dogan kedilerin gozleri mavimtraktir.
( ' Van kedisinin kalin kurkii vardir.
( ’ Van kedisinin gozleri farkli renktedir.
( Van kedisi suda oynamayi seven tek kedi turO-
dur.
Afljutikl kelimeterin ztt
раг^аЛяя butUHUZ ft ^«ZIHIZ.
a.	Aptal	a.
b.	Vefasiz	b.
c.	Sikici	c.
d.	Zararli	d.
e.	Qirkin	e.
A$*<jid*ki urulnri okudu^unuz рлг^лцл
fSre cefaptayiniz.
Van kedisi en gok nerelerde yagar?
Van kedisi yiyecegini nasil kontrol eder?
Van kedisini diger kedilerden ayiran en dnemli dzellik
hangisidir?
Kedilerin kag giin iginde goz renkleri netlegir?
Van kedilerinin insanlarla iligkisi nasildir?

сИпШеЧ kn<U 4ЩЧ,,
1. KedHe^ok Qevik, сапа yak,n ve temiz hayvanlard.r.
2' SdSFC d<W"
3.

HAYVANLARIN SICAK DOBTLUGU
KONU§MA
Afaytdaki diyatoyu uyyuiayimz.
HAYVAN SATICISINDA
Buyurun, yardimci
olabilir miyim?
Ogluma dogum
giinu hediyesi
olarak sevimli bir
hayvan aimak
istiyorum.
DOgundOgiinuz bir
hayvan var mi?
Henuz dugdnme-
dim. Ama saninm
gOzel bir kedi olabilir. Oglum kedileri gok sever.
§una ne dersiniz? Bir gozO mavi, digeri kehribar.
Eminim oglunuz gok sevecektir.
Himmm... Qok gOzel. Bu bir Van kedisi. Qok
pahali olmali. Bunun fiyati ne?
120 milyon. Pahali oldugunu dugunebilirsiniz. Bu
tiir kedilere gok az rastlanir.
Evet, biraz pahali. Bir geyler yapamaz misiniz?
Sizin igin 110 milyon olabilir. Odemede kolaylik
yapabiliriz.
Peki, aliyorum. Bu kediyi gok sevdim.
Haydantarda ybrdiiyiiniiz oiayankstu ozet-
tikieri diifiinUtiuz. Buntari arkada§tariniza
antatiniz.
Bir edcii haydan aimak istediyiniz zaman
netere dikkat edersiniz? Arkada^imzla
a^aytdaki maddeteri de yoz oniinde bulun-
durarak konu§unuz.
Boyu
Kilosu
Fiyati
Evinizde ona uygun bir yer olup olmadigi
Yagi
Haydaniartn insanfiya ne yibi katkilari
otmuftur?
Edde bestediyiniz bir haydan dar mi?
Niyin ozeitikte о haydani besliyorsunuz?
Arkadayiarintzia en faydah edcii haydanin
hanyisi oldugunu tartifiniz.
ORNEKLEME
Ayayidaki serulari tekrarlayimz de uyyutayiniz.
Seru 1
En gok hangi hayvani seversin?
Cedap
En gok kopegi severim.
Kim Cedap
Kopegi
Uyyuiama
Seru 3
Inek evcil bir hayvan midir?
Cedap
Evet, inek evcil bir
hayvandir.
Kim Cedap
Evet
Uyyidama
Seru 2
inegin yavrusuna ne denir?
Seru 4
Binek hayvanlari hangileridir?
Cedap
inegin yavrusuna buzagi
denir.
Kua Cedap
Buzagi
Uyyutama
Cedap
Binek hayvanlari at, egek,
deve gibi hayvanlardir.
Kim Cedap
At, egek, deve
Uyyutama
V DINLEME
Atagidaki parfayi <tin(eyiniz.
Afayidaki sorutari dintediyiniz pargaya
gore cedaptayiniz.
a,	Egegin sahibi nigin egegi istememig?
b.	Egek, kopege ne teklif etmig?
c,	Egek ve yanmdakiler nereye gidiyorlarmig?
d Kulubede kimler varmig?
e. Hirsiz, arkadaglanna ne anlatmig?
Bremen Mizikacilan
Bir giftlikte bir egek varmig. Gun gelmig egek yaglanmig. ige yaramaz
olmug. Sahibi onu beslemek istememi§ ve bir gun egege:
- Haydi git, artik sana ihtiyacim kalmadi. Bundan sonra sana yem vere-
mem, demig.
Egek evden aynlmig, kirlarda dolagmig. Bir gun cam sikilmig. “$ehre
gideyim ve mizikacihk yapayim” demig. Egek, Bremen’e giderken yolda yagli bir
kopek gormug. Kopekle konugunca onun da evden kovuldugunu
ogrenmig. Egek de kopege kendi durumunu anlatmig:
- Ben gimdi mizikacihk yapmak igin Bremen’e gidiyorum.
Istersen sen de bana katilirsin. Ben mizika galarken sen de “Hav
hav" diyerek eglik edersin.
Qaresiz kopek de bu teklife gok sevinmig ve beraber
Bremen’in yolunu tutmuglar. Yolda giderlerken bir kedi ve bir
horoz gormugler. Onlar da yalnizliktan ve terk edilmiglik-
ten sikilip yollara dugmugler. Egek onlarla da konug-
mug. Kedi ve horoz da bu gruba katilmayi kabul
etmig. Hep beraber gegitli sesler gikanp, Bre-
men’deki insanlari eglendireceklermig. Yollari uzun
oldugu igin Bremen’e varamamiglar. Hava da kararmaya
baglamig. Nihayet akgam olmug.
- Ormanda yatmayalim. Yirtici hayvanlar bizi pargalar,
diye dugunmugler.
Bu sirada ormanda kuguk bir kulube gormugler. Kedi pence-
reye tirmanmig ve bir de bakmig ki kulubede hirsizlar var.
Daha sonra hemen arkadaglanna bu durumu anlat-
mig:
- Arkadaglar! KulObenin iginde hirsizlar var.
Egek, hemen arkadaglanni toplayip planmi
anlatmig. Egek, bahge gitinin onunde durmug.
Kopek, egegin ustune gikmig. Kopegin ustune de
kedi gikmig. Kedinin ustune de horoz gik-
mig. Sonra hep beraber bagirmaya
baglamiglar. Dort hayvanin sesi birlegince,
tuhaf bir gighk olmug. Bunu igiten hirsizlar
panige kapilmiglar:
- Jandarmalar geliyor, jandarmalar! Hemen
kagahm, demigler.
Bremen mizikacilan buna gok sevinmigler
ve hemen kulubeye girmigler. Kedi ocak bagma
oturmug. Kopek, kapmin bnune yatmig. Horoz
dama gikmig. Egek de bahgede kalmig. Gece yansi,
hirsizlar, bir arkadaglanni kuIQbeye gbndermigler. “Bak
bakahm jandarmalar oradan gitmi^ler mi, ogren.” demigler.
Hirsiz, kulubeye girmig. Kulube karanlikmig. Bir kibrit
yakmak istemig. Kedinin gozunu ateg sanip, kibriti kedinin
gozune sokmug. Kedi, “miyav" diyerek hirsizm elini tirmala-
mig. Hirsiz korkmug ve kagmaya baglamig. Kagarken kopek,
hirsizm bacagmi isirmig. Egek, hirsiza bir tekme atmig. Horoz
da damdan “йй, йгй, йййййй ...” diye otmug.
Hirsiz, arkadaglannm yanma gelmig. Arkadaglanna:
- Arkadaglar! О kulubeye hig gitmeyelim. Kulubeye gi-
rince birisi elkni kesti, oburij bacagima bigak sapladi.
Bahgedeki ise belime tekme vurdu. Bu sirada, bagkanlan da
damdan “Olddrun onu, бМйгйййппп!” diye baginyordu.
Hirsizlar gok korkmuglar. Bir daha о kulubeye girmeye
cesaret edememigler. Oradan hemen aynlmiglar. Bremen
mizikacilan da о kulubede birlikte rahat bir hayat yagamiglar.
HAYVANLARIN SICAK DOSTLUQU
1 DE YIM
A LI$TIRMALAR
Agagidaki deyimleri okuyunuz.
a.	Kedi gibi dort ayaginm Qzerlne ddgmek: En giig du-
rumlardan zarar gormeden gikmak.
Ornek:
Levent gok ganslidir. Her zaman kedi glbl dort ayagi-
nm uzerine duger.
Qok ganslism. Yine kedi gibi dort ayaginm uzerine
dugtun.
b.	Kedinin cigere baktigi gibi bakmak: Bir geye buyuk
bir ig gekmeyle, ag gozlulQkle, fazla istekle bakmak.
Ornek:
Qocuklar agagtaki meyvelere kedinin cigere baktigi
gibi bakiyorlardi.
Kemal Sunal bir filminde lokantadaki tavuga kedinin
cigere baktigi gibi bakiyordu.
c.	Kokusunu aimak: Bir geyin kokusunu algilamak. Gizli
tutulan bir geyi ogrenmek.
Ornek:
Tilki peynirin kokusunu almis. Kargaya name yap-
maya baglamig,
Kedi etin kokusunu almig. Evin etrafmda dolagiyor.
d.	Dananin kuyrugu kopmak: Uzun sOren bir anlagmaz-
liktan sonra Ьйуйк bir olaym ortaya gikmasi.
Ornek:
Sonunda olay ortaya gikti, dananin kuyrugu koptu.
Dananin kuyrugunun kopmamasi igin biraz daha
sabretmelisin.
Agagidaki degimlerte resimteri efteftiriniz.
Kedi gibi dort ayaginm Qzerine diigmek
Kedinin cigere baktigi gibi bakmak
Kokusunu aimak
Dananin kuyrugu <
kopmak "'Sv
a.
b.
c.
d.
Agagidaki boftuktara gukaridaki deyimter-
den uygun otamni yaziniz.
a.	Ag gozlulukle bakmak	....................
b.	Korkularm gergeklegmesi ............................
c.	§ansli olmak	....................
d.	Burnuma giizel kokular geliyor:.....................
TELAFFUZ
- D -
Dzellikleri
a.	Turk alfabesinin beginci harfidir.
b.	Yumugak sessizlerdendir.
c.	Kelimenin baginda ve ortasmda bulunabilir.
Ornek:	da, dam, dana...
oda, dede, dadi...
d.	Okunugu: da, de, di, di, do, do, du, dCi
ad, ed, id, id, od, dd, ud, Cid
- E -
Dzellikleri
a.	TCirk alfabesinin altmci harfidir.
b.	Sesli ve ince harflerdendir.
c.	Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	ek, kek, ekmek...
sene, nine, dede...
d.	Okunugu: ec, ed, ef, ek, em, et, es, ez
ce, de, fe, ke, me, te, se, ze
ALI$TIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Davulcu dede degirmendeki uncuyu dolandirirken
degirmenin duvarmdan dOgtij.
A LI$TI RM A
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Gece penceredeki benekli tekir kedi tenceredeki eti
yedi.
‘ DIL BiLGiSi
ISIMLER
Ev hayvanlari, insanlann bakip beslemekten hoglandigi, arkadaghk kurdugu hayvanlardir.
En gok beslenen ev hayvanlari kedi ve kopektir. Muhabbet kuglan, kanaryalar ve tropik baliklar
da evlerde sik rastlanan hayvanlardandir.
Ev hayvanlari sadece evcil hayvanlar degildir. Sincap, maymun gibi bazi yabani hay-
vanlann yavrulan da birer ev hayvani olarak egitilebilir.
Ev hayvanlari insanlari birgok bakimdan mutlu eder. Kopekler sahiplerine derinden
baglamr, onlarm isteklerine uyar, oyunlar yapar. Kediler temiz ve guzel hayvanlardir. Kuglar
guzel gakimalanyla insanlari negelendirir.
Ev hayvanlari her canli gibi bakim ister. Beslenmeli ve korunmahdir. Bazilan duzenli
olarak dolagtinlmahdir. Hastalandiklannda vakit gegirmeden veterinere goturulmeleri
gerekir.
1 isim
isimlerde Kugultme
Canli, cansiz butdn varliklan ve kavramlan kargilayan
kelimelere isim denir.
Ornek
Insan
Egya
Hayvan
tag, beton, demir
Ahmet, Adrian, James, Ronaldo
kalem, masa, sandalye, anahtar
inek, sigir, aslan, jaguar
isimler varliklara veriliglerine gore ikiye aynlirlar:
isimlerde кйдйИте gu eklerle yapilir.
-cik : Fatmacik, adacik, kedicik...
-cagiz : adamcagiz, gocukcagiz, hayvancagiz...
: Ьйуйкде, irice, genigge...
-msi : mavimsi, pembemsi...
-mtrak : ekgimtrak, mavimtrak...
Bu ekler her zaman eklendigi kellmeye kucjuttme anlamt
vermez. Bazen sevgi, act ma ve azimsama anlami do verir.
Ornek
k Ozel Isim
Kainatta tek olan, diger varliklar iginde aynisi
olmayan varliklara verilen isimlerdir.
Ornek-----------------------------------------------
Karabag (Kopek ismi), Minnog (Kedi ismi), Everest,
Nil, Akdeniz, TOrkiye...
Anne . gok dzledim. (Sevgi)
r teyvancagiz agliktan oldu. (Acima)
Bana on ilyoncuk yeter. (Azimsama)
isimlerde Olumsuzluk
isimlerde olumsuzluk “degil” ile yapilir.
Ornek
Cins isim
Bu adam benim babam. - ► Bu adam benim babam
йдйпсй dersimiz fizik. йдйпсй dersimiz fizik
Ayni cinsten, ayni tiirden olan varhklann ortak ismidir.
Ornek --------------------------------------------
kug, kedi, kopek, dag, nehir, gezegen...
ad olursa dial l*lm olur.
Giil, en sevdigim gigeklerdendir. (Cins isim)
Yen! dogan kizina “Giil” adini verdi. (Ozel isim)
£okluk Eki
Turkgede gokluk eki "-lar, -ler"dir. Birden fazla varligi
ifade etmek igin kullanilir. Eklendigi kelimenin son sesli
harfi “a. U o, u” harflerinden bid ise "Jar”; “e, i, о, й"
harflerinden biri ise “-ler” olur
Ornek
insan konuga konuga, hayvan ise koklaga kok-
laga anlagir.
Ornek cansiz bilgi i canlandinr.
HAYVANLARIN SICAK DOSTLUGU
Bazi dzel isimlerden sonra gelerek aile, topluluk
anlami kazandinrlar.
Ornek
Ahmet bu akgam bize gelecekler. (Ahmet ve ailesi)
Arzu smifga piknige gidecekler. (Arzu ve sinifindaki
arkadaglan)
Soru Eki
TOrkgede soru eki “mi, mi, mu, mO” dur. Eklendigi
kelimeden ayn olarak yazilir. Kendinden sonra gelen ek-
lerle bitigik yazilir.
Ornek
Onun kirmizi ayakkabilanni gorddn
Akgamlari kitap okuyor
Ek fill ile birlegtiginde araya “y” kaynagtirma harfi girer.
Ornek
Beni arayan siz mi idiniz? -* Beni arayan siz
ALI$TIKMA LA К
Okudugunuz pargada gegen isimleri butu-
nuz. Hangisinin ozel isim, hangisinin cins
isim otdugunu tabtoga gaziniz.
isimler Ozel isim Cins isim
Afagrdaki eOmteterde gegen kUgkltme ekleri
hangi antamtarda kutfanilmtftir? Vazintz.
Kedicigimi gok seviyorum.
b.	Bana birazcik yardim eder misin?
c.	Adamcagiz yerde kipirdamadan yatiyordu.
d.	Ablacigim, seni gok ozledim.
e.	Sende azicik acima duygusu yok mu?
{ Kitapgigm sayfalarmi kangtinyorum.
Agagidaki ciimteterde goktuk eki atan
kelimeler hangi antamda kutlanitmigtardir?
*•	Yaz tatilini amcamlann yazligmda gegirecegiz.
Г'. Bu kalemlerin hepsini aliyorum.
Ahmetler bu hafta imtihan olmuglar.
V OYUN
S 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. sutun-
lardan hayvan isimlerini
kapatm.
✓ §imdi igaretlenmemig
kelimeleri soldan saga
dogru okuyun. Kargmiza
bir soru gikacak. Bu
soruyu okuyun ve soru-
nun cevabmi bulun.
[ DEGERLENDIRME
Agagidaki boftuklari uygun kelimelerle
tamamlayiniz.
Tavgan gibi................. (kuwetli,	iirkek, zeki)
Kuzu gibi .............. (hareketli, tembel, uysal)
Kedi gibi .................. (sevimli,	nankor, hileci)
Kopek gibi ................ (galigkan,	sadik, yirtici)
Okuz gibi .................. (sevimli,	gahgkan, kuwetli)
Egek gibi ................... (huysuz,	aptal, negeli)
Agagidaki bo^luktara resitnlerdeki hay-
Vanlarin gikardiklari sesleri yaziniz.
a. havlamak
ft.............................
d. ......................
f- ............................
9.............................
h..............................
h.
Hangi haydanm hangi ozettikterinden fay-
dalaniriz? ( ) ifareti koyunuz.
*A!--------□-----□-□-□	Li-
ft.	 ~-□-□-C	—
c. Tavuk -□--□-□---□---□	—
/Horoz-D-----□-□---□---□	—
e. - -□—f:—z— r —
(. Koyun	—□--□-□---□---□---------
g. Kegi	— □-□-□---□---□’—
ft. Okuz	-□--□-□---□---□	—
r. Ko	— □-□-□---□---□--
£(	_П--Q-Q---Q---□	—
Agagidaki test sorularini ceVaplayiniz.
Koyunun yavrusuna	 A kuzu	civciv		denir.	
	tay	enik
inegin yavrusuna			denir.	
dana	B. teke	sipa	buzagi
Atm yavrusuna			denir.	
tay	enik	kuzu	civciv
Kopegin yavrusuna			denir.	
teke	enik	kuzu	tay
Agagidaki bo^tuklari doldurunuz.
Atlar............yer.
Kediler.........iger.
c. Kopekler..............yalamayi sever.
d.	Kuglar...........yer.
inekler..............yer.
Agagidaki bitgiterden dogru otanin bafina
">*; yanltf olanin bafina " " yaziniz.
( ) Atlarin boynuzlan vardir.
( ) Sigirlann yununden istifade ederiz.
( ) Tavuklar yumurtladiktan sonra oter.
( ) Atlar hizh hayvanlardir.
( ) Koyunlar bal yapar.
Agagidaki bofluklari "VAN KEDISI" adit
okuma pargasina gore doldurunuz.
Van kedisi .......... pengeleri...........digleri ve
.........vucudu sayesine avini kolayca avlar. Yemegin
uygun sicakhkta olup olmadigim............ile	kontrol e-
der. Van kedisinin kalin bir..........vardir.	YOksek bir
yerden dugerken..........saglamak igin........kullanir.
Agagidaki kelimeleri e$te$tiriniz.
inek	davar
koyun	sigir
kopek	boga
tosun	it
A§agida ozeltikleri deriten hayVantarin
isimlerini yaziniz.
Her gun bize yumurta verir.
Qok inatgidir.
Farelerin dugmanidir.
Sesleri taklit edebilir.
Akvaryumlarin susudur.
HAYVANLARIN SICAK DOSTLUGU
W SERBEST OKUMA
Agagidaki pargagi okugunuz.
KANGALKOPEGI
GCinumOzde kopekler gok moda... Вйуйк §ehirlerin
кйдйк parklarinda, sokaklarda caddelerde minik finolar-
dan, kocaman kafah buldoklara kadar gezdirilen kopeklere
rastlanz. Dйnyada benzeri gonjlmemig bir kopek 1йгй olan
Kangal goban kopekleri, Tdrkiye’de ve yabanci dlkelerde
hakh bir йпе sahiptir. Ozellikle ingiltere’de ve Amerika’da
bu kopekleri sevenler tarafindan dernekler kurulmugtur.
Kangal kopeginin tarihgesi hakkinda gegitli rivayetler
vardir. Bir rivayete gore Milattan once Asurlular ve Babiller
tarafindan aslan ve kaplan gibi vahgT hayvanlara kargi
korunmak, savaglarda yararlanmak amaciyla bu kopeklerin
yetigtirildigi soylenmektedir. Hatta bu kopeklerin bir aslani
bile maglup ettigi rivayet edilmektedir.
Kangal veya Karabag olarak da bilinen Anadolu goban
kopeginin gok eskilere dayanmasi irk dzelliklerinin bozul-
mamasiyla ilgilidir. Kangal kopekleri giftgilerin en дйуепШг
dostu ve dйnya kopek irklari arasmda kurtlara kargi koya-
bilen tek kopek cinsidir.
Kangal goban kopekleri gok cesur, gayet hizli ve gevik-
tir. Bu kopekler kendisini sahip oldugu aileyi korumaya
adamig ciddT kopeklerdir. Kadmlara ve gocuklara kargi
saldirgan degildir. Ama yabancilara kargi gok gйphecidir.
Sahibi tarafindan azarlandigi zaman suglu bir gocuk gibi
bagmi one eger, sahibinin дбгйпе bakarak affedilmesini
bekler. Kangal goban kopekleri gorevlerine gok sadiktir.
Mesela; dagda sdrdden ayrilan veya geride kalan koyunun
bagmda дйп1егсе ag ve susuz bekler. Kangal goban
kopegine sahip giftgilerin en Ьйуйк gurur kaynagi kopekle-
rinin kurt bogmalandir.
Agagidaki sorutari okudugunuz pargaga
gore ceOaptaginiz.
Asurlular ve Babilliler zamanmda Kangal kopekleri
nerelerde kullanilmigtir?
Kangal kopegini diger kopeklerden ayiran en dnemli
ozellik nedir?
Kangal kopeklerinin ozellikleri nelerdir?
Kangal kopekleri kadmlara ve gocuklara kargi saldir-
gan midir?
Sun! an BJUyor musunuz?
jr	/
/
Kopeklerin beyaz ve siyah digmdaki renkleri gdremediklerini,
Atm yilda. kendi agirligmm 7 kati kadar yem yedigini,
Ineklerin hayatlan boyunca ortalama 200.000 bardak sut verdik-
\ lenni.	Y
4	Avustralya'da bir atm, tOrOne az rastlanir bir egek dogurdugunu,
ug haftalik yavrunun kulaklarmm kafasi kadar Ьйуйк oldugunu.
Sigirlarm dort tane midesinin oldugunu,
Kedilerin gekerin tadmi ayirt edebildiklerini,
I	Atlann uyumadan 1 ay kadar ayakta kalabildiklerini, biliyor muy-
» dunuz?
Evinizde ya da ?ev.
renizde yagayan bir
evcil hayvanm dzel-
,lk'enni ve bu hay-
vanda gordugunuz I
o'aganustO durum-
•art yazmiz.
En sevdiginiz evcil
nayvani anlatan bir
Paragraf yazmiz.
D
‘ muzik kutusu
Agagidaki bofluktari dinlediginiz farkiga gore doldurunuz.
АККАПАЩМ Б9ЭЕК
Ксц: yd o(du saymadtm kbyden go^di,
...............gefdi ge$ ti goru^meyeti.
Hi£.......gondermedin о giinden beri,
Yofea bona fcustun rmi, unuttun mu bent'’
Diinyine seni andtmy............dotdu,
О tatfi giirderimiz bir ant o(du.
Ayrdik ge(di ba$a, katdatttnak gerek,
Seni $ok (pk bzkdim arkada^tm............
Arkadafim .... arkadaftm $ek arkada^tm e$$ek.
Arkada^tm e^ arkadoftm $ek arkada^tm e^ek.
Yaban aydan (^ayirda tepi^iyor mu?
Qidi.............. kediderk dovi^uyor mu?
Sankiz ............. buzagt siiuen kesti mi?
Kuzidarfa oglhkiar sevi^iyor mu?
Uzun fuifadannt son bir kez satta.
Turn eski dostianmdan bir ............ yotfa,
Ayrdik geddi ba$ay katfanmak gerek,
Scni ^ok^ok...............arkada^tm e$$ek.
Arkadoftm e^ arkada^tm	arkada^im e^ek.
Arkadoftm e^ ..............	arkadafim ^ek.
A^ogidaki karifik ketimeterden antamh ciimteter kurunuz.
gerek / geldi / ayrilik / ba§a / katlanmak
oldu / gOnlerimiz / bir / ani / о tatli
ayilari / yaban / gayirda / tepi§iyor mu?
DERSE HAZIRLIK
1.	Agagidaki sorutari ceOaptayiniz.
a.	En sevdiginiz yemekler hangileridir?
b.	Ulkenizde dOnya gapmda meghur olan bir yemek var mi?
c.	Anneniz en giizel hangi yemekleri pigirir?
d.	Yemek yapmayi biliyor musunuz?
Agagidaki resimterde gordiiklerinizi anlatiniz.
Sir de ogte yemeginizi nerede yediginizi soyteyiniz.
KELIMELER
: Agagidaki ketimeterte yandaki resimteri
e^tejtiriniz.
a.	tuzluk
b.	garson
c.	masa ortOsO
Z pegete
e. tabak
A a§Qi
f. gatal
h. tencere
r. kepge
2. Agagidaki kelime leri antamtariyla e§te$tiriniz.
л. servis yapmak
b. bula§ik yikamak
c. di§arida yemek
d. yemek yapmak
e. sofra hazirlamak
f. tarifvermek
1.	Yemegin nasil yapilacagmi anlatmak.
2.	Sofrayi yemek yenecek hale getirmek.
3.	Yemek igin bir geyler hazirlamak.
4-	Evde yemek yememek bagka yerde yemek.
5.	Yemekten sonra kirlenen tabaklan yikamak.
6.	Lokantada veya evde yemek yiyenlere hizmet etmek.
KONU
V OKUMA - ANLAMA
Agagidaki pargagi okugunuz.
QIKOLATA
Qikolatayi sevmeyen gocuk var midir? Her halde yok-
tur. Yalnizca gocuklar degil, yetigkinler de gikolatadan gok
hoglanirlar. Qikolata, yediden yetmige herkesin sevdigi bir
yiyecektir. Peki ya gikolata olmasaydi? DCinyadaki bOtun
gikolatalar birden bire kaybolsaydi. SOtlu, findikli, fistikli
gikolatalar ve gikolatah dondurmalar yeryuzCinden silin-
seydi. Hayat ne kadar tatsiz olurdu bir dCigunsenize.
Aslinda gikolatanin gegmigi gok da eski degildir.
Hayatimiza yalnizca birkag yOz yil once girmigtir. Kristof
Kolomb Amerika kitasini kegfettigi zaman birgok geyi Qlke-
sine gotdrmOgtij. Bunlar arasinda какао gekirdekleri de
vardi. Qikolatanm ana maddesi olan какао, Avrupa’da
yetigmiyordu ve bilinmiyordu. ilk olarak ispanya’ya getiril-
di. Burada targin ve vanilya lie tatlandinldi.
ispanya’da sivi gikolata, sicak olarak igiliyordu.
ispanyollar bu igecegin lezzetindeki sirri yaklagik yiiz yil
sakladilar. Bu sir daha sonra Fransizlar tarafindan ogrenil-
di. ingilizler gikolataya sut ekleyerek onu daha da zengin-
legtirdiler.
Gunumuzde gikolata uretimi epeyce geligmigtir. Yen!
gikolata turleri ortaya gikmigtir. Qikolata ayni zamanda bir
enerji deposudur. Bundan dolayi sporcular yarigmalardan
once gikolata yerler. Qikolatanm kalori degeri de oldukga
yuksektir. Bir kilo gikolatada 5280 kalori, peynirde 4000
kalori, ette de 1470 kalori vardir.
Siz de yapacaginiz mag oncesi gikolata yiyebilirsiniz.
Qikolata yerken agmya kagmaym. Annenizi
bilirsiniz. Bagka yiyeceklerden
ceginizi unutmaym.
de enerji
elde
kizdira-
edebile-
а з
Okudugunuz par gaga gore agagidaki ciitn-
teterden dogru otanin bagina "D"; gantig o-
tanin bagina "У" gaziniz.
a.	( ) Yetigkinler gikolatadan рек hoglanmazlar.
b.	( ) Qikolata, hayatimiza 3-4 yil once girmigtir.
c.	:	’ Qikolata, Avrupa’da gok eskiden beri biliniyordu.
Z i	! ispanya’da gikolata sivi ve sicak olarak igiliyordu.
e. ( Qikolatada etten ve sQtten daha fazla kalori
vardir.
f. ( ) Sporculann gogu mag oncesi gikolata yerler.
Agagidaki sorutari okudugunuz pargaga
gore ceiiaptaginiz.
«. Qikolatayi kirn, nereden ve ne zaman Avrupa’ya getir-
migtir?
b. Qikolatanm ana maddesi nedir?
c. Sporcular nigin gikolata yerler?
Z ingilizler gikolataya nasil bir yenilik katmiglardir?
л Peynirde, ette ve gikolatada ne kadar kalori vardir?
Agagidaki bogtuktari Oeriten ke-
timeterle dotdurunuz.
epey	yalnizca	ayni zamanda
aslinda	agagi yukari	aniden
a.	..................... gikolatanin gegmigi gok da
eski degildir.
b.	Qikolata, yagantimiza.................birkag
yuzyil once girmigtir.
c.	ispanyollar gikolatanin sirnni..............
yuzyil sakladilar.
Z Qikolata........................bir enerji kay-
nagidir.
e. Qikolatanm kalori degeri de...................
yuksektir.
f. Dunyadaki butun gikolatalar.....................
kaybolsa ne olurdu?
NE YEMEK iSTERSINIZ'
ORNEKLEME
Agagidaki sorutari tekrarlayiniz Pe
uyguiaginiz.
Soru 1
Sipari§inizi alabilir miyim?
CePap
Biz sipari§imizi biraz sonra verecegiz.
Kisa CePap
Biraz sonra liitfen.
Uygulama
Soru 3
Ba§ka bir §ey ister miydiniz?
CePap
Hayir, te§ekkur ederim.
Kisa CePap
Hayir
Uyguiama
Soru 6
Kiminle yemek yemekten ho§lanirsmiz?
Soru 2
Tatli alir mismiz?
CePap
Hayir, tatli
Kisa CePap
Almayayim
Uy^ulama
Ailemle
Цщи(ата
CePap
т ho§laninm.
Kisa CePap
Ailemle
KONLJSMA
1. Agagidaki diyalogu uygutayiniz.
LOKANTADA
Garson : Sipari§inizi alabilir miyim?
ilhan Bey : Elbette. Yemeklerden neler var?
Garson : Etli fasulye, finnda patates ve Iskender var. Bir de
kebap ge§itlerimiz var efendim.
ilhan Bey : Ben etli fasulye alacagim.
Garson : Tamam efendim. Siz ne istersiniz hanimefendi?
Emine Hamm *. Ben iskender aimak istiyorum, ustune de mum-
kiinse biraz yogurt koyun.
Garson : MumkOn efendim. Yemekten once gorba
almaz miydiniz?
Emine Hanim : Ah evet, iyi olur. Ben domates gorbasi alabilirim.
Bir de salata liitfen.
Garson : Siz beyefendi?
ilhan Bey : Te§ekkiirler. Ben ba§ka bir §ey almayacagim.
Siz de sira arkada^inizta pastahanede qe^en bir diyaiog kurunuz.
3. Arkada^iarinizta gikoiatanin faydali mt zararti mi otduqunu tarti^iniz.

KDNU
V DE YIM
Agagidaki deyimleri okugunuz.
a.	Ekmegini tagtan gikarmak: En giig igleri bile yapip
gegimini saglamak.
Ornek:
Ahmet gok kabiliyetlidir, ekmegini tagtan gikartir.
Babam eskiden bana, ekmegini tartan gikarmalisin,
derdi.
b.	Kann tokluguna galigmak: Kazandigi paranin ucu u-
cuna yetmesi. Рек faydasi olmayan bir igte galigmak.
Ornek:
Qok az kazaniyor, karm tokluguna gahgiyordu.
Bizim gehirde karm tokluguna galigan gok iggi var.
c.	Yedigi oniinde yemedigi arkasmda: Bolluk iginde ol-
mak. istedigi geye ulagabilecek durumda olmak.
Ornek:
Orhan’m higbir derdi yok. Yedigi onunde yemedigi
arkasinda.
Akgamki davette yedigimiz bnumuzde yemedigimiz
arkamizdaydi.
d.	Bir eli yagda bir eli balda: Bolluk iginde rahat bir
hayat surmek.
Ornek:
Bir eli yagda bir eli balda yagayan insanlar gegim
sikintisi geken halki ne kadar anlar.
Ahmet’in ailesi gok zengin. О yijzden Ahmet bir eli
yagda bir eli balda yagiyor.
ALIfTIKMALA*
. Agagidaki bogtuktari uygun deyimterte
doldurunuz.
Biz beg kardegiz. Kardeglerimden Suat gok gahgkan-
dir. О adeta......................... Hig kim-
seden borg ve yardim almiyor. Ama ortanca agabeyim
Sadik bir turlii geginemiyor. SCirekli ig degigtiriyor. Kendisi-
ne bile faydasi yok. Sadece..................
galigiyor. Kuguk kardegim Soner ise gok gansh. Qunku о
babamla kaliyor. Butun ihtiyaglanni babam kargiliyor.
Onun bir eli...............................
Agagidaki deyimterte resimteri egtegtiriniz.
a. Kann tokluguna gahgmak
b. Bir eli yagda bir eli balda
Bun/an BJ/iyor musunuz?
Ofke
Keyifsizlik
Kara sevda
Ozguven
Qekingenlik
Yorgunluk
Zihin kangikligi
Saldirganlik
Uzmanlann belirttigine gore olumsuz ruhsal durumlar uygun yiyeceklerle agilabllir. Ornegin; ofkernizi
makarna ve bol sebze yiyerek yenebiliriz. Yine uzmanlara gore, moral bozuklugunun, depresyonun, stresin
ve bog vermigligin tek ilSci bol ve bilingli yemek yemek.
Hangi ruh hSIlnde hangi yiyecek yenmeli? > “*	-	• f
Kizgin ve dfkeliyseniz uyarici niteliklere sahip olan gay ve kahveden uzak durmak gerek.
Kirmizi eti de agziniza siirmeyin.
Higbir geyden memnun olmuyorsaniz hig keyfiniz yoksa, sogan ve pirasayi tercih edin.
Piring ve gekerden kaginm. Bu iki gida karamsarltgi artinr.
Tunjnggillerin hepsi insane oz guven agiliyor ve umut sagiyor.
Cugku ve gekingenlige kargi mercimek en iyi ilSg.
aligmaktan dolayi yipranmaya kargi bezelye yiyin.
Kafaniz kangiksa папе gigneyin.
Saldirganliginizi, kontrol altinda tutmak igin cevize i^gvurun.
NE YEMEK ISTERSlNIZ?
TELAFFUZ
V DINLEME
Turk alfabesinin yedinci harfidir.
b Sert sessiz harflerdendir.
Kelimenin ba§mda, ortasinda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	fal, fil, film...
af, afet, Cafer...
saf, laf, sarraf...
d Okunugu: fa, fe, fi, fi, fo, fo, fu, fu
af, ef, if, if, of, of, uf, uf
e “f” sert sessizi ile biten kelimelerden sonra sessiz harfle
ba§layan bir ek gelirse, gelen ekin ilk sessizi de sert ses-
siz (g, f, h, k, p, s, t, §, t) olur.
Ornek: smif-ta, gar§af-gi...
ALIfTIRMA
A?agidaki tekerlemeyl tekrarlayimz.
Bir коса kafa
Koydum rata
Rattan dQ?tu
§i?ti kafa
-G-
Ozellikleri
Turk alfabesinin sekizinci harfidir.
b Yumu§ak unsuzlerdendir.
Kelimenin ba§mda ve ortasinda bulunabilir.
gar, garaj, gorev...
gaga, golge, gorgu...
d. Okunugu ga, ge, gi, gi, go, go, gu, gu
ag, eg, ig, ig, og, og, ug, ug
ALIfTIRMA
Agagidaki tekerlemeyl tekrarlayimz.
Galip, Geyve’de gir gir giden gocuklu gogmen guru-
ruyla guldu.
-G-
Ozellikleri
Tijrk alfabesinin dokuzuncu harfidir.
b Yumu§ak Onsdzlerdendir. Yumu§ak g (g) §eklinde soylenir.
Kelimenin ba§mda bulunmaz. Ortasinda ve sonunda bulu-
nur.
Ornek dogal, yogurt, soguk...
dag, bag, gag...
Okunugu ag, eg, ig. ig, og, og, ug, Og
ALIfTIRMA
Agagidaki tekerlemeyl tekrarlayimz.
Dagdan daga dag idim,
Ba§i tuglu bey idim,
Eve geldim evlendim,
Tam belimden baglandim.
1 Agagidaki pargayt dinteyiniz.
CIGER YAHNiSI
Cam, ciger yahnisi isteyen Носа, bir kilo ciger almi?.
Eve getirmi?.
-	Hatun bak! Ciger getirdim. Ak?ama gOzel bir yahni
pi?ir de yiyelim, demi?.
i?i gikan Носа evden aynlmi?. Kadin cigeri dogrami?
ve pi?irmi?. Kokuyu alan kom?u
kadinlar Hoca’nm evine gel-
miller. Kadinlar pi?en cigeri
Hoca’nm kansiyla be-
raber afiyetle yemi?ler.
Gun boyunca ci-
ger yahnisini du?unen
Носа ak?am eve gel-
mi?.
-	Qok aciktim. Qa-
buk cigeri getir, demi?.
Kansi sofrayi kur-
mu?. Ama ciger yok-
mu?. Bu duruma Ho-
ca’nin cam gok sikil-
mi?.
-	Once cigeri getir-
sene, demi?.
Kadin, cigeri kom?u
kadinlarla yedik, diyememi?.
QOnkij kizacagmi biliyormu?.
-	Sorma Носа, cigeri kedi yedi, demi?.
Носа hemen sofradan kalkmi? ve kediyi aramaya
ba?lami?. Kediyi yakalami? ve kansina;
-	Cigeri bu mu yedi?
-	Evet, demi? kansi.
Носа, kansindan teraziyi istemi?. Kansi bu i?e gok
?a?irmi?. Носа kediyi tartmi?. Bakmi? kedi bir kilo.
Kansina;
-	Ciger bir kiloydu. Kedi de bir kilo geliyor. Oyleyse
ciger nerede? Eger ciger bu ise kedi nerede? demi?.
2.	Afa^tdaki sorutart dinlediginiz par fay a
fare cedapfayiniz.
а.	Носа ak?am yemeginde ne yemek istemi??
b.	Hoca’nm kansi cigeri ne yapmi??
С. Носа, kansmin yalanini nasil bulmu??
d. Siz, Hoca’nm karismm soylediklerini dogru buluyor
musunuz?
KONU
•)
D1L BiLGiSi
muzik kutusu
IYELIK EKLERI
PAZARDA
Afagidaki ba$(uktari dinlediginiz fork/ya
gore doldurunuz.
Ahmet akgam iizeri pazara gitti. Qantasmi aldi.
Annesinden yeteri kadar para aldi. Cuzdanini cebine
koydu. Otobus biletini almayi unutmadi. Pazara vardi.
Pazardan 2 kg uzum, 3 kg patates ve 1 kg pathcan aldi.
Fakat salatalik almadi. Qunkij salataligi begenmedi.
Iyelik Ekleri
isimlerin sonuna eklenerek onlann kime ve neye ait
olduklanni bildiren eklerdir. Aitlik, sahiplik ekleri de diye-
biliriz. iyelik ekleri gahislara gore degigir.
- Ornek--------------------------------------------------------
Ahmet’in kalem-i (Kalemin kime ait oldugunu belirtir.)
Kapmin kol-u (Koi kapiya aittir.)
1. Tekil §ahis	Benim	Ceket	im	Qanta	m
2. Tekil §ahis	Senin	Ceket	in	Qanta	n
3. Tekil §ahis	Onun	Ceket	i	Qanta	SI
1. Qogul §ahis	Bizim	Ceket	imiz	Qanta	miz
2. Qogul $ahis	Sizin	Ceket	iniz	Qanta	niz
3. Qogul §ahis	Onlann	Ceket	leri	Qanta	Ian
elik Ekle
✓ Sesli ile biten kelimelerde iyelik eki uguncij tekil ga-
hista “-si, -si, -su, -sii” geklindedir.
✓ iyelik ekleri eklendikleri isimlerin sahiplerini bildirir.
✓ iyelik eklerinin bagka gorevleri de vardir.
✓ UgCincu tekil gahis iyelik eki olan “-si, -si” yer bildiren
kelimelerden sonra gelerek belirtme gorevinde kul-
lanilir.
- Ornek
Bura-si
Boyle-si
*• Bura gok guzel.
Boyle hig gorulmedi.
i/ “-Ian, -leri” uquhcu Qogul §ahis iyelik eki zaman
bildiren kelimelere eklenip genelleme anlami katar.
- Ornek
Sabah-Ian
Akgam-lan
Sabah koguyorum.
(Her sabah)
Akgam hep bu parka geliriz.
(Her akgam)
HALIL IBRAHIM SOFRASI
insanoghi haddin bilir kem soz soylemez i&en
El alemin namusunayan gozle bakmaz iken
Bir..........hundmu?	hi Halil Ibrahim adina
Ortada bir......bo? mu dolu mu bilen yoh
Bir sofra hurulmu? hi Halil Ibrahim adina
Ortada bir tencere, bo? mu......bilen	у oh
Buyurun dostlar buyurun Halil Ibrahim sofrasina'.
Buyurun dostlar buyurun Halil Ibrahim sofrasina1.
Buyurun dostlar buyurun Halil Ibrahim sofrasina!
Daha.........., bu?ak, ............ icat edilmemi?ken,
Ismaile inen hot? hurban edilmemi?hen,
Bir havga ba?lami? hi nasip hismet ugruna.
Kapagi ver hidpu al hurbam hv? so ran у oh.
Bir havga ba?lamip hi nasip hismet ugruna.
Ydlardir suriip giden bir pay alma ^abasi,
Тори topu bir dihm huru.............havgasi.
Bazen durur bakanm bu ibret tablosuna,
Kimi.............pe?inde himinin ise tuzuyoh.
Aim gozii ............. buyursunlar ba? hd?eye.
Kula hulluh, edenlerse omur boyu to? dd?eye,
Nefsine hahim olursan huruhirsun tahtina.
Qala................saldirtrsan ne $iharsa bahtina.
Halat gibi bilegiyle yayla gibi yuregiyle,
Qoluk Qocuk ge^indirir haram nedir bilmeyenler.
Buyurun siz de buyurun buyurun dostlar buyurun.
Ban> der her 6iryam altin gwnu^ ta^ oisa,
Dalhavuklar etrafinda el pen^e divan dursa,
Sapa hulpa hapaga itibar etme dostum.
Jpi bo? tencerenin bu sofrada yeri yoh.
Sapa kufpa hapaga itibar etme dostum.
................ pula ihti?ama aidamp hanma dostum,
jfi bo? insanlartn bu dunyada yeri yoh.
Para pula ihti?ama aidamp hanma dostum,
ifi bo? insanldnn bu dunyada yeri yoh.
iyelik eki “-Ian, leri” ile <?ogul eki
“-lar, -ler" kan^tirilmamalidir.
NE YEMEK iSTERSiNIZ?
DEGERLENDIRME
2.	Afayidakiteri efteftiriniz.
a.	Sipariginizi alabilir miyim?
b.	iskender alabilir miyim Ititfen?
e. Qorbalardan neler var?
d. Meyvelerden bir gey ahr miydmiz?
e. Bize biraz ekmek getirir misiniz?
(. istersen arabaya bakabilirim?
. Afayidaki bityiterte resimleri e^le^tiriniz.
а.	Тйгк mutfagmin vaz gegilmezleri arasmda ilk siralarda sayabilecegimiz
yemekler iginde dnemli yer tutar. Igine kiyma konularak кйдйк hamur
pargalarmin durdlmesiyle hazirlanan bir yemektir. Daha gok uzerine
yogurt eklenerek yenilir.
b.	Turklerin en meghur yemegidir. DCinyanm her yerinde yapilir ve begenile-
rek yenir. Etler bir gige yuvarlak olarak yerlegtirilir. Sonra odun ateginde
gevire gevire pigirilir. En ilging tarafi ise kilig gibi bir bigakla kesilmesidir.
c.	ilk hamburger 1895 yihnda Los Angeles’ta yapilmig. Aslmda ismini
Almanya’nin Hamburg gehrinden almigtir. Daha gok pratik yemek olarak
tercih edilir. Ekmek arasma et ve tavuk kizartmalari gogu zaman da kofte
konur. Salatahk turgusu da Have edilir.
5. Ctimleterdeki yantifliktari butunuz de ciim-
teteri yeniden yaziniz.
a.	Yalniz baga yemek yemekten hig hoglanmam.
b.	Etin fazlasi fayda degildir.
c.	Yemek yapmaktan zevk ahrim.
□ Hayir, gerek yok.
□ Biraz sonra verecegjz.
□ Elbette.
d.	Bulagiklan her zaman abla yikar bizim evde.
e.	Pegeteler masaya duzenli yerlegtirmek gerek.
□ Domates, ezogelin, mercimek efendim.
□ Hayir, gimdilik almayacagiz.
□ Hemen getiriyorum efendim. ’
6. Uguncu kigi eki alan sozcuklerin sonuna “ile”
getirilince araya “y” unsuzu girer ve “ile” nin
bagmdaki “i” sesi diiger.
3.	Afayidaki karijik kelimelerden antamti
ciimteter kurunuz.
a.	kahvaltida / zeytin / var / rafadan yumurta / regel / ve
b.	kabuklarmi / sonra / domatesin / kaba / dograyin /
bir
Ali - ile -> Ali’yle geldi. (o)
Afafydakiterin hanyitinde yukaridakine
benzer bir kutlanim yoktur?
A.	Kardegiyle sinemaya gitmek istemig.
В.	Вйуйк bir gurultOyle igeri girdi.
C.	Anneyle kizi aym evde oturuyormug.
D.	Ahmet ile Hasan okuldan geldiler.
c. siz / ortamda / yemek / hoglamrsmiz / bir / nasil /
yemekten
d. ne / dersin / akgam / Qin / bu / lokantasmda /
yemege / yemek
7. Afayidaki kututarda deriten
antamti ciimteter yaziniz.
ketimeterden
Bana
Bize
4. “Annesi yemegini gijglukle yedirdi.”
i/ukaridaki ciimteye "kimei" torutunu
zoracak oturzak deritecek cedap afayida-
kiterden hanyiti oturl
A. annesine В. опа C. arkadagma D. bana
bir
birkag
biraz
bardak
kagik
pegete
kurdan
mayonez
salata
getirebilir
misiniz?
KONU
S. (ocugun soyiedigi ciimteterde yanti§tiktar
Vardir. Annesi ciimteterdeki yaniifliftiari
diizeitiyor. Siz annesine yardimci otun.
Qocuk
Anne
: Anne bak taba-
ginda hi? emek
kalmadi. Hepsini
yedim.
: Tabaginda degil
....... demelisin.
Emek degil........
Qocuk : Bol Kepge lokan-
V oyUn
tasinin yemeklerisi
hig gOzel degildi?
Anne : Yemeklerisi degil
Qocuk : Bizim tencerem nigin
kOguk anne?
Anne : Oyle soylenmez og-
lum. Bizim................
veya benim........
YERLE§TiRMECE
NE YEMEK iSTERSlNlZ?
V SERBEST OKUMA
1 Agagidaki parguyi okuyunuz.
QiG KOFTE
Ibrahim peygamber doneminde yagayan Uriah bir avci, avladigi bir ceylani eve getirerek hammindan yemek yap-
masmi ister. Hammi evde odun bulamaz. Qevrede yakacak bir gey yoktur. Avci hammindan bir gare bulmasim ister.
Bunun uzerine kadin ceylanm karnmdan bir miktar yagsiz et keser. Yagsiz eti bir tag uzerinde bagka bir tagla ezmeye
baglar. Sonra ezilmig eti bulgur, biber ve tuzla kangtirarak yogurur. Buna yegiI sogan ve maydanoz ekler. Boylece о tadi-
na doyum olmayan gig kofte meydana gelir.
Malzemeler
- 1 su bardagi ince bulgur
- 250 gram iyice dovulmug yagsiz kiyma
- 1 adet kuru sogan
- 1 kagik zeytin yagi
- 1 demet maydanoz
- 1 bag taze sogan
- 1 bag taze sanmsak
- 1 adet domates
- 2 yemek kagigi yemek salgasi
- kuru nane
Qig koftenin yapihgi:
Bulguru onceden hafif islatm. Rendelenmig kuru
sogam ve кйдйк kuguk dogranmig domatesi kangtinn.
igine tuz, karabiber, kirmizibiber, kimyon ve biber salgasi
ekleyin. iyice kangtirdiktan sonra eti Have edin. Bulgur ve
et yumugaymcaya kadar iyice yogurun. Bu yogurma, etin
durumuna gore uzun bir sure devam eder. Bu karigima
zeytin yagi, ince ince dogranmig maydanoz, taze sogan,
sanmsak ve nane katm. Biraz daha yogurduktan sonra
ceviz buyijklijgijnde kofteler yapin. Kofteleri marul yaprak-
lanna yerlegtirin. Uzerine biraz limon sikm ve afiyetle yiyin.
2. Agagidaki sorutari okudugunuz par^aga
gore ceVaptayiniz.
a. Efsaneye gore gig kofte hangi peygamber done-
minde ortaya gikmig?
b. Qig kofte ategte pigirilir mi?
c, Qig kofte hangi malzemelerden yapilir?
Ulkenizde yapilan meghur bir yemegi tarif edi-
niz.
Bir hafta boyunca hangi yemekleri yediniz?
Agagidaki tabloyu doldurunuz.
KONU
Agagidaki ciimteteri kendi dilinize geViriniz.
1. Mumkunse bir tabak daha alabilir miyim?
2. Bu ak§am yemege bize misafirter gelecek.
3. Lokantada yemek yemek evde yemek kadar
ho§uma gitmiyor.
SG02e Tue.U SEYLEeCC
₽E5LEMMEU7/t- О гДМДМ
546L/<c(
Sayilabilen nesneler
igin kullanihr.
biraz —► Sayilamayan nesnel
igin kullanihr.
Olumsuz ciimlelerde
ve olumlu-olumsuz
soru cumlelerinde
kullanihr.

Orne]
Hig domates kalmami§
Hig zeytin var mi?
Hig §eker kalmami§ mi?
Hig §eker yok mu?
в es гемме
CAMWJl
ALMJSSW-
меендад
4liCAM.
ДД-МЕйНАйД
AEZU-
тае; al’iqvj- дмд a$ca
ASlUlYA KACMAMAuVIZ.
Fazla >/»€<: ем lee. viicuPuMU-
ZA ZZiEAja VERifcL-ei?- Г-
ee...T40j zgzu
,SA6UKL/ OLMAK.
U2//Y1
Аид vepiKiEewtee ’
WK*2JT 67M€M‘Z
uziM.zjs/j?/ веяем
MEME Li- ___________.
угг-- T^" ~
HAKUSW AEZU- TfPKl ОВОКСДМ
<siBi pii Mi ?. vHecefcxe/ziMi
КедровU BESLEALME C4ATTAS/A1A
вгй baksamA-
I
V' DERSE HAZIRLIK
1 Agagidaki sorutari ceOaplayiniz.
/
Ulkenizde hangi mevsimler goriilmektedir?
b. Hangi mevsimde hangi kiyafetleri giyeriz?
Hangi mevsimi daha gok seviyorsunuz? Bu
mevsimde neler yaparsmiz?
 Ulkenizde olacjanijstu mevsim olaylari yaganiyor
mu?
e. Dun/anin farkli bolgelerinde farkli iklimlerin
olmasinm sebepleri sizce neler olabilir?
Agagidaki resimleri inceleyiniz. В и resim-
(erin fiangi meOsime ait oldugunu belirti-
niz. Bu meOsimlerde tjapilan ba^ka etkin-
(ikleri soyteyiniz.
к
KELIMELER
Agagidaki ketimeleri en soguktan en sicaga dogru siralayiniz.
soguk □	serin □	dondurucu [T]	sicak □
ihk □
kavurucu □
Agagidaki bogtuklari, alti gizili kelimenin ztt ya da olumsuz antamtariyla doldurunuz.
Bugun hava 90k iyi; ama yann............olabilir.
Bu hafta havanin kapah olduguna bakma. ingallah gelecek hafta...............olacak.
Yaqmurlu havada top oynanmiyor. Havanin..................oldugu	bir gunO bekleyelim.
Soguk bir havada denize girmek kimin fikriydi?...............havada	girmedigimiz igin ailenizden azar igitecegiz.
Hava.............olunca igim agihyor. Yaqmurlu havalar ise beni karamsar yapiyor.
KONU
Xf	parfUgi okugUUUZ.

OKUMA - 4NL4Af4
KARIN Hi KAYESi
Once biri diiger sessizce. Ardmdan bir digeri iner yavagga. Sonra bir bagkasi. Kar tane-
lerinin yaptigi bu yolculuk sOrer ve tabiat beyaz bir ortQnQn altinda kalmaya baglar. Qok il-
gingtir ki; kar kristallerinin higbiri digerine benzememektedir.
Kar biitiin izleri siler. Qocuklar evlerinden digan gikmak igin can atarlar. Bakiglanni
gokyuzundeki kar tanelerine gevirirler ve ugugan karlan seyrederler. Sonra kardan adam
yapma hazirliklarma baglanir. Bunun igin havug, komiir, atki ve sQpurge hazirlanir. Kizaklar
saklandiklan arka balkonlardan gikanlir. Kaymak igin tekrar kontrol edilir. igte gocuklar ve
yetigkinler biitiin bunlarla kig siiresince eglenirler. Evet kardan adam yapmak ve kizakla kay-
mak yalnizca gocuklann eglencesi degildir. Yetigkinler de severek bunlan yapar ve eglenirler.
Yine kar yagmaya devam eder. Higbir yer gorunmeyene kadar yagar, yagar... Artik irmak-
larda ball к avlamak igin bagka metotlar kullanilmalidir. Balikgilar once buzu keserler, sonra da
suya ag birakirlar. Eger ganslan iyi giderse о gun balikgilar igin kazangli bir gun demektir.
Akgama dogru esen sert riizgar bahkgilan evlerine donmeye mecbur eder. Balikgilann egleri
ve gocuklan onlan kartopuyla kargilarlar. Evet artik kartopu savagi baglamigtir. Eline eldiveni-
ni giyen bu savaga katilir. Bu oyunda en gok eglenenler, her zaman oldugu gibi, yine gocuk-
lar olur. Qiinkii onlar biitiin bir yil, kig ayini kartopu oynamak igin beklemiglerdir. Oyundan
yorulanlar evlerine girerler. Akgamlari sicak sobanin bagmda kestane pigirirler ve birbirlerine
hatiralanni anlatirlar. igte biitiin bu giizellikleri biitiin insanhk bir kar tanesine borgludur.
Okudugunuz par gaga gbro agagidaki сйт-
toterden dogru otanin bagina "Dgantig o-
tanin bagina "У" gaziniz.
Kardan adam igin havug, atki, komiir gerekir.
t.	Yetigkinler kizakla kaymaktan hoglanmazlar.
c.	Yetigkinler kardan adam yapmaktan hoglanirlar.
4 Hava gok soguk olursa sular buz tutar.
e. Balikgilar balik tutmak igin buzu keserler.
f.	Balikgilar oltayla balik avlarlar.
c}.	Akgamlari sobada ekmek kizartirlar.
Agagidaki toruiari okudugunuz pargaga
gore ceOaptaginiz.
л. Kigm gocuklar ve yetigkinler ne yaparlar?
b.	Kigm balikgilar balik avlamak igin nasil bir metot kul-
lanirlar?
c.	Baliktan donen bahkgilan, egleri ve gocuklan nasil
kargilarlar?
d.	Kartopu savagmda en gok kimler eglenirler?
e.	Kar tanesinin dzelligi nedir?
f.	Kiigiik gibi gorunen bir kar tanesi insan yagamini
nasil etkiliyor?
pargaga
gbro doldnfki^Hfi
** "У 1 *
* Diganda ISpa lapa kar......
□ diigiiyor
□ yagiyor
A. Balikgilar suya ag............
□ gonderirler
□ atarlar
Birbirlerine.......anlatirlar.
□ hatiralanni
□ oyunlanni
Bagka nasit sogtogebHirsiniz? (i J igareti
kogunuz.
a Kig siiresince herkes eglenir.
□ Kig boyunca egleniriz.
□ Kig zamanmca egleniriz.
b. Balik avlamak igin deniz kenanna gidecegiz.
□ Balik tutmaya sahile inecegiz.
□ Balik getirmek igin sahile gidecegiz.
e. Sobanin baginda tatli tatli sohbet ederler.
□ Sobanin iistiinde giizelce sohbet ederler.
□ Sobanin etrafinda hogga sohbet ederler.
HER MEVSlM GUZELDlR
ORNEKLEME
Soru 3
Sonbahar mevsiminde kendinizi nasil
hissedersiniz?
Soru 4
bakarak bu mevsimlerde neler
Cedap
Bu mevsimde kendimi da- I
ha duygusal hissederim.
Kisa Cedap
Kendimi duygusal hissederim. ।
Uyyutama (
Afafidaki sorutari tekrarlayiniz de uyyutayiniz.
Soru 1
Hangi mevsimi nerede yagamak isterdiniz?
Cedap
Kig mevsimini isvigre’de
gamak isterdim.
Kisa Cedap
Kig mevsimini isvigre’de
Uyyutama
Soru 2
Bir Olkenin iklimi о iilkenin halkini nasil etkiler?
Agagidaki tabloya
yaptigmizi soyleyiniz.
Hkbahar
Glinduzleri
Piknige gitmek
Top oynamak
Geceleri
- Televizyon seyretmek
- Hah sahada map yapmak
Kisa Cedap
Aligkanliklarmi etkiler.
Uyyutama
Cedap
GOnluk aligkanliklannin fark-
li olmasina neden olabilir.
Ormana gitmek
- Bisiklete binmek
Kitap okumak
Sinemaya gitmek
Kig
GOndOzleri
-	Kayak yapmak
-	Kartopu oynamak
Geceleri
-	Sobanm ustunde kestane
pigirmek
-	Masallar anlatmak
Cet/ap
U^ulama
Yazlan denizde yuzerim ve ............................
sahilde yuruyug yapanm................................
V KONU$MA
Kisa Cedap
Yuzerim ve уйгйуйд yapanm.........................
Agagidaki diyatoglari uyyutayimz.
Ali : Eldivenlerini yanma almayi unutmadm degil mi?
Osman : Unutmadim. Kagkoliimu de aldim. Bugun hava
gok soguk olacak. Radyodan dinledim.
Ali : Acaba kar yagacak mi? Ne dersin?
Osman : Bilmiyorum. Yalnizca havanin kapali olacagmi
soylediler. Bir de sicaklik sifirin altina dugecek-
mig.
Ali : Oyleyse siki giyinmekle iyi yapmigiz. Hadi
gikalim. Arkadaglar gelmigtir. Ormandaki buz
tutan golde kayak yapacagiz.
Osman : Ben gelecegim, fakat kayak yapmayacagim.
Yalnizca sizi seyredecegim. Qunku golde kay-
maktan korkuyorum. Buz her an kinlabilir.
Murat : Bugun gok eglenecegiz. Adalara ydzmeye gidiyo-
ruz.
Kenan: Baksana, hava da gok gijzel. Hig bulut yok. Gu-
neg butun guzelligiyle bize gulumsuyor.
Murat : Evet, yuzmek igin iyi bir gun segmigiz. Bugun gok
sicak olacak.
Kenan: Murat, biz balik tutmayacak miyiz?
Murat : Tabi ki tutacagiz. igte balik tutmak igin hazirligimiz
tamam. Yalniz ag almadim. Oltayla tutacagiz.
Kenan: Hem yuzmek, hem balik tutmak gergekten gok
eglenceli olacak. Acikmca tuttugumuz baliklari
yeriz.
Murat: Bak bu iyi bir fikir. Ateg yakmak igin gakmak alma-
liyiz. Ben gimdi geliyorum.
Siz de arkadaginizta sevdiginiz bir meifsint
hakkinda konugunuz.
MeVsimtere gore eOinizde ne tiir degigiktik-
ter otuyor? Agagidaki ketimeterden (ay-
dalanarak konugunuz.
soba yorgan sicak su
kalorifer gargaf soguk su
yagh yiyecekler sogutucu
hafif yiyecekler isitici
Kigin iigHgen ayaktarinizi karta ytkamak
dogru mudur?
tfagadigintz gerterde metfsim degigiktikteri
otugor mu?
Kag tane hatfa otayi sogtegebftirsiniz?
MeOsimterin insantar iizerindeki etkiterini
tartiginiz.
V DiNLEME
Agagidaki pargagi dinteginiz.
GUNE?LE RUZGAR
Sicak bir ogleden sonraydi. Guneg yukaridan tarlalan,
agaglan, insanlan seyrediyordu. “Ne kadar da gugluyum”
diye dugundu iginden. “Bu kadar gOglu ve faydali olmak
ne guzel.”
Bu arada agagida, agaglarm buyuk bir gucun etkisiyle
saga sola yattigini gbrdu. О tarafa dogru biraz daha
algaldi. Evet tahmin ettigi gibiydi. Butun bu karigikligm
arkasinda Ruzgar vardi.
- Kolay gelsin Ruzgar, dedi yavagga.
Ortalikta dyle bir gurultu vardi ki sesini kendisi bile zor
duyuyordu. Daha yuksek sesle soylediklerini tekrarladi.
- Kolay gelsin RQzgar.
- Uuuu, kimi gdruyorum. Ne yapiyorsunuz benim bol-
gemde?
Bu sdz Guneg’i gok kizdirdi. Burasi nereden onun bbl-
gesi oluyor ki?...
- Sizin bolgeniz mi? Sanirim yanhg duydum. Butun
gokyuzu ve yeryuzu hep benim bblgemdir. Siz ancak mi-
safir olabilirsiniz.
- Hu hu hu diye, guldu Ruzgar.
- Hayret ben de sizin igin ayni geyi dugunuyordum.
Bunun uzerine RQzgar giddetini daha da artirdi. Her
gey birbirine girdi. Guneg de iyice kizmig olacak ki, ortaligi
giddetli bir sicak kapladi.
Bulutlar saga sola kagigti, kuglar yuvalanna gekildi.
Yalniz iri bir bulut kumesi her geye ragmen hizla onlara
yaklagti.
- Ne yapiyorsunuz siz? Boyle tartigma mi olur?
- Bagka garemiz yok, dedi Guneg.
- Hayir, dedi Bulut. Bir yol var.
Bir anda sessizlik oldu.
- О yol nedir? diye sordu ikisi birden.
- Evet ikiniz gucunuzu bir yangla ispatlayacaksiniz.
- Nasil?
- §u agagidaki paltolu adami goruyor musunuz?
- Evet
- igte hanginiz о adamin paltosunu gikarabilirse o, en
guglu sayilacak.
- Ruzgar dyle esti dyle esti ki agaglarm dallan kirildi.
Adam da siki siki paltosuna sanldi. Yarim saat sonra
Ruzgar yorgun bir bigimde dbndu.
- Buna imkan yok. Guneg’e; “Bir de gansmi sen dene,
ama gok umitlenme, bagarili olamayacaksin” dedi.
Guneg butun sicakligiyla yeryuzunu isitti. Her gey dyle
isindi ki, adam da sicaktan bunaldi ve paltosunu gikardi.
Boylece yangi Guneg kazanmig oldu.
Agagidaki sorutari dintediginiz pargaga
gbre ceOaplaginiz.
Yeryuzundeki kangikligm sebebi neydi?
Guneg, Ruzgar'a ne dedi?
Guneg, neden kizdi?
rf. Guneg, yangi nasil kazandi?
HER MEVSlM GUZELDlR
1 DEY IM
Agagidaki deyimteri okuyunuz.
4 L IfTIRMA LAR
a.	Havadan nem kapmak: Qok gabuk etkilenmek.
Ornek:
Havadan nem kapan insanlarla arkadaglik etmek zor-
dur.
Havadan nem kapan insan olmak iyi degil.
b.	Havanin gozii yagh olmak: Neredeyse yagmur yaga-
cak bir hava.
Ornek:
Eve gidelim. Havanin gozG yagh. Islanabiliriz.
Havanin gozii yagli deyip galigmayi biraktilar.
c.	Giineg garpmak: Yazin giineg altinda gok kalmaktan
dolayi hastalanmak.
Ornek:
Giineg qarpmasin diye gapka giydim.
Qocuk, giineg qarptigi igin hasta olmug.
d.	Buz kesilmek: Qok iigumek, buz gibi sogumak,
titremek.
Ornek:
Kig giinu gocuklann ayaklan buz kesildi.
Elim ayagim buz kesildi. Soguktan tir tir titriyorum.
1, Agagidaki kelimeler yukartdaki deyimler-
den fiangisini hatirlatmaktadir?
a.	Titriyorum
b.	Qok alingansin
c.	Yagmur gelecek
d.	Sicaktan bagim doniiyor
V TELAFFUZ
- н -
dzellikleri
Turk alfabesinin onuncu harfidir.
Sert sessiz harflerdendir.
Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	han, hamam, Hasan...
ahir, ahtapot, ahmak...
ah, gah, padigah...
Okunugu: ha, he, hi, hi, ho, ho, hu, hii
ah, eh, ih, ih, oh, oh, uh, uh
“h” sert sessizi ile biten kelimeden sonra sessiz
harfle baglayan bir ek gelirse, gelen ekin ilk sessizi
de sert sessiz (g, f, h, k, p, s, g, t) olur.
Ornek: Fatih-te, silah-gihk
ALI^TIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Hirsiz hirsiz humnali,
Bizim kapiyi kirmah,
Hirsizm yiizii komiirden
Bizim kapi demirden
DiL BiLGiSi
Gegen hafta turumuzun bOtOn Oyeleri Sibirya’dan Kanada’ya kadar olan 2000<flkJfletrelik yoldan geri donmeye
mecbur kaldilar. QunkO herkesin bildigi gibi kuzey kutbu kigin bangsever bir yer degildir.
Kuzey kutbunda bu sene о kadar so$uk oldu ki, birgok seyahat turu gOvenlik nedeniyle iptal edildi. Kamil, Ahmet
ve Nazim olumsuz gezi gartlanna ragmen, gezilenne devam ettiler. Buradaki sorunlardan bir digeri de sicakligin -50'lerin
altina dOgtOgu zamanlardir. Bu zamanlarda bile bu OglO, gezginlerin korkulu rOyasi olan “kayan buz kutleleriyle"
mucadele ettiler. Qok sert rOzgar estigi zaman bu kutleler hareket edebilir ve kinlabilir. ROzgar da bir bagka problemdir.
BOtijn bu problemlere kar§i bu OglO iyi hazirlanmigti. Kalin gorap ve geyik derisinden yapilmig botlar giymiglerdi. Ellerini
de iyice sarmiglar ve eldiven giymiglerdi. Asil problemler akgamlari gadir kurulacagi zaman bagliyordu. Maalesef bOtOn
bu hazirhklar yeterli olmadi. Grup, gezisini durdurmak zorunda kaldi. Bu ganssizlik sadece onlarin bagina gelen bir gey
degildi.
H<31 Ekleri
Bulunmci Hdli (-de)
isim ve isim soylu kelimeler cOmlede “-i, -e, -de, -den”
ve yahn hallerde bulunurlar. Hal ekleri cOmlede kelimeleri
birbirlerine baglar.
✓ Ev gitti. (ismi fiile baglamig)
✓ Evdi gitari var. (ismi isme baglamig)
✓ Ev igin gahgiyor (ismi edata baglamig)
Hal ekleri isimlerin anlamlarmi degigtirmez, sadece
onlarin cOmlede kullanilmalanni saglar.
isimlerin 5 hali vardir:
isimlerin “-da, -de, -ta, -te” eklerini almig gekilleridir.
isimleri fiile baglarlar.
✓	gigek-te ---------►	gigek
✓	sokak-ta --------*	sokak
✓	firtina-da -------►	firtina
- Ornek------------------------------------------------------
Bu zaman herkes birbirine yardim etmeli.
Sogukta ne yapacaklanni bilemiyorlardi.
Elverigsiz hava gartlarm araba kullanilmaz.
1 Ydlin Hdl
isimlerin higbir ek almamig gekilleridir.
✓ ev, okul, yol, dershane, ogretmen
- Ornek 
Biraz sonra igelim.
Sizce en gOzel hangisi?
Ayrilma Hdli (-den)
isimlerin “-dan, -den, -tan, -ten” eklerini almig gekilleridir.
✓	sikinti-dan	—	►	sikinti
✓	gOneg-ten ----------gOneg
✓	sicak-tan ----------►	sicak
Ydnelme Hdli (-e)
isimlerin “-a” ve “-e” eki almig gekilleridir.
✓	okul-a --------------►	okul
✓	bahge-y-e -----------►	bahgey
✓	Tokyo-y-a -----------►	Tokyo’ya
rnek-----------------------------------------
Qadinmizdan gikamiyorduk.
Misafirleri hava alanin 1 almamiz gerekiyor.
Grup in sessizce aynldik.
Kargilagtirma anlami da katar.
Ornek --------------------------------------------
Erzurum’ soguk gehir yok.
Bun iyisi bulunmaz.
Kanada’y kadar durmadan yOrOdOler.
Herkes rOzgar kargi koyamayacagini anladi.
Haksizlig hig dayanamam.
ALI§TIKMALAK
ytikleme Hdli (-i)
Afagidafci bo^tuktari uyqun hat ekteriyte
dotdurunuz.
isimlerin “-i, -i, -u, -0” almig gekilleridir.
✓ kapi-y-i -----------------kapiy
✓ Antarktika-y-i	►	Antarktika’y
✓ Yagmur --------------------►	Yagmur
Yagan kar kimse dikkate almamigti.
Arkadag: okulda yalniz birakmamahydim.
Qocug sev, vatan koru.
BugOn gOnler....cumartesi. Sabah erken.....kalktim,
bir de ne goreyim? Digarisi bembeyaz. Kahvalti..hemen
sonra kahn elbiselerim.... giydim ve diganya firladim.
Karlann Ozerin... biraz kaydim. Az sonra HOseyin, Can
ve Suat da geldiler. Arkadaglarla kardan adam yapmaya
karar verdik. HOseyin evlerin...havug, komOr ve gapka
getirdi. Ben de kOrek getirdim. Kardan adam yapmaya
bagladik. Can kardan adam...... burnu....takti. Suat da
gozleri...yerlegtirdi. Ben de gapka........
adam gok gOzel olmugtu.
koydum. Kardan
1
HER MEVSIM GUZELDiR

DEGERLENDIRME
ЩЫмдо/Н cDmlelerdeki ynnlfjtiktari bulu-
^"™J&heteteri yeniden ynztniz.
Eldivenine giyen kartopu oynar.
Kutudaki ketimeterden Ve ekterden feyda-
tanarak antamti ciimteter yaziniz.
Oyunu yorulanlar evlerine girerler.
c. Kristallerin higbiri birbirinin ayni degildir.
Bahkgilar once buza keserler.
ЗйОД/ dignlofu e/rntnyiniz.
Yagmadi. Bu yil kurak oldu.
Yaz tatilini nerede gegirdiniz?
Orada havalar nasildi?
Antalya’da
Butiin bir yaz guneg vardi.
’Ll Hig yagmur yagmadi mi?
4jfaajidnki cumteteri bnfke naeit tbyte ye-
.	) ifnreti koyUrtUZ.
л Ahmet ige gitmeden once sakalini kesti.
□ Ahmet, ige gitmeden once tirag oldu.
□ Ahmet, ige gitmeden once sakalini tirag yapti.
b. Afrika ulkeleri daha gok tarimla gegimlerini saglarlar.
□ Afrika iilkeleri daha gok tarimla geginirler.
'□ Afrika iilkeleri daha fazla tarimdan beslenirler.
Я 4. iidnki bostuktnri beriten ke time ter (e
esmek / yagmak I gikmak / diigmek / goriinmek
a.	Diganya baksana kar ne kadar da yavag............
b.	Butun gun yagmur.........Onun igin mag iptal oldu.
- e. Digandaki.........ruzgan duyabiliyor musun?
. W. Firtina sirasmda bahgedeki agaca yildirim............
e,	iki haftahk tatilimizde guneg bir defa bile......
sinema
okul
ev
soguk
-i, -i, -u, -u,
-a, -e
-da, -de, -ta, -te
-dan, -den
-tan, -ten
—
gitmek
gok
aynlmak
kalmak
ozluyor
iyi degil
istiyor
hoguna
gidiyor
Ornek: Sogukta kalmak iyi degil.
Kutudnki ketimeterden Ve ekterden nntamh
ciimteter yaziniz.
kig
yaz
ilkbahar
sonbahar
-in
-da
ruzgarli
soguk
sicak
ihk
nemli
karli
sert
yagmurlu
kuru
olabilir
Ornek: Kigin hava karli olabilir.
Afayidnki terutnn Ve ceVepteri efteftiriniz.
. Yann hava nasil olacak?
:. Digarida hava bozuk mu?
.. . Tatil igin gittiginiz yerde
havalar nasildi?
Hava nasil?
f Yagmurlu.
". Kapah I agik olacak.
3. Havalar gunegliydi.
4. Hayir, hava agik.
Ajayidaki ketimeterle cUmleteri efteftiriniz.
titiz
korkak
sabirsiz
cesur
dikkatli
enerjik
1	. Ayge araba siirerken higbir kurah gignememeye dikkat eder.
2	. Kemal bir igin hemen olmasini ister. Hig bekleyemez.
3	Fuat higbir geyden korkmaz. Goziinii budaktan sakinmaz.
4	Nermin yalniz digan gikamaz. Her zaman yanmda birisinin olmasini ister.
5	Murat hep sporla ilgilenir. Onun enerjisi bitmek bilmez.
6	. Tamer gok hassastir. Ayakkabisi tozlansa hemen siler.
KDNU
OYUN
/ukaridaki resimlerden her biri bir mev-
sime kar§ilik gelmektedir. Agagidaki re-
simleri yukandaki resimlerle e§le§tiriniz.
V muzik kutusu
A§agidakt bo§lufctari dinlediginiz farkiga
gore doldurunuz.
YAKAMOZ
........yagar isfamrsin, vay aman!
........dogar fairumazsin, vay aman!
Ay der dnrursun, vay aman!
Yakamozsun sen.
Sessiz sessiz ag(ar gibisin, vay aman!
Giineg dogdii gidecefain, vay aman!
Btrak....gitsin, sen fad bn gece vay aman!
Umudumsun sen.
\
a. guneg
b. yagmur
c. sessiz sessiz
Agagidaki ketimeleri dinlediginiz §arktga
gore e$le§tiriniz.
L aglamak
2. dogmak
3. yagmak
Bun!an BJHyor musunuz?
и Kiiresel isinma yiizOnden 2050 yilinda Shangai ve deniz kiyisindaki diger Qin gehirleiinde
bOyuk seller olacak. Bu sellerde 76 milyon kigi evsiz kalacak.
Sahra gdlundeki Tidikell kasabasma on yil boyunca hie yagmur yagmamigtir.
gi avcilara, iginde hava durumunu da Sgrenmelerine yarayacak pratik bilgilenn
ipgik haziriadi. Bu kitapgikta bazi ip uglan goyle siralaniyor
;ikan duman biraz yukseldikten sonra agagi dogru savruluyorsa yagmur gelecektir
i$am ustu havadaki kizillik. giizel havanin mujdecisidir.
giines dogarken gdkyOztj kizil ise, о gun hava kotu olacaktir
$iayan gun, kuru havayi igaret eder.
ididen erken kalkan sis, yagmuru gbsterir. Daglik alanlarda sis ogleye kadar agilmazsa yag-
mur yagacaklir.
Bilim adamlannin aragtirmalarma gore yerkiiremiz giinden giine isiniyor. iklim kugaklarmm kaymasi sonucu,
yagmur kugagi kuzeye dogru genigliyor. Yagiglar belli bolgelerde yogunlagiyor. insan aktivitelerinden kaynaklanan
iklim degigiklikleri, dunyayi tehdit ediyor. iklim artik, bir yerde uzun yillar boyunca ayni ozelligi gosteren hava duru-
mu anlamma gelmiyor.
Son yillarda, degigen hava gartlarmm kargismda nasil giyinecegimize karar veremez olduk. Zira sabah yiiziiпй
gosteren giineg, ogleden sonra yerini yagmura birakmakta, akgama dogru da gokyiizii yine parlak gdriiniimiinii
almaktadir. Havalardaki bu sicaklik artigi, her mevsimde kendini belli ettirmektedir.
Her iki yanm ktirede buzullann eriyerek kutuplara dogru gekilmesi; yiiksek daglann tepelerindeki buzullann
ve kar ortijsijnijn azalmasi, deniz suyu seviyesinin yiikselmesi, kug tQrlerinin
yok olmasi diinyanm giinden giine ismdigmi gosteriyor. Giiniimiize ait bu iklim
degigiklerinin en dnemli sebebi insanlarm dogaya verdikleri zararlardir. Yaz
aylan her yil biraz daha uzuyor. Buzullar eriyor. Seller, kasirgalar, hortumlar...
yiizlerce can ahyor. Hayvan soyunun genetigi degigiyor. Tiirler yok oluyor.
Peki kiiresel ismma insanlari nasil etkileyecek? Kiiresel ismma, kalp, so-
lunum yolu, alerjik ve diger hastahklara sebep olacak. Surekli sicak hava, sei,
firtina gibi hava olaylari, psikolojik rahatsizhklara, hastahklara ve oliimlere yol
agacak. Hava sicakhginm artmasi ve sularm azalmasi, kolera gibi hastahklari
yaygmlagtiracak.
Gece ve kig soguklarmm hafiflemesi, dnemli bir sorun olacak. Bazi bol-
gelerde giddetli kurakhk ddnemlerinden sonra gelecek agin yagiglar, sitma gibi
hastahklari artiracak.
Bu diinyada yagamak zorunda kalan insanlar yaptiklan iglerle dogal
dengeyi bozuyor. Kim bilir belki de kiiresel ismma dtinyanin sonunu getirecek.
Belki biz bunu goremeyecegiz. Ama yiizyillar sonra gelecek torunlanmiz bunu
gbrecekler.

Kig mevsimi He
yaz mevsimini,
kendi duygulanni-
zi da katarak kar-
gilagtmniz.
Yazm ve kigm giyi-
len elbiseleri ayn
ayri listeleyiniz.
Sonbahar mevsi-
minde gevrenizde
goriilen degigiklik-
ler hakkinda bir
paragraf yaziniz.
Afagiduki zoruturi okudugunuz рлгдлдл gSre cetfuptnyiniz.
«. Kiiresel ismma neden olmaktadir?
b. Kiiresel ismmada insanm etkisi var midir?
c. Son yillarda hava durumu nasil gitmektedir?
-< Diinyanm giinden giine ismdigini gosteren brnekler nelerdir?
e. Kiiresel ismma hangi hastahklara sebep olacak?
/. Kiiresel ismma sonucunda neler olacak? Kisaca yazmiz.
Biri, Birisi
Bu kelimeler isimlerin
yerlerini fufan, fakat
kesinlik belirfmeyen
к kelimelerdir.
A
Ornek
oo
Agagidaki ciimieleri kendi dilinize geifiriniz.
1.	Havalar iyi olunca insan da mutlu oluyor.
2.	Her mevsimin kendine gore bir guzelligi var.
3.	Elveri§siz hava §artlanna ragmen yollanna devam
ettiler.
Ali geldi.
Birisi geldi.
Sinemaya gittiler.
Bir yere gittiler.
Ali’yi ziyaret edelim.
Birisini ziyaret edelim.
Gelen Ali’dir.
Gelenin kirn oldugu belli degil.
Gittikleri yer belli (sinema).
Gittikleri yer belli degil.
Ziyaret edilecek ki§i belli.
Belli degil.
Hot
n
и
> DERSE HAZIRLIK
1. Agagidaki sorutari cei/aptayiniz.
a. Mill! kiyafetlerinizin neler oldugunu biliyor musiinuz?
h. En gok sevdiginiz kiyafetler hangileridir?
c. Sizce en ilgi gekici kiyafet hangi millete aittir?
rf. Yazlan ve kiglan neler giyersiniz?
e. Kravatin ilk defa hangi iilkede kullanilmaya baglandi-
gini biliyor musunuz?
2. iki resim arasinstakt itti forki bulunuz.

KELIMELER
1. Afaftsi»ki etbiseterte reeimitri efteftiriniz.
gorap	r.	pantoion
kemer		ayakkabi
tigort	ft.	elbise
gapka	A	ganta
atki	L	gomlek
Afajistaki kotimeieri efieftiriniz.
ayakkabi
pantoion
kemer
gomlek
toka
. yaka
paga
bagcik
V OKUMA - ANLAMA
1. Agagidaki pargayi okugunuz.
MILLI KIYAFETLER
Giyinmek, en gerekli ihtiyaglarimizdan biridir. Peki siz
ne giyeceginize kendiniz mi karar veriyorsunuz, yoksa bu
igi annenizin yardimiyla mi yapiyorsunuz? Bu sorunun
cevabini bilemiyorum ama bazilan giyinmek igin kara kara
dugunmuyor. Qunku onlar, yagadiklan ulkeyi simgeleyen
mill? kiyafetleriyle adeta butijnlegmig durumdadir. Kim mi
onlar? Yagadigimiz dunya uzerinde hala birtakim gelenek-
lerini surduren bazi topluluklar.
Insan bedenini orten giysi, aksesuar ve bunlan kul-
lanma bigimleri giyim geklimizi olugturur. Ustelik giyinme
tarzimiz; cinsiyet, kultur, cografi bolge ve tarihsel gaglara
gore farkhliklar gosterir. Bir ulkenin kulturu ne kadar
geligmigse geleneksel giyim tarzlan da о olgulerde ince-
likli ve gegitlidir. Tipki Turkiye'de oldugu gibi. Bunu
Turkiye'nin hemen hemen her bolgesinin kendine ozgu
kiyafetlerinin olugundan anlayabiliriz. Giyim tarzlan ile ilgili
bazi Qlkelerden ornekler verelim: Afrika, her gun parlak
renkli elbiseler gorebilecegimiz bir kitadir. Kuzeyde erkek-
ler uzun kaftanlar, kadinlar ise iglemeli bluzlar, bol galvar
ve pelerin giyerler. Kuzey kutbunun keskin soguk iklimli
bolgelerinde yagayan Aynu halki, ayi baligi derisinden
gizme, pantoion, kurklu paltolar ve sicak tutmasi igin
baghklar yaparlar.
Amerika’daki Kizilderililer ise, buffalo sigir derisinden
yapilmig elbiseler, ayakkabilar giyerler. Bugun bu
kiyafetler sadece festivallerde ve ozel gunlerde giyiliyor.
Ойдйпйп ki, yuksek birtepede bulunuyorsunuz. Agik
ve soguk havanm etkili oldugu bir yerde yagiyorsunuz.
Boyle yerlerde yagayan insanlar da yuksek bolgelere
ozgii elbiseler giyerler. iskogyali erkekler ekose kumagtan
diz uzunlugunda eteklik giyerler. Her iskog ailesi veya
kabilesinin kendine ozgu bir ekose kumag modeli vardir.
2. Okudugunuz par gaga gore agagidaki ciim-
telerden dogru otanin bagina “0"; ganhg
olanm bagina “У” gaziniz.
a. ( ) Her milletin kendine ozgO bir giyim tarzi vardir.
i>. I	) Bir ulkedeki giyim tarzmm gegitliligi kulturun
gegitliligiyle dogru orantilidir.
c. ( ) Afrikalilar parlak renkli giysileri severler.
d. ( ) Giyim tarzlarmi belirleyen etkenlerden biri de
yaganilan cografyadir.
I > Giyinmek bazilari igin sorun degildir.
3. Agagidaki ciimteterde alti gizili ketimelerin
gerine kuttanitabitecek ketimelerin altini
giziniz.
r
я Giyinmek en zarurf (gerekli, gereksiz, belirli) ihtiyag-
lardan biridir.
i'. Insan bedenini orten (isitan, kapatan, agan) giysi, ak-
sesuar ve bunlan kullanma bigimleri giyim geklimizi
olugturur.
c Giyinme tarzimiz; cinsiyet, kultur, cografi bolge ve ta-
rihsel gaglara gcfre farkhliklar (benzerlik, aynhk, degi-
giklik) gosterir.
Afrika, her gun (daima, ara sira, bazen) parlak renkli
elbiseler gorebilecegimiz bir kitadir.
HER MiLLETlN KENDlNE OZGLI GlYlM TARZI VARDIR
ORNEKLEME
Afayidaki sorutari tekrartayiniz Pe
Soru 1
Ne tur giysileri tercih edersiniz?
CePap
Spor giysileri tercih ederim.
Kim CePap
Spor giysileri
Uyyutama
Soru 2
Hangi renk gomlekten hoglanirsmiz?
CePap
Mavi renk gomlekten
hoglaninm.
Kisa CePap
Mavi renkten
Uyyutama
uyyutayiniz.
Soru 3
Pantolonun fiyati kag
para?
CePap
Pantolonun fiyati
10 milyon lira.
Kisa CePap
10 milyon.
Uyyutama
Soru 6
Kag numara ayakkabi
giyiyorsunuz?
CePap
42 numara ayakkabi
giyiyorum.
Kisa CePap
42 numara
Uyyutama
Soru 5
Modayi takip eder misiniz?
CePap
Evet, modayi takip ederim.
Kisa CePap
Ederim
Uyyutama
KONU§MA
1.	Afayidaki ketimeterden faydatanarak ar-
kadaftarinizta atifPerij fen bir diyatoy kurunuz.		mayazasinda ye-
PANTOLON	GOMLEK	AYAKKABI
✓ 38 beden	✓ siyah	✓ kahverengi
✓ lacivert	✓ 1 beden	✓ 39 numara
✓ ucuz	✓ gizgili	✓ 10 milyon
✓ kaliteli	✓ kiglik	✓ deri
✓ yazlik	✓ pamuklu	✓ topuklu
2.	Giyim efyatarinizi segerken netere dikkat
edersiniz?
fiyat ucuz modaya uygun resmi fermuarh
kalite sade spor	renkli dOgmeli
3.	insantar neden paftah markatari yiyinmek
isterler)
4.	Karfinizdaki insanlarin yiyim kufamtanna
dikkat eder misiniz)
5.	Giyim kufamda mode takip editmeti midir)
2. Afe^idekl soruteri dintedifiniz diyatoga
gore cetfepteyimz.
a. Mugteri ne aimak istiyor?
i. Mugteri hangi renkten hoglaniyor?
c. Yazhk mi, kighk mi istiyor?
d. Aldigi egya igin kag para oduyor?
r. Mugteri, kag beden pantoion giyiyor?
1. Agagidaki digalogu dinleyiniz.
MAGAZADA
Satici : Buyurun efendim. Hog geldiniz.
Mugteri : Hog bulduk. TegekkOr ederim. Pantoion aimak
istiyorum.
Satici : Pantoion reyonumuz bu tarafta. Kag beden
giyiyorsunuz?
Musteri : 42 veya 44 beden giyiyorum.
Satici : Hangi renkten hoglaniyorsunuz?
Mugteri : Lacivert.
Satici : Kiglik mi, yazhk mi istersiniz?
Mugteri : Mevsimlik olsun.
Satici : Mevsimlik 42 beden pantolonlanmiz burada.
Mugteri : §u lacivert olanmi deneyebilir miyim?
Satici : Tabi buyurun. Kabinimiz burada.
Satici : Nasil oldu efendim.
Mugteri : Biraz dar oldu gibi. Kilo almigim.
Satici : 44 bedeni vereyim efendim. Size gok gik olur.
Musteri : Tamam. 44 beden iyi gelir.
Satici : Evet, gok gik oldu efendim.
Mugteri : Fiyati ne kadar?
Satici : 20 milyon lira.
Mugteri : Pahahymig. Biraz indirim yapamaz misiniz?
Satici : Sizin igin 18 milyon olur.
Musteri : Peki aliyorum.
Satici : GOIe gOle giyin efendim.
Mugteri : TegekkOr ederim. Sag olun.
DEY IM
Agagidaki deyimteri okuyunuz.
ALI$TIRMA LAR
a.	Etekleri tutugmak: Qok telaglanmak. Heyecandan ne
yapacagmi bilememek.
Ornek:
Babasinm yeni aldigi bardagi kinnca etekleri tutugtu.
Istedigi olmaymca bizimkilerin etekleri tutugtu.
b.	Etekleri zil galmak: Buyuk seving iginde bulunmak,
gok sevinmek.
Ornek:
Bayramlik elbisesini gorOnce etekleri zil galdi.
Hemen etekleri zil galmasin. igin gergegini bir ogre-
nelim.
c.	Qorap ormek: Sorun gikarmak. Hile yapmak.
Ornek:
Onune arkana iyi bak. Seni sevmeyenler bagma gorap
drebillr.
Bu adama dikkat et. Bagma bir gorap orebilir.
1, Agagidaki deyimterte resimleri ejleftiriniz.
a.
b.
c.
Qorap ormek
Etekleri zil galmak
Etekleri tutugmak
2. Agagidaki ketimeterte deyimteri eftejtiriniz.
telaglanmak
b. bela getirmek
c. sevinmek
1	gorap ormek
2	. etekleri zil galmak
3	etekleri tutugmak
HER MIlLETIN KENDINE OZGU GiYIM TARZI VARDIR
V DlL Bl LG 7 si
Belirtisiz Isim Tamlamasi
ISIM TAMLAMALARI
ELBISE ALIR KEN NELERE DIKKAT SDERSU&lL Evef ’ ^ayir
<
A
e.
d.
A
f-
k.
L
L
Elbisenin kalitesine dikkat ederim. -
Elbisenin fiyatina dikkat ederim —
Elbisenin markasina dikkat ederim.
Elbisenin desenine dikkat ederim. -
Elbisenin renklerine dikkat ederim.
Elbisenin ddgme renklerine dikkat ederim
Elbisenin bedenine dikkat ederim.-------------
Elbisenin modaya uygun olmasina dikkat ederim.—□
Elbisenin mevsime uygunluguna dikkat ederim.
Elbisenin yikama ozelliklerine dikkat ederim.—
Tamlayani soz soyleyen ve dinleyen ta-1
rafmdan belirli olmayan ve tamlayani ile tam-
lanani arasinda sOrekli bir bag bulunan isim (
tamlamasidir. Tamlayan ek almaz. Tamlanan
“-i” ekini alir. Bu iyelik eki ses uyumlarina I
baglidir.
- Ornek^-----------------------------------*
Qocuk gomlegi. (Qocuk, soz soyleyen ve din- i
leyen tarafindan belirli olmayan bir gocuktur.
Qocuk ile gomlek arasinda bag sureklidir.) ।
Kravat
Gomlek
Ceket
ignesi.
kumagi.
dugmesi
TQrkgenin obeklegmesindeki temel kural; once
yardimci ogenin sonra da ana ogenin gelmesidir. iki keli-
menin baglanmasmda birinci kelime yardimci oge, ikinci
kelime ana ogedir. Bundan dolayi Tiirkgede bir ismin
anlamini turlu anlam ilgileriyle tamamlamak istedigimizde
о ismih bagina yardimci, tamamlayici bir isim getirerek
isim tamlamasi kuranz.
iki isim arasinda iyelik ilgisl kurmak amaciyla olugtu-
rulan tamlamaya isim tamlamasi denir.
- Ornek---------------—-----------x----------------
Gomlegin dugmesi. (Burada ana oge dugmedir;
yardimci oge ise gomlektlr.)
Pantolonun kumagi. (Burada ana oge kumagtir;
yardimci oge pantoiondur.)
isim tamlamalannda yardimci ogeye yani birinci
isme tamlayan; ana ogeye yani ikinci isme tamlanan
denir.
isim tamlamalan ug gegittir:
1.	Belirtili isim tamlamasi
2.	Belirtisiz isim tamlamasi
3.	Zincirleme isim tamlamasi
Zincirleme Isim Tamlamasi
Tamlayani isim tamlamasi olan (Belirtili ya da belirtisiz
isim tamlamasi) tamlama gegidine zincirleme isim tamla-
masi denir. Bu tur tamlamalarda isim tamlamasi tamlayan
olur ve yeniden tamlama kurar.
- Ornek jaHfer—I
Gomlek kumagmin I
Tamlayan
Qocuk gomleginin I
Tamlayan
Ceketin du^mesinin I
Tamlayan
Patronun	I
Tamlayan
rengi.
Tamlanan
dugmesi.
Tamlanan
gekli.
Tamlanan
galigma odasi.
Tamlanan
ALl^Tl RMALAR
1. Afcfidtkl cfaleterdckl iihe temltmelarini
«. Kazagm kollan gok uzunmug.
b. Ayakkabi boyasmi dun almigtim.
c. Pijamanm uzunluguna arkadaglan epeyce giildu.
3^ Belirtili isim Tamlamasi
o. insanlann giyiniginin gekli kendilerini ilgilendirir.
Tamlayani soz soyleyen ve dinleyen tarafindan bili-
nen ve tamlayani ile tamlanani arasinda gegici bir ilgi
bulunan isim tamlamasidir. Bu isim tamlamasinda tam-
layan, “-in -in, -un, -un, -nin, -nin, -nun ’ tamlanan ise “-i -i(
-u, -0,” iyelik eklerini alir.
Mavi tigdrtun fiyati gok yuksekti.
2.	НмгфД ketlmeterden enlemlt cttmteler
11 *	Л	tltiei flzluiz.
- Ornek
kopardim / kordonunu / dOn / saatin
Qocuqun gomlegi. (Qocuk soz soyleyen kigi
Tamlayan Tamlanan tarafindan bilinmektedir.)
Kravatm	ignesi.	Ceketin	dOgmesi.
Tamlayan	Tamlanan	Tamlayan	Tamlanan
К elbiselerini / dolabma / asmalism / elbise
c. tercih ederim / pantolonun / her zaman / gizgilisini
d. gozlugumOn / dun / kirdim / futbol / camini / oynarken
r2
KONU
V DEGERLENDIRME
1, Afagtdaki nesneterte fiitleri efleftiriniz.
a. Gomlek	1.	...apmak
b. Kravat	2.	...iliklemek
c. Diigme	3.	...giymek
d. §emsiye	4.	...takmak
2. Agagidaki sifatlarta kiyafetteri e fief tire-
rek sifat tamlamalarini yaziniz.
yunlij	gomlek	
pamuklu	kazak	
naylon	pantoion	
deri	kolye	b..........................................
kaliteli	yuzuk	c..........................................
ucuz	ceket	
pik	takim elbise	d. 	
pahali	porap	e	
dar	kaban	
uyumlu	bot	f. 	
bol	pizme	t	
genip	ayakkabi	▼
kisa	atlet	h..........................................
uzun	kOlot	
5. Agagidaki boftuklari tferiten ketimeterle
dotdurunuz.
yani / ama / punku / ve / belki
а.	Ауре Hanim, Ramazan Bayrami yaklaptigi ipin ogluna
gomlek............pantoion; kizma ise ayakkabi, etek ve
bluz alacakti.......parasi ancak ayakkabiya yetti.
b............Ауре Hanim, onumuzdeki bayrama kizma
etek ve bluz alabilir.
с. Ауре Hanim, kizma etek ve bluz alamadi............
parasi ancak ayakkabiya yetti.
d. ...............kisacasi Ауре Hanim, bayramda kizmi
sevindiremedi. Bundan dolayi kendisi de pok uzgun.
6.	Agagidaki ketimeterden zincirteme isim
tamtamasi otugturunuz.
a.	Smif I kapi / koi :..............................
b.	Turkpe I kitap / sayfa :.........................
c.	Ali I kitap I kapak :............................
d.	Elbise I dolap / aski ...........................
e.	Ahmet / ayakkabi / bag :.........................
3. Agagidaki boftuktari tferiten ketimeterle
doldurunuz.
ayakkabi / gomlek / etek / pantoion / kolye / porap
л. Кар beden......................................giyiyorsunuz?
b.................................. numaram 42'dir.
с. Кар numara..........................istiyorsunuz?
7.	Agagidaki anketi detdurunuz.
a.	Smifmizda кар kipi kazak giymip?
b.	Smifmizda кар tane kravat var?
c.	Smifmizda кар kipinin kahverengi porabi var?
d.	Smifmizda кар arkadapmiz beyaz gomlek giymip?
e.	Smifmizda кар arkadapmiz gozliiklu?
□ □□□□
4. Afagidaki resimtere bakarak giysileri
reyonlara yertefiiriniz.
Cocuk Reyonu Bayan Giyim Reyonu Erkek Giyim Reyonu
8.	Tatite gikacaksiniz. jlanintzda atti parga
ktyafet atacak otsamz hangi kiyafetterinizi
ahrsiniz)
a.................................................
b.................................................
c..........................................................
(• .............................................................................................
9.	Afagidaki boftuklari tleriten fiitterte ta-
mamlayiniz.
pikarmak	giyinmek	denemek
pazarlik	yapmak	odemek
a.	Map yaparken formam ile birlikte port.................
b.	Mijpteri, tezgahtar ile siki bir.............yapiyor.
c.	. Mupteri, siki bir pazarliktan sonra gomlege 10 milyon
.................. d.	Magazalardan aldigimiz mallan kabinde...........
.................. e.	Eve girerken ayakkabilanmizi....................
HER MiLLETiN KENDiNE OZGCi GiYlM TARZI VARDIR
TELAFFUZ
SERBEST OKUMA
dzellikleri
Turk alfabesinin on birinci harfidir.
b Sesli, kalin ve dOz bir harftir.
c Kelimenin ba§mda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	isi, ilik, islik...
bati, bazi, san...
Okunugu: ib, iq, id, if, ik, is, it, iz
bi, qi, di, fi, ki, si, ti, zi
A L If TIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlaymiz.
Kirk kink kup, kirkinin da kulpu kink kiip
-i-
Ozellikleri
Turk alfabesinin on ikinci harfidir.
Sesli, ince ve diiz bir harftir.
Kelimenin ba§inda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	iz, izci, inci...
ki§i, diki§, ikilik...
d Okunugu. ib, iQ, id, if, ik, il, im, iz
bi, Qi, di, fi, ki, li, mi, zi
A Ll§ TIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
§u tespihi jmamelemeli mi, yoksa imamelememeli mi?
- J-
Ozellikleri
a. Turk alfabesinin on uQuncO harfidir.
b Yumu§ak sessizlerdendir.
Kelimenin ba§mda ve ortasmda bulunabilir.
Japon, jilet, jest...
jeoloji, panjur, biyoloji...
d Okunugu: ja, je, ji, ji, jo, jo, ju, ju
aj, ej, ij, ij, oj, dj, uj, uj
AL1$ TIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Japon jeolog jiletini juriye verdi.
1.	Agagidaki par^ayi okuyunuz.
GiYiMIMIZDE RENKLERIN ROLU
Kiyafetlerimiz, birQok sebepten dolayi degi§iklik ve
QeQitlilik gosterebilmektedir. Bu degi§iklikler kiyafetin §ek-
line, rahatligina, iklim §artlanna ve rengine bag I id ir.
Yapilan ara§tirmalara gore bazi renkler insana ne§e,
huzur; bazilan keder ve sikinti verirken bazi renkler de
insani dinlendirmektedir. Goze ve ruha hitap eden renkler
Qok Qe§itlidir. Bunlann temelini kirmizi, mavi ve san olu§-
turmaktadir. Bu renkler aym zamanda diger renklerin mey-
dana gelmesini saglamaktadir. Bazi renklerin insan ruhu
uzerindeki etkileri §dyledir:
Kirmizi: Sicak ve canli renklerden olan kirmizi,
insanda heyecan uyandirmaktadir.
I§igin, gune§in ve isinin temsilcisi olarak deger-
lendirilen bu renk insana cesaret ve ilham vermektedir.
Ayni zamanda sakinle§tirici ve zihin aQici bir dzellige
sahiptir.
Ye§il: insana huzur ve limit veren bir renktir. Bu ren-
gin gozleri dinlendirdigi ve insana canlilik kazandirdigi
belirtilmektedir.
Mavi: Rahathk ve huzur izlenimi uyandiran mavi renk,
sinirleri yatigtinci, ahenk saglayici bir ozellige sahiptir. Agik
mavi renk, sogukluk, yalnizhk ve huznu yansitmaktadir.
©©^025 Masumiyet ve temizligi gagngtiran bu renk
turu diger renkler arasinda koprij kurarak birlegtirici bir
gorev iistlenir. Sicak havada daha gok kullamlan bu renk
insani daha geng gostermektedir.
Siyah: Yalnizligm sembolu olan siyah, ayni zamanda
ciddiyet, olgunluk ve asaletin simgesidir. Bu renk ayni
zamanda sikmti, dert ve endige hissini de gagngtirmak-
tadir.
Grl; Bu renk algak gondlluldgii ortaya gikarir. Hassas
insanlann ruhunda umitsizlik duygusu meydana getirebilir.
Ozenle hazirlanmig, renk ve gekil birligi saglanmig
guzel bir kiyafet insan ruhunda huzur ve olumlu duygular
birakmaktadir. Hog ve eksiksiz bir kiyafet olugturmak igin
Og renkten fazlasi kullamlmamalidir. Ug renk kullanilmasi
halinde ise renklerden birinin agik, digerinin koyu,
digerinin ise parlak ya da canli tonlardan segilmesi gerek-
mektedir.
Renk faktorii, kiyafetlerin model ozelliklerine, giyecek
kiginin vOcut yapisina ve ten rengine gore gegitlilik
gosterebilmektedir. Mesela; beyaz tenli birinin tamamiyla
agik renk bir kiyafet tercih etmesi uyumsuzluk meydana
getirir. Ancak bu kiyafeti koyu pargalarla (gomlek, bluz,
atki...) ya da parlak renkli ayakkabiyla tamamlamak
gerekir. Yine uzun boylu birinin desenli ve dar elbiseler!
tercih etmesi boyle kigileri daha zayif gosterebilir. Aslinda
desenli kiyafetler! agin kilolu ve kisa boylu insanlann tercih
etmesi tavsiye edilmektedir. Kilolu insanlann uzun, desen-
li ve siyah renkli modeller! tercih etmeleri estetik ve rahatlik
agismdan daha uygundur.
Belirtilen bu tur "puf noktalar" sayesinde anliyoruz ki,
kiyafet tercihinde dnemli rol oynayan renkler, bigim ve
model dzelliklerinde oldugu gibi kiginin viicut yapisina, ten
rengine, giyecegi yere ve mevsime gore de degigmektedir.
2.	Ajefydaki forultrt okudugunuz par^aya
gdre cevapleyintz.
Kiyafetlerdeki degigikliklerin sebepleri nelerdir?
San rengin insandaki etkileri nelerdir?
Kilolu insanlar nasil giyinmelidir?
Yalnizligm sembolii olan renk hangisidir?
75
HER MlLLETiN KENDINE OZGLI SiYlM TARZI VARDIR
A
О YUN
1.
2.
3.
k‘°"
NeSrelbiselerl lercih edersinlz?.
Modayilakip etmeye	....
Yaz sezonu indirimi ba§lami§tir-.
resimlerini yapi§tiriniz yd,g,ni2 e>biselerin
selerin ozelliklenni	elbi'
lamayi yaparken en sevrir-"1'2' Bu sira-
ba?lam«z,
t^nan™№k,yafet,eriniresimlerieania_
Gizli kelimeyi
bulmak igin
her harfi uygun
olan kutulara
yaziniz.
Bun/an B/i/yor musunuz?
t
Brezilya ormaniannda yagayan Kizildenliler, bol gegit mucevher takmirlar. Fakat onlann mucev-
herleri her zaman altin. gumu§ veya degerli tag cinsinden olmaz. Kizildenliler. gogu kez taki olarak:
taglar, kemikler. digler, penqeler ve tuyler takarlar.
Kenya'da Masai Kabilesi halki kendilenne ozgii mdcevherler. taglar yaparlar. Onlar gosterigli
kolyeler, tagh kiyafetler yapmak igin boncugun butun gegitlerini kullanirlar. Verifier geklinde, zikzakh
olarak yaptiklan modellere parlak ve renkli boncuklan iglerler.
76
muzik kutusu
2.
1. Ajaqidaki ^arkiyi dinleyiniz.
Uskiidar'a gider iken aldi da bir yagmur
Katibimin setresi uzun etegi famur
Katip uykudan uyanmtp gozferi mafunur
Katip benim ben katibin ef ne kanjir
Katibime fcofadi da gomlek ne giizel yaraftr
tlstofar'a gider iken bir mendtf buldum
Mendilimin i^ine de folium dofdurdum
Katibimi arar ikenyantmda buldum
Katip benim ben katibin el ne kanjir
Katibime kolah da gomlek ne giizelyara^ir
USKtlDARA GIDER DKEN
aldidabirtaGmur
IW
b.
bintediqiniz farkiya q&re	kari-
ftk kelimelerden antamti ciimteter kurunuz.
uyanrrii§ / katip / uykudan / mahmur / gozleri
buldum / mendil / bir / iken / gider / Uskudar’a
yara§ir / kolali / gomlek / da / ne guzel / katibime
a.
b.
£
к
Bir 9’ysi se?erken
nelere dikkat e-
dersiniz? Yazimz.
Okulda, di§arida,
evde nasil giyjnir-
siniz? Anlatmiz.
V DERSE HAZIRLIK
1.	Agagidaki scrulari ceVaplaginiz.
a.	Hig hasta ziyaretine gittiniz mi?
b.	Bu giine kadar tehlikeli bir hastalik gegirdiniz mi?
c.	Hig hastaneye gittiniz mi? Orada gordiiklerinizi ve о
anki duygulannizi anlatiniz.
d.	Doktor olmak ister misiniz?
2.	Agagidaki resimler size neler gagrigtirtgor? Birkag ciimle He anlatiniz.
U KELIMELER
1. Agagidaki kastahklarla resimleri eglegtiriniz.
Bagim agriyor.
UgOyorum.
Bogazim agnyor.
Digim agriyor.
Grip oldum.
Midem bulaniyor.
Belim agriyor.
Ategim var.
2. Agagidaki ketimeleri anlamlartgla eglegtiriniz.
b.
c.
C.
f.
ilag
tedavi
perhiz
taburcu olmak
stres
tansiyon
depresyon
Hastaligi iyi etme, iyilegtirme.
Kan basinci, gerilim.
Ameliyat, heyecan gibi etkenlerin insanda olugturdugu bozukluk.
Ruhi bozukluk.
Diyet, rejim. Beslenme diizeni.
Hastahaneden gikma.
Bir hastaligi iyi etmek igin kullamlan madde.
KONU
OKUMA - ANLAMA
1. Afajietaki pergayt akuyunuz.
HASTALIKLAR
Insanlik tarihi ilk yOzyillardan beri ayni hastahklar-
dan kurtulamiyor. Her yOzyilda binlerce insani olduren
hastaliklarin garesi bulunuyor fakat daha sonra bir
yenisi gikiyor. Sitma, kolera, veba... derken yirminci
yuzyilda da AIDS insan hayatini tehdit ediyor.
1996 yilinda olen 52 milyon insandan, 17 milyonu
kan dolagimiyla ilgili hastahklardan, 6 milyonu kanser-
den, 3 milyonu da solunum yollan hastaliklanndan oldu.
Bulagici hastaliklar arasmda en dnemlileri tOberkuloz,
ishal ve AIDS’tir.
Uzmanlara gore gelecekte bu siralama gok degigecek. Ornegin; gOnOmOzde 135 milyon insan geker hastasi iken
2025 yilinda 300 milyon insan geker hastasi olacak. Ozellikle gogsO, mideyi, kalin bagirsagi ve karacigeri etkileyen
kanser zamanla kronik hastaliga donOgecek.
GOnOmOzde 40 milyon insan epilepsiye. 30 milyon insan bunamaya, 45 milyon insan gizofreniye yakalanmigtir. 150
milyon insani etkileyen zihinsel bozukluklar yayilacak. Alzheimer hastaligi ve 340 milyon insani etkileyen depresyon da
2. Okudufunuz pargeye yore egeijideki cbm-
te teuton etojru olenin be fine "to"; yen (if
У
( ) GOnOmOzde garesi bulunamayan hastalik kal-
mamigtir.
( ) Sitma, kolera, veba... tarih boyunca insanhgi
tehdit etmigtir.
( ) Uzmanlara gore 2025 yilinda 300 milyon insan
geker hastasi olacak.
( ) Kanser gunumuzde tehlikeli bir hastalik degil-
dir.
( ) GOnOmOzde en onemli ruhsal bozukluklardan
birisi de “depresyon” dur.
( ) Uzmanlara gore gelecek yOzyillarda ciddT bir
hastalik olmayacak.
buyuk olgOde artacak. Hayvanlar bazi hastaliklarin sebebi
olacak. Kirmizi et ile kOmes hayvanlannin eti yasak-
lanacak.
Antibiyotiklere daha dayanikh virOsler ortaya gikacak.
Hastaliklar gok kolay yayilacak. Sinirsel, zihinsel hastalik-
lar, depresyon, kanser, damar sertligi gelecek yOzyilda da
var olacak.
Bilim ve teknolojinin ilerlemesine ragmen gelecek
yOzyillarda da hastaliklar insan saghgini tehdit etmeye
devam edecek.
3.	sorulari okuduyunuz pargeya
y9re cedepleyiniz.
YOzyillardan beri insanlar igin toplu dIOmlere sebep
olan hastaliklar hangileridir?
Gelecekte kanser hastaligi nasil olacak?
Agagidaki ciimteteri kendi ditinize gediriniz.
1.	GOnOmOzde bazi hastaliklar tehlike olmaktan gik-
migtir.
2.	Doktor Bey bagimm agnsi igin ne tavsiye edersiniz?
3.	GOnlOk hayatta sik kargilagtigimiz problemlerden
biri de strestir.
Kirmizi et ve kOmes hayvanlannin eti neden yasak-
lanacak?
Tiptaki geligmeler hastahklari onleyebilecek mi?
kBTA OLMAK
ORNEKLEME
Soru3 (
Sizin ulkenizde hastahaneler genel olarak nasil?
Soru 1
Doktor Bey her tarafim agnyor, gok halsizim.
Ne yapmaliyim?
Kisa CeVap
Dinlenmelisin.
Uyyutama
CeVap
Sicak gay igip dinlenmelisin.
CeVap
Qok iyi.
Hemgireler ve doktorlar
hastalarla yakindan
ilgileniyorlar.
Kisa Cedap
Qok iyi.
Uyyutama
Soru 2
Sizce en tehlikeli hastalik hangisidir?
Cetfap
Bence en tehlikeli hastalik AIDS’tir.
Kisa Cedap
AIDS
Uyyutama
Soru 4
Hastaliga yakalanmadan once
nelere dikkat etmeliyiz?
Cedap
Yemekten once ve sonra
ellerimizi yikamaliyiz.
Kisa Cetfap
Ellerimizi yikamaliyiz.
Uyyutama
KONU$MA
1.	Agagidaki diyatogu uygulayiniz.
Murat : Doktor Ahmet Bey mi?
Doktor : Evet, benim Murat Bey. Bugiin kendinizi nasil
hissediyorsunuz?
2.	Herkes geng de sagtikh olmak ister.
Saghkh olmak igin neter yapiyorsunuz}
3.	Saghgintzi korumak igin doktora gitmeyi
faydah butuyor musunuz}
Murat : Bogazim hala agnyor. Fakat biraz daha iyiyim.
Ama ben bunun igin telefon etmedim.
Doktor : Daha iyi oldugunuza sevindim. Peki aramanizin
asil sebebi neydi?
Murat : Oglum hasta. Ategi var ve yataktan kalkamiyor.
Ne yapmaliyim?
Doktor : Bu aralar grip sal-
gmi var. Getirin bir
muayene edeyim.
Murat : Ategini diigiirmek
igin aspirin vere-
bilir miyim?
Doktor : Hayir, muayene
etmeden ilag ver-
meyin.
Murat : Gbriigmek iizere
Doktor : Bekliyorum.
Qok yemenin de az yemenin saghk iizerinde
etkileri nelerdir)
figmanfik bir hastalik midir} Arkadagtan-
ntzla tartiginiz.
Dogat yottarta tedadlye inantyor musunuz}
Gegirdiginiz bir
hastalikla ilgili bir
paragraf yaziniz.
V DINLEME
muzik kutusu
1. Agagidaki pargagi dinteginiz.
UCRET
Soguk bir kig ge-
cesinde eve doner-
ken, kaldirimm orta
yerinde duran geng
bir adama rastladim.
Derin derin soluk a-
hyor ve dugmemek
igin yanmdaki elektrik
diregine sanliyordu.
Vitrine bakiyor-
mug gibi yaparak goz
ucuyla onu seyrettim.
Otuz beg kirk yagla-
nnda olmahydi. Ada-
mm iizerindeki kiya-
fetler bir sarhogtan
beklenmeyecek ka-
dar temizdi. Yanindan
gegenlerden bazilan
yuksek sesle konugarak igki igmenin kotulugQnden bahsedi-
yor, bazilan da adamm bu haline guluyordu.
Yolun bogalmasini bekledikten sonra yavagga adamm
yanma dogru gittim.
-	iyi misiniz, bir ihtiyacmiz var mi, diye sordum.
Titreyen adamm agzmdan zorlukla bir kelime gikabildi.
-	Hastayim...
Dugmemesi igin bir kolumu beline doladim ve taksi bek-
lemeye bagladik. Akgam vakitlerinde kesilen kar tekrar, yag-
maya baglamigti. Yavag yavag beyazlagan yolda sokak
kopeklerinden bagka kimse kalmamigti.
Gecenin yansi oldugu igin araba bulmaktan umidimi
kestigim sirada, yanimda bir taksi durdu. §ofdre durumu
anlatarak acele etmemizi soyledim. Hastamizi zor da olsa arka
koltuga yatirarak hastahanenin yolunu tuttuk. Hastaya verilen
serum tamamlanana kadar bagmda bekledik.
Nobetgi doktor, hastayi en azmdan donmaktan kur-
tardigimizi ifade ediyordu. Kendine gelen adam daha
konugamadigi igin, sadece gozlerimize bakiyor ve tebessum
ediyordu. Daha sonra onu goforle birlikte tekrar arabaya
bindirip evine goturduk.
Hastamizin egi, onun sik sik geker komasma girdigini
bildiginden panige kapilmig ve 5-6 yaglarmdaki yavrusunu da
ahp sokaga gikmigti. Bizi gorunce buyuk bir sevingle egiyle
kucaklagtilar.
Saatler suren yorgunlugumuz bir anda kaybolmugtu.
Bize nasil tegekkur edecegini gagiran о ailenin mutlulugu
kargismda gozlerimiz yagarmigti.
Ellerimize sanlarak bizi ugurladiklarmda, gofore borcu-
mun ne kadar oldugunu sordum.
Bana fark ettirmeden goz yaglarmi silmeye galigirken:
-	Borglu degil alacakhsm dostum, boyle bir iyilige beni de
ortak etmekle borcunu zaten odemigtin, dedi.
О mert adamla kucaklagtiktan sonra, gecenin sogugunu
duymuyor ve evime yuruyerek gitmek istiyordum.
L A$aqtdaki bo$(uklari dintediginiz §arkiya
gare doldurunuz.
OLMATA DEVLET OHANDA
BIR NEFES SJHHAT GIBi
Usta terzi dar huma^tan bol gorrdeh diher.
Dogru tartan esnaf rahat ve huzurlu gezer,
Egrinin ve dogrunun hesabi mahjerde,
Dmyada biraz huzur her $eye bedel.
.....nasil gufam sen ondan haber ver.
.....neyeyarar vade gelmifse eger.
Hath iginde muteber bir nesne yoh.git
Han senin hamam senin konak var senin,
Tarla senin senin bag boston senin,
Diyefim hi dunya тай tumunden senin,
Atftz tadiylayersen bir $eye benzer.
Ban^ der biraz ................. ehmefim ofca,
Buz gibi ptnar suyundan bir testim olsa,
Bir de $dyle hupur hupiir esen bir £inar golgesi,
Ka£ hida nasip olur hi..............boylesi.
Bir lohmaye bir yudum bir of fehiver.
Saghgin nasil gufam sen ondan haber ver,
Ufy neyeyarar vade gelmi$se eger.
Hath iginde muteber bir nesne yoh sifihat gibi
Han senin hamam senin..............var senin.
Tarla senin tfftlik senin bag bostan senin.
Diyelim hi......... mad tumunden senin*
Atyiz tadiylayersen bir $eye benzer. w
2. Dintediginiz par gaga gore agagidaki ciim-
le terden dogru otanin bagina "b”; ganhg
otanin bagina 'У' gaziniz.
a.	( ) Adam, sarhog oldugu igin yuruyemiyordu.
b.	( ) Adam, 35-40 yaglarinda gayet temiz giyimliydi.
c.	( ) Adamm dOgmemesi igin kolumu beline dola-
yarak beklemeye bagladim.
( ) Nobetgi doktor hastayi donmaktan kurtardigi-
mizi soyledi.
( ) Adam, sik sik kalp krizi gegiren bir hastaymig.
( ) Taksici 10 milyon lira Qcret aldi.
HASTA OLMAK
TELAFFUZ
- K-
Ozellikleri
a.	TOrk alfabesinin on dordiincu harfidir.
b.	Sert sessiz harflerdendir.
c.	Kelimenin baginda, sonunda ve ortasmda bulunabilir.
Ornek kar, kara, kartal...
ok, okul, korku...
takim, kagik, yanik...
d.	Okun ka, ke, ki, ki, ко, ко, ku, ku
ak, ek, ik, ik, ok, ok, uk, uk
e.	“k” sert sessizi ile biten kelimelerden sonra sessiz
harfle baglayan bir ek gelirse, bu ekin ilk sessizi de
sert (f, h, g, s, g, k, p, t) sessiz olur.
Ornel fistik-gi, gocuk-ta, yasak-gi...
f.	“k” sert sessizi ile biten kelimelerden sonra sesli ile
baglayan bir ek gelirse “k” harfi yumugayarak “g” ye
donOgOr.
1 gocuk-gocu u, yaprak-yapra i
ALIfTIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Kartal kalkar dal sarkar, dal sarkar kartal kalkar.
- L-
Ozelllkleri
a.	TOrk alfabesinin on beginci harfidir.
b.	Yumugak OnsOzlerdendir.
c.	Kelimenin baginda, sonunda ve ortasmda bulunabilir
Ornek la, laf, liman...
ala, elma, alim...
tahil, gakil, sahil...
d.	. и la, le, li, li, Io, 16, lu, lu
al, el, il, II, ol, 61, ul, ul
e.	Tiirkgeye bagka dillerden giren bazi kelimelerde “I"
harfinin ince oldugunu gostermek igin, “I” dan sonra
gelen harfin uzerine inceltme igareti (л) konur.
Ornek ahlak, Have, Hag, sOlale...
ALIfTIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Dal tartar
Kartal kalkar
Kartal kalkar
Dal tartar
V DE YIM
A LI$TIRMA
1. Agagidaki deyimterte resimleri e^te^tiriniz.
Agagidaki deyimteri okuyunuz.
a.	Birisine bakmak: Hasta veya yagli bir kimsenin ihti-
yaglanni kargilamak
Ornek:
Kardegim hasta ona bakiyorum, gelemem.
iki yildir ninesine о bakiyor.
b.	Hasta olmak: Qok hoga gitmek, gok begenmek (argo)
Ornek:
ibrahim Tatlises’e hasta oluyorum. BQtun kasetleri
bende var.
Bu filme hasta oluyorum. Kag kere izledim.
c.	Derdine derman olmak: Herhangi bir sorunu, proble-
mi, sikmtiyi halletmek, gozmek.
Ornek:
Derdimize kimse derman olmadt. Bir haftadir, sularak-
miyor.
Derdini soyle derman olalim.
d.	Hastahane kapilannda kalmak: Devamli hasta ol-
mak. Sik sik hastahaneye gitmek.
Ornek:
Bu kig hastahane kapilannda kaldik. Ailede herkes
hasta oldu.
Aydm hastahane kapilannda kaldi. Bir tOrliJ iyilegemedi.
a.
b.
c.
d.
Hasta olmak
Birisine bakmak
Derdine derman olmak
Hastahane
kapilannda kalmak Ё
2. Agagidaki ciimteterdeki bo^tuktari uygun
deyimterte tamamlayimz.
a.	Kardegim gok hasta. Yakmda ameliyat olacak.
Ailecek..................kapilannda....................
b.	Dedem gok yaglandi. Artik .................... ona
.................gerekiyor.	Dedem ya amcamlarda
kalacak ya da bizde.
c.	Kendimi gok koto hissediyorum. GOnden gOne
zayifhyorum. Gitmedigim doktor kalmadi ama higbiri
d.	Bu arabaya.........................fakat	henuz bu
arabayi alacak kadar param yok.
DiL BiLGiSi
SIFATLAR
KANSER
Her zaman kanserin korkung bir hastalik oldugu dOgunulijr ve bu kelime insana korku I
verir. Oysa beg yil once kanser teghisi konmug olan 3 milyon kigi bugiin hayattadir. Birgok I
hasta tedavi ediImigtir. Bazi hastalarda ise sorun devam etmektedir. Tekrar belirtelim ki, kanser I
teghisi oliim fermani degildir. Diger bir yanlig diigunce de kanserin tek bir tiirii oldugunun ’
diigiiniilmesidir. Oysa kanserin 100’den fazla tiirii vardir. Bazi tiirler sadece bir organa yerlegir.
Digerleri viicudun gegitli yerlerine dagilir. Her birinin ortak dzelligi kontrol edilemeyen zararli bir
hiicrenin biiyiimesidir. Qogu insan kanserden korkar, giinku bunun tedavi edilemez bir hastalik
olduguna inanir. Ancak gergekler boyle degildir. Bu yil kanser teghisi konulmug 10 kigiden 4’0
iyilegmigtir. Bu kigilerin normal yagam siireleri hig kanser olmamig ayni yagtaki hemcinsleri ile aynidir.
Bu denli etkileyici istatistiklere ragmen kanser ciddi bir hastalik olma ozelligini korumaktadir. ABD’de her yil bir milyon-
dan fazla kigiye kanser teghisi konmaktadir ve kanserden her yil yaklagik 500.000 kigi olmektedir.
Sifat
Ornek ----
Tamm: isimleri, renk, bigim, hareket ve durum bakimindan
niteleyen, sayilanni, yerlerini belirten kelimelere sifat denir.
Ornek:	hastalik	(Nasil hastalik?)
Sifat Isim
Ozellikleri:
a.	Sifatlar isimlerden once gelir ve onlan niteler.
b.	Sifatlar isim gekim eklerini (hal, iyelik, gogul) almaz.
Ategli hastalik (Nasil hastalik —►	hastalik)
✓ Doktor sebzeler yemesini soyledi. (Yegil)
✓ hastahklar gok tehlikelidir. (Salgm)
i/	adam hastahaneye kaldinldi. (§igman)
Belirtme Sifatlari
Ornek:
uzunda yol
uzun yol --------► uzunu yol olmaz
uzunlar yol
✓ Sifatlar gorev ve anlam yonOnden ikiye aynhr.
1.	Niteleme sifatlan
2.	Belirtme sifatlan
a.	igaret sifatlan
b.	Sayi sifatlan
c.	Belgisiz sifatlar
d.	Soru sifatlan
Tamm: isimleri sayi, soru, igaret yoluyla ya da kesin
olmayacak gekilde belirten sifatlardir.
Ornek
Hastahanede tarn yil yatti.
kigiye birden bakamaz doktor.
hemgire size yardimci oldu?
✓ Belirtme sifatlan dorde aynhr.
' Niteleme Sifatlan
a. Igaiei Sifatlan: isimlerin yerlerini igaret yoluyla
gosteren sifatlardir.
Tamm: isimlerin geklini durumunu niteligini, hareketini
gosteren sifatlardir. Niteleme sifatlan isimlerin kahci ozel-
liklerini gosterir.
| Sifat	isim |	| Sifat	1 isim И	| Sifat | Isim	
mavi	deniz	yakin	akraba	kirli	gehir
kOguk	gocuk	genig	ev	hasta	adam
uzun	yol	tembel	ogrenci	gunluk	sut
tatli	su	iyi	insan	egri	direk
kotu	gun	gOien	bebek	zeki	ogrenci
sulu	geftali	susuz	yaz	kurnaz	adam
✓ Niteleme sifatlan isme sorulan “nasil” sorusunun ce-
vabidir.
Ornek ----------------------------------------------
soruyu kirn sordu?
ilaglan gocuk almig.
revire bir daha gitmem.
doktorlara da bir bakahm.
adam daha gok yarah.
b.	Sayi Sifatlan: isimlerin sayilanni, bdlumlerini, si-
ralanni, pargalanni kesin olarak belirten sifatlardir.
- Ornek------------------------------------------------
Sadece gunumOz kaldi.
kigilik gruplara aynlmaliyiz.
yatakta yatiyor.
HASTA OLMAK
✓ Sayi sifatlan dorde aynlir:
a. Asil Sayi Sifatlan: isimlerin sayilanni kesin olarak
belirten sifatlardir.
- Ornek
Her gun	saat tedavi oluyormug.
Dunyada	milyar kigi aglik sininnda.
Hastahanede gun bile yatmamig.
or Basmda asil sayi sifati bulunc
lijjjisimlere Qogul eki getirilemez
b Sira Sayi Sifatlan isimlerin siralanni, derecelerini
belirten sifatlardir.
Asil sayilara “-nci, -nci, -ncu, -ncu” ekleri getirilerek
olugturulur.
- Ornek-------------------------------------------------
sokaktan saga doneceksin.
Hastahanede yattigmm gunu vefat etti.
Bu sabah otobOsu de kagirdim.
olmak о kadar kolay degil.
✓ Sira sayi sifatlarindan sonra gelen gogul isimler gogul
eki alabilir.
Ornek
yagama ihtimali var.
elma bana yeter.
yirmi beg bagari iyi sayilmaz.
Qeyrek saattir burada seni bekliyorum.
Belgisiz Sifatlar
isimleri kesin olarak degil agagi yukan belirten sifat-
lardir. Baglica belgisiz sifatlar:
Bir, birkag, birgok, birtakim, butun, turn, higbir, her-
hangi bir, bazi, kimi...
Ornek
insanlar
yaz gunu
ogrenci
insanlar
soru
sorun
hastalar
doktorlar
bir aci var mi?
✓ Sayi sifati olan “bir” ile belgisiz sifat olan “bir”
kangtirilmamalidir.
ekmek bu kadar gocuga yetmez. (Sayi sifati)
Onu akgam vakti gdrmOgtuk. (Belgisiz sifat)
- Ornek	------
д Soru Sifatlan
Uguncu smrf , ikinci olan ogrenci .
c.	Ulegtirme Sayi Sifatlan: isimlerin bolumlere ayril-
digmi belirten sifatlardir.
Sesli uyumuna gore sayi isimlerine getirilen “-ar, -er"
ve “-gar, -ger” ekleri ile yapilir.
- Ornek
saat nobet tuttular.
iki takim da kigi.
gOn arayla dogmuglar.
d.	Kesir Sayi Sifatlan: isimlerin pargalanni bildiren
sifatlardir.
isimlerin durumlarmi, bigimlerini, sayilanni soru yoluy-
la belirten sifatlardir.
Ornek
hastahaneydi?
lira odeyeceksiniz?
gun tahliye olacaksin?
otobiisle gidecegiz?
Hasta katta yatiyor?
ALIfTIRMALAR
Agagidaki tabloyu dotdurun
Sifatlar
Niteleme sifati
Sayi sifati
Belgisiz sifat
Soru sifati
Igaret sifati
О cocuk
Bu cipek
Oteki araba
Uzun yol
Egri direk
Guzel gicek
Yanlig soz
Hangi ders? Nasil yemek? Ne kadar Para?	Kimi adamlar Bazi kipiler Birkag kagik
	
	
	
	
E	El	
Yanm elma
Qeyrek saat
On hasta
Birinci ogrenci
DEGERLENDIRME
1, Afaqidaki meslekler и ft er ynparf ifazrniz.
«. doktor ..........................................
psikolog .......................................
- hemgire ..........................................
. baghekim .........................................
dig doktoru ....................................
hasta bakici ...................................
 fizyoterapist ....................................
rontgenci ......................................
2.	Afayidaki karifik ktMy/tolerdeir antamlr
cumleler kurunuz.
ne I bag I yapabilirim I igin I agnsi
oldugu I grip I zaman I almali mi / C vitamini
agndigi I belim I zaman I yapmahyim I ne
Z bagin ve digin I zaman I agndigi / almahsin I aspirin
. zaman I agndigi I digin I yapmalisin I ne
; bulandigi / miden / zaman / yapmalisin / ne
3.	Afayidak! hattahklan yruptara ayirinfg.
sitma	kabakulak	Agir	Hafif
AIDS	bag agnsi				
kanser	beyin tumoru				
su gigegi	tuberkOloz				
iilser	verem				
dig agnsi	nezle				
kuduz	grip				
fitik
4.	Ajaytdaki diyalayu eiratayinn,
О Lutfen oturun. Doktor birazdan sizi gagiracak.
[J Tegekkiir ederim. Sag olun.
□ Buyurun. Yardim edebilir miyim?
□ Evet. Benim saat on ikide Doktor Beyie randevum
vardi.
6. CUmleterdeki yanhftiklari butunuz Oe ciim
leleri yeniden yaziniz.
Ben kalemimi bulamadi. Sen gOrdiin тй?
Ne kadar sOre Oniversiteden mezun oldum?
Bu pencereyi temizlikgi kadin silinmigtir.
Mercedes buraya Almandan geliyor.
En kaliteli saatler Isvigre’den yapiliyor.
“Hamlet” §ekspir eseridir.
7.
tamamlayiniz.
ciddT hastahanesinde
basit	yaglarda
onlemi	saglikli
temizliktir	dengeli
hastahaneye	bakmah
algmligi	hasta
Kartal Devlet............galigiyorum. Doktorlukta 12.
yilim. Bizim..............yuzlerce........gelir..........
hastaliklarin gogu кйдйк.........baghyor. Nezle, soguk
........., verem, oksurukle baglayan hastaliklardir. insan
hasta olmak istemiyorsa kendisine iyi.......... Oksuruk,
ugutme, ateg basmasi, bel agnsi ............... hastalik
olarak gdrulmemeli. Mutlaka .................. alinmali.
. olmanin birinci garti ....................... Sonra
...............................................beslenme	gelir.
8.	hafka Basil fdyteye-
b(Ursiniz) (^) Ifateti koyunux.
Bugun kendini nasil hissediyorsun?
□ Bugun nasilsm?
□ Bugun kendini nasil zannediyorsun?
Bogazim hala agnyor.
□ Bogazimin agnsi bitmedi.
□ Bogazimin agnsi gegmedi.
Karar vermek igin ategini olgmeliyiz.
□ Karar vermek igin ategine bakmaliyiz.
□ Karar vermek igin ategine gdrmeliyiz.
9. tdak! cOmteteri ornekteki
ylbi yeniden yaziniz.
5. Ayni anlama yeten cHmteleri efleftiriniz.
a.	Kesinlikle doktora gitmelisin.
b.	Bugun gok kotij gdrOniiyorsun.
e. Korkacak bir gey yok.
'. §ikayetiniz ne?
Bir yeri arayabilir miyim?
Видйп berbat goruniiyorsun.
2. Neyiniz var?
. Mutlaka doktora gdrOnmelisin.
4- Onemli bir geyin yok.
Telefon agabilir miyim?
- Bugun kendini nasil hissediyorsun?
- Bugun nasifein?
Telefon edebilir miyim? (agmak)
Neyiniz var? (gikayet)
Arada bir bagim agnyor. (bazen)
HASTA OLMAK
V SERBEST OKUMA
1. A$agidafci pargayi okuyunuz.
HIPNOZ
Hipnoz, bazila-
nnin sadece is-
minden haber-
dar oldugu, рек
gogumuzun ise
duydugu halde
inanmadigi ya
da inanmak is-
temedigi bir
kavramdir. Bil-
hassa bazi film-
lerde kotui ni-
yetle, insanlann
emir altma ali-
narak onlara
her turlO kotu-
luklerin yaptml-
digi sahnelerin
etkisiyle, hipnozu bOyOculuk zannedenler goktur. Ancak
hipnoz tarih oncesinden beri bilinmekte ve ondan fay-
dalanilmaktadir.
tutma, goz goze gelme, gozleri yorma gibi... Bu usulij en
gok din adamlan ve hekimler kullanmiglardir.
Doktorlar, telkin yoluyla hastadaki agnlan ortadan
kaldirmaktadirlar. Mesela; hipnoz olan kigiye, eline igne
batirdigimizi soylerken hig aci duymayacagmi telkin etsek,
aci duymaz ve refleksle elini geri gekme hareketini yap-
maz. Рек gok operasyon ve dogum olayi bu gekilde
gergeklegtirilebilmektedir. Hipnozla agnsiz ve kanamasiz
dig gekimleri de yapilabilmektedir.
insan beyninin gerek maddi gerekse de manevi
boyutlanni igine alan bir kabiliyet olan hipnoz iyi yonde
kullanilirsa insan igin faydali olacaktir.
Hipnoz, bir kiginin bagka bir kigiyi birtakim yollarla
emri altina almasi ve soyledigi telkinleri kabul edilebilir
duruma getirmesidir. Hipnoz ne uyku ne de uyaniklik
halidir.
Canlilar arasinda henuz anlayamadigimiz gekilde bir
iletigim bulunduguna dair birgok ornek vardir. Mesela;
Rusya’da denizin dibindeki bir denizaltmda bulunan yavru
tavganlar oldOrQlmCig, buraya binlerce kilometre uzakhkta-
ki bir laboratuvarda bulunan anne tavgan bu yavrularin
olduruldugijnu anlamig ve tepki gostermigtir. igte hipnoz
da bunun gibi tarn olarak agiklanamayan, ama varhgi
kabul edilen bir olaydir. 1965’te ingiltere Saglik Bakanhgi
tarafmdan hipnozun tipta bir tedavi metodu oldugu res-
men kabul edilmigtir. BugOn рек gok geligmig ulkede
uzman doktorlarca tedavi metodu olarak kullanilmaktadir.
Tedavide hipnoz; dzellikle ilacin yan etkilerinden
kagmildigi durumlarda, bilinen metotlann yeterli olmadigi
psikiyatrik hastaliklarda, gocuk hastahklarmda, kadin-
dogum, dig hekimligi, ulser, egzama... gibi bazi hastahk-
lann tedavilerinde baganli bir gekilde uygulanmaktadir.
Hipnoz, tip digmda, mesela; hukukta, askeriyede,
egitimde, bir doping unsuru olarak sporda kullanilmak-
tadir. Hipnozun vucuda higbir zaran yoktur. Ancak kotu
niyetli kigiler tarafindan kullanilirsa korkung bir silaha
donCigebilir.
Hipnozun kesin tarihi bilinmemekle birlikte, bunun
insanhgin dogugu kadar eski oldugu bilinmektedir. Eski el
yazmalanndan ogrendigimize gore, tarih oncesinden beri
insanlar hipnozu uygulamiglardir. Metot hep aynidir. Elleri
2. Agagidaki sorutari okudugunuz pargaya
gore cedaptayiniz.
a. Hipnoz nedir?
Hipnoz ne zamandan beri bilinmektedir?
Hipnoz hangi hastaliklann tedavisinde kullanilmak-
tadir?
Hipnoz, tip digmda hangi alanlarda kullanilmaktadir?
e. Hipnoz, hangi durumda zararli bir tedavi yontemi
haline gelmektedir?
V OYUN
Donme dolabimizda 2 te
saglikla ilgili isim sakli.
Bu isimleri bulmak igin
igaretlerinden baglayai
bir hart atlayin ve ilk к
meyi bulun. Daha sonn
kinci ok igaretinden ba^
yin. ve kalan harfleri si
siyla okuyun. Bakahm
iki kelime neymig?
KONU
Bunlari BHiyor musunuz?
j	insanin merkezi sinir sisteminin % 90’a yakm kisminin ilk beg yagta tamamlandigini,
Qocugun kigilik geligiminde dogugtan getirdigi karakter ozellikleri ile aile qevresi ve toplumdan
kazandigi karakter yapisinm qok dnemli oldugunu,
Annenin hamilelik doneminde alkol almasinin gocuklann merkezi sinir sisteminin geligimine Glum-
'S suz etkide bulundugunu,
Anne ve babanin qocuklanna hoggord ve disiplinde farkli davranmalannin qocuklann davranig
problemlerini arttirdiQint,
Qocuklann 24 ayhk oldugunda 50 kelime kadar bir kelime hazinesi ile konugabildiklerini,
Sadece IQ seviyesinin yOksek olmastnin hayatta baganli olmaya yetmedigini EQ seviyesinin de
dnemli oldugunu,
Bebeklik doneminde uyku sorunu olan gocuklarda daha ileri yaglarda daha fazla uykd sorunu olu§-
** tugunu, biliyor muydunuz?

insanlann ilk gaglardan giinumuze kadar hangi ula-
§im araglanni kullandiklanni biliyor musunuz?
Sizce en gQvenilir ulagim araci hangisidir?
Hig ugaga bindiniz mi?
Okula hangi ulagim araciyla geliyorsunuz?
Ehliyet almayi dOsunu
п
tteri uygun bafliklartn aftina yaztr.
helikopter	otobOs	yat	planor	at arabasi	motosiklet	ray
kaptan	vapur	makinist	tramvay	gofor	minibus	vatman
pilot	metro
uzay mekigi troleybus
Deniz yolu
Hava yolu
Demir yolu
DORT TEKERLEK USTUNDE
YiRMINCi YUZYIL
Atlar, evcillegtirildikleri donemden bu yana insanlara tagi-
macihk ve ulagim konusunda yardimci oldular. Ancak atlar yer-
lerini yirminci yuzyila az bir sure kala otomobillere biraktilar.
Atlann yerine atsiz arabalann kullanilmasi birgok alanda yeni bir
donem baglatti.
Buharla gahgan araglar yapma imkani James Watt’m 1769
yilinda buhar makinesini icat etmesiyle dogdu. Yapilan araglar-
dan birisi de buharli trendi. Buharh tren kara yolu tagimaciliginda
yeni bir donem baglatti. Fakat buharli trenin kusurlari vardi.
Hareket edebilmek igin raylara ihtiyaci vardi. Bu da insanlann
aklinatrenlerden daha pratik araQlar yapma duguncesini getirdi.
ilk motorlu araglar at arabalarma gok gey borgludur.
Gergekten de бпсй otomobillerin gogu, at arabasmin motorla
galiganiydi. Bu nedenle atsiz araba diye adlandinlmiglardi.
Otomobil denince akla ilk gelen isimlerden biri de Karl
Benz’dir. Benz, 0g tekerlekli ilk arabasmi 1885 baglannda yap-
migti. Otomobil kelimesi Benz’in arabasmi yapmasmdan kisa bir
sure once ortaya atilmigti. Benz, ilk yaptigi otomobille fabrikasi-
nin gevresindeki yolda dolagti. Dort tur attiktan sonra arag bo-
zuldu. Benz halka agik ilk gosterisini 1885 sonbahannda yapti.
Bu gosteri de otomobilin bir duvara garpmasiyla son buldu.
1900’lu yillara gelindiginde arabalar atli tagitlardan gok oto-
mobillere berizemeye baglamigti. бпсй otomobillerin ilk
hareketi, hatta kullanilmasi gok gugtu. Ama her yil yeni buluglarin ortaya gikmasiyla otomobiller daha pratik hale geldi.
Kirsal kesimdeki kasaba ve koylere otomobillerin ilk geligi Ьйуйк heyecan yaratmigti. Ancak atlan urkuttiikleri ve yollari
toz ettikleri igin otomobillere iyi bakilmiyordu.
Otomobillerin getirdigi yeniliklerden biri de gehirlerin yapismi etkilemesidir. Asfaltlanan yollar, gehirlerin
дбгйпйтйпй degigtirmig, insanlann ozgurce bir yerden bagka bir yere ulagabilmesini saglamigtir.
Otomobil, kentlerin geligiminde iki dnemli etkenden biridir. Asansor sayesinde yukselen kent, otomobil aracihgiyla
daha da geniglemigtir.
Atlann ve atli arabalarin binlerce yillik egemenligine son veren otomobillerin onlar kadar uzun omurlu olup ola-
mayacagmi ise zaman gdsterecektir.
0
............................. yerine atsiz arabalarin kullanilmasi
ilk motorlu araglar at arabalarma gok gey
borgludur.
Atlar yerini once otomobile sonra trene birakti.
Otomobil denince ilk akla gelen isimlerden biri
Edison’dur.
Karl Benz ilk otomobilini 1885 yilinda yapmigtir.
Buharli trenler kara yolu tagimaciliginda yeni bir
birgok alanda yeni bir donem baglatti.
......................motorlu	araglar at arabalarma
gok gey borgludur.
Karl Benz,...................tekerlekli ilk arabasmi
1885 yilinin baglarinda yapti.
.....................tren	kara yolu tagimaciligma
yeni imkanlar sundu.
DORT TEKERLEK USTUNDE YlRMlNCi YUZYIL
1 ORNEKLEME
Agagidaki sorutari tekrarlayintz Pe uyyutayiniz.
Soru 1
Seyahatlerinizde hangi araci tercih edersiniz?
CePap
Seyahatlerimde treni tercih ederim.
Kisa CePap
Treni tercih ederim.
Soru $
Bilet ucreti ne kadar?
CePap
Bilet ucreti 10 milyon.
Kisa CePap
10 milyon
Uyyutama
Uyyutama
Soru 2
En hizli ulagim araci hangisidir?
CePap
En hizli ulagim araci ugaktir.
Kisa CePap
Ugaktir
Uyyutama
Soru 3
Ugagi kullanan kigiye ne denir?
CePap
Ugagi kullanan kigiye
pilot denir.
Kisa CePap
Pilot denir.
Uyyutama
> KONU$MA
Okuldan ePe yitmenin dort yotunu Hcretterini de
sbyteyerek anlatiniz.
Istanbut'dan Ankara'ya yiden, otoyarda otobiis
biteti atan ikt kifiyi cantandiran bir diyatoy
kurunuz. Bu diyatoy и kurarken a^ayidaki ketime-
terden faydataniniz.
ucuz	saat kagta?	pencere kenan	gOvenli
pahali	kag saat surer?	on	peron
indirim	kalkig saati	arka	servis
ogrenci indirimi vang saati		koltuk numarasi	mola
Size yore	tren Pe otomobit	ite seyahat	etmenin
aPantajlan	Pe dezaPantajtai	’t neterdir) A	^ayidaki
ketimeterden faydalanarak anlatiniz.
kitap okumak
etraii seyretmek
telefonla konuga-
bilmek
ayaklan uzatip uyu-
mak
kaza ihtimali
stresli trafik
istedigin yerde
mola vermek
Arkadaftarinizta, "en hizti, en yiizet, en tehliketi Pe
en yuPenitir” utajim araylarintn hanyiteri otduyunu
tarti^iniz.
DINLEME
1 Agagidaki pargagi dnileginiz.
DOLMU§
Bir acelesi oldugunu, onu дбгйг gormez anlamigtim.
Saganak halinde yagan yagmura aiding bile etmiyor ve
bCikulmug beline ragmen saga sola kogturuyordu. Yanina
sokularak:
- Hayrola teyzecigim, bir derdiniz mi var, dedim.
Sicak bir tebessumle:
- Buralarm yabancisiyim evladim. Hastahane tarafina
gidecek bir araba anyorum, dedi.
- Biraz beklerseniz ayni dolmuga binebiliriz. Oraya
geldigimizde size haber veririm, dedim.
Tegekkur ederek yanima yaklagti ve kuguk bir gocuk
gibi gemsiyemin altma girdi. Nurlu yOzu yagmur damlacik-
lanyla islanmig ve yanaklari pembe pembe olmugtu.
- Torunlarimdan biri menenjit gegirdi. Ziyaret saati
bitmeden ulagmak istemigtim, diye devam etti.
Saatime baktiktan sonra “20 dakikaniz var”, dedim.
K.CJN
Duraga herkesten once geldigimiz igin dolmuga da rahatga binecegimizi zannediyordum. Ancak araba yanagtigin-
da, arkamizda duran 4-5 kiginin bir anda hucum ettigini gordum.
igeriye dolugan ve arkadag olduklan anlagilan adamlara:
- ilk once biz gelmigtik. Sirayi bozmaya hakkmiz var mi, dedim.
On koltukta oturani:
- Hak istiyorsan Hakkari'ye gideceksin arkadagim. Hem oradaki haklardan vergi de almmiyormug, dedi.
Bu laf Cizerine attiklan kahkahalarla bindikleri araba sarsilmig ve sinirlerim allak bullak olmugtu.
Sakinlegmeye galigarak:
- Ben biraz daha bekleyebilirim, ama gu ihtiyar teyzenin hastahaneye yetigmesi gerekiyor, dedim.
Bu defa da gofor lata kangip:
-Teyzenin arabayafalan ihtiyaci yok be kardegim. Okuyup ufledi mi hastahaneye uguverir, dedi.
Tekrar kopan kahkahalarla birlikte araba uzaklagip
gitti. Yagli kadma baktim. Sabirla susuyordu.
5-10 dakika sonra gelen bir bagka dolmuga onunla
beraber bindim ve gofore, teyzeyi hastahanede
indirmesini sbyledim. Yagli kadin, yapacagi ziyaretten
umitsiz gbrunmesine ragmen gikayet etmiyordu. Ustelik
trafik de yan yolda tikanip kalmigti.
§ofbr:
-	Yolun bu durumu hayra alamet degil, sebebini
anlasam iyi olacak, dedi.
Arabayi galigir vaziyette birakip ileriye dogru yurOdO
ve biraz sonra dondugunde:
-	Kismete bak yahu, bizden once kalkan dolmuga
kamyon garpmig, dedi.
Heyecanla:
-	Bir gey olmug mu, yarah falan var mi, diye atildim.
-	Herhalde, dolmugta bulunanlan, teyzenin gidecegi
hastahaneye kaldirmiglar, diye cevap verdi.
Goz ucuyla yagli kadma baktim. Solgun dudaklanyla
bir geyler mirildaniyordu ve sanki onlar igin dua ediyordu.
§ofor koltuguna yavagga otururken:
-	§ans igte, diye tekrarlayip duruyordu. Sen kalk коса
bir kamyonla garpig. Hem de Tiirkiye'nin obur ucundan
gelen Hakkari plakali bir kamyonla.
Dintediginiz parfaya gore agagidaki ciim-
telerden dogru olanin bagina " yanti;
otanin bagina " " gaziniz.
Yagli kadin, hastahaneye gitmeye galigiyordu.
Hava о gun yagmurluydu.
Yagli kadin, hastahaneye taksiyle gitmeye
galigiyordu.
Dolmug, kamyonla garpigti.
3. Agagidaki sorufari dinlediginiz pargaga
gore cedaptagtniz.
a. Yagli kadin nigin hastahaneye gitmeye galigiyordu?
" Yagli kadin neden hastahaneye gitmekten umidini
kesti?
c. Kazada yaralanan olmug mu?
d. Toplu tagima araglannda hangi kurallara uymaliyiz?
IRT TEKERLEK ObWNDE YlRMiNCl VUZYIL
'M
TELAFFUZ
A^ayidaki deyimteri okuyun
a.	Yolunu beklemek: Gelmesini beklemek.
Ornek:
Annem iki saatten beri kardegimin yolunu bekliyor.
Niye bu kadar acele ediyorsun? Yolunu bekleyen biri
mi var?
b.	Yolcu etmek: Yola gidecek kimseyi ugurlamak.
Ornek:
Ahmet’i Ankara’ya yolcu ettik.
Annem misafirlerini yolcu ediyor.
c.	Yaya kalmak: igini yurOturken yardimindan yararlandi-
gi kigi ya da geyden yoksun kalarak ig yapamaz duru-
ma dugmek.
Ornek:
Araba gelmedigi igin yaya kaldik.
Elindeki mal satilmaymca igi bozuldu. Yaya kaldi.
d.	Dort gbzle beklemek: Buyuk bir ozlemle, buyuk bir
istekle, sabirsizlikla beklemek.
Ornek:
Ayge nine torununun askerden donmesini dort gozle
beklemigti.
Babamizin donmesini dort gozle bekliyoruz.
- M -
dzellikleri
Turk alfabesinin on altinci harfidir.
Yumugak unsdzlerdendir.
Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	ma, masa, masal...
mama, kazma, yazma...
kalem, kilim, uzdrn...
Okunugu: ma, me, mi, mi, mo, mo, mu, mii
Sifat olan kelimelerin onune gelen “m" pekigtirme si-
fati yapar.
Ornek: bog ---------► bombog
yegil ------► yemyegil
A LI ST I KM A
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Alig’le Memig mahkemeye gitmig. Mahkemede
mahkemelegrni§ler mi mahkemelegmemigler mi?
dzellikleri
Afaytdaki ciimteter hanyi deyimterte ityi-
tidir? Karfietna yaziniz.
OtobCisu kagirdim :..........................
Hasret gekiyorum	.....................
Kardegimi ugurlayacagim:.....................
Sabnm kalmadi	:......................
Afayidaki resimterte deyimteri efteftiriniz.
Turk alfabesinin on yedinci harfidir.
Yumugak Gnsiizlerdendir.
Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	nar, nal, nafaka...
nine, nane, nankor...
numara, nisan, nadan...
Okunugu: na, ne, m, ni, no, nd, nu, nu
“n” sessizi kaynagtirma harflerindendir.
Ornek: kapi-n-m, komgu-n-un...
A L I § TI К MA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Namh nane nine naneleri numaraladi.
Dort gozle beklemek
Yolunu beklemek
Yolcu etmek
Yaya kalmak
DIL BiLGiSi
Miktar Zarflari
Sifatm, fiilin, fiilimsinin ya
zarfm anlamini azlik-gokluk
belirleyen, sinirlayan zarflardir.
zarflannin gegitleri gunlardir:
da bagka bir
yonunden
Miktar
Gunumuzde en hizli tagitlar giiphesiz ki ugak-
1 f lardir. insanoglu ta ilk gaglardan gOndmOze kadar en
/ mukemmel tagiti bulmak igin galigmigtir. Her seferinde
у insanlar en modern tagiti buldugunu zannetmigtir. Ashnda
f bu konuda yanilmiglardir. Qunkij otomobiller at arabalann-
dan gok daha hizlidir. Bisikletler motosikletlere gore gok
yavag kalmaktadir. Otobusler gok yolcu tagimaktadir. Ama
trenler otobuslerden gok daha fazla yolcu tagiyabilmektedir.
Ama en hizli ve ayni zamanda en ilging ulagim araci ise ugak-
tir. Bakalim insanlar ugaktan sonra daha mukemmel bir tagit
bulabilecek mi?...
E$itlik Zarflari
‘ A^irihk Zarflari
Sifatlara, fiil ya da fiilimsilere miktarla ilgili egitlik ya da
kiyaslama anlami kazandiran zarflardir.
- Ornek
Bisikletim, motosiklet hizli.
Tren, ugak giivenli.
Kayigimiz, yat guzel.
k Ustunluk Zarflari
Bir dzelligin herhangi bir varlikta sinirsiz ve agin dere-
cede bulundugunu; fiil veya fiilimsilere de olgu bakimm-
dan aginlik anlami kazandiran zarflardir.
- Ornek -------------------------------------
Trenler yuk tagir.
Bisikletler yolcu tagiyan aragtir.
Yatlar konforlu tagitlardir.
Ozel ugaklar pahah tagitlardir.
Varhklar arasinda bir dzelligin ustun oldugunu
gosteren zarflardir.
Ornek
Ugak, helikopterden hizlidir.
Yelkenli gemi, vapurdan guzeldir.
Otobus, kamyondan	konforludur.
En Ustunluk Zarflari
Varhklar arasinda bir dzelligin en ustCin oldugunu
gosteren zarflardir.
Ornek
En gdvenli tagit ugaktir.
yavag tagit ise at arabasidir.
guzel yolculuk gemiyle yapilir.
ucuz tagit trendir.
ALI$TIR MALAR
Agagidaki tafitlart hizlartna gore karfila^-
tiriniz.
Ornek: Bisiklet, at arabasmdan daha hizlidir.
a kayik - gemi
b tren - otobus
. ugak - motosiklet
2. lllkenizdeki en hizli araba hangisidir?
Ulkenizde en fok yolcu ta^igan loplu ta$i-
ma araci hangisidir?
d6rt tekerlek USTUNDE YIRMINCI yuzyil
M DEGERLENDIRME
Agagidaki resimlerde gordiikterinizi birkag cumteyle anlatiniz.
Afagtdaki kelimeterin e; antamtitarini
ifaretfeyiniz.
a.	tagit	Q ula§im	EJ bilet	П araQ	^kamyon
к	kusur	Q guzellik	□ hata	Q direksiyon 0 beceri
c.	sure	Д surucu	П saat	0 vakit	0 sira
d.	Icat	Q bulu§	□ arayig	0 biti§	0 vari§
	Agagidaki bofluklari			Verilen kelimelerle
doldurunuz.
ucuz	kalabalik	hizli	yeni	konforlu
pahali	guvenli	yavag	indirimli	rotarli
Ankara-Istanbul Fatih ekspresi iki saat............
gelecekmig.
......... piyasaya gikan Mercedes oldukga konfor-
luya benziyor.
Istanbul-Paris ugak biletlerinde ..................
satiglar baglamig.
Seyahatlerimizde hem ......... hem de .............
tagitlari tercih etmeliyiz.
4. Agagidaki ceVaplara uggun sorular yazi-
niz.
5. Agagidaki cumteteri efteftiriniz.
Yolculuk yapmaktan hoglanmam.
Toplu tagima araglannda gurultu yapmamahyiz.
c. Yolculuklanmda pahali tagitlari tercih etmem.
... Araglanmiza belli araliklarla bakim yaptirmaliyiz.
О Tagitlanmizi periyodik bakima gbturmeliyiz.
□ Seyahat etmeyi sevmem.
О Ulagim araglannda bagkalanni rahatsiz etmemeliyiz.
□ Seyahatlerimde ucuz araglari segerim.
Agagidaki sorutari ceVaplagintz.
Ulagim ile ilgili bir meslek segseydiniz hangi meslegi
ve nigin о meslegi segerdiniz?
Sizce en guvenli tagit hangisidir, nigin?
c. Seyahat etmekten hoglanir misiniz?
d. Ulagim araglanna binmekten korkuyor musunuz?
A:...................................................?
B; En guvenli ulagim araci trendir.
b.	A:...................................................?
B: Ugaklar, hava limanindan kalkar.
c.	A: ..................................................?
B:	Istanbul-Izmir bilet fiyati 15 milyondur.
d.	A:...................................................?
B: Kaptan, gemiyi kullanan kigidir.
Agagidaki ciimteteri tamamlayiniz.
a............................................................................korkanm.
b.	.............................................................. mutlu durum.
c.	.............................................................. nefret ederim.
d.		gok	severim.
KONU <]
Agagidaki bofluktari "-Jan, -Jen" "-tan,
-ten” ehlerinden uygun olanlangta doldu-
runuz.
Ugak, tren......hizhdir.
Otomobil, gemi..........konforludur.
Bisiklet, motosiklet........ucuzdur.
Otobiis, tren......pahahdir.
$e(irinizdeki insanlar ufafimtarinr negle
saglartar? Efleftiriniz.
Lise ogrencileri
i§ adamlari
c. Memurlar
Z Universite ogrencileri
«. iggiler
f. Halk
; Yaglilar
Gengler
taksi
dolmu§
3	ogrenci servisi
4	resmi arag
5	tren
6	motosiklet
yaya
bisiklet
muzik kutusu
Agagidaki bofluklart dinlediginiz farkiga
gore doldurunuz.
ARAHA
.......ister aradi$mi; ftep mi bekter fiep mi buiamaz.
Gomtf......tamdujinL, fti$ mi bitmez fti^ mi sommaz.
Berd aka nafiie naftfe, yerine bir ^ey koyamaz.
Yaivarsam da fad diye fad diye, о yerinde fti^ duramaz.
Onun .................. var; giizet mi quzet.
..........de var; dzed mi ozet.
Basti nu............; gider mi gider,
Maaksef rufiuyob; onun i^in fik mi panstyofa
i Toplu tafima ara^farinda agagidaki uyari-
tarJan hangileri sizin ulkenizde Var;
hangileri yok) ( ') i^areti kogunuz.
Sigara igilmez!	P|	Q
Park yapilmaz!	□	□
§oforle konu§maymiz!	Q	P
GurQltO yapmaymiz!
Emniyet kemerinizi takiniz!	p	~
Trafik kurallanna uyunuz!	Q	Q
Liitfen yaglilara yer veriniz!	|__ I i
Kapi oniinde durmaymiz!	Q	□
Onden bininiz; arkadan ininiz!	□	□
Seyahat esnasmda kuru yemi§ yemeyiniz! IP
Cep telefonunuzu kapatmiz!	] Q
OYUN
Trenin kalkmasina bir dakika vardir. Bakahm trene
yetigebilecek misiniz?
Agagidaki sorunlarJan hangileri ulkenizde
Var) (td) i^areti koyunuz.
Bisiklet kullanmak yasaktir.
Metrolar gok kalabaliktir.
Otobijsler gok kalabaliktir.
SurucOler hizli arag kullanir.
Otobuse binmek igin kuyrukta
beklemek gerekir.
Metroya binmek igin kuyrukta
beklemek gerekir.
Taksiler gok pahahdir.
Motosiklet kullanmak yasaktir.
Yayalar gok dikkatsizdir.
Toplu ta§ima araglarmin bilet
fiyatlan pahahdir.
Trafik sorunu vardir.
Yollar bakimsizdir.
AKILLI OTOMOBiLLER
21. yOzyila girerken otomobillerdeki teknolojik geligimin, bizleri
hayrete dugQrmesini bekliyoruz. Aslinda otomobil ureticilerinin de,
bizden рек farkli du§unduklerini zannetmiyoruz. Yapilan aragtirmalar
ve haberler bunu dogrulamaktadir. Otomobil ureticileri tasarim sirasin-
da en gok bilgisayar mijhendisleriyle galigiyor. Bu da ister istemez
birgok geligme ve yeniligin, bilgisayar destekli olacagi mu|desini veri-
yor. Zaten otolanmizda, ufak gapli da olsa bilgisayarlar kullanihyor. Ama
otomobil tasanmcilan daha fazla bilgisayar destegini hedefliyor.
Mesela; bir sure sonra araglara takilacak bilgisayarlardan sesli
elektronik postalar (e-postalar) alabilecegiz. Aracimizdaki yon bulma
sistemini gosteren disketimizi takip, yemek davetine gidecegimiz
akrabalanmizin haritasmi gorebilecegiz. Hatta cep telefonumuz ve diji-
tal yol haritalanmiz sayesinde, sikigik olan trafige girmeyip, ige geg
kalma korkusu yagamayacagiz. Yine aracimizm bilgisayan oturdugu-
muz koltugu, istedigimiz gekle getirecek. Aynalanmizi ayarlayacak,
radyoda sevdigimiz muzigi veya kanali bulup dinletecek. Yani
aracimizin bilgisayan, sadece kahve yapamayacak! Ama kirn bilir,
ileride belki о da olacak...
Bu arada sadece konfor degil, otomobili daha giivenli kulla-
nabilmemiz amaciyla da bazi geligmeleri izliyoruz. Mesela; kimi fir-
malar, aracimizi park ederken diger aragla aramizdaki mesafeyi
ayarlayan sistemler geligtirdiler. Bazi firmalar ise, эйгйсйпйп muda-
halesine ihtiyag duymayan, otomatik pilot sistemi uzerinde gahgiyorlar.
Yani siz gideceginiz yeri soyldyor, siirucu koltugunda ister gazete
okuyor, isterseniz tirag oluyorsunuz. (Gdlmeyin, bu dogru!) Bununla
birlikte, trafik sikigikligi ile bagi dertte olan Japonya gibi Olkeler, “Akilli
Ulagim Servisi" veya benzeri sistemler kurarak, кйдйк ama gok iglevli
otolar geligtirmeye gahgiyorlar. Genelde tek kigilik olarak planlanan bu
otolar, hem benzin hem de elektrik kullanabilecek. isterseniz arag, bir harita slsteminden yararlanarak kendi kendine
park da yapabilecek. Bu tik araglar, kiralama yoluyla da almabilecek. Yani kullandigmiz kadanna taksimetre gibi para
odeyip, ertesi gunu bir bagka arag isteyebileceksiniz.
Yolu taniyan otomobil
✓ Gelecegin otolan, siirOculerin dikkatsizliklerini onleyecek. Akilli sdrOg destegi sistemi, geritten gikmayi onleye-
cek ve araglarm arasindaki mesafeyi olgecek.
S Otomobillerde anahtar kullanma da tarihe karigacak. Aracin kapilari ve bagaji, anahtar yerine akilli kartla agila-
cak. Motorun galigtirilmasi igin de ayni sistem gegerli olacak.
s/ Araglardaki klimalar akillanacak! Gunegin
hangi agidan geldigini belirleyecek, her
koltuktaki yolcu igin farkli ayarlama ya-
pacak. Akilli klimalar otomobilde kag kigi
oldugunu da otomatik olarak belirleyip,
igerideki isi ve nemi buna gore duzenleye-
cek.
Gelen telefonlari otomatik olarak kayde-
den ve igleme sokan bilgisayar sistemleri
araglara takilmaya baglanacak.
Gelecekte otomobillerde anahtar olacak mi?
Gelecekte otomobiller daha gok hangi teknoloji ile galigacak?
Akilli SLirug destegi ne demektir?
Otomobillerin bu kadar geligecegine inaniyor musunuz?
b.
с.
Can ve mal guvenligimiz igin okul l
yolunda nelere dikkat etmeliyiz?
Bununla ilgili bir paragraf yazmiz.
Sevdiginiz bir ulagim araci (jet
ugaklan, Mercedes otomobil, Boing
tiiru ugak, Porshe, hizli tren...) tani- I
tan bir yazi yazmiz.
Gazete veya dergilerden aragtirarak
bir trafik kazasmi defterinize yazmiz.
Agagidaki ciimleleri kendi dilinize ^etfiriniz.
1. Trenler ucuz ulagim araglandir.
2. Konforlu ve hizli seyahat etmek isteyen kigi
ugagi tercih etmelidir.
\unlari BJUyor musunuz?
Otomobillere plaka takilmasi zorunlulugu, ilk defa
1893’le Paris’te getirildi.
En kbtu suriicu rekoru kimde blliyor musunuz? Bu
rekor 75 yagmdaki erkek bir sOrucuye ait. 15 Ekim 1966'da
ABD'de 20 dakika iginde on trafik cezasi aldi. Dort defa ters
yone girdi Dort arabaya garpip kagti ve alti kazaya yoVaigti,
3. Dinlenerek yolculuk yapmak isteyen kigiler
gemileri tercih edebilir.
n
и
I
ihbtbiit
DERSE HAZIRLIK
Agagidaki sorutari ceOaptayiniz.
a.	“Bo§ zaman” kavramindan ne anliyorsunuz?
b.	Ailecek bo§ zamanlannizda neler yaparsiniz?
c.	Pazar дйпйпй nasil degerlendirirsiniz? Pazar gQnleri
yaptiginiz etkinlikleri siralaymiz.
2. Vandaki resimleri inceteyiniz. Resimdeki
insanlar bof Oakitlerinde neter yapiyartar?
3« Etinize bir kdfrt atin Ve bu kdgidi a/af/da-
ki fekitlardba faydatanarab badayin.
rJ
Bo§ vakitlerlmF'-
resim
Tabiatla ig ige olmak...
i$te hayat J1QJ
Bence tenis
hem eglencell,
hem de giizel
bir spor.
Canimin sikintisim balik tutarak
atmaya gali^iyorum.
KELIMELER
Afagtdaki etkinliklerden banyisi bof zamantarda yapitir? (yd) ifared koyunuz.
□ masa tenisi
□ bula§ik yikamak
□ uyumak
□ rafting yapmak
□ ata binmek
□ resim yapmak
Q trafikte beklemek
Q sohbet etmek
□ kitap kaplamak
□ piyano galmak
□ duvar boyamak
□ ?ay igmek
□ hapse girmek
□ bayram temizligi yapmak
□ portakal toplamak
OKU MA - ANLAM A
1. Afagidaki pargayi okuyunuz.
ORiGAMI
Origami bog zamanlannizi degerlendirirken hem dinlenebileceginiz
hem de sanatsal urunler ortaya gikarabileceginiz bir hobidir.
Origami bir kagidi katlayarak, kesme, yapigtirma vb. gibi iglemlerden
higbirine bagvurmadan figiirler olugturma sanatidir. Origami ile kug, hay-
van, bocek, gigek ve insan figurii gibi daha рек gok nesne olugturulabilir.
Origamide butiin gekiller daima kagit bir kareden gikar. Gerisi hazir
modelled yapmaniza ve hayal guciinuze baglidir. Origami ilk defa Japon
Kraliyet Sarayi’nda ortaya gikmig, sonra da butun diinyaya yayilmig olan
matematiksel ve gorsel kagit katlama sanatidir.
Origami sadece kagit sanati midir? Yoksa metal ve benzeri diger
maddeleri de igine ahr mi? Origami, genellikle kagidm bukiilup katlan-
masiyla ortaya konur. Origami kelimesinin kokii Japonca’ya dayanir. Oru, katlamak; kami ise kagit demektir.
Japonlar tarafmdan kullanilan origami kelimesi, bizim gimdi anladigimiz origami kelimesinden farkli anlamda kul-
lanihyordu. Onlar kagit biikmek anlaminda origami kelimesini kullanmak yerine, kagit sertifikalara origami diyorlardi.
1963’te yazdigi bir makalede Yoshizawa kendi ulkelerinde “Origami Tsuki” diye bir terim oldugunu ve bunun “garan-
ti edilmig” veya “belgelenmig” anlamina geldigini soylemigtir. Bizim bildigimiz anlamda origami kelimesi ancak 19.
yiizyihn sonlannda ve 20. yuzyihn baglarinda kullanilmaya baglandi.
Halen devam etmekte olan bu sanat gok sevilmig ve dunyanm her tarafinda ilgiyle takip edilen bir merak haline
gelmigtir.
Okudugunuz paryaya gore agagidaki cOm-
leterden	D
о tanin ba fin а Ц " yaziniz.
( ) Origami bir meslektir.
( ) Origami kagidi kesip, katlama sanatidir.
( ) Origami ile kaplumbaga, kartal ve insan figOrleri
yapilablllr.
( ) Origamide butiin gekiller daima kagit bir kare-
den gikar.
( ) Origami ilk defa Ispanya Kraliyet Sarayi’nda
ortaya gikmigtir.
( ) Oru, kagit; kami, katlamak demektir.
3. Okudugunuz parlay a yore agagidaki ce-
vaptara uygun sorular yaziniz.
a.................................................................................... ?
Origami, hem dinlenebileceginiz hem de bog zaman-
lannizi degerlendirebileceginiz bir hobidir.
b..................................................................?
Origamide kagidi kesmeye ve yapigtirmaya gerek
yoktur.
c. ................................................................?
Origami ilk defa Japon Kraliyet Sarayi’nda ortaya gik-
migtir.
d. ................................................................?
Bizim bildigimiz anlamda origami kelimesi ancak 20.
yiizyihn baglannda kullanilmaya baglanmigtir.
BQ§ vakIt yoktur
ORNEKLEME
Soru 3 <
Insanm hayatmda “bos vakit” olmah midir?
CoPup *
isanm hayatmda (
>§ vakit olmalidir.
Kisa CoPup *
Evet, olmalidir. (
Uyyutama
i
Soru 4
Agagidaki sorutari tekrarlayimz Pe uyyutayiniz.
Soru 1
Bo§ vakitlerinizde satran?
oynar mismiz?
CePap
Evet, oynanm.
Kisa CePap
Oynanm.
Uyyutama
Soru 2
Sizce politikacilar bo§ vakit-
lerinde neler yaparlar?
CePap
Politikacilar bo? vakitlerinde
gazete okurlar, ara sira da
yuruyug yaparlar.
Kw CePap
Gazete okurlar.
Uyyutama
Dogada gezmek sizde ne gibi duygular uyandinr?
CoPup
Dogada gezmek beni
rahatlatir.
Kaa CoPup
Beni rahatlatir.
Uyyutama
V KONUSMA
PIKNIK YAPMAK
Bazen insanlar dogayi ozlerler. Piknik yapmak igin
kendilerini hafta sonlan piknik yerlerine atarlar. Bu hafta
sonlan gogunu рек tatmin etmez. Hatta bazi eksikliklerini
piknik yerinde fark ederler. Bir sonraki sefere daha dikkatli
olmaya gayret ederler. Onun igin bir gun onceden liste
yapmak faydahdir. Dogaya doyamayan insanlar daha
sonra kampgilik sevdasma kapilirlar. Boylece tabiatla
daha gok ig ige olurlar. Eger siz de hafta sonu veya yillik
izninizde; stresten, trafikten, i§ hayatmizdan uzak kalmak
istiyorsaniz kamp yapabilirsiniz. Eger kamp kurallarmi
biliyorsaniz, cefa degil, sefa surersiniz...
1. Kamp Ifin yerekli maizemeter nelerdir?
Ayayidakitere daha neler ekteyebiliroiniz?
gadir
sirt gantasi
uyku tulumu
yagmurluk
matara
ayakkabi
hava yastigi
gapka
ilk yardim gantasi
kalem
yemek seti
balta
dig firqasi
defter
durbijn
2. Pikniye yiderkon en yok neteri unuturzunuz?
Nerelerde kamp yapitabitir?
Sizce en yiizet kamp nerede yapilir?
4
Diifiiniirt ki, pikniye yideceksiniz. Kusursuz
bir piknik iyin neler yoturiirsiinuz?
Kitap boy zamanlari deyertendiren bir aray
midir? Arkadaytarinizta tartiyiniz.
00
! gegitlerine her gun bir yenisf ekleniyor. Ancak higbiri, dzel bir bilgi ve bir takim gerektirmeyen yuruyugun yerini tutami-
yor. Yuruyug igin dzel bir kulube dye olmaniz ya da bir eg bulmaniz gerekmiyor. Belli bir hava gartmi beklemeye, dzel
। bir yere ihtiyaciniz yok. Ustelik sakatlanma riski de gok dugdk. Hepsinden onemlisi уйгйгкеп bir kiyafet giymeniz de gart
degil.
Temiz hava alarak hareket etmek, saghgmiz agismdan dnemlidir. Hem gunegten faydalanip kemiklerinizi guglen-
dirmek, hem de cigerlerinize temiz hava depolamak igin yurumekten daha ideal bir spor yoktur. Oyleyse bu ucuz ve
1 zevkli sporu uygulamak igin ne bekliyorsunuz?
Su ve ydzmek, insanlar igin asirlardan beri gifa
kaynagi olmugtur. Yuzmek, gegitli hastaliklarin
iyilegtirilmesinden, stres atmaya, fazla kilolardan kur-
tulmaktan vdcudu formda tutmaya kadar gok genig
bir alanda insanlara fayda saglamigtir. Yuzme sporu,
dort mevsim saglikli bir hayat sQrmenizin de bir
anahtandir. Uzmanlara gore, gocukluk doneminde
Afayidaki sorutari dintediyinis paryaya yUre
Yurume sporu igin dzel bir bilgi ve bir takim gerekiyor mu?
YurOme sporunun faydalan nelerdir?
Yuzme sporunun yararlan nelerdir?
vucudun tdmunu galigtiracak en ideal spor yuzmedir.
Qocukluk doneminin en ideal sporu hangisidir?
DEYIM
AL!$TIRMALAR
Afayidaki deyimteri okuyunut.
a.	Vaktini boga harcamak: Higbir gey yapmadan bog
bog oturmak.
Ornek:
Vaktimizi boga gegirmeyellm. Zamanin degerini bile-
lim.
Vaktini boga gegirenler sonra pigman olurlar.
b.	Вода кйгек sallamak: Faydasi olmayan bir ig yap-
mak. Bogu boguna galigmak.
Ornek:
Boga kiirek sallamayin. Bu yolu yOruyemezsiniz.
Boguna kiirek sallayacagimza faydali bir igte galigin.
c.	Bog gezmek: igsiz giigsOz dolagmak.
Ornek:
Kemal hafta sonu higbir ig yapmiyor. Gun boyunca bog
geziyor.
Bog gezen arkadaglardan hoglanmiyorum.
d.	Cam sikiimak: igsiz giigsiiz dolagmak.
Ornek:
Evde camm sikildi. Arkadaglarla sinemaya gidecegiz.
Adamm kaba sbzlerine camm sikildi.
1. Afayidaki deyimterte resimleri efteftirinii.
2, Afayidaki deyimteri ciimtelerde kuttaniniz.
а.	Вода кйгек sallamak
b.	Cam sikiimak
c.	Bog gezmek
d.	Vaktini boga harcamak
0
VAKlT yoktur
Mi)ziK kutusu
1.
YALAN
Geri donduren gordiin mil gepnifi?
Вора soidurdun о nazfi gentfigi.
Bir avup toprak i^inyor kendini.
Diinyada ofamden bapkasi yalan.
Yalan, bapfiasiyalan.
Zaman kendine benzetmez fterkesi.
Hesapsiz a$ar bafiarlar pernbeyi.
A^madigin dalda soziin ge^er mi?
Diinyada oCunufen bapkast yalan.
Yalan, bapkast yalan.
Sitem etme haberiyok dagtann.
Gozierini etferinle bagiadtn.
Faydastyok ge$ kalinmtp figamn,
Diinyada ofrimden bapkast yalan.
Yalan, bapkast yalan
Agagidaki cBmlel "i kendi dilinize geeiriniz.
1.	Televizyon izlemekten hoglandigimi soyleyemem.
2.	Bog zamanlannda piyano galmayi ogreniyorlar.
3.	Bog zamanlannizda genellikle neler yaparsmiz?
I
I
2.

2 yalan
□ genglik
2 saat
□ ge<?mi§
2] toprak
2 olOm
2 gelecek
2 zaman
□ gune§
'.AFFUZ
-o-
Ozelllkleri
a. Turk alfabesinin on sekizinci harfidir.
b. Kalin ve genig OnlOlerdendir.
c. Kelimenin baginda, sonunda ve ortasinda bulunabilir.
Ornek:	ok, orak, orman...
koi, solak, korkak...
Tokyo, stOdyo, tempo
d. Okunu§u: ob, od, of, ok, on ,ot, ov, oy
bo, do, fo, ко, no, to, vo, yo
ALIfTIKMA
Agagidaki tekerlemeyl tekrarlayimz.
Oooo....
Dokunma
Qok aciyor benim yaram
Doktora gitsem
Yok ki param
-O-
Ozelliklerl
a.	TOrk alfabesinin on dokuzuncu harfidir.
b.	Geni§ ve ince OnlOlerdendir.
c.	Kelimenin ba§mda ve ortasinda bulunabilir.
Ornek:	og, ogOt, ogrenci...
kor, kopek, donmek...
d.	Okunusu; ob, od, of, ok, on, dr, oy, dz
bo, do, fo, kd, nd, rd, yd, zo
ALI$T1RMA
Agagidaki atasozlerlni tekrarlayimz.
Olenle glOnmez.
OlOm kalim bizim igin.
Once d0§0n sonra soyle.
Ofkeyle kalkan zararla oturur.
' DIL BiLGISl
ZAMIRLER	Fatih AYVAZ (Muhendis)
Benim igim gok yogun. Hig bog vaktim yok. igim erken bagliyor geg bitiyor. igim bit-
tikten sonra eve gelemiyorum. Genellikle ig yemegi igin lokantaya gidiyoruz. Biz igleri-
mizi gogunlukla yemekte hallediyoruz. Gece eve geldigim zaman gok yorgun oluyorum.
Egimle ve gocuklanmla hig ilgilenemiyorum. Hafta sonu bizim igin tatil. Beraberce bazen
sinemaya gidiyoruz. Bir oglum ve bir kizim var. Onlar spordan gok hoglaniyorlar. Her
sabah kendi kendilerine yanm saat spor yapiyorlar. Hepsiyle ilgilenmek zorundayim. Biri
tenise, biri de jimnastige gidiyor. Onlarla arada bir parka gidiyorum. Ancak bunlann hep-
sini hafta sonu yapabiliyorum. Egim hig gikayet etmiyor. Kendisi igin her gey normal,
fakat ben boyle olmak istemiyorum.
ismin yerini tutan, isim olmadigi halde isim gibi kul-
lanilabilen sozcuklerdir.
Ozellikleri:
Ismin yerini tutarlar.
isim gekim eklerini alabilirler.
a.
b.
Ornek
Onu verir misin?
hangisini istiyorsunuz?
odevini yapmamig.
Fiildeki igin yapana ddnOgunii bildiren zamirdir.
Ornek
Soruyu ben cevaplayacagim.
Evi siz ? gormelisiniz.
O,	okusun.
Qocuk ' yikanmig.
Bu elbiseyi ben diktim.
Zamirler altiya aynhr:
a. §ahis zamirleri
b. ' Donu§luliJk zamiri
c. igaret zamirleri
d. Belgigiz zamirler
e. Soru zamirleri
t. Il,gi zamlti (-ki)
Ornek
kaldir.
al, birak.
§unlari da yanina birakin.
isimlerin yerini igaret yoluyla tutan zamirlerdir.
"bu, gu, o, bunlar, gunlar, onlar, oteki, beriki”
NOT Q- hem l$oret siloh hem l^aref
 zamiri. hem $ahis zamiri olabilir
§ahis isimlbrinin yerine kullanilan zamirlerdir.
"ben, sen, o, biz, siz, onlar”
✓ Hal eklerini alabilirler.
ben , ban , ben , bend
Ornek
Ahmet geldi.
geldi.
zamir
✓ §ahsm yerini tutuyorsa (Ali, Ahmet gibi) gahis
zamiridir.
Egyanm, nesnenin yerini tutuyorsa igaret zamiridir.
isimden once gelmigse igaret sifatidir.
Hangi ismin yerini tuttuklari agikga betti olmayan
zamirlerdir.
“bir», birkagi, рек gogu, рек azi, hepsi, bazisi,
bazilan, tiimO, tamami, butunij, bir kismr, kimi, her
biri, herkes, bagkasi, kimse, higbiri”
Ornek
bizimle gelmeyecek. (§ahis zamiri)
yememenizi soylemigtim. (igaret zamiri)
gocugu gok seviyorum.,(isaret sifati)
NOT Ben ve sen zamirleri *-e" hoi okinl aldiktannda
M degi^lmo u^rarlar. Koktekl e sesi a ‘ olur
Ornek
ben-e bana
sen-e —sana
derslerim oldukga iyi.
arabanm modeli ne?
sesini begenmeyen yok.
BO§ VAKlT YOKTUR
Ornek
ogrenci^-n>- Birkagi
sorular —► ;Bazilan
toplanmigti.
gelmedi.
tanigtik.
Ornek
Bizim smifm camlan temiz, onlann kirli.
Cemal’in defteri onun nden gijzel.
Benim senin bisikletinden daha yeni
Soru Zamirleri
Soru yoluyla isimlerin yerini tutan zamirlerdir.
“ne, kim, neyi, kimi, nereye, kime, nerede, kimde,
neden, hangisi”
Ornek'
Bunlan anlatti?
Pazardan aldm?
daha uzun?
Buraya	geldiniz?
---I*- *—  — * у » " —
✓ neden Bir geyin ashm, ham maddesini bildirirse
soru zamiridlr. Bildirmezse soru zamiri degildir.
- Ornek ——
Makarna yapilir?
Masayi	yapmiglar?
yalniz geldin -► soru zamiri degil.
ALIfTIRMALAK
1,
Hasta ol benim igin oleyim senin igin.
Kazma kuyuyu kendin dugersin.
Bugun bana ise yann sana.
Sen olursan bensiz ben de olurum sensiz.
Sen igten korkma ig senden korksun.
JL	if в *ir<M keli
mefaiedan янм-.ifaaHN-ifyunuz.
Yazin.......giyersiniz?
.......igiyorsunuz?
Bu muzigi.....dinliyor?
Bebek......istiyor?
Dun akgam sizde...vardi?
ilgi zamiri “-ki” dir. isim tekrarlannda tekrarlanan isim-
lerin yerine gelir.
Bun! an BJ/iyor musunuz?
Yemek pigirmek igin 1 yil 195 gun.
Kogmak igin 1 yil 75 gun,
Okumak igin 250 gOn,
Telefon etmek igin 180 gun.
Aglamak igin 50 gun,
Dig firgalamak igin 92 giin,
Saate bakmak igin 3 giin,

Neye ne kadar zaman harciyoruz?
"Gdnaydin" demek igin 8 gun,
Eglenmek igin 1 yil 248 giin,
Televizyon izlemek igin 6 yil,
Otomobil kullanmak igin 5 yil,
Oturmak igin 17 yil,
Yiirumek igin 16 yil,
mek yemek Igin 6-7 yil,
Kagit katlama sanati olarak bilinen origami, bazi kesimler tarafmdan hem bog zaman deger-
lendirilen hem de profesyonellik isteyen bir ilgi olarak tanimlaniyor. Sitenin igerigi origami
sanatmdan oluguyor. Sitede yapimci Alex Barber'in рек gok gahgmasinin yani sira diger origami
sanatgilannin hazirladigi Qrunlerin resimleri de bulunuyor Oldukga kapsamh bir igerikle hazir-
lanan bu sitede degigik katlama modellerinin bulundugu bir bblOm var. Origamiyle ilgileniyor-
•• saniz bu siteye ugraym.
http://www.the-vlllage.com/origami
KONU 11
a.	Bu tehlikeli bir spordur. Qok ozel ayakkabi giymek
gerekir. Sporcular ip ve givi kullanirlar. Giivenlik bu
sporda gok dnemlidir. Qunku kuguk hatalar olumle
sonuglanabilir. Yine de bu sporu yapanlar hayata /
yukaridan bakarlar. Bu spor...........................
b.	Futbola benzeyen bir takim oyunudur. Ancak yuzme
havuzunda oynanir. Havuzun bag taraflannda takim-
lann birer kalesi vardir. Oyuncular suyun igindeyken
topu birbirlerine atarak ilerletirler. Amag gol atmaktir.
c.	Kuguk bir topa ihtiyag vardir. Sporcu bu sporu tek
bagina yapamaz. iki kigiyle oynanir. Sporcular buyuk
ve pahali raket kullanirlar. Тори fileye takmamak
gerekir. Dogrusu eglenceli bir spordur. Bu spor.......................
d Bu spor igin uzun boya ihtiyag vardir. Bu, bir takim
oyunudur. Galip gelmek igin topu potadan gegirmek
gerekir. Kim daha gok atarsa galip gelir. Bu spor
2.
Ider kurunuz.
sik sik I ig gezilerinden I gehir I gikiyor I digma I dolayi
zamanlanmda / bog / okumayi / kitap / seviyorum / gok
bog bog / bakmaktan / televizyona / hoglanmiyorum
korku filmi / nefret / izlemekten / ederim
maglanni I Galatasaray’in / zevk I izlemekten I aliyorum
X
leleri yeniden yazmiz.
Aileme ve igime seviyorum.
Hafta sonu sinemayi gidiyorum.
Kesinlikle doktoru gorunmelisin.
Genellikle lokantaya gideriz.
□ Qoguh|ukla lokantayi tercih ederiz.
0 Qogunluk olarak lokantayi tercih ederiz.
Oglum tenis kursuna devam ediyor.
Q Oglum tenise vanyor.
0 Oglum tenis kursuna gidiyor.
Bence en ideal meslek ogretmenlik.
0 Bana gore en uygun meslek ogretmenlik.
0 Bazilanna gore en guzel meslek ogretmenlik.
Ahmet biraz gabuk ol.
0 Ahmet biraz acele et.
0 Ahmet biraz gabala.
6.
Kizlanm muziki hoglaniyorlar.
Evi erken gelmek istiyorum.
4«
0 Qekigmeli gegti, fakat yenildik.
0 Mag nasil oldu.
0 Sen de oynayacak misin?
0 Sakin uzulme, bir dahaki sefere yenecegiz.
0 Evet, bu sefer ben de oynayacagim.
mag izlemek
ders galigmak
macera filmi izlemek
kug beslemek
iitu yapmak
gamagir yikamak
-tan/-ten
-i/-i
zevk aimak
nefret ederim
hoglaninm
tercih ederim
severim
7.
kullanintz.
gok	bazen	sevmek
siki	ilgilenmek	hoglanmak
Ornek: Omer derslerine gok galigiyor.
9.	।
anlamli ciimteter yaziniz.
Ornek:	1
Top oynamaktan nefret ederim.
Top oynamayi tercih ederim.
d.
8. "On kelimesi a^ayidakilerin hanqisinde
qahis zamiri olarak kullanilmiftir?
0	sinemaya gitmek kitap okumak miizik dinlemek gezintiye gikmak arkadagiyla bulugmak yiizmeye gitmek futbol oynamak gitar galmak satrang oynamak	-tan/-ten -i/-i	nefret eder hoglanir tercih eder sever
iki aydan beri annem onu suluyor.
Gorunce ona doyasiya sanlacagim.
Onlan buraya kim koydu?
Sinifimizin en galigkani о gocuk.
RBEST OKUMA

KARADENIZ GEZiSI
Yaz tatili geliyordu. Arkadaglanmizla hayalini kurdugumuz Karadeniz gezisi igin plan yap-
maya bagladik. Artvin’den baglayarak sahil yoluyla dogudan batiya dogru bir tur yapacaktik.
Bir pazar gunu 15:00 otobiisQ ile istanbul’dan yolculuga bagladik. 18 saat siiren bir yol-
culuktan sonra Artvin iline geldik. Otobusten indigimizde yol yorgunlugunun da etkisiyle bir
otelde dinlenmeye koyulduk.
Artvin ili dik bir yamagta, ugurumlarla birlikte, ormanhk bir goriinumdeydi. Arkadagimizin
tavsiye ettigi bir tanidik bize rehberlik edecekti.
bmela mana^ti


Rehberimiz bizi, Artvin’e 8 km. uzakta ve yukanda bulunan Kafkasor Yaylasi’na gikardi.
Bu yaylaya gikarken Qoruh Nehri uzerinde yapilmakta olan barajlan izledik. Artvinli arkadag
bu nehrin kig mevsiminde gok cogkulu aktigmi soyledi. Yaylaya geldigimizde uzun agaglar*
la kapli nefis bir orman manzarasi ile kargilagtik. §irin bir dag evinde konaklamigtik. 11:0
siralannda yorgunlugun da etkisiyle saninm gimdiye kadar yagamadigimiz gok giizel
uyku keyfi yagadik.
Gozlerimizi dinlendiren yegilin biitun tonlan, huzur veren sakinligi ve tertemiz havasi I
Kafkasor Yaylasi’ni taniyor, zamanm nasil gegtigini anlayamiyorduk. Akgam oldugunda i
yorenin Qnlu yiyeceklerini ogrendik. Ozellikle soguk yayla suyunda yetigen alabalik gc
lezzetliydi. Yemekten sonra izledigimiz yerel halk danslan gergekten izlenmeye degerdl.
Jl JSonrasmda yakilan ateg ve ateg etrafindaki miizikli eglenceler turumuza renk katmigti.
Artvin’den sonra artik Rize’ye gegme zamam gelmigti. Ogle vakti Qamhhemgin'e
gelmigtik. Orada da yoresel yemeklerden yedik. SOt, un, yumurta ve tereyagmdan yapil
Kuymak adli lezzetli bir yemekten ve nefis
yogurtlardan tatma imkanimiz oldu.
Daha sonraki giinlerde Trabzon’daydik.
Sahil Qzerine kurulmug parklar, iyi duzenlenmig
genig yollar ve kalesiyle mukemmel bir gehirdi.
Trabzon’da bulundugumuz sure iginde Sumela
Manastin’ni da ziyaret ettik.
15 дйп siiren bu seyahatte gok gOzel vakit
gegirdik. Eger bog vaktiniz varsa yegilin her
tonunun bulundugu bu bolgeyi gormenizi ve
gezmenizi tavsiye ediyoruz.
Afayidaki iirnleri okuAnfu
pargaya gSre eefaplayintz.
Artvin nasil bir gehirdir?
Qoruh nehri kigin nasil akmaktadir?
Kuymak adli yemek nasil bir yemektir?
Tatillerinizde nereye gidiyorsunuz?
c.
106
Agagidaki kelimeler yandaki tabloya kan§ik
olarak yerle§tirilmi§tir. Bu kelimeleri bularak
i§aretleyiniz.
KELIMELER
MASA TENISI
ATA BINMEK
RESIM YAPMAK
RAFTiNG
ATA BINMEK
QAY IQMEK
SOHBET ETMEK
ORIGAMI
BO§ VAKIT
ATA BINMEK
ORIGAMI
BO§ VAKiT
I
DERSE HAZIRLIK
1, Agagidaki sorufari caVaptayiniz.
i
2. Agagidaki ciimleterle resimleri efleftiriniz.
En sevdiginiz ve en sik yediginiz meyve hangisidir?
Kadin sebze yemegi yapiyor.
Adam karpuzu dilimliyor.
Qocuk muzu soyuyor.
Yagli adam incir topluyor.
Kiz Ozdmleri yikiyor.
Aggi salata yapiyor.
(
V KELiMELER
Sizce gorOniig olarak en ilging meyve hangisidir?
§imdiye kadar yemediginiz ama yemek istediginiz bir
meyve var mi?
Ulkenizde hangi sebze yemekleri yapilmaktadir?
DOnyanin hemen hemen her yerinde yetigen ve en
gok tukettigimiz sebze hangisidir?
1
Agagidaki megVeteri Ve sebzeteri ait otduktari grubun a/tina gazimz.
kivi	greyfurt	ananas	marul
dut	elma	geftali	kavun
portakal	kiraz ,	dolmalik biber	gilek
salatalik	armut	bezelye	findik
taze fasulye	mandalina	Hindistan cevizi	ceviz
erik	karpuz	kayisi	kavun
Troplkal	Yaz	Kig	Sert	Yegil
Meyveler	Meyvesi	Meyvesi	Meyveler	Sebzeler
KONU
OKUMA - ANLAMA
1, Afajldakl petyayi okuyuriuz.
FINDIK
TOrkiye'nin gorkemli yOn, pamuk ve ipek hahlarmm
dOnyaca OnlO oldugunu herkes bilir. Peki findik halilanni
biliyor musunuz? Bu soruyu ancak Karadeniz'e gidenler
bilebilir.
Bu yaz agustos ayinda Karadeniz’e gittim. Orada
Tiirkiye’nin gorkemli findik halilanni gordOm. Unye’ye yak-
lagtikga yol boyunca sagh sollu dizilmig siyahimsi kOmeler
dikkatimi gekti. Bunlann ne olduklanni once anlamadim.
Daha sonra bu kOmelerin, gOnegte kurumalan igin
kaldmmlara serilmig fmdiklar oldugunu anladim. Yolun
her iki yanmda kilometrelerce uzayip giden bu fmdiklar,
kaldirima serilmig gorkemli hah gorOntOsO olugturuyordu.
Rize’nin dogusuna dek sadece kaldmmlara degil yol
kenanndaki neredeyse avug igi bOyOklOgOndeki her yere
serilmigti. 300 kilometre uzunlugundaki bu “sanat eseri”
yani “findik hall” TOrkiye’deki findik Oretiminin sadece bir
bolOmOydO.
TOrkiye findik Oretiminde dOnyada “1 numara” olarak
kabul edilmektedir. Turkiye dOnya fmdiginin yOzde
70’inden fazlasmi Oretiyor. Diinya findik Oretiminin yOzde
30’nu ise italya, Fransa, ispanya ve Amerika Birlegik
Devletleri Oretmektedir.
Turkiye’nin Karadeniz kiyisina dzgO olarak bilinen
findik, 2400 yillik bir tarihin sahibidir. Bolgenin iliman iklimi
ve Karadeniz’e paralel uzanan daglarm yamaglan findik
agaglan igin en uygun ortami olugturmaktadir. Findik
agaglan gigeklerini kigin agar. Meyvesini ise ancak agus-
tos ayinda verir.
Findik olgunlagtikga, yoresei adi “gotanak” olan tOylO
dig kilifm “agiz” bolOmO agihr. igindeki sert ve pOrOzsOz
kabuk gun igigma gikar. Findik giderek olgunlagir ve
gotanagin rengi agik yegilden kahverenginin tonlanna
donOgmeye baglar.
Karadeniz’in dogusuna dogru ilerledikge findik
bahgelerinden sirtinda guvallarla gikan kigiler gorOIOyor-
du. Onlar, dahndan yeni kopanlmig OrOnO kurumasi igin,
guneg altina sermeye getiriyorlardi. §ehirlerde, sanki tOm
ig yerleri gu ya da bu gekilde findikla iligkiliydi. §ehirlerde,
igleri findik satin aimak ya da satmak, findik kirmak, findik
iglemek olan yOzlerce fabrika ve ig yeri vardi. Aragtirmalar,
TOrkiye’de sekiz milyondan fazla kiginin gegimini, fmdik-
tan sagladigmi gosteriyor. DOnyada “TOrk findiklan”
olarak ozel bir One sahip Karadeniz fmdigi, 85 Olkeye ihrag
ediliyor.
Amerika Birlegik Devletleri’nde findik kullanimini artir-
mak igin kurulmug “Findik Birligi” Turk findik ihracatgilan
ve Oreticileri tarafindan kurulmugtur. Geligme faaliyet-
lerinin bir pargasi olarak “Findik Birligi” findigin salata
gegitlerini, yemek ve tatlilarda kullanildiklan tarifleri yayim-
lamaktadir. Fmdiklar, turn dunyada gikolata OrOnleri,
pastalar, gekerlemeler ve kurabiyelerde kullanilmaktadir.
2. Okatfafanuz рагдауа убге Cfayideki cim-
latartten itojru elaain ba fine b'; yanhf
ilnnii iaftne У yaztntz.
I .) Findik, en gok Akdeniz bolgesinde yetigir.
( ) Turkiye findik Oretiminde dunyada birinci sira-
dadir.
I } Findigin tOylO dig kilifma gotanak denir.
{ > Findik agaglan ilkbahar mevsiminde OrOn verir.
1 Findik, 2400 yil once kegfedilmig bir meyvedir.
3. Л	toratari ekadufnnaz par f aye
flrt cedaptayiniz.
Yazar findik halisiyla neyi kastetmigtir?
Findik agaci ne zaman meyve verir?
Findik TOrkiye digmda hangi Olkelerde uretilmektedir?
Findik, TOrkiye’den kag Olkeye ihrag edilmektedir?
Findik neden Karadeniz bolgesinde yetigtirilmekte-
dir?
• Findik, nerelerde kullanihr?
Sizin Olkenize dzgO bir meyve var mi?
meyve yemeyI sever mIsInIz?
ORNEKLEME
Afayidaki sorutari tekrarlayiniz Ve uyyutayintz.
Soru 3 1
Sebzeleri ve meyveleri nereden satin alirsmiz?
I
Cevap
Sebze ve meyveleri manavdan satin ahnm. i
Soru 1
En gok sevdiginiz meyve hangisidir?
Cevap
En gok sevdigim
meyve elmadir.
Kisa CeVap
Elma
Uyyutama
Kisa CeVap
Manavdan
Uyyutama
Soru 4
Ulkenizde en gok yetigen sebzeler hangileridir?
Soru 2
Ulkenizde yetigmeyen bir meyve var mi?
CeVap
Evet, var. Hindistan cevizi.
Лкм Cevap
Hindistan cevizi
Uyyutama
CeVap
Ulkemizde en gok biber, domates ve pathcan yetigir.
Kisa CeVap
Biber, domates ve pathcan
Uyyutama
KONUSMA
1. Siniftan ikiferti Of yrup otujturunuz. Grubun biri manavdan, biri
marketten, biri de pazardan ahfVerif yapstn.
1 kilo elma
✓ 2 kilo patates
✓ 1 kilo domates
✓ 1 kilo muz
2. Ulkenizde hanyi meyVeter nereterde yetijmektedir?
3. Ulkenizdeki sebze Ve meyVe fiyattarini sbyteyiniz.
4. Ulke kalkinmasinda tarim mi bnemtidir, ticaret mil
Arkada^tarinizla tarti^iniz.
0
V DINLEME
1. Afagidafci diyatoyu dinleyiniz.
MANAVDA
Ay. ? iyi gOnler.
Manav Iyi gOnler, hanimefendi. Buyurun ne arzu etmig-
tiniz?
Ayge Sebze aimak istiyorum.
Manav Sebzelerim gok taze bugOn geldi.
Ayge Fasulyenin kilosu kag lira?
Manav iki milyon lira?
Ayge Peki dolmalik biberin kilosu kag lira?
Manav Dolmalik biber de bir buguk milyon lira.
Ayge Neden bu yil sebzeler daha pahali?
Manav QunkO, seralar selden bOyOk zarar gordO.
Bir kilo fasulye bir kilo da dolmalik biber verir
misiniz?
Manav Buyurun hanimefendi. Bagka isteginiz var mi?
Yok. TegekkOr ederim. Buyurun Ocretiniz?
Manav Bozuk paraniz yok muydu hanimefendi?
Ayge Maalesef.
Manav Neyse gimdi marketten bozdururum.
Manav Buyurun paranizm OstO.
Ayge Hayirli igler.
M: । tav TegekkOr ederim. Yine bekleriz hanimefendi.
2. Af«gid«ki gorufart dlntedifiniz diyatojg
giire ceVapfayinix.
л. Ayge Hanim, aligverigi nereden yapmaktadir?
Ayge Hanim, sebzeleri pahali buluyor mu?
Ayge Hanim, neler aldi?
d. Ayge Hanim, aldigi mallar kargiliginda kag lira odedi?
Manavdaki sebzeler taze miydi?
V DEY IM
Agagidaki deyimleri okuyunuz.
a.	Kabak tadi vermek: Bir konunun sik sik yinelenmesi,
artik usandinci, biktirici olmasi, gok tatsiz gelmeye bag-
lamasi.
Ornek:
Yemekler konusu kabak tadi vermeye bagladi.
Yaptigin bu igler kabak tadi vermeye bagladi.
b.	Surat ekgitmek: Somurtmak. Hognutsuzlugunu yOz
ifadesinden belli etmek, surat asmak, yuz ekgitmek.
Ornek:
Yemegi begenmedigin surat ekgitmenden belli oluyor.
Qocuk pirasa yemegini gorOnce surat ekgitmeye bag-
ladi.
c.	Tadina bakmak: Bir pargasini agzina ahp lezzetini
kontrol etmek.
Ornek:
Annem servis yapmadan once pigirdigi yemegin tadi-
na bakar.
Pazarda gezerken bOtijn zeytinlerin tadina baktim.
d.	Tat aimak: Begenmek, bir geyden hoglanmak ve zevk
aimak.
Ornek:
Iginizde kiraz yemekten tat almayan var mi?
Havug yemekten hig tat almiyorum.
ALI$TIRMALAR
Agagidaki deyimlerte resimferi e^feftiriniz
a.
b.
c.
d.
eyve yemeyI sever mIsInIz?
DiL BiLGiSI
j^PEKifrliRME SIFATLARI
HALK PAZARI
Dun bizim mahallenin halk pazan gunuydu. Biliyorsunuz haftada bir kurulur. Ogleden sonra pazar arabami alarak
pazara gittim. Pazardan meyve ve sebze alacaktim. Tezgahlan teker teker dolagtim. Fiyatlan bir bir kontrol ettim.
Tezgahlardaki yemyegil biberleri, kipkirmizi domatesleri, taptaze soganlan gorunce igtahim agildi. Pazarda gezerken bir
hemgehrimle kargilagtim. Onun tanidigi bir hemgehrimiz varmig. Beni onun yanma goturdu. Hemgehrimiz meyve sati-
yormug. Ondan da portakal ve elma aldim. Onunla uzun uzun sohbet ettik. Memleketime uzun zamandir gitmiyordum.
Memleketteki degigiklikleri anlatti. Anlayacaginiz, bu haftaki pazar harika gegti. Hem ucuz hem de taptaze sebze ve
meyve alarak eve yorgun argin dondum.
Sifatlar, zarflarla derecelendirildikleri gibi bazi on ek-
lerle de kuwetlendirilir. Bu on eklerle kuwetlendirmeye
pekigtirme denir. Sifatlarda pekigtirme “m, p, r, s” harfle-
riyle yapilir. Yapiligi goyledir: Bazi niteleme sifatlannin ilk
sesli harfine kadar olan kismi, “m, p, r, s” harflerinden
yakigani ile bir obek halinde sifatin bagma eklenir.
- Ornek----------
Yegil biber
Kirmizi domates
Taze salatahk
Temiz sebze
yemyegil biber
kipkirmizi domates
taptaze salatahk
tertemiz sebze
ve" Baglaci
Ayni gorevdeki ogeleri, kelimeleri ve cumleleri birbi-
rine baglar.
- Ornek----------------------------------------------------
Ali Ahmet gok iyi arkadagtirlar. (Ozneleri baglamig)
Коуйпй dedesini ozlemigti. (Nesneleri baglamig)
Cevabi buldu elini kaldirdi. (iki cijmleyi baglamig)
Binlerce yerli yabanci turist Antalya’ya geliyor.
(Sifatlan baglamig)
de", "da" Bagiaci
Amerikali aragtirmacilar, saghkh beslenmenin yijzdeki
kirigikhklan onledigini agikladi. Meyve ve zeytinyaginin
saghkh bir cilt igin faydali oldugu biliniyordu. Bu dogru,
ama kuru yemigin de faydali oldugu sonradan ogrenilebil-
di. Avrupa ulkelerinde kuru yemig tuketimi ozellikle kuru
incir gok fazla ancak uretimi az. Evet meyveler cilde iyi
geliyor giinku meyvelerde bulunan A, C ve E vitaminleri
cildi gevresel etkilerden koruyor. Biz size yine de saghkh
bir cilt igin zeytin ve zeytinyagmi oneriyoruz. Nigin mi?
QunkQ uzmanlar dyle soyluyor.
Tamm: Baglaglar anlam yonuyle birbiriyle ilgili cumleleri
ayni gorevdeki (ozne, yuklem, nesne ...) ogeleri, aym tiir-
den (isim, sifat, zarf...) kelimeleri birbirine baglamaya
yarayan kelimelerdir.
Baglica baglaglar
ve, de, ile, ne...ne, ki, ama, bile, дйпкй, hatta, oysaki,
yine, yoksa, nitekim, ustelik, hem, yalniz, ancak, lakin, ne
var ki, oysa, halbuki, madem ki, yeter ki, bile, ya da, de-
mek ki, hem de vb.dir.
NOT Bagloqkir cumleden cikanldigmda cumlenin anlam ve
Ianlatiminda genellikle bozulma a Un az.
✓ Baglotjlar kaldintip yerterlne vlrgul (.) veya noktali
virgul (;) konulablilr
“de, da” baglaci cumleleri, ayni gorevdeki kelimeleri,
soz gruplanni birbirine baglar. Cumleye “gibilik, egit-
_ lik, neden, durum" gibi anlamlar katar.
Ornek  ----------------------------——
Toplantida о konugtu. (Birliktelik - egitlik)
Aklmi bagma topla galig. (Azarlama)
Biraz yardim etseniz bitirsem. (Istek)
Universiteyi bitirecekmig doktor olacakmig.
(KOgijmseme)
Qahgayim
Artik gelse
Annesini
baglamig)
Ogretmeni
(Ozneleri baglamig)
bak neler yapacagim. (Ovunme)
dnemi yok. (Bile, dahi)
babasini gok ozlemig. (Nesneleri
arkadaglan onu soruyorlarmis
ile" Baglaci
Ayni gorevdeki (ozne, nesne, yQklem) kelimeleri bir-
birine baglar.
Bagmdaki “-i” sesi dugurulerek “-la, -le” geklinde ek
olarak da kullanihr.
Ornek	я	W—j
Babam annem istanbul'a gelecekler.
(Ozneleri baglamig)
Defteriy kitabini smifta unutmug.
(Nesneleri baglamig)
Bir cumlede "lie" baglaci "ve" kanpligi kullamliyor ise
bagla^tir Nasil veya ne He kar^iligi olarak kullamli
yorsa edattir
.ne" Baglact
Ayni gorevdeki ogeleri birbirine baglar. Cumlelere
olumsuzluk anlami katar.
Ornek ------------------------------------------------
Ali gelsin, Murat (Ozneleri baglamig)
gay igti, kahve (Nesneleri baglamig)
Onu gordijm tanidim (Yuklemleri baglamig)
Ug yildir bir telefon agti, mektup yazdi.
(Cumleleri baglamig)
NOT Ne...ne baglacimn kullamldigi cumleler
Iyapi olarak olumlu olduklan halde an*
lamca olumsuzdur.
ALI§ TIRMALAK
1. Agagidaki boftuklari verilen baflaglarla dolttu-
runuz.
ister...ister I hem...hem I da...da / mi...mi
л Ahmet........kiraz yiyor.......telefonda konuguyor.
b. ......... ye...yeme ama bu mukemmel bir yemek.
Domates..........aimak isterim salatalik........
Z. Ali.........yoksa Veli........ag?
2. Agagidaki kelimelerden ornekteki gibi ciimteter
kurunut.
Ornek: Bebek ne onu yiyor ne bunu.
a.		/	(igmek)
b.		I	(satmak)
c.	................................................................ I	(sevmek)
d.		/	(aliyor)
'?' "ama" Baglaci
✓ “ama, fakat, yalmz, ancak, lakin, ne var ki, ne yazik ki”
ayni anlamh baglaglardir.
✓ “ama” baglaci aralannda anlamca zitlik bulunan iki
ayn cdmleyi birbirine baglar.
й	----------1
Yemek az; lezzetli.
Qok galigiyor; anlamiyor.
✓ Neden, sebep bildirir.
- Ornek,	----------1
Arkadagmi uzdu; gok pigman oldu.
' ”/ -'Vv
srs dinlemiyordu gok yorgundu.
tobiise yetigemedik evden geg giktik.
“ancak. yalniz, fakat, lakin, ne var ki, ne yazik ki"
baglaglan da aralannda aynlik, zitlik, uyumsuzluk
bulunan cOmleleri birbirine baglar.
ОГПёк
Bu ige bagliyorum bugun bitiremem.
Digandan ihtiyar ding bir adam bagirdi.
iyi bir giir kotu okunabilir kotCi bir giir iyi okuna-
maz,
Qok bekledik	, gorugemedik.
TELAFFUZ
-P-
Ozelllklerl
Turk alfabesinin yirminci harfidir.
Sert sessiz harflerdendir.
Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	pul, para, pirasa...
kupa, arpa, tipa...
ip, kitap, cevap...
Okunugu: pa, pe, pi, pi, po, po, pu, pu
ap, ep, ip, ip, op, op, up, up
“p” sert sessizi ile biten kelimelerden sonra sessiz harfle
baglayan bir ek gelirse, bu ekin ilk harfi de sert sessiz (g, f,
h, k, p, s, g, t) olur.
Ornek kitap-gi, dolap-ta
“p” sessizi ile biten kelimelerden sonra sesli ile baglayan bir
ek gelirse “p” harfi yumugayarak “b” olur.
Ornek dolap - dola i, kitap - kita i
“p” harfi pekigtirme sifati yapar.
Ornek:	sari - sa san, kara - ka kara
ALIfTIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Pireli peyniri, perhizli pireler tepelerse, pireli peynirler de
pir pir pervaz e"derler.
-R-
Ozellikleri
Turk alfabesinin yirmi birinci harfidir.
Yumugak Qnsuzlerdendir.
Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	raks, radyo, radyasyon...
para, araba, yaramaz...
karar, zarar, radar...
Okunugu: ra, re, ri, ri, ro, rd, ru, гй
ar, er, ir, ir, or, or, ur, dr
“r” harfi pekigtirme sifati yapar.
Ornek temiz - te temiz, gabuk - ga gabuk
ALIfTIKMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Badyolu ressam Ramis, Rasim ile Rize’de roportaj yapti.
Bun/a n BJ/iyor musunuz?
н Jappnlar qok sevdikleri kiraz agaqlarinin guzelliklermi Amerikalilarla paylaqmak igin fidanlanni ABD’ye
gondermiqler. Amerikalilar da onlan Washington D.C.'de cumhurba§kanlarmin anit mezarlannin bulundugu
parktaki gdlOn qevresine dikmiqler.
Son yillarda Japonlar kirazm ana yurdunun TOrkiye'nin Giresun qehri oldugunu dgrenmi$ler. Sadece
bu guzel agacm vatanmi gbrmek igin bazi gruplar Giresun'u ziyaret etmiqlerdir.
BOtOn meyveler qiqek aqar. En son qiqek aqan meyve ayvadir. Qok iri meyveler oluqturacagmi pembe
cicekleriyle haber verirler.
Bir kilo limonda bir kilo qilekten daha fazla §eker vardir.
^jSalataligin % 96’si sudur.	fl
Taze olarak yenen meyvelerden en besleyicisinin avokado oldugu tespit edilmiqtir.
En az besleyici olan sebze salataliktir.
Meyveler	Miktar	Kalori	Yag	Uf	Protein	Carb.	Sodyum	C vitamin!
Armut	1 Adet	100	0.5gr	4gr	0,5gr	25gr	0	6,5mg
Avokado	1 Adet	323,5	31 gr	10gr	4gr	15gr	20mg	I6mg
Qilek	1 Kasa	45,5	0,5gr	3.5gr	igr	10.5gr	1.5mg	86mg
Elma	1 Adet	81	0.5gr	3,5gr	0	21 gr	0 "	8mg
>	Erik	1 Adet	100	0,5gr	4gr	0,5gr	25gr	0	6,5mg
Greylurt	1/2 Adet	41	0	1,5gr	igr	10gr	0	44mg
Karpuz	1 Kasa	48.5	0.5gr	1gr	igr	11gr	3mg	12mg
Kiraz	1 Kasa	104	1,5gr	3,5gr	1.5gr	24gr	0	10mg
Kivi	1 Adet	46.5	0.5gr	2,5gr	igr	11,5gr	4mg	74,5mg
\	Limon	1 Adet	21,5	0.5gr	5gr	1,5gr	11,5gr	3mg	83mg
\	Mandalina	1 Adet	37	0	2gr	0,5gr	9,5gr	1mg	12mg
Muz	1 Adet	108,5	0.5gr	3gr	igr	27.5gr	1mg	10.5mg
Portakal	1 Adet	61,5	0	3gr	igr	15.5gr	0	69,5mg
-	9eftall	1 Adet	42	0	2gr	0,5gr	11gr	0	6,5mg
л	UzOm	1 Kasa	58	0,5gr	1gr	0,5gr	16gr	2mg	3,6mg
	>			л 1						
Aqagidaki meyve isimlerini bulmaca dairelerine sol-
dan saga, sagdan sola, yukandan aqagiya ve qapraz ola-
rak yerleqtirilmiqtir. Bunlan tek tek bulun. Tabloda kalan
harfleri sirasiyla okudugunuzda, qifreli kelimeyi bulacak-
smiz Kolay gelsin.
MUZ
NAR
ERlK
DUT
KIRAZ
ARMUT
UZUM
ANANAS
QEFTALi
AYVA
ELMA
PORTAKAL
LIMON
QILEK

V DE6ERLENDiRME
1.	Agagidaki digalogu uygun ketimeterte
doldurunuz.
Leyla :..........igler.
Mana TegekkOrler ha-
nimefendi, hog
geldiniz.
Leyla :..................
Biraz yemeklik
sebze alacak-
tim. Sebzeleriniz
............mi?
Evet, gok taze.
Biraz once geldi.
Leyla :.................. kilosu kag lira?
Manav Pathcanin kilosu 2 milyon lira?
Leyla Daha gegen hafta 1,5 milyon liraya almigtim.
Manav Haklisiniz, maalesef fiyatlar aniden yukseldi. Soguklar
bastirinca gok zam geldi.
Leyla Peki, patatesin kilosu.................?
Manav Patatesin kilosu йд yiiz bin lira.
Leyla Karnabahan.............................satiyorsunuz?
Manav Karnabahann kilosu ise 1 milyon lira.
Leyla 1 kilo pathcan, 3 kilo patates, 1 kilo da...............
verin.
Manav Buyurun hanimefendi.
Leyla Bir de maydanoz alayim liitfen.
Manav Bagka bir......................var	mi hanimefendi?
L eyla Yok. Hepsi ne kadar tuttu?
Manav 4 milyon lira.
Leyla Buyurun.
Manav Bereket versin.
Leyla Hayirh......................
Manav :................ederim.	Yine...............
2.	Agagidaki kelimeterin zit (kargtt) antam-
(artni yaziniz.
a.	aci .............. (. kuru .....................
b.	uzun ............. y. aimak ....................
c.	yeni ............. h. iyi ......................
d.	buyuk ............ i. guzel ....................
e.	ince ............. I. ucuz .....................
3.	Agagidaki ifadeterte anlamtari eglegtiriniz.
a. Afiyet olsun 1. Uzulerek soyliiyorum ki, ne ya-
zik ki anlaminda kullanihr.
2. Aligverigten sonra ya da bir igle
Maalesef	meggul olan birisine soylenen
iyi dilek sozij.
Bereket versin * Bir §еУ У'У'Р ^enlere “yarasin”
anlaminda soylenen iyi dilek
sdzQ.
Hayirh igler	Para alan kimsenin soyledigi
iyi dilek sozij.
4-	Agagidaki kelimeteri eglegtiriniz.
a.	Et	1.	Manav
	Gomlek	2.	Kuru yemiggi
a	Sebze	3.	Kasap
a.	Qekirdek	4-	Konfeksiyon
5.	Bagka nasil siiyleyebitirsiniz? igareti
koyunuz.
Hurma, prostat kanserine gok iyi geliyor.
□ Hurma, prostat kanseri igin birebir.
□ Hurma, prostat kanserine gQzel oluyor.
“Aksiyon” dergisinde bir yazi gikmig.
□ “Aksiyon” bir yazi vermig.
□ “Aksiyon”da bir yazi yayimlanmig.
Normal bir meyve degil.
□ Siradan bir meyve degil.
□ Anormal bir meyve diyebiliriz.
6.	Agagidaki kelimeteri eglegtiriniz.
kesilir
soyulur
kinhr
elma, muz, portakal
2 ceviz, Hindistan cevizi
karpuz, kavun
7.	Agagidaki konugmalarda yanhg kultanilan
baglagtarin dogrusunu yaziniz.
«. Mehmet : Ali sorunu cevaplayamayacagim. Ama
(...........................)	sizi dinlemiyordum. Ozur
dilerim.
Hocam bugiin kimse derse gelmedi.
Fakat (..........)	ben geldim.
c. Ogretmen : Kemal seni okula kim birakiyor?
Annem de (...........................) babam birlikte
birakiyorlar.
8.	Parantez igindeki kelimeteri kullanarak
ciimleteri yeniden yaziniz.
Ornek:
Ahmet, Cavit’e, “Birkag giin bizim evde kal” dedi.
(Davet etmek)
Ahmet, Cavit’i kalmasi igin evlerine davet etti.
< Qocuklarma, “Odanizi temizleyin.” dedi. (istedi)
b. Babam, “Sana hig para yollayamayacagim.” dedi.
(Gondermek)
r, Hasan’a, “Daha iyi bir ig ara.” dedim. (Tavsiye etmek)
Ogretmen, Murat’a, “Biraz ders galig.” dedi. (Soylemek)
MEYVE YEMEYl SEVER MlsiNiZ?
I
5 SERBEST О К UM A
1. Agagidaki parqayt okuyunuz.

SAGLIGINIZ iqiN BOL BOL
SEBZE ve MEYVE YIYIN
Her gun en az bir iki tane meyve ve birkag porsiyon sebze yemiyorsaniz
buna baglamanin zamani geldi demektir. Kanseri onleyen veya iyi eden mucize
yiyecegin ne oldugu bilinmemektedir. Ancak bilim adamlan meyve ve sebzele-
rin kansere ve diger hastahklara kargi koruyucu ozellikleri oldugunu bilmekte-
dirler.
Muz, kivi, gilek, veya kurutulmug meyveler kahvaltilik tahillarla guzel gider.
Aceleniz mi var? Hemen ekmegin arasma bir parga meyve koyup agziniza atin.
Pigmig piring, sut, yogurt veya igine meyve katilmig igecekler de guzel bir kah-
valti yerine geger.
Her zaman ayni sebzeleri satin aimaktan ve ayni yemekleri yapmaktan insana bikkinlik gelir. §imdiye kadar hig
yemediginiz sebzeleri de deneyin. Ya da ahgik oldugunuz sebzelerle aligik olmadiginiz yemekler yapm. Ekmegin uze-
rine tereyagi veya margarin sureceginize avokado sOrun. Bu meyve hem lezzetlidir, hem de iginde daha az yag ve daha
gok besleyici madde vardir. Havug rendesini hepimiz biliriz ama kabagi, pancar ve kirmizi lahanayi rendeleyip salata
yapmayi ve sandvigin arasma koymayi denediniz mi? Pancan ve patatesi kabuklanni soymadan fmnda pigirdiniz mi?
Birgok geleneksel yemek biraz et, tavuk veya balik
katilarak yapilir. Bu iyi bir ahgkanhktir. Buna devam edin.
Tabaginizdaki yiyeceklerde ne kadar farkli renk varsa
yemeginiz sagliga о kadar uygun demektir. Domates,
dolmalik biber, havug, patates ve yegil yaprakli sebzeler
gibi parlak renkli gidalann iginde hastaliklan onleyen
maddeler vardir. Gidanin rengi ne kadar koyu ise о
kadar saghkh demektir.
Eger yemek yemeye vakit bulamiyorsaniz sebze ve
meyvenin bu igi gorecegini unutmaym. Muz, elma,
armut veya mandalina gibi meyveleri yanmizda tagiya-
bilirsiniz. Bunlan yemek igin uzun uzun hazirlik yapmak
gerekmez.
b.
iQ
Sevdiginiz bir sebze
yemegini resimlenni
de kullanarak anlati-
niz.
“Portakal" hakkinda-
kl bildiklerinizi an-
Iatan bir paragra
yaziniz. (rengi, tadi,
§ekli, mevsimi, fay-
dasi..)
a.
2. Agagidaki sorutari okudugunuz paryaya
gore cedaptayiniz.
a. Avokado nasil bir meyvedir?
Geleneksel yemekler genelde nasil yapilir?
Yemek yemeye vakit olmazsa ne yapilmahdir?
.f Gidanin rengi ve koyulugu ne demektir?
Meyve ve sebzelerin insan sagligma ne gibi faydalan
vardir?
Agagidaki climleleri kendi dilinize geUiriniz.
1. Meyveleri kesinlikle yikamadan yemeyin.
2. Farkli farkli meyveleri yemek daha faydalidir.
3. Sebzelerin taze ve kaliteli olanlanni tercih etmeli-
yiz-
KON
am.
AL BU REGETG4/.
KoSEpeti MAN AU RAN
HepsiAM AL.
Agagidaki bo§luk(ari dintediginiz
^arkiga gore doldurunuz.
< ЛЛЛ-
POKTORBC'/
bana на;
УДгМЛУД-
СДК.М1УР1-
4 A|)£? У
ОКТД1С161ЛЛ S€N USOTMUS
MF £Rjp OLMUSSUAJ. SiMD/ *
SANA I LAC VAznoKUM.
BONLARI дс H'lC Bip SE7/M j
S=TmkALMAf- )------------S
Г ANLAT
BAkaum
oktav
NBViN VAR
' ATESlM VAj?
Ne*.LE4iN\, ‘
HALSkziM
poktoj? веУ-
r SEL 4
BAKAUM
О1СГДУ. .
HoseeiPfN
Demotes...........pathcan, demotes biber...............
Bir ando 6utiin diinyam fiorardi. Bu......sokaklar yankdandi
Demotes 6iber............
Demotes..........................pathcan,	demotes biber pathcan.
Bir undo biitiin diinyam karardi, bu sesle sokaklar yankdandi.
.................... biber pathcan.
sono Hie oajutmA октау. ел)
i7i iiAC Meyve ve seBzeieRpIR-
sebze ve Meyve 1етг> sol
ye^sGM hastalammaz, doctor
>Je)tAtlARA A5LA <£E£eX5)N)M
I_____	__ PUVMAZSIM. J
Nereye gitsem neyano babsam7 hep seni goriiyorum.
Bifryorum artik $ok gey, amoyine de bekfryorum.
Her ^ey bo$ gefryor, bana sardacagim simsiEi sana.
Yeter ki yiktfrnasin, bir daha.............
Oysa biitiin cesaretimi topfayip sana gefrni^tim,
Senin iyin ................gor	istemi^tim.
Tam efrni tutmak iizereyken, c^kimi itiraf edecekkei
................gelen	о sesle yiktldi diinyam.
^imdi benden $ok uzaklardasm bifryorum.
Belki bir giin...............diye	dualar ediyorum.
Seni bir daha gorsem yeter, inan ki bu bir omre bedel.
Yeter ki bitmesin bu rw/am.
..........hislerimi	sana aytkya anlatabilseydim.
Sana deli gibi c^ik oldugumu soyleyebdseydim.
Goz goze geldigimiz о ando,
5anii...........tutuldu,	bir anda konu^amadim karpinda.
МДЧДМРДМ Ml?. AAA
NE B0NLA2? 1 Kilo
ТДКДЦ ikciio (SReyFoKT,
L)MGN, MAyPANOt, ElMA-
.........6t6er.............demotes biber pathcan.
Bir anda biitiin diinyam karardi, Bu sesfe sokaklar yankdandi,
Demotes biber pathcan.
MUZIК KUTUSU
12
и

DERSE HAZIRLIK
1.	Agagidaki sorutari cedaplaginiz.
a.	Sizce en ilging millet hangisidir? Neden?
b.	Yabanci iilkelerden hangisine gitmek istersiniz?
Yabanci dil ogrenmek gerekli midir?
Bir gOn diinya uzerindeki sava§larm sona erecegine
inaniyor musunuz?
e. Diinyanin gelecegi hakkindaki dO§Onceleriniz neler-
dir?
2.	Vandaki resimlere bakarak bu insanlarin
hangi midetten oldugunu tahmin ediniz.
KELIMELER
Insanlar/ tasdir igin kullanilan sifatlari
uggun baghklarin акта gazmiz.
ela	san§m
kivircik	kisa
yuvarlak	esmer
dalgali	zayif
geni§	ince
§i§man	uzun
mavi	siyah
kel
Saq	Gozler	Vucut	Vuz dl^uleri
			
2. Agagidaki kelimeler insanlarin gabanct bir
iilkede neter hissedebitecekterini tastfir
edigor. Sizce hangileri otumlu (+), hangi-
leri olumsuzdur? (-) Igaretleyiniz.
□ endigeli
□ hay ran kalmak
□ sakin
□ sikilmak
□ rahat
□ emin
□ giipheli
□ gQvenli
□ merakh
□ kararsiz
□ durgun
□ rahatsiz
□ utanga?
□ OzOntiilu
□ heyecanh
□ durgun
3. Agagidaki Nstege bakiniz de sizi mutlu e-
debitecek gegteri igaretteginiz. (^)
□ Qok para	□ mutlu bir aile
□ pahali mOcevherler □ Ьйуйк bir ev
□ birpok dost □ bol bol seyahat etmek
□ iyi bir egitim □ pahali bir araba
□ saglik	□ herkesi sevmek
□ me§hur bir futbolcu □ ba§bakan olmak
OKUMA - ANLAMA
1.	Afagidafci parfayi okuyunui.
ES КI MOLAR
DQnyanm en kuzeyinde yagayan Eskimolar herkesin ilgisini
gekmigtir. Fakat, Eskimolar kendilerine “Eskimo” demezler.
Genellikle “inuit” derler. Bu: “insanlar” anlamina gelir. Eskimo
adiysa onlara sonradan verilmigtir. Anlamiysa “pig et yiyenler”
demektir.
Peki ama kimdir Eskimolar? Asya ve Amerika birbirine bagli
oldugu zaman, buzul gagmda, Sibirya’dan Alaska’ya gegen
avcilann torunlandir. Anavatani Asya olan Eskimolar, tarih iginde
yavag yavag buradan gog etmiglerdir. GunOmOzde ise Sibirya’nin kuzeydogusunda az sayida Eskimo yagamlanni
surdurur. Qogunlugu Gronland kiyilannda, Alaska'da, Rusya’nm kuzeyinde, Kanada’da ve Labrodor kiyilarmda yaga-
maktadir. Eskimolar 6 veya 9 ay sOren kigta yagamak zorundadirlar. Oyle ki sicaklik -40 dereceye kadar dugebilir ve
genellikle -6, -7 dereceden yukanya gikmaz. Yagadiklan yerlerde higbir tanm imkani yoktur. Dogal olarak Eskimolar
eskiden beri avcilik ve bahkgilikla geginirler. Eskimolar dunyanin en kuzeyinde dort bin yildan beri yagarlar. Daha gok
kiyi bolgelere yerlegmiglerdir. Kuzey kutbunun ilk misafirleri olan Eskimolar bu topraklarda hem birbirlerine hem de tek
gegim kaynagi olan hayvanlara buyuk saygi duyarlar.
Fok ve mors temel gegim kaynaklaridir. Foklardan yalnizca yiyecek ihtiyaglanni kargilamazlar. Giyim egyasi yanm-
da gadir ve tekneleri igin derisinden, lamba igin yagindan, zipkin yapiminda diglerinden yararlanirlar. Fok avlamak igin
basit bir yontem kullanilir. Kigin Eskimolar donmug su yuzeyinde delik agarlar. Foklar soluk almaya bu deliklere gelir. О
zaman avcilar zipkmlanni firlatir.
Gegmigte Eskimolar yazin gadirda, kigmsa donmug
kar bloklanndan yapilma evlerde yagarlardi. Bu buz evlere
“Igloo” derlerdi. Ulagim araglan ise buz ve kann uzerinde
kopeklerin gektigi kizaklardi. Gunumuzde bu geleneksel
yagam tarzi kaybolmaya yOz tutmugtur. Avrupa ve
Amerikalilarla iligkilerini arttirmiglardir. Bugun Eskimolann
birgogu ya balikgihk sanayiinde ya da kutup gevresindeki
askeri Oslerde galigmaktadirlar. Eskimolar artik eskisi gibi
yagam surmCiyorlar. Ama ne olursa olsun onlar hala
kuzeyin, goz alabildigine uzanan karlar ulkesinin gocuk-
laridir.
2.	Okudufunui par^aya qdre agayidafti ciim-
lolordon do frit olonin bafino "b";
olotiin bofina улытх.
; Eskimolar, Sibirya’dan Alaska’ya gegmiglerdir.
Yagadiklan yerde kig 10 veya 12 ay kadar sdrer.
Bazen sicaklik -40 dereceye kadar dugebilir.
Hayvanlardan рек hoglanmazlar.
Kig olmasina ragmen tanm yapabilirler.
Gegmigte “Igloo” denen evlerde yagarlardi.
Gegimlerini nasil saglarlar?
§imdi daha gok nerelerde galigiyorlar?
Kuzey kutbunda dort bin yil
□ dan bu yana yagarlar Q dan bu tarafa yagarlar
Fok ve mors.........gegim kaynaklaridir
□ tarn	П asil
I
Bu hayvanlann hemen hemen her geyinden..............
□ faydalanirlar
Eskimolar daha gok nerelerde yagarlar?
Fok baliklanni avlamak igin nasil bir yontem kullanirlar?
Fok baligmdan bagka nasil faydalanirlar?
Afayidaki sorutari tekrarlayiniz de и
Soru 1
Yabanci bir ulkede olsaydiniz neler hissederdiniz?
Cedap
Ailem yanimda yoksa
onlan gok ozlerdim.
Kisa Cedap
Ailemi ozlerdim.
Uyyutama
Soru 2
Yabanci dlkelerden hangisine gitmek isterdiniz?
CeVap
Avustralya’ya gitmek
isterdim.
Kisa Coda?
Avustralya’ya
Uyyutama
Soru 3 (
Yabanci bir insan dlkenize gelmigse ondan neler beklersiniz?
Ceday
Kanunlanmiza saygi |
duymasmi beklerim.
Kisa Cetfap
Kanunlara saygi beklerim.
Uyyutama
Soru 4
TOrkiye’ye gittiniz mi? En begendiginiz gey neydi?
Cedap
Evet, Turkiye’ye gittim.
En begendigim gey donerdi.
Kisa Cedap
Evet, gittim. Donerdi.
Uyyutama
Tanidigmiz birisiyle kargilagtigmizda ona sevginizi belirtmek igin selam
verirsiniz. Bazi kulturlerde selcim vermemek gok ayiptir. Bazi kulturlerde de
hayatin bir pargasidir. Tarih boyunca insanlar degigik gekillerde selam-
lagmiglardir. Agagida selamlagma gekillerine ait bilgiler verilmigtir.
Bu selamlagma gekillerinden hangileri sizin Olkenizde de vardir?
✓ Agagidaki selamlagma gekilleri hangi ulkelere ait olabilir?
- diz bukerek selam vermek
- gapkayi egmek
- el dpmek
- yanaklardan dpmek
- tokalagmak
2. ifeni tanistiyiniz birine
- sozle selam vermek
- gulumsemek veya kafayi birazcik egmek
- sarilmak
- yumruklan tokugturmak
- egilmek
afayidaki sorutardan hanyiterint
koyunue.
QAdi/Soyadi
□ Ad res
□ Yagadigi gehir, koy, milliyeti
□ Ailesi
□ Fiziksel yonleri, bog vakitlerinde neler yaptigi
□ Gelecege ait planlan
□ Karakteri
20
KONU J'
3.	Gittiginiz Uegn bitdiginiz bir iiikenin 1пип-
larint (Karakter Ve fizikt gonden) tasVir
cdiniz.
✓ A§agidaki kelimelerden faydalanabilirsiniz.
	Ruhi olarak
uzun boylu	sabirli
kisa boylu	heyecanh
gigman	arkadag canlisi
zayif	tembel
normal	galigkan
uzun sagli	azimli
kivircik sagli	kararli
biyikli	sevecen
sakalli	sinirli
tiragh	misafirperver
esmer	vefah
kumral	guleg
sarigin	somurtkan
4.	Agagidaki probtemieri (jdzmek ifin kendi
tektif (ft diijiinceferinizi xbyteyiniz.
v BugOn 800 milyon insan yataga ag yatiyor.
✓ Yilda 15 milyon insan aglik ve gidasizliktan oluyor.
✓ Her 10 gocuktan 3’0, 5 yagma varmadan oluyor.
✓ 100 milyon insanin igme suyu yok.
✓ Milyonlarca insanin evi yok. Bu insanlar sokaklarda,
caddelerde yagiyorlar ve onlann gocuklan da hig “ev”
gormemigler.
5.	"Qok ftztn mi bitir $ok okuyan mi?" лткл-
daslunnizla tartiiinn.
V DEYiM
Agagidaki deyimteri okuyunuz.
ALI$TIRMALAR
a.	Yabancilik gekmek: Bir ige veya bir yere yabanci
olmanin zorluklari ile kargilagmak.
Ornek:
Ahmet, Almanya’da akrabalarmin yaninda hig a
yabancilik gekmemigti.
Amerika’da yabancilik gekmemek igin ingilizeeyi gok
iyi bilmelisin.
b
b.	Insan sarrafi: Insanlarin iyisini, kbtusunu iyi segen
kimse.
Ornek:
Ben bir insan sarratiyim. Senin ne oldugunu bir bakig-
ta anladim.	c‘
Salih dede de gergekten insan sarrafi bir adamdi.
c.	Sozunun eri olmak: Verdigi sozde durmak, sozunden d
donmemek.
Ornek:
Ben ona gOvenirim. О sozunun endir.
Sozunun eu olan insanlan gok severim.
d.	Misafir agirlamak: Gelen misafirleri gok iyi bir gekilde
kargilamak.
Ornek:
Hafta sonu gelecek
misafirleri gok iyi agir-
lamaliyiz.
Bizim milletimiz misa-
firleri cok iyi agirtar.
A^ayidaki ciimtoterl uyyun deyimlerie ta-
memtayiniz.
Bizim evde bir telag bagladi. Meger hafta sonu misafir
gelecekmig. Annem.................................
igin hazirlik yapiyor.
Hig tanimadigim bir insandi. Bana Manisa’da havalar
nasil, dedi. §agirmigtim. Benim Manisali oldugumu
nereden bildin, dedim. Adam ben bir...............
Senin nereli oldugunu ilk bakigta anladim, dedi.
Bir yildan beri Amerika’da yagiyorum. ingilizeeyi de
gok iyi ogrendim. Artik burada....................
Arkadagim Ali benden 10 gCin sonra vermek uzere
borg para istedi. Vermek istemiyordum. Qdnku Ali’yi
gok tanimiyordum. Neyse verdim. 10 gun sonra Ali
parami getirmigti. Ali gergekten..................
bir arkadagmig.
ER MlLLETiN KENDINE OZQLI DEQERLERl VARDIR
DfNLEME
I
GELECEK ydZyiLDA
'•	IMSANLI&I MELEK BEKLiyOKI
Uzmanlara gore gelecek yOzyilda insan hayatinin birgok alaninda degigiklikler olacak.
Bugiin nasil hava gazi ve elektrik, evlere merkezi santrallerden veriliyorsa, sicak hava da ayni gekilde verilecek. |
Boylece, ismma igin soba veya kalorifere gerek kalmayacagindan, evlerin gatilannda da baca gorulmeyecektir. Merkezi
tesisler yaz ayiannda da soguk hava verebilecek.	I
Evde yemek yapmak luks sayilacak. QOnku hazir yemekler daha ucuz olacak. Hazir yemekler, merkezi mutfaklar (
dan hava basingli sistemlerle dagitilacak. Bulagiklar da ayni yoldan geri gonderilecek. Benzer gekilde, Ьйуйк magazalar
siparigleri zengin iwgterilerin evlerine bu gekilde ulagtinlacaklar.
Araglar, ozellikle gehir merkezlerinde ya tunelleri ya da yerden уйкэеМе yapilmig ust yollari kullanacak. ТйпеНег
gok iyi aydinlatilmig ve havalandinlmig olacak. Ust yollardan ancak hava yastiklan dzerinde hareket eden araglar gege-1
bilecek. Sonug olarak, gehirlerde trafik дйгйНйэй Ьйуйк olgude azalacak.
Уйкэек hizla okyanusta gidebilen elektrikli gemiler, Newyork’tan Liverpol'a iki gdnde ulagabilecekler. Geminin
govdesi hava yastiklan Uzerinde olacagindan, su ile olan sdrtUnme en aza inmig olacak. Geminin pervanelerinden biri
suyun altinda donerken, digeri suyun йstйnde donecek. Firtmah havada gemi suya dalacak ve hava gartlannin
dйzelmesini bekleyebilecek.
Agizdan alman ilaglar gok gerekmedikge kullanilmayacak. Ornegin; akciger hastaligi tedavisinde kullanilan bir ilag,
elektrik akimi ile taginarak deriden bu organa verilecek.
GorUnmeyen iginlar, mikroskop ile vUcut organlannin ince-
lenmesini saglayacak ve gerekirse bu organlarm fotografi
da gekilebilecek.
inang, gelecekte insan hayatinin merkezi olmaya
baglayacak. Avrupa'nin aydmlanmasi sonrasinda insan
hayati egitim, politika, din olarak boldmlere aynlmigti. Bu
farkhliklar gelecek yUzyilda biraz daha azalacak.
Toplumlarda dint inanglara dogru bir yonelme olacak.
inang, insan iligkilerine olumlu bir etki yapacak. Daha
banggi ve inanglara saygih toplumlar meydana gelecek.
2.	Agagidaki soruiari dinlediginiz pargaga
gore ceVaplagitiiz.
Gelecekte evlerde isinma nasil olacak?
Evlere yemek servisi nasil yapilacak?
Gelecekte gehirlerde trafik дйгйИйэй olacak mi?
Gelecek ydzyilda insanligi bekleyen bu geligmeleri
gergekgi buluyor musunuz?
Bun/ап BJ/iyor musunuz?
Yuz okuma yuzlerce yillik gozlemlere dayanan, insani
tanimaya yonellk bir aragtir. Yuz okuyarak karakter gozdm-
lemesi eski gaglara kadar uzanmaktadir Milattan onceki yil-
larda Qinliler yuz okumayi bir sanat halme getirmigtir. Dogu
kdltdrunde de bu konuyla ilgili gahgmalar yapilmigtir.
Ana ayirt edict ozellikler: aim, kag. goz, burun, agiz, kulak,
yanak, gene ve yuz geklidlr. Yuz okuma sanati kigilerin prob-
lemlerl nasil gozdukleri, iletigim yontemlen, davraniglan,
paraya verdikleri onem gibi konularda hayrete dQgurOcu
ipuglan vermlgtir.
Egitim yoluyla sa-
mi9-arD 6nlenebilir
Bu konudaki
du§uncelerinizi ya-
zimz.
Milletinizi tamtanj
bir yazi yazmiz.
en, daha, gok, рек, az, biraz, kadar, fazla
Ornek: Benim ulkem cennet kadar guzeldir.
Beg dakika kadar dinlendi.
Yemegi biraz fazla yemig.
Son iki gundur gok az uyuyor.
Ahmet, Hasan’dan daha galigkandir.
Daha Bazen kargilagtirma, Ostiinluk anlami verir.
Bu konuya daha gok galigmalismiz.
Ali, benden daha uzundur.
Kardegim, senin kardeginden daha yaramaz.
Daha -> Bazen zaman anlami katar.
Babam, Almanya dan daha gelmedi.
Yarali kedi daha olmedi.
* Qok, рек, gayet, fazla -> Cumleye aginhk anlami
katarlar.
Nihat gok galigkan ogrencidir.
Fabrika iggileri gok yoruluyorlar.
Fazla okuyor, gozleri bozulacak.
* “En” digerlerinden farkli olarak tek bagma bir gey
ifade etmez. Sifatlann ve zarflann onunde kullanilir.
Aginlik ve en ustunluk anlami katar.
En temiz hava, yayla havasidir.
En galigkan ogrenci kim?
En gok yagayan canh hangisidir?
1.
2.
Agagidaki ciimleleri kendi dilinize qeViriniz.
birbirlerine kargi guler yuzlu olmalidir.
Insanlar
insanoglunun en buyCik sorunu sizce nedir?
3.	Avustralya bugOn dunyanin her tarafindan gog
almaktadir.
V TELAFFUZ
dzellikleri
Turk alfabesinin yirmi ikinci harfidir.
Sert sessiz harflerdendir.
c.	Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	sag, sakal, saat...
asma, aski, asker...
ses, pas, esans...
sa, se, si, si, so, so, su, su
as, es, is, is, os, os, us, us
“s” sert sessizi ile biten kelimelerden sonra sessiz
harfle baglayan bir ek gelirse, bu ekin ilk harfi de sert
sessiz (g, f, h, k, p, s, g, t) olur.
Ornek:	kafes-gi, otobOs-te
f. “s” sert sessizi kaynagtirma harflerindendir.
Ornek:	komgu-------► komgu-s-u
A LIS TIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
§u yogurdu sanmsaklasak da mi saklasak sanmsak-
lamasak da mi saklasak?
dzellikleri
TOrk alfabesinin yirmi uguncii harfidir.
Sert sessiz harflerdendir.
Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	§u, gan, gaka...
agi, agik, aggilik...
ag, yang, dogiig...
d Okunugu §a, ge, gi, gi, go, go, gu, gu
ag, eg, ig, ig, og, dg, ug, iig
“g” sert sessizi ile biten kelimelerden sonra sessiz
harfle baglayan bir ek gelirse, bu ekin ilk harfi de sert
sessiz (g, f, h, k, p, s, g, t) olur.
Ornek:	yang-gi, satig-ta
f. “g” sert sessizi kaynagtirma harflerindendir.
Ornek:	yedi------► yedi-g-er
ALIfTIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
, коде yaz kogesi, gu коде kig kogesi, ortada su
gigesi.
R Mll_L£T IN KENDiNE OZDLl DEQERLERl VARDIR
V DiL BiLGiSi
piMDIKI ZAMAN
Japon Yokomi
Benim ailem her zaman meg-
gulmug. Bizler igin hig zaman ayir-
mamiglar. Oysa biz ailemizle guzel
bir hayat gegirmek istiyoruz. Annem
ve Babam bizi sevmediler demiyo-
rum. Sadece biz buyOrken onlann
daha gok yanimizda olmalanni istiyo-
ruz. Aslinda butun sug onlarda da degil. Bu zamanda
geginmek kolay degil. Butijn bunlan biliyoruz. Soylemek
istedigimiz gu ki, en azindan gocuklan olan annelere
kolaylik gosterebilirler. Bazen Japonya’da dogmasaydim
diyorum.

Zafer Qevik
Bence, insanlar birbirlerini gok
iizmugler. Her geyi gOzel olan dunyamiz
bbyle hareketleri hak etmiyor. insanlarin
gok mutlu ve saghkh olmasini istiyorum.
Savagin ve vahgetin olmadigi bir diinya
arzu ediyorum. Bunun igin neler yapa-
bilecegimi bilmiyorum. Fakat insanlara
yardim etmek igin gayret edecegim.
Bagkalan igin galigmak daha gok mutluluk veriyor
insana. insanlar biraz da olsa bagkalanni dugunmeli.
Diinyamiz artik eskisi kadar biiyiik degil. Bagkalarinin
var oldugunu da unutmamaliyiz.
§imdiki Zaman
§imdiki Zamanin Ozel Kullammlari
Tamm: §imdiki zaman, fiilin bildirdigi		hareketin, igin, olu-	
gun iginde bulundugumuz zamanda surduruldugunij anlatir.		bagladigmi ya da	a.
	QEKIM TABLOSU		b.
Olumlu	Olumsuz	Soru	
Yapiyorum	Yapamiyorum	Yapiyor muyum?	
Yapiyorsun	Yapamiyorsun	Yapiyor musun?	c.
Yapiyor	Yapamiyor	Yapiyor mu?	
Yapiyoruz	Yapamiyoruz	Yapiyor muyuz?	
Yapiyorsunuz	Yaparrnyorsunuz	Yapiyor musunuz?	d.
Yapiyorlar	Yapamiyorlar	Yapiyorlar mi?	
a. Fiil kok ya da govdelerine, “-yor” eki getirilerek yapilir. e
Sonu sessizle biten fiil kok ya da govdelerine “-yor”
eki direk gelmez, araya “-i, -i, -u, -ii” iinliilerinden
uygun olani gelir.
Ornek: yat-i-yor, gel-i-yor, giil-ii-yor, kok-u-yor
Gelecek zaman anlami verebilir.
Ornek: Yann istanbul’a gidiyoruz.
Di’li gegmig zaman anlami verebilir. (Bir olay
bzetlenirken).
Or nek Ali erken bir vakitte evden gikiyor ve gizlice bir
taksiye binip oradan uzaklagiyor.
Genig zaman anlami verebilir.
Ornek: Her sabah saat yedide kalkiyor ve kahvalti
yapmadan evden gikiyor.
Aligkanlik anlami verebilir.
Ornek: Daha bu yagta sigara igiyor.
§imdiki zamanin farkli bir eki de “-makta, -mekte” dir.
§imdiki zaman anlami veren bir ektir. Bir igin kesin
olarak bagladigini ifade eder.
Ornek: okuyorum —► oku-makta-y-im
gahgiyorlar —► galig-makta-lar
b “-yor" eki fiil kok ya da govdelerinin sonundaki genig
duz unluleri (-a, -e) daraltir. (-1, -i):
Ornek: dinl —► dinl yor, anl —► anlyor
c. Bu ses degigmesi “-ma, -me” olumsuzluk ekinde de
gorulur.
Ornek: gel-mi-yorum
d.	Fiil kok ya da govdelerine olumsuzluk eki getirildigin-
de sadece “-ma, -me” olumsuzluk ekinde degigme
olur.
Ornek dinle-mi-yor, soyle-mi-yor
§ahis Ekleri
§ahis ekleri fiilin belirttigi igin, olugun, hareketin kimin
tarafindan yapildigini bildiren eklerdir. Fiili yapanm kirn
oldugunu gosterir.
- Ornek-----------------------------------
geldi
guldiik
oynadilar
(o geldi)
(biz gulduk)
(onlar oynadilar)
e.	Fiil kok ya da govdelerinin sonundaki genig dOz
unliiler “-a, -e” iki yuvarlak arasinda kaldiklan zaman
dar yuvarlak “-u, -u” olurlar.
Ornek oyn —► oyn yor, soyl —► soyl yor
i4OMWJ.I!ILIJ!ll Д.И11Н.1..!.|.
2. Hiller kip eklerini oUr (baber ve dllek)
DEGERLEND1RME
1. Afagidaki kariftk ketimelerden antamh
ciimteler kurunuz.
gormek I gok hoq / biraktigmi I sigarayi
iyi I gormek I seni / beni / sevindirir
bogazda / balik / yemek / veriyor / zevk I insana
a§iri / harcamak / para I degil I dogru
istanbul’a I bakmak / bu tepeden / ne hoq
2. Agagidaki cumleteri "-makta, -mekte"
ekini kullanarak geniden gaziniz.
§imdi Ankara’da yaqiyorum.
5. Afagidaki kelimeterie ciimleteri efleftiriniz.
titiz	. dikkatli
korkak	. cesur
< sabirsiz	enerjik
□ Ayqe araba siirerken higbir kurali bozmamaya gayret
eder.
□ Kemal bir igin hemen olmasini ister. Hiq bekleyemez.
Q Fuat higbir qeyden korkmaz. Gozunij budaktan sakin-
maz.
0 Nermin yalniz digari qikamaz. Her zaman yanmda
birisinin olmasini ister.
0 Murat hep sporla ilgilenir. Onun enerjisi bitmek bilmez.
0 Tamer qok hassastir. Ayakkabisi tozlansa hemen siler.
Arkadaqlanm bu saatte futbol oynuyorlar.
. Temiz havada agaqlann altinda yOruyoruz.
Qocuklar bahqede gOreq yapiyorlar.
muzik kutusu
Afagidaki boftuklan dinlediginiz farkiga
gore doldurunuz.
3. Ciimleterdeki ganhfhklari butarak ciim-
leteri geniden gaziniz.
Sicaklik 20 dereceyi qikmaz.
Japonya’dan teknoloji qok geliqmiqtir.
Akqama gibi ders aliqacagim.
Metin, Aslan’dan kadar qaliqkandir.
Gayet ders qahqmaliyim. Yarin sinav var.
4- Afagidaki ciimteleri bafka nasil sogtege-
blUrsiniz? (ifareti kagunuz.
Asya’dan Kuzey kutbuna gdq etmiqlerdir.
0 Asya’dan Kuzey kutbuna gdqmuqlerdir.
0 Asya’dan Kuzey kutbuna gitmiqlerdir.
GunOmuzde bu geleneksel yaqam tarzi kaybolmaya
yuz tutmuqtur.
0 §imdi bu geleneksel yaqam qekli yavaq yavaq
kaybolmaya baqlamiqtir.
0 GOnOmuzde bu yoresel yaqayiq qekli kaybolmuqtur.
.. Sicaklik -6, -7 dereceden yukanya qikmaz.
0 Sicaklik -6, -7 dereceden artik olmaz.
0 Sicaklik -6, -7 dereceden fazla olmaz.
Dagtar oy oy oy, yotfar oy oy oy...
Dagfar oy oy oy, yotfar oy oy oy...
Daglar oy oy oy, karde^ oy oy oy...
Dagfar oy oy oy, yotfar oy oy oy...
Dollar oy oy oy,yotfar oy oy oy...
Dagfar oy oy oy, fcardep oy oy oy...
Bir................, kardefi vuruyor ne diye?
Bir ana agiiyor ................. nerede? Ay...
................. stfdhlar, feryat var gecede.
Dinsin 6u gozyafi, bitein 6u...................Ay...
KARDE$LiKrrilRKUStl
Hepimiz karde^iz, bu ........... ne diye?
.......dururken, bu....ne diye? Ay...
HER MILLET IN KENDINE DZQLi DEBERLERi VARDIR
V3 SERBEST OKUMA
L A^ayidaki parfayi okuyunuz.
AVUSTRALYA ve ABORJINLER
Yakin zamana kadar Avustralya deyince insanlann
aklma “mill? park” gelirdi. Avustralya sadece macera
yagamak igin gidilecek bir yer olarak bilinirdi. Turistler
igin bu dzellikler hala onemlidir. Avustralya’yi ziyaret
ettiginizde bir koala veya kanguru gormek igin epeyce
gabalamaniz gerekecektir. Sidney sokaklannda
dolagirken yerel kiyafet giymig insanlar da gorebilirsiniz.
Ne yazik ki, onlar “Aborjinler” degildir. Sadece yerli
kiyafeti giymig turistlerdir. Yaygm bir efsaneye gore
Avustralya yerlileri ilging: gapkalar giyerlermig ve geniz-
lerinden konugurlarmig. Ayni zamanda gok iyi
savaggilarmig. Milyonlarca koyunu buyuk gollerden
gegirebilen bu insanlar ozgurluklerine dugkunlermig. Qagdag Avustralyahlar ise atalanndan gok farkli olarak modern insan-
lardir. Qogu, sahil geridine birkag saat uzakta bulunan kentlerde yagarlar.
II. Dunya Savagi’ndan sonra Avustralya dunyanin her tarafmdan gog almaya bagladi. Qunku artik Avustralya birgok insan
igin firsatlar ulkesiydi. Avustralya’da son zamanlara kadar Ingilizlerin olugturdugu kulturel bir yapi vardi. Ancak gimdilerde
italya, Malta, Lubnan, Qin ve Turk kulturleriyle de birlegerek yeni bir kultur yapisi olugtu.
Avustralya kulturu durustlugu, bagimsizligi, galigkanhgi, becerikliligi ve agik goruglulugu on plana gikarmigtir. Bu ozellik-
ler Kuzey Amerikalilann Avustralya’ya yerlegmelerini hizlandirmigtir. Qunku Kuzey Amerikalilar, Avustralya kulturunu kendi
kultQrlerine yakin bulmuglardir.
Avustralya kitasma gidenlerin ilk kargilagtigi gey 18 milyon insan olacaktir. Size gimdi yerli halk olan “Aborjinler”den
bahsedelim. Avustralya’ya yerlegen ilk insanlar yaklagik 6000 yil once Asya’dan gog etmiglerdir. Bu insanlar Avustralya’da 200
degigik dil konugan рек gok kabile olugturmuglardir. Sonraki gogmenler bu insanlan “Aborjin” olarak adlandirmiglardir.
Aborjinler guglu aile baglanna sahiptirler. Qogu, birkag kugak onceki atalarmi bilir. Aralanndan biri sorunla kargilagtigmda,
butun akrabalar toplanip ona destek olur. Bu tur yardimlagma Aborjinler arasmda hala mevcuttur. Bugun Aborjinler sanattan
spora kadar modern hayatm her kesimine girmiglerdir.
2. Okuduyunuz par^aya yore afayidaki ciimteterden
doyru olantn bajina “b"; yanfrf o(amn bafina “jf”
yaziniz.
л. ( ) Turistler asla yerli kiyafetler giyip dolagamazlar.
b. ( ) II. Dunya Savagi’ndan sonra Avustralya gog almaya bagladi.
r. ( ) Avustralya’da ingiliz kultdrunun eski agirligi kalmamigtir.
d. ( ) Aborjinler bugun de eski hayat tarzlanni devam ettirmekte-
dirler.
(	' Avustralya’da 28 milyon insan ya§amaktadir.
1.	( ) Avustralya’da koyun yeti§tiriciligi yapilmaktadir.
3. A^ayidaki sorulari okuduqunuz parfaya ydrt cetfap-
tayiniz.
Kuzey Amerikalilar nigin bu kitaya gelmiglerdir?
b. Yerliler daha gok nerelerde yagarlar?
Aborjinler ilk olarak nereden gelmiglerdir?
d. Aborjinlerde aile bagiari nasildir?
26
О YUN
A§agidaki Dike isimleri yandaki tabloya soldan saga, sagdan sola, yukandan
a§agiya ve a§agidan yukariya dogru yerle§tirilmi§tir. Bu ulkeleri bularak i§aretleyiniz.
□ ISVEQ
□ NORVEQ
□ AMERIKA
□ SENEGAL
□ ISVIQRE
□ YUNANISTAN
□ DANIMARKA
□ QiN
□ ROMANYA
□ ALMANYA
□ JAPONYA
□ LUKSEMBURG
□ FAS
□ ISPANYA
□ INGILTERE
□ HOLLANDA
□ KANADA
□ POLONYA
□ ITALYA
□ MISIR
□ FRANSA
□ LIBYA
0CEZAYiR
□ PAKISTAN
□ URDUN
□ HINDISTAN
tYlYpYs%Yy5JYzYv
yYaTkYTYrY?@^W
NJ@WvYe%YzYpYh
TYnYgjjilYt^
IUAXnYaXDXaJP^
5®(t^@jYyYlYk^
3jY?mYyYpYYTOfN
SSvXiaEaDS®S
2X^XD3®@®©S
yYrYljmYo^
1.
1.
En sevdiginiz veya en gok igtiginiz igecek hangisidir?
Qaym anavatanmin neresi oldugunu biliyor musunuz?
Buzlu, limonlu, sutlu gay igmeyi denediniz mi?
Qay demlemeyi biliyor musunuz?
2.
sut	kahve	gay	salep
kola	meyve suyu	ayran	soda
Bir
Bir
Bir
Bir
Bir
..................gay getirir misin?
..................su iger miyiz?
..................kahve isterim.
..................kola verir misin?
.........................meyve	suyu alirim.
sutlu
demli
asitli
tuzlu
maden suyu
kahve
ayran
gay
1
QAYIN SICAKLIGI
Sabahlari uykulu bir gekilde uyanir, elimizi yuzumuzu yikar, sonra da anne-
mizin hazirladigi kahvalti sofrasina otururuz. Kahvaltiya bardaga dokijlurken
gikardigi ses ve etrafa yayilan kokusuyla dudaklarimizi kisarak gektigimiz
bir yudum gayla baglariz. Qay bir ilag gibi bizi kendimize getirir. Sabah
kahvaltisinda baglayan gay igme aligkanligi gunun ilerleyen saatlerinde
devam eder. Ogle yemegini yer ve hemen uzerine demli bir gay igeriz.
Digandan bir arkadagimiz geldiginde ona hemen taze bir gay ikram u
ederiz. Akgama dogru saat beg civarlannda bir fincan gay, simit ve
beyaz peynir motivasyonumuzu artinr. Derken akgam igten eve-geliriz.
Ailemizle birlikte akgam yemegini yer ve koltuga dogru uzanarak
gunun yorgunlugunu atanz. Tam о sirada iyi demlenmig gay, mutlu-
lugumuza mutluluk katar. Igte gay hayatimiza bu kadar girmig bir ige-
cektir. Aslmda gay bir kultur haline gelmigtir.
Qay, sudan sonra yeryuzunde en gok tuketilen igecektir. Turk, Japon,
ingiliz ve Qin kulturunde gok ozel bir yere sahiptir. Qayi demlerken birgok
ulke buyuk demlik kullanir. Turkiye’de ise gay hazirlanirken once gaydanligm alt
bolumunde su kaynatilir. Kaynayan su ust demlikte bulunan gaya eklenir ve alttan gelen buhar ile gay demlenir.
Demlenen gaylar ince belli bardaklarda igilir. Qaym fincanla igilmesi de ayn bir zevktir. Qaymi agik ya da koyu tercih
edenler, limon ya da geker ekleyenler vardir. Ancak turn bu kigiler igin en dnemli geylerden biri gayin rengidir. Giinluk
deyigle “tavgan kani” olan bu renk, berrak ve guzel bir kirmizi tonudur.
DCinyanm diger yerlerinde; Ingilizler klasik beg gaymdan vazgegemez ve gaya sut eklemeyi severler. Qinliler yegil
gayi severler. Kuzey Afrika’da gay nane ile aromalandirilir. Orta Dogu’da gay genellikle limonlu igilir. Kahve tutkunu
Amerikalilar ise gayi demleyip buz gibi soguttuktan sonra keyfini gikanrlar. Tibet’te ise gay, sut veya su ile demlendik-
ten sonra tereyagi ile karigtinlarak yogun bir beslenme igecegi haline getirilir.
Siyah ve yegil turleriyle igilebilen, hayatimizin bir pargasi haline gelen gay, herkese farkli bir igim sunsa da, ha-
yatimizda yuzyillardir vardir.
2. Okuduqunuz parqaya gSrt	cbmlettrden dogru olonin bafina "b
<i	( ) Qay, birgok ulkede vazgegilmez bir igecektir.
p. ( ) Qay, zararli bir igecektir.
( ) Qay, fincanla igilen bir igecektir.
l Bazi insanlar gayi limonlu, bazi insanlar gekerli, bazi insanlar da gekersiz igerler.
( : ingilizler buzlu gayi tercih ederler.
‘ Tibet’te gay yogun bir beslenme igecegidir.
( ) Qay bazi ulkelerde siyah
Turkiye’de gay nasil demlenir?
insanlar gayi nasil igerler?
ingilizler gaya ne katarlar?
Tibet’in gayi nasildir?
ItJECEKLERDEN NE ALIRBINIZ?
ORNEKLEME
Sent 1
Qaym anavatani neresidir?
Cedap
Qaym anavatani Qin’dir.
Kisa Cedap
Qin
Uggidataa
Afagidaki sorutan tekrartagimz tfe uyguiaytniz.
Sent 2
Qaymizi nasil igersiniz?
Cedap
Qekerli igerim.
Kisa Cedap
Qekerli
Uggetaaia
Sent 3
Sik sik sut iger misiniz?
Cedap
Her sabah igerim.
Kisa Cedap
Evet.
ItyftttMHl
igeceklerden ne var?
Cedap
Salep var.
Salep
Uygutama
Sent 5
Qaymiz nasil olsun?
Cedap
Agik lutfen.
Rise Cedap
Agik
Ugguiama
V KONUSMA
TELAFFUZ
PASTAHANEDE
kola ve meyve suyu var.
1, A^-gidaki di у a tog и uygulayiniz.
Hog geldiniz.
Hog bulduk.
Ne alirsmiz?
Ahmet :
Qay, kahve, salep,
-T-
Ozellikleri
a.	TOrk alfabesinin yirmi dordOncO harfidir.
b.	Sert sessiz harflerdendir.
c.	Kelimenin bagmda, ortasinda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	tat, tatil, tavgan...
ot, otmek, ortmek...
tokat, ticaret, tigort...
d.	Okunugu: ta, te, ti, ti, to, to, tu, tO
at, et, it, it, ot, ot, ut, Ot
: QaylOtfen.
Qaymiz nasil olsun?
Agik ve limonlu olsun. Fincanda getirirseniz
memnun olurum.
e. “t” sert sessizi ile biten kelimelerden sonra sessiz
harfle baglayan bir ek gelirse, bu ekin ilk harfi de sert
sessiz (g, f, h, k, p, s, g, t) olur.
saat-gi, firsat-gihk...
Peki siz ne arzu edersiniz?
Bana da gekerli bir TOrk kahvesi lOtfen.
Hemen getiriyorum efendim.
2. 57 г bir pastahaneye gidin I'e (arkti iqe-
ceklerden isteyin.
3. Sizce diinyada en gok if Hen igecek hangi-
sidir)
f. “t” sessizi ile biten kelimelerden sonra sesli ile
baglayan bir ek gelirse “t” harfi yumugayarak “d”
olur.
Ornek:	yurt - yur u, yogurt - yogurdu
ALIfTIRMA
Agagidaki tekerlemeyl tekrarlayimz.
Tatar tepsici tiknaz titiz Tosun tdmbelekgi Tahir ile
tut On tOttOrdO.
30
su igmenin sagliga olan olumlu etkilerini gozlemlemig. Bir gOn kendi sicak suyunu hazirlarken, demligine birkag yaprak
diigmtig. Kaynayan suyun buhanndan mistik ve rahatlatici bir aroma yQkseldigini gormOg ve bu sicak igecekten bir bar-
dak igerek onun harika lezzeti ve aromasi kargismda hayret etmig. Demligine dugen bu yapraklar bir gegit yabani gay
agacma aitmig...
Qaym Japonya'daki efsanesi bizi bir kegige goturuyor. Hayatmm yedi yilmi Buda'ya adayarak uyumadan gegiren
bu kegig, bir gOn istemeyerek uyuyakalmca gok kizmig ve ardmdan goz kapaklanni kesip topraga atmig. Toprakta kok-
lenerek Ьйуйуеп bitki, gay bitkisiymig.
Hindistan da gayin kegfini bu kegige baglar. Onlann dykusiine gore bu kegig uykusuz gegirdigi yillann begincisinde
yanmdaki agagtan birkag yaprak ahr ve gigner. Birden bire
agag elbette ki gay bitkisidir.
Sudan sonra en eski ve en gok tercih edilen igecek
olan gayin TCirkiye’deki seruveni oldukga yenidir. 1888'deki
ilk ciddi girigimden sonra Oretimdeki gergek bagan ancak
1940'larda elde edilmigtir. BugOn TOrkiye, uretimde
Hindistan, Seylan gibi ulkelerden sonraki yerini korumak-
tadir. TOketimde de ingiliz ve irlandalilann ardindan
uguncii sirada gelmektedir.
canlandigmi goren kegig bunu sik sik tekrarlar. Bu yabani
2.	A^yidaki soruten dintediyiz per^aye yore
 Qin imparatoru gayi nasil kegfetmig?
Qaym Japonya’daki efsanesi nasildir?
Pargaya gore diinyada en fazla gay tuketen ulkeler
hangileridir?
DEY IM
Afayidaki deyimteri okuyunuz.
a.	Tavgan kam: Qay igin tarn kivaminda olmak.
Ornek:
Qimdi yeni demlenmig tavgan kam bir gay olacakti ki!
Babam anneme gdyle tavgan kam bir gay demle, dedi.
b.	Tadina varmak: Bir geyin guzelligini butun inceligiyle
anlamak.
Ornek.
Ben soguk igeceklerin tadina varamiyorum.
Bu salebin tadina varmak igin sicak igmelisin.
c.	Keyif vermek: Nege vermek, negelendirmek, keyif-
lendirmek.
Ornek:
Ahmet Bey garsondan bir keyif gayi istedi.
Bu kahve gok aci. Keyif vermiyor.
ALI^riRMAL A R
1. Agagidaki deyimterte resimleri eglegtiriniz.
a. Keyif vermek
b. Tavgan kam
c. Tadina varmak
2. Afegidaki boflttklart uyyun deyimterte
doldurunuz.
a.
b.
c.
Agik gay bana.........................Benim igecegim
gay, demli olmali.
Piknikteydik. Arkadaglarla guzel bir mag yapmigtik.
Magtan sonra dinlenmeye bagladik. Arkadagimiz Ali
futbol oynamayan Salih’e seslendi. §dyle................
	bir	gay demle de igelim, dedi.
Kolanm ......................
istiyorsaniz, kolayi soguk igmelisiniz.
GENI§ ZAMAN
QAY DEMLEMEK
Qayi iyi demleyenlerin birer gaydanliklan vardir. Bir gaydanhk iki kisimdan
olugur. Birinci kisim daha buyuktiir, geniggedir ve igine sadece su konur.
Su, gaydanligm bu genig kismihda kaynar. Birinci kismm degigik yerle-
rine yerlegtirilmig bir sapi, bir de kaynar suyu dokmeye yarayan uzan-
tili bir agzi vardir. Su kaynarken eger ikinci kisim birinci kismin Ozerine
gok oturmug ise su bu agizdan tagar ve ocagin Gzerini islatir. Bunun
olmamasi igin gaydanligm ikinci kisminm birinci kismin Ozerine yarim
bir gekilde, egik oturtulmasi, bunun da gok dengeli yapilmasi gerekir.
QOnku gaydanligm ikinci kismi kuguktur. Onun da degigik yerlerine
konabilen bir sapi ve bir de demi dokmeye yarayan кйдйк bir agzi
vardir ama biraz kaygandir. Bu nedenle igindeki demlenmemig gay ile
devrilirse ocagin iistu kirlenir. Butun bu dengelere dikkat etmek gerekir.
a.
Tamm: Genig zaman eylemin baglayip devam ettigini ve
devam edecegini gosterir. Genig zamanda higbir sinirlama
ve kesinlik yoktur. Gegmig, gelecek ve gimdiki zamanlari
igine alan bir zamandir. Genig zaman en gok gelecek ve
gimdiki zaman yerine kullanihr. Genig zaman eki “-r” dir.
Her zaman igin gergek olan yargilan anlatir:
Ornek Kotu kotu demekle insan kotij
b.
Ahgkanhk anlatir.
a Sonu Onluyle biten kelimelere “-r” olarak gelir.
Ornek dinle-r, de-r, anla-r
b.	Sonu unsuzle biten bir veya birden fazla heceli fiillere
“-ar, -er” geklinde gelir.
Ornek geg-er, kork-ar, gir-er
c.	Sonu “I, n, r” unsuzleriyle biten on beg kadar fiil bu
kurala uymaz. “-r” eki bu fiillere “-ir, (-ir, -ur, -ur)” gek-
linde gelir.
Ornek: gel-ir, al-ir, ol-ur, ol-ur, bul-ur, den-ir, yen-ir,
san-ir, ver-ir, var-ir, dur-ur, vur-ur, gor-iir, kal-ir, bil-ir
d.	Unsuzle biten iki veya ikiden gok heceli fiillere “-ir, -ir,
-ur, -Or” geklinde gelir.
Ornek galig-ir, anlat-ir, gorug-ur, dokun-ur
QEKIM TABLOSU
Olumlu	Olumsuz	Soru
Demlerim	Demlemem	Demler miyim?
Demlersin	Demlemezsin	Demler misin?
Demler	Demlemez	Demler mi?
Demleriz	Demlemeyiz	Demler miyiz?
Demiersmiz	Demlemezsiniz	Demler misiniz?
Demlerler	Demlemezler	Demlerler mi?
Ornek: O, her gun iki saat kitap
c.	Gelecek zaman yerine kullanilirsa tahmin, olasilik
bildirir.
Ornek: Yarm denize
d.	Dili gegmig zaman anlami verir.
Ornek Robinson, kazadan sonra issiz bir adaya
. ilk yillar gok zor . Sonra zamanla bu adaya
ve yalnizhga
e.	Soru bigiminde kullanildiginda rica anlami verir.
Ornek Beni	?
GELECEK ZAMAN
MISAFIR GELECEK
Yann akgam babamin ig arkadagi HQseyin amcalar
bize misafirlige gelecek. Birazdan butiin ailecek hazirlik-
lara baglayacagiz. Babam pazardan meyve alacak.
Annem elmali kek ve baklava hazirlayacak. Kiz kardegim
de temizlik yapacak. Ben de gimdiden heyecanlaniyorum.
Qiinkij Hiiseyin amcanin oglu Nihat ile satrang oynaya-
cagim.
Tanim: Eylemin belirttigi igin gelecek zaman iginde
yapilacagini bildirir. Fiil kok ve govdelerinden sonra, sesli
uyumuna gore “-acak, -ecek” ekleri getirilerek yapilir.
a Fiilin konu§ma anmdan sonra yapilacagmi bildirir.
Ornek Odevlerinizi kontrol
Yann ak§am size
b. Fiilin yapilmasi gerektigini de bildirir. (Tavsiye - emir)
Ornek Aci yiyeceklerden uzak
Odevleri yarma kadar
ALI$TI RMALAR
1.	Ciimietgrdeki yanhftiktan bu(u\
Yemege yann akgam bize gelmigsiniz.
Qargambaya kadar bu sorulan cevapladmiz.
Olumlu
Oynayacagim
Oynayacaksm
Oynayacak
Oynayacagiz
Oynayacaksmiz
Oynayacaklar
QEKIM TABLOSU
Olumsuz
Oynamayacagim
Oynamayacaksm
Oynamayacak
Oynamayacagiz
Oynamayacaksiniz
Oynamayacaklar
Soru
Oynayacak miyim?
Oynayacak misin?
Oynayacak mi?
Oynayacak miyiz?
Oynayacak mismiz?
Oynayacaklar mi?
VOT 1 Setll hurtle biten fillletden eonro orauu
м у к agnailif ma hern <t к ton I r
Ornek: oku- -acaklar
dinle- -ecek
agla- -acak
soyle- -ecekler
Ornek: okuyacak-im
galigacak-iz
► okuyaca im
► galigaca iz
Kesinlikle emniyet kemerini takmadan trafige gikma-
yardiniz.
2.	Afagidaki bofiuklari genif zaman ekfcrig
Genellikle gay ig......asla kahve ig..........
Ne ig..................?
Demli gaydan hoglan..............
igeceklerden ne arzu ed.......?
3.	Afagidaki toruiari ceUaptagimz.
A:	Kahve iger misiniz?
B:	Evet.........................
Hayir,.......................
A:	Tatilde ne yapacaksin?
B:	Kampa........................
A:	Qay dernier misin?
B:	Az sonra.........................
Hayir........................
A: Kahve igecek miyiz?
B: Evet..........................
Hayir........................
MUZ IК
Afdijfdaki farkiyt ctinleyiniz
2.
QOTMIN$EKERI
Benyapamaya gelmedim, dedim.
Oyle bir bakiyoram hayata.
Seni tammadan oncelerde.
Rest ^ekmiftim sevdaya...
Nasil olacak bu ifler dedim.
Kurt kuzuylayanyana.
Bir de a$k olmaz, dedim.
Ama sen $.ikiverdin karpuna...
Bu dunyaya seni bulmaya geldim,
Bu diinyaya senin olmaya geldim.
Bu diinyaya apki bulmaya geldim.
Bu diinyaya senin olmaya geldim.
Qayimin pekeri, gitanmin teli.
Yazimin sica^i, ki^inun ocagi.
Denizimin sesi, melodimin esi.
Her ^eyimsin sen...
Ana баба baa, actmin iidci.
Evimin ftuzuru, apktmin muzuru.
Bilgimin kusuru, sidar gihi duru.
Her peyimsin sen...
Bu dunyaya seni Indmaya geldim.
Bu diinyaya senin olmaya geldim.
Bu (fiinycrya 6ulmaya geldim.
Bu diinyaya senin olmaya geldim.
geldim I diinyaya I bulmaya /
bu / seni r
senin I olmaya / diinyaya I
bu / geldim
bakiyorum I bir I oyle / ha-
yata
dedim I yagamaya I ben I
gelmedim
w
IlJECEKLERDEN NE ALIRB1NIZ?
V DEGERLENDIRME
1,	Resimlerde gordiiklerinizi kisa ciimteter lialinde yaziniz.
2.	Asagidaki diuatoga benzer diualoglar ku-
A:Ayge bugun bana gaya gelir misin?
B: Saat kag gibi olsun?
A:	Saat dort nasil?
B:	Benim igin uygun.
A:6yleyse bekliyorum.
B: Goruguruz.
soguk	geftali	demli	gekerli	limonlu	agik
kopuklCi	sade	koyu	fincan	gaydanlik	asitli
QAY	KAHVE	MEYVE SUYU
A:...............................................
B:...............................................
A:...............................................
B:...............................................
A:...............................................
B:...............................................
3.	faymizin nasil otmasim istersiniz) W)
ifareti koyunuz.
□ Demli liitfen
□ Sade olsun
□ Bol kopuklO
□ Limonlu
□ Agik olsun
4.	Asagidakiterin olumsuzunu yaziniz.
Qekerli gay Qekersiz gay
KopOklQ kahve ..........................
Asitli maden suyu ......................
Kiregli su	....................
Tuzlu ayran ............................
Demli gay	....................
6.	.	kelimelerden antamti
ciimteter kurunuz.
igecektir / yorgunlugunu I gay I bir I gideren I
insanin
kolay I gay I gok / demlemek
igiliyor / sutle I ingiltere’de I gay / kangtinlarak
severler I Qinliler I gayi I agik I igmeyi
ikram edecegim / gayi I yeni I misafirlere I
demledigim
7. Agagidaki digalogu siralaginiz.
0 Hog.bulduk.
□ Ben de uzun zamandan beri guzel bir gay
igmemigtim...
0 Qayi yeni demledim tavgan kani gibi.
0 Hog geldiniz.
□ Umanm bu hogunuza gider.
KDNU
S. ; .	. \ ciklamatan Veriten ictceklerin
adfannt yaztni:.
OYUN
t.
IQECEKLER
Qayinizi fincanla mi bardakla mi igersiniz?
Qay ahr misiniz?
Qay iger misiniz?
Qay ister misiniz?
Qay vereyim mi?
Listede verilen kelimeleri,
kutulara yerlegtiriniz.
GOney Amerika kokenlidir. Koyu renkli ve gekirdek
geklindedir.	...................
Asya kokenli bir igecektir. Yegil yaprakli bir bitkiden
Oretilir.	...................
ilk defa Amerika’da uretilmigtir. Koyu renkli ve asitlidir.
Herhangi bir meyveden elde edilebilir. Kangik meyve-
lerden kokteyli yapilir.	.................
Bazi hayvanlardan tabu olarak elde edilir.
A^agtdaki sorutari ceOaptai/iniz.
Qayinizi hangi bardakla alirsiniz? (Buyuk - kugiik)
1.
2.
Bardak
Surah
lze getirir
lO.Afaqidaki bo^tuktari uygun atari yeni§ za-
man ekleriyte dotdurunuz.
Yuksek ama kavak degil, gul......... ama insan
degil, gunduz gez.....gece gizlen......( olumlu)
Qargida satil..mendile konul......ondan tatli gey
ol.......(olumsuz)
Kapiyi ag.....kapamadan kag......(olumlu)
iki kardeg birbirini gor..(olumsuz)
b.
d.
Agaftdaki ciimlelerj kendi Mr -
Ын," s^iriei
Qay, yeryuzunun
en5oktuketiienigecegidir
monlu Olarak tOkS?an,lkta haz,rlan,r
^Ыг^дд1ы’£^^
Su
Sicak
Fincan
Kola
Salep
Sut
Soda
Ayran
Meyve Suyu
Kahve
Qaydanhk
Cezve
sade ve li
1. Afajtdaki par^ayi okuyunuz.
TIIRK KAHVESI
Dunyada Turk admin sik sik geptigi bir konu da kahvedir. TOrk kahvesinin admi ve unund duymayan azdir. Fakat
gerpek tadmi bilenlerin sayismm fazla oldugunu soylemek zordur. Kahve alipkanhgmi Turklerden alan Avrupa ulkeleri
sonradan kendi tarzlarmi geliptirmiplerdir. Geleneksel TOrk kahvesi hazirlanipi, pipirilmesi, sunulmasi, arap ve gerep-
leriyle ayri bir kulturdur.
Kahvenin Turkiye'den once Arap yanmadasmda, Misir ve Hindistan'da yayildigmi biliyoruz. Onceleri, dovQlijp toz
haline getiriliyor, bir nevi ezmesi yapilarak ekmek ustune surulup yeniyormup.
Kahvenin Turkiye'ye ilk kez, iki Suriyeli tarafindan 1555'de getirildigi anlatilir. Turk kahvesinin sunulupu gerpek bir
geleneksel toren havasinda olurdu. Bu toren pekirdek kahvenin kavrulmasindan, pipirilip fincanlara konulmasi ve misa-
firlere ikramma kadar uzun bir zamanda gerpeklepirdi. Gerpek Turk misafirperverligini ve misafire olan sicak saygmin
bir ornegini bu torenlerde izleme olanagi vardir. GunOmuzde kiz istemeye gidildiginde kahveyi evlenecek kizm tapimasi
ve onun tapimadaki ustaligi, ayrica pipirdigi kahvenin lezzeti bu torenlerden kalan dnemli bir gelenek olarak hala
siirduriilmektedir. Gepmipte Turkiye'yi ziyaret eden gezginler, diplomatik kipiligi olan Ьйуйк elpiler ve aileleri, hatiralann-
da Тйгк kahvesinin bdtdn ozelliklerinden ve bu torenlerden mutlaka soz etmiplerdir. Тйгк kahvesinin ipiminden sonraki
bapka bir gelenegin, ozellikle kadinlar arasinda surduriilddgund genellikle herkes bilir. Bu gelenek kahve falidir. Kahve
telvesinin fincan ters pevrildiginde ipinde olupturdugu pepitli izler ve iparetler "uzmanlan" tarafindan yorumlanarak
anlatilir. Araptirmalardan anlapildigma gore kahve fall yalniz Tdrkiye'de gordlmektedir.
Kahvenin ^eticisi Тйгк1ег degildir; fakat hazirlanipi, pipirilmesindeki teknik incelik, bunun sonucunda kazandinlan
aroma ve lezzet bakimindan опа Тйгк kahvesi denilmektedir.

Kahve fall hangi й!кеуе aittir?
Avrupa dlkeleri kahve alipkanligmi
kimden almiptir?
Kahve Kirkiye'ye ilk kez kim tarafin-
dan ne zaman getirilmiptir?
Kirkiye’de kahve ^etilmedigi halde
neden Тйгк kahvesi tabiri kullanil-
maktadir?
Bun!art B/Hyor musunuz?
Ruyada misafirlere gay doldurmak, iyi haberler ala-
cagmiza yorumlanir. Bagkalanna gay ikram etmek о insanin
gevresinin geni§leyecegini belirtir. Ruyasinda gay igen kimse, i§
ve toplum yagaminda baganli oiacak demektir. Pakette gay
gormek yeni hayaller ve beklentiler oldugunu anlatir. Qayi
devirip dokmek bazi planlannizin sonuca ulagmayacagmi igarei
eder.
Kiraz 1 ay gibi kisa bir sure iginde piyasada bula-
bildigimiz ve ondan sonra 1 yil daha ozledigimiz bir meyve. Bu
meyvenin saplanni sakm atmayin. Bu saplan kurutarak ilging
bir gay yapabilirsiniz. 30 gr kiraz sapmi 1 litre suda kaynatarak
hazirlayacaginiz gay, hem bobrekleri galigtinr, hem de zehirli
maddelerin vucuttan atilmasmi saglar.
KaWen'n
p\\di9'n'
SOfUnUZ
nasil ya-
anoeniz®
ve siray'a

vaZ'n. dek\ 1
Menizde  naSil 1
a- 1
1?er\er. geker!'- I
qik,	’kQpuk\u, \

kimdir?
Unldler zengin ki§iler midir?
Nasrettin Носа
Cezanne
□ Mizah
О Fizik
2. Afaijidaki iinliilerle resimferi efleftiriniz.
Stephen Hawking	□	Futbol
Maradona	Q	Astrofizik
Piri Reis	□	Basketbol
38
OKUMA - ANLAMA
1. Afagidaki pargayi okuyunuz.
NASRETTIN НОСА
Butun tarihT gahsiyetler oldiikten sonra da yaptigi iglerle hatir-
lanmaktadir. Mesela; Mimar Sinan yapitlanyla, Marco Polo seya-
hatleriyle, Tolstoy yazdigi romanlarla, Albert Einstein bilime olan
katkilanyla butun dunya tarafindan bilinmektedir. Nasrettin Носа
ise mizahi kigiligiyle tanmmigtir.
Gunumuzde dilden dile dolagan fikralarda Nasrettin Носа
dogumundan ve olumunden sonraki olaylara kangmig, sanki о
olaylan yagamigtir. Mesela; onun kendisinden en az yetmig yil
sonra yagamig olan Timur’la konugtugu, birkag yerde birlikte
gdruldugd anlatilmaktadir.
Nasrettin Носа, bundan yedi yiiz yil kadar once Eskigehir’in
Sivrihisar ilgesinde dogmug, Akgehir’de yagamig ve yine orada
dlmugtur. Nasrettin Hoca’nm degeri, yagadigi olaylarla degil, gerek kendisinin gerek halkm onun agzmdan soyledigi
fikralardaki anlamla ifade edilir. Nasrettin Носа, fikralannda bilgili, bilgisiz, agikgoz, kurnaz, utangag ve vurdumduymaz
kigiliklerde gorulur. Nasrettin Носа fikralannda dile gelen, onun kigiliginde, halkm duygularmi yansitan bagka bir dzel-
lik de egektir. Aslinda bu fikralarda egek; elegtiri ve alay ogesidir. Egek; aciya, sikmtiya, dayaga, aghga katlanmanm sim-
gesidir.
Turkgenin konuguldugu her yerde Nasrettin Hoca’nm fikralan yayilmig ve anlatilagelmigtir. Nasrettin Носа fikralari
dOnyanm birgok dillerine gevrilmigtir. Fikralarm hepsinin bir anlami vardir. Bu anlam о zamanki insanlann yagantismi
gostermektedir. Bu fikralarda Nasrettin Носа, agiri davraniglara kargi zit fikirlerle cevap veren, zeki, hazir cevap ve sem-
patik bir insandir. Her fikrada Hoca’ya ait bir niikte vardir. Fikralar arasinda Hoca’ya ait olmayanlar da vardir. Bunun
nedeni insanlann Hoca’yi gok sevmeleri ve onu efsanelegtirmeleridir.
Nasrettin Hoca’nm turbesi Akgehir’de bulunmaktadir. Bu tOrbe 1907 yilmda tamir edilmeden once, alti direk uze-
rinde bulunuyordu. Duvan olmayan bu tiirbenin kapismm kilitli olmasi da Hoca’nm kigiligi ve mizahi anlayigiyla agik-
lanmaktadir.
2.	Okudugunuz pargaya gSre afagidaki сйт-
le terden dogru olanin baftna “b”; yanlif
otan,n baftna koyunuz.
( ) Nasrettin Hoca’nm mizahi bir kigiligi vardir.
( ) Tolstoy, fikralariyla Onlu bir yazardir.
( ) Nasrettin Носа buyuk bir devlet adamidir.
( ) Hoca’nm dunya gorugu halkm tepkisini gekmigtir.
с ( ) Nasrettin Носа agin ve zit davraniglan seven bir
kigilige sahiptir.
(	‘ Hoca’nm fikralannda egek elegtiri ve alay ogesidir.
3.	Afagidaki torulan okudugunuz pargaya
gore ceOaplayiniz.
Hoca’nm fikralan nasildir?
4.	Afagidaki ciimteterde atu giziti ketim
у trine kuttanitabilecek ketimeye '
Nasrettin Носа nerede dogmug ve nerede olmugtOr?
Hoca’nm fikralarjnm arasma neden kendisine ait
olmayan fikralar da girmigtir?
Nasrettin Носа 1284 yilmda vefat etti.
□ oldO
□ dogdu
Hoca’nm dOnya gorugu halki gok etkilemig.
□ kigiligi
□ fikirleri
Nasrettin Носа gok sempatik bir insandir.
□ сапа yakin
□ nukteli
Meghur insanlann gogu hayattayken anlagilamamigtir.
□ bilinen
□ unlO
Nasrettin Hoca’nm turbesi 1907 yilmda onarildi.
□ dOzeltildi
□ tamir edildi
Nasrettin Hoca’nm turbesi ne zaman onarilmigtir?
Hoca’nm mezannin kapisi nigin kilitlidir?
1, . 1 ;<?.?///«/*/ diyaloyu uygulayiniz
A:	Sence gu anda dunyanm en unlu insani kimdir?
B:	Bill Gates.
A:	Gelecekte unlu birisi olmak ister misiniz?
B:	Tabi ki isterim.
A:	Neden?
B:	QLinku unlu insanlar gok zengin oluyorlar.
a Zidane / Taninmak
Ahmet Necdet Sezer I Saygi gormek
Tarkan / Luks arabalara binmek
d Stephen Hawking / insanhga faydali olmak
2.	Lokantada Veya herhanyi bir yerde unlii biri ile kar$ila$saniz neler yaparsintz?
3.	ArkiidaSflarinizta unlii olrnamn aVantajlarim Ve dezaVantajlarini tarti^tniz.
DINLEME
/. .!/.7/dinleyini:.
UNLULERIN DUNYASINDAN
Luis Figo'yu tanimayanmiz yoktur. Son yillarda futboldaki mijthig
kariyeriyle goz dolduran Figo aslen Portekiz, Lizbonludur. 1972 dogumlu
Figo’yu butun futbol severler hayranlikla izler. Agir bagliligi ve usta
oyunuyla kendini ispatlamig bir futbolcudur.
Sinema dunyasmdan tanidigimiz komik adam Eddie Murphy,
dogugtan gelen bir film yildizi yetenegine sahiptir. Qocuklugu Brooklyn'in
karmagik dunyasmda gegen Murphy, kugukken televizyonda gordiigu
unlulerin sesini taklit ederek ailesini gulmekten yerlere yatinrmig.
Basketbol diinyasinin devlerinden biri olan Michael Jordan, 1963
New York, Brooklyn dogumludur. Basketbol kariyeri boyunca 32.2 sayi
ortalamasiyla oynadi. Ligin en gok basket atan oyuncu siralamasmda 9
sezon Ost iiste birinci oldu. Jordan, ligde oynadigi her yil yildiz oyuncu
segildi. Takimma 7 yilda 5 gampiyonluk yagatti. Space Jam adli filmde
bagrol oynadi ve о film gige rekorlari kirdi.
Satrang dOnya gampiyonlugu denince aklimiza hemen Kasparov
gelir. 1963 Azerbaycan, Baku dogumlu olan Kasparov, 6 yagindayken
satrang oynamaya bagladi. 1985 yilinda Kasparov, Karpov'u 13-11
yenerek 22 yagmda en geng-dunya gampiyonu oldu. 1985 yilindan bu
yana higbir resmT turnuvada yenilmeyen Kasparov 2 Kasim 2001'de bu
yenilmezligini talebesi Kramnik'e kaptirdi.
2. Ajayidafci bo$luklari dinlediyiniz par^aya yore doldurtmuz.
Kimdir?__Nerelldir? Hangi alanda unlu olmugtur? Nasil bir karakteri vardir?
a
> I	
c
d
RNEKl
sorutari te
Soru 1
Unlu bir insan
olmak ister misiniz?
Cedap
Evet, йп1й birisi olmak isterim.
Kisa Cedap
Evet, isterim.
Uggutama
Soru 3
TOrkiye’nin en йп1й kigisi kimdir?
Cedap
Cumhurbagkani Ahmet Necdet Sezer’dir.
Kisa Cedap
Ahmet Necdet Sezer
Soru 2
Sence йп1й olmak igin ne gerekiyor?
Cedap
Bence ilk once kabiliyet gerekiyor.
Kisa Cedap
Kabiliyet
Uggutama
Uggutama
Soru 4
Sizce gelmig gegmig
en unlu kigi kimdir?
Cedap
Edison’dur
Kisa Cedap
Edison
Uggutama
Agagidaki deyimleri okugunuz.
a.	Saygi durugunda bulunmak: Saymak, anmak.
Ornek:
Butun askerler, gehit olan arkadaglari igin saygi
durugunda bulundular.
10 Kasim’da butun insanlar Ataturk’Qn anisma saygi
durugunda bulundular.
b.	Un salmak: §6hret kazanmak. ismi her tarafa yayilmak.
Ornek:
Tarkan, bOtun dOnyaya iin salmi? bir pop garkicisidir.
Pele, diinyaya un salmi? bir futbolcudur.
c.	El ustunde tutmak: Bir kimseye gok sevgi, saygi
gostermek.
Ornek:
Hakan, el ustunde tutulan bir futbolcudur.
ilhan §egen, son zamanlarda el ustunde tutulan bir
garkicidir.
d.	Отйг giirutmek: Uzun zaman emek vermi? olmak.
Bo? yere, gayesiz zahmetli bir yagam surmek.
Ornek:
Ankara’ya gelinceye kadar en ucra yorelerde adeta
omur gdrutmugtu.
Ahmet Bey bu igte 40 yil omur gurutmug.
A LlfTIKMA LAK
Отйг gdrutmek
El OstQnde tutmak
Un salmak
Saygi durugunda bulunmak
Meghur olmak
Mozolesine
gelenk koymak
Отйг tdketmek
Aranan adam
olmak
UNLU OLMAK ISTER MiSlNIZ?
V- DiL BiLGiSi
GOROLEN GEQMI§ ZAMAN
DUYULAN GEQMI? ZAMAN
UNLO olmak
“Simyaci” adli romamyla yakmdan tanidigimiz yazar Paulo Coelho, ken-
disine sorulan “Unlu olmak size neler kazandirdi?” sorusuna gdyle cevap
vermig:
“Bu soruya kisa bir hikayeyle cevap vermek istiyorum: Bir дйп, йд adam
yan yana durmug tag kesiyorlarmig. Bu manzara yoldan gegen birinin ilgisini
gekmig. Yolcu birinci adama yaklagip ne yaptigini sormug. Adam hayatindan
bezmig bir gekilde “Gormuyor musun, tag kesiyorum.” demig. Bunun Qzerine
yolcu ikinci adama yanagip ayni soruyu sormug. Adam “Qahgiyorum,
gegindirmek zorunda oldugum bir ailem var.” demig. Son olarak йдйпсй
adama gitmig ve sorusunu tekrarlamig. Adam “Mabet yapiyorum” demig.
Bu hikayede birinci kigi sadece igin fiziksel boyutuyla, ikinci kigi kendi-
sine ne kazandiracagiyla ilgileniyor. Одйпсй ise neyi, nigin yaptigini gergek-
ten bilen kigidir. Onun igin diger iki kiginin ne yaptigi onemli degildir. О
sadece kendi igiyle ilgilenmektedir. Igte ben de boyle bir yazanm.
Bu sabah otel odamda, birden isiticilann galigmadigmi fark ettim. Uzun
sdre ugragmama ragmen ilgilenecek kimse bulamadim. Bir sdre sonra
resepsiyona indigimde orada bir bey beni tanidi ve “Siz Paulo Coelho'sunuz,
gimdi size en iyi odayi verecegim.” dedi ve beni otelin en iyi odalarmdan
birine yerlegtirdi. igte йп1й olmanin bana kazandirdiklanndan biri de budur.”
Gorulen Ge$mi§ Zaman (di’li gecjmi? zaman)
la mm Yapilan igin, fiilin belirttigi olugun, iginde bulunulan zamandan once yapildigmi	Olumlu	QEKIM TABLOSU		
		Olumsuz	Olumlu Soru	Olumsuz Soru
ve bittigini bildiren kiptir.	Dinledim	Dinlemedim	Dinledim mi?	Dinlemedim mi?
Ornek gorddm, gittin, yatti Yapiligi Fiil kok veya govdelerine “-di, -di, -du, -dd” veya “-ti, -ti, -tu, 4й” ekleri getiri- lerek yapilir. Bu zamanda ikinci tip gahis	Dinledin	Dinlemedin	Dinledin mi?	Dinlemedin mi?
	Dinledi	Dinlemedi	Dinledi mi?	Dinlemedi mi?
	Dinledik	Dinlemedik	Dinledik mi?	Dinlemedik mi?
	Dtnlediniz	Dinlemediniz	Dinlediniz mi?	Dinlemediniz mi?
ekleri kullanilir.	Dinlediler	Dinlemediler	Dinlediler mi?	Dinlemediler mi?
Duyulan Ge$mi§ Zaman (mi§'!i ge$mi$ zaman)
Tamm Bagkasindan duyulan, sonradan
ogrenilen veya sonradan farkina vanlan o-
laylan anlatmak igin kullanilan kiptir.
Ornek yazmig, olmug, duymug
Yapilisi Fiil kok veya govdelerine “-mig,
-mig, -mug, -тйд” ekleri getirilerek yapilir.
QEKIM TABLOSU
Olumlu	Olumsuz	Olumlu Soru	Olumsuz Soru
Gdrmu§um	Gormemi§im	Gormu§ тйуйт?	Gormemi§ miyim?
G6rmG§sun	Gdrmemi§sin	Gdrmu§ musun?	Gormemi? misin?
Gdrmu§	Gdrmemi§	Gdrmu§ mu?	Gormemi^ mi?
Gormu^uz	G6rmemi§iz	GormQ§ muyuz?	Gdrmemi§ miyiz?
Gormu§sunuz	Gormemi§siniz	Gdrmu§ musunuz?	Gormemi§ misiniz?
Gdrmu§ler	Gormemi^ler	Gormu^ler mi?	G6rmemi§ler mi?
KONU
о
ALIfTIRMALAR
1. Agagidaki cumleleri gorUlen ftfmif Itma-
nn geViriniz.
Kamuran ile Melahat film seyrediyorlar.
Yasin ev odevlerini yapiyor.
Ehliyet smavmi gegmek igin gok gahgiyorum.
Hasan Beyin sari bir arabasi var.
Akgam parka gidiyor musunuz?
2. Agagidaki (HKeri ' Oi'ti gegmig zaman" de
"Mig'ti	zaman ua gore gekimleyiniz.
Di'li Gegmig Mig’li Gegmig
Zaman	Zaman
Aramak (Ben) ...............................
Yakmak (Sen) ...............................
Uyumak (0)	.............................
Yanilmak (Biz) .............................
Ayrilmak (Siz) .............................
Kagmak (Onlar)..............................
V MuziK kutusu
1.	Agagidaki bogtuklari dintediginiz garktya gore dotdurunuz.
......isterdi ki fiep iyi okun Qok iyi okun.
Buttin actlar 6itip tier an fiop ofcun.
Ama ne yaparsin insanogtusun.
Act oimayinca .............. da oimaz.
Bir kez okun ^eviryuzun bak ^u topraga.
Her gun bir .......... a^iyor diyor merhaba.
Btittin.........тпесбиг	vanr sabafia^
Umudun kaybedip pes etmefe o(maz.
ZAMAN
.............. afap gidiyor dur demek otmaz.
SanXip da дцтке avunmak olmaz.
Ne sen kahrsin ne de 6en 6u...........f
Umudun kaybedip pes etme£ olmaz.

2.	A^agidafci kelimeleri dinlediginiz
jarkiga gore efteftiriniz.
a. umut	tatli
zaman	akmak
gigek	L pes etmek
d. aci	agmak
3.	Dinleginiz Ve sarkida otmayan kelitne-
teri giziniz.
a. Zaman akip gidiyor dur durak olmaz.
Sarihp da gelecege avunmak olmaz.
Bir kez olsun gevir bagin bak gu topraga.
Ama ne yaparsin ademoglusun.
1. Agagidaki tabloyu iferilen kelimelerden faydalanarak doldurunuz.
Afrika
Bermuda Adalan Barometre
limit Burnu Telefon
Helikopter Sesli film
Brezilya Amerika Matbaa
Pil	Qin
Dinamit	Ampul
<
Ke§if icat Ka§if Mucit Ke^if.'icat adi
Graham Bell Edison Vasco De Gama Alvprpc: dahal	n	Fl			F		1		
		1 LJ		LJ			h к h H к L L h h L	Meghurdur / Tolstoy / romanlanyla I	. yazdigi	1 degeri / Hoca’nm 1 fikralanndaki / anla§ihr 1 anlamla du§unulemez / ayn / Носа / e§eginden Ak§ehir’dedir I tijrbesi / Nasrettin Hoca’nm	’
		□			Ampul		
	□—□—1 g	Q	|						
					_ J		
				I—i	Г	1		
Bermudes Torigelli Sikorski			J—□				
	□—□—i □—□—j						
				1	1	1	1		
Nobel - Marco Polo Gutenberg Kristof Kolomb Rartnlnmpn Ria<5	□—□—						
	□—□— □-						
							
Volta - Ernest Ruhmer			□□L				
							
							
i.
d.
Agagidaki sorutari "Unlulerin Diinyasin-
dan" adh dinleme metnine gore cedap-
(ayiniz.
M. Jordan basketbol kariyeri boyunca kag sayi orta-
lamasiyla oynadi?
Kasparov ilk defa kag yaginda satrang diinya gampi-
yonu oldu?
Eddie Murphy'nin gocuklugu nerede gegmigtir?
Ligde oynadigi her sene yildiz oyuncu segilen oyun-
cu kimdir?
Portekizli oyuncu Figo kendini hangi alanda ispat-
lamigtir?
Agagidaki tabloyu doldurunuz.
Devlet Adami
5. Agagidaki tinttiler ne yaptyorlar) Resimte-
re bakarak cedaptdyiniz.
Tarkan
Einstein
Kagif Mucit Muzisyen
Yazar Bilim Adami Ressam
I
I
I
I
I
I
I
i
I
I
|
I
I
Vespucci
Pavarotti
Abraham Linkoln ........
................................ Argimet	.............
.......................................
................ Einstein
Stephan King ................
Leanardo Da Vin<
V TELAFFUZ
-u-
Ozelllkleri
Turk alfabesinin yirmi beginci harfidir.
Kahn, dar ve yuvarlak unlulerdendir.
Kelimenin ba§inda, ortasinda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	un, uzun, unsur...
tuz, ulus, ucuz...
kuru, kuzu, uydu...
i Okunugu: uc, ud, uk, us, ut, uv, uy, uz
cu, du, ku, su, tu, vu, yu, zu
ALIfTIKMA
Afagidaki tekerlemeyl tekrarlayimz.
Umut Unkapam’nda ugradigi ugursuzluktan upuzun
uzandi.
- u -
Ozellikleri
TOrk alfabesinin yirmi altmci harfidir.
ince, dar ve yuvarlak unlulerdendir.
Kelimenin ba§inda, ortasinda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	un, uzum, unlem...
cOmle, sOzme, tdreme...
utu, Onlij, Ozucu...
Okunugu: uc, ud, uk, us, ut, uv, uy, uz
cu, du, ku, su, tu, vu, yu, zu
ALI§TIRMA
Afagidaki tekerlemeyl tekrarlayimz.
Ulker uzuntuden uzum uzum uzuldu.
a. Ulkenizden Qikmi§ tarihi bir kiginin
biyografisini yazmiz.
b Gunumuzde illkenizde me§hur
olan insanlari agagidaki tabloya
yazmiz.
Konu	,sim
1.	Edebiyat	............
2.	Muzik	.............
3.	Resim	.............
4.	Futbol	.............
5.	Basketbol	.............
6.	Tenis	.............
7.	Teknik Direktor ................
8.	Mimar	.............
9.	Devlet Bagkani .................
10.	§air	.............
11.	Bilgisayar	.............
12.	Artist	.............
13.	Zengin	.............
14.	Komedyen	.............
15.	Mucit...........................
c Gelecekte milletiniz ve bOtijn insan-
lik igin ne yapmak istersiniz?
Bununla ilgili bir paragraf yaziniz.

BOYUTTA NE
gorOyorsunuz?
Sessiz ve sakin bir ortam gormenizi
kolayla§tiracaktir. Resmi hareket etmeyecek
gekilde sabit bir yere yerle§tirmelisiniz ya da
elinizle tutarak kimildatmamaya gah§mah-
siniz. Higbir zaman resmin gorunen gekli olan
kangik Qizgi ve renklere takilmamalismiz.
Bakiglarmizi resme degil de adeta resmin
arkasma, derinlige yonlendirmelisiniz. Eger
ilk kez boyle bir resme bakiyorsaniz biraz
sabirli olmalismiz. Hemen gorulecegini san-
mak yanlig olur. iki dakika baktiktan sonra
goruntuyu yakalayamazsaniz, kendinizi zor-
lamaym. Biraz ara verip sakin kafayla tekrar
deneyin. Bir kere gormeye bagladiktan sonra
buyuk zevk alacagmizi kesinlikle soyleyebili-
riz. Bu teknikler gozunuzun saghgi igin iyidir,
ancak gozleri fazla yormamaya dikkat etmek
gerekir.
unlu olmak Ister mIsInIz?
SERBEST О К UM A
1, Agagidaki pargagi okugunuz
MIMAR SINAN
DCinyamn en Ьйуйк mimarlanndandir. Kayseri’nin Agirnas koyiinde dogdu.
Fakir bir ailenin gocuguydu. ilk tahsilini koyiinde yapti. Sinan, gocukluk done-
minde bagda, bahgede, tarlada, ingaatlarda galigarak ailesine yardimci oluyor-
du. Ayrica ogrenimine devam ederek ilimde ilerlemek, hatta ilmin zirvesine gik-
mak istiyordu. Ailesinin maddi durumu iyi olmadigi igin gehre gidip okuya-
mamigti. Fakat Sinan kendisini yetigtirmesini bildi.
Sinan, daha gocukluk donemindeyken mimarlik sanatina merak salmigti.
Dere kenannda oynarken gamurdan evler ve koprijler yapiyordu. Qevresindeki
gocuklarla oynarken о hep usta oluyordu. Koprijler, saraylar, okullar yapiyordu.
Ayrica kilig kullanmasmi ve ata binmesini de iyi ogrenmigti. Artik koyii ona dar
geliyordu. Orduya girmek, seferlere katilmak istiyordu. istedigi firsat, ancak
yirmi yagmdayken gergeklegti. Orduda iken yaptigi hizmetlerle kendisini
herkese tanitmigti. Bilhassa nehirler iizerine yaptigi koprOlerle askerlerin kargiya
gegmesini sagliyordu.
Bagmimar olarak goreve bagladiktan sonra da uzun seneler galigmig, butiin bir diinyanin hayranligmi kazanan
muhtegem eserler meydana getirmigtir. Diinya tarihi Mimar Sinan’dan daha kabiliyetli bir mimara kavugmug degildir.
Onun asirlar once yaptigi hanlar, kopriiler camiler, ag evleri hala durmaktadir.
Qegitli kaynaklara gore Sinan 84 cami, 52 mescit, 57 medrese, 7 okul, 22 tiirbe, 7 su kemeri, 8 koprii, 20 kervan-
saray, 35 kbgk ve saray, 48 hamam olmak ilzere 350’den
fazla eser yapmigtir. Mimar Sinan oldiikten sonra
Sultanahmet camiini ve Hindistan’daki diinyaca meghur
Tac Mahal’i de onun ogrencileri yapmigtir.
Bugiin Selimiye, Siileymaniye ve §ehzadebagi cami-
lerini goriince Mimar Sinan’i hatirlamamak mOmkiin
degildir. Mimar Sinan’a olan hayranlik bugiin de siirmek-
tedir. Giiniimiizde onun eserlerini inceleyen mimarlar bu
eserlerdeki mimariye hayran kalmaktadirlar.
Cumhuriyet doneminde Ataturk onunla ilgili bilimsel
aragtirmalarin baglatilmasini, onun bir heykelinin yapil-
masini istemigtir. 1982’de istanbul’daki Devlet Giizel
Sanatlar Akademisi olarak agilan iiniversiteye Mimar Sinan
Universitesi adi verilmigtir.
2. Agagidaki sorutari okudugunuz pargaga
gore cetfaptaginiz.
Mimar Sinan nerede dogmugtur?
b. Mimar Sinan nigin okuyamamigtir?
Mimar Sinan kag tane kervansaray yapmigtir?
Mimar Sinan’m en onemli eserleri hangileridir?
Mimar Sinan Universitesi nerededir?
OYUN
3
4 BU UNLU KIM?
Yukanda kangik olarak
verdigimiz harfleri numara
sirasina gore bo§ dairelere
yerlegtirin. Oklar yonunde
soldan saga dogru okuyun
bakalim ne gikacak?
13
12
и
I
V DERSE HAZIRUK
i.
a.
b.
c.
d.
(
Agagidaki sorutari cedaptayiniz.
Ulkenizde hangi bayramlar kutlaniyor?
Anneler Gununun ne zaman oldugunu biliyor musunuz?
Ozel gunlerde nasil giyinirsiniz?
Dogum giinunOz ne zaman?
Anneler Gununde, annenize neler alirsiniz?
Dunya Ban§ Gunij hangi gQndur?
2. Agagidaki resimter hangi ozel giine deya
bayrama ait olabilir) Buntardan hangiteri
sizin Utkenizde de kutlanmaktadir)
V KELIMELER
1.	Agagidaki kelimeleri efleftiriniz.
«. Bahar Bayrami
6 Dini Bayram
г Qocuk Bayrami
d Babalar Gunu
1 23 Nisan
2.	Nevruz Bayrami
i Ramazan Bayrami
4.	Haziran ayinm ikinci haftasi
2.	Agagidaki ketimeterte anlamlart efleftiriniz.
a. Hediye
c Kutlamak
< Tebrik etmek
/. Suslemek
r. Toren
/. MilIT bayram
§enlik
1	Bir milletin kendine dzgO kutladigi bayram.
2	. Bayrami ve ozel bir gununu kutlamak.
Ozel gunlerde yapilan etkinlikler.
/. Bir yerin veya bir §eyin daha gdzel, daha ho§ gorunmesini saglamak.
Onemli bir olaym gergekle§mesi yil donOmij dolayisiyla toren yapmak.
I? Belli gdnlerde yapilan, co§ku veren eglendirici gosterilerin tumO.
7 Armagan
OKUMA - ANLAMA
□tun
an-
B'da birden-
ANNELER G
1.	Afagidaki pargagi okugunuz.	л
Anne ve anneligin, ilk gaglardan beri, butijn dunyada sa
neye duyulan saygiyi tiirlii torenlerle, bayramlarla belirtmeye
Bugiin kutlanan “Anneler Giinij” Amerika Birlegik Devletl
Filadelfiya eyaletinde, annesiyle birlikte Jarvis adinda bii
bire oluverdi. Bagka kimsesi olmayan kiz, bu olaya gok uzuldu. Yemeden igmeden kesildi. QOnden gune zayiflamaya
bagladi. iginde yagama istegi kalmadi. Bir ara kendini oldiirmeyi bile dugdndu Ne yapacagmi bilemiyordu. Bu karam-
sarhk igindeyken, komgulanndan biri, Jarvis’e yardimci olmaya galigtt Ona dostga ogutler verdi. Jarvis, bu dostluktan
vadgdtierden etkilendu Adamm ozellikle gu sozleri kargisinda yeniden kendine geldi. “insanlar dogar, yagar ve olur. Bu
AllalYm tamunudur." r

Jarvis, karamsartilpan kurtulunca, yagami ve dunyayi daha aydinlik gormeye bagladi: Annesini yitiren yalniz ken-
disi degildif Olumu
annesinin,
gegerliydi. Aklma gu
r Jarvis, bundan sonra derin acilardan siynlip annesini sevgiyle anmaya bagladi. Hemen her giin mezarma gigek
gdturdu. Arkafiaglari ve gevresindekiler, Jarvis’in bu davranigini yil boyu ilgiyle izlediler.
* Aradan bir yil gegti. Arkadaglan, ellerinde beyaz karanfillerle Jarvis’e geldiler. Jarvis, bu ziyaretten mutluluk duydu.
Arkadaglarina goyle soyledi:
'Bir yil iginde gektigim acilar, bana gunu ogretti: Dunyada anne sevgisinin yerini tutacak higbir sevgi yoktur. Yilm
bir дйпйпй annelerimize ayiralim. О giinu, annelerimizin sicak anilariyla dolduralim, onlarla yagayalim. Bbylece anne-
lerimize kargi sevgi borcumuzu biraz olsun odemig oluruz.”
etirdigi sogukluk ve yilginliktan kurtulup gergege donmek gerekiyordu. Olmdg olsa bile,
duyulan derin sevgi, sOrekli bir yagama sevincine dondgebilirdi. Ayni gey bagkalan igin de
дйпсе gdldi: Yilda bir kez olen anneleri anmak ve yagayanlan kutlamak.
Jarvis’in bu dnerisi, arkadaglarmca gok begenildi. Hep birlikte belediye bagkanma gidip dneriyi ona da anlattilar.
Bagkan da teklifi yerinde buldu. Bundan sonra teklif, gazetelere ve yazarlara iletildi.
Jarvis ve arkadaglannm galigmalan, kisa sure iginde butun Filadelfiya halki tarafindan duyulup benimsendi. ilk
uygulama orada yapildi. Ardindan oteki eyaletlerde de Anneler Gunu duzenlenmeye baglandi. 1908 yili Mayis aymm
ikinci pazar gunu kutlanan Anneler GOnuyle, bu gelenek butijn Amerika’ya yayilmig oldu.
9 Mayis 1914’te, ABD Kongresi bu gunun “Anneler Giinii” olarak kutlanmasmi kararlagtirdi. Bu karan 43 Dike daha
izledi. Sonraki yillarda, bu gagriya oteki devletler de katildi. Boylece “Anneler Gunu” evrensellegmig oldu.
Jarvis, bu olumlu geligmeyi mutlulukla izledi. 1948 yilmda oldugunde 84 yagmdaydi.
2.	Okudugunuz pargaga gore afagidaki cUnt-
leterden dogru otanin baftna "0"; ganhf
otanin bafina "У” gaziniz.
a. ( ) Her gagda anneye saygi gosterilmigtir.
/•	( 1 Jarvis, annesinin olumOnden Ьйуйк mutluluk
duydu.
<	( ) Видйпкй Anneler Сйпй ilk defa ABD’de kutlandi.
d. ( ) Jarvis, annesinin oldmdnden sonra dOnyaya u-
mutla bakti.
e. ( ) Anneler Ойпй dйnyada haziran aymm ikinci
haftasi kutlanir.
3.	Pargaga gore agagidakilerden hangisi gi-
karitamazf
A.	insanlar, sevgi ve saygilarmi degigik gekillerle ifade e-
derler.
B.	Jarvis, hayati boyunca karamsar birisi olarak yagadi.
< Yilda bir kez bile olsa annelerimizin ддп1йпй almaliyiz.
0. Anneler Сйпй Ьидйп artik Ьй1йп ЬйпуаЬа kutlanmak-
tadir.
k. Afagidaki boftuktari uggun kelimelerle
dotdurunuz.
a.	Hemen her gagda, bOtdn uluslar, anneye duyulan
................torenlerle	anlatmaya galigmiglardir.
A. hJrmeti , B. nefreti
Ь.	Jarvis’in annesi, 9 Mayis 1986’da.........d^verdi.
A. hastalanarak	B. aniden
c.	Komgusu Jarvis’e.............verdi.
A. para	B. ogdt
rf. Jarvis, bu gdnden sonra annesini sevgiyle...........
bagladi.
A. hatirlamaya	B. opmeye
e. Jarvis’in........arkadaglan tarafindan gok begenildi.
A. konugmasi	B. teklifi
________1
BAYRAMLARIN GUZEL YUZU

ORNEKLEME
Soru 1
Bayramlardan hoglanir misiniz?
Cedap
Evet, bayramlardan
gok hoglaninm.
Kisa Cedap
Evet, hoglaninm.
Uyyutama
Agagidaki sorufan tekrarlayiniz de uyyulaytniz. $oru q
Bayramlarda ozel kiyafetler giyer misiniz?
Cedap (
Evet, bayramlarda
ozel kiyafetler giyerim.
Л»л Cedap
Evet, giyerim.
Uyyutama
Soru 5
Soru 2
Bayramlarda ne yaparsmiz?
Cedap
Bayramlarda arkadaglarimla
gezerim.
Kisa Cedap
Gezerim
Uyyutama
Bayramlann hangi ybnu hogunuza gidiyor?
Cedap
Okullarm tatil edilmesi
daha gok hoguma gidiyor.
Kisa Cedap
Okullarm tatil edilmesi
Uyyutama
Soru 3
Ulkenizde hangi din? bayramlar var?
Cedap
Olkemizde Ramazan ve
Kurban olmak uzere
iki dinT bayram var.
Kisa Cedap
Ramazan ve Kurban Bayrami.
Uyyutama
Soru 6
Bayramlarda hediyelegir misiniz?
Uzun Cedap
Evet, bayramlarda
hediyelegiriz.
Kisa Cedap
Hediyelegiriz
Uyyutama
KONU$MA
2. Bay ram tar eta neler yaptiyinizi agagidaki
kelimelerden faydatanarak antatiniz.
I.	Afayidaki diyatoyu uyyutayiniz.
A:	Dogum gunun ne zaman?
B:	Mayis aymin 12. gunij.
A:	Dogum gununde neler yaparsm?
B:	Annem о giin evde hazirjiklar yapar. Babam da
marketten gerekli malzemeleri ahr. Sonra bu дйпй
kutlariz.
A:	Sadece ailenle mi kutlarsm?
B:	Tabi ki hayir. En sevdigim arkadaglanmi davet
inle arkadag oldugumuza gore do-
sen de davetlisin.
in dogum guniine mutlaka gele-
✓ spor yapmak
✓ akraba ziyaretine gitmek
✓ gezmek
kZ mag yapmak
✓ aligverig yapmak
✓ parti vermek
✓ televizyon seyretmek
✓ internete girmbk
✓ tarih? yerleri gezmek
✓ sinemaya gitmek
kZ tiyatroya gitmek
✓ piknik yapmak
✓ kart atmak
✓ lokantaya gitmek
✓ torenlere katilmak
✓ kitap okumak
✓ telefon agmak
к/ muzeleri gezmek
3. Ulkenizde kutlanan mitti bir bayrami
antatiniz.
4. Anneterimize yilda bit giin ayirmamiz
yeterli midir? Arkadaytarinizla tartifiniz.
DINLEME
1. Agagidaki parqagi dinteginix.
ANNE KALBI
Delikanh, kati yurekli bir kiz sevmig ve onunla evlenmek istemig.
Ancak kiz, korkung bir gart ileri surmu§:
- Senin sevgini olgmek istiyorum. Bunun igin de kopegime
yedirmek iizere, bana annenin kalbini getireceksin, demig.
Delikanh, tuyler urperten bu teklif kargismda ne yapacagini
gagirmig ve uzun bir kararsizliktan sonra hisierine maglup olup
annesini oldurmeye karar vermig. Annesi, belki de durumu fark ettigi
igin ogluna fazla direnmemig. Qocuk, annesini oldikerek kalbini bir
mendile koymug.
Delikanh, kizm istegini yerine getirmig olmanin heyecaniyla
yolda kogarken, ayagi bir taga takilmig. Kendisi bir tarafa, mendil
igindeki kalp bir tarafa firlamig. Caninin acisindan, ister istemez “Ah
anacigim” diye bagirdigmda, annesinin tozlara bulanan ve hala
sogumamig olan kalbinden bir ses yukselmig:
- Canim yavrum, bir yerin acidi mi?
2.	Agagidaki sorutari dintediginix
pargaga gBre ceilaptaginii.
a.	Kizm delikanlidan istegi nedir?
b.	Delikanh bu istegi yerine getiriyor mu?
c.	Delikanhnin davranigini nasil buluyorsunuz?
V DEY IM
1.	Agagidaki degimleri okugunux.
a.	Bayram etmek: Qok sevinmek.
Ornek:
Turkgeden iyi not almca bayram etti.
Kardegim universiteyi kazanmca ailecek bayram ettik.
b.	Dikkate aimak: Hesaba katmak, goz onunde bulun-
durmak.
Ornek:
Yann bayram oldugunu dikkate almigsmizdir ingallah.
Arkadaglar Kemal’in dogum gQnunu dikkate almayi
unutmaym.
c.	Agzi kulaklanna varmak: Qok sevinmek.
Ornek:
Bayram дйпй gocuklann agzi kulaklanna vanyordu.
Bayram gekerini gorunce gocuklann agzi kulaklanna
vardi.
d.	Sevinci kursaginda kalmak: Bir engel yuzunden
sevinemez duruma gelmek.
Ornek:
Bayram дйпй meydana gelen kaza, bayram sevincini
kursagimizda birakti.
Bayram дйпй yagan kar, gocuklann bayram seving-
lerini kursaklannda birakti.
Л£/$ TIRMALAR
1, Agagidaki degimterden hangisi setfincin
gaganmamasi He ilgitidir?
A.	Bayram etmek
B.	Sevinci kursaginda kalmak
C.	Agzi kulaklanna varmak
D.	Dikkate almamak
2. "Bagram" kelimesi agagidaki ciimteterin
hangisinde farkti anlamda kullanilmtgtiri
4. Bu saganak yagmur bayram дйпйтйгй berbat etti.
B.	Bayram дйпй ЬйШп aile bizim evde toplandi.
C.	Qiddetli gripten dolayi bayram kutlamalanna katila-
madim.
D.	Ogretmen, sinavi erteleyince ogrenciler bayram ettiler.
BAYRAMLARIN GUZEL YUZU
DIL BILGlSl
GEREKLIK KIPI
KUTUPHANE HAFTASINDA OGRENCI AHMET’IN
DU§UNDUKLERi
Kaliplagmig, klasik ogrenme yontemlerini agmaliyim.'
Ogretmen-dgrenci aligveriginde bagka ogrenme yollannin
bulundugunu da ogretiniz bana. Beni “galig" diye zorla-
maymiz.
Beni bir kutOphaneye birakmiz. Yeteneklerimi, ilgileri-
mi kendim bulmaliyim. Neyi, nigin, nasil ogrendigimi
bilmeliyim. Ezbere degil, aragtirarak, kargilagtirmalar
yaparak ogrenmeliyim. Okuma zevkimi geligtirmeliyim.
Benden istedikleriniz, imkanlanmla uyumlu olmalidir.
Ben arkadagsiz yapamam. Onlarla birlikte olmali, dugun-
meli ve birlikte karar vermeliyim. Ayni konuda, birkag kitap
kangtirmaliyim, о zaman daha dogruyu bulurum.
NOT Gereklik kipi l?in yapilmasi gerektiftinl blldlren
I gerek. Item leap etmek kellmelerinln anlamim
VBtif- Dolayisiyla -mal»' eklnln yerlne gerek
tom, leg» etmek keUmelgjig kullamiobilir
- Ornek -----
Sevmeliyim
Sevmem gerek
Sevmem lazim
Sevmem icap eder
Kutlamali
Kutlamasi gerek
Kutlamasi lazim
Kutlamasi icap eder
Kitap almalisin
Kitap alman gerek
Kitap alman lazim
Kitap alman icap eder
Yemeliyiz
Yememiz gerek
Yememiz lazim
Yememiz icap eder
Gereklik Kipi
Anlami: Istenilen ya da tasarlanan fiilin yapilmasi ge-
rektigini bildirir. Belirli bir zaman gostermez.
- Ornek -------------------------------------------
✓ Onlarla birlikte	.
✓ Bayramda arkadagima tebrik karti
✓ Bayramda anneme hediye
- Ornek---------------------------------------------------
✓ Televizyon ve radyoda igki reklami onlenmelidir.
✓ Qocuklara kotu davranigta bulunan kigiler ceza-
landinlmalidir.
Yapiligi: Fiil kok ya da govdelerine “-mail, -meli” eki getiri-
lerek yapilir.
Fiil + mail, meli + §ahis eki
- Ornek-----------------------------------
Al mail	у	im
II II
Fiil kdku Gereklik kipi Kaynagtirma harfi §ahis eki
QEKIM TABLOSU			
Olumlu	Olumsuz	Olumlu Soru	Olumsuz Soru
Almaliyim	Almamaliyim	Almali miyim?	Almamali miyim?
Almalisin	Almamalisin	Almali misin?	Almamali misin?
			
Almali	Almamali	Almali mi?	Almamali mi?
Almaliyiz	Almamahyiz	Almali miyiz?	Almamali miyiz?
Almahsmiz	Almamalismiz	Almali mismiz?	Almamali mismiz?
Almalilar	Almamalilar	Almalilar mi?	Almamalilar mi?
- Ornek----------------------------------------------
a.	A: Ogretmenime mektup miyir ?
B: Evet, ogretmenine mektup
b.	A: Anneler Gununde anneme hediye	?
B: Hayir, Anneler Gununde annene hediye timauc-in.
DILEK §ART KiPi
HAYAT BAYRAM OLSA
§u diinyadaki en guzel kigi, kendine yetendir.
§u diinyadaki en bilge kigi, kendini bilendir.
Biitiin diinya buna inansa, bir inansa,
Hayat bayram olsa,
insanlar el ele tutugsa, birlik olsa,
Uzansak sonsuza.
Dilek §art Kipi
Dilek - gart kipi, dilek kavrami verir.
Ornek insanlar el ele , birlik
Yapiligr Dilek - gart kipi fiil kokiine “-sa (-se)” eki getirilerek
yapilir.
Fiil + sa, se + §ahis eki
- Ornek------------------------------------------
Uzan	sa	к
i	i	i
Fiil kokii Dilek §art kipi eki §ahis eki
QEKIM TABLOSU
Olumlu	Olumsuz	Olumlu Soru	Olumsuz Soru
inansam	inanmasam	inansam mi?	inanmasam mi?
inansan	Inanmasan	inansan mi?	inanmasan mi?
inansa	Inanmasa	inansa mi?	inanmasa mi?
inansak	inanmasak	Inansak mi?	inanmasak mi?
inansaniz	inanmasaniz	inansaniz mi?	inanmasaniz mi?
InansaJar	inanmasalar	inansalar mi?	inanmasalar mi?
- Ornek------------------------------
✓ Kegke yarm hava giizel
✓ Kegke arkadaglanmla sahilde
✓ Kegke hep birlikte spor
ALlgTIRMALA R
1.	Afagidaki fiitleri dilek-^art kipine gediri-
niz.
a.	Yuruyorum ..........................
b.	Okumaliyiz	:.....................
c.	Uyuyacak	:.....................
d.	Bekleyecegim	:....................
e.	Sevinir	:.....................
2.	Agagidaki bogluklari uygun ekterle ta-
mamlayiniz.
Bir an once liseyi bitir..Daha sonra tip fakOltesini
kazan......Universitede gok iyi oku.....ve iyi bir dok-
tor ol..................................Doktor olunca iyi para kazan.Ayni zaman-
da insanlara da faydali ol..............Igte bunlar benim ha-
yallerim.
3.	Agagidaki ciimteteri deriten fiilterle de
gereklik kipinde doldurunuz.
sOslemek / kutlamak / gitmek I sevindirmek
a.	Yeni yili arkadaglarimla...........
b.	Ramazan Bayraminda dedemi ziyarete.............
c.	Cumhuriyet Bayraminda okulumuzu................
d.	Bayramda gocuklan..............................
4.	Gereklik kipindeki fiitleri ayni antama
gelecek gekilde yeniden yaziniz.
«. Bayramlarda buyuklerimize gigek goturmeliyiz.
b.	Ozel gOnlerde birbirimizi kutlamaliyiz.
c.	Ali kardegine hediye almali.
d.	Mill? gOnlerde atalanmizla gurur duymahyiz.
TELAFFUZ
- V-
Ozelllkleri
a. TOrk alfabesinin yirmi yedinci harfidir.
b Yumugak unsuzlerdendir.
Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
ve, verem, vekil...
av, avize, sevgi...
dev, gorev, soylev...
<J Okunugu: va, ve, vi, vi, vo, vd, vu, vii
av, ev, iv, iv, ov, ov, uv, Ov
“v” harfi bazi yansima isimlerinde kullamlir.
Ornek: vizilti, vizir vizir
ALI$TIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Sen ocak kivilcimlandincilanndan misin, kapi gicirdati-
cilanndan misin?
Ne ocak kiyilcimlandincilarindanim ne kapi gicirdati-
cilanndanim.
Ornek
iZ 9 Mayis 1914’te (Bin dokuz yOz on dortte gibi)
i/ 23 Nisan 1920'de TOrkiye Buyuk Millet Meclisi agildi.
(Bin dokuz yOz yirmide)
✓ 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi.
(Bin dokuz yuz yirmi ugte)
SAYRAMLARIN GUZEL YUZU
О YUN
Agagidaki kelimeleri tablodan bulunuz ve i§aretleyiniz.
ILKOGRETIM HAFTASI
Ornek:
KUTUPHANELER HAFTASI
ASKNMQSOYTCF I S A T F A H К I FART
ORMANHAFTAS LAI YFDCKESE PTD
I UAODDGKIMARYABTEY I RUHMUC
LMRGOULTUR I ZMHAFTAS I SF KCD
KZ I RCNI KSMY IMARYABNAZAMAR
б E A E К yH» 0 P H AN E I E «
GLRTDAHICZAF
R E К M T C A В Y E N J
ERUEAOFKSLBZ
THNNBCTDEESA
I All LOUACD R N A
MFGE AKS § THC F
HTRRZGI ISATF
AAEG? US L К F AK
FSLUDNSJKTDO
T I ENAUCKQANA
AGNUSCFTHS FG
SKNSEFDCGI I I
I SAT F AH YA L I Z
ERBAYRAMINOLA
Y I LCFAELKDSCI
К T Y A C J О S D L KSS
BKCUNUGAPU RVA
TOGUNU S KD L FYT
KSLYMDEGHJ KDF
AHYAL i § E YC BOA
Cl S J U § ATOU EOH
GUMGUNU L FMCOF
KKALEZAFERiBI
IMARYARNAB RUK
S A T F АН К RUT AT A
IKDETSKMKLCOV
CUMHURIYET BAYRAMl'
ZAFER BAYRAMI (
ATATURK HAFTASI
QANAKKALE ZAFERI '
KIZILAY HAFTASI i
YEQILAY HAFTASI
TURIZM HAFTASI
TRAFIK HAFTASI
MUZELER HAFTASI
ORMAN HAFTASI
KLITUPHANELER HAFTA!
SAGLIK HAFTASI
VAKIF HAFTASI
ANNELER GUNU
DOGUM GUNU
YENI YIL
OGRETMENLER GUNU
DUNYA QOCUK GUNU
AVRUPA GUNU
NATO GUNU
RAMAZAN BAYRAMI
KURBAN BAYRAMI
a.
b.
c.
£
E
Ulkenizde kutlanan
bayramlar ЬаккГпЛ\-Л °nemli
9^aniatanb^pa?aara^UnCe,eri-
Ulkenizde Anneter S УадП'2’
'anmaktadir? Anneb^n kut'
neler yaparsoz, е'еГ GunOnd°
KONU
DEGERLENDIRME
1, Afagidaki ifadeteri hangi durumtarda kul-
taniriz? CUmleieri buna gore dotdurunuz.
Bagmiz sag olsun	Gdzuniiz aydin
Gegmig olsun	Mutlu yillar dilerim
Bayramimz mObarek olsun Bayraminiz kutlu olsun
a.	Ahmet bir hasta ziyaretine gitmigtir. Ahmet hastaya:
...................................................der.
b.	Tamer Beyin yeni bir gocugu olmugtur. Abdullah Bey,
Tamer Beye:.........................................der.
c.	Suat, Ramazan Bayraminda arkadagi Gokhan ile
kargilagir. Gokhan’a:..............................der.
</. Ismail, arkadagi Hiiseyin’in dogum giinune gider, ona
hediyesini verirken................................der.
e. Ali’nin dedesi olmugtur. Ahmet, Ali’yi ziyaret eder.
Ali’ye.........................................der.
f. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Qocuk Bayrami gunu
ogretmen sinifa girer, ogrencilere:.....................
.............................................  der.
2.	Afagidaki kariftk kelimelerden antamh
cGmleler kurunuz.
a.	kutlanir I Pazar gunu / her yil I mayism ikinci haftasi /
Anneler GunO
b.	hediye / ogretmenime / Ogretmenler Gununde / aldim
c.	tebrik karti / bayramlarda / atmaliyiz / arkadaglanmiza
d.	dogum gunOnde / kutladim / arayarak / arkadagimi
5.	Afagidaki sorulart cedaplaginiz.
a.	Ulkenizde hangi milli bayramlar kutlanmaktadir?
b.	Ulkenizde kutlanan dini bayramlar var mi?
c.	Bayramlarda ozel bir giysi giyer misiniz?
d.	Bayramlarinizi nasil kutlarsiniz?
e.	Hangi bayram veya ozel giinde okullanniz tatil olur?
6.	Arkadafiniz о giin gok sedingtidir. Ogle
sedingtidir ki tarifi biraz zordur. Bundan
dotagi arkadafintzi kisa, oz de garpici bir
degimte ifade etmeniz istenmektedir.
Hangi degimi kullanirdiniz)
7.	Afagidaki cedaplara uggun sorufar gaziniz.
a.	A: ...............................................?
B:	Evet, bayramlan ve ozel gQnleri gok severim.
b.	A: ................................................?
B:	Bayramlarda en guzel kiyafetlerimi giyerim.
c.	A:.................................................?
B:	En gok hoguma giden bayram Cumhuriyet Bayra-
midir.
d.	A:................................................?
Afagidaki degimterden fiangisi diger ter in -
den farkhdir)
A. Bayram etmek
8.	Mutluluktan ugmak
C Agzi kulaklanna varmak
D. Kulak kesilmek
& Afagidaki boftuklari derilen fiilterle ta-
mamlagmiz.
bayramlagmak	eglenmek	mektup atmak
siislemek	tebrik etmek	kutlamak
a.	Dogum giinu partimde arkadaglarimla birlikte
guzelce........................
b.	Arkadagim Ali’nin 15. dogum gOniinu............
c.	Abdullah benden iyi not alinca onu.............
d.	Almanya’daki amcamm bayrammi kutlamak igin.....
e.	Okulumuzu ertesi gunkij bayrama hazirlamak igin
guzelce....................
f.	Bayram namazi gikigi herkes birbiriyle.........
B: Bayramlarda arkadaglarimla gezer, eglenirim.
8. En seddiginiz arkadafinizin dogum giiniinii
kutlagan bir tebrik karti gaziniz.
Ulkenizde kutlanan ozel giinlerin de bag-
ramtann adini afagidaki tabloga gaziniz.
Bayramm veya
gunun adi	Tarih
1...............................
2. .............................
3...............................
4...............................
5...............................
BAYRAMLARIN OUZEL
YU ZU
SERBEST
OKUMA

1. Aftfitltkl paryayi okuyunuz.
RETlM ve OGRETMENLER GUNU
у’т’м1
* 1 Ekim diinyada, 24 Kasim da Turkiye’de “Ogretmenler Gunu”
olarak kutl^nrnaktadir. Egitim ve ogretim, bir Olkenin suyu, havasi ve
dogal kaynaklari kadar dnemlidir. Milletin gidasi, dunyasi, gururu ve
insanhk yarflbir. Bir ulkenin kalkinmasi, ilerlemesi ve mutluluga
kavugmasi ancak ogretmenlerin verdigi bilgi ve terbiye ile olur.
Ogretmen, bilgi dagitan pinardir. Suyundan igmek isteyen
herkese verir. insan zekasini geligtirir. Ogretmen, okuma-yazma
ogretmekle kalmaz, bizi karanhktan aydmliga goturur. Bize bir anne
bir baba olur.
Butun meslekler arasmda en kutsal olani ogretmenliktir. Qunku
butun meslek dahndaki insanlan ogretmen yetigtirir. Bir bahgivan
sebzeyle, meyveyle ugragir. Qoban, hayvanlarma dzen gosterir.
Mimar, binalar kurar. Heykeltirag, gamura, mermere gekil verir.
Ressam, firgayla harikalar yaratir. Bunlann tumij insanhk igindir.
Ogretmen ise, insanlan en iyi, en gijzel ve en dogru bigimde yetigtirir.
Sevgi dagitir. Sonunda gok giizel ve tatli meyveler verir. Bu eseri
gorunce ogretmenin turn yorgunlugu gider.
Bizim igin bu kadar degerli olan ogretmenlere sonsuz saygi ve
baglilik borgluyuz.
2. Afaytdaki sorutari okuduyunuz par fay a yore ce-
daplayiniz.
Turkiye’de “Ogretmenler Gunu” ne zaman kutlanmaktadir?
Ogretmenin dike kalkinmasindaki rold nedir?
. Ogretmen, insanlara neler ogretir?
Pargada hangi mesleklerden bahsediliyor?
Bun! an BJUyor musunuz?
Ekim aymin ilk pazartesi gunu DOnya Qocuk Gunudur.
4 Ekim Hayvanlan Koruma Gunudur.
29 Ekim Turkiye Cumhuriyeti’nin kurulug yil ddnumudur.
Kasim aymin ikinci pazartesi gunu Dunya Qocuk Kitaplan Haftasidir
1-7 Mart Turkiye’de Yegilay Haftasi olarak kutlanmaktadir.
8 Mart Dunya Kadmlar Gunuddr.
27 Mart Dunya Tiyatrolar Gunuddr.
23 Nisan Turkiye’de Ulusal Egemenlik ve Qocuk Bayramidir.
Mayis aymin ikinci Pazar Gunu Anneler Gunudur.
10-16 Mayis Sakatlar Haftasidir.
19 Mayis Turkiye’de Ataturk'u Anma Genglik ve Spor Bayramidir.
12-24 Mayis arasi Muzeler Haftasidir.
> muzik kutusu
1, Agagidaki farkigt dinteginiz.
HAYAT BAYRAM OLSA
diinyadaki en mutbi kid,
Muthduk verendir.
>'u diinyadaki sevden kid,
Sevmeyi bdendir.
$u diinyadaki en дщ.(й kid,
Gii^Weri yenendir.
Utun diinya buna inansa!
Bir inansa fiayat bayram oka...
nsardar d de tutu^sa bidik ofca,
aA sorisuza...
$u diinyadaki en olgun kid,
Aciya gidendir.
diinyadaki en zengin kid,
Gonid fetfiedendir.
diinyadaki en soyiu kid,
Insafa gefendir.
$u diinyadaki en iistiin kid,
insam sevendir.
л.
Afagtdaki sorutari dinledi-
giniz ^arktya gore ceVapta-
yiniz.
§u dunyadaki en mutlu ki§i kimdir?
Sevmeyi bilen insan nasil bir in-
sandir?
§arkiya gore en zengin ki§i kimdir?
Afagidakiterden hangileri
bu $arkida ger almaktadir?
(^) i^areti kogunuz.
j | dlum
| -| mutluluk
2| bayram
О dikgun
| | insaf
2 birlik olmak
2 aglamak
] danlmak

1. Asagtdaki sorulart cetfaplautntz.
Qocuklar en gok hangi tur filmleri seyrederler?
Siz de gizgi film seyrediyor musunuz?
En sevdiginiz Qizgi film kahramani kimdir?
Tom ve Jerry’i biliyor musunuz? Bunlar hangi hay-
vanlardir?
Bilgisayarda oyun oynuyor musunuz? Hangi oyunlan
biliyorsunuz?
tnlan neler
Temel Reis
Red Kit
Tom
Bugs Buny
§irin Baba
Avci
Dalton Karde§ler
Jerry
Kabasakal
Gargamel
2.
Ispanak :		Cadi
Fare			Hayalet
Lam ba :		Tav§an
Aslan 				Ordek
COce :		Kovboy
ко
OKUMA - ANLAMA
1, Afayidaki par^ayi okuyunuz.
qizGi film
Minik Fare, Vak Vak Amca, Tom ve Jerry, Pempe
Panter, Asterix, Qirinler, Temel Reis, Tag Devri, Atom Капп-
са... Her giin severek izledigimiz gizgi filmlerin nasil yapil-
digmi hepimiz merak etmigizdir.
Sinemada gosterilen filmier, aslinda, senaryonun
arka arkaya hizli bir bigimde fotograflarmin gekilmesiyle
olugturulur. Sonra bu gdriintOler ekrana yansitilir. Biz de
seyrederiz. Qizgi film ise, hareket eden kahramanin tek
tek elle gizilip filme ahnmasiyla yapihr.
Sinemada ya da televizyonda seyrettigimiz butun
gizgi filmlerin yapim yontemi aynidir.
TOm filmlerde oldugu gibi, Qizgi film igin de ilk adim,
senaryonun hazirlanmasidir. Her gey, Qizgi film yazannm
bir букй diigiinmesiyle baglar. Bu senaryo, normal film
senaryolanndan biraz farklidir. Normal film senaryosu,
оуипсипип rolOnu nasil oynamasi gerektigini belirler.
Qizgi filmde ise bu rolii, kigilik dzelliklerini, kahramanin
iginde bulundugu durumu gizgilerle anlatmak daha dnem-
lidir. Zaten dikkat ettiyseniz gizgi filmlerde gok az konug-
ma geger. Oyku daha gok muzikle ve kahramanlann
hareketleriyle vurgulanir. Senaryo ortaya giktiktan sonraki
agama, gizgi film igin yorucu ve uzun galigma gerektiren
gizim agamasidir. Oykiideki butun hareketler tek tek elle
gizilir. Bir oncekinde biraz farkli gizilmig resimler filme alinir
ve arka arkaya oynatildigmda canlaniverir. Yani hareket
ediyormug gibi gozOkur. Editoriin hareketlere uygun
seslendirme ve miizik yerlegtirmesiyle bir gizgi film oiugur.
Ornegin; bir kugun yerden havalanmasini gostermek
igin, once yerde duran bir kug gizilir. Bir sonraki resimde
kug gene yerdedir ama bu sefer kanatlan agiktir. Boylece
bir dizi resim gizilip peg pege, hizlica gosterilince kug
kanat girparak yerden yukseliyormug gibi goziikur. Bu ig
tabi ki bu kadar kolay degildir. 10 dakikalik bir gizgi film
yapmak igin 10 binden fazla resim gizmek gerekir.
Qizgi film bir ekip igidir. Yonetmen, yapimci, senarist,
canlandirma sanatgilan (usta ressamlar), ses uzmanlari ve
seslendirme sanatgilan gibi kigilerden olugan kalabalik bir
ekip.
Bu konunun oncusu ve en unlu ismi giiphesiz W. Dis-
ney'dir. Dunyada kirn bilir kag kigi onun Miki Faresi’yle,
Vakvak Amca'siyla bOyiidu ve daha kag gocuk Ьйуйуе-
cek...
2. Obuduyunuz par^aya gore agagidaki сйт-
teterden dogru damn bafina "D"; yadif
otamn ba^ina У yazimz.
( ) Hareketlere uygun seslendirme ve muzik igini
senarist yapar.
( ) Senaryo ortaya giktiktan sonraki agama miizik-
lerin yerlegtirilmesi agamasidir.
( ) Qizgi film senaryosuyla normal film senaryosu
farklidir.
( ) Qizgi film tek bir kigi tarafindan da yapilabilir.
( ) Qizgi filmin en gok sevilen kahramani W. Dis-
ney'dir.
i tdufunuz parcayt:
у bra ctvaptayimz. CH
Qizgi film igin ilk adim nedir?
....................................................
Sinemada gosterilen filmler'nasil olugturulur?
Normal film ile gizgi film arasinda ne gibi farklar var-
dir?
d. Qizgi film sektorunun en taninmig ismi kimdir? Onu
hangi eserleriyle hatirliyorsunuz?
Qizgi film ekibinde hangi sanatgilar yer alir?
Soru3
En sevdiginiz Qizgi film kahramani kimdir?
Soru 1
Her gun izledigin bir
gizgi film var mi?
Ceitap
Evet, var. Tag Devri.
Kisa Cetfap
Tag Devri
Uygutama
CeOap
En sevdigim gizgi film kahramani Red Kit’tir. I
Kisa Ceitap
Red Kit
Soru 2
Tom ve Jerry’i nasil buluyorsun?
CeOap
Tom’u aptal, Jerry’i de
gok zeki buluyorum.
Kisa Cetfap
Biri aptal biri gok zeki.
Uyyutama
Uyyutama
CeOap
FIFA 2002’yi oynuyorum.
Itygulama
Soru 4
Bilgisayarda en gok hangi oyunu oynuyorsun?
Kisa Cetfap
FIFA 2002
1.
3.
A Hangi filmlerden hoglanirsin?
В Ben en gok gizgi film seyretmekten hoglaninm. Ya
sen?
A Ben de gizgi film seyretmekten hoglaninm.
В Qizgi filmlerden en gok hangisini seversin?
A En gok Temel Reis’i seyretmeyi severim. Ya sen?
В Ben onu hig sevmem. En gok “Qirinler” i severim.
2.	4-
Vakvak Amca / Casper
Ninja Kaplumbagalar I Pokemon
Red Kit / Pamuk Prenses ve Yedi CQceler
Keloglan / Alaaddin’in Sihirli Lambasi
5.
L Afayrdaki par^ayi dintcyini:.
PAMUK PRENSES VE YEDI CUCELER
“Pamuk Prenses ve Yedi Cdceler” gizgi filmini bilmeyen yoktur. Unutanlar igin кйдйк
bir hatirlatma yapalim: Pamuk Prenses, gok guzel кйдйк bir kizdir. Pamuk Prenses’in
dvey annesi onun gdzelligini kiskanir. D6nyanin en дйге1 kadmi olmak istemektedir.
Bunun igin adamlarindan biriyle Pamuk Prenses’i ormana gonderir. Adam Pamuk Pren-
ses’i бМйгйр kalbini dvey annesine getirecektir. Fakat adam, Pamuk Prenses’e acir,
onu olddremez. Bir ceylan yakalar ve kalbini sokdp kraligeye getirir. Pamuk Prenses
ormanda tek bagina kalir. Ormanda ilerlerken кйдйк bir eve rast gelir. Bu ev ormanda
yagayan Yedi Сйсе1ег’е aittir. Evde kimse yoktur. Evde temizlik yapar ve daha sonra da
uyuyakalir. Akgam olup da eve donen cdceler evi temiz дбгйпсе gaginrlar. igerideki
odada uyuyan gdzel bir kiz gordrler. Pamuk Prenses bagina gelenleri cdcelere anlatir.
Beraber yagamaya bag-
larlar.	2.
Bu arada kotd kalpli kralige saraymdaki sihirli aynasi-
na “Ayna ayna, gdzel ayna, soyle bana, benden daha
gdzel kim var bu ddnyada?” diye sorar. Ayna: “Kraligem,
sizden daha gdzel Pamuk Prenses yagar ormanda.” der.
Olayin aslini aragtiran kralige, Pamuk Prenses’in olmedi-
gini ogrenir. Yagli bir kadin kiligina girer. Ormana gidip
Pamuk Prenses’i kandinr. Zehirli bir elma yedirir. Elmayi
isiran Pamuk Prenses hemen ddger. Cdceler, prensesin
б1йтйпе gok йгй1йг ve aglarlar. Kraligenin peginden gidip
onu olddrdrler. Prensesi gommeye kiyamazlar. Cesedini
cam bir tabuta koyarlar ve bir goldn kiyisina birakirlar.
Oradan gegen bir prens bunu дбгйг. Prensesi брег.
Prensesin bogazmdaki zehirli elma digan firlar ve prenses
uyanir. Prensle prenses evlenirler, cdcelerle birlikte бтйг
boyu mutlu yagarlar.
Pamuk Prenses’in dvey annesi nigin Pamuk Prenses’i
olddrmek istiyor?
Kraligenin adami Pamuk Prenses’i olddrdyor mu?
Pamuk Prenses kimlerle kargilagiyor?
Kotd kralige Pamuk Prenses’in yagadigini nasil
ogreniyor?
Masai nasil bitiyor?
1. A^idaki bof(ukl«ri dintediginii ftrkiga gore doldurunuz. 2.
BLR ASLAN MTYAV DEDI
MtedbREAREKfkKREDt
Bir........miyav, dedi.
Mini£..........kukredi.
Fareden korktu kedi.
......pirrr dedi, u^uverdi.
.........mi tufiaf mt?
Yoksa inanmadtn mt?
Bir as Can miyav, dedi.
Minife fare ktikredi.
Fareden korktu kedi.
Kedi ptrrr dedi, u^uverdi.
........mt tufiaf mt?
Yoksa inanmadm mt?
Fareden korktu kedi
0 Korktu kedi fareden.
Q Kedi fareden korktu.
Kedi	kukremek
Aslan	miyavlamak
a.	Heyecan vermek: Heyecanlanmak.
Ornek:
Yeni Qizgi filmier gocuklara gok heyecan veriyor.
Heyecan vermeyen filmleri izlemek istemiyorum.
b.	Hoguna gitmek: Begenmek, hoglanmak, sevmek.
Ornek:
§irinler’in yeni maceralan gocuklarin gok hoguna gidiyor.
Red Kit bizim gocuklarin gok hoguna gidiyor.
c.	igi kararmak: Karamsarliga kapilmak. Higbir geyden
zevk almamak.
Ornek:
Bu gizgi film gok berbat. insanin igini karartiyor.
§iddet igeren gizgi filmlerle gocuklarin igini karartma-
yalim
d.	Kahkaha atmak: Yuksek sesle giilmek.
Ornek:
Qocuklar, Pembe Panter’in maceralanni kahkaha ata-
rak izlediler.
Kahkaha ile giilmek istiyorsaniz Tom ve Jerry’i izleyin.
AL If Tl RMALA R
Hoguna gitmek
igi kararmak
Heyecan vermek
Kahkaha atmak
karamsarhk
heyecanlanmak
giilmek
begenmek
Sevmek
Hoglanmak
Nefret etmek
Begenmek
Kahkaha atmak
Heyecan vermek
Hoguna gitmek
igi kararmak
-Y-
Ozellikleri
Turk alfabesinin yirmi sekizinci harfidir.
Yumugak iinsiizlerdendir.
Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	yas, yasak, yalan...
ay, ayak, yaymak...
bay, tay, saray...
Okunugu: ya, ye, yi, yi, yo, yd, yu, yii
ay, ey, ly, iy, oy, oy, uy, iiy
“y” sessizi kaynagtirma harflerindendir.
Ornek:	bahge-y-e, kapi-y-a...
ALI§ TIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
§u yamayi gu koseleye yamalamali mi, yoksa yamala-
mamali mi?
-z-
Ozellikleri
Turk alfabesinin yirmi dokuzuncu harfidir,
Yumugak sessizlerdendir.
Kelimenin baginda, ortasmda ve sonunda bulunabilir.
Ornek:	zor, zarar, zebra...
azik, azar, yazar...
toz, gazoz, temmuz...
Okunugu: za, ze, zi, zi, zo, zd, zu, zii
az, ez, iz, iz, oz, oz, uz, iiz
“z” sessizi tabiat taklidi kelimelerde kullanilir.
Ornek:	zirr, zmlti, zonklamak...
ALI$ TIRMA
Agagidaki tekerlemeyi tekrarlayiniz.
Biz biz idik
Otuz iki kiz idik
Ezildik, buzulduk
Iki duvara dizildik
5 DIL BlLGISi
istek Kipi
EMIR KIPI
Siz DE BIR QIZGl FILM YAPABIURSiNiZ...
Qizgili bir defterin her sayfasinin kenarina кйдйк bir
yuvarlak gizin. Ama bu yuvarlaklan her sayfada ayni gizgi-
lerin arasina getirin. ilk yuvarlak alt gizgiye degsin. ikincisi
ortada olsun. Ugiincusu de ust gizgiye degsin. Boylece
butun defteri doldurduktan sonra sayfalan hizla gevirin.
Topunuz zipliyor mu?
igte bir gizgi film yaptmiz.
istek Kip
Tanim: Bir fiilin yapilmasindaki istegi veya niyeti gosteren,
zaman kavrami agik olmadigi halde gelecek zaman
anlami tagiyan kiptir.
Yapiligi Fiil kok ya da govdelerine “-a, -e” eki getirilerek
yapilir.
Ornek
2. Tekil gahis
3 Tekil gahis
2. Cogul gains
3 Qogul gahis
Yazasin
Yaza
Yazasiniz
Yazalar
Yaz
Yazsm
Yazm
Yazsmlar
Tamm: Bir fiilin yapilmasinin emredildigi kiptir. Fiil kok ya
da govdelerine йдйпсй tip gahis ekleri getirilerek yapilir.
Olumlu ve olumsuz fiil gekimlerinde 1. tekil ve 1. gogul
gahislarin; soru gekiminde ise 1., 2. tekil ve gogul gahis-
lann emir gekimleri yoktur.
QEKIM TABLOSU
Olumlu Olumsuz Olumlu Soru Olumsuz Soru
Oku	Okuma
Okusun	Okumasm	Okusun mu? Okumasin mi?
Okuyun Okumayin
Okusunlar Okumasinlar Okusunlar mi? Okumasinlar mi?
ALI$ TIRMA LAR
Ornek —
Gel-e, yap-a, gor-e
✓ Kendisinden sonra gahis ekleri gelir.
gel-e-yim, yap-a-sm, soyle-ye-siniz
✓ Birinci gogul gahis eki “-lim, -lim” dir.
Gel-e-lim, yap-a-hm, yaz-a-lim
1.	A^ida istek kipi He Hfi
mir kipine ^eViriniz.
Derslerine zamaninda galigasm.
Her дйп 20 kelime ezberleyesiniz.
Bana verdigin sozd unutmayasm.
Sizinle beraber galigalim.
QEKIM TABLOSU			
Olumlu	Olumsuz	Olumlu Soru	Olumsuz Soru
Yazayim	Yazmayayim	Yazayim mi?	Yazmayayim mi?
Yazasin	Yazmayasin	Yazasin mi?	Yazmayasin mi?
Yaza	Yazmaya	Yaza mi?	Yazmaya mi?
Yazalim	Yazmayalim	Yazalim mi?	Yazmayalim mi?
Yazasiniz	Yazmayasmiz	Yazasiniz mi?	Yazmayasmiz mi?
Yazalar	Yazmayalar	Yazalar mi?	Yazmayalar mi?
Bundan sonra yedigin yemeklere biraz daha dikkat
edesin.
2.	Afagidaki /< arnik keli.-tie dr и A '
pinde ciimteler kurunuz.
izlemek / televizyonda / film / gizgi
yazmak / sorulan / defterimize / tahtadaki
(olumlu soru)
✓ Gdndmdzde bu kipin 2., 3. tekil ve gogul gekimleri
kullanilmamaktadir. Bunun yerine emir kipi kullanil-
maktadir.
sonra / dersten / oyun I oynamak / biz (olumsuz soru)
mektup / yazmak / Hdseyin’e
L

Uzman
Ekran
Rol
Senaryo
Yonetmen
2. Asagidi
Bir film veya tiyatro gahgmasinda igi
yOrOten, galigmalara yon veren ve
yapimini saglayan kigi.
Bir tiyatro veya sinema eserinin sah-
nelerini ve akigmi gosteren yazili
metin.
Bir konuyu gok iyi bilen kimse.
GoruntOyu yansitan duz yiizey.
Bir tiyatro veya filmde oyunculann
yaptiklan ig ve butun oyunculara
dugen gorev.
Bir tiyatro veya sinema eserinin sahnelerini ve akigini
gosteren metni yazan kigiye SENARYO I SENARIST
denir.
Bir filmin parasal ve idari butun iglerini Ozerine alan ve
yurOten kigiye YONETMEN IYAPIMCI denir.
Qizgi filmde hareketlere uygun seslendirme ve muzik
igini yapan kigiye MUZISYEN / EDITOR denir.
Belli bir kurala gore bir geklin gizilmesine RESIM /
QiZiM denir.
Ayni igte takim halinde galigan insan topluluguna
EKlP IGRUP denir.
3.	ftsimler кач,! (itmlerdtn
na T;	«Г IWWb
( i Bir film veya tiyatro gahgmasinda igi yuruten,
galigmalara yon veren ve yapimini saglayan
kigiye senarist denir.
I ' Yapimci, hareketlere uygun seslendirme ve
muzik yerlegtirir.
(	’ Qizgi film igin yorucu ve uzun galigma gerek-
tiren agama senaryo yazim agamasidir.
I 1 Qizgi film kalabahk bir muzisyen toplulugu
tarafmdan yapilir.
Pembe Panter
Alaaddin'in Sihirli Lambasi
SQpermen
Shrek
SUPERBIKE2000
Qizgi Film
Qizgi Roman
Oyun
Qizgi Film
Animasyon
I
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
iyi Kahramanlar
Kotii Kahramanlar
7. Agagidaki partgrafte ge^n ganhfhktenn
Bir kugun yerden havalanmasmi gostermek igin,
once havada duran bir kug gizilir. Bir sonraki resimde kug
yine havadadir, ama bu sefer kanatlan kapalidir. Boylece
bir dizi resim gizilip peg pege, yavagga gosterilince kug
kanat girparak yerden yOkseliyormug gibi gozukQr.
Senarist, filmin temel agamalanndan biri olan muzik
ve seslendirme igini yapar. Editor senaryoya uygun gizim-
ler yapar. Bu ig tabi ki bu kadar zor degildir. 10 dakikalik
bir film yapmak igin 10 binden fazla resim gizmek gerek-
lidir.
« I A К А Л
Bun!an BJUyor musunuz?
Й1 " в WALT DiSNEY J
I	Walt Disney (1901-1966) dunyanm en ijnlu ve en bagarili gizgi film yapimcisidir. ilk renk-
li gizgi filmi yapmis. butun dunyada tanman gizgi film karakterleri olugturmugtur. Walt Disney
. onceleri Minik Fare ve Vakvak Amca adli kahramanlann yer aldigi kisa gizgi filmier yapti.
Daha sonra Pamuk Prenses ve Yedi COceler, Fantazya, Pinokyo ve Kulkedisi gibi uzun film-
lere yoneldi. Ikinci Dunya Savagi'ndan sonra gizgi film yapmak pahalila§mca, Yarayan Qol
gibi macera filmlerinde gergek doga gorOntulerini kullandi. Unlu eglence parklannin da
’ ortaya gikmasma vesile olan Disney, 30 kez Oscar Odulii alarak bir rekor kirdi.
1
L Aftjideki ращ! ukugunuz.
KARAGOZ ILE HACIVAT
Karagoz oyunu, deve ya da manda derisinden yapilan, tasvir adi verilen igik-
la beyaz perde uzerinde hareket ettirilerek oynanan bir golge oyunudur. Oyun,
adini bag kahraman olan Karagoz’den almaktadir.
Golge oyununun kaynagi Guney Dogu Asya Olkeleri olarak kabul edilir.
Tijrkiye’ye geligi hakkinda ise degigik gorugler vardir. Bunlardan birisi Orta
Asya’da “Kor Kolgak”, “Qadir Hayal” olarak bilinen golge oyunlannm goglerle
Anadolu’ya getirildigi gorOgudOr. Diger bir gorug de 1500’10 yillarda Misir’dan
Anadolu’ya gelen golge oyunu sanatgilan yoluyla girdigidir.
18. yuzyildan itibaren Karagoz Anadolu’da halkm en sevilen eglence tur-
lerinden biri olmugtur. Karagoz, bir kigi tarafindan oynatihr. Perdedeki tasvirlerin
hareket ettirilmesi, degigik tiplerin seslendirilmesi, give taklitlerinin hepsi bir
sanatgi tarafindan yapilir.
Karagoz’de iglenen konular komiktir. Mecaz anlamlar, abartilar, soz oyunlan,
taklitler en dnemli gulduru ogeleridir.
Oyunun bag kahramanlan Karagoz ve Hacivat’tir. Karagoz, halkm ahlak
anlayigini temsil eder. Konugtugu ve yaptigi uyum igindedir. Karagoz halktan biri-
ni temsil eder. Oyundaki arkadagi Hacivat’in zit karakteridir. DijgundOgunij
I
i
i
i
oldugu gibi soyledigi igin genellikle bagi belaya girer. O, cesur yOrekli ve comerttir. Karisiyla devamli tartigir. Qevresin-
deki herkesi tanir ve gun boyunca konugtugu insanlara kendini anlatmaya galigir. Turkgeyi yanlig kullanir. Qevresinde-
ki insanlann soylediklerini anlamamig gibi yapar.
Hacivat ise konugmalarmda Arapga ve Farsgayi duzgun kullanir. О her konuda bilgilidir. Hacivat herkesin sirlarini
ortaya gikaran bir ajan gibidir. Her oyunda Karagoz tarafindan dovulse de, Karagoz, о olmadan yagayamaz.
Osmanli doneminin en dnemli eglence tOrlerinden olan Karagoz, Ramazanlarda, sOnnet dOgOnlerinde, genliklerde,
kahvehanelerde ve bahgelerde oynatiliyordu. Donemin sosyal olaylarmi elegtirel bir dille anlatan Karagoz daha gok
istanbul’da yaygindi. Zaman zaman bu sanatgilar diger gehirlere de giderlerdi.
GCmijmuzde Turkiye’yi tanitici sanatlarm bagmda gelen Karagoz turistik otellerde ve meghur lokantalarda oynatil-
maktadir. Gunumuzde Karagoz daha gok televizyon ile seyirciye ulagmaktadir.
2. Afagidaki torutari okudugunuz pargaga
gore ceVaptaginiz.
Karagoz oyunu nedir?
Karagbz’un arkadagi kimdir?
Karagoz’de konular ve gulddru ogeleri nelerdir?
Karagoz’u tasvir ediniz.
Osmanli doneminde Karagoz nerelerde oynatiliyor-
du?
f. Guniimuzde Karagoz oyunu nerelerde oynatilmak-
tadir?
Г КДЯЛЙ 14Ш45ТМ
4Z$6AI£d РфЦЕДДУлМ
GIZ6i FILM 5EYRETMENIN
ЕАУРДЬЛ/ )§те-
SEAJ ^i26i FILM ЗЕУКетПЫ DE
Biz SEYRETMEDtK Mi?eePKir PE
KEMEMTLE BdCTbAJUEl B'oVUE
WAl/yCCPO, УДА H'ABCZ- >
'хндур; sozcByc-
$iM*,dZ<Si FILMDEKI
кднедмдмсдс gib/ sesi/zce
Р!^Л£7УД e)KACA<S)M.
SEssizcc
s/gat4g/Aj a&a&eahuaj
р/^дг/уд О/К4СД-
<S/M. B/£ K7ZiLt>ejE/U <S?0/*
• *4
f. Http
41UW/
.ОЙ4 A<?
еучдн 0uau>i sotuj
Pt Q1U5M40ZM.
M€ УЛЕДСД61М7